perubalsem

een dikvloeibare hars die gebruikt wordt in de geneeskunde die wordt gewonnen uit de bast van de Myroxylon pereirae, een Zuid-Amerikaanse boom


pijpbloem

Aristolochia clematitis een kruidachtige, overblijvende plant die behoort tot de pijpbloemfamilie (Aristolochiaceae)


pimpernoot

Staphylea pinnata een forse struik tot kleine boom uit het oostelijk Middellandse Zeegebied en Midden-Europa, die ook wel in België en Nederland wordt aangeplant


kardoen

distelachtige plant Cynara cardunculus met dikvlezige, gegroefde stengels


bindwilg

common osier

boom waarvan men de takken gebruikt om leibomen aan te binden

bindwilgen (plural)
bindwilgje (diminutive singular)
bindwilgjes (diminutive plural)

Salix viminalis boom waarvan men de takken onder meer kan gebruiken om leibomen aan te binden


wegedoren

Samenstelling van weg en doren met het invoegsel -e-

Rhamnus cathartica vrij zeldzame heesterachtige struik uit de wegedoornfamilie, die in bossen en in struikgewas voorkomt


vleer

benaming voor heesters uit het geslacht Sambucus


pokhout

De naam stamt van het medisch gebruik tegen de Spaanse pokken, een oude naam voor syfilis. Dat heeft ook geleid tot de Engelse naam lignum vitae (Latijn voor "hout des levens").

Guaiacum officinale zeer hard, slijtvast hout van de West-Indische guajakboom dat zelfsmerende eigenschappen heeft


alcantara

benaming voor planten uit het geslacht Alcantarea


anthurium

Anthurium een groot plantengeslacht uit tropisch Amerika dat bestaat uit 600 soorten. Het geslacht behoort tot de aronskelkfamilie (Araceae). Deze planten zijn epifyten met weinig wortels

Zijn voorliefde voor bloemen – ‘de orchidee, tulp, roos, gerbera, chrysant en anthurium, lelie en de witte casablanca’ – was zelfs een van de redenen om voor Nederland te kiezen na zijn vlucht uit het door oorlog geteisterde Syrië.

Weblink bron
Marcia Nieuwenhuis
 “Vluchteling plakt zijn héle huis vol met woorden en spreekt nu Nederlands” (07-06-2018), Tubantia

Opnieuw is tijdens de paasdagen het Sint Pietersplein versierd met bloemen uit Nederland. Volgens de Leidse bloemist Charles van der Voort zullen er op het balkon witte orchideeën en anthuriums staan.

Weblink bron “Paus begint Goede Week met mis in gevangenis” (28 mrt. 2013), De Telegraaf


zilverschoon

samenstelling van zilver zn en schoon bn

goose grass

een plant uit de rozenfamilie (Rosaceae), de naam van deze plant komt door het zilverig uiterlijk ...

Potentilla anserina een plant uit de rozenfamilie (Rosaceae), de naam van deze plant komt door het zilverig uiterlijk dat ontstaat door zijdeachtige haartjes waarmee de plant is bedekt


trifolium

Beter geschikt voor de moestuin is de inkarnaatklaver of rode topklaver (Trifolium incarnatum), die sneller groeit en gemakkelijker kan worden ondergespit.

Weblink bron “Rijstsla met rode klaver” (16 mei 2003), De Morgen


entmes

scion cutter

mes dat een tuinier gebruikt bij het maken van enten

entmessen (plural)
entmesje (diminutive singular)
entmesjes (diminutive plural)


nervatuur

PlantNet herkent foto’s van bloemen, bladeren, boomschors en ook fruit zoals face recognition-software gezichten identificeert: aan de vorm en een aantal unieke eigenschappen, zoals in dit geval de nervatuur (het geheel van nerven en bladaders), het bladoppervlak en de kleur.

Weblink bron
Michel van der Ven
 “Bomen, bloemen en planten herkennen met je smartphone” (06/04/2016), De Standaard


knopig

afleiding van knoop met het achtervoegsel -ig

knopiger (uninflected comparative)
knopigst (uninflected superlative)
knopige (inflected positive)
knopigere (inflected comparative)
knopigste (inflected superlative)
knopigs (partitive positive)
knopigers (partitive comparative)

Zelfs het onaanzienlijk knopig helmkruid is mooi bij echte kennismaking. Hommels bungelen bij tientallen aan de kleine groenachtige bloempjes.

Weblink bron
ds. J. Belder
 “Column (ds. J. Belder): Bermtoerist” (04-07-2018), Reformatorisch Dagblad


bindsla

خس روماني

en 2. (bladeren van) sla met een stevige rechte krop

slasoort Lactuca sativa var. longifolia met een stevige rechte krop


allogamie

allogamy

kruisbestuiving waarbij het stuifmeel van de ene soort een bloem van een andere soort bevrucht


tamarisk

Tamarix een geslacht van altijd groene bomen uit de tamariskfamilie (Tamaricaceae)


zomerrogge

spring rye

Secale cereale soort graan dat men in het voorjaar zaait en in de zomer kan oogsten


rietgras

Phalaris arundinacea een hoge vaste plant, die in vegetatieve toestand op riet (Phragmites australis) lijkt


rolklaver

Lotus een plantengeslacht uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae) waarvan de soorten een rolronde peul hebben


moerasrolklaver

samenstelling van moeras zn en rolklaver zn

Lotus pedunculatus syn. Lotus uliginosus een overblijvende plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae)


bijkelk

calycle

een krans van kelkachtige blaadjes, die echter niet tot de kelk van de bloem behoren


artemisia

eponiem van Neolatijn Artmisia, afgeleid van Artemis met het achtervoegsel -ia, de Griekse godin van de jacht , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.A

benaming voor planten uit het geslacht Artemisia, behorend tot de composietenfamilie (Asteraceae)

Ik wou ook eens een paar gewone planten, zoals andere mensen hebben: lavendel, stokroos, artemisia, salvia, sedum, achillea; hun aanwezigheid op de lijst was louter en alleen verklaarbaar uit het feit dat ze het bij mij thuis niet doen.

Weblink bron
Sarah Hart
 “Het koninklijke zaad” (11 september 1993) op nrc.nl


slaapbol

Papaver somniferum de Papaver somniferum


aasbloem

aasbloemen (plural)
aasbloempje (diminutive singular)
aasbloempjes (diminutive plural)

benaming voor diverse stinkende planten zoals de stinkende kamille Anthemis cotula

„Wat zo leuk is aan deze plant: hij stinkt. En behoorlijk ook. Het is een aasbloem, dus hij trekt met zijn vieze geur allerlei vliegen aan, die weer voor bestuiving zorgen. Gelukkig is het alleen de bloem die stinkt, en die bloeit maar een week. Zodra die afsterft, groeit het blad. En dan merk je niets meer van die stank.”

Weblink bron
Laurien van Ulzen
 “Flora in Ootmarsum: van bonsaibomen tot stinkplanten” (10-08-2018), Tubantia


treurberk

treurberken (plural)
treurberkje (diminutive singular)
treurberkjes (diminutive plural)

De twintig gerenoveerde woningen vormen straks een hofje rond een bestaande treurberk.

Weblink bron
Jan Ankoné
 “Welbions gunt Hengelose ‘kabouterhuisjes’ een nieuw leven” (11-02-2020), Tubantia

De treurberk direct na de ingang van de klimaatconferentie in Parijs doet zijn naam eer aan. Om de twee hallen van het conferentiecentrum in Le Bourget met elkaar te verbinden, is een overkapping over de gekortwiekte boom gebouwd.

Weblink bron
Pieter Hotse Smit
 “Nog energie te over in Circus CO2” (9 december 2015), de Volkskrant


treurbeuk

De randvoorwaarden in de motie behelsen, behalve het behoud van de villa, onder meer het laten staan van de treurbeuk en het onderbrengen van maatschappelijke functies in het pand.

Weblink bron “Behoud oude villa inzet plannen” (12-03-2008), Tubantia

Om de hoek aan de brede gracht zijn de treurwilgen lichtgroen gekleurd door het jonge blad. In een tuin bij het voormalige busstation pronkt een andere boom met afhangend blad: de minder bekende treurbeuk.

Weblink bron “Groenlo telt genoeg bijzondere bomen” (14-04-2008), Tubantia


cox

vernoemd naar M.Cox een Britse appelkweker


verbena

een geslacht Verbena van planten uit de ijzerhardfamilie (Verbenaceae). Het geslacht telt ongeveer 120 soorten van eenjarige en vaste, kruidachtige of licht verhoutende bloemplanten. De meeste daarvan komen van nature voor in Europa en Noord-Amerika- en Zuid-Amerika

Verder zijn ijzerhard (verbena), lavatera, heemst, agastache, aster, gaura, liatris, en niet te vergeten de hemelsleutel prachtige aanvullingen voor de vlinderdis.

Weblink bron “Zo maak je ook midden in Enschede je eigen vlindertuin” (18-08-2016), Tubantia

Klanten krijgen na inlevering van hun tegel een bon en kunnen vervolgens kiezen uit vrouwenmantel (Alchemilla), ijzerhard (Verbena), anemonen en zonnehoed (Echinacea). Let wel op: je kunt één tegel per huishouden inleveren. De tegels worden afgevoerd bij de gemeentewerf.

Weblink bron “Tuincentrum heeft stunt: klanten krijgen gratis planten in ruil voor stoeptegel” (07-03-2019), Tubantia


doorwas

bepaalde soort schermbloemige, Bupleurum rotundifolium


ramboetan

rambutan

een harige vrucht uit de zeepboomfamilie

Nephelium lappaceum een boom van 25 meter hoog uit de zeepboomfamilie (Sapindaceae)


meidoren

Crataegus laevigata Tweestijlige meidoorn


spijklavendel

samenstelling van spijk zn en lavendel zn

spike lavender

Lavandula latifolia aromatische, lage, sterk vertakte struik


struisriet

Calamagrostis geslacht uit de grassenfamilie


lakboom

varnish tree

Toxicodendron vernicifluum boom waarvan met het sap gebruikt voor het maken van lak


pensee

pensees (plural)
penseetje (diminutive singular)
penseetjes (diminutive plural)


zusterdruif

Coccoloba uvifera lage tropische boom met ronde groene vruchten


zeeweegbree

Sea Plantain

Plantago maritima een plant die groeit in schorren en kwelders, strandvlaktes achter de zeereep, langs zeedijken, in zilte gras- en rietlanden en in wegbermen

Even later stuit Sinke op zeeweegbree. „Deze plant gedijt goed bij brak water. En dat is hier het geval. Je zit hier precies tussen het zoete water van de Schelde in België en het zoute water van de Noordzee.”

Weblink bron
Gerco Verdouw
 “Zeeuwse natuurliefhebber houdt van schorren en slikken” (25-09-2012), Reformatorisch Dagblad

Het Verdronken Land van Saeftinghe Brak water, schorren, slikken, stroomgeulen, kreken, kortarige zeekraal, lepelblad, zeeweegbree, spiesbladige melde, zilte rus, Engels slijkgras, zeebies: kan het zilter?

Weblink bron “Reisbureau Zeeweegbree, spiesbladige melde en zilte rus” (27 december 2008), de Volkskrant


seneblad

seneblaren (plural)
senebladen (plural)
senebladeren (plural)

bladeren van de seneplant die men gebruikt als laxeermiddel


thuja

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘geslacht van coniferen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1886

Thuja groenblijvend geslacht van coniferen

Die ligusterhaag werd altijd geassocieerd met arbeiderstuintjes en is, net als het begrip ‘arbeider’, wat in onbruik geraakt. De ‘middenklasse’ plant trouwens thuja of buxus en de tuinierende upper class gaat voor taxus. Wij mogen dan wel grapjes maken over de Engelse standenmaatschappij, maar wij kunnen er ook wat van.

Weblink bron
Romke van de Kaa
 “De buxusmot komende zomer weghouden? Plant vanaf nú de liguster” (20-02-2020), Tubantia

Berberis stenophylla en Cotoneaster simonsii zijn ook geschikt voor een niet al te hoge heg. Deze moeten in de zomer worden teruggeknipt. Heggen van Chamaecyparis, Thuja en Cupressocyparis moet je in het late voorjaar of begin van de zomer knippen.

Weblink bron
Noor de Graaf
 “Zomer in de tuin: de heg knippen” (16-07-2010), Reformatorisch Dagblad


vindelig

van vin zn en deel zn met het achtervoegsel -ig

vindelige (inflected positive)
vindeligs (partitive positive)

met diepe insnijdingen, voorbij de helft van de zijnerven tot de hoofdnerf toe, zodat het blad links en rechts is opgedeeld in delen die weer rond een zijnerf in een punt toelopen.

's-Hertogenbosch heeft stempels gebruikt die een vindelig, s-vormig blaadje voorstellen.

Weblink bron
Prosper Verheyden
 Noord-Hollandse boekbanden in: Het Boek., serie 2 jrg. 31 nr. (1954), Martinus Nijhoff, Den Haag


aucuba

een geslacht Aucuba van planten die volgens het Cronquist-systeem (1981) in de kornoeljefamilie (Cornaceae) thuishoren. In de nieuwere APG II-taxonomie (2003) wordt Aucuba in de familie Garryaceae ondergebracht. De naam is afgeleid van de Japanse naam aoki-ba en betekent 'groene boom'

"Door de winterharde plant, de aucuba, is het een ontmoetingsplek voor mannen geworden. Er lopen paadjes door deze bosjes en de hele dag door lopen er mannen in en uit," zegt één van hen.

