defensiecapaciteit

samenstelling van defensie zn en capaciteit zn

de middelen die een land tot zijn beschikking heeft om zich te verdedigen

Het nieuwe hoofdkwartier moet "een comfortabele omgeving bieden voor het genereren van nieuwe ideeën om de Russische defensiecapaciteit te verbeteren", zegt Prigozjin in een verklaring.

Weblink bron “Wagner Groep opent eerste hoofdkwartier in Sint-Petersburg” (Vrijdag 4 november 2022, 08:03), NOS

Waar Oekraïne nu stelselmatig en met buitenlandse hulp bezig is de eigen defensiecapaciteit te vergroten en te moderniseren, moeten de 'strijdkrachten' van de DNR en LNR het doen met steeds meer gedateerd materieel. Dat kan op termijn leiden tot een militaire disbalans.

Weblink bron
Geert Groot Koerkamp
 “Rusland overweegt erkenning van Oost-Oekraïense 'volksrepublieken'” (Maandag 14 februari 2022, 15:03), NOS

China spuit steeds meer nieuw land op in het deel van de Zuid-Chinese Zee dat ook door buurlanden wordt geclaimd, zegt het Pentagon. In een rapport van het Amerikaanse ministerie van Defensie over de Chinese defensