uitwassen

wies uit (past)
uitgewassen (past participle)
uit te wassen (active infinitive imperfect present)
hebben uitgewassen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgewassen (active infinitive perfect present)
uitgewassen zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgewassen te zullen hebben (active infinitive perfect future)
uitwassend (imperfect participle)
uitgewassen (past participle)
was uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
wassen uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
wassen uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
wassen uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
waste uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
waste uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
waste uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
waste uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
waste uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
wasten uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
wasten uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
wasten uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitwassen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitwassen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitwassen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitwas (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwaste (subordinate-clause past)
uitwaste (subordinate-clause past)
uitwaste (subordinate-clause past)
uitwaste (subordinate-clause past)
uitwaste (subordinate-clause past)
uitwasten (subordinate-clause past)
uitwasten (subordinate-clause past)
uitwasten (subordinate-clause past)
heb uitgewassen (perfect present first-person)
hebt uitgewassen (perfect present second-person)
hebt uitgewassen (perfect present second-person)
heeft uitgewassen (perfect present second-person)
hebt uitgewassen (perfect present second-person)
heeft uitgewassen (perfect present third-person)
hebben uitgewassen (perfect present first-person)
hebben uitgewassen (perfect present second-person)
hebben uitgewassen (perfect present third-person)
had uitgewassen (perfect past first-person)
had uitgewassen (perfect past second-person)
had uitgewassen (perfect past second-person)
hadt uitgewassen (perfect past second-person)
had uitgewassen (perfect past third-person)
hadden uitgewassen (perfect past first-person)
hadden uitgewassen (perfect past second-person)
hadden uitgewassen (perfect past third-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future first-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zult uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zult uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zult uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future third-person)
zullen uitgewassen hebben (perfect future first-person)
zullen uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zullen uitgewassen hebben (perfect future third-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgewassen hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgewassen hebben (perfect conditional third-person)
er wordt uitgewassen (impersonal passive present imperfect)
er is uitgewassen (impersonal passive present perfect)
er werd uitgewassen (impersonal passive past imperfect)
er was uitgewassen (impersonal passive past perfect)
er zal uitgewassen worden (impersonal passive future imperfect)
er zal uitgewassen zijn (impersonal passive future perfect)
er zou uitgewassen worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou uitgewassen zijn (impersonal passive conditional perfect)
uitgewassen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
uitgewassen te worden (passive infinitive imperfect present)
uitgewassen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
uitgewassen te zullen worden (passive infinitive imperfect future)
uitgewassen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
uitgewassen te zijn (passive infinitive perfect present)
uitgewassen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
uitgewassen te zullen zijn (passive infinitive perfect future)
word uitgewassen (singular imperfect present first-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present second-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present second-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present second-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present plural third-person)
worden uitgewassen (singular imperfect present plural first-person)
worden uitgewassen (singular imperfect present plural second-person)
worden uitgewassen (singular imperfect present third-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past first-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past second-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past second-person)
werdt uitgewassen (singular imperfect past second-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past plural third-person)
werden uitgewassen (singular imperfect past plural first-person)
werden uitgewassen (singular imperfect past plural second-person)
werden uitgewassen (singular imperfect past third-person)
zal uitgewassen worden (singular imperfect future first-person)
zult uitgewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgewassen worden (singular imperfect future second-person)
zal uitgewassen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen uitgewassen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen uitgewassen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen uitgewassen worden (singular imperfect future third-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden uitgewassen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden uitgewassen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden uitgewassen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben uitgewassen (perfect present first-person)
bent uitgewassen (perfect present second-person)
bent uitgewassen (perfect present second-person)
is uitgewassen (perfect present second-person)
zijt uitgewassen (perfect present second-person)
is uitgewassen (perfect present third-person)
zijn uitgewassen (perfect present first-person)
zijn uitgewassen (perfect present second-person)
zijn uitgewassen (perfect present third-person)
was uitgewassen (perfect past first-person)
was uitgewassen (perfect past second-person)
was uitgewassen (perfect past second-person)
waart uitgewassen (perfect past second-person)
was uitgewassen (perfect past third-person)
waren uitgewassen (perfect past first-person)
waren uitgewassen (perfect past second-person)
waren uitgewassen (perfect past third-person)
zal uitgewassen zijn (perfect future first-person)
zult uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zult uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zult uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zal uitgewassen zijn (perfect future third-person)
zullen uitgewassen zijn (perfect future first-person)
zullen uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zullen uitgewassen zijn (perfect future third-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional first-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional third-person)
zouden uitgewassen zijn (perfect conditional first-person)
zouden uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zouden uitgewassen zijn (perfect conditional third-person)
uit te wassen (active infinitive imperfect present)
hebben uitgewassen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgewassen (active infinitive perfect present)
uitgewassen zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgewassen te zullen hebben (active infinitive perfect future)
uitwassend (imperfect participle)
uitgewassen (past participle)
was uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
wassen uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
wassen uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
wassen uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
wies uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
wies uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
wies uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
wies uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
wies uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
wiesen uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
wiesen uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
wiesen uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitwassen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitwassen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitwassen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitwassen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitwas (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwast (subordinate-clause present)
uitwies (subordinate-clause past)
uitwies (subordinate-clause past)
uitwies (subordinate-clause past)
uitwies (subordinate-clause past)
uitwies (subordinate-clause past)
uitwiesen (subordinate-clause past)
uitwiesen (subordinate-clause past)
uitwiesen (subordinate-clause past)
heb uitgewassen (perfect present first-person)
hebt uitgewassen (perfect present second-person)
hebt uitgewassen (perfect present second-person)
heeft uitgewassen (perfect present second-person)
hebt uitgewassen (perfect present second-person)
heeft uitgewassen (perfect present third-person)
hebben uitgewassen (perfect present first-person)
hebben uitgewassen (perfect present second-person)
hebben uitgewassen (perfect present third-person)
had uitgewassen (perfect past first-person)
had uitgewassen (perfect past second-person)
had uitgewassen (perfect past second-person)
hadt uitgewassen (perfect past second-person)
had uitgewassen (perfect past third-person)
hadden uitgewassen (perfect past first-person)
hadden uitgewassen (perfect past second-person)
hadden uitgewassen (perfect past third-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future first-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zult uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zult uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zult uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zal uitgewassen hebben (perfect future third-person)
zullen uitgewassen hebben (perfect future first-person)
zullen uitgewassen hebben (perfect future second-person)
zullen uitgewassen hebben (perfect future third-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgewassen hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgewassen hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgewassen hebben (perfect conditional third-person)
er wordt uitgewassen (impersonal passive present imperfect)
er is uitgewassen (impersonal passive present perfect)
er werd uitgewassen (impersonal passive past imperfect)
er was uitgewassen (impersonal passive past perfect)
er zal uitgewassen worden (impersonal passive future imperfect)
er zal uitgewassen zijn (impersonal passive future perfect)
er zou uitgewassen worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou uitgewassen zijn (impersonal passive conditional perfect)
uitgewassen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
uitgewassen te worden (passive infinitive imperfect present)
uitgewassen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
uitgewassen te zullen worden (passive infinitive imperfect future)
uitgewassen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
uitgewassen te zijn (passive infinitive perfect present)
uitgewassen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
uitgewassen te zullen zijn (passive infinitive perfect future)
word uitgewassen (singular imperfect present first-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present second-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present second-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present second-person)
wordt uitgewassen (singular imperfect present plural third-person)
worden uitgewassen (singular imperfect present plural first-person)
worden uitgewassen (singular imperfect present plural second-person)
worden uitgewassen (singular imperfect present third-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past first-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past second-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past second-person)
werdt uitgewassen (singular imperfect past second-person)
werd uitgewassen (singular imperfect past plural third-person)
werden uitgewassen (singular imperfect past plural first-person)
werden uitgewassen (singular imperfect past plural second-person)
werden uitgewassen (singular imperfect past third-person)
zal uitgewassen worden (singular imperfect future first-person)
zult uitgewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgewassen worden (singular imperfect future second-person)
zal uitgewassen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen uitgewassen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen uitgewassen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen uitgewassen worden (singular imperfect future third-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgewassen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden uitgewassen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden uitgewassen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden uitgewassen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben uitgewassen (perfect present first-person)
bent uitgewassen (perfect present second-person)
bent uitgewassen (perfect present second-person)
is uitgewassen (perfect present second-person)
zijt uitgewassen (perfect present second-person)
is uitgewassen (perfect present third-person)
zijn uitgewassen (perfect present first-person)
zijn uitgewassen (perfect present second-person)
zijn uitgewassen (perfect present third-person)
was uitgewassen (perfect past first-person)
was uitgewassen (perfect past second-person)
was uitgewassen (perfect past second-person)
waart uitgewassen (perfect past second-person)
was uitgewassen (perfect past third-person)
waren uitgewassen (perfect past first-person)
waren uitgewassen (perfect past second-person)
waren uitgewassen (perfect past third-person)
zal uitgewassen zijn (perfect future first-person)
zult uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zult uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zult uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zal uitgewassen zijn (perfect future third-person)
zullen uitgewassen zijn (perfect future first-person)
zullen uitgewassen zijn (perfect future second-person)
zullen uitgewassen zijn (perfect future third-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional first-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgewassen zijn (perfect conditional third-person)
zouden uitgewassen zijn (perfect conditional first-person)
zouden uitgewassen zijn (perfect conditional second-person)
zouden uitgewassen zijn (perfect conditional third-person)

groeiend te voorschijn komen, naar buiten of uit iets groeien, zich ontwikkelen


gomma

van Portugees goma "gom, lijm, stijfsel", omdat zetmeel als lijm gebruikt kan worden

soort boom Guarea gomma uit het geslacht Guarea die voorkomt in hoger gelegen delen van het Amazonegebied in Zuid-Amerika en benut wordt om zijn hout, schaduw en geneeskrachtige werking


ezelsoor

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘omgevouwen hoek’ voor het eerst aangetroffen in 1766

samenstelling van ezel en oor met het invoegsel -s-

ezelsoren (plural)
ezelsoortje (diminutive singular)
ezelsoortjes (diminutive plural)


blauwe monnikskap

bepaald soort plant, Aconitum napellus uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae)

De blauwe monnikskap is één van de giftigste planten die in Nederland voorkomen

Zijn vierluik Monumenta Lamiae (1985) bestaat uit ingelijste en gedroogde planten: blauwe monnikskap, belladonna, valeriaan en moederkoorn, ooit de basis voor lsd.

Weblink bron
Dirk Limburg
 “Kunst onder invloed en veel ikken” (18 maart 2013) op nrc.nl


monnikskap

samenstelling van monnik en kap met het invoegsel -s-

monnikskappen (plural)
monnikskapje (diminutive singular)
monnikskapjes (diminutive plural)

Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen


klaverblad

klaverbladen (plural)
klaverbladeren (plural)
klaverblaren (plural)
klaverblaadje (diminutive singular)
klaverblaadjes (diminutive plural)


muurbloem

muurbloemen (plural)
muurbloempje (diminutive singular)
muurbloempjes (diminutive plural)

Erysimum cheiri een welriekende vaste plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae) met oorspronkelijk goudgele bloemen die tegen een muur aangroeit. Het is een soort die in het wild zeldzaam geworden is, maar waarvan cultivars in tuinen veel worden gebruikt als sierplant. De halfstruik is afkomstig uit het oostelijke deel van het Middellandse Zeegebied. Romeinen introduceerden de plant vermoedelijk zo'n 2000 jaar geleden als sierplant en geneeskruid in de Lage Landen


leppen

lepte (past)
gelept (past participle)
te leppen (active infinitive imperfect present)
zullen leppen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen leppen (active infinitive imperfect future)
hebben gelept (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gelept (active infinitive perfect present)
gelept zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gelept te zullen hebben (active infinitive perfect future)
leppend (imperfect participle)
gelept (past participle)
leppe (subjunctive)
lep (indicative imperfect present singular first-person)
lept (indicative imperfect present singular second-person)
lept (indicative imperfect present singular second-person)
lept (indicative imperfect present singular second-person)
lept (indicative imperfect present singular third-person)
lepte (indicative imperfect past singular first-person)
lepte (indicative imperfect past singular second-person)
lepte (indicative imperfect past singular second-person)
lepte (indicative imperfect past singular second-person)
lepte (indicative imperfect past singular third-person)
lepten (indicative imperfect past plural first-person)
lepten (indicative imperfect past plural second-person)
lepten (indicative imperfect past plural third-person)
zal leppen (indicative imperfect future singular first-person)
zult leppen (indicative imperfect future singular second-person)
zal leppen (indicative imperfect future singular second-person)
zult leppen (indicative imperfect future singular second-person)
zal leppen (indicative imperfect future singular second-person)
zult leppen (indicative imperfect future singular second-person)
zal leppen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen leppen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen leppen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen leppen (indicative imperfect future plural third-person)
zou leppen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou leppen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) leppen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt leppen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou leppen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden leppen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden leppen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden leppen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gelept (perfect present first-person)
hebt gelept (perfect present second-person)
hebt gelept (perfect present second-person)
heeft gelept (perfect present second-person)
hebt gelept (perfect present second-person)
heeft gelept (perfect present third-person)
hebben gelept (perfect present first-person)
hebben gelept (perfect present second-person)
hebben gelept (perfect present third-person)
had gelept (perfect past first-person)
had gelept (perfect past second-person)
had gelept (perfect past second-person)
hadt gelept (perfect past second-person)
had gelept (perfect past third-person)
hadden gelept (perfect past first-person)
hadden gelept (perfect past second-person)
hadden gelept (perfect past third-person)
zal gelept hebben (perfect future first-person)
zal gelept hebben (perfect future second-person)
zult gelept hebben (perfect future second-person)
zult gelept hebben (perfect future second-person)
zal gelept hebben (perfect future second-person)
zult gelept hebben (perfect future second-person)
zal gelept hebben (perfect future third-person)
zullen gelept hebben (perfect future first-person)
zullen gelept hebben (perfect future second-person)
zullen gelept hebben (perfect future third-person)
zou gelept hebben (perfect conditional first-person)
zou gelept hebben (perfect conditional second-person)
zou gelept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelept hebben (perfect conditional second-person)
zou gelept hebben (perfect conditional third-person)
zouden gelept hebben (perfect conditional first-person)
zouden gelept hebben (perfect conditional second-person)
zouden gelept hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gelept (impersonal passive present imperfect)
er is gelept (impersonal passive present perfect)
er werd gelept (impersonal passive past imperfect)
er was gelept (impersonal passive past perfect)
er zal gelept worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gelept zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gelept worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gelept zijn (impersonal passive conditional perfect)
gelept worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gelept te worden (passive infinitive imperfect present)
gelept zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gelept te zullen worden (passive infinitive imperfect future)
gelept zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gelept te zijn (passive infinitive perfect present)
gelept zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gelept te zullen zijn (passive infinitive perfect future)
word gelept (singular imperfect present first-person)
wordt gelept (singular imperfect present second-person)
wordt gelept (singular imperfect present second-person)
wordt gelept (singular imperfect present second-person)
wordt gelept (singular imperfect present plural third-person)
worden gelept (singular imperfect present plural first-person)
worden gelept (singular imperfect present plural second-person)
worden gelept (singular imperfect present third-person)
werd gelept (singular imperfect past first-person)
werd gelept (singular imperfect past second-person)
werd gelept (singular imperfect past second-person)
werdt gelept (singular imperfect past second-person)
werd gelept (singular imperfect past plural third-person)
werden gelept (singular imperfect past plural first-person)
werden gelept (singular imperfect past plural second-person)
werden gelept (singular imperfect past third-person)
zal gelept worden (singular imperfect future first-person)
zult gelept worden (singular imperfect future second-person)
zult gelept worden (singular imperfect future second-person)
zult gelept worden (singular imperfect future second-person)
zal gelept worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gelept worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gelept worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gelept worden (singular imperfect future third-person)
zou gelept worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gelept worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gelept worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gelept worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gelept worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gelept worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gelept worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gelept worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gelept worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gelept (perfect present first-person)
bent gelept (perfect present second-person)
bent gelept (perfect present second-person)
is gelept (perfect present second-person)
zijt gelept (perfect present second-person)
is gelept (perfect present third-person)
zijn gelept (perfect present first-person)
zijn gelept (perfect present second-person)
zijn gelept (perfect present third-person)
was gelept (perfect past first-person)
was gelept (perfect past second-person)
was gelept (perfect past second-person)
waart gelept (perfect past second-person)
was gelept (perfect past third-person)
waren gelept (perfect past first-person)
waren gelept (perfect past second-person)
waren gelept (perfect past third-person)
zal gelept zijn (perfect future first-person)
zult gelept zijn (perfect future second-person)
zult gelept zijn (perfect future second-person)
zult gelept zijn (perfect future second-person)
zal gelept zijn (perfect future third-person)
zullen gelept zijn (perfect future first-person)
zullen gelept zijn (perfect future second-person)
zullen gelept zijn (perfect future third-person)
zou gelept zijn (perfect conditional first-person)
zou gelept zijn (perfect conditional second-person)
zou gelept zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gelept zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gelept zijn (perfect conditional second-person)
zou gelept zijn (perfect conditional third-person)
zouden gelept zijn (perfect conditional first-person)
zouden gelept zijn (perfect conditional second-person)
zouden gelept zijn (perfect conditional third-person)


Syrische wijnruit

bepaald soort overblijvende plant, Peganum harmala


wijnruit

Ruta graveolens ruit uit Zuid-Europa, een halfheester

Wijnruit werd vroeger voor medicinale doeleinden gebruikt en nu nog als kruid. De smaak is erg bitter. Bladeren en vruchten worden in Ethiopië in de keuken veel gebruikt evenals in Griekenland en andere landen rondom de Middellandse Zee.


jongemansliefde

samenstelling van jongeman zn en liefde zn met het invoegsel -s-

benaming in Suriname voor de roze maagdenpalm Catharanthus roseus een plant met roze of witte bloemen


muizenkeutel

samenstelling van muis zn en keutel zn met het invoegsel -en-


uitschieten

schoot uit (past)
uitgeschoten (past participle)
uit te schieten (active infinitive imperfect present)
hebben uitgeschoten (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgeschoten (active infinitive perfect present)
uitgeschoten zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgeschoten te zullen hebben (active infinitive perfect future)
uitschietend (imperfect participle)
uitgeschoten (past participle)
schiet uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
schiet uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
schiet uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
schiet uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
schiet uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
schieten uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
schieten uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
schieten uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
schoot uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
schoot uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
schoot uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
schoot uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
schoot uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
schoten uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
schoten uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
schoten uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitschieten (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitschieten (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitschieten (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitschieten (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitschieten (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitschiet (subordinate-clause present)
uitschiet (subordinate-clause present)
uitschiet (subordinate-clause present)
uitschiet (subordinate-clause present)
uitschiet (subordinate-clause present)
uitschoot (subordinate-clause past)
uitschoot (subordinate-clause past)
uitschoot (subordinate-clause past)
uitschoot (subordinate-clause past)
uitschoot (subordinate-clause past)
uitschoten (subordinate-clause past)
uitschoten (subordinate-clause past)
uitschoten (subordinate-clause past)
heb uitgeschoten (perfect present first-person)
hebt uitgeschoten (perfect present second-person)
hebt uitgeschoten (perfect present second-person)
heeft uitgeschoten (perfect present second-person)
hebt uitgeschoten (perfect present second-person)
heeft uitgeschoten (perfect present third-person)
hebben uitgeschoten (perfect present first-person)
hebben uitgeschoten (perfect present second-person)
hebben uitgeschoten (perfect present third-person)
had uitgeschoten (perfect past first-person)
had uitgeschoten (perfect past second-person)
had uitgeschoten (perfect past second-person)
hadt uitgeschoten (perfect past second-person)
had uitgeschoten (perfect past third-person)
hadden uitgeschoten (perfect past first-person)
hadden uitgeschoten (perfect past second-person)
hadden uitgeschoten (perfect past third-person)
zal uitgeschoten hebben (perfect future first-person)
zal uitgeschoten hebben (perfect future second-person)
zult uitgeschoten hebben (perfect future second-person)
zult uitgeschoten hebben (perfect future second-person)
zal uitgeschoten hebben (perfect future second-person)
zult uitgeschoten hebben (perfect future second-person)
zal uitgeschoten hebben (perfect future third-person)
zullen uitgeschoten hebben (perfect future first-person)
zullen uitgeschoten hebben (perfect future second-person)
zullen uitgeschoten hebben (perfect future third-person)
zou uitgeschoten hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgeschoten hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgeschoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgeschoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgeschoten hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgeschoten hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgeschoten hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgeschoten hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgeschoten hebben (perfect conditional third-person)
er wordt uitgeschoten (impersonal passive present imperfect)
er is uitgeschoten (impersonal passive present perfect)
er werd uitgeschoten (impersonal passive past imperfect)
er was uitgeschoten (impersonal passive past perfect)
er zal uitgeschoten worden (impersonal passive future imperfect)
er zal uitgeschoten zijn (impersonal passive future perfect)
er zou uitgeschoten worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou uitgeschoten zijn (impersonal passive conditional perfect)


trachea

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘luchtpijp’ voor het eerst aangetroffen in 1886

via Latijn (neologisme) trachia van Oudgrieks τραχεια (tracheia) "luchtpijp"

houtvaten voor het transport van water in planten


bitterzoet

In de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in 1775

Solanum dulcamara is een vrij algemeen voorkomende, vaste plant uit de nachtschadefamilie (Solanaceae)


sinaasappelboom

samenstelling van sinaasappel zn en boom zn

sinaasappelbomen (plural)
sinaasappelboompje (diminutive singular)
sinaasappelboompjes (diminutive plural)

boom van de Citrus sinensis, die sinaasappels als vruchten heeft


clementine

[1] eponiem, van Frans clémentine, in 1902 door de Franse botanist L.C. Trabut vernoemd naar de 19e-eeuwse Franse pater Père Clément die de vrucht in Algerije kweekte, in de betekenis van ‘variëteit van mandarijn’ voor het eerst aangetroffen in 1950

clementines (plural)
clementinetje (diminutive singular)
clementinetjes (diminutive plural)

Citrus × clementina variëteit mandarijn met minder pitten en een minder zure smaak

Wij hebben een clementine gepeld en gegeten.


adonis

eponiem: van Oudgrieks Ἄδωνις (Ádonis); in de Griekse mythologie was Adonis de beeldschone geliefde van de godin Aphrodite

een geslacht Adonis van overblijvende planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae), verspreid over Europa en de gematigde streken van Azië


agave

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘vetplant’ voor het eerst aangetroffen in 1852

benaming voor vetplanten uit het geslacht Agave, in het wild afkomstig uit Amerika, maar nu als sierplant gekweekt
De bekendste toepassing is als zoetmiddel.