Weblink bron
Hanneloes Pen en Maarten van Dun
 “Doodgestoken man bezocht cruiseplek Oosterpark” (6 maart 2017), Het Parool


bevernel

Pimpinella

Pimpinella geslacht van kruidachtige planten uit de schermbloemenfamilie

Geef maar toe dat u van alles ziet, maar geen fluitenkruid, of juist wel, maar dan bent u echt een kenner. Dan vindt u andere planten waarschijnlijk ook veel mooier, dan slaat uw hart pas echt over als u in een Groningse berm, zeg in de buurt van Finsterwolde, de Grote Bevernel aantreft – ook een schermbloemige plant, maar één die in Nederland alleen in Limburg voorkomt, zónder gewimperd omwindselblad, maar veel interessanter dan het ordinaire fluitenkruid, want zeldzaam.

Weblink bron
Martin Bril
 “Fluitenkruid” (22 mei 2006), de Volkskrant


ruderaal

ruderaler (uninflected comparative)
ruderaalst (uninflected superlative)
ruderale (inflected positive)
ruderalere (inflected comparative)
ruderaalste (inflected superlative)
ruderaals (partitive positive)
ruderalers (partitive comparative)


patisson

Cucurbita pepo kleine groen witte pompoen

1 gele en 1 groene patisson in partjes gesneden en kort gegaard en bewaard in suikerstroop

Weblink bron
llo
 “RECEPT. Rijstebrij met blauwe bessen, zoete patissons en viooltjes” (05/05/2014), De Standaard


pippeling

pippelingen (plural)
pippelingetje (diminutive singular)
pippelingetjes (diminutive plural)


affodil

via Middelnederlands affodillus van Latijn asphodelus

asphodel

1 bepaald soort sierplant, Asphodelus albus

benaming voor planten uit het geslacht Asphodelus


pubescent

pubescenter (uninflected comparative)
pubescentst (uninflected superlative)
pubescente (inflected positive)
pubescentere (inflected comparative)
pubescentste (inflected superlative)
pubescents (partitive positive)
pubescenters (partitive comparative)


entwas

mastic

een materiaal dat gebruikt wordt om de openingen tussen de ent en de stam te dichten

een materiaal dat gebruikt wordt om de openingen tussen de ent en het hout van de stam te dichten


mungboon

بقلة الماش

en 2. (boon van) eenjarige plant Vigna radiata

kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie


peyote

via Spaans peyote van klassiek Nahuatl peyotl

peyotl

Lophophora williamsii kleine doornloze bolvormige cactus die in de zuidelijke Verenigde Staten en Mexico groeit


thyrsus

samengestelde bloeiwijze, waarbij de hoofdas trosvormig is en de zijassen geheel of gedeeltelijk bijschermen zijn


cypergras

uit het Grieks, samenstelling van cyper en gras zn

cypergrassen (plural)
cypergrasje (diminutive singular)
cypergrasjes (diminutive plural)

een geslacht Cyperus uit de cypergrassenfamilie (Cyperaceae). De soorten komen verspreid voor over alle continenten, zowel in (sub)tropische als in gematigde gebieden


treures

Fraxinus excelsior (Pendula): es met hangende takken en bladeren

Vaak zocht hij zijn heil bij een treur-es op een begraafplaats in Benschop. Vanuit die boom overzag hij de weilanden, de boomgaarden en de grienden en zag hij hoe de boeren en hun knechten het zware werk op het land verrichtten.

Weblink bron
Ineke de Jong-den Hartog
 “Boer boven boer in de Lopikerwaard” (10-05-2010), Reformatorisch Dagblad


hederik

Uit Middelnederlands hēderic, hāderic, ontleend aan Latijn hederaceus ‘klimopachtig’. Evenals Duits Hederich ‘knopherik’.

Sinapis arvensis een eenjarig akkeronkruid uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae) dat heldergele bloemen, gelobde, eironde bladeren en een stijfbehaarde stengel heeft


pina

bepaald soort kleine palmboom Euterpe oleracea


daklook

Sempervivum tectorum vetplant die op de daken van huizen groeit


cactee

Cactaceae aan droge omstandigheden aangepaste vetplant behorend tot de cactusfamilie


kurkiep

Ulmus minor ('Suberosa' ) gladde iep met opvallende kurklijsten op de takken


amelkoren

soort tarwe dat lijkt op spelt en die men gebruikt voor de productie van witte stijfsel


okselstandig

samenstelling van oksel zn en stand zn met het achtervoegsel -ig

okselstandige (inflected positive)
okselstandigs (partitive positive)

in de hoek tussen twee plantdelen ontstaand; bloeiwijze van bloemen


ramee

ramie fibre

Boehmeria nivea tropisch netelachtig gewas met spinbare vezels


beshulst

Ilex aquifolium een groenblijvende loofboom uit de hulstfamilie die rode bessen heeft


druivensoort

samenstelling van druif zn en soort zn met het invoegsel -en-

een bepaald ras van de wijnstok en de vruchten daarvan

De reden dat we een blauwe of paarsgekleurde mond krijgen ligt aan de kleurstof anthocyanen en aan de stof tannine. Deze zitten in de schil, pitjes en steeltjes van de druif waar de wijn van wordt gemaakt. Dit is echter niet het geval bij iedere wijn. Het hangt af van de druivensoort en de dikte van de schil van de druif.

Weblink bron
Candice Schippers
 “Blauwe mond na het drinken van rode wijn? Zo kom je er van af” (12-01-2018), Tubantia

De gratis te downloaden Wine 101 van Wine Folly beschrijft kort de bekendste wijnsoorten. Een van die soorten is Cabernet sauvignon. Volgens het boek is dit de meest geplante druivensoort ter wereld.

Weblink bron
Meraud Melis
 “Gouden tip voor wijnkenners in de dop: trek meerdere flessen tegelijk open” (22-04-2019), Tubantia


genoffel

genoffels (plural)
genoffeltje (diminutive singular)
genoffeltjes (diminutive plural)


haageik

Quercus een eik die men als haag gesnoeit heeft

Dezen waren als de eik en de haageik, waarin na de afwerping van de bladeren nog steunsel is.

Weblink bron “oor een deel” (16-09-2015), Reformatorisch Dagblad


kersouw

kersouwen (plural)
kersouwtje (diminutive singular)
kersouwtjes (diminutive plural)


teunisbloem

geoniem, samenstelling van Teunis en "Tunis" en bloem zn , omdat per abuis werd gedacht dat Karel V deze bloem had meegebracht uit Tunesië

evening-primrose

benaming voor planten uit het geslacht Oenothera met zo'n 125 soorten eenjarige, tweejarige en vaste planten uit de teunisbloemfamilie (Onagraceae)


topinamboer

topinamboers (plural)
topinambour, topinambur

benaming voor vaste planten uit het geslacht Helianthus


bladerdos

samenstelling van blad zn en dos zn met het invoegsel -er-

de takken van een boom tezamen met de bladeren

Uiteindelijk is je dat gelukt. Fier sta je met een weelderig bladerdos te pronken, schaduw te geven aan jong en oud, decor te zijn voor menig fraai stadsgezicht en dienst te doen als urinoir voor onze honden. Ook dat laatste kan je niet deren.

Weblink bron “'Je zult maar een boom zijn in Amsterdam'” (8 juli 2018), Het Parool


halfagras

Macrochloa tenacissima steppegras dat groeit in Spanje en Noordwest-Afrika en gebruikt wordt bij de productie van espadrilles en papier


jalap

Ipomoea purga een plant uit de familie Convolvulaceae en de orde Solanales


bergbloem

bergbloemen (plural)
bergbloempje (diminutive singular)
bergbloempjes (diminutive plural)

een (soort) plant die gewoonlijk groeit in bergachtig gebied

De koude berglucht had de lente op deze hoogte wat vertraagd, maar door de warmte liepen nu ook de bergbloemen allemaal uit.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


cactusbloem

cactusbloemen (plural)
cactusbloempje (diminutive singular)
cactusbloempjes (diminutive plural)

Het leek op een decor van een western. Overal kwamen er kleine cactusbloemen tevoorschijn: prachtige felle kleuren, van knalroze tot limoengroen, oranje en citroengeel.


bosbessenstruik

samenstelling van bosbes zn en struik zn met het invoegsel -en-

bosbessenstruiken (plural)
bosbessenstruikje (diminutive singular)
bosbessenstruikjes (diminutive plural)

Vaccinium struik waaraan bosbessen groeien

Zwart laat een groep bosbessenstruiken zien. Normaal gesproken zitten hier rond deze tijd van het jaar dikke blauwe bessen aan. Nu niet. Er is bijna geen bes te vinden en de paar die er hangen zijn ontzettend klein.

Weblink bron
Martijn van der Zande
 “Zwijnen en jonge biggen op gortdroge Veluwe in problemen” (10-07-2018), NOS

Dagenlang liep ik door bergweides die bezaaid waren met ontelbare bosbessenstruiken. Om de haverklap stopte ik om de zoete bessen te plukken waardoor mijn handen paars kleurden van hun sap. Ik at er zoveel dat ik misselijk werd en binnen de kortste keren last van mijn maag kreeg. Kennelijk is een overdosis bosbessen niet gezond.


sprakel

Rhamnus een geslacht struiken of kleine bomen uit de wegedoornfamilie (Rhamnaceae)


stinkboom

stinkbomen (plural)
stinkboompje (diminutive singular)
stinkboompjes (diminutive plural)


woestijnboom

samenstelling van woestijn zn en boom zn

woestijnbomen (plural)
woestijnboompje (diminutive singular)
woestijnboompjes (diminutive plural)

een boom die zo goed tegen de droogte kan dat hij ook in zeer droge gebieden kan groeien

‘Dit is het begin van een nieuw Las Vegas’, vertelt van Eyck in de Volkskrant. Hij wil de Strip benaderen als een grote Europese boulevard, waar onder andere woestijnbomen als de mesquite of palo verde moeten zorgen voor erg geapprecieerde schaduw.

Weblink bron
edm
 “Las Vegas Strip krijgt grondige make-over” (26/04/2013), De Standaard

Rond 4 uur ’s nachts kwam ik Barbie en So it Goes weer tegen en samen vonden we een geschikte slaapplek onder de typische woestijnboom, de Joshua Tree.


sequoiaboom

van Neolatijn sequoiaboom, vermoedelijk een eponiem dat verwijst naar de Cherokee zilversmid Sequoyah die een alfabet voor het Cherokee zn bedacht, hoewel de naamgever, de Oostenrijkse botanis en taalkundige S. Endlicher , dit niet uitdrukkelijk heeft aangegeven; in de betekenis van ‘boomsoort’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1879

sequoiabomen (plural)
sequoiaboompje (diminutive singular)
sequoiaboompjes (diminutive plural)

Sequoia sempervirens een boom uit het geslacht sequoia binnen de familie Cupressaceae (cipressen)


uitlopervormend

uitlopervormende (inflected positive)
uitlopervormends (partitive positive)

Het is een uitlopervormend Engels raaigras


mucronaat

mucronate

mucronate (inflected positive)
mucronaats (partitive positive)

puntig; van een doornachtige spits voorzien die gewoonlijk de voortzetting van de hoofdnerf (van een blad) is

Kelkbladen 4-8 mm in vruchtzetting, eivormig lancetvormig, soms mucronaat


vleugelnoot

vleugelnoten (plural)
vleugelnootje (diminutive singular)
vleugelnootjes (diminutive plural)

een (boom)vrucht die voorzien is van vliezige vleugel om de verspreiding door de wind te vergemakkelijken

een boom behorend tot het geslacht Pterocarya


apenborstel

samenstelling van aap zn en borstel zn met het invoegsel -en-

apenborstels (plural)
apenborsteltje (diminutive singular)
apenborsteltjes (diminutive plural)

Combretum rotundifolium; een neotropische liaan

In Suriname vind je apenborstel vooral langs kreken en rivieren.


krapéwiwiri

Leenwoord uit Sranantongo.
samenstelling van krapé zn en wiwiri zn

Batis maritima een tweehuizige, altijdgroene zoutminnende vetplant die hangende of oprijzende stammen van een meter lang vormt en o.a. aan de Surinaamse kust voorkomt. De plant kan een struikje worden. De plant is houtvormend. Het hout vertoont geen groeiringen, maar bevat vezelige tracheïden

Lagunes gevoed door sedimenthoudend springvloedwater raken na opslibbing begroeid met zoutplanten-of halofytenvegetaties van achtereenvolgens zeepostelein (Sesuvium portulacastrum), krape-wiwiri (Batis maritima) en ten slotte Virginiagras (Sporobolus virginicus), terwijl ondieper wordende brakwaterpannen begroeid kunnen raken met zouttolerante vegetaties, meestal pleksgewijs gedomineerd door planten als tabakatiki-varens (Acrostichum aureum), driekantige bies (Eleocharis mutata), fini-adru of ronde bies (Cyperus articulatus) of zoutgras (Paspalum vaginatum).


knooptafelboom

samenstelling van knoop zn en tafelboom zn

knooptafelbomen (plural)
knooptafelboompje (diminutive singular)
knooptafelboompjes (diminutive plural)

Cordia nodosa een struik of boompje. Zoals bij alle soorten van deze orde zijn de bladeren, takken en zelfs de vruchten behaard. Het is de bekendste soort Cordia die in Suriname vaak met bostafelhout aangeduid wordt

De knooptafelboom is een myrmecofyt die 'knopen' of 'domatia' vertoont; dit zijn holle verdikkingen van zijn stengels waarin aan mieren gastvrijheid geboden wordt.


myrmecofyt

met het voorvoegsel myrmeco- en met het achtervoegsel -fyt

myrmecofyten (plural)
myrmecofytje (diminutive singular)
myrmecofytjes (diminutive plural)

plant die een symbiotische of mutualistische relatie met mieren onderhoudt


konthout

Minquartia guianensis een altijdgroene boomsoort die o.a. in Suriname voorkomt

Arratte (Rattehout), in de Kolonie Suriname beter bekend onder den naam van Konthout, groeit zoo wel op hooge als op lage landen, en is niet schaars te vinden.


liaanappel

Moutabea guianensis een houtige liaan of struik met witte bloemen die oranje vruchten voortbrengt die onder andere in Suriname voorkomt.

Afhankelijk van het seizoen, proef verschillende fruitsoorten (bananen, pruimen, papaja, liaanappels, mango's, enz.)


obovaat

obovate (inflected positive)
obovaats (partitive positive)

De struik heeft obovate bladeren.


stinkappel

Gustavia augusta een altijdgroen boompje dat 6-10 m hoog kan worden. Het verspreidingsgebied ligt in tropisch Zuid-Amerika: de Guyana's, Venezuela, Brazilië, Bolivia, Peru en Colombia


pinapalm

pinapalmen (plural)
pinapalmpje (diminutive singular)
pinapalmpjes (diminutive plural)

Euterpe oleacea een palm uit de palmenfamilie met eetbare vruchten die o.a. in Suriname voorkomt

De vruchten van de pinapalm worden als "açaí" op de markt gebracht.


taspalm

taspalmen (plural)
taspalmpje (diminutive singular)
taspalmpjes (diminutive plural)

Geonoma baculifera een palm die o.a. in Suriname voorkomt

De taspalm wordt 1-6 meter hoog.


beschrijvende plantkunde

dat deel van de plantkunde dat zich bezig houdt met de terminologie ten behoeve van de botanische beschrijving van planten, varens en mossen

De beschrijvende plantkunde is een belangrijk onderdeel van de studie van de plantenmorfologie.


koemboepalm

koemboepalmen (plural)
koemboepalmpje (diminutive singular)
koemboepalmpjes (diminutive plural)

Oenocarpus bacaba een hoge slanke palm met als verspreidingsgebied het tropische noorden van Zuid-Amerika: het noorden van Brazilië, Colombia en het Guyanagebied


myrmecochoor

van Duits myrmekochor, term in 1906 door de Zweedse botanist J.R. Sernancer gevormd uit Oudgrieks μύρμηκος (múrmèkos), genitief van μύρμηξ zn (múrmex) "mier" en χωρεῖν ww (choorein) "zich verspreiden"

myrmecochore (inflected positive)
myrmecochoors (partitive positive)

[O]mdat de zaden een mierenbroodje bezitten, is het echter wel waarschijnlijk dat ook het Zinkviooltje myrmecochoor is.

Weblink bron
B.P. van de Rie e.a.
 “Preadvies zinkflora.” (2005), Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, p. 40


domatium

Domatium

een hol orgaan waarin een plant aan andere organismes, zoals mieren, roofmijten, schimmels ...

domatia (plural)
domatiumpje (diminutive singular)
domatiumpjes (diminutive plural)

een hol orgaan waarin een plant aan andere organismes, zoals mieren, roofmijten, schimmels mutualistische gastvrijheid biedt

Roofmijten blijken een enorme voorkeur te hebben om hun eieren af te zetten in domatia


kiemwortel

kiemwortels (plural)
kiemworteltje (diminutive singular)
kiemworteltjes (diminutive plural)

het eerste wortelachtige deel van een zaailing dat bij ontkieming verschijnt

De kiemwortel groeit bij eenzaadlobbige niet uit tot een hoofdwortel, maar sterft al snel af.


anijsblad

Piper peltatum; een kruidachtige, soms houtachtige plant die tot 1,5 of 3 meter hoog kan worden en die o.a. in Suriname voorkomt


bloedhout

Iryanthera sagotiana een neotropische altijdgroene boomsoort die 18 meter hoog kan worden. Het verspreidingsgebied is in tropisch Zuid-Amerika: Brazilië, de Guyana's, Colombia en Suriname


bosolijf

bosolijven (plural)
bosolijfje (diminutive singular)
bosolijfjes (diminutive plural)

Guatteria scandens een liaan. De plant brengt vruchten voort die wel wat op olijven lijken. Het dunne vruchtvlees is eetbaar. Het is zoet en slijmerig. De rijpe vrucht is paars tot zwart en meet 13–17 mm lang en 7–9 mm breed. De vrucht bevat een enkel zaad van 11–16 mm bij 6–7 mm groot. De plant komt o.a. in Suriname voor


bosmispel

bosmispelen (plural)
bosmispels (plural)
bosmispeltje (diminutive singular)
bosmispeltjes (diminutive plural)

Bellucia grossularioides een altijdgroen boompje met een dichte ronde kroon dat o.a. in Suriname voorkomt


boskinine

Geissospermum sericeum; een boomsoort die o.a. in Suriname voorkomt


parenchymair

parenchymaire (inflected positive)
parenchymairs (partitive positive)


plasmodesma

open kanaaltje in een plantencelwand, dat het cytosol van twee aanliggende cellen verbindt


hertenrits

samenstelling van hert zn en rits zn met het invoegsel -en-

Citharexylum spinosum; een boom die een gewilde houtsoort levert en o.a. in Suriname op de ritsen voorkomt


watergroenhart

samenstelling van water zn en groenhart zn

Acosmium nitens; een neotropische boomsoort die o.a. in Suriname voorkomt


groenhart

Handroanthus serratifolius; een neotropische boomsoort die o.a. in Suriname voorkomt

Het ligt in de bedoeling om 50 Schaduwbomen zoals de Groenhart, Jakaranda, Goudenregen, Flamboyant en Bosamandel te planten om een schaduwrijke omgeving te creëren.


bruinhart

Vouacapoua americana; een boomsoort die 25-30 meter hoog kan worden en die o.a. in Suriname voorkomt


berggronfolo

samenstelling van berg zn en gronfolo zn

berggronfolo's (plural)
berggronfolootje (diminutive singular)
berggronfolootjes (diminutive plural)

Qualea rosea een boomsoort die 45 meter hoog kan worden en die o.a. in Suriname voorkomt


dwergpapyrus

samenstelling van dwerg zn en papyrus zn

Cyperus haspan;een cypergras dat o.a. in Suriname voorkomt


parasolgras

Cyperus giganteus; een cypergras dat o.a. in Suriname voorkomt


mauritiuspalm

samenstelling van Mauritius zn en palm zn

Mauritia flexuosa een tot 35 m hoge, tweehuizige palm met een kroon van uitgespreide, donkergroene, waaiervormig ingesneden, in omtrek afgeronde bladeren met een diameter van 4 m. De stam is tot 60 cm dik en ringvormig gesegmenteerd door de knopen van afgevallen bladeren. De palm komt oorspronkelijk uit het Amazonebekken en het noorden van Zuid-Amerika (Suriname) waar hij groeit in natte gebieden


zuurgras

Paspalum conjugatum; een soort die o.a. in Suriname voorkomt

Enneapogon scaber; een soort die in Zuid-Afrika en Namibië voorkomt


fluweelgras

Digitaria horizontalis; een grassoort die o.a. in Suriname voorkomt


reofyt

van Engels rheophyte, gevormd uit Oudgrieks ῥέω (rhéoo) "stroom" en φυτόν (futón) "plant", geïntroduceerd door de Amerikaanse botanist C. MacMillan in 1899

reofyten (plural)
reofytje (diminutive singular)
reofytjes (diminutive plural)

plant die is sterk stromend water kan leven

In zijn geboorteland Mexico is dit een echte reofyt die groeit in constant vochtige situaties en zelfs volledig wordt ondergedompeld in het regenseizoen zonder duidelijke nadelige gevolgen.


koffiemama

leenvertaling van Surinaams kofimama, op te vatten als samenstelling van koffie zn en mama zn

Erythrina fusca; boomsoort uit het geslacht van de koraalbomen die in Suriname vaak als schaduwboom in de koffieteelt gebruikt werd

In verschillende landen van tropisch Amerika worden Inga-soorten veel gebruikt als schaduwboom voor koffie en cacao, doch in Suriname ziet men dit zelden omdat koffiemama hier beter voldoet.


kofimama

asiwjakara

bepaald soort koraalboom, Erythrina fusca, die in Suriname vaak als schaduwboom in de koffieteelt gebruikt werd

Een voor vele Surinamers bekend botanisch relict is de kofimama (Erythrina fusca).

Weblink bron
Thiëmo Heilbron
 Het vergeten erfgoed; wat vertellen planten over de plantagegeschiedenis van Suriname? in: OSO. Tijdschrift voor Surinaamse taalkunde, letterkunde en geschiedenis., jrg. 32 nr. 2 (november a2013), Stichting Instituut ter Bevordering van de Surinamistiek, Nijmegen / KIT Publishers, Amsterdam, p. 98


kautere

bepaalde grassoort, Andropogon bicornis, die meer dan 50 cm hoog wordt en voorkomt in Zuid-Amerika, waaronderin Suriname


fellogeen

gevormd uit Oudgrieks φελλός (fellós) "kurk" en γένος (génos) "oorsprong, geboorte"

cambium waarbij lagen kurk naar buiten toe worden aangemaakt dat zo de scheuren in de epidermis afdekt die ontstaan door de diktegroei

Gerekend vanaf het cambium dat aan het spinthout grenst, komt naar buiten toe eerst de bast met de zeefvaten voor de afvoer van stoffen. Daarna komt de schors met een tweede cambium (fellogeen), dat naar buiten toe kurklagen aanlegt.

Weblink bron
Jean Penders
 “Schors van boom” (mei 2007) op nrc.nl


savannekatoen

samenstelling van savanne zn en katoen zn

Pachira flaviflora; een struik of kleine boom van het laag savannebos van o.a. Suriname.

D. Savanneachtig bos.
 Bijna geen palmsoorten slechts een enkele Koemboe, bosananas op de kleiachtige stukken een dichte ondergroei van savanne mangro en savanne katoen, die het karakter aan dit zg. tiki tiki bos geven.


talligheid

Afgeleid van tweetallig, drietallig enz. met het achtervoegsel -heid.

het aantal kroonblaadjes waaruit een bloem gevormd is

De talligheid (=aantal kroonblaadjes) is bij het determineren van belang en ook de vraag of de kroonbladen los of vergroeid zijn.


tussenstandig

Samenstellende afleiding van tussen en stand met het achtervoegsel -ig

tussenstandiger (uninflected comparative)
tussenstandigst (uninflected superlative)
tussenstandige (inflected positive)
tussenstandigere (inflected comparative)
tussenstandigste (inflected superlative)
tussenstandigs (partitive positive)
tussenstandigers (partitive comparative)

zich tussen de plaats waar de kelk en de kroon zijn ingeplant bevindend

Een tussenstandig vruchtbeginsel.


bladkussen

pulvinus

beschrijvende plantkunde: het onderste deel van een blad dat de overgang naar de steel vormt

bladkussens (plural)
bladkussentje (diminutive singular)
bladkussentjes (diminutive plural)


nastie

nastic movement

beschrijvende plantkunde: een ongerichte beweging die een plant uitvoert naar aanleiding van een prikkelt

Er zijn verschillende soorten nastieën zoals die van het bekende kruidje-roer-mij-niet; zij moeten niet met de gerichte tropieën verward worden.


thigmonastie

thigmonasty

beschrijvende plantkunde: een ongerichte beweging die een plant uitvoert naar aanleiding van een prikkel

een ongerichte beweging die een plant uitvoert naar aanleiding van een prikkel van aanraking

De beweging van het bekende kruidje-roer-mij-niet is een voorbeeld van thigmonastie.


cuticula

het zeer resistente laagje dat een plant beschermt tegen uitdroging, infecties en uv - straling


bloembekleedsel

samenstelling van bloem zn en bekleedsel zn

een van de steriele delen van de bloem, bestaande uit de kelkbladen, de kroonbladen of de vergroeiing daarvan, de bloembodem.


involucrum

Leenwoord uit het Latijn. In Nederlandse teksten sinds 1791 bekend.

involucre

krans of spiraal van schutbladen rond een bloeiwijze

Het geslacht Corylus is ingedeeld op basis van morfologische kenmerken, waarbij de grote variatie in de zogenaamde involucra (omwindselbladen of vruchthulzen) kenmerkend en leidend is.


bloeikolf

spadix

middelpuntzoekende, enkelvoudige bloeiwijze die bestaat uit een vlezige aar

bloeikolven (plural)
bloeikolfje (diminutive singular)
bloeikolfjes (diminutive plural)


zwartkoren

Melampyrum is een geslacht uit de bremraapfamilie (Orobanchaceae)


kruidlaag

kruidlagen (plural)
kruidlaagje (diminutive singular)
kruidlaagjes (diminutive plural)

de een na onderste te onderscheiden vegetatielaag van planten tussen 10 en 135 cm hoog


zuurzakboom

zuurzakbomen (plural)
zuurzakboompje (diminutive singular)
zuurzakboompjes (diminutive plural)

Annona muricata boom uit de familie Annonaceae die grote sappige vruchten voortbrengt

Cora groeide op in de schaduw van een zuurzakboom die eens in de zeven jaar vrucht droeg.

August Hans den Boef
 Astrid Roemers trilogie van het verscheurde Suriname, BZZTôH, Den Haag in: Bzzlletin., jrg. 27 nr. 255 (april 1998), p. 36

De knaap die pruimt, wisselt fluisterend een paar woorden met Ciríaco, gaat naar de schuur en komt terug met een voorhamer en een nog groen blok hout van een zuurzakboom.

Hélio Pólvora
 Slachting bij kilometerpaal 13 in: De Tweede Ronde., jrg. 20 nr. 1 (lente 1999), p. 118


colchicine

van Duits Colchicin, afgeleid van Latijn Colchicum "herfsttijloos" met het achtervoegsel -in; als benaming voor het eerst gebruikt in 1833 door de Duitse scheikundige P.L. Geiger in 18

colchicinen (plural)
colchicines (plural)

uit herfsttijloos Colchicum gewonnen alkaloïde

stof gebruikt om polyploïde planten te produceren

Colchicine is een ontstekingsremmende stof die oorspronkelijk werd gewonnen uit herfsttijloos, een bolgewas uit de leliefamilie dat toevallig nu overal in bloei staat.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Pil tegen jicht kan nieuwe hartaanvallen voorkomen” (31 augustus 2020) op nrc.nl

Steichen bewerkte zijn riddersporen in de jaren dertig met colchicine, waardoor hij het aantal chromosomen van de plant kon verdubbelen.

