heer

erfwoord: Van Middelnederlands here, uit Oudnederlands hērro, hēro, gesubstaniveerd uit de vergrotende trap van het bijvoeglijke naamwoord hēr ‘oud, belangrijk’ met leenbetekenis ‘voornaam, eerbiedwaardig’ uit de Oudhoogduitse cognaat die als Duits hehr ‘voornaam, verheven’ wordt voortgezet (zie ook Herr). Het Oudhoogduitse woord was zelf een leenvertaling van het Latijnse senior ‘hooggeplaatst persoon (zn.); ouder (bn.)’. Het had als oorspronkelijke betekenis ‘grijs, grijsharig’, evenals de cognaten in het Oudengels (hār) en Oudnoords (hárr). Verder te herleiden tot West-Germaans *hair, Oergermaans *hairaz, Indo-Europees *(s)ḱeh₃i-/ (s)ḱeh₃-. Ook verwant aan Oudiers cíar ‘donkerkleurig’. In het Engels met hoar en hare.

De Heer kastijdt dien Hij liefheeft

schrale troost voor degene die extreem beproefd wordt

Een halfblanks heer

iemand, die eigenlijk geen heer is, geen echte heer

Langs 's heren straten ( of wegen) Lopen

langs den openbaren weg, op straat lopen, rondslenteren

Met grote heren is het kwaad kersen eten

Onze Lieve Heer heeft rare kostgangers

op de wereld lopen er allerlei merkwaardige mensen rond

Strenge heren regeren niet lang

wanneer een baas niet een beetje soepel is wordt het voor hem erg moeilijk

heren (plural)
heertje (diminutive singular)
heertjes (diminutive plural)

een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt


wassen

In de betekenis van ‘met water reinigen’ voor het eerst aangetroffen in 901

van Germaans *wa(t)skan vgl. Oudhoogduits wascan

van Germaans *waxsan, uit Proto-Indo-Europees *u̯egs-.

van Germaans *waxsan, uit Proto-Indo-Europees *u̯okso-, vgl. Angelsaksisch: wæx, Duits: Wachs, Noors voks en Litouws vaškas, Russisch воск.

Als de ene hand de ander wast worden ze allebei schoon.

wanneer je samenwerkt en elkaar helpt, is hetgeen gebeuren moet sneller gedaan

Dat wast al het water van de zee niet af.

iets is niet meer te veranderen/aan te passen

waste (past)
(wies) (past)
gewassen (past participle)
te wassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen wassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen wassen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gewassen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gewassen (active infinitive perfect present long-form)
gewassen zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gewassen te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
wassend (imperfect participle)
gewassen (past participle)
wasse (subjunctive)
was (indicative imperfect present singular first-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular third-person)
waste (indicative imperfect past singular first-person)
waste (indicative imperfect past singular second-person)
waste (indicative imperfect past singular second-person)
waste (indicative imperfect past singular second-person)
waste (indicative imperfect past singular third-person)
wasten (indicative imperfect past plural first-person)
wasten (indicative imperfect past plural second-person)
wasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gewassen (perfect present first-person)
hebt gewassen (perfect present second-person)
hebt gewassen (perfect present second-person)
heeft gewassen (perfect present second-person)
hebt gewassen (perfect present second-person)
heeft gewassen (perfect present third-person)
hebben gewassen (perfect present first-person)
hebben gewassen (perfect present second-person)
hebben gewassen (perfect present third-person)
had gewassen (perfect past first-person)
had gewassen (perfect past second-person)
had gewassen (perfect past second-person)
hadt gewassen (perfect past second-person)
had gewassen (perfect past third-person)
hadden gewassen (perfect past first-person)
hadden gewassen (perfect past second-person)
hadden gewassen (perfect past third-person)
zal gewassen hebben (perfect future first-person)
zal gewassen hebben (perfect future second-person)
zult gewassen hebben (perfect future second-person)
zult gewassen hebben (perfect future second-person)
zal gewassen hebben (perfect future second-person)
zult gewassen hebben (perfect future second-person)
zal gewassen hebben (perfect future third-person)
zullen gewassen hebben (perfect future first-person)
zullen gewassen hebben (perfect future second-person)
zullen gewassen hebben (perfect future third-person)
zou gewassen hebben (perfect conditional first-person)
zou gewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou gewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou gewassen hebben (perfect conditional third-person)
zouden gewassen hebben (perfect conditional first-person)
zouden gewassen hebben (perfect conditional second-person)
zouden gewassen hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gewassen (impersonal passive present imperfect)
er is gewassen (impersonal passive present perfect)
er werd gewassen (impersonal passive past imperfect)
er was gewassen (impersonal passive past perfect)
er zal gewassen worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gewassen zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gewassen worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gewassen zijn (impersonal passive conditional perfect)
gewassen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gewassen te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gewassen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gewassen te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gewassen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gewassen te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gewassen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gewassen te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gewassen (singular imperfect present first-person)
wordt gewassen (singular imperfect present second-person)
wordt gewassen (singular imperfect present second-person)
wordt gewassen (singular imperfect present second-person)
wordt gewassen (singular imperfect present plural third-person)
worden gewassen (singular imperfect present plural first-person)
worden gewassen (singular imperfect present plural second-person)
worden gewassen (singular imperfect present third-person)
werd gewassen (singular imperfect past first-person)
werd gewassen (singular imperfect past second-person)
werd gewassen (singular imperfect past second-person)
werdt gewassen (singular imperfect past second-person)
werd gewassen (singular imperfect past plural third-person)
werden gewassen (singular imperfect past plural first-person)
werden gewassen (singular imperfect past plural second-person)
werden gewassen (singular imperfect past third-person)
zal gewassen worden (singular imperfect future first-person)
zult gewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult gewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult gewassen worden (singular imperfect future second-person)
zal gewassen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gewassen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gewassen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gewassen worden (singular imperfect future third-person)
zou gewassen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gewassen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gewassen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gewassen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gewassen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gewassen (perfect present first-person)
bent gewassen (perfect present second-person)
bent gewassen (perfect present second-person)
is gewassen (perfect present second-person)
zijt gewassen (perfect present second-person)
is gewassen (perfect present third-person)
zijn gewassen (perfect present first-person)
zijn gewassen (perfect present second-person)
zijn gewassen (perfect present third-person)
was gewassen (perfect past first-person)
was gewassen (perfect past second-person)
was gewassen (perfect past second-person)
waart gewassen (perfect past second-person)
was gewassen (perfect past third-person)
waren gewassen (perfect past first-person)
waren gewassen (perfect past second-person)
waren gewassen (perfect past third-person)
zal gewassen zijn (perfect future first-person)
zult gewassen zijn (perfect future second-person)
zult gewassen zijn (perfect future second-person)
zult gewassen zijn (perfect future second-person)
zal gewassen zijn (perfect future third-person)
zullen gewassen zijn (perfect future first-person)
zullen gewassen zijn (perfect future second-person)
zullen gewassen zijn (perfect future third-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional first-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional third-person)
zouden gewassen zijn (perfect conditional first-person)
zouden gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zouden gewassen zijn (perfect conditional third-person)
te wassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen wassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen wassen (active infinitive imperfect future long-form)
zijn gewassen (active infinitive perfect present short-form)
te zijn gewassen (active infinitive perfect present long-form)
gewassen zullen zijn (active infinitive perfect future short-form)
gewassen te zullen zijn (active infinitive perfect future long-form)
wassend (imperfect participle)
gewassen (past participle)
wasse (subjunctive)
was (indicative imperfect present singular first-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular third-person)
wies (indicative imperfect past singular first-person)
wies (indicative imperfect past singular second-person)
wies (indicative imperfect past singular second-person)
wiest (indicative imperfect past singular second-person)
wies (indicative imperfect past singular third-person)
wiesen (indicative imperfect past plural first-person)
wiesen (indicative imperfect past plural second-person)
wiesen (indicative imperfect past plural third-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
ben gewassen (perfect present first-person)
bent gewassen (perfect present second-person)
bent gewassen (perfect present second-person)
is gewassen (perfect present second-person)
zijt gewassen (perfect present second-person)
is gewassen (perfect present third-person)
zijn gewassen (perfect present first-person)
zijn gewassen (perfect present second-person)
zijn gewassen (perfect present third-person)
was gewassen (perfect past first-person)
was gewassen (perfect past second-person)
was gewassen (perfect past second-person)
waart gewassen (perfect past second-person)
was gewassen (perfect past third-person)
waren gewassen (perfect past first-person)
waren gewassen (perfect past second-person)
waren gewassen (perfect past third-person)
zal gewassen zijn (perfect future first-person)
zal gewassen zijn (perfect future second-person)
zult gewassen zijn (perfect future second-person)
zult gewassen zijn (perfect future second-person)
zal gewassen zijn (perfect future second-person)
zult gewassen zijn (perfect future second-person)
zal gewassen zijn (perfect future third-person)
zullen gewassen zijn (perfect future first-person)
zullen gewassen zijn (perfect future second-person)
zullen gewassen zijn (perfect future third-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional first-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou gewassen zijn (perfect conditional third-person)
zouden gewassen zijn (perfect conditional first-person)
zouden gewassen zijn (perfect conditional second-person)
zouden gewassen zijn (perfect conditional third-person)
te wassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen wassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen wassen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gewast (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gewast (active infinitive perfect present long-form)
gewast zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gewast te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
wassend (imperfect participle)
gewast (past participle)
wasse (subjunctive)
was (indicative imperfect present singular first-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular second-person)
wast (indicative imperfect present singular third-person)
waste (indicative imperfect past singular first-person)
waste (indicative imperfect past singular second-person)
waste (indicative imperfect past singular second-person)
waste (indicative imperfect past singular second-person)
waste (indicative imperfect past singular third-person)
wasten (indicative imperfect past plural first-person)
wasten (indicative imperfect past plural second-person)
wasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult wassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal wassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen wassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt wassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou wassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden wassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gewast (perfect present first-person)
hebt gewast (perfect present second-person)
hebt gewast (perfect present second-person)
heeft gewast (perfect present second-person)
hebt gewast (perfect present second-person)
heeft gewast (perfect present third-person)
hebben gewast (perfect present first-person)
hebben gewast (perfect present second-person)
hebben gewast (perfect present third-person)
had gewast (perfect past first-person)
had gewast (perfect past second-person)
had gewast (perfect past second-person)
hadt gewast (perfect past second-person)
had gewast (perfect past third-person)
hadden gewast (perfect past first-person)
hadden gewast (perfect past second-person)
hadden gewast (perfect past third-person)
zal gewast hebben (perfect future first-person)
zal gewast hebben (perfect future second-person)
zult gewast hebben (perfect future second-person)
zult gewast hebben (perfect future second-person)
zal gewast hebben (perfect future second-person)
zult gewast hebben (perfect future second-person)
zal gewast hebben (perfect future third-person)
zullen gewast hebben (perfect future first-person)
zullen gewast hebben (perfect future second-person)
zullen gewast hebben (perfect future third-person)
zou gewast hebben (perfect conditional first-person)
zou gewast hebben (perfect conditional second-person)
zou gewast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gewast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gewast hebben (perfect conditional second-person)
zou gewast hebben (perfect conditional third-person)
zouden gewast hebben (perfect conditional first-person)
zouden gewast hebben (perfect conditional second-person)
zouden gewast hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gewast (impersonal passive present imperfect)
er is gewast (impersonal passive present perfect)
er werd gewast (impersonal passive past imperfect)
er was gewast (impersonal passive past perfect)
er zal gewast worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gewast zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gewast worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gewast zijn (impersonal passive conditional perfect)
gewast worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gewast te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gewast zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gewast te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gewast zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gewast te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gewast zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gewast te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt gewast (singular imperfect present plural third-person)
worden gewast (singular imperfect present third-person)
werd gewast (singular imperfect past plural third-person)
werden gewast (singular imperfect past third-person)
zal gewast worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gewast worden (singular imperfect future third-person)
zou gewast worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gewast worden (singular imperfect conditional third-person)
is gewast (perfect present third-person)
zijn gewast (perfect present third-person)
was gewast (perfect past third-person)
waren gewast (perfect past third-person)
zal gewast zijn (perfect future third-person)
zullen gewast zijn (perfect future third-person)
zou gewast zijn (perfect conditional third-person)
zouden gewast zijn (perfect conditional third-person)
wies (past)
gewassen (past participle)
waste (past)
gewast (past participle)