In populaire recepten op sociale media van foodies en hippe kookboekenschrijvers worden vaak ‘natuurlijke suikers’, zoals honing, agavesiroop en kokosbloesemsuiker, gebruikt onder het mom van ‘gezond zonder toegevoegde suikers’. Bijvoorbeeld: knapperige granola uit de oven met honing, walnotenbrood met dadels, cupcakes zonder suiker (maar met agave). Moorman wil dit misverstand graag ophelderen: „Veel mensen denken dat deze natuurlijke suikers een ander effect op het lichaam hebben dan witte kristalsuiker, maar dat is niet zo.” Los van het lichamelijke effect, hebben deze producten geestelijk invloed, zegt hij. Door de zoete smaak wordt de zoet-behoefte gestild en de hunkering in stand gehouden. „Je houdt jezelf voor de gek.”


keizerskroon

samenstelling van keizer en kroon met het invoegsel -s-

keizerskronen (plural)
keizerskroontje (diminutive singular)
keizerskroontjes (diminutive plural)

sierplant uit Perzië, Fritillaria imperialis

De handel biedt, voor twee tot drie tientjes, ook mollenverjagers, op batterijen en op zonne-energie, die af en toe een toon of een trilling geven die voor mollen storend zou zijn. En zeskantig gaas dat ingegraven kan worden om te voorkomen dat mollen uw tuin binnenkomen. En mollenbollen of keizerskronen (Fritillaria imperialis) die een geur afgeven, die mollen zou weren of verjagen. Ook zijn er zwavelstaafjes die in een mollengang geplaatst moeten worden en na het aansteken ervan een zwaveldamp in het gangenstelsel brengen die mollen verjaagt.


clematis

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘klimplantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1608

een geslacht Clematis van lianen en overblijvende kruiden uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) met veel bloemen

Ik heb thuis geen tuin, ik heb een terras. Met betonnen plantenbakken als afscheiding. In die plantenbakken zaten, toen we er gingen wonen, doodachtige planten. En veel onkruid natuurlijk. We hebben het er allemaal uitgehaald, en de bakken staan nu vol met hortensia’s, klimop, een clematis, anemoontjes, lavendel, bessen, een linde, een druif, een vlinderstruik. Nu is het mooi groen (en wit, want de anemoontjes staan in bloei) en straks barst ons tuintje weer van de kleuren. Ons tuintje - zo noemen we die betonbakken.

Gemengde wijken leiden lang niet altijd tot samenleven, zegt Fenne Pinkster, onderzoeker bij de afdeling geografie, planologie en internationale ontwikkelingsstudies aan de Universiteit van Amsterdam. „Maar in elk geval zien de verschillende bewoners dat er ook mensen zijn die anders zijn dan zijzelf. Als rijk en arm in verschillende wijken wonen, weet je zeker dat er geen contacten ontstaan.” De levensader van de volksbuurt is de Resedastraat. Ook de andere zeven straten dragen namen van planten, zoals clematis, appelbloesem en papaver. De helft van de 201 rijtjeshuizen heeft zowel voortuin als achtertuin. In de 54 flatwoningen hangen de planten over het balkon. Ook een rijtje woningen aan de Floralaan-West hoort feitelijk tot de buurt. Maar als buurtbewoners het over hun buurt hebben, tellen ze die huizen niet mee. Het zijn geen huurhuizen meer sinds woningbouwvereniging Wooninc ze verkocht. Kopers aan de Floralaan-West kijken neer op huurders, zeggen de huurders. Huiseigenaren zijn bang voor achteruitgang van de buurt. Dat drukt de koopprijs van hun huis.


dadelpalm

Phoenix dactylifera palm uit de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae). Ze wordt op grote schaal aangeplant omwille van de eetbare vruchten, de dadels. Deze aanplant gebeurt reeds duizenden jaren: daardoor is het oorspronkelijke verspreidingsgebied niet exact bekend. Waarschijnlijk is dit Zuidwest-Azië of Noord-Afrika

De boeren telen in Polen, in Saoedi-Arabië - maar ook in China, Argentinië en India. Aardappels, wortels, uien, aardbeien, druiven, citrusvruchten, dadelpalmen, noem maar op. Computers van het Nederlandse Dacom, gevestigd op een kantorenterrein aan de rand van Emmen, vertellen de boeren wanneer ze hun gewassen het best kunnen beregenen, mest kunnen uitrijden of de strijd moeten aanbinden tegen schimmelziektes en insecten. Dat kan dankzij een bodemsensor uit Drenthe die tussen hun gewassen op de akkers staat, vaak samen met een weerstation. Een groengeel kastje ‘proeft’ de bodem, ‘voelt’ waar en hoe de wortels actief zijn en stuurt elke vier uur de laatste gegevens naar Emmen via een mobiele verbinding die werkt op zonne-energie. Zelf ontwikkelde modellen combineren die data met weer- en klimaatgegevens en de laatste wetenschappelijke gewasinzichten. En kijk, daar komt een uitgekiend teeltadvies tevoorschijn.


ramie

Boehmeria nivea een van nature in oostelijk Azië voorkomende plant uit de brandnetelfamilie. Het is een meerjarige plant en wordt doorgaans 1 tot 2,5 meter hoog. De bladeren zijn hartvormig en aan de onderzijde wit tot zilverkleurig. Het blad heeft een lengte tussen 7 en 15 cm en een breedte van 6 tot 12 cm. De haartjes op de onderzijde prikken niet

De aanplant van ramie is uit jaar verdubbeld.


doerian

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘vrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1596

Durio zibethinus een 20 tot 50 m hoge, groenblijvende boom met uitgespreide takken en een dichte kruin met zeer smakelijke maar stinkende vruchten

Door de verkoudheid is mijn smaakzin eveneens invalide waardoor ik nu dingen kan eten die normaliter ik echt smerig vind maar die wel goed zijn voor mijn welzijn want variatie. Dus vreet ik in dit soort tijden net zolang tuinbonen en doerians tot er een maagverlamming optreedt. De dagen die me niet geheel bijblijven zijn zo tenminste nog goed voor mijn gezondheid.

Chan Lay Choo (62) van Golden Swallow Dessert bedient een klant in het Ghim Moh Food Centre. Mijn man en ik hebben deze stal al 39 jaar. Het kachang-ijs [schaafijs -red.] is veel veranderd in de jaren. Hadden we voorheen alleen ijs met siroop, tegenwoordig bieden we allerlei toppings aan zoals mango, pinda's of doerian. Want de jongeren willen graag nieuwe smaken proberen."


dopheide

bermeguela

Erica een geslacht van planten uit de heidefamilie (Ericaceae)

Vroege vogels. Live vanuit de Schaapskooi in Ommen onder andere aandacht voor de jeneverbes en verdwenen schapenrassen. Herder Teun Heuver en boswachter Sipko Sikkes vertellen over de Lemelerberg, een 200.000 jaar oude en 78 meter hoge stuwwal waar struikheide, dopheide, eikvarens en IJslands mos groeien.

Toen God op de derde dag de planten schiep, verrichtte Hij in de Kaapprovincie in het zuiden van Afrika zijn meesterproef. Hier kent de floristische biodiversiteit haar overtreffende trap, met zeshonderd soorten dopheide bijvoorbeeld, ontelbare bolgewassen en duizenden plantensoorten die nergens anders op aarde voorkomen. Door die unieke plantenweelde wordt dit gebied - zo groot als de Benelux - door plantengeografen gezien als een eigen florarijk: Capensis.


duizendschoon

samenstelling van duizend ht en schoon bn

bloemplant uit het geslacht van de anjers Dianthus barbatus
Ook wel gebruikt voor de koekoeksbloem en de klokjesgentiaan

beschrijft het leven van een oud echtpaar dat zijn landgoed consumeert. “Het huishouden van Pulcheria Ivanovna bestond uit het voortdurend openen en sluiten van de voorraadkast, uit het zouten, drogen, koken van een onwaarschijnlijke hoeveelheid vruchten en planten. Haar huis leek net een chemisch laboratorium. Onder de appelboom brandde voortdurend een vuur en de ketel of koperen pot met jam, gelei, pasta op honing, op suiker en weet ik veel waarop nog meer kwam haast niet van de ijzeren driepoot af. Onder een andere boom stookte de koetsier in een koperen vat onafgebroken wodka uit perzikenblaadjes, vlierbessenbloesem, duizendschoon, kersepitten, en aan het eind van dit proces was hij totaal niet meer bij machte zijn tong te roeren en sloeg hij zo'n wartaal uit dat Pulcheria Ivanovna er niets van begreep en naar de keuken ging om te slapen.”

In de pluktuin van Riet en dochter Marja van den Ende, aan een landweg vlak buiten de bebouwde kom van Naaldwijk, worden de klanten met mand en schaar zelf op zinnia's en de duizendschonen losgelaten. Wèl worden ze van tevoren geïnstrueerd: niet alle planten bij de grond afknippen zodat elke kans op hergroei verkeken is; niet slim denken te zijn door alle bloemen in knop te plukken, omdat het merendeel van de knoppen dan vervolgens thuis op de vaas niet zal ontluiken.


droogbloem

benaming voor planten uit het geslacht Gnaphalium behorend tot de composietenfamilie


edelweiss

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘plantje uit het hooggebergte’ voor het eerst aangetroffen in 1888

edelweissje (diminutive singular)
edelweissjes (diminutive plural)

Leontopodium alpinum een plant witte, stervormige bloem uit de composietenfamilie (Asteraceae). De soort komt in Europa voor in de Alpen, Jura, Karpaten, noordelijke Balkan, noordelijke Apennijnen en in de Pyreneeën

Koning Willem-Alexander heeft woensdag in een toespraak voor het Europees Parlement zich uitgesproken tegen een eventuele Brexit. Willem-Alexander wees erop dat Groot-Brittannië thuishoort in de Europese Unie: “Het Europese boeket is niet compleet zonder de Spaanse anjer, de Franse fleur-de-lys, de Griekse acanthus, de Deense margriet, de Duitse korenbloem, de Oostenrijkse edelweiss, de Kroatische iris en de Nederlandse en Hongaarse tulpen. En niet zonder de English rose.”