Weblink bron
Bianca Stigter
 “De bloem als readymade” (10 januari 2003) op nrc.nl


krokodillentraan

samenstelling van krokodil zn en traan zn met het invoegsel -en-
**[2] terugvorming uit krokodillentranen, dat eigenlijk alleen in het meervoud wordt gebruikt: het enkelvoud suggereert minimaal verdriet en versterkt zo de onoprechtheid waarop gedoeld wordt; op een vergelijkbare manier kan ook het verkleinwoord worden gebruikt

krokodillentranen (plural)
krokodillentraantje (diminutive singular)
krokodillentraantjes (diminutive plural)

vetplant met die bloeit met lange witte aren Peperomia obtusifolia afkomstig uit het Caraïbisch gebied, als kamerplant in koelere gebieden

Ook de krokodillentraan (Peperomia obtusifolia) heeft maar weinig verzorging nodig en is daardoor ideaal voor beginners.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Maike Abma
 “Handig: 15 makkelijke kamerplanten die niet snel doodgaan” (10 mei 2019) op vriendin.nl


kerstorchidee

samenstelling van kerst zn en orchidee zn

kerstorchideeën (plural)
kerstorchideetje (diminutive singular)
kerstorchideetjes (diminutive plural)

Cattleya trianae een rechtopstaande, epifytische orchidee, die van december tot januari bloeit met onder elk blad langwerpige, verdikte stengeldelen, die door een vliezige schede worden omgeven. De bladeren zijn riemvormig, leerachtig, langs de middennerf licht gevouwen, 15–25 cm lang en 4–8 cm breed

In de kerstperiode was de kerstorchidee erg populair.


kerstcactus

kerstcactussen (plural)
kerstcactusje (diminutive singular)
kerstcactusjes (diminutive plural)

Schlumbergera truncata een cactus uit de cactusfamilie. De planten groeien als epifyt op bomen in regenwouden en bloeit onder andere tijdens de kerstperiode

De kerstcactus had hele mooie bloemen en was daarom in de kerstperiode erg populair.


appelbloesem

samenstelling van appel zn en bloesem zn

Bij kersenbloesem zijn de steeltjes langer dan bij pruimen. En bij pruimen en kersen is de bloesem helderwit, in plaats van crèmewit, zoals bij peren. Appelbloesem is roziger.

Weblink bron
Gemma Venhuizen
 “De lente is het ideale seizoen voor een bloesemtocht” (13 april 2017) op nrc.nl

Mannetjes ruiken naar hout, leer en nootmuskaat, vrouwtjes naar perzik en appelbloesem.

Weblink bron
Arjen van Veelen
 “Napalm voor je oksels” (9 oktober 2012) op nrc.nl


gewone smeerwortel

op zandgronden voorkomende vetplant Symphytum officinale met een roodachtige stengel en in trossen groeiende bloemen
De jonge bladeren worden gebruikt in salades, uitgegroeide bladeren worden 'gesmoord' (gestoofd) zoals spinazie, of met water, kwark en yoghurt geroerd tot een heerlijke gezondheidsdrank. De wortel wordt in sommige zalven verwerkt.


ademwortel

respiratory root

een door de wortels gevormd kegelvormig orgaan dat boven de grond of het water uitsteekt, waardoor planten die in het water staan kunnen beschikken over lucht


angalampu

Hibiscus schizopetalus struik met rode, hangende bloemen


antruwa

Solanum macrocarpon een plant die lijkt op de aubergineplant


awara

Astrocaryum vulgare palm waaraan de awara's groeien


basralokus

Dicorynia guianensis tropische boom en het hardhout van deze boom


beschuitgras

samenstelling van beschuit zn en gras zn

Axonopus compressus gras met rode uitlopers dat in hete klimaten o.a. voor sportvelden wordt gebruikt


birambiboom

Averrhoa bilimbi tropische boom die het hele jaar vruchten draagt


bitawiri

Cestrum latifolium bitawiri, een bittere Surinaamse groente

Bitawiri is een enigzins bittere Surinaamse groente, die toch heel lekker smaakt. Net als sopropo moet je even wennen aan de bittere smaak, maar het is het proberen waard om de groenten te stoven of ze te verwerken in moksi alesie.

Weblink bron “Bitawiri met gedroogde garnalen of gedroogde vis” (geraadpleegd 15 februari 2021), Surinaams eten

In Strafhok, het meesterwerk van Bea Vianen, komt op blz. 202 de volgende passage voor: ‘Er is ook klaroen bij, geloof ik. Of bietawierie. Het kan ook dagoeblat zijn…’ Van Donselaar haalt dit citaat aan in zijn SN-woordenboek op blz. 115 bij het woord ‘dagoeblat’. In ‘Het Groene Boekje’ (HGB), de officiële woordenlijst Nederlandse taal, editie 2015, staan deze woorden gespeld als klarun, bitawiri (letterlijk bitterblad) en dagublad (‘hondenblad).

Weblink bron “Rappa: Bladgroenten dagublad, bitawiri en klarun – Parbode Sneak Peek” (Julian Neijhorst), Het Parool


bloeipluim

samenstelling van bloeien ww en pluim zn

bloeiwijze met zeer veel kleine bloempjes

Op magere bodem lijkt de plant zeer veel op Kompassla Lactuca serriola , krijgt dan ook verticale bladen en is dan door de nauwe bloeipluim, de vrijwel altijd ongestekelde middennerf aan de onderzijde van het blad en de bladkleur te onderscheiden. Kompassla heeft hardgroen tot iets blauwig groen blad en de bloeipluim is breed.

Weblink bron “Sla” (geraadpleegd 15 februari 2021), Waarneming.nl


bloeisteel

samenstelling van bloeien ww en steel zn

steel waaraan de bloemen en na de bevruchting en bloei het zaad vastzit

Na de bloei buigt de bloeisteel zich naar de grond en dringen de vruchten tot 1,5 cm in de grond.

Weblink bron “Onderaardse klaver” (geraadpleegd 15 februari 2021), Wikipedia

De bladrozet wordt ongeveer 10 centimeter hoog, en 10-20 centimeter breed, de bloeisteel wordt ongeveer 30 centimeter hoog en is bezet met bladeren, en de bloemen zijn roze van kleur.

Weblink bron “Sempervivum wulfenii” (geraadpleegd 15 februari 2021), Wikipedia


boletri

Manilkara bidentata rubberboom die balata als rubber levert


boomorchidee

samenstelling van boom zn en orchidee zn

orchidee die op de stam van een boom groeit


bospapaja

Cecropia palmata kleine inheemse boom uit Suriname waarvan de bladeren gebruikt worden voor het maken van surrogaat thee

Er heeft indertijd een verhaal gelopen dat onze Zuid-Express ergens in het binnenland boven Dam zo maar in het oerwoud eindigde, wat neerkwam op nergens. Een kwart eeuw geleden hadden wij het genoegen een reis te maken tot waar de Zuid-Express eindigt en verwezen het verhaal naar het rijk der boosaardige verzinsels, want vlak achter de rails, als door mensenhanden geplant, groeide daar een ranke cecropia (bospapaja), die toch zeker een eindpunt mocht heten.

Nieuws van Overal : De vergeten weg..... in: Het Nieuws, jrg. 8 nr. 2430 (30 juli 1951), A.J. Morpurgo, Paramaribo, p. 2 kol. 4


cayenne

vernoemd naar de hoofdstad van Frans-Guyana

Capsicum annuum een cultivar van Capsicum annuum


heelkruid

In de tweede betekenis is de omschrijving "geneeskrachtig kruid" meer gangbaar.

schermbloemige plant Sanicula europaea, waarvan het sap en aftreksels traditioneel door heelmeesters werden gebruikt om verschillende kwalen te bestrijden

De schermen van het heelkruid zijn samengesteld en wit of roodachtig van kleur. Van elk schermpje zijn de binnenste drie bloemen ongesteeld; zij hebben meeldraden en een stamper.

Blöte-Obbes, M.C.
 “De geurende kruidhof” (1941), De Haan, Utrecht, p. 152


dividiviboom

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘peulen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

samenstelling van dividivi zn en boom zn

Libidibia coriaria een boom die in het Caraïbische gebied veel voorkomt

Onder invloed van de wind die gedurig van een kant komt krijgt een dividiviboom zijn karakteristieke gebogen vorm.

De eilanden hebben een droog klimaat met 350-550 mm neerslag per jaar en zijn bedekt met cactusstruweel. De dominante soorten zijn: Stenocereus heptagonus, Subpilocereus repandus en Pilosocereus lanuginosus. Een andere kenmerkende plant is de dividiviboom en Croton flavens en Cordia cylindrostachya.

Weblink bron “Droog struweel van de ABC-eilanden” (geraadpleegd 8 maart 2021), Wikipedia


fransmanbirambi

samenstelling van fransman zn en birambi zn

Averrhoa carambola is een tropische plant uit de klaverzuringfamilie Oxalidaceae en wiens gele vrucht, die doorgesneden de vorm van een ster heeft, zuur tot zoetzuur smaakt


gadodede

Commelinaceae een sappig, onbehaard kruid met hemelsblauwe bloempjes, een moeilijk uitroeibaar onkruid

Ik heb een Gado dede plant in huis. Als het in bloei is geeft het witte bloemen. Kan iemand mij meer vertellen over deze plant? Is het goed om in in huis te houden?

Weblink bron “Gado dede” (06 augustus 2011)


zilverpopulier

leenvertaling van Duits Silberpappel, samenstelling van zilver zn en populier zn , aangetroffen vanaf 1829 (zie vindplaats hieronder)

zilverpopulieren (plural)
zilverpopuliertje (diminutive singular)
zilverpopuliertjes (diminutive plural)

witte abeel, Populus alba, een boom van het populierengeslacht

Een der beste, en in alle soorten van zandgrond wel tierende boomen, is de zilverpopulier of Abeel, te meer aanbevelenswaardig, omdat deszelfs hout niet wurmt, zoo als zulks met de Canadasche populieren en willigen niet zelden plaats grijpt

Bernardus Didericus Gijsbertus Wardenburg
 “Verhandeling over de beste wijze, op welke, door de ontginning der woeste zand- en veengronden” (1829), J. Oomkens, Groningen, p. 102 op delpher.nl


groenhartboom

samenstelling van groen bn en hart zn en boom

Handroanthus serratifolius tropische boom uit Zuid-Amerika waarvan het binnenste deel een groene kleur heeft en gele bloemen


guiambo

Abelmoschus esculentus plant waarvan de peulen eetbaar zijn en waarvan de smaak wat lijkt op die van sperziebonen


haagdoren

Crataegus geslacht van meidoorns, dat veel gebruikt wordt als heg


haagroos

Aldus kon het ook met die treurige, stilzwijgende dame wezen; waarom zocht zij anders zoo dikwijls de en stilte van dien tuin, waar hare begunstigde zitplaats met haagrozen en welige kamperfoelie was omgroeid?

Sarah Stickney Ellis
 “Eer en aanzien of maatschappelijke onderscheiding” (1849), Van Druten & Bleeker, p. 18

En de dagvlieg danste en zweefde rond in den zonneschijn, verheugde zich in hare fraaije fijne vlerkjes, die blaadjes van heele kleine bloemen geleken, verheugde zich in de warme lucht, die zoo rijk beladen was met den geur der klavervelden, en wilde haagrozen, en vlierbloesem, om niet te spreken van kamperfoelie, eglantier en wilde munt. De geur was zoo sterk, dat de dagvlieg er bijna dronken van werd.

Hans Christian Andersen
 “Uit hart en wereld: nieuwe vertellingen en schetsen” (1860), Kampen, p. 230

De haagroos heeft een even warmen gloed van kleuren, als de geurigste echte roos;

William Shakespeare
 “De werken van William Shakespeare - Volume 9” (1888), Brill, p. 144


hedera

Hedera helix een geslacht van kruipende of klimmende, groenblijvende planten uit de klimopfamilie Araliaceae

Het bruidsboeket bevat bloemen die symbool staan voor liefde (hyacint), trouw (hedera) en geluk (lelietje-van-dalen). Ook is er duizendschoon in verwerkt, Sweet William in het Engels geheten.

Weblink bron “Rozen en distels in Kate's jurk” (29-04-2011), NOS

Onlangs vertelde hovenier Lucas Lens waarom hij zo’n groot fan is van de Hedera helix, oftewel: klimop. Volgens hem is het de ideale plant voor bijna elke tuin.

Weblink bron
Marjolein Sintenie
 “De meestgestelde vragen over klimop beantwoord” (28-10-2019), Tubantia

Bomen zijn niet goed voor de luchtkwaliteit in Amsterdam. Ze houden wind tegen, waardoor fijn stof en uitlaatgassen blijven hangen..... In de Jan van Galenstraat, met twintigduizend auto's per etmaal, waarvan vijf procent vrachtauto's, bieden bomen of met hedera begroeide verkeersschermen dan ook geen uitkomst, stellen de onderzoekers.

Weblink bron “Bomen bij drukke weg houden lucht vies” (10 september 2011), Het Parool


helleborus

Helleborus plantengeslacht waartoe o.a. de kerstroos behoort

De Eibergse Monique Meijer houdt een open dag in haar bloemschikatelier Helleborus Niger.

Weblink bron “Bloemschikatelier houdt open dag” (06-02-2008), Tubantia

De Stekkentuin in Espel houdt vandaag en morgen de laatste van een serie Open Helleborusdagen. Wies Voesten ontvangt tussen 10.00 en 17.00 uur tuinliefhebbers die haar honderden soorten kerstrozen, zoals de helleborus wordt genoemd, willen bewonderen.

Weblink bron
Benny Koerhuis
 “Weekendtips: van helleborus in de polder tot de klokken horen luiden in Zwolle” (29-03-2019), Tubantia

Het geslacht nieskruid (Helleborus) omvat 15 tot 22 soorten volgens verschillende auteurs. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus), de lenteroos (Helleborus orientalis) en de wrangwortel (Helleborus viridis).

Weblink bron “Nieskruid” (graadpleegd 22 april 2021), Wikipedia


splitvrucht

een niet-openspringende vrucht, die zich bij rijpheid splitst in afzonderlijke dopvruchten


ingipipa

Couratari guianensis een bladverliezende boom die tot 60 meter hoog kan worden


kaardenbol

samenstelling van kaard en bol zn met het invoegsel -en-

kaardenbollen (plural)
kaardenbolletje (diminutive singular)
kaardenbolletjes (diminutive plural)

een geslacht Dipsacus van ongeveer veertien soorten bloeiende planten uit de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae). De Nederlandstalige naam 'kaarde' is afgeleid van het Latijnse carduus, dat distel betekent. De botanische naam Dipsacus gaat terug op het Griekse 'dipsao' = 'ik heb dorst' of 'dipsa' = 'dorst'

Zo verzamelt Van Oeffelen zaad van plantensoorten die vanouds hier thuis horen, om dat vervolgens royaal in de natuurtuin uit te strooien. De vele kaardenbollen zijn er op die manier gekomen. En mét deze distelachtige planten verschenen er puttertjes (distelvinken) om van de zaadjes te snoepen.

Weblink bron
Ab Jansen
 “De natuurvriendelijke tuin van de familie Biskop in Stampersgat” (4 juni 2011), Reformatorisch Dagblad

Dat betekent dat het laten staan van uitgebloeide bloemen een overmaat aan zaailingen op vaak ongewenste plaatsen op kan leveren. Dit probleem doet zich voor bij kaardenbollen. Deze laten staan betekent genieten van de fraaie zaadbollen en van de putters die ze uit komen pluizen. Maar er moeten dan ook ongewenste jonge planten gewied worden.

Weblink bron “De tuin na de zomerse overvloed” (28 september 2007), Reformatorisch Dagblad


kardamon

Elettaria cardamomum een plant die verwant is aan gember en waarvan de zaden en zaaddozen als specerij gebruikt worden

Er is verfrissend watermeloensap, maar ook een straffe espresso. En dan is er dat saffraan, kardamon of zoute-karamelijs natuurlijk. Dezer dagen stort de chef zich ook nog op sorbetijs van granaatappel.

Weblink bron
Lot Piscaer
 “Dankzij chef-kok Maher al Sabbagh proef je al het moois van de Zijderoute nu op het Oostplein” (19-08-2020), Tubantia


kardamom

Veel van de specerijen die in speculaaskruiden zitten, worden ook gebruikt in de door Toub zo geliefde en geprezen Arabische keuken. ,,Met name kaneel, kardamom en gember. En een beetje witte peper geeft een lekker accent.”

Weblink bron
Lot Piscaer
 “Zo maak je de lekkerste kruidnoten volgens de experts” (03-12-2020), Tubantia

Elk seizoen krijgt dus zijn eigen gin. Herfst en winter zijn al verschenen. Autumn Forest Dry Gin heeft een bijzonder rijk aroma met vooral lavendel en kardamom die overheersen. De kardamom komt ook sterk terug in de smaak, naast zure mandarijntjes en lichtjes zoete peertoetsen.

Weblink bron
Rolf Schollaert
 “Forest Dry Gin, een nieuwe en uitzonderlijke Belgische gin” (19/01/2015), De Standaard


kenepa

fruitboom in de Amerikaanse tropen Melicoccus bijugatus


kenepaboom

kenepabomen (plural)
kenepaboompje (diminutive singular)
kenepaboompjes (diminutive plural)


kibrahacha

Aspidosperma quebracho-blanco soort boom met zeer hard hout en gele bloemen

De gele baan verwijst naar de zon en naar de gele bloemen van de oorspronkelijke vegetatie van Bonaire, in het bijzonder de kibrahacha die één keer per jaar bloeit.

Weblink bron “Vlag van Bonaire” (geraadpleegd 27 mei 2021), Wikipedia


klarun

In Strafhok, het meesterwerk van Bea Vianen, komt op blz. 202 de volgende passage voor: ‘Er is ook klaroen bij, geloof ik. Of bietawierie. Het kan ook dagoeblat zijn…’ Van Donselaar haalt dit citaat aan in zijn SN-woordenboek op blz. 115 bij het woord ‘dagoeblat’. In ‘Het Groene Boekje’ (HGB), de officiële woordenlijst Nederlandse taal, editie 2015, staan deze woorden gespeld als klarun, bitawiri (letterlijk bitterblad) en dagublad (‘hondenblad).

Weblink bron “Rappa: Bladgroenten dagublad, bitawiri en klarun – Parbode Sneak Peek” (Julian Neijhorst), Parbode


krapa

Carapa guianensis tropische boom die voorkomst in het Amazonegebied

Krapa is eene olie, die verkregen wordt uit de vruchten van den Krapa-boom (Carapa guianensis). Zij dient ter insmering van de huid en tot menging met de verschillende kleurstoffen.

F.P. Penard, A.P. Penard
 “De menschetende aanbidders der zonneslang” (1907), DBNL


kudzu

Pueraria montana var. lobata een klimplant die vooral bekend is als invasieve soort in de Verenigde Staten en Australië

Kudzu kan groeien onder veel verschillende condities en in verschillende grondtypen. Kudzu groeit vaak bij bosranden, verwilderde velden, wegbermen en stedelijke gebieden op plaatsen met veel zonlicht.

Weblink bron “Kudzu” (geraadpleegd 18 juni 2021), Wikipedia


kumbu

blauwzwarte, ronde vrucht van een soort palmboom Oenocarpus bacaba


kwasibita

Quassia amara struikachtige boom met rode bloemen


kwar

kwarren (plural)
kwarretje (diminutive singular)
kwarretjes (diminutive plural)


lemmetjeboom

Citrus × aurantiifolia boom waaraan limoenen groeien


masusa

Renealmia alpinia plant uit de gemberfamilie en de vruchten van deze plant


monkimonkikers

samenstelling van monkimonki zn en kers zn


mokomoko

Montrichardia arborescens een plant uit de aronskelkfamilie. De plant komt voor in Centraal-Amerika. Deze tropische plant bereikt een hoogte van drie meter en groeit langs rivieren of kreken en in moerassen, zowel in zout, brak als zoet water. De bladeren zijn hartvormig en tot bijna een meter lang. De lamantijn is er dol op, en ook de stinkvogel eet ze graag. De vruchten van de plant zijn eetbaar voor mensen. De zaden kunnen gekookt of geroosterd worden


breukkruid

breukkruiden (plural)
breukkruidje (diminutive singular)
breukkruidjes (diminutive plural)


noni

bepaald soort struik of boom, Morinda citrifolia, met stinkende, maar verondersteld geneeskrachtige vruchten


officierskwastje

Calliandra surinamensis Surinaamse sierstruik met roze kwastjes als bloem


onzelievevrouwebedstro

samenstelling van onze lieve vrouwe zn en bedstro zn

Galium odoratum syn. Asperula odorata, een geurig ruwkruid

Klokslag vijf komen de vijf zintuigen voorbij, een brilenmaker, een koperslager, viooltjes en onzelievevrouwebedstro, een kok en een doodbidder met een rouwfloers tot op zijn hielen.

Weblink bron “Het ongelofelijkste” (geraadpleegd 8 autgustus 2021), Wikipedia


rozenknop

van Middelnederlands rosecnoppe, op te vatten als samenstelling van roos zn en knop zn met het invoegsel -en-

rozenknoppen (plural)
rozenknopje (diminutive singular)
rozenknopjes (diminutive plural)

groeibeginsel van een bloem in een struik uit het geslacht Rosa

Hoe lees je aan een rozenknop af wanneer hij opengaat? Hoe lang blijft die roos bloeien?

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “`Meer dan genmodificatie'” (12 juli 2000) op nrc.nl

Dat zijn schalen met een mengsel van geurende bloemen en plantenblaadjes. (…) Op het moment zitten er tulpenblaadjes in. Ik kreeg van iemand een bos die bleek te geuren, zoals ze vroeger deden. Hierna gaan er rozenknopjes in, en verse vlier.

Weblink bron
Lizet Kruijff interview door Liesbeth Koenen
 “Rozen, jasmijn en viooltjes bestreden de stank van de stad” (24 juni 2013) op nrc.nl

Of het bloemenmeisje nu met een ballon danst of haar rozenknoppen opeet, het maakt nooit de emotionele indruk die Lizari volgens mij wel wil achterlaten.

Weblink bron
Mirjam van der Linden
 “Maf stel van vier dansers” (13 maart 1998) op nrc.nl


oranjebloesem

samenstelling van oranje zn en bloesem zn

de witte bloemen van de sinaasappelboom Citrus sinensis

De Grote Balzaal is een zaal waar mensen ook wat langer blijven staan. In vitrines staat het nieuwe servies van de koning uitgestald. Een ijsvogel en oranjebloesem in Delfts blauw staan erop afgebeeld.

Weblink bron
Karin Alberts
 “Je ook even koning voelen op het balkon van Paleis Noordeinde” (15-07-2017), NOS

Deze plant is een gewas uit de olijffamilie met sterk geurende bloemen waarvan gezegd wordt dat ze naar oranjebloesem ruiken.

Weblink bron
Nele Annemans
 “Negen keer de mooiste kamerplanten voor een heerlijk geurend huis” (02-08-2020), Tubantia

De lichtoranje wijn combineert frisse citrustonen met kweepeer, honing en oranjebloesem. Perfect voor een toostmomentje bij ondergaande zon.

Weblink bron
Annet de Groot
 “Geen zin in wijn? Ga voor een van deze alternatieven!” (02-06-2021), Tubantia


palulu

Heliconia plant met oranjerode bladeren met een gele rand

Met de palulu als uitschieter hebben de verschillende bloemen een prachtige uitstraling. Het boeket brengt warmte en vrolijkheid. Zeer geschikt voor een felicitatie, bedankje of om iemand mee op te fleuren.

Weblink bron “Palulu boeket” (geraadpleegd 6 september 2021), nubox.nl


parwa

Avicennia germinans boom die op modderbanken groeit

De zwarte mangrove (Avicennia germinans), in Suriname parwa, op Bonaire en Curaçao mangel blanku en op Aruba mangel preto genoemd, is een van de drie belangrijkste mangrove-soorten, samen met de witte mangrove en de rode.

Weblink bron “Zwarte mangrove” (geraadpleegd 8 september 2021), Wikipedia


parwabos

parwabossen (plural)
parwabosje (diminutive singular)
parwabosjes (diminutive plural)

verzameling van zwarte mangrovebomen, terrein met parwabomen

In Suriname zijn Parwabossen erg belangrijk voor de stabilisering van een erg dynamische kust. In Saramacca is er bijvoorbeeld in de periode 1948-1992 80 km2 door aanslibbing bijgekomen, maar in Coronie eenzelfde hoeveelheid land afgekalfd. Als modderbanken hoog genoeg opslibben kan zich daar parwabos vestigen.

Weblink bron “Zwarte mangrove” (geraadpleegd 9 september 2021), Wikipedia


padoek

Pterocarpus soyauxii tropische boomsoort


pagodeboom

pagodebomen (plural)
pagodeboompje (diminutive singular)
pagodeboompjes (diminutive plural)

Ficus religiosa een plant uit de moerbeifamilie

In het boeddhisme is de bodhiboom of pagodeboom een heilige boom, omdat Gautama Boeddha, de stichter van het boeddhisme, onder een bodhiboom bodhi (verlichting) bereikte. In veel boeddhistische tempels staat een bodhiboom.

Weblink bron “Bodhiboom” (geraadpleegd 6 september 2021), Wikipedia


overliggen

van zaad dat het blijft liggen zodat het pas een later seizoen opkomt

Het bont schaapje (Acronicta aceris) is een nachtvlinder uit de familie Noctuidae, de uilen. De voorvleugellengte bedraagt tussen de 18 en 22 millimeter. De soort komt voor in heel Europa. De soort overwintert als pop, blijft soms meerdere jaren “overliggen”.

Weblink bron “Bont schaapje” (geraadpleegd_2021), Wikipedia


scharluin

Van het Nederduitse scharlun, verdere etymologie onduidelijk; mogelijk een verbasterde vorm van schalonje.

scharluinen (plural)
scharluintje (diminutive singular)
scharluintjes (diminutive plural)


tuinplant

tuinplanten (plural)
tuinplantje (diminutive singular)
tuinplantjes (diminutive plural)

gewas dat men om zijn uiterlijk laat groeien om het huis of in parken en andere verblijfsgebieden buiten

Inheemse planten kom je niet zo vaak tegen in tuincentra. De meeste aangeboden tuinplanten zijn veredeld of exotisch. Dit betekent dat ze zijn aangepast om bijvoorbeeld extra grote bloemen te krijgen, eerder te bloeien of uit het buitenland komen.

Weblink bron
Anne Wieggers
 “Voor iedere situatie is wel een inheemse plant te vinden” (1 augustus 2019) op nrc.nl

Dan pakken we de tuinplantjes die we hebben gekocht en lopen naar het huis van haar nieuwe buren.

Weblink bron
Jannetje Koelewijn
 “Op bezoek bij de Syrische buren” (22 juli 2016) op nrc.nl

Rode en roze vlambloemen mengen in de natuur niet doordat vlinders liever bloemen van één kleur bezoeken. (…) Biologen van Duke University hebben dat aangetoond bij vlambloemen, in de wandeling ook vaak flox genoemd. Als tuinplant zijn ze in allerlei wit-roze-rode mengvarianten te koop.