vrouw

In de betekenis van ‘voorname vrouw, dame’ voor het eerst aangetroffen in 1151.

[1], [3]: erfwoord: Middelnederlands vrouwe ‘heerseres, voorname/adellijke dame, meesteres’, uit Oudnederlands frouwa, ontwikkeld uit Oergermaans *frawjōn, een afleiding van *frawan- ‘heer’ (waaruit Oudsaksisch frō en Oudengels frēa), bij Indo-Europees *preh₃-u̯o-, waartoe ook Tsjechisch pravý ‘recht, juist’, Oudgrieks prānḗs ‘voorwaarts geneigd’ en Sanskriet pravaṇáḥ ‘voorwaarts geneigd, neerhellend’ behoren. Evenals Nederduits Fro, Duits Frau en Fries frou(we).

[2]: in de betekenis ‘echtgenote’ aangetroffen vanaf 1512.

[4]: in de betekenis ‘speelkaart met vrouwfiguur’ aangetroffen vanaf 1712.

vrouwen (plural)
vrouwtje (diminutive singular)
vrouwtjes (diminutive plural)

speelkaart waarop een vrouwelijke figuur (vaak een koningin) staat afgebeeld


brug

In de betekenis van ‘verbinding over water’ voor het eerst aangetroffen in 840

Bruggen slaan / bouwen

(onverzoenlijke) standpunten bij elkaar brengen

Men moet geen hei roepen, voor men over de brug is

bruggen (plural)
bruggetje (diminutive singular)
brugje (diminutive singular)
bruggetjes (diminutive plural)
brugjes (diminutive plural)


koningin

erfwoord via Middelnederlands coninginne / coninghinne van Oudnederlands kuninginna, op te vatten als afgeleid van koning met het achtervoegsel -in

koninginnen (plural)
koninginnetje (diminutive singular)
koninginnetjes (diminutive plural)

speelkaart waarop een vrouwelijke figuur staat afgebeeld; in deze bet. meestal als tweede deel van een samenstelling waarvan het eerste deel de kleursoort aangeeft

Hartenboer en ruitenkoningin.


koning

In de betekenis van ‘regerend vorst’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

eet ontbijt als een koning, lunch als een prins en dineer als een arme

ontbijt als een koning, lunch als een edelman en dineer als een bedelaar

De klant is koning.

Men probeert altijd zo goed mogelijk aan de wensen van de klant te voldoen

In het land der blinden is eenoog koning.

Iemand met geringe kennis of maar weinig vaardigheden, munt toch uit in een gezelschap van personen die nog minder weten of nog minder vaardigheid hebben

in het land der blinden is eenoog koning

Zijn haan moet altijd koning kraaien

een bepaald iemand moet altijd z'n gelijk krijgen of zin krijgen

şah

het stuk dat, wanneer het verslagen wordt, tot direct verlies leidt

koningen (plural)
koninkje (diminutive singular)
koninkjes (diminutive plural)

een speelkaart waarvan de waarde meestal tussen die van de vrouw en de aas ligt

Boer, vrouw, koning en aas.


slag

In de betekenis van ‘klap’ voor het eerst aangetroffen in 1220

In de betekenis van ‘soort’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1638

Een slag om de arm houden

niet direct alles vertellen of voorzichtig zijn om toekomstige problemen voor te zijn

In het hoekje zitten waar de slagen vallen

zich in een groep bevinden die altijd het moeilijk heeft of problemen krijgt

Met de Franse slag doen

een taak (uit desinteresse) niet goed afmaken ofwel: weinig tijd/moeite in iets steken

Zijn slag slaan

op het goede moment de kansen benutten, bv dingen kopen

van slag zijn

ergens zodanig emotioneel door getroffen zijn dan men niet goed kan handelen

Schlag

het opzettelijk doen belanden van een hand of een voorwerp op iemand

slagen (singular)
slagje (diminutive)
slagjes (diminutive singular)

een aantal kaarten, van iedere speler gewoonlijk één, die door een bepaalde speler gewonnen worden

Door de lengte van zijn troefkaart wist hij nog twee slaagjes te winnen.


maat

[1][2] Ontleend aan Middelnederduits māt, māte “metgezel”, “makker”, uit Germaans *gimato “disgenoot”, “metgezel”. In de betekenis van ‘metgezel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1546.

[3][4][5] erfwoord Ontwikkeld uit Middelnederlands mate “maat”, “meeteenheid”, “afmeting”, uit Germaans *mēta- o en *mētō- v. In de betekenis van ‘afmeting’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1210.

[6] Leenvertaling van Frans mesure. In de betekenis van ‘indeling in de muziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1644

Jan Rap en zijn maat

Iedereen, ook mensen die minder in aanmerking komen

Met wat mate gij meet, zal u gemeten worden.

De manier waarop je anderen behandelt, bepaalt hoe je zelf behandeld zult worden

Met twee/meer maten meten

Vergelijkbare gevallen niet beoordelen aan de hand van dezelfde standaarden, waardoor er geen eerlijk beeld wordt gegeven

Met welke maat gij meet, zal u wedergemeten worden.

