maandag

eponiem; samenstelling van maan zn en dag zn , leenvertaling van Latijn dies (dag) Lunae, genitief van Luna, (van de Maan, opgevat als godheid)
In de betekenis van ‘tweede dag van de week’ voor het eerst aangetroffen in 1253

ашәахьа

een dag van de week, de eerste dag na het weekeinde

maandagen (plural)
maandagje (diminutive singular)
maandagjes (diminutive plural)
ma.

Maandag is de meest gehate dag van de week.

Snelbussen ingezet: Dit weekend worden tussen Groningen en omliggende stations snelbussen ingezet. In de meeste richtingen rijden vanaf maandag weer treinen, maar van 14 juni tot en met 12 juli gaat het station opnieuw dicht. Op de laatste dagen wordt in vrijwel de hele provincie het treinverkeer stilgelegd.

Weblink bron “Station Groningen ruim twee maanden dicht vanwege verbouwing” (10 mei 2025), NOS


dinsdag

van Middelnederlands dinsendach / dinxdach / dinxendag, in de betekenis van ‘derde dag van de week’ aangetroffen vanaf 1269
eponiem: het eerste lid is afgeleid van de naam van de Germaanse oorlogsgod Tiwaz; de naam van de dag is ontleend aan de naam in het Latijn: dies Martis "de dag van Mars (de Romeinse oorlogsgod)"

аҩаша

dag van de week die na maandag en voor woensdag komt

dinsdagen (plural)
dinsdagje (diminutive singular)
dinsdagjes (diminutive plural)
di.

Op dinsdag zal er een volle maan zijn.

Op de derde dinsdag van september begint het nieuwe parlementaire jaar.

Criminoloog Wouter Buikhuisen is afgelopen dinsdag op 91-jarige leeftijd overleden. Buikhuisen is onder meer bekend van de affaire Buikhuisen. Ook muntte hij de naam provo voor de Provobeweging in Amsterdam, een protestbeweging die in de jaren 60 werd opgericht.

Weblink bron “Criminoloog Wouter Buikhuisen (91) overleden” (10 mei 2025), NOS


woensdag

van Middelnederlands woensdach, in de betekenis van ‘vierde dag van de week’ aangetroffen vanaf 1260
eponiem, op te vatten als samenstelling van Wodan en "Germaanse god" en dag zn met het invoegsel -s- een leenvertaling van Latijn dies Mercurii "dag van Mercurius", waarin Wodan gelijk werd gesteld aan Mercurius

ахаша

een dag van de week die na dinsdag en voor donderdag komt

woensdagen (plural)
woensdagje (diminutive singular)
woensdagjes (diminutive plural)
wo.
woe.

Op woensdag hebben leerlingen slechts een halve dag school.

Burgemeester Ron König zegt "buitengewoon trots" te zijn op het team. "Go Ahead Eagles heeft echt voetbal laten zien zoals het hoort te zijn", vindt hij. "Heel Deventer is uitzinnig van blijdschap en terecht! We gaan woensdag het elftal groots onthalen en huldigen."

Weblink bron “Feest barst los in Deventer na winst Go Ahead Eagles: 'We gaan Europa in!'” (22 april 2025), NOS


donderdag

van Middelnederlands donderdach / donresdach, in de betekenis van ‘vijfde dag van de week’ aangetroffen vanaf 1257
eponiem: samenstelling van Donar en "naam van de Germaanse god Thor" en dag zn met het invoegsel -s- , een leenvertaling van Latijn dies Iovis "dag van Jupiter" die met Wodan gelijkgesteld werd

аҧшьаша

een dag van de week die na woensdag en voor vrijdag komt

donderdagen (plural)
donderdagje (diminutive singular)
donderdagjes (diminutive plural)
do.

Op donderdag gaan we altijd naar onze tante.

De Touretappe van donderdag eindigt op een gevreesde Vogezentop. Die onvervalste muur zal de eerste schifting in de Tour doorvoeren.

Weblink bron
Rob Gollin
 “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant


vrijdag

van Middelnederlands vridach, in de betekenis van ‘zesde dag van de week’ voor het eerst aangetroffen in 1263
eponiem, op te vatten als samenstelling van Freya en "naam van de Germaanse godin van onder andere de liefde Frîia " en dag zn , een leenvertaling van Latijn dies Veneris "dag van Venus (de Romeinse godin van de liefde)"

ахәаша

een dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt

vrijdagen (plural)
vrijdagje (diminutive singular)
vrijdagjes (diminutive plural)
vr.
vrij.

Vrijdag ben ik volgens mij vrij.


zaterdag

eponiem, via Middelnederlands saterdach van Latijn dies Saturni "dag van (de god) Saturnus", in de betekenis van ‘laatste dag van de week’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

асабша

een dag van de week die na vrijdag en voor zondag komt

zaterdagen (plural)
zaterdagje (diminutive singular)
zaterdagjes (diminutive plural)
za.
zat.