'Op mijn bovenarm staat een begrafeniskruis met daarin een bloem, een edelweiss. Ik heb nog twee andere tatoeages, maar deze heeft de meeste waarde. Het kruis staat er voor mijn opa. Hij is vorig jaar overleden.


ereprijs

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1554

samenstelling van eer zn en prijs zn met het invoegsel -e-

speedwell

een groot geslacht van planten waarvan er 23 wilde soorten bekend zijn in Nederland

een groot geslacht Veronica van planten. In Nederland zijn er 23 wilde soorten bekend. Daarnaast zijn er ook nog een aantal soorten in cultuur. Er zijn overblijvende kruiden, maar er zijn ook soorten die eenjarig zijn. Wereldwijd zijn meer dan 500 soorten bekend

En kijk dan naar de Ardenner bermen vol ereprijs (Veronica) en zenegroen (Ajuga), vergeet-me-nietjes (Myosotis) en klokjes (Campanula). Steeds knalblauwe bloemen tussen knalgroen gras, maar zonder dat het pijn doet aan de ogen of andere onprettige gevoelens opwekt. Wat werd er toch niet goed gevonden aan de combinatie?


eucalyptus

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1868

een geslacht Eucalyptus uit de mirtefamilie (Myrtaceae). De struiken en bomen komen van oorsprong voor in Australië en aangrenzende gebieden. Joseph Banks nam enkele exemplaren mee naar Europa op de expeditie van Captain Cook

We barstten los in luid applaus. Het leerde mij de waarde kennen van social media. Doordat we op Facebook willen doen alsof we goede mensen zijn, wórden we ook goede mensen! Heal the world, tag je omgeving. Mijn vriendin lachte. „Digitale hygiëne heeft eindelijk een nieuwe dimensie gekregen. En die ruikt naar Zwitsal en eucalyptus.”

Het geurpalet van verschroeide eucalyptus, kurkeik, pijnboom, kruiden en esoterisch struikgewas moest ingeblikt aan toeristen worden verkocht, spreekt de handelsgeest in mij. Arie Pos, de biograaf van Komrij, schenkt de glaasjes wederom vol. Met het geduld van een bodhisattva archiveert hij de nalatenschap van Komrij in het enorme herenhuis.


fluitenkruid

samenstelling van fluit zn en kruid zn met het invoegsel -en-

Anthriscus sylvestris, plant uit de schermbloemen familie

In het gras van de bermen bloeien klaver, margrieten en fluitenkruid.

Achter de toonbank van een bloemenzaak in Den Haag las Jannah Loontjens deze regels van Herman Gorter. Ze was vijftien en tussen de bossen fluitenkruid, gerbera’s, chrysanten, tulpen en rozen waande ze zich die zaterdagmiddagen even in de romantisch sfeer van de boeken die ze las. „Inmiddels vind ik het veel te zoet, maar toen dweepte ik met romantische literatuur van Gorter en Couperus, vol visuele beschrijvingen van de natuur.”

De Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool gaan van fluitenkruid de basis voor een medicijn tegen kanker maken. Daarover bericht RTV Noord. In de wortel van het onkruid zit namelijk de stof podofyllotoxine, wat een veelbelovend middel tegen kanker blijkt te zijn. Tijdens het project met de naam PhytoSana wordt de werkzame stof op grote schaal uit de plant gehaald, in samenwerking met bedrijven en instellingen in de Eems Dollard Regio.

Alisma plantago aan de waterkant groeiende plant ook wel herdersfluit of waterweegbree genoemd


fresia

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘knolgewas’ voor het eerst aangetroffen in 1927

afgeleid van Friedrich Heinrich Theodor Freese

fresia's (plural)
fresiaatje (diminutive singular)
fresiaatjes (diminutive plural)

geslacht uit de lissenfamilie. Het is vernoemd naar de botanicus Friedrich Freese (1794-1878), in niet-specialistische Nederlandstalige teksten wordt doorgaans de vorm fresia gebruikt om de bloem aan te duiden, in Nederland veel gebruikte snijbloem

Het is bepaald geen voor de hand liggende combinatie. Sterker nog, ze lijkt beangstigend veel op de bloemcomposities die in de pioniersjaren van de televisie samen met de omroepster in beeld verschenen. De anthurium, de gerbera en de anjer zijn later net als de gladiool en de fresia volledig uit de gratie geraakt, maar nu stilletjes aan een come back begonnen. Vooral jonge mensen hebben geen enkele last van associaties met benepen bosjes en stijve bloemstukken, en ze storen zich al helemaal niet aan hun karakter van kweekbloem, waar de natuur lang geleden voor het laatst bij in de buurt is geweest. Zij haken gretig op de 'nieuwkomers' in.


forsythia

eponiem, van modern Latijn Forsythia in 1804 door de 18e-eeuwse Deens-Noorse plantkundige M. Vahl als eerbetoon gevormd met het achtervoegsel -ia uit de achternaam van 18e-eeuwse Schotse plantkundige W. Forsyth (1737–1804), in de betekenis van ‘sierheester’ voor het eerst aangetroffen in 1907

forsythia

vroeg in het voorjaar geel bloeiende sierheester / chinees klokje

een geslacht Forsythia van struiken uit de olijffamilie. De struiken vallen in het voorjaar op door de gele bloemen op het kale hout. Er bestaan zes soorten en enkele hybriden

,,Geel, zei mijn vader altijd, ,,is de kleur van de haat. Als dat waar is, is het voorjaar het seizoen van de haat. De dominerende voorjaarskleur is immers geel. Reeds de twee Johannes de Dopergewassen die het voorjaar aankondigen, winterjasmijn en winterakoniet, bloeien met eigele bloemen. De eerste echte voorjaarsbloeier is op de klei steevast het speenkruid. M'n hele boomgaard is bedekt met een geel tapijt. Overal blinken de gele sterretjes van de alomtegenwoordige Ranunculus ficaria. Op de wat zanderiger hoekjes bloeit al even uitbundig het klein hoefblad met z'n diepgele bloemkronen. Bij m'n oosterburen staan de forsythia-struiken knalgeel te bloeien. Op de bloembollenakkers van m'n westerburen staan zover het oog reikt heldergele narcissen te wiegen in de voorjaarsbries. En in de slootkanten ontluikt de dotterbloem met z'n fraaie dooiergele kroonbladen.


dodder

dodders (plural)
doddertje (diminutive singular)
doddertjes (diminutive plural)


knolselder

samenstelling van knol zn en selder zn , ook op te vatten als (verkorting) van knolselderij of knolselderie

bepaalde plant die een eetbare knol net boven de grond ontwikkelt: Apium graveolens var. rapaceum, een variant van de selderij, Apium graveolens


gekarteld

*vervoeging van kartelen: de stam met omvoegsel ge- -d

toothed

van randen of kanten dat er inkepingen in zitten


harlekijn

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘hansworst’ voor het eerst aangetroffen in 1653

harlequin

een grappig, koddig persoon in het algemeen

harlekijns (plural)
harlekijnen (plural)
harlekijntje (diminutive singular)
harlekijntjes (diminutive plural)

Anacamptis morio Orchis morio inlandse orchidee


hanenpoot

samenstelling van haan en poot met het invoegsel -en-

hanenpoten (plural)
hanenpootje (diminutive singular)
hanenpootjes (diminutive plural)

bijnaam voor enkele planten, waaronder Echinochloa crus-galli en de roodachtige zeekraal


herfsttint

de bruine, gele en rode kleuren van de bladeren in de hertst

Het soort gesprekken met vrouwen is ook aan het veranderen: minder lifestyle en gezondheid, meer deskundigheid op andere terreinen. Zo zagen we bij Pauw maar liefst drie vrouwelijke jagers, allen gekleed in herfsttinten, van wie er een in zeer expliciete termen beschreef hoe opwindend het is om een drachtig zwijn open te snijden en de dode feuten er een voor een uit te halen. Albert Verlinde zat er naast te griezelen.

Terwijl buiten het lentegroen welig tiert, hult VN zich in herfsttint met een cover over ‘de depressieplaag’. Meer dan een miljoen Nederlanders slikken antidepressiva en hoogleraar Trudy Dehue schreef er een boek over, vandaar. De laatste jaren heeft de term ‘depressie’ er een nieuwe, extra betekenis bij gekregen, blijkt uit het weinig doorgrondelijke interview: ‘Die van een tekort aan concurrentiedrift, aan doorzettingsvermogen en ambitie’.


krulziekte

krulziekten (plural)
krulziektes (plural)

aandoening waarbij planten door besmetting met een schimmel of virus kronkels in hun bladeren vertonen en ernstig verzwakt raken


hoogveen

hoogvenen (plural)
hoogveentje (diminutive singular)
hoogveentjes (diminutive plural)

De laatste resten hoogveen van Nederland bescherm je niet door dammen te slaan en daarmee te verhinderen dat regenwater wegstroomt uit het gebied. „Daarmee gaan veel natuurwaarden verloren”, zegt ecoloog Wilco Verberk van de Radboud Universiteit in Nijmegen en van Stichting Bargerveen, een kennisinstituut voor natuurherstel.


hortensia

van modern Latijn hortensia, in 1773 bedacht door de 18e-eeuwse Franse botanicus P. Commerson die de plant in China ontdekte tijdens de reis om de wereld van De Bougainville , in de betekenis van ‘sierheester’ aangetroffen vanaf 1804
Het is onzeker of dit enkel de onzijdige meervoudsvorm van hortensis "van of voor de tuin" was, of ook een eponiem dat verwijst naar de meisjesnaam Hortense. In het laatste geval kan het gaan om:
**Hortense van Nassau, de zuster van een medereiziger ;
**een roepnaam van Nicole-Reine Lepaute , de vrouw van een andere medereiziger ;
**een roepnaam van Jeanne Barret , zijn minnares, assistent en medereiziger.

plant met grote bolvormige bloemen (die eigenlijk een verzameling zijn van veel afzonderlijke bloemen) uit het geslacht Hydrangea

Het gras groeide bijna tot in de dakgoot. De moestuin was overwoekerd met onkruid. Het land had gehooid moeten worden. De hortensia's in de voortuin waren verdord. En in plaats van me daar schuldig over te voelen was ik bezig met het plannen van mijn volgende zeilreis. Dit boerenleven paste niet meer bij me.