Iemand de maat nemen

Iemand onterecht een bepaalde norm voorschrijven, terwijl men zelf niet in de positie is om dat te doen

Takt

(muziek) manier om een muziekstuk ritmisch in te delen

maten (singular)
maatje (diminutive)
maatjes (diminutive singular)

Hij speelde de slag naar zijn maat toe.


liegen

In de betekenis van ‘onwaarheid spreken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

Bij liegen probeer je zo snel mogelijk alle kaarten kwijt te raken.


schudden

In de betekenis van ‘heen en weer bewegen’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Het kunnen schudden

Gezegd van iets dat is mislukt, dat niet (meer) haalbaar is, etc.

skud

snel heen en weer bewegen om iets te mengen

schudde (past)
geschud (past participle)
te schudden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen schudden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen schudden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geschud (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geschud (active infinitive perfect present long-form)
geschud zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geschud te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
schuddend (imperfect participle)
geschud (past participle)
schudde (subjunctive)
schud (indicative imperfect present singular first-person)
schudt (indicative imperfect present singular second-person)
schudt (indicative imperfect present singular second-person)
schudt (indicative imperfect present singular second-person)
schudt (indicative imperfect present singular third-person)
schudde (indicative imperfect past singular first-person)
schudde (indicative imperfect past singular second-person)
schudde (indicative imperfect past singular second-person)
schudde (indicative imperfect past singular second-person)
schudde (indicative imperfect past singular third-person)
zal schudden (indicative imperfect future singular first-person)
zult schudden (indicative imperfect future singular second-person)
zal schudden (indicative imperfect future singular second-person)
zult schudden (indicative imperfect future singular second-person)
zal schudden (indicative imperfect future singular second-person)
zult schudden (indicative imperfect future singular second-person)
zal schudden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen schudden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen schudden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen schudden (indicative imperfect future plural third-person)
zou schudden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou schudden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) schudden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt schudden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou schudden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden schudden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden schudden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden schudden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geschud (perfect present first-person)
hebt geschud (perfect present second-person)
hebt geschud (perfect present second-person)
heeft geschud (perfect present second-person)
hebt geschud (perfect present second-person)
heeft geschud (perfect present third-person)
hebben geschud (perfect present first-person)
hebben geschud (perfect present second-person)
hebben geschud (perfect present third-person)
had geschud (perfect past first-person)
had geschud (perfect past second-person)
had geschud (perfect past second-person)
hadt geschud (perfect past second-person)
had geschud (perfect past third-person)
hadden geschud (perfect past first-person)
hadden geschud (perfect past second-person)
hadden geschud (perfect past third-person)
zal geschud hebben (perfect future first-person)
zal geschud hebben (perfect future second-person)
zult geschud hebben (perfect future second-person)
zult geschud hebben (perfect future second-person)
zal geschud hebben (perfect future second-person)
zult geschud hebben (perfect future second-person)
zal geschud hebben (perfect future third-person)
zullen geschud hebben (perfect future first-person)
zullen geschud hebben (perfect future second-person)
zullen geschud hebben (perfect future third-person)
zou geschud hebben (perfect conditional first-person)
zou geschud hebben (perfect conditional second-person)
zou geschud hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geschud hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geschud hebben (perfect conditional second-person)
zou geschud hebben (perfect conditional third-person)
zouden geschud hebben (perfect conditional first-person)
zouden geschud hebben (perfect conditional second-person)
zouden geschud hebben (perfect conditional third-person)

de kaarten volledig door elkaar husselen ten behoeve van de spelregels (bijv. aan het begin van elke nieuwe ronde)


bellen

een van de vier Duitse kleuren in het kaartspel


jas

In de betekenis van ‘kledingstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1733

Een jas halen

Bedrogen worden, zich misrekend blijken te hebben of teleurgesteld raken

Hetzelfde in een ander jasje

In de basis nog hetzelfde, maar niet meer in de oude vorm herkenbaar

jassen (plural)
jasje (diminutive singular)
jasjes (diminutive plural)

de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten


kaart

van Frans carte, in de betekenis van ‘landkaart’ aangetroffen vanaf 1532, in die van ‘speelkaart’ vanaf 1599

De kaart kennen

Uit ervaring weten hoe je iets moet aanpakken

De kaart trekken van...

Iets opvoeren als een argument om iets anders te onderbouwen of rechtvaardigen

Een onhaalbare kaart

Een doel wat in de praktijk niet valt te realiseren

In de kaart spelen

Onbewust en onbedoeld helpen, vaak met negatieve gevolgen

De gekken krijgen de kaart

Dwaze en onverstandige mensen krijgen hun gelijk, ongeacht of ze dat hebben of niet

карта

schematische afbeelding van een ruimtelijk gebied op een plat vlak in een verkleinde schaal

пощенска картичка

bedrukt kartonnen vel dat met de post verstuurd kan worden

Karte

kaarten (plural)
kaartje (diminutive singular)
kaartjes (diminutive plural)

een kartonnen of plastic vel uit een kaartspel, om mee te spelen

De kennis in Nederland over de aarde is "eigenlijk een soort puzzel", legt Hoogendoorn van het KNGMG uit. "Er is ook een studie aardwetenschappen aan de Universiteit Utrecht, en bijvoorbeeld een technische variant in Delft. Maar het is allemaal heel nauw op elkaar afgestemd, zonder overlap. Je haalt nu een belangrijke kaart uit het kaartenhuis."

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


zot

via Middelnederlands sot en Oudnederlands sot van middeleeuws Latijn sottus, als bijnaam ‘dwaas’ aangetroffen vanaf 1167


boer

In de betekenis van ‘landbouwer’ voor het eerst aangetroffen in 1516

In de betekenis van ‘oprisping’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1704

In de betekenis van ‘naam van een speelkaart’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1828

De boer op gaan

de (niet-fysieke) markt opgaan om iets te verkopen

Zoveel om iets geven als een boer om een kers

Lachen als een boer die kiespijn heeft

geforceerd en meestal niet oprecht lachen

Als de vos de passie spreekt, boer pas op je kippen (/ganzen)

als een bedrieger vrome dingen zegt moet je extra voorzichtig met deze persoon zijn

Boeren en varkens worden knorrend vet

Gezegd over een boer van wie men vindt dat die om niets klaagt

De domste boeren hebben de dikste aardappelen

Mensen met maar weinig intelligentie bereiken door puur geluk toch veel (~ het geluk is met de dommen)

Elk zijn meug, zei de boer en hij at paardenkeutels in plaats van vijgen/vijgen voor de dorst

Iedereen doet uit koppigheid gewoon wat hij/zij zelf het liefste wil (waarbij men deze eigenschap in het bijzonder toedichtte aan de boeren)

En de boer, hij ploegde voort

Een boer moet altijd voortdoen met zaaien en planten, ook al zijn de prijzen niet goed, of mislukt de oogst (figuurlijk: niet opgeven)

Wanneer de boeren niet meer klagen, nadert het einde der dagen

Wat de boer aan het koren verliest, zal hij aan het spek wel terugvinden

Wat in een bepaald opzicht verlies is, is in een ander opzicht juist weer winst (voor dezelfde persoon die eerder het verlies leed, of voor iemand anders)

Wat de boer niet kent dat eet hij niet

onbekend maakt onbemind ofwel: als iets onbekend is eten sommige mensen dat niet

Zo vraagt men de boer(en) de kunst af

Zo kom je erachter hoe iets moet of in elkaar zit

boeren (plural)
boertje (diminutive singular)
boertjes (diminutive plural)

speelkaart met daarop een boer [1] uitgebeeld, waarvan de waarde meestal tussen die van de 10 en de vrouw ligt

Bij klaverjassen heet de troef-boer ook wel jas vandaar de term klaverjassen.


stuk

In de betekenis van ‘kapot’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1819

In de betekenis van ‘brok’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Men moet een paard de rug niet stuk rijden.