Weblink bron “Vlinders houden de roze en rode floxen gescheiden” (6 februari 2012) op nrc.nl


eglantier

via Middelnederlands eglentier van Oudfrans eglentier

eglantieren (plural)
eglantiers (plural)
egelantier

roosachtige heester met korte en ongelijke stekels, Rosa rubiginosa

Maar vooral heb je uitleg nodig wegens de evolutie van de cultuur; daarom maakte het Rijksmuseum een tentoonstelling over symboliek in zeventiende-eeuwse schilderijen. Wat betekenden die lindeboom, die eglantier?

Weblink bron
Vincent Icke
 “Professor Karels vak” (25 november 2000) op nrc.nl

Even nog klonk de slag der rappe hoeven over de stenen van een kleine dorpsstraat, een brug, maar daarna stoof de mulle grond onder hen uit tussen de wilde eglantieren, tot waar het woud begon.

Robert Franquinet
 “Marat, de marskramer.” (1952), Hofboekerij, Heemstede / Hasselt, p. 208 op nrc.nl


pimentkorrel

samenstelling van piment zn en korrel zn

gedroogde (en gemalen) zaden van piment Pimenta dioica met een smaak die zachter is dan peper, en een aroma heeft van kruidnagel, peper, kaneel en nootmuskaat


pinablad

pinabladeren (plural)
pinabladen (plural)

Euterpe oleracea blad van de pinapalm waaraan açaibessen groeien


podosiripalm

samenstelling van podosiri zn en palm zn

podosiripalmen (plural)
podosiripalmpje (diminutive singular)
podosiripalmpjes (diminutive plural)

Euterpe oleracea palm waaraan blauwe vruchten (de açaibes) groeien


pomtayer

uit het Surinaams - Nederlands
samenstelling van pom zn en tayer zn

Xanthosoma sagittifolium knolgewas dat men gebruikt als ingrediënt in pom

De bijna zestig aanwezigen zitten na de amuses – onder meer een wafel van aardappel met chutney – en de coquille met pompoen en pomtayer, nu te watertanden boven een heilbot met tandoori en kokos massala. Het is die bijna 200 euro per couvert (all inn) meer dan waard, zoveel is duidelijk.

Weblink bron “Koken zoals Van Gogh schilderde” (19-02-2018), Tubantia

Pom is typisch Surinaams. Volgens Peggy heeft het de naam een nationaal gerecht te zijn. ,,Het wordt gegeten bij feesten en partijen: speciale gelegenheden.” Het gerecht wordt gemaakt met een knol, de pomtayer.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Dit is het geheime recept van echt goede Surinaamse pom” (8 dec. 2020), Tubantia


pommerakboom

samenstelling van pommerak zn en boom zn

pommerakbomen (plural)
pommerakboompje (diminutive singular)
pommerakboompjes (diminutive plural)


wilde rijst

Wildreis

graan van Zizania palustris, die worden gegeten als rijst

[1]-[3]: Bij wilde rijst wordt dus vaak gedoeld op een plant die geen rijstsoort (familie Oryza ) is.

Canadese wilde rijst groeit van nature in de zuivere, schone meren en stromen in de provincie Saskatchewan, waar de rijpe korrels geoogst worden met een propellerboot.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Wilde rijst – Canadian Lake” op zuiderzeefoods.nl


dillezaad

dillezaden (plural)
dillezaadje (diminutive singular)
dillezaadjes (diminutive plural)

zaad van Anethum graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae)


zwarte kardemom

هيل أسود

/2. plant, zaden en zaaddoos Amomum subulatum

kruidachtige plant Amomum subulatum uit de gemberfamilie Zingiberaceae

Dan is er dus ook ‘zwarte kardemom’, uit diezelfde gemberfamilie uit de Himalaya.

Weblink bron
Joël Broekaert
 “Aanwezig typje, leuke gast” (7 oktober 2017) op nrc.nl


laurierblad

laurierbladeren (plural)
laurierbladen (plural)
laurierblaren (plural)
laurierblaadje (diminutive singular)
laurierblaadjes (diminutive plural)

Europese zonnewende (Eliotrophia): deze moet geplukt worden in augustus als de zon zich in het teken Leo (Leeuw) bevindt. Wanneer iemand het bij zich draagt, gewikkeld in een laurierblad samen met de tand van een wolf, dan zal iedereen hem vriendschap betonen.

Willy L. Braekman
 “Middeleeuwse witte en zwarte magie in het Nederlands taalgebied.” (1997), Koninklĳke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Gent, ISBN 907247421X, p. 358


zevengetijdenklaver

samenstellende samenstelling van zeven bn, getijde zn en klaver zn

zevengetijdenklavers (plural)
zevengetijdenklavertje (diminutive singular)
zevengetijdenklavertjes (diminutive plural)

plantengeslacht Trigonella caerulea uit de familie der vlinderbloemigen Leguminosae


fenegriekzaad

samenstelling van fenegriek zn en zaad zn

llavor de fenigrec

plant, en zaad van, Trigonella foenum-graecum

fenegriekzaden (plural)
fenegriekzaadje (diminutive singular)
fenegriekzaadjes (diminutive plural)

zaden van de plant Trigonella foenum-graecum


fenegriekblad

samenstelling van fenegriek zn en blad zn

Bockshornkleeblatt

blad van de plant Trigonella foenum-graecum

fenegriekbladeren (plural)
fenegriekblaadje (diminutive singular)
fenegriekblaadjes (diminutive plural)

bladen van de plant Trigonella foenum-graecum


cassie

10 tot 15 meter hoog groeiende groenblijvende boom Cinnamomum cassia


salamblad

salambladen (plural)
salambladeren (plural)

blad van de Syzygium polyanthum met een citroenachtige smaak

De soep, gebaseerd op kippenbouillon, wordt lang getrokken in onder andere salamblad, gember en laurierblad waardoor er veel smaak aan zit, legt Budi van Spang Makandra uit.

Weblink bron
Layla Deibert
 “Deze Surinaamse kippensoep (met Indonesische roots) staat bekend om de smaakvolle bouillon” (24 nov. 2020), Tubantia

'De traditionele Javaanse keuken werkt met weinig toevoegingen,' legt Karso uit. 'Laos, salamblad, zout, suiker, uien en knoflook: daar moet je het mee doen. Geen aroma dit of aroma dat, zoals je tegenwoordig overal ziet. Ik kook eigenlijk precies zoals mijn oma dat in Suriname deed.'

Weblink bron
Patrick Meershoek
 “Sri Karso: de superkok van de Bijlmerdreef” (1 februari 2015), Het Parool


sapotille

Manilkara zapota tropische boom waarvan het melksap dient als basis voor kauwgum


schubappelboom

samenstelling van schubappel zn en boom zn

schubappelbomen (plural)
schubappelboompje (diminutive singular)
schubappelboompjes (diminutive plural)

Annona squamosa boom waaraan de schubappel groeit


sedum

Sedum een geslacht uit de vetplantenfamilie dat o.a. wordt gebruikt als dakbedekking

De gemeente Amsterdam is met het project Amsterdam Rainproof al enige tijd bezig om inwoners bewust te maken van de mogelijkheden om zich te wapenen tegen overlast. Zo raadt de gemeente aan om een laag sedum (vetkruid) aan te leggen op het dak. Zo verdampt meer water en stroomt minder regenwater van het dak af.

Weblink bron “Alweer code oranje? Haal die tegels uit je tuin en plant vetkruid op je dak” (23-06-2016), NOS

De 316 Utrechtse bushokjes liggen vol sedum, een soort vetplantje. Dat kan tegen zo'n beetje alle weersomstandigheden en reduceert fijnstof: "Sedum is ook handig als je niet veel grond kwijt kunt", zegt Boeschoten, want het heeft geen diepe wortels. En sedum vergroot de biodiversiteit. Onder meer bijen en vlinders komen er graag op af. "Voor vliegende insecten maakt dit echt verschil."

Weblink bron
Marijn Dorrestijn
 “Groen bushokje de wereld over: 'Meer dan alleen symbolische waarde'” (16-08-2019), NOS


sopropo

van Surinaams sopropo dat vermoedelijk teruggaat op Twi sɔprɔpɔ

Van de zeshonderd tuintjes is nu zo’n 70 procent bebouwd met sopropo, antroewa, bitawiri – groenten waarvan Van Zwet nog nooit had gehoord.

Weblink bron
Freek Schravesande
 “Het gaat niet altijd over rozen” (5 november 2020) op nrc.nl


krulandijvie

samenstelling van krul ww en andijvie zn

kruset endivie

en 2. (bladeren van) éénjarige plant Cichorium endiva

éénjarige plant Cichorium endiva var. crispum


kropandijvie

samenstelling van krop zn en andijvie zn

bredbladet endivie

en 2. (bladeren van) éénjarige plant Cichorium endiva var. latifolia


sukwa

De Sukwa (Soekwa) (vleugelkomkommer) is familie van de komkommer. Het is langwerpig of iets gekromd met 10 lengteribben en het vlees is sponzig en wit van kleur. De sukwa heeft zijn oorsprong in India.

Weblink bron “Sukwa (Soekwa)”, sranangkukru.net


tayer

Xanthosoma sagittifolium een plant uit de aronskelkfamilie (Araceae). Het is een kruidachtige, vaste plant waarvan zowel de wortelknollen als de bladeren worden gegeten. De knol gebruikt men als ingrediënt in pom

Vroeger kochten we altijd van het merk Lufo, maar intussen is het nog wel de duurste, maar niet meer de beste. Andere merken zijn prima, zoals Apoera en zelfs de goedkoopste Fawaka is prima, maar daar zitten vaak nog grove stukken tayer in, die je er dan wel moet uithalen.

Surinaamse eethuisjes waar moeders pot de toon zet, en waar je bijvoorbeeld bekende Surinaamse gerechten als roti-kip, moksi meti, of oma’s pom tayer kunt eten. Die keuken is in bijna veertig jaar niet of nauwelijks geëvolueerd. Want voor evolutie in de keuken heb je werkelijk goede koks nodig zoals Paul Bocuse deed met de haute cuisine en Ferran Adrià en Heston Blumenthal met de moleculaire keuken.

Weblink bron
Tom Kellerhuis
 “Surinaamse bara’s van Soenil Bahadoer (onthoud die naam!)” (17/12/2015), HP de Tijd


tayerblad

tayerbladen (plural)
tayerbladeren (plural)

Xanthosoma sagittifolium het blad van de tayer die men als groente kan gebruiken


theeboom

theebomen (plural)
theeboompje (diminutive singular)
theeboompjes (diminutive plural)

Melaleuca alternifolia altijd groenblijvende boom waaruit men theeboomolie kan winnen

De theeboom heeft niets met de thee uit China te maken, maar is vooral bekend van de theeboom-olie (tea tree oil). Deze olie uit het blad van de plant werd al door aboriginals gebruikt om bijvoorbeeld koorts te genezen en wordt tegenwoordig geproduceerd als huidolie met een antibacteriële werking. De theeboom groeit van oorsprong in vochtige moerasbossen in het zuidoosten van Queensland in Australië waar deze een hoogte van 7 m kan bereiken. Wij kunnen de bijzondere soort houden als kuipplant met een minimumtemperatuur van 5 graden Celsius. Geef de plant regelmatig water.

Weblink bron “Theeboom (Melaleuca alternifolia)”, onszaden.nl


tonkaboom

tonkabomen (plural)
tonkaboompje (diminutive singular)
tonkaboompjes (diminutive plural)

Dipteryx odorata Dipteryx punctata een soort bloeiende boom in de vlinderbloemenfamilie


urdi

Vigna radiata een opgaande of windende, bossige, kruidachtige, eenjarige plant met 15-90 cm lange stengels

“VERSGEMALEN URDI (BESAN) H.NANDAN SURINAMI 400 GRAM”, onderboom.nl


veernervig

samenstelling van veer zn en nerf zn met het achtervoegsel -ig

veernerviger (uninflected comparative)
veernervigst (uninflected superlative)
veernervige (inflected positive)
veernervigere (inflected comparative)
veernervigste (inflected superlative)
veernervigs (partitive positive)
veernervigers (partitive comparative)

van een bladvorm: de zijnerven ontspringen op verschillende hoogten van de hoofdnerf in de bladschijf


venkelgroen

Foeniculum vulgare het eetbare groene gedeelte van een venkelplant

Serveer de kabeljauw met kruidenkorst en kruidensalade met venkel. En garneer met het fijngesneden venkelgroen.

Weblink bron “Kabeljauw met kruidenkorst” (27-12-2017), Tubantia


wabi

Vachellia tortuosa peuldragende acacia boom met een onaangename geur


wakame

Een amuse is een klein hapje om je smaakpapillen te kietelen en dat doen deze coquilles ofwel Sint-jakobsschelpen. Het zachte van de coquille en de wakame combineren perfect met de knapperige noten. Een perfect begin van je diner.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Amuse van coquille met wakame en geroosterde hazelnoten” (24-12-2020), Tubantia

Serveer de rijst in een kom met daarop de makreelfilet, sojabonen, wakame-salade, avocado, komkommer, wortel, radijs en zalmeitjes.

Weblink bron “Makreel is ondergewaardeerd visje: ‘Het zijn de graatjes’” (19-03-2021), Tubantia


cantaloupe

spanspek

en 2. (vrucht van) plant Cucumis melo var. cantalupensis

variëteit Cucumis melo var. cantalupensis van de meloenplant Cucumis melo


charentais

Charentais-Melone

en 2. (vrucht van) een cultivar van de cantaloupe

cultivar van de cantaloupe Cucumis melo var. cantalupensis


honingmeloen

شمام كوز العسل

en 2. (vrucht van) plant Cucumis melo var. inodorus

honingmeloenen (plural)
honingmeloentje (diminutive singular)
honingmeloentjes (diminutive plural)

cultivar Cucumis melo var. inodorus van de meloenplant Cucumis melo


babydruif

Flacourtia jangomas Surinaamse naam van Flacourtia jangomas: struik met doornen waaraan kleine rode vruchten groeien


romanesco

بروكلى رومانسكى

(kool van) groentesoort Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis

een variëteit Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis die veel lijkt op bloemkool maar met een geelgroene kleur. Romanesco dankt zijn naam aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome. Door de groeivorm is het een decoratieve groente


limaboon

kara

en 2. (zaden van) plant Phaseolus lunatus

limabonen (plural)
limaboontje (diminutive singular)
limaboontjes (diminutive plural)


citrusplant

Citrus bomen of struiken uit het geslacht citrus

Zo worden er op dit moment citrusplanten, palmbomen en olijfbomen aangeboden en niet alleen als kleine plant, maar ook als forse struik of boom.