Zijn moeder reserveerde in haar schrift minder ruimte voor groenten. Ze waren nu met z'n tweeën. De lege plekken werden ingevuld met namen van bloemen: asters, lelies, hortensia's, gladiolen, klaprozen, korenbloemen, kraaienbloemen, zonnebloemen. Ze werden in maart met kippenmest gezaaid. Twee maanden later liep zijn moeder met het eerste boeket uit de tuin naar de begraafplaats, elke week legde ze andere bloemen op het graf van haar man en dat van haar zoon.


mirte

Myrtus communis altijdgroene heester met meestal witte bloemen en donkerblauwe bessen, wordt gebruikt als keukenkruid of medicinaal: Te gebruiken delen: Bladeren gedroogd, olie Eigenschappen: Ontsmettend. Als aftreksel: tegen verkoudheid, voorhoofdsholteontsteking, urinewegeninfecties. Gekneusd blad: op schaafwonden en bij psoriasis


malve

zn [2], bn: naar de kleur van de bloem van de malve zn

alboeza

benaming voor planten uit het geslacht Malva


citroengras

Cymbopogon citratus als specerij gebruikte Indonesische grassoort die veel in de Thaise en Indonesische keuken gebruikt wordt. Sereh is een grasachtige draderige stengel met een citroenachtige geur en een eigen smaak. Sereh wordt vaak meegekookt om zijn smaak af te geven en voor het serveren weer verwijderd (zoals bijvoorbeeld laurier). Wanneer sereh in pasta's verwerkt wordt, wordt alleen de zachte binnenkern gebruikt. Sereh kan in stukken van 5 cm gesneden worden en bewaard worden in de vriezer. Sereh kan niet vervangen worden door citroen of limoen, maar is ook als poeder verkrijgbaar


zuignap

zuignappen (plural)
zuignapje (diminutive singular)
zuignapjes (diminutive plural)

zuigorgaan waarmee waarmee parasiterende planten water en voedsel uit hun gastheer halen


jaarring

ringen die zichtbaar zijn op een dwarsdoorsnede van een boom die in één jaar gevormd zijn

Hoe oud hij exact is geworden, weet niemand, maar kenners schatten dat het misschien wel 2.000 jaar is. Zeker is wel dat er geen jaarring meer bij zal komen: zondag viel de legendarische sequoiaboom Pioneer Cabin in het Calaveras Big Trees State Park in de Amerikaanse staat Californië. De 85 meter hoge boom was een toeristische attractie, onder meer door de tunnel die erin was gehakt om wandelaars eronderdoor te laten lopen. Heftige regenval is de boom, die al enige tijd ziek was, uiteindelijk fataal geworden.


katoenplant

katoenplanten (plural)
katoenplantje (diminutive singular)
katoenplantjes (diminutive plural)

een geslacht Gossypium van circa veertig struiken uit de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae). Het zijn eenjarige planten en overblijvende (half)struiken. De soorten komen wereldwijd voor in de (sub)tropen. De planten leveren de vezel voor het weven van katoen en uit de zaden wordt katoenolie geperst

De kans is groot dat je op dit moment een T-shirt aan hebt. Er wel eens over nagedacht hoe dat kledingstuk tot stand gekomen is? Wie het gemaakt hebben, waar, en wat dat kostte? Planet Money (een blog en podcast over economie) volgde het maakproces van katoenplant tot shirtdrager.

Wetenschappers zijn er in geslaagd via genetische manipulatie katoenplanten te ontwikkelen met niet giftig zaad. Dit kan een belangrijk voedingsmiddel worden, meldt PNAS, het wetenschappelijk tijdschrift van de Amerikaanse akademie van wetenschappen.


knoest

In de betekenis van ‘uitwas aan boom’ voor het eerst aangetroffen in 1301

knoesten (plural)
knoestje (diminutive singular)
knoestjes (diminutive plural)

de overgang van stam naar wortel bij een boom

Op de terugweg rijd ik langs het nieuwe Russische buurmeisje en haar moeder. Het meisje, een jaar of zeven, en haar moeder zijn net verhuisd uit Moskou. Ze spreken nog geen woord Engels. Afgelopen weken, toen het door de Indian summer opvallend zacht weer was, zaten ze op het gras door een prentenboek te bladeren. Gisteren telden ze de ringen in de knoest van een omgezaagde eik.


knolgewas

knolgewassen (plural)
knolgewasje (diminutive singular)
knolgewasjes (diminutive plural)

De foodietrend is definitief doorgeslagen: laatst stuitten we op een recept voor een biologische berenhap, met shiitake, sjalotjes en knolgewas. Er werd een wijn met aardse aroma’s bij aangeraden. Kom op mensen, dit gaat te ver. We weten allemaal dat niets de echte berenhap verslaat: die heerlijke combinatie van gefrituurd gehakt, ui en pindasaus. Of neem anders de sitostick, een ondergewaardeerde snack van kalkoen, wederom met ui en uiteraard gefrituurd. Erbij nemen we een blikje Ferdandes.

Word je oranje als je te veel wortels eet?: In dit geval is de uitspraak 'je bent wat je eet' wel heel letterlijk. Wie zich als een konijn dagelijks aan enkele wortels laaft, loopt al het risico van een overschot aan vitamine A en een lichte gelijkenis met het knolgewas.


knotwilg

knotwilgen (plural)
knotwilgje (diminutive singular)
knotwilgjes (diminutive plural)

een wilg waarvan men regelmatig de top of de zijscheuten verwijdert

Amsterdam. Het Van Gogh Museum heeft voor 1,5 miljoen euro de waterverftekening Knotwilg (1882) van Vincent van Gogh aangekocht. Het is voor het eerst in vijf jaar dat het museum weer een werk van Van Gogh (1853-1890) aanschaft. Van wie het is gekocht, maakt het museum niet bekend. Tot en met 10 juli organiseert het museum een speciale presentatie rondom deze aankoop.

'Probeer niet het onmogelijke uit je tuin te halen. Sommige dingen kunnen nu eenmaal niet, zoals een bostuin op klei of een mediterrane palmentuin in Nederland. Dat gaat hoogstens een paar jaar goed waarna alles weer moet worden afgedankt. Je kunt overal olijfboompjes kopen in potten. Als je geen plaats hebt om die in de winter binnen te zetten, koop ze dan niet. De knotwilg is de Nederlandse palmboom.'


koolzaad

koolzaden (plural)
koolzaadje (diminutive singular)
koolzaadjes (diminutive plural)

Brassica napus een een- of tweejarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Het is een alloploïde plant, die ontstaan is uit een kruising van Brassica rapa en Brassica oleracea

Er is verwarring over het vóórkomen van het oliegewas koolzaad in de Nederlandse natuur. Dat blijkt uit inventarisaties die biologen vorig jaar uitvoerden in opdracht van de Commissie Genetische Modificatie. In verband met het eventuele toestaan van de teelt van genetisch gemodificeerd koolzaad in Nederland, wil de commissie weten in hoeverre niet-gemodificeerd koolzaad (Brassica napus, met felgele bloemen) zich totnogtoe naar bermen verspreid heeft, vanaf akkers en bij transport.


korenbloem

plant met helderblauwe samengestelde bloemen, Centaurea cyanus

Er zijn driehonderd plekken beschikbaar op het natuurbegraafveld in Delden. "We willen niet alles volproppen", zegt Vruwink. Er moet wel ruimte tussen de graven zijn. In het midden ligt een veld met korenbloemen en klaprozen. Er staat een zakdoekjesboom op de groen begraafplaats. Nabestaanden kunnen op een stenen plateau tekeningen leggen of een kaarsje aansteken. Op en naast het graf mag dit niet. Daar moet de natuur zijn gang gaan.

“Een mooi projectidee is bijvoorbeeld de herinrichting van ‘De Mote’ in Koekelare. Dit park kan, met wat meer aandacht voor natuur, uitgroeien tot een echt natuurpark. Daarin kunnen de kinderen van de omliggende scholen op ontdekking gaan. Zo ligt middenin een weide van iets meer dan een hectare waarop schapen zitten. Waarom de poel niet uitbreiden en er een slingerend wandelpad omheen leggen? Of de weide afzomen met streekeigen hagen en heggen, waarin vele boom-, struik- en plantensoorten een plekje vinden? En laten we een bij- en vlindervriendelijke tuin aanleggen, en enkele kleine akkertje met ‘vergeten’ graansoorten en bijna verdwenen akkeronkruiden als klaproos en korenbloem … Zo krijgt de natuur er meer kansen en hebben de inwoners van de gemeente er een nog boeiender groengebied bij”, pikt spraakwaterval Georges Pollentier opnieuw in.


rucola

sallatë manushaqeje

en 2. (bladeren van) eenjarige plant Eruca sativa

eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae)


kreupelhout

In de betekenis van ‘laag gewas met dooreengegroeide takken’ voor het eerst aangetroffen in 1812

brushwood

laag stuikgewas waarbij de takken van de boompjes door elkaar heen groeien

Indien u hagen moet scheren, in kreupelhout of aan dakgoten of op een oude zolder moet werken, controleer dan eerst of er geen wespennest in de buurt is. Vermijd de omgeving van bijenkorven en bloemperken in bloei.

Op vier verschillende campings werden zo'n dertig tenten en bungalows vernield. Twee brandweermannen raakten gewond. Inmiddels is het vuur onder controle. Volgens regionale media brandde er kreupelhout. Een andere brand vernietigde meer dan 120 hectare dennenwoud tussen Béziers en Carcassonne. Er werden zes blusvliegtuigjes ingezet. Bij beide branden samen streden in totaal vierhonderd brandweermensen tegen het vuur.


kruisbestuiving

bevruchting van een bloem met het stuifmeel van een andere bloem van dezelfde soort


katoenzaad

katoenzaden (plural)
katoenzaadje (diminutive singular)
katoenzaadjes (diminutive plural)


vlaszaad

zaad van vlas Linum usitatissimum, m.n. gebruikt om olie uit te winnen.


saffloer

via Oudfrans saflor en Italiaans saffiore van Arabisch عُصْفُر zn (ʽuṣfur)

Carthamus tinctorius samengesteldbloemige distelachtige plant met gele en saffraanrode bloempjes waaruit olie gewonnen wordt


leeuwenbek

samenstelling van leeuw en bek met het invoegsel -en-

snapdragon

plant van het geslacht Antirrhinum waarvan de bloem lijkt op de muil van een leeuw

leeuwenbekken (plural)
leeuwenbekje (diminutive singular)
leeuwenbekjes (diminutive plural)

een plantengeslacht Antirrhinum uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae) waarvan de bloemen lijken op de muil van een leeuw

In de oostelijke Pyreneeën groeien gele en rozerode leeuwenbekjes (Antirrhinum majus), maar oranjebloemige varianten zie je er nauwelijks.

Regen slaat neer op haar boek als Elja van Dongen zoekt of de bloem waarnaast ze gehurkt zit de kale jonker of de kruldistel is. 'Voelen, kijken, ruiken, vergelijken - soms zelf proeven', zegt ze, 'dat komt er allemaal bij kijken.'Terwijl boven het gezelschap een aalscholver langswiekt en de gids overeind komt ('De kale jonker, inderdaad'), gaat de vrouw van het vakantiespellenboek onverdroten verder: 'Berenklauw, wolfspoot, leeuwenbek, zwanebloem...'


losbladig

Samenstellende afleiding van los en blad met het achtervoegsel -ig

loose-leaf system

bestaande uit losse papieren die men per stuk kan verwijderen, toevoegen of vervangen

losbladiger (uninflected comparative)
losbladigst (uninflected superlative)
losbladige (inflected positive)
losbladigere (inflected comparative)
losbladigste (inflected superlative)
losbladigs (partitive positive)
losbladigers (partitive comparative)

bestaande uit onderling niet verbonden bladeren


liguster

In de betekenis van ‘olijfachtige heester’ voor het eerst aangetroffen in 1676.