Men moet niet te veel eisen van een ander

Op zijn stuk [blijven] staan

Zich niet laten ompraten en bij de eigen mening blijven

Van zijn stuk raken

Onzeker worden en niet meer weten wat te zeggen

Voet bij stuk houden

Niet toegeven, bij de eigen ideeën of standpunten blijven

In stukken

1. tot of bij gedeelten, in parten
2. kapot

stukken (plural)
stuks (plural)
stukje (diminutive singular)
stukjes (diminutive plural)

de combinatie troef koning en troef vrouw bij klaverjassen

We hadden stuk en een driekaart, samen veertig roem.


tiende

afgeleid van het hoofdtelwoord tien met het achtervoegsel -de

reeks van tien opeenvolgende kaarten in dezelfde kleur


bieden

In de betekenis van ‘geven, aanbieden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

het hoofd bieden

een probleem oplossen; ergens tegen strijden

bood (past)
geboden (past participle)
te bieden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen bieden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen bieden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geboden (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geboden (active infinitive perfect present long-form)
geboden zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geboden te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
biedend (imperfect participle)
geboden (past participle)
biede (subjunctive)
bied (indicative imperfect present singular first-person)
biedt (indicative imperfect present singular second-person)
biedt (indicative imperfect present singular second-person)
biedt (indicative imperfect present singular second-person)
biedt (indicative imperfect present singular third-person)
bood (indicative imperfect past singular first-person)
bood (indicative imperfect past singular second-person)
bood (indicative imperfect past singular second-person)
boodt (indicative imperfect past singular second-person)
bood (indicative imperfect past singular third-person)
boden (indicative imperfect past plural first-person)
boden (indicative imperfect past plural second-person)
boden (indicative imperfect past plural third-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular first-person)
zult bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zult bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zult bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen bieden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen bieden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen bieden (indicative imperfect future plural third-person)
zou bieden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou bieden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) bieden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt bieden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou bieden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden bieden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden bieden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden bieden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geboden (perfect present first-person)
hebt geboden (perfect present second-person)
hebt geboden (perfect present second-person)
heeft geboden (perfect present second-person)
hebt geboden (perfect present second-person)
heeft geboden (perfect present third-person)
hebben geboden (perfect present first-person)
hebben geboden (perfect present second-person)
hebben geboden (perfect present third-person)
had geboden (perfect past first-person)
had geboden (perfect past second-person)
had geboden (perfect past second-person)
hadt geboden (perfect past second-person)
had geboden (perfect past third-person)
hadden geboden (perfect past first-person)
hadden geboden (perfect past second-person)
hadden geboden (perfect past third-person)
zal geboden hebben (perfect future first-person)
zal geboden hebben (perfect future second-person)
zult geboden hebben (perfect future second-person)
zult geboden hebben (perfect future second-person)
zal geboden hebben (perfect future second-person)
zult geboden hebben (perfect future second-person)
zal geboden hebben (perfect future third-person)
zullen geboden hebben (perfect future first-person)
zullen geboden hebben (perfect future second-person)
zullen geboden hebben (perfect future third-person)
zou geboden hebben (perfect conditional first-person)
zou geboden hebben (perfect conditional second-person)
zou geboden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geboden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geboden hebben (perfect conditional second-person)
zou geboden hebben (perfect conditional third-person)
zouden geboden hebben (perfect conditional first-person)
zouden geboden hebben (perfect conditional second-person)
zouden geboden hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geboden (impersonal passive present imperfect)
er is geboden (impersonal passive present perfect)
er werd geboden (impersonal passive past imperfect)
er was geboden (impersonal passive past perfect)
er zal geboden worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geboden zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geboden worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geboden zijn (impersonal passive conditional perfect)
geboden worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geboden te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geboden zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geboden te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geboden zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geboden te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geboden zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geboden te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt geboden (singular imperfect present plural third-person)
worden geboden (singular imperfect present third-person)
werd geboden (singular imperfect past plural third-person)
werden geboden (singular imperfect past third-person)
zal geboden worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geboden worden (singular imperfect future third-person)
zou geboden worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geboden worden (singular imperfect conditional third-person)
is geboden (perfect present third-person)
zijn geboden (perfect present third-person)
was geboden (perfect past third-person)
waren geboden (perfect past third-person)
zal geboden zijn (perfect future third-person)
zullen geboden zijn (perfect future third-person)
zou geboden zijn (perfect conditional third-person)
zouden geboden zijn (perfect conditional third-person)
geboden krijgen (infinitive imperfect present short-form)
geboden te krijgen (infinitive imperfect present long-form)
geboden zullen krijgen (infinitive imperfect future short-form)
geboden te zullen krijgen (infinitive imperfect future long-form)
geboden gekregen hebben (infinitive perfect present short-form)
geboden gekregen te hebben (infinitive perfect present long-form)
geboden gekregen zullen hebben (infinitive perfect future short-form)
geboden gekregen te zullen hebben (infinitive perfect future long-form)
krijg geboden (singular imperfect present first-person)
krijgt geboden (singular imperfect present second-person)
krijgt geboden (singular imperfect present second-person)
krijgt geboden (singular imperfect present second-person)
krijgt geboden (singular imperfect present plural third-person)
krijgen geboden (singular imperfect present plural first-person)
krijgen geboden (singular imperfect present plural second-person)
krijgen geboden (singular imperfect present third-person)
kreeg geboden (singular imperfect past first-person)
kreeg geboden (singular imperfect past second-person)
kreeg geboden (singular imperfect past second-person)
kreegt geboden (singular imperfect past second-person)
kreeg geboden (singular imperfect past plural third-person)
kregen geboden (singular imperfect past plural first-person)
kregen geboden (singular imperfect past plural second-person)
kregen geboden (singular imperfect past third-person)
zal geboden krijgen (singular imperfect future first-person)
zult geboden krijgen (singular imperfect future second-person)
zult geboden krijgen (singular imperfect future second-person)
zult geboden krijgen (singular imperfect future second-person)
zal geboden krijgen (singular imperfect future plural third-person)
zullen geboden krijgen (singular imperfect future plural first-person)
zullen geboden krijgen (singular imperfect future plural second-person)
zullen geboden krijgen (singular imperfect future third-person)
zou geboden krijgen (singular imperfect conditional first-person)
zou geboden krijgen (singular imperfect conditional second-person)
zou(dt) geboden krijgen (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geboden krijgen (singular imperfect conditional second-person)
zou geboden krijgen (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geboden krijgen (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geboden krijgen (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geboden krijgen (singular imperfect conditional third-person)
heb geboden gekregen (perfect present first-person)
hebt geboden gekregen (perfect present second-person)
hebt geboden gekregen (perfect present second-person)
heeft geboden gekregen (perfect present second-person)
hebt geboden gekregen (perfect present second-person)
heeft geboden gekregen (perfect present third-person)
hebben geboden gekregen (perfect present first-person)
hebben geboden gekregen (perfect present second-person)
hebben geboden gekregen (perfect present third-person)
had geboden gekregen (perfect past first-person)
had geboden gekregen (perfect past second-person)
had geboden gekregen (perfect past second-person)
hadt geboden gekregen (perfect past second-person)
had geboden gekregen (perfect past third-person)
hadden geboden gekregen (perfect past first-person)
hadden geboden gekregen (perfect past second-person)
hadden geboden gekregen (perfect past third-person)
zal geboden gekregen hebben (perfect future first-person)
zult geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zult geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zult geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zal geboden gekregen hebben (perfect future third-person)
zullen geboden gekregen hebben (perfect future first-person)
zullen geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zullen geboden gekregen hebben (perfect future third-person)
zou geboden gekregen hebben (perfect conditional first-person)
zou geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zou(dt) geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zou geboden gekregen hebben (perfect conditional third-person)
zouden geboden gekregen hebben (perfect conditional first-person)
zouden geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zouden geboden gekregen hebben (perfect conditional third-person)

aankondigen een bepaald aantal slagen te zullen halen, m.n. bij bridge

Het grootste verschil tussen bridge en whist is het bieden.


bieden

kaartspel waarbij de spelers eerst tegen elkaar opbieden en vervolgens spelen


roem

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘lof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1526

Eigen roem stinkt

Het is niet goed om aan zelfverheerlijking te doen

een bonus verkregen wanneer een bepaalde combinatie van kaarten voorhanden is


schoppen

In de betekenis van ‘met de voet treffen’ aangetroffen vanaf 1390

Ik bood twee schoppen.


schop

schoppen (singular)
schopje (diminutive)
schopjes (diminutive singular)

gewoonlijk schoppen, een van beide zwarte speelkleuren, ♠

Ik kon gelukkig op die ingetroefde slag mijn vuile schopje kwijt.


manche

van Frans manche "deel van een wedstrijdreeks", als term bij het kaartspel whist aangetroffen vanaf 1887 en daarna figuurlijk als sportterm in 1889 (zie vindplaatsen hieronder)

manches (plural)
mancheje (diminutive singular)
manchetje (diminutive singular)
manchejes (diminutive plural)
manchetjes (diminutive plural)

Herzog leidde vanaf de eerste manche zaterdag op de 500 meter.

Sajati won in 2'6", Soekessi 2de, twee paardenlengten achter, Keno 3de, Sangket 4de. Toen de tweede "manche" van dezen robber gespeeld werd scheen het dat Keno betere kaarten gekregen had. Zij was onmiddellijk vóór met Soekessi achter zich en Sajati en Sanket, naast elkander, weder daarachter.