Weblink bron
Noor de Graaf
 “Pampagras vraagt rietmat tegen vorst” (2 februari 2007), Reformatorisch Dagblad

Oorspronkelijk komt de oranjerie uit het warme zuiden van Europa. Oranjerieën werden sinds de zestiende eeuw gebruikt om citrusplanten in te laten overwinteren. Het woord oranjerie is afkomstig van het Franse ”oranger”, dat sinaasappelboom betekent.

Weblink bron
Corina Schipaanboord
 “In een oranjerie zit je altijd buiten, ook als het regent” (11 september 2009), Reformatorisch Dagblad

Een dierenhotel kent u al, maar wat dacht u van een plantenhotel? In een orangerie in Reet kunnen mensen hun exotische citrusplanten, oleanders of mangobomen laten overwinteren. Die kunnen namelijk niet goed tegen de vriestemperaturen die er nu zijn. En niet iedereen heeft natuurlijk een serre thuis om zijn planten te beschermen in de winter.

Weblink bron “Plantenhotel vangt exotische planten op” (21/01/2015), De Standaard


bitterblad

De kamerplant Bitterblad is het meest gelukkig op een plekje met indirect zonlicht bij een temperatuur rond 18°C. Zet Exacum affine dus niet boven de verwarming.

Cestrum latifolium bitawiri, een Surinaamse groente


dagublad

Groenteboeren zijn geen plantkundigen. Die wetenschappelijke naam dient alleen maar om door de grenscontrole te geraken, en wat weet een douanier of FAVV’er nu van tropische Botanica? Wat deze groente dan wel is? Ipomoea aquatica, in de keuken bekend als kankung, waterspinazie of - in Surinaams Nederlands – dagublad (dagu betekent hond in het Sranantongo).

Weblink bron
NICK TRACHET
 “Culinair ontdekt: dagublad” (15/6/2018)


dyade

mogelijk via een moderne taal of direct van een verbogen vorm van Latijn dyas of Oudgrieks δυάς (duas) "twee"

pollenkorrels die zich verspreiden als koppels van 2


muskaatpompoen

samenstelling van muskaat zn en pompoen zn

قرع مسكي

en 2. (vruchtvlees) van plant Cucurbita moschata

muskaatpompoenen (plural)
muskaatpompoentje (diminutive singular)
muskaatpompoentjes (diminutive plural)

Cucurbita moschata een eenjarige plant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae). Het is een kruipende, eenhuizige plant met vertakte ranken en vijfhoekige scheuten, die meer dan 10 m lang kunnen worden. De zacht behaarde bladschijf is in omtrek niervormig, tot 20 cm lang en tot 30 cm breed


butternutpompoen

samenstelling van butternut zn en pompoen zn

butternutpompoenen (plural)
butternutpompoentje (diminutive singular)
butternutpompoentjes (diminutive plural)

eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae


muskaatcourgette

samenstelling van muskaat zn en courgette zn

muskaatcourgettes (plural)
muskaatcourgettetje (diminutive singular)
muskaatcourgettetjes (diminutive plural)


muskuspompoen

samenstelling van muskus zn en pompoen zn

muskuspompoenen (plural)
muskuspompoentje (diminutive singular)
muskuspompoentjes (diminutive plural)


hokkaidopompoen

samenstelling van Hokkaido en "eiland in Japan " en pompoen zn "vrucht" , aaneengeschreven volgens spellingregel 6.C en zonder hoofdletter volgens spellingregel 16.H

zucca castagnina

en 2. (vruchtvlees van) plant Cucurbita maxima var. hubbaridianna

hokkaidopompoenen (plural)
hokkaidopompoentje (diminutive singular)
hokkaidopompoentjes (diminutive plural)

eenjarige plant Cucurbita maxima var. hubbaridianna uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae


reuzenpompoen

samenstelling van reus zn en pompoen zn met het invoegsel -en-

calabazera

en 2. (vruchtvlees) van plant Cucurbita maxima

reuzenpompoenen (plural)
reuzenpompoentje (diminutive singular)
reuzenpompoentjes (diminutive plural)

een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae


duingras

gras dat in de duinen groeit Ammophila arenaria

Daarom wordt het duingras extra voorzichtig teruggeplaatst zodat er geen enkel spoor overblijft van het graafwerk eerder die nacht. "Een mooie start van bunkerdag", zegt Ruud.

Weblink bron
Bobby Schinkel
 “Terwijl jij ligt te slapen jagen deze gravers op onontdekte bunkers” (10-06-2017), NOS

Deze werkzaamheden zijn eind mei afgerond. Er kunnen dan weer duingrassen op de dijk groeien. Her en der zorgen bosjes en open zanderige plekken dat allerlei hagedissen zich thuis voelen.

Weblink bron
A. M. Alblas
 “Dijk bij Ouddorp wordt versterkt” (26 maart 2009), Reformatorisch Dagblad


veenpluis

Eriophorum angustifolium een plant uit de cypergrassenfamilie

Bescheiden toont de hobbyfotograaf Tom Kruissink zijn winnende prent; een intrigerende foto van het landschap in de Engbertsdijksvenen: met veenpluis op de voorgrond en lucht met vele tinten grijs.,,Eerlijk gezegd had ik helemaal niet begrepen dat het om een wedstrijd ging”, bekent Kruissink. ,,Wel wist ik van de tentoonstelling en besloot ook een foto aan te leveren.”

Weblink bron “Vriezenveense natuurfotograaf: wachten, wachten en soms wat geluk” (02-12-2016), Tubantia

Van Schie wijst naar de grond. „Kom je in het voorjaar, dan vind je hier koekoeksbloemen, veenpluis en de zeldzame blauwe knoop.”

Weblink bron
Gertrude Brouwer
 “Veren op verraderlijke veenbodem” (3 oktober 2008), Reformatorisch Dagblad


klimroos

climbing rose

groep van krachtig groeiende rozen, die met hun kruipende, lange, soepele takken 5-6 m hoog in bomen en tegen muren op kunnen klimmen

klimrozen (plural)
klimroosje (diminutive singular)
klimroosjes (diminutive plural)

Hoe ga je om met de drie ‘vijanden’: kat, hond en benevelde toerist? Het antwoord daarop is allang gevonden: de lucht in. De houtige stengel van een klimplant kan een straal urine wel verdragen en daardoor veranderen veel binnensteden zo langzamerhand in een monocultuur van blauweregen, een enkele keer afgewisseld met een klimroos.

Weblink bron
Romke van de Kaa
 “Zo ziet de huisgevel van de toekomst eruit” (08-10-2020), Tubantia

In het gedeelte over de geveltuin –waarbij trottoirtegels worden opgelicht en bruidssluiers tegen de muur worden gezet– bespreekt de auteur bijvoorbeeld het probleem van honden „die de pasgeplante klimroos ”Golden showers” als pispaal gebruiken”, en stadskatten die er een kattenbak van maken.

Weblink bron
Clasina van den Heuvel
 “Zaaien, schoffelen, poten, laten waaien soms” (24 april 2012), Reformatorisch Dagblad


groentesoort

samenstelling van groente zn en soort zn

plantensoort die men als groente kan eten

Ze zijn vooral op zoek naar de zaadjes van wilde spinaziesoort Spinacia tetranda. De tetranda is verwant aan de spinazie die bij ons in de winkels ligt. Hij heeft waarschijnlijk eigenschappen die heel waardevol zijn voor de veredeling van deze groentesoort.

Weblink bron “Speuren naar zeldzame spinazie” (20-05-2011), NOS

De groentesoort die je beter niet kunt afspoelen zijn champignons. Vaak worden champignons in een vergiet gedaan en afgespoeld voordat ze de pan ingaan. Logisch, zou je denken, omdat champignons vaak bedekt zijn met vuil. Maar toch kun je dit beter anders aanpakken.

Weblink bron
Candice Schippers
 “Deze groente mag je nooit wassen” (29-01-2018), Tubantia

Je kunt er ook bewust voor kiezen een bouillon te trekken van één specifieke groentesoort, zoals wortel, ui, of knolselderij als basissmaak voor hele lekkere sauzen of soepen.”

Weblink bron “Chef-kok Ramon Beuk gooit niks weg: ‘Maak bouillons’” (25-05-2021), Tubantia


doornstruik

thorn bush

een houtige plant zonder stam met veel stekelige doornen aan de takken

doornstruiken (plural)
doornstruikje (diminutive singular)
doornstruikjes (diminutive plural)

De 25-jarige held van Jamaica zorgde 3 jaar geleden voor iets meer ophef in zijn land, toen hij met zijn BMW over de kop vloog en in een greppel belandde. Bolt kon toen ook zonder letsel uit de auto stappen. Hij had slechts last van zijn voet, waarmee hij bij het uitstappen in een doornstruik trapte.

Weblink bron “Bolt ongedeerd bij verkeersongeval” (10-06-2012), Tubantia

Lichtminnende gewassen zoals meidoorn en vlier kwamen echter wel in grote[n] getale op langs de grenzen van de weitjes. Deze stekelige doornstruiken dienden op hun beurt weer als een natuurlijk prikkeldraad, waardoor het vee niet kon afdwalen. Zo ontstond een uniek heggenlandschap, dat zich in het voorjaar hult in een geurige witte waas van mei- en sleedoornbloesem.

Weblink bron
Sarah van der Maas
 “Dwalen door het heggenlandschap” (14 mei 2021), Reformatorisch Dagblad


botersla

Lactuca sativa verse sla met zachte bladeren

Zijn moeder had gepaneerde scharretjes gebakken, met aardappeltjes en botersla.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

Dan komen de jonge plantjes tevoorschijn: slasoorten als lollo rosso, eikenbladsla, botersla, sjalotten, bleekselderij, knolvenkel, broccoli. Zelfs knoflook heeft er een plek, vrij ongebruikelijk voor Nederland. Het doet het goed, omdat de temperatuur op de helling betrekkelijk hoog is.

Weblink bron
Mariëlle Oussoren-Buys
 “Knoflook gedijt goed op de Sint-Pietersberg” (2 mei 2008), Reformatorisch Dagblad


lievelingsbloem

samenstelling van lieveling zn en bloem zn met het invoegsel -s-

De hemel had de kleur van vergeet-mij-nietjes, Dymphna's lievelingsbloemen.

Na de toespraken begon er een stille tocht, waar ruim 12.000 mensen aan meededen. De tocht eindigde bij Buitenboys, op het veld waar Nieuwenhuizen vorig weekend werd mishandeld door jonge voetballers. Daar werden rode rozen neergelegd, de lievelingsbloem van Nieuwenhuizen.

Weblink bron “'We zullen je missen papa'” (09-12-2012), NOS


slangenkop

samenstelling van slang zn en kop zn met het invoegsel -en-

Echium vulgare een een-, twee- of meerjarige plant uit de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae) die in de duinen en op hoge zandgrond groeit en waarvan de jonge bladeren als groente gegeten kunnen worden


tulpenboom

samenstelling van tulp zn en boom zn met het invoegsel -en-

tulpenbomen (plural)
tulpenboompje (diminutive singular)
tulpenboompjes (diminutive plural)

Liriodendron een geslacht van planten uit de Magnoliaceae-familie (Tulpenboomfamilie)

Ze was dol op de tuin bij Morley Cottage, met zijn uitzicht op Lyme Bay en een reusachtige honderdjarige tulpenboom in een hoek.

Tracy Chevalier
 “Opmerkelijke Schepsels” (2009), Orlando, ISBN 978949208651-8

Boomkweker Pieter van den Berk uit Sint-Oedenrode ziet dat bepaalde zuidelijke boomsoorten als de honingboom en de tulpenboom het steeds beter doen in Nederland, maar aan olijfbomen en palmbomen waagt hij zich nog niet.

Weblink bron “Boomkweker: nog geen olijfbomen hier, maar de tulpenboom doet het steeds beter” (21-07-2019), NOS


tarwezemelen

samenstelling van tarwe zn en zemelen zn

de met zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen van tarwe Triticum


laos

Alpinia galanga Thaise gember of galanga


olifantsgras

samenstelling van olifant zn en gras zn met het invoegsel -s-

Pennisetum purpureum grassoort uit Afrika

we konden een stuk of dertig projectielen in de lucht hebben voordat de eerste de grond raakte of boven de boomkruinen explodeerde, boven de rijstvelden, tegen de bergen of in de moerassen, in het olifantsgras, of in de handen, armen en gezichten van de mensen die zich in deze zone bevonden

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

"Hij gaat al jaren gebukt onder een andere naam", vertelt Luisa Trindade, universitair hoofddocent aan Wageningen University of Research. "De plant wordt vaak olifantsgras genoemd, maar dat is een heel andere plant. Hij heet eigenlijk de miscanthus en hij gaat onze wereld een stuk duurzamer maken."

Weblink bron “Deze mensen denken dat dit 'superriet' de wereld gaat veranderen” (08-09-2018), NOS


pruimenpit

samenstelling van pruim zn en pit zn met het invoegsel -en-

pruimenpitten (plural)
pruimenpitje (diminutive singular)
pruimenpitjes (diminutive plural)

niet-eetbare harde kern in de vrucht van een boom uit het ondergeslacht Prunus

Hij spuugt de woorden uit als pruimenpitten, in mitrailleurtempo, tak-tak-tak, zonder enige variatie of ontwikkeling.