Zaterdag is de eerste dag van het weekend.

Zaterdag is de zevende dag van de week.


zondag

van Middelnederlands sonnendach en Oudnederlands sunnadag, in de betekenis van ‘eerste dag van de week’ aangetroffen vanaf 2e helft 12e eeuw
eponiem: op te vatten als samenstelling van Zon en "opgevat als godheid" en dag zn , een leenvertaling van Latijn dies Solis "dag van de Zon"

амҽыша

een dag van de week die na zaterdag en voor maandag komt

zondagen (plural)
zondagje (diminutive singular)
zondagjes (diminutive plural)
zo.

Zondag is de tweede dag van het weekend.

Zondag is de eerste dag van de week.

Een doodgewone veertiger met een eigen bedrijf, twintig jaar getrouwd, vader van drie, die elke zondag het gras maait.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Het geld dat ze onder het houtsnijwerk heeft gepropt moet zijn weggehaald, want ze had het er ruim vóór de zondag verstopt.

Jessie Burton vert. Mieke Trouw-Luyckx
 “Het huis aan de Herengracht” (2022), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024586332


zo

bw: erfwoord via Middelnederlands so van Oudnederlands so, in de betekenis van ‘bijwoord van hoedanigheid: op die manier, als’ aangetroffen vanaf 901

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: zo., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

Open: di, wo, do, vr; dicht: za, zo, ma.

Geopend op dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag; gesloten op zaterdag, zondag en maandag.


do

v/m uit het Italiaans overgenomen wijziging van de vroegere benaming ut, als verwijzing naar Latijn Dominus of mogelijk ook naar de achternaam van de Italiaanse musicoloog Giovanni Battista Doni die in de 17e eeuw deze naamswijziging bedacht, in de betekenis van ‘muzieknoot’ voor het eerst aangetroffen in 1601

m (verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord donderdag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: do., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

donderdag, de vierde dag van de werkweek


vrij

In de betekenis van ‘niet belemmerd, niet onderworpen of bezet’ voor het eerst aangetroffen in 701.

[bijvoeglijk naamwoord]: Middelnederlands vrī ‘vrij, edel, heerlijk, blij’, uit Oudnederlands frī ‘ongebonden’, ontwikkeld uit Oergermaans *frijaz ‘vrij’, oorspronkelijk ‘bemind, geliefd’, bij Indo-Europees *priHó-, nultrap van *preiH- ‘liefhebben’, waartoe ook Welsh rhydd ‘vrij’, Avestisch friia- ‘geliefd, dierbaar’ en Sanskrit priyá- ‘id.’ behoren. Evenals Nederduits free, Duits frei en Fries frij.

[zelfstandig naamwoord 1] (verkorting) van vrijloop

[zelfstandig naamwoord 2] (verkorting) van vrijdag

[2] Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: vrij., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

Open: di, woe, do, vrij; dicht: zat, zo, ma.


zat

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: zat., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

zaterdag, de eerste dag van het weekeinde


wo

m: (verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord woensdag

o: (initiaalwoord) van wetenschappelijk onderwijs

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: wo., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

woensdag, de derde dag van de werkweek, na dinsdag en vóór donderdag


ma

v (verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord mama

m (verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord maandag

ma's (singular)
maatje (diminutive)
maatjes (diminutive singular)

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: ma., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.

Open: ma, di, wo, do, vr; dicht: za, zo.

Geopend op maandag, dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag; gesloten op zaterdag en zondag.


di

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord dinsdag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: di., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.


ma.

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord maandag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: ma .

De vergadering is ma. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op maandag 14 augustus aanstaande gehouden.


di.

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: di .

De vergadering is di. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op dinsdag 14 augustus aanstaande gehouden.


wo.

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord woensdag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: wo .

De vergadering is wo. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op woensdag 14 augustus aanstaande gehouden.


woe

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: woe., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.


woe.

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: woe .

De vergadering is woe. 14 aug. a.s.


do.

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord donderdag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: do .

De vergadering is do. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op donderdag 14 augustus aanstaande gehouden.


vr.

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: vr .

De vergadering is vr. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op vrijdag 14 augustus aanstaande gehouden.


vr

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: vr., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.


vrij.

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord vrijdag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: vrij .

De vergadering is vrij. 14 aug. a.s.


za.

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord zaterdag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: za .

De vergadering is za. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op zaterdag 14 augustus aanstaande gehouden.


za

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven: za., maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten.


zat.

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: zat .

De vergadering is zat. 14 aug. a.s.


zo.

(verkorting) van het Nederlandse zelfstandige naamwoord zondag

Echte afkortingen worden als regel met een punt geschreven, maar in opsommingen waar uit de context al duidelijk is dat het om de naam van een weekdag gaat is het gebruikelijk om de punt weg te laten: zo .

De vergadering is zo. 14 aug. a.s.

De vergadering wordt op zondag 14 augustus aanstaande gehouden.