Het Whist-concours zal plaats hebben op Woensdag 9 en Maandag 14 November. Er wordt gespeeld "whist par préférence" met den "blinde". Honneurs worden gerekend, zonder den trek is men echter noch in de eerste noch in de tweede manche uit.


bridge

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘kaartspel’ voor het eerst aangetroffen in 1918

brug

een spel gespeeld door vier spelers, verdeeld in twee paren en gespeeld in dertien slagen

Het spelen van bridge vereist goede samenwerking tussen de partners.


invite

uitkomen met een lage kaart of met een laag bod in een bepaalde kleur als teken aan je partner dat je nog meer hoge kaarten in die kleur hebt

Oost heeft een vijfkaart troef, enorme aftroefwaarde en een behoorlijke tweede kleur. Alles bij elkaar opgeteld meer dan voldoende voor de manche. Overigens zal west ook ingaan op een eventuele invite.

Ondanks zijn driekaart schoppen mee liet hij de 5-3 schoppenfit voor wat het was en gaf met 2SA een invite voor 3SA!


zwik

[1] [2] Leenwoord uit Middelhoogduits zwic “nagel”, “plug” (= Duits Zwecke “nagel, houten pin”). In de oudere spelling swick, in de betekenis van “houten pin” (in een vat, waarmee vloeistof uit het gat getapt kan worden) voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573.
** Ook als onderdeel van de heildronk (gespeld als) swick swack, voor het eerst aangetroffen in 1612, zie vindplaats hieronder.

[2] Vernoemd naar de wigvormige gelijkenis, vergelijk Duits Zwickel, afgeleid van Middelhoogduits zwic.

[4] Naamwoord van handeling van het werkwoord zwikken “‘buigen”, “waggelen”, “verbuigen”, “verstuiken”.

[5] [6][7] Voor het eerst aangetroffen in het Bargoens , zwik(je) in de betekenis van ‘een slag (bij kaartspel)’ (1897). Later ook in de figuurlijke betekenis van "een groot aantal”, “spullen”. Mogelijk een toespeling op de heildronk: „Zwik zwak” [1.1].

Zwickel

hoekstuk tussen een cirkel en de rechthoekige omlijsting hiervan

peg

penis, vernoemd naar de pinvormige gelijkenis

zwikken (plural)
zwikje (diminutive singular)
zwikjes (diminutive plural)

winnende slag van drie gelijke kaarten (bijv. drie boeren of drie azen)

Men is ten onzent graag bereid een puik harmonie-orkest of zelfs een zwik buitenlandse blazers te engageren, maar de hoge kosten daarvoor worden deels gedekt door de drankopbrengst.

Jo Wijnen
 “Bestaat Limburg echt?” (1978), Corrie Zelen, Maasbree, p. 85 op dbnl.org


bladeren

Afgeleid van blad met het achtervoegsel -eren


talon

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bewijs voor nieuw couponblad’ voor het eerst aangetroffen in 1855

van Frans talon "hiel" met de afgeleide betekenis "onderste of laatste deel"

talons (plural)
talonnetje (diminutive singular)
talonnetjes (diminutive plural)

de verzameling kaarten die na het delen over zijn


ruiten

In de betekenis van ‘kleur in kaartspel’ aangetroffen vanaf 1612

ruitens (plural)
ruitentje (diminutive singular)
ruitentjes (diminutive plural)


passen

Er is geen pot zo scheef, of er past wel een deksel op.

ook voor een minder mooi meisje is er een man te vinden

passen en meten

proberen zaken in een beperkte ruimte te plaatsen

Met passen en meten wordt de tijd versleten.

men moet het aanpakken en geen tijd met onbelangrijke dingen verspillen

Op elk potje past een dekseltje.

bij iedereen en alles past wel iemand of iets

Op zijn tellen passen

zeer goed opletten om niets fout te doen

paste (past)
gepast (past participle)
te passen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen passen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen passen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gepast (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gepast (active infinitive perfect present long-form)
gepast zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gepast te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
passend (imperfect participle)
gepast (past participle)
passe (subjunctive)
pas (indicative imperfect present singular first-person)
past (indicative imperfect present singular second-person)
past (indicative imperfect present singular second-person)
past (indicative imperfect present singular second-person)
past (indicative imperfect present singular third-person)
paste (indicative imperfect past singular first-person)
paste (indicative imperfect past singular second-person)
paste (indicative imperfect past singular second-person)
paste (indicative imperfect past singular second-person)
paste (indicative imperfect past singular third-person)
pasten (indicative imperfect past plural first-person)
pasten (indicative imperfect past plural second-person)
pasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal passen (indicative imperfect future singular first-person)
zult passen (indicative imperfect future singular second-person)
zal passen (indicative imperfect future singular second-person)
zult passen (indicative imperfect future singular second-person)
zal passen (indicative imperfect future singular second-person)
zult passen (indicative imperfect future singular second-person)
zal passen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen passen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen passen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen passen (indicative imperfect future plural third-person)
zou passen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou passen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) passen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt passen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou passen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden passen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden passen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden passen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gepast (perfect present first-person)
hebt gepast (perfect present second-person)
hebt gepast (perfect present second-person)
heeft gepast (perfect present second-person)
hebt gepast (perfect present second-person)
heeft gepast (perfect present third-person)
hebben gepast (perfect present first-person)
hebben gepast (perfect present second-person)
hebben gepast (perfect present third-person)
had gepast (perfect past first-person)
had gepast (perfect past second-person)
had gepast (perfect past second-person)
hadt gepast (perfect past second-person)
had gepast (perfect past third-person)
hadden gepast (perfect past first-person)
hadden gepast (perfect past second-person)
hadden gepast (perfect past third-person)
zal gepast hebben (perfect future first-person)
zal gepast hebben (perfect future second-person)
zult gepast hebben (perfect future second-person)
zult gepast hebben (perfect future second-person)
zal gepast hebben (perfect future second-person)
zult gepast hebben (perfect future second-person)
zal gepast hebben (perfect future third-person)
zullen gepast hebben (perfect future first-person)
zullen gepast hebben (perfect future second-person)
zullen gepast hebben (perfect future third-person)
zou gepast hebben (perfect conditional first-person)
zou gepast hebben (perfect conditional second-person)
zou gepast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepast hebben (perfect conditional second-person)
zou gepast hebben (perfect conditional third-person)
zouden gepast hebben (perfect conditional first-person)
zouden gepast hebben (perfect conditional second-person)
zouden gepast hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gepast (impersonal passive present imperfect)
er is gepast (impersonal passive present perfect)
er werd gepast (impersonal passive past imperfect)
er was gepast (impersonal passive past perfect)
er zal gepast worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gepast zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gepast worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gepast zijn (impersonal passive conditional perfect)
te passen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen passen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen passen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gepasst (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gepasst (active infinitive perfect present long-form)
gepasst zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gepasst te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
passend (imperfect participle)
gepasst (past participle)
passe (subjunctive)
pass (indicative imperfect present singular first-person)
passt (indicative imperfect present singular second-person)
passt (indicative imperfect present singular second-person)
passt (indicative imperfect present singular second-person)
passt (indicative imperfect present singular third-person)
passte (indicative imperfect past singular first-person)
passte (indicative imperfect past singular second-person)
passte (indicative imperfect past singular second-person)
passte (indicative imperfect past singular second-person)
passte (indicative imperfect past singular third-person)
passten (indicative imperfect past plural first-person)
passten (indicative imperfect past plural second-person)
passten (indicative imperfect past plural third-person)
zal passen (indicative imperfect future singular first-person)
zult passen (indicative imperfect future singular second-person)
zal passen (indicative imperfect future singular second-person)
zult passen (indicative imperfect future singular second-person)
zal passen (indicative imperfect future singular second-person)
zult passen (indicative imperfect future singular second-person)
zal passen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen passen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen passen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen passen (indicative imperfect future plural third-person)
zou passen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou passen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) passen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt passen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou passen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden passen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden passen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden passen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gepasst (perfect present first-person)
hebt gepasst (perfect present second-person)
hebt gepasst (perfect present second-person)
heeft gepasst (perfect present second-person)
hebt gepasst (perfect present second-person)
heeft gepasst (perfect present third-person)
hebben gepasst (perfect present first-person)
hebben gepasst (perfect present second-person)
hebben gepasst (perfect present third-person)
had gepasst (perfect past first-person)
had gepasst (perfect past second-person)
had gepasst (perfect past second-person)
hadt gepasst (perfect past second-person)
had gepasst (perfect past third-person)
hadden gepasst (perfect past first-person)
hadden gepasst (perfect past second-person)
hadden gepasst (perfect past third-person)
zal gepasst hebben (perfect future first-person)
zal gepasst hebben (perfect future second-person)
zult gepasst hebben (perfect future second-person)
zult gepasst hebben (perfect future second-person)
zal gepasst hebben (perfect future second-person)
zult gepasst hebben (perfect future second-person)
zal gepasst hebben (perfect future third-person)
zullen gepasst hebben (perfect future first-person)
zullen gepasst hebben (perfect future second-person)
zullen gepasst hebben (perfect future third-person)
zou gepasst hebben (perfect conditional first-person)
zou gepasst hebben (perfect conditional second-person)
zou gepasst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepasst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepasst hebben (perfect conditional second-person)
zou gepasst hebben (perfect conditional third-person)
zouden gepasst hebben (perfect conditional first-person)
zouden gepasst hebben (perfect conditional second-person)
zouden gepasst hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gepasst (impersonal passive present imperfect)
er is gepasst (impersonal passive present perfect)
er werd gepasst (impersonal passive past imperfect)
er was gepasst (impersonal passive past perfect)
er zal gepasst worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gepasst zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gepasst worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gepasst zijn (impersonal passive conditional perfect)