Weblink bron
Herien Wensink
 “Opgefokte Oedipus dempt het drama” (18 maart 2013) op nrc.nl

In dit deel heeft Suleiman een aantal fantasieën vormgegeven. Zo blaast hij met een pruimenpit die hij uit het raam gooit een tank op, en verbeeldt hij dat zijn vriendin in slow motion de bewakers met haar schoonheid zo verblindt dat ze gewoon voorbij de grenspost kan lopen, daarna stort deze in; alles met op de soundtrack een stevige technobeat.

Weblink bron
André Waardenburg
 “Een pruimenpit wordt een tank” (29 januari 2003) op nrc.nl

Alleen, opeengepakt tussen radeloze mensen in een beestenwagon was ze maanden geleden de stad uitgevoerd, en nu zat ze zogenaamd verdiept in een tijdschrift met foto's van filmsterren dat iemand had achtergelaten tegenover Rob - wiens foto ze in Westerbork al had verscheurd en verbrand - op een harde maar riante derdeklasbank, met een zorgvuldig afgekloven pruimenpitje in haar mond.

Steffie van den Oord
 “Westerbork girl” (2010), Atlas Contact Uitgeverij, Amsterdam, ISBN 9789025431198, hfst. 25


hangplant

hanging plant

in een hangende pot geplante kamerplant waarvan de takken en ranken naar beneden hangen

hangplanten (plural)
hangplantje (diminutive singular)
hangplantjes (diminutive plural)

Het zonlicht had van de vele raamsponningen een net geknoopt en dat trefzeker schuin de zaal in geworpen, met hier en daar de schaduw van een hangplant erin verstrikt.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

Heerlijk weer, een prachtige locatie, maar vooral de gratis af te halen grote, bloeiende hangplanten voor de huurders van WBO maakten dat de plantenmarkt in de vroegere kloostertuin afgelopen zaterdag zeer goed bezocht werd.

Weblink bron “Gratis hangplant lokt publiek naar markt” (11-05-2009), Tubantia


perzikenpit

samenstelling van perzik zn en pit zn met het invoegsel -en- , geschreven met tussen-n volgens spellingregel 8.A

niet-eetbare harde kern in de vrucht van de boom Prunus persica

Een van de beste redenen om van kinderboeken en van kinderfilms te houden, is dat ze geen open einde kennen. De hoofdpersonen leven nog lang en gelukkig, en kijkers en lezers weten precies hoe ze dat doen: snoep uitvindend in een chocoladefabriek, heksen vernietigend in Amerika, verhalen vertellend in een perzikenpit in Central Park.

Weblink bron
Bianca Stigter
 “Ik ben lekker zoet; De boeken van en de films naar Roald Dahl” (11 oktober 1996) op nrc.nl

Wij merken hierbij op, dat volgens een algemeen beginsel, dat in de Warenwet gehuldigd wordt, b.v. amandelspijs alleen met gemalen amandelen bereid mag worden. Gebruikt men andere grondstoffen, die nader omschreven worden, b.v. abrikozen- of perzikenpitten, ook wel pinda's of witte bonen, dan dient men te spreken van banketspijs.

Scholten, A.
 “Warenkennis voor den banketbakker”, 3e druk (1943), Nijgh & van Ditmar, Rotterdam, p. 27


trompetboom

Catalpa

trompetbomen (plural)
trompetboompje (diminutive singular)
trompetboompjes (diminutive plural)

Catalpa een geslacht van bomen die tot de trompetboomfamilie Bignoniaceae behoren

Quispel, wie de aanblik te veel werd, liep de brede galerij op die de binnenplaats omgaf, en bleef in gedachten naar de trompetboom staan kijken.

Sommige bolvormen op een stam zijn zo geknipt, andere hebben van nature een ronde kroon - zoals de Catalpa bignonioides Nana, een trompetboom. De laatste groeit vooral in particuliere tuinen.

Weblink bron
Clasina van den Heuvel
 “Leilinde en herfstanemoon in het zonnetje” (19 januari 2007), Reformatorisch Dagblad


kweekgras

couch-grass

Elytrigia een geslacht uit de grassenfamilie (Poaceae)

«Ja, ik moet het mij duidelijk zien te maken en het doordenken», dacht hij, terwijl hij strak naar het welige gras keek dat vlak voor hem stond en de bewegingen volgde van een groen kevertje, dat langs een halm van het kweekgras naar boven klom en hierbij werd gehinderd door een blad van een wol bal.

Lev Tolstoj (vert. Wils Huisman)
 “Anna Karenina” (1877), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028276062

Glyfosaat is een relatief goedkope en bijzonder effectieve onkruidverdelger. Zelfs het hardnekkigste onkruid legt het loodje. Volgens boeren is het uitermate effectief tegen kweekgras en hoefblad, vervelende wortel-onkruiden.

Weblink bron
Stephan Vegelien en Harro Brouwer
 “Mag deze omstreden onkruidverdelger nog na vandaag?” (09-11-2017), NOS


lindeboom

linden

lindebomen (plural)
lindeboompje (diminutive singular)
lindeboompjes (diminutive plural)

Tilia een geslacht van bomen uit de kaasjeskruidfamilie

Zij waren aan de andere kant van het bos onder een oude lindeboom en riepen hem.

"Wij stonden voor het raam naar het onweer te kijken en we zien de boom heen en weer gaan", zegt ze tegen Omroep Brabant. Opeens kwam de lindeboom haar kant op. "Het leek wel slowmotion. We zijn snel naar de achterkant van het huis gelopen, want je weet niet hoe ver hij komt als hij op het huis valt. Het was heel heftig."

Weblink bron “Verdriet bij Eindhovenaren om omwaaien Bevrijdingsboom” (05-06-2019), NOS


winterkoren

graan dat laat in de zomer of vroeg in de herfst wordt gezaaid en dat de winter kan doorstaan

Maar de hoofdzaak was, dat zijn vertrek geen uitstel duldde: hij moest de boeren het nieuwe plan voorleggen, nog voordat het winterkoren gezaaid werd, zodat dat al volgens de nieuwe methode zou kunnen gebeuren.

„De scholen te Rhenen, alsmede de kerk te Veenendaal, zijn ingericht om de vluchtenden op te nemen, maar kunnen het aantal, zo gezonden als zieken, niet bevatten. Veel huisraad, aardappelen en veevoeder is aan de golven ten prooi gelaten. De landerijen met het winterkoren zijn verloren, en weemoedig staren de ongelukkigen van de hoogte der bergen op de hen omringende zee, die, wanneer de wind slechts enigermate opsteekt, hun schamele woningen dreigt te verwoesten”, weet de Amsterdamsche Courant te melden.

Weblink bron
Herman Postema
 “Watermassa van Rhenen tot Amersfoort” (10 maart 2005), Reformatorisch Dagblad


wintertarwe

autumn wheat

tarwe die in de late zomer of vroege herfst wordt gezaaid en de winter kan doorstaan

De kar met het zaad stond niet aan de rand van het veld, maar daarop en de jonge wintertarwe was door de wielen stukgereden en door het paard vertrapt.

Doordat het voorjaar erg droog was, zijn de graanstengels kort gebleven. Daar komt bij dat er door de natte herfst van vorig jaar weinig wintertarwe is gezaaid. Dat werd gecompenseerd met in het voorjaar gezaaide zomertarwe, maar dat heeft veel minder volume dan wintertarwe.

Weblink bron “Stro schaars en duur door slecht weer” (01-09-2011), NOS


openbloeien

het openen van een bloemknop tot een bloem


braambos

braambossen (plural)
braambosje (diminutive singular)
braambosjes (diminutive plural)

Rubus groep van een of meer braamstruiken

Gebeurtenissen uit de oude wereld het brandende braambos, de uittocht uit Egypte, de jongelingen in de vurige oven, Jonas in de walvis et cetera, worden geplaatst naast gebeurtenissen uit de nieuwe wereld, zoals bijvoorbeeld de voorstelling van de onbevlekte ontvangenis, en de opstanding van Christus.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396

Het nieuwe kerkelijk zegel wordt gepresenteerd. De synode ging in 2017 akkoord met het grafisch vereenvoudigen van het kerkelijk zegel, waar Mozes en het brandende braambos op staan.

Weblink bron “Kerkelijk zegel” (28 januari 2020), Reformatorisch Dagblad


lindebloesem

samenstelling van linde zn en bloesem zn

In de buffetkamer rook het naar lindebloesem en de karwijachtige bitterheid van droge takken zoals je wel in oude parken ruikt, en naar de lichte walm van twee kachelbouten waarmee Larisa Fjodorovna aan het strijken was en die ze om beurten in een uitgeschoven kachelpijp zette om ze te verhitten.

De 'wijn' is te vinden bij verschillende merken. Zo heeft het merk Woof&Brew een pawsecco. Je trouwe vriend kan kiezen uit de kleuren wit en rosé. Beide wijntjes zijn gemaakt van vlierbloesem, lindebloesem en ginseng, alleen is de rosé ook nog aangevuld met wortel.

Weblink bron
Nadine Stolk
 “Zet je huisdier ook eens wat anders voor dan een bakje water” (20-12-2017), Tubantia


lulo

soort struik Solanum quitoense die tot 3 meter hoog kan worden en die voorkomt in het noorden van Zuid-Amerika

De lulo dient in West-Europa als kuipplant geteeld te worden doordat hij in de winter binnen gezet moet worden.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Lulo (Solanum quitoense ‘Zoetewei’)” op denoudekastanje.be


paardenvoet

samenstelling van paard zn en voet zn met het invoegsel -en-

paardenvoeten (plural)
paardenvoetje (diminutive singular)
paardenvoetjes (diminutive plural)


plantenrijk

samenstelling van plant zn en rijk zn met het invoegsel -en-

vegetable kingdom

de verzameling van alle organismen die zich niet kunnen voortbewegen en die fotosynthese vertonen

Weer kwam het bij hem op dat zijn perceptie van de geschiedenis, van dat wat men de loop der geschiedenis noemt, heel anders was dan de algemeen gebruikelijke, dat zij zich op dezelfde manier aan hem voordeed als het leven van het plantenrijk.


vruchtdragend

samenstelling van vrucht zn en dragend bn

vruchtdragende (inflected positive)
vruchtdragends (partitive positive)

van een boom of struik dat er vruchten aan hangen

Je hebt geen talent en je bent aanstootgevend. Weet wel dat je nimmermeer vruchtdragend wordt.


aardappelstengel

samenstelling van aardappel zn en stengel zn

/ˈardɑpəɬˌstɛŋəɬ/

Het uitwasje aan den aardappelstengel is een begin van bovenaardsche knolvorming, een verschijnsel dat wel meer wordt waargenomen.

Charivarius
 “Charivaria” (1915-1916), Tjeenk Willink


boomwortel

tree root

wortel waarmee een boom vastzit in de grond

boomwortels (plural)
boomworteltje (diminutive singular)
boomworteltjes (diminutive plural)

Ik struikelde over een boomwortel of een steen en viel.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten)
 “Italiaanse schoenen” (2011), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044521832

US Open-kampioen Rory McIlroy raakte op zijn derde hole een boomwortel en werd behandeld aan zijn pols. Hij maakte zijn ronde wel af en kwam uit op 70 slagen.

Weblink bron “Recordronde Stricker, Woods klungelt” (12-08-2011), NOS


mopani

Colophospermum mopane een boomsoort uit het zuidwesten van Afrika

Het land scheen mij een zeer droge streek te zijn, doch dit was waarschijnlijk omdat het nu het droge seizoen is, en de eerste regens nog niet zijn gevallen. Op weg zag ik de volgende boomsoorten: mimosa, baobab, mopani, wilde vijg en andere meer, die mij aan Rhodesia en de Kalahari deden denken.

Du Plessis, Johannes
 “Een toer door Afrika” (1917), Publicatie-Commissie van de Z.A. Bijbelvereeniging, p. 81


essenboom

samenstelling van es zn en boom zn met het invoegsel -en-

essenbomen (plural)
essenboompje (diminutive singular)
essenboompjes (diminutive plural)

De eiken, berken, elzen en die ene essenboom zouden er nog zijn als ik er niet meer was.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten en Jasper Popma)
 “Zweedse laarzen” (2015), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044535723

Groot-Brittannië heeft een verbod uitgevaardigd op de import van essenbomen. De regering wil zo voorkomen dat de schimmelziekte chalara fraxinea zich verder verspreid. Het verbod gaat vandaag in.

Weblink bron “Brits importverbod essenboom wegens schimmel” (29-10-2012), Tubantia


kweldergras

Puccinellia

Puccinellia een geslacht uit de grassenfamilie Poaceae


schijnspurrie

een geslacht Spergularia van planten uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae)

Onderweg naar de slikken laat Sinke het ene na het andere plantje zien: spiesbladmelde, schorrenzoutgras, slijkgras, zilte schijnspurrie, lepelblad en het melkkruid.

Weblink bron
Gerco Verdouw
 “Zeeuwse natuurliefhebber houdt van schorren en slikken” (25 september 2012), Reformatorisch Dagblad


sparrenboom

samenstelling van spar zn en boom zn met het invoegsel -en-

sparrenbomen (plural)
sparrenboompje (diminutive singular)
sparrenboompjes (diminutive plural)

In het Kurpark staat hij wat verscholen onder een grote sparrenboom.

Michel Krielaars
 “Het brilletje van Tsjechov : reizen door Rusland” (2014), Atlas Contact , ISBN 9789045024875

De sparrenboom werd donderdag geveld in het Hertogenwoud in Eupen, om vrijdagmorgen om 6 uur aan te komen op de Grote Markt. De reusachtige kerstboom wordt geschonken door Wallonië en heeft een duurzaam PEFC-label. De boom is een fijnspar, een soort die veel gebruikt wordt als kerstboom en tot wel 50 meter groot kan worden.

Weblink bron “Kerstboom prijkt al op Brusselse Grote Markt” (17/11/2017), De Standaard