Leenwoord uit Latijn ligustrum ‘zekere heester’.

Liguster

olijfachtige heester veel gebruikt voor het maken van heggen

een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden

Vooral de voortuinen dienen er in onze wijk een beetje knap uit te zien. Wie een sik krijgt van het heggenknippen, vervangt de liguster door een lelijk hekwerk dat gelukkig weldra aan het oog wordt onttrokken door snelgroeiende doch makkelijk te onderhouden klimop.

Ze wijzen meewarig naar de overkant, waar een alleenstaande vrouw met kinderen woont die altijd de rolgordijnen gesloten houdt. Het is een hang naar privacy die ze niet begrijpen, dezelfde privacy waarop hun buren zich beroepen als zij hen aanspreken op de hoogte van de ligusterheg. Die heggen moeten laag gesnoeid zijn, vinden Boukje en Henk, anders ben je een monumentale buurt niet waard.


madelief

Leenwoord uit het ?, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in 1554

waarschijnlijk afgeleid van Maria en lief

madelieven (plural)
madeliefje (diminutive singular)
madeliefjes (diminutive plural)

niet te verwarren met Madelief een meisjesnaam

Er zijn mensen die zeggen dat alles wat je meemaakt, je op een of andere manier verandert. Alles, van het madeliefje dat je ooit plukte in de weide van je kindertijd tot de kans die je niet greep omdat je er nog niet klaar voor was, van die ochtend dat je alleen wakker werd tot die avond toen een vreemde hand even de jouwe raakte in een druk café. Het vormt je allemaal, menen zij, het stuurt je voortdurend bij.

Hof van Twente heeft contracten gesloten met Aster Zorg, Attent BV, Attent Wmo, Beter Thuis Wonen Thuiszorg, BiOns BV, BTK Zorg, Harmonie Zorg, Kristal Welzorg Groep, Madeliefje Thuiszorg, Olcea Nieuwe Zorglandschap BV, Solace ATC, Stichting Skoel, Stichting Wijk-Zorg, Thuiszorg Longlife, TSN Thuiszorg BV, Tzorg, Vitaalhuiszorg, Zorg en Plezier, ZorgPlus Twente.


majoraan

majoram

(plantkunde) (voeding) heestergewas waarvan de bladeren als kruid worden gebruik

heestergewas waarvan de bladeren als kruid worden gebruikt

Majoraan (origanum majorana) wordt, aldus Harold McGee, tegenwoordig als een oreganosoort beschouwd, een van de ruim veertig soorten. Majoraan (of marjolein, dat is werkelijk hetzelfde) is minder krachtig dan de soorten die we oregano noemen.

Schrob de bietjes schoon en kook ze gaar, snijd ze in plakjes en laat de paddenstoelen in de tussentijd een half uurtje weken. Kook de aardappelblokjes bijna gaar in een aparte pan, giet af en doe bij de bouillon. Voeg de bietjes eraan toe en laat heel zachtjes koken. Spoel de paddenstoelen, snijd ze in stukjes en voeg ook bij de bouillon. Proef op smaak en doe er wat van het eekhoorntjesbroodbouillonextract bij. Garneren met wat groen (dille, peterselie en majoraan) is lekker.


marjolein

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1545

marjoleintje (diminutive singular)
marjoleintjes (diminutive plural)

niet te verwarrren met Marjolein meisjesnaam

een plantengeslacht Origanum van circa twintig soorten


maggikruid

samenstelling van maggi zn en kruid zn , omdat de geur van de plant doet denken aan dit smaakaroma

kruidachtige plant die afkomstig is uit Zuid-Europa, Levisticum officinale


maggiplant

Levisticum officinale schermbloemige plant met gele bloemen en zeer aromatische bladeren


gagel

In de betekenis van ‘heester’ voor het eerst aangetroffen in 1212


melisse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in 1543

lemon balm

geneeskrachtige plant waarvan de bloemen veel nectar bevatten en ruikt naar citroen

een geslacht Melissa uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het geslacht omvat vijf soorten vaste, kruidachtige (geneeskrachtige) planten die van nature voorkomen in Europa en Azië. De botanische naam Melissa is afgeleid van het Oudgriekse woord voor bij (μέλισσα) vanwege de overdaad aan nectar die aanwezig is in de bloemen waardoor bijen worden aangetrokken. De stengels zijn rechthoekig, zoals ook het geval is bij alle andere planten uit de lipbloemenfamilie. De bladeren staan in paren tegenover elkaar en zijn over het algemeen in de vorm van een hart of ovaalvormig. Als ze gekneusd worden, geven ze een citroengeur af

De droom is er een van geurende perken, waarin het sappig groen van peterselie, dille, dragon en basilicum zich vermengt met bloeiende tijm, rode zonnehoed en koriander. Zo’n tuin waarin je een opwekkend drankje van mint en citroenmelisse bij elkaar plukt, en die je verse venkelthee tegen darmkrampen schenkt.


mimosa

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1734

mimosa

(drinken) mix drank van champagne en sinaasappelsap

een geslacht Mimosa uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De naam Mimosa is afgeleid van het Griekse mimos, dat nabootser betekent. The Plant List accepteert 618 soorten. Volgens de Flora of China bestaat het geslacht uit circa vijfhonderd soorten die vooral voorkomen in tropisch Amerika

Hoe laat is het? Dag en nacht vragen organismen zich dit af. De mimosa moet al voor het donker zijn blaadjes dichtvouwen, anders verliest hij onnodig water. Vissen moeten twintig minuten voor het eerste licht hun ogen activeren, anders missen ze prooien. Algen moeten al aan het eind van de nacht hun fotosynthesemachines aanmaken, anders verliezen ze kostbare tijd.


ayahuasca

via Spaans ayahuasca van Quechua ayawaska (van aya “geest, voorouder” + waska “drank, drug”) in de betekenis van ‘geestverruimende Zuid-Amerikaanse drug’ aangetroffen vanaf 1994

Banisteriopsis caapi verzamelnaam voor een groep plantenbrouwsels die MAO-remmers bevattende planten combineren met planten die andere (meestal indole) alkaloïden bevatten en psychogene eigenschappen hebben

"In principe zeg ik: de straat oversteken is gevaarlijker dan het nemen van ayahuasca. Maar het middel houdt je wel een genadeloze spiegel voor, en dat is niet altijd even gezellig."


mirre

via Middelnederlands mirre en Oudnederlands mirra van Latijn myrrha, in de betekenis van ‘welriekende gomhars’ aangetroffen vanaf 1100

Absyssinian tree

(plantkunde) Commiphora myrrha plant waar men mirre uit kan winnen


mirt

groene heester met witte bloemen en blauwe bessen


gevlekte scheerling

bepaald soort plant, Conium maculatum uit de schermbloemenfamilie, die lijkt op kervel

Men meent dat Socrates met het gif van de gevlekte scheerling is gedood


scheerling

In de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Naamwoord van handeling van scheren met het achtervoegsel -ling

Cicuta virosa o.a. benaming voor de waterscheerling


morel

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘kers’ voor het eerst aangetroffen in 1500

morellen (plural)
morelletje (diminutive singular)
morelletjes (diminutive plural)


mosterdzaad

mustard seed

(plantkunde) (voeding) de zaadjes van de mosterdplant

mosterdzaden (plural)
mosterdzaadje (diminutive singular)
mosterdzaadjes (diminutive plural)

Ik kon er smakelijk mee lachen, want ik had pas een meer dan preventieve dosis troostkost naar binnen gelepeld. Bietjescurry met veel mosterdzaad en yoghurt, zoetzure spicy pompoen, rokerige aubergines, rijst uit de oven en een restje kokossoep, allemaal op één tafel. Deelnemers van de challenge mogen het zuinigjes uitsmeren op een volkoren wrap.

Want nogmaals: zout zit er niet uit, al is dit een typisch Twentse exportproduct. Wat er wel in dit souvenir zit is mosterdzaad, basterdsuiker, geelwortel, peper, azijn en water. Bye bye mosterdstadje Doesburg, Abraham haalt 'm voortaan uit Boekelo. Of Haaksbergen, daar is-ie ook te koop.


herderstasje

afgeleid van herderstas zn met het achtervoegsel -je
**[2] in de betekenis van ‘plantje’ voor het eerst aangetroffen in 1668

ˈhɛrdərsˌtɑʃə

alforja

dim. tant. benaming voor plantensoorten uit het geslacht Capsella


nachtkaars

als een nachtkaars uitgaan

min of meer onopgemerkt vanzelf aflopen/stoppen

Nachtlicht

een kaars waarmee men naar bed gaat en die men laat opbranden

nachtkaarsen (plural)
nachtkaarsje (diminutive singular)
nachtkaarsjes (diminutive plural)

middelste teunisbloem (Oenothera biennis) een bloem die in de avond opengaat


honingklaver

Melilotus geslacht van vlinderbloemige planten


doornzaad

Torilis een plantengeslacht uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae)


viltkruid

Filago een geslacht uit de composietenfamilie (Asteraceae of Compositae).


perzikboom

peach

(plantkunde) (Prunus persica) boom waaraan perziken groeien (en soms ook nectarines)

perzikbomen (plural)
perzikboompje (diminutive singular)
perzikboompjes (diminutive plural)

Prunus persica boom waaraan perziken groeien (en soms ook nectarines)

Wat hen wel bevallen zal zijn, is dat perzikbomen snel vrucht dragen (na twee, drie jaar zijn ze al productief), en dat ze goed te selecteren zijn op grootte en zoetheid. Allemaal redenen waarom perziken tot de eerste gekweekte fruitsoorten zullen hebben behoord.

Roald Dahl: James and the Giant Peach: Een levende krokodillentong betovert de perzikboom in de tuin, en wanneer James van de reusachtige vruchten eet, verandert zijn hele wereld.


perzikenboom

samenstelling van perzik zn en boom zn met het invoegsel -en-

Overal in Cappadocië vind je druivenstokken tussen de perzikenbomen. De brave moslims drogen hun druiven tot rozijnen, anderen verwerken ze tot raki of wijn voor eigen gebruik. De ondernemende Hasan Turasan bouwde vanaf 1943 een van de grootste wijnhuizen van de streek uit.