Daarna werd er drie keer gepast en zat hij met een ongelukkig bod aan zijn broek.


harten

hartens (plural)
hartentje (diminutive singular)
hartentjes (diminutive plural)

Ik had maar een paar kleine hartentjes voor je, partner; daarom heb ik gepast.


canasta

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘kaartspel’ voor het eerst aangetroffen in 1951

uit Argentinië afkomstig kaartspel, gespeeld met twee spellen kaarten inclusief jokers (2 keer 52 kaarten en 2 keer 2 jokers, dus 108 kaarten)


zwartepiet

de speelkaart schoppenboer in het kaartspel zwartepieten

Degene die met de zwartepiet blijft zitten, heeft verloren.


klaveren

In de betekenis van ‘kleur in kaartspel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1612

een van de vier (Franse) kleuren in het kaartspel

Ik bood klaveren, niet ruiten.


joker

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘overscharige kaart’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1948

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘teken om 0 of meer willekeurige tekens te zoeken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1995

jokers (plural)
jokertje (diminutive singular)
jokertjes (diminutive plural)

een kaart met een afbeelding van een nar, die niet tot de vier speelkleuren behoort en daardoor op allerlei manieren inzetbaar is; bij uitbreiding ook gebruikt andere soorten spellen

De rol van de joker verschilt van spel tot spel.


jokeren

afgeleid van het Franse joker ?? (met het achtervoegsel -eren)

jokerde (past)
gejokerd (past participle)
te jokeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen jokeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen jokeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gejokerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gejokerd (active infinitive perfect present long-form)
gejokerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gejokerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
jokerend (imperfect participle)
gejokerd (past participle)
jokere (subjunctive)
joker (indicative imperfect present singular first-person)
jokert (indicative imperfect present singular second-person)
jokert (indicative imperfect present singular second-person)
jokert (indicative imperfect present singular second-person)
jokert (indicative imperfect present singular third-person)
jokerde (indicative imperfect past singular first-person)
jokerde (indicative imperfect past singular second-person)
jokerde (indicative imperfect past singular second-person)
jokerde (indicative imperfect past singular second-person)
jokerde (indicative imperfect past singular third-person)
jokerden (indicative imperfect past plural first-person)
jokerden (indicative imperfect past plural second-person)
jokerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal jokeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult jokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal jokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult jokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal jokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult jokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal jokeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen jokeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen jokeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen jokeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou jokeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou jokeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) jokeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt jokeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou jokeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden jokeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden jokeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden jokeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gejokerd (perfect present first-person)
hebt gejokerd (perfect present second-person)
hebt gejokerd (perfect present second-person)
heeft gejokerd (perfect present second-person)
hebt gejokerd (perfect present second-person)
heeft gejokerd (perfect present third-person)
hebben gejokerd (perfect present first-person)
hebben gejokerd (perfect present second-person)
hebben gejokerd (perfect present third-person)
had gejokerd (perfect past first-person)
had gejokerd (perfect past second-person)
had gejokerd (perfect past second-person)
hadt gejokerd (perfect past second-person)
had gejokerd (perfect past third-person)
hadden gejokerd (perfect past first-person)
hadden gejokerd (perfect past second-person)
hadden gejokerd (perfect past third-person)
zal gejokerd hebben (perfect future first-person)
zal gejokerd hebben (perfect future second-person)
zult gejokerd hebben (perfect future second-person)
zult gejokerd hebben (perfect future second-person)
zal gejokerd hebben (perfect future second-person)
zult gejokerd hebben (perfect future second-person)
zal gejokerd hebben (perfect future third-person)
zullen gejokerd hebben (perfect future first-person)
zullen gejokerd hebben (perfect future second-person)
zullen gejokerd hebben (perfect future third-person)
zou gejokerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gejokerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gejokerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gejokerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gejokerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gejokerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gejokerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gejokerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gejokerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gejokerd (impersonal passive present imperfect)
er is gejokerd (impersonal passive present perfect)
er werd gejokerd (impersonal passive past imperfect)
er was gejokerd (impersonal passive past perfect)
er zal gejokerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gejokerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gejokerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gejokerd zijn (impersonal passive conditional perfect)

een spel waarin kaarten in groepen van drie of meer verzameld worden

De joker is een belangrijke kaart is het jokeren omdat hij een ontbrekende kaart vervangen kan.


slem

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘al de slagen (bij kaartspel)’ voor het eerst aangetroffen in 1832

slemmen (plural)
slemmetje (diminutive singular)
slemmetjes (diminutive plural)

een bridgecontract voor alle slagen of alle slagen minus een

Hij was dol op gedubbelde slemmen.


stock

van Engels stock zn , in de betekenis van ‘voorraad, kapitaal’ aangetroffen vanaf 1824

stocks (plural)
stockje (diminutive singular)
stockjes (diminutive plural)

"Wil je een spelletje canasta doen?" (…) Ted kondigde een serie vrouwen aan, dus ik legde een klaverdrie om te voorkomen dat hij de stock afgegooide kaarten inpikte.


basta

Leenwoord uit het Spaans of Italiaans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: genoeg!’ voor het eerst aangetroffen in 1617

[tussenwerpsel] van Spaans imperatief basta, of Portugees, of Italiaans

[zelfstandig naamwoord] van Spaans basto "stok" , omdat vroeger op speelkaarten geen klaveren, maar knuppels waren afgebeeld


aftroeven

troefde af (past)
afgetroefd (past participle)
af te troeven (active infinitive imperfect present long-form)
hebben afgetroefd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben afgetroefd (active infinitive perfect present long-form)
afgetroefd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
afgetroefd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
aftroevend (imperfect participle)
afgetroefd (past participle)
troef af (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
troeft af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
troeft af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
troeft af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
troeft af (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
troeven af (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
troeven af (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
troeven af (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
troefde af (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
troefde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
troefde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
troefde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
troefde af (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
troefden af (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
troefden af (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
troefden af (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aftroeven (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen aftroeven (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen aftroeven (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen aftroeven (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden aftroeven (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
aftroef (subordinate-clause present)
aftroeft (subordinate-clause present)
aftroeft (subordinate-clause present)
aftroeft (subordinate-clause present)
aftroeft (subordinate-clause present)
aftroefde (subordinate-clause past)
aftroefde (subordinate-clause past)
aftroefde (subordinate-clause past)
aftroefde (subordinate-clause past)
aftroefde (subordinate-clause past)
aftroefden (subordinate-clause past)
aftroefden (subordinate-clause past)
aftroefden (subordinate-clause past)
heb afgetroefd (perfect present first-person)
hebt afgetroefd (perfect present second-person)
hebt afgetroefd (perfect present second-person)
heeft afgetroefd (perfect present second-person)
hebt afgetroefd (perfect present second-person)
heeft afgetroefd (perfect present third-person)
hebben afgetroefd (perfect present first-person)
hebben afgetroefd (perfect present second-person)
hebben afgetroefd (perfect present third-person)
had afgetroefd (perfect past first-person)
had afgetroefd (perfect past second-person)
had afgetroefd (perfect past second-person)
hadt afgetroefd (perfect past second-person)
had afgetroefd (perfect past third-person)
hadden afgetroefd (perfect past first-person)
hadden afgetroefd (perfect past second-person)
hadden afgetroefd (perfect past third-person)
zal afgetroefd hebben (perfect future first-person)
zal afgetroefd hebben (perfect future second-person)
zult afgetroefd hebben (perfect future second-person)
zult afgetroefd hebben (perfect future second-person)
zal afgetroefd hebben (perfect future second-person)
zult afgetroefd hebben (perfect future second-person)
zal afgetroefd hebben (perfect future third-person)
zullen afgetroefd hebben (perfect future first-person)
zullen afgetroefd hebben (perfect future second-person)
zullen afgetroefd hebben (perfect future third-person)
zou afgetroefd hebben (perfect conditional first-person)
zou afgetroefd hebben (perfect conditional second-person)
zou afgetroefd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgetroefd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgetroefd hebben (perfect conditional second-person)
zou afgetroefd hebben (perfect conditional third-person)
zouden afgetroefd hebben (perfect conditional first-person)
zouden afgetroefd hebben (perfect conditional second-person)
zouden afgetroefd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt afgetroefd (impersonal passive present imperfect)
er is afgetroefd (impersonal passive present perfect)
er werd afgetroefd (impersonal passive past imperfect)
er was afgetroefd (impersonal passive past perfect)
er zal afgetroefd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal afgetroefd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou afgetroefd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou afgetroefd zijn (impersonal passive conditional perfect)

door een troef te spelen zich een slag toe-eigenen

Hij opende door een schoppenaas te spelen maar dat werd al meteen afgetroefd.