Dim Dim wordt op een dag wakker en ziet uit zijn raam iets groeien uit de pit van een perzik die hij naar buiten had gegooid. Maar het is geen perzikenboom. Het is een rare plant, eigenlijk meer een lief meisje dan een plant. Hij noemt haar Nectarine en valt weer in slaap.


pinksterbloem

samenstelling van pinkster zn en bloem zn

cuckooflower

Cardamine pratensis een kruisbloemachtige die eind april het hoogtepunt heeft van haar bloei

Let op: niet-officiële benamingen en samenstellingen daarmee hebben geen hoofdletter: een witte kerst, een kerstboom, paaseieren, pinksterbloem.

De komende week gaan we steeds meer bloeiende dotterbloemen, bosanemonen en pinksterbloemen zien ??, verwacht De Natuurkalender. Ook komt er de komende tijd meer jong groen aan struiken zoals de meidoorn, de hazelaar en de wilde lijsterbes.


plantengroei

samenstelling van plant zn en groei zn met het invoegsel -en-

growth

(plantkunde) het in omvang toenemen van planten

De camera's horen bij de beveiliging van een illegale hennepkwekerij, die dinsdagochtend door de Achterhoekse politie is opgerold. In twee schuren worden in totaal 2200 hennepplanten aangetroffen. "Bijna oogstrijp" , is het oordeel van de agenten. De technische man van het energiebedrijf Nuon betitelt de voor de plantengroei noodzakelijke elektrische installatie als 'brandgevaarlijk'.

alle aanwezige planten in een bepaald gebied

Heel wat maren blijken 10 tot 20.000 jaar oud, al is het Eckfelder Maar, tussen Manderscheid en Daun, meer dan 40 miljoen jaar oud. ‘Het bekendst zijn de maren gevuld met water, maar die vormen een minderheid’, gaat Mandy van Leeuwen verder. ’In de Eifel zijn het er niet meer dan 11 van de bijna 80 maren. De andere zijn trockene Maare: moeras- of veengebieden, met een aparte plantengroei. Onlangs heeft een groep studenten nog een nieuwe maar ontdekt.’


palissander

In de betekenis van ‘houtsoort’ voor het eerst aangetroffen in 1658

Dalbergia fijne, zeer harde en compacte tropische houtsoort voor meubels, siervoorwerpen, muziekinstrumenten, enzovoort


pomerans

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘dopje’ voor het eerst aangetroffen in 1850

De bittere sinaasappel ligt doorgaans in de winkel onder de naam Sevilla, de plaats waar hij tegenwoordig vaak vandaan komt. Een mooie oud-Nederlandse naam is pomerans.


druivelaar

afgeleid van druif met het achtervoegsel -laar met het invoegsel -e-
**[2] vanwege het gebruikte beeldmerk

klimplant die de druif als vrucht voortbrengt


roggelelie

samenstelling van rogge zn en lelie zn , een soort lelie die in roggevelden groeit

roggelelies (plural)
(roggeleliën) (plural)

zeldzame plantensoort Lilium bulbiferum subsp. croceum met oranje bloemen

De wilde roggelelie, ofwel oranjelelie voelt zich namelijk alleen thuis in oppervlakkig geploegde akkers waar jaren achtereen rogge staat.


oranjelelie

samenstelling van oranje bn en lelie zn , een lelie met oranje bloemen

oranjelelies (plural)
(oranjeleliën) (plural)

zeldzame plantensoort Lilium bulbiferum subsp. croceum die vooral in roggevelden groeit


dravik

Middelnederlands drāvic, misschien ontleend aan Gallisch dravoca ‘lappa, klis’; vgl. Welsh drewg, Bretons dreog ‘dravik’. Evenzo ontleend zijn Middelengels drauk, drawk ‘zizania’, Waals dråwe ‘dravik’ en Frans dial. droue, druive ‘(brand)netel’.

draviken (plural)
dravikje (diminutive singular)
dravikjes (diminutive plural)

De naam is soms ook voor enkele vergelijkbare grassoorten gebruikt die tegenwoordig niet meer tot het geslacht Bromus worden gerekend.

naam voor grassen uit het geslacht Bromus uit de grassenfamilie (Gramineae oftewel Poaceae)


sanseveria

eponiem van modern Latijn Sanseveria, in 1794 door C.P. Thunberg vernoemd naar de 18e eeuwse Napolitaanse 7e prins van San Severo met het achtervoegsel -ia, in de betekenis van ‘plant’ aangetroffen vanaf 1855

Sansevieria trifasciata veel gebruikte kamerplant met lange, smalle, puntige stevige bladeren

Er zijn mensen die Temptation Island hun guilty pleasure noemen. Ze weten niet wat een guilty pleasure is. Melo Cakes, dat is een guilty pleasure. Donna Summer, à la limite. Wie in het geniep van deze bagger kan genieten, is niet goed bij zijn hoofd. Net als wie hier ‘ironisch’ naar kijkt. Naar een sanseveria kun je ironisch kijken. Naar de fratsen van Siegfried Bracke, à la limite. Wie zegt ironisch naar Temptation Island te kijken, verwart ironie met bot cynisme.

‘U hebt uw sanseveria dood gekregen!? Man, dan verdien je een lintje!’ Rob Verlinden, ’s lands bekendste tuinman veinst verbazing. Het publiek bij tuincentrum Intratuin in Almelo hangt aan zijn lippen.


gevind

pseudodeelwoord afgeleid van vin zn met het omvoegsel ge- -d

gevinde (inflected positive)
gevinds (partitive positive)

met samengestelde bladeren die bestaan uit blaadjes die tegenover elkaar aan een hoofdnerf zitten


schutblad

schutbladen (plural)
schutblaadje (diminutive singular)
schutblaadjes (diminutive plural)

een blad dat in de oksel van een bloem of bloeiwijze onmiddellijk daaronder staat


sleutelbloem

In de betekenis van ‘primula’ voor het eerst aangetroffen in 1514

samenstelling van sleutel zn en bloem zn

een geslacht Primula van meer dan 500 soorten laaggroeiende planten uit de sleutelbloemfamilie (Primulaceae). Sommige soorten worden gekweekt vanwege hun decoratieve bloemen. overblijvende soorten bloeien in het voorjaar. De kleur van de bloemen varieert van paars, geel, rood en roze tot wit

Ik speurde ook altijd naar slapende vlinders op de sleutelbloemen en vlinderstruiken, hun vleugels samengeknepen, verzwaard door dauwdruppels.

Het nieuwe stuk grond gaat deel uitmaken van de herstelwerkzaamheden van de Snoeijinksbeek waarmee Natuurmonumenten momenteel bezig is.De natuurorganisatie hoopt dat in het gebied de slanke sleutelbloem en de bosanemoon zich zullen vestigen. Ook de kamsalamander kan zich hier weer gaan settelen.


speldenknop

samenstelling van speld zn en knop zn met het invoegsel -en-

speldenknoppen (plural)
speldenknopje (diminutive singular)
speldenknopjes (diminutive plural)

Eriocaulaceae plantenfamilie met kleine ronde bloempjes


spliterwt

zaden van de soort Pisum sativum, waarbij de zaadhuid is verwijderd, waardoor ze geschikt is voor het maken van erwtensoep

Belgen - althans de oude Belgen - zijn geen bonenvolk. Ze leren als kind niet houden van de troost die een romig wit boontje kan brengen, of van de krachtcentrale genaamd kikkererwt. Het moment is aangebroken om daar iets aan te doen: bonen zijn, samen met linzen, kikkererwten en spliterwten, hét eten van 2016. Want de Wereldvoedselorganisatie heeft dit jaar uitgeroepen tot het Jaar van de Peulvrucht.

Gestold vet van de bouillon scheppen. Gewassen spliterwten, alle groenten en de tijm in de bouillon doen en geheel aan de kook brengen. Op lage stand uur koken, tot de spliterwten goed gaar zijn. Ondertussen vlees van botten halen en in stukjes snijden.


stigma

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘merkteken’ voor het eerst aangetroffen in 1660

mark of infamy

een uiterlijk kenmerk dat afbreuk doet aan iemands reputatie


teak

van Engels teak, in de betekenis van ‘boom, hout daarvan’ voor het eerst aangetroffen in 1854

bepaalde tropische boomsoort, Tectona grandis


hyacintboon

leenvertaling van Engels hyacinth bean, samenstelling van hyacint zn en boon zn

hyacintbonen (plural)
hyacintboontje (diminutive singular)
hyacintboontjes (diminutive plural)

soort bonenplant, Lablab purpureus, die in de tropen wordt geteeld en waarvan zowel de zaden (bonen), bladeren als wortels als voedsel worden gebruikt

En het lied vervolgt met een inventaris van een geïdealiseerde Filipijnse groentetuin:
Yamboon en aubergine, vleugelboon en pinda,
Kousenband, limaboon, hyacintboon,
Waspompoen, sponskalebas, fleskalebas en reuzenpompoen.


eenslachtig

samenstelling van een en geslacht zn met het achtervoegsel -ig

eenslachtiger (uninflected comparative)
eenslachtigst (uninflected superlative)
eenslachtige (inflected positive)
eenslachtigere (inflected comparative)
eenslachtigste (inflected superlative)
eenslachtigs (partitive positive)
eenslachtigers (partitive comparative)

van een bloem dat die alleen mannelijke of alleen vrouwelijke voortplantingsorganen heeft

Alleen de gymzalen boden nog enige uitkomst, hoewel die ook niet meer overal eenslachtig bleken te zijn.'Wat is een eenslachtige gymzaal?'


enting

naamwoord van handeling van enten met het achtervoegsel -ing

het laten groeien van een plant of boom op de stam van een andere boom

Totaal verschillende plantensoorten in de natuur kunnen hun complete DNA met elkaar combineren zonder dat ze seks hebben. Zonder kruisbestuiving. Hoe? Via enting. Duitse en Poolse plantenbiologen hebben aanwijzingen gevonden voor dit alternatieve mechanisme van soortvorming (Nature, 8 juni).


valeriaan

via Middelnederlands valeriane van Latijn valeriana, in de betekenis van ‘plant, geneesmiddel daaruit’ voor het eerst aangetroffen in 1305

bloeiende plant Valeriana officinalis, die voorkomt in delen van Eurazië met een gematigd klimaat

„De man van de BBC zei dat hij meteen zin had om in de tuin aan de slag te gaan”, herinnert Jongstra zich. „En dat was ook het doel. Het is een werktuin, waarin we laten zien dat zelfs onkruid als brandnetels nuttig kunnen zijn.” Er staan dertien verschillende planten in de Nederlandse tuin, met naast brandnetels onder meer ook zuring, valeriaan en smeerwortel. Over twee jaar zal de tuin te zien zijn in Leeuwarden, dan Europa's culturele hoofdstad.


maïsplant

maïsplanten (plural)
maïsplantje (diminutive singular)
maïsplantjes (diminutive plural)

Zea mays subsp. mays een plant waaraan maïskolven groeien

Het ontwerp van het doolhof is door de familie zelf bedacht. Ze moesten wel vijfduizend maïsplanten verplaatsen om stukken dicht te krijgen en andere open te houden, zodat blinde paden ontstaan. Monnikenwerk. Puck vroeg zich af of er wel mensen in geïnteresseerd zouden zijn, maar dat bleek al snel het geval.