suite

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ineenlopende kamers’ voor het eerst aangetroffen in 1859

suites (plural)
suitetje (diminutive singular)
suitetjes (diminutive plural)

een reeks van drie of meer opeenvolgende kaarten


poker

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘kaartspel’ voor het eerst aangetroffen in 1912

pokertje (diminutive singular)
pokertjes (diminutive plural)

een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt

Hij speelde graag poker met zijn vrienden.


pokeren

afgeleid van het Franse poker ? (met het achtervoegsel -eren)

pokerde (past)
gepokerd (past participle)
te pokeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen pokeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen pokeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gepokerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gepokerd (active infinitive perfect present long-form)
gepokerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gepokerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
pokerend (imperfect participle)
gepokerd (past participle)
pokere (subjunctive)
poker (indicative imperfect present singular first-person)
pokert (indicative imperfect present singular second-person)
pokert (indicative imperfect present singular second-person)
pokert (indicative imperfect present singular second-person)
pokert (indicative imperfect present singular third-person)
pokerde (indicative imperfect past singular first-person)
pokerde (indicative imperfect past singular second-person)
pokerde (indicative imperfect past singular second-person)
pokerde (indicative imperfect past singular second-person)
pokerde (indicative imperfect past singular third-person)
pokerden (indicative imperfect past plural first-person)
pokerden (indicative imperfect past plural second-person)
pokerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal pokeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult pokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal pokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult pokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal pokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult pokeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal pokeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen pokeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen pokeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen pokeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou pokeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou pokeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) pokeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt pokeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou pokeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden pokeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden pokeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden pokeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gepokerd (perfect present first-person)
hebt gepokerd (perfect present second-person)
hebt gepokerd (perfect present second-person)
heeft gepokerd (perfect present second-person)
hebt gepokerd (perfect present second-person)
heeft gepokerd (perfect present third-person)
hebben gepokerd (perfect present first-person)
hebben gepokerd (perfect present second-person)
hebben gepokerd (perfect present third-person)
had gepokerd (perfect past first-person)
had gepokerd (perfect past second-person)
had gepokerd (perfect past second-person)
hadt gepokerd (perfect past second-person)
had gepokerd (perfect past third-person)
hadden gepokerd (perfect past first-person)
hadden gepokerd (perfect past second-person)
hadden gepokerd (perfect past third-person)
zal gepokerd hebben (perfect future first-person)
zal gepokerd hebben (perfect future second-person)
zult gepokerd hebben (perfect future second-person)
zult gepokerd hebben (perfect future second-person)
zal gepokerd hebben (perfect future second-person)
zult gepokerd hebben (perfect future second-person)
zal gepokerd hebben (perfect future third-person)
zullen gepokerd hebben (perfect future first-person)
zullen gepokerd hebben (perfect future second-person)
zullen gepokerd hebben (perfect future third-person)
zou gepokerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gepokerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gepokerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepokerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepokerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gepokerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gepokerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gepokerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gepokerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gepokerd (impersonal passive present imperfect)
er is gepokerd (impersonal passive present perfect)
er werd gepokerd (impersonal passive past imperfect)
er was gepokerd (impersonal passive past perfect)
er zal gepokerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gepokerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gepokerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gepokerd zijn (impersonal passive conditional perfect)

een bepaald spel spelen waarin op een hand kaarten gewed wordt

Er werd die avond tot in de kleine uurtjes gepokerd.


toepen

Leenwoord uit het ?, in de betekenis van ‘kaartspel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1884

toepte (past)
getoept (past participle)
te toepen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen toepen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen toepen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben getoept (active infinitive perfect present short-form)
te hebben getoept (active infinitive perfect present long-form)
getoept zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
getoept te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
toepend (imperfect participle)
getoept (past participle)
toepe (subjunctive)
toep (indicative imperfect present singular first-person)
toept (indicative imperfect present singular second-person)
toept (indicative imperfect present singular second-person)
toept (indicative imperfect present singular second-person)
toept (indicative imperfect present singular third-person)
toepte (indicative imperfect past singular first-person)
toepte (indicative imperfect past singular second-person)
toepte (indicative imperfect past singular second-person)
toepte (indicative imperfect past singular second-person)
toepte (indicative imperfect past singular third-person)
toepten (indicative imperfect past plural first-person)
toepten (indicative imperfect past plural second-person)
toepten (indicative imperfect past plural third-person)
zal toepen (indicative imperfect future singular first-person)
zult toepen (indicative imperfect future singular second-person)
zal toepen (indicative imperfect future singular second-person)
zult toepen (indicative imperfect future singular second-person)
zal toepen (indicative imperfect future singular second-person)
zult toepen (indicative imperfect future singular second-person)
zal toepen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen toepen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen toepen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen toepen (indicative imperfect future plural third-person)
zou toepen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou toepen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) toepen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt toepen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou toepen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden toepen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden toepen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden toepen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb getoept (perfect present first-person)
hebt getoept (perfect present second-person)
hebt getoept (perfect present second-person)
heeft getoept (perfect present second-person)
hebt getoept (perfect present second-person)
heeft getoept (perfect present third-person)
hebben getoept (perfect present first-person)
hebben getoept (perfect present second-person)
hebben getoept (perfect present third-person)
had getoept (perfect past first-person)
had getoept (perfect past second-person)
had getoept (perfect past second-person)
hadt getoept (perfect past second-person)
had getoept (perfect past third-person)
hadden getoept (perfect past first-person)
hadden getoept (perfect past second-person)
hadden getoept (perfect past third-person)
zal getoept hebben (perfect future first-person)
zal getoept hebben (perfect future second-person)
zult getoept hebben (perfect future second-person)
zult getoept hebben (perfect future second-person)
zal getoept hebben (perfect future second-person)
zult getoept hebben (perfect future second-person)
zal getoept hebben (perfect future third-person)
zullen getoept hebben (perfect future first-person)
zullen getoept hebben (perfect future second-person)
zullen getoept hebben (perfect future third-person)
zou getoept hebben (perfect conditional first-person)
zou getoept hebben (perfect conditional second-person)
zou getoept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt getoept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt getoept hebben (perfect conditional second-person)
zou getoept hebben (perfect conditional third-person)
zouden getoept hebben (perfect conditional first-person)
zouden getoept hebben (perfect conditional second-person)
zouden getoept hebben (perfect conditional third-person)

een spel met 32 kaarten waarvan de tien de hoogste kaart is

Er werd een tijdje gezellig getoept en een pilsje gedronken.


klaverjassen

In de betekenis van ‘een bepaald kaartspel spelen’ voor het eerst aangetroffen in 1710

klaverjaste (past)
geklaverjast (past participle)
te klaverjassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen klaverjassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen klaverjassen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geklaverjast (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geklaverjast (active infinitive perfect present long-form)
geklaverjast zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geklaverjast te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
klaverjassend (imperfect participle)
geklaverjast (past participle)
klaverjasse (subjunctive)
klaverjas (indicative imperfect present singular first-person)
klaverjast (indicative imperfect present singular second-person)
klaverjast (indicative imperfect present singular second-person)
klaverjast (indicative imperfect present singular second-person)
klaverjast (indicative imperfect present singular third-person)
klaverjaste (indicative imperfect past singular first-person)
klaverjaste (indicative imperfect past singular second-person)
klaverjaste (indicative imperfect past singular second-person)
klaverjaste (indicative imperfect past singular second-person)
klaverjaste (indicative imperfect past singular third-person)
klaverjasten (indicative imperfect past plural first-person)
klaverjasten (indicative imperfect past plural second-person)
klaverjasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal klaverjassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult klaverjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal klaverjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult klaverjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal klaverjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult klaverjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal klaverjassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen klaverjassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen klaverjassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen klaverjassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou klaverjassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou klaverjassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) klaverjassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt klaverjassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou klaverjassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden klaverjassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden klaverjassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden klaverjassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geklaverjast (perfect present first-person)
hebt geklaverjast (perfect present second-person)
hebt geklaverjast (perfect present second-person)
heeft geklaverjast (perfect present second-person)
hebt geklaverjast (perfect present second-person)
heeft geklaverjast (perfect present third-person)
hebben geklaverjast (perfect present first-person)
hebben geklaverjast (perfect present second-person)
hebben geklaverjast (perfect present third-person)
had geklaverjast (perfect past first-person)
had geklaverjast (perfect past second-person)
had geklaverjast (perfect past second-person)
hadt geklaverjast (perfect past second-person)
had geklaverjast (perfect past third-person)
hadden geklaverjast (perfect past first-person)
hadden geklaverjast (perfect past second-person)
hadden geklaverjast (perfect past third-person)
zal geklaverjast hebben (perfect future first-person)
zal geklaverjast hebben (perfect future second-person)
zult geklaverjast hebben (perfect future second-person)
zult geklaverjast hebben (perfect future second-person)
zal geklaverjast hebben (perfect future second-person)
zult geklaverjast hebben (perfect future second-person)
zal geklaverjast hebben (perfect future third-person)
zullen geklaverjast hebben (perfect future first-person)
zullen geklaverjast hebben (perfect future second-person)
zullen geklaverjast hebben (perfect future third-person)
zou geklaverjast hebben (perfect conditional first-person)
zou geklaverjast hebben (perfect conditional second-person)
zou geklaverjast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geklaverjast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geklaverjast hebben (perfect conditional second-person)
zou geklaverjast hebben (perfect conditional third-person)
zouden geklaverjast hebben (perfect conditional first-person)
zouden geklaverjast hebben (perfect conditional second-person)
zouden geklaverjast hebben (perfect conditional third-person)

een kaartspel spelen met twee paren tegenstanders, waarbij slagen met troef en roem gemaakt worden

Er werd die avond gezellig geklaverjast.


bonuskaart

[1] In de betekenis van “troefkaart”, aangetroffen in 1983, voor een vindplaats zie hieronder, in de betekenis van “klantenkaart”, voor het eerst aangetroffen in de jaren 1980.

bonuskaarten (plural)
bonuskaartje (diminutive singular)
bonuskaartjes (diminutive plural)

een extra kaart die door een bepaalde uitkomst of gewonnen slag uit een stapel getrokken mag worden

Wie een slag met een troef wint mag of een bonuskaart trekken die een bepaald aantal punten oplevert of een troefkaart waardoor mogelijk de troefkleur verandert.

Kl. A. Boer
 BRIDGEN in: Nieuwsblad van het Noorden (12-11-1983), Nieuwenhuis, Groningen, p. 29 op Delpher.nl


eenendertigen

eenendertigde (past)
geëenendertigd (past participle)
te eenendertigen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen eenendertigen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen eenendertigen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geëenendertigd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geëenendertigd (active infinitive perfect present long-form)
geëenendertigd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geëenendertigd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
eenendertigend (imperfect participle)
geëenendertigd (past participle)
eenendertige (subjunctive)
eenendertig (indicative imperfect present singular first-person)
eenendertigt (indicative imperfect present singular second-person)
eenendertigt (indicative imperfect present singular second-person)
eenendertigt (indicative imperfect present singular second-person)
eenendertigt (indicative imperfect present singular third-person)
eenendertigde (indicative imperfect past singular first-person)
eenendertigde (indicative imperfect past singular second-person)
eenendertigde (indicative imperfect past singular second-person)
eenendertigde (indicative imperfect past singular second-person)
eenendertigde (indicative imperfect past singular third-person)
eenendertigden (indicative imperfect past plural first-person)
eenendertigden (indicative imperfect past plural second-person)
eenendertigden (indicative imperfect past plural third-person)
zal eenendertigen (indicative imperfect future singular first-person)
zult eenendertigen (indicative imperfect future singular second-person)
zal eenendertigen (indicative imperfect future singular second-person)
zult eenendertigen (indicative imperfect future singular second-person)
zal eenendertigen (indicative imperfect future singular second-person)
zult eenendertigen (indicative imperfect future singular second-person)
zal eenendertigen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen eenendertigen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen eenendertigen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen eenendertigen (indicative imperfect future plural third-person)
zou eenendertigen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou eenendertigen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) eenendertigen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt eenendertigen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou eenendertigen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden eenendertigen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden eenendertigen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden eenendertigen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geëenendertigd (perfect present first-person)
hebt geëenendertigd (perfect present second-person)
hebt geëenendertigd (perfect present second-person)
heeft geëenendertigd (perfect present second-person)
hebt geëenendertigd (perfect present second-person)
heeft geëenendertigd (perfect present third-person)
hebben geëenendertigd (perfect present first-person)
hebben geëenendertigd (perfect present second-person)
hebben geëenendertigd (perfect present third-person)
had geëenendertigd (perfect past first-person)
had geëenendertigd (perfect past second-person)
had geëenendertigd (perfect past second-person)
hadt geëenendertigd (perfect past second-person)
had geëenendertigd (perfect past third-person)
hadden geëenendertigd (perfect past first-person)
hadden geëenendertigd (perfect past second-person)
hadden geëenendertigd (perfect past third-person)
zal geëenendertigd hebben (perfect future first-person)
zal geëenendertigd hebben (perfect future second-person)
zult geëenendertigd hebben (perfect future second-person)
zult geëenendertigd hebben (perfect future second-person)
zal geëenendertigd hebben (perfect future second-person)
zult geëenendertigd hebben (perfect future second-person)
zal geëenendertigd hebben (perfect future third-person)
zullen geëenendertigd hebben (perfect future first-person)
zullen geëenendertigd hebben (perfect future second-person)
zullen geëenendertigd hebben (perfect future third-person)
zou geëenendertigd hebben (perfect conditional first-person)
zou geëenendertigd hebben (perfect conditional second-person)
zou geëenendertigd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geëenendertigd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geëenendertigd hebben (perfect conditional second-person)
zou geëenendertigd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geëenendertigd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geëenendertigd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geëenendertigd hebben (perfect conditional third-person)

Er werd die avond gezellig geëenendertigd.


smousjassen

In de betekenis van ‘kaartspel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1866

smousjaste (past)
gesmousjast (past participle)
te smousjassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen smousjassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen smousjassen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesmousjast (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesmousjast (active infinitive perfect present long-form)
gesmousjast zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesmousjast te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
smousjassend (imperfect participle)
gesmousjast (past participle)
smousjasse (subjunctive)
smousjas (indicative imperfect present singular first-person)
smousjast (indicative imperfect present singular second-person)
smousjast (indicative imperfect present singular second-person)
smousjast (indicative imperfect present singular second-person)
smousjast (indicative imperfect present singular third-person)
smousjaste (indicative imperfect past singular first-person)
smousjaste (indicative imperfect past singular second-person)
smousjaste (indicative imperfect past singular second-person)
smousjaste (indicative imperfect past singular second-person)
smousjaste (indicative imperfect past singular third-person)
smousjasten (indicative imperfect past plural first-person)
smousjasten (indicative imperfect past plural second-person)
smousjasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal smousjassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult smousjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal smousjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult smousjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal smousjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult smousjassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal smousjassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen smousjassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen smousjassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen smousjassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou smousjassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou smousjassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) smousjassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt smousjassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou smousjassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden smousjassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden smousjassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden smousjassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesmousjast (perfect present first-person)
hebt gesmousjast (perfect present second-person)
hebt gesmousjast (perfect present second-person)
heeft gesmousjast (perfect present second-person)
hebt gesmousjast (perfect present second-person)
heeft gesmousjast (perfect present third-person)
hebben gesmousjast (perfect present first-person)
hebben gesmousjast (perfect present second-person)
hebben gesmousjast (perfect present third-person)
had gesmousjast (perfect past first-person)
had gesmousjast (perfect past second-person)
had gesmousjast (perfect past second-person)
hadt gesmousjast (perfect past second-person)
had gesmousjast (perfect past third-person)
hadden gesmousjast (perfect past first-person)
hadden gesmousjast (perfect past second-person)
hadden gesmousjast (perfect past third-person)
zal gesmousjast hebben (perfect future first-person)
zal gesmousjast hebben (perfect future second-person)
zult gesmousjast hebben (perfect future second-person)
zult gesmousjast hebben (perfect future second-person)
zal gesmousjast hebben (perfect future second-person)
zult gesmousjast hebben (perfect future second-person)
zal gesmousjast hebben (perfect future third-person)
zullen gesmousjast hebben (perfect future first-person)
zullen gesmousjast hebben (perfect future second-person)
zullen gesmousjast hebben (perfect future third-person)
zou gesmousjast hebben (perfect conditional first-person)
zou gesmousjast hebben (perfect conditional second-person)
zou gesmousjast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesmousjast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesmousjast hebben (perfect conditional second-person)
zou gesmousjast hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesmousjast hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesmousjast hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesmousjast hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesmousjast (impersonal passive present imperfect)
er is gesmousjast (impersonal passive present perfect)
er werd gesmousjast (impersonal passive past imperfect)
er was gesmousjast (impersonal passive past perfect)
er zal gesmousjast worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesmousjast zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesmousjast worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesmousjast zijn (impersonal passive conditional perfect)

het spelen van een kaartspel dat wel als een voorloper van klaverjas gezien wordt

Hildebrand heeft "een paar malen in een trekschuit alleraangenaamst gesmousjast!"