En op verschillende plaatsen zijn roestvrijstalen pijpen tussen de maïsplanten geplaatst of zijn spijkers door de stengels gestoken - met de kennelijke bedoeling landbouwmachines te beschadigen of de geoogste maïs met metaaldeeltjes te verontreinigen.


maisplant

maisplanten (plural)
maisplantje (diminutive singular)
maisplantjes (diminutive plural)

Zea mays subsp. mays een plant waaraan maiskolven groeien

Het ontwerp van het doolhof is door de familie zelf bedacht. Ze moesten wel vijfduizend maisplanten verplaatsen om stukken dicht te krijgen en andere open te houden, zodat blinde paden ontstaan. Monnikenwerk. Puck vroeg zich af of er wel mensen in geïnteresseerd zouden zijn, maar dat bleek al snel het geval.

En op verschillende plaatsen zijn roestvrijstalen pijpen tussen de maisplanten geplaatst of zijn spijkers door de stengels gestoken - met de kennelijke bedoeling landbouwmachines te beschadigen of de geoogste mais met metaaldeeltjes te verontreinigen.


kelkblad

kelkbladen (plural)
kelkbladeren (plural)
kelkblaren (plural)

de (meestal groene) bladeren van de buitenste krans van de bloem die ingeplant staan op de bloembodem

Spaanse missionarissen ontdekten de passiebloem in Zuid-Amerika. De kelkbladenen kroonbladen stonden in hun ogen symbool voor apostelen, andere delen van de bloem verwezen naar het lijden van Christus. In het Amazonegebied zijn zowat vierhonderd soorten passiebloemen te vinden.

Hun vorm is zo dat je ze kunt opvouwen tot een gekruld kelkblad.


chilipeper

chilipepers (plural)
chilipepertje (diminutive singular)
chilipepertjes (diminutive plural)

vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)

Hoewel niet iedereen gaat stralen bij de gedachte aan chilipeper, schijnt dit toch een oppepper te zijn voor je humeur. Onze hersenen maken endorfine aan om het lichaam te kalmeren zodra we de stof capsaïcine binnenkrijgen. Capsaïcine is de stof die chilipeper pittig maakt. Door heel pittig eten kun je zelfs een euforisch gevoel krijgen.


vlierbes

struik waaraan vlierbessen groeien Sambucus nigra

Sanders hondje komt onder de bestofte bladeren van een vlierbes vandaan gescharreld.


kapok

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘zaadpluis van kapokboom’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1620

zaadpluis van kapokboom dat werd gebruikt als vulmiddel voor kussens en matrassen


kapokboom

Ceiba pentandra Oost-Indische boom die kapok oplevert


stevia

een geslacht Stevia uit de composietenfamilie (Asteraceae). The Plant List erkent 181 soorten. Volgens de Flora of North America bestaat het geslacht uit circa 240 soorten die voorkomen in de Verenigde Staten, Mexico, Midden-Amerika en Zuid-Amerika. Het zijn eenjarigen, overblijvende planten en struiken


eikenboom

samenstelling van eik zn en boom zn met het invoegsel -en-

eikenbomen (plural)
eikenboompje (diminutive singular)
eikenboompjes (diminutive plural)

Vooral de woorden over de eikenboom en de cipres bleven nog een lange tijd naklinken in mijn hoofd.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


galappel

In de betekenis van ‘uitwas aan eikenbomen’ voor het eerst aangetroffen in 1704

samenstelling van gal zn en appel zn , cognaat met Duits Gallapfel

galappels (plural)
galappelen (plural)
galappeltje (diminutive singular)
galappeltjes (diminutive plural)

gezwel op de blaadjes van een eik als de galwesp daar haar eitjes in heeft gelegd


kolokwint

via Frans coloquinte of middeleeuws Latijn coloquintis van Latijn colocynthis dat weer teruggaat op Oudgrieks κολοκυνθίς (kolokunthís) "pompoen"

naam van een soort plant Citrullus colocynthis die groeit op droge zandgrond in het Middellandse Zeegebied en Azië

De groene ranken der kolokwint kruipen over de wortels van witbloeiende brem, van accacia's en tamarisken.


wijnstok

wijnstokken (plural)
wijnstokje (diminutive singular)
wijnstokjes (diminutive plural)

Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt

Op een korte wandeling van Circus Maximus vind je de Aventijn, één van de zeven heuvels van Rome. Voor een aangename verrassing gluur je bovenaan de heuvel door het bescheiden koperen sleutelgat van de deuren van de Priorito dei Cavalieri di Malta (priorij van de orde der Maltezer ridders). Je krijgt een perfect plaatje van de Sint-Pietersbasiliek te zien, ingekaderd door een boog van wijnstokken.

Druiven en veel - héél veel - hazelnootbomen. We zitten in het hart van de Piemonte, het gebied tussen de zeer toeristische Bloemenrivièra en Zwitserland. De eindeloze rijen wijnstokken en hazelnootbomen verraden de producten van deze streek: wijn en hazelnootpasta, oftewel Nutella. Vooral de wijn is bekend. Alleen de wijnhuizen in het gebied rond het plaatsje Barolo mogen hun wijnen van het stempel Barolo voorzien.


wortelstok

wortelstokken (plural)
wortelstokje (diminutive singular)
wortelstokjes (diminutive plural)

een ondergrondse, meestal horizontaal lopende, al of niet opgezwollen stengel, het is dus geen wortel

De Japanse duizendknoop is een exoot, die niet in Nederland thuishoort. De plant is met tuinafval in de natuur terechtgekomen en verdringt andere bloemen en struiken. De duizendknoop vermeerdert zich met dikke wortelstokken, die wegen en gebouwen aantasten. De wortelstokken zijn zeer taai en liggen diep, zodat de duizendknoop bij gewone bestrijding steeds opnieuw blijft opduiken.

Ja, radicchio, dat zou mooi zijn. Uit Treviso ook nog. En zien hoe de wortelstokken van de bitterplant in ijskoud water in de bergbeken worden gewassen. Er zijn ook prachtige zomerfeesten rondom de Italiaanse radicchio.

Als de bladeren verdorren, worden de wortelstokken uit de grond gehaald. Verwijder de smalle uitlopers, was de wortelstok schoon en droog ze in de zon.


midasoren

alleen meervoud, eponiem: samenstelling van Midas en en oren zn een verwijzing naar koning Midas van Phrygië uit de Griekse mythologie die als straf van de god Apollo de oren van een ezel kreeg, in de betekenis van ‘ezelsoren’ voor het eerst aangetroffen in 1856

benaming voor ezelsoor Stachys byzantina


sierplant

sierplanten (plural)
sierplantje (diminutive singular)
sierplantjes (diminutive plural)

een hele mooie maar verder nutteloze plant

Het toezicht op de import van zogeheten Lucky bamboo schiet - elf jaar na de eerste vondst van tijgermuggen in deze sierplantjes - nog steeds tekort. De instanties die verantwoordelijk zijn voor de keuring van de ingevoerde containers, laten steken vallen. Dat meldt het platform Stop Invasieve Exoten, een stichting die strijdt tegen schadelijke uitheemse dieren, planten en micro-organismen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft doorzoekingen gedaan bij een kwekerij van sierplanten en een woning in Noord-Brabant. Het bedrijf wordt verdacht van het gebruik van een illegaal bestrijdingsmiddel, waardoor in de omgeving een groot aantal bijen is gestorven.


bitterappel

bitterappels (plural)
bitterappeltje (diminutive singular)
bitterappeltjes (diminutive plural)

Citrullus colocynthis woestijnplant met gele vruchten die lijken op kleine pompoenen, maar waarvan de pulp bijzonder bitter en zeer giftig is


komkommerplant

samenstelling van komkommer zn en plant zn

Cucumis sativus plant die de komkommer oplevert


tuinbertram

Achillea ageratum een soort en een geslacht van planten

De fijngehakte blaadjes van de tuinbertram komen goed van pas bij kipgerechten, soepen, stoofschotels, aardappelen en rijstschotels. Het blad heeft een zachte, aromatische smaak en combineert voortreffelijk met andere kruiden. In dit recept wordt kipfilet bestreken met een mengsel van yoghurt en mosterd en daar wordt tuinbertram overheen gestrooid. Inpakken in folie en in een half uurtje in de oven gaar laten worden


crabappel

crabappelen (plural)
crabappels (plural)
crabappeltje (diminutive singular)
crabappeltjes (diminutive plural)

een geslacht Malus van ongeveer 30-55 soorten van kleine loofbomen of struiken uit de familie Rosaceae, met uitzondering van de gedomesticeerde appel (Malus domestica)


apenbrood

samenstelling van aap zn en brood zn met het invoegsel -en-

apenbroodje (diminutive singular)
apenbroodjes (diminutive plural)

Adansonia digitata vrucht van de apenbroodboom


appelkoos

appelkozen (plural)
appelkoosje (diminutive singular)
appelkoosjes (diminutive plural)


bouquet garni

bouquet garnis (plural)
bouquets garnis (plural)

bosje kruiden om bouillons, sauzen e.d. te aromatiseren

Een klassiek bouquet garni bestaat uit peterselie, tijm en laurier. Afhankelijk van het gerecht worden ook kruiden als salie, rozemarijn, selderij, dragon, bonenkruid, basilicum, koriander, majoraan en kervel gebruikt. Daarnaast behoren tot de mogelijkheden prei, knoflook, wortel en citroenschil.


citroenschil

samenstelling van citroen zn en schil zn

citroenschillen (plural)
citroenschilletje (diminutive singular)
citroenschilletjes (diminutive plural)


maagdenpalm

samenstelling van maagd zn en palm zn met het invoegsel -en-

Vinca minor sierplant voor in de tuin met lange slingerende takken en paarse bloemen

Het Mauritshuis in Den Haag is een zeldzaam bloemstilleven rijker van de Duitse schilder Ludger tom Ring II (1522-1584). Het werk 'Narcissen, maagdenpalm en viooltjes in een kan'is rond 1562 gemaakt. Het paneeltje is daarmee „een ongewoon vroeg voorbeeld van een zelfstandig bloemstilleven”, liet het museum donderdag weten.

Drie achten geeft Vink, voor kleurenindruk, onderhoud en bloeirijkheid. Dat de eigenaresse toevallig net op de knieën het onkruid tussen de maagdenpalm uit aan het trekken is, werkt helemaal in haar voordeel.


aspidistra

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1891

uit het Oudgrieks, ἀσπίς, aspis = 'schild' of ἀσπίδιον, aspidion = 'schildje'

botanische naam van een geslacht Aspidistra van eenzaadlobbige planten: de naam wordt ook in het Nederlands gebruikt voor sierplanten in dit geslacht die als kamerplant gebruikt worden


auxine

van het Griekse αυξειν (auxein), (groeien)


baccaratroos

samenstelling van baccarat zn en roos zn

baccaratrozen (plural)
baccaratroosje (diminutive singular)
baccaratroosjes (diminutive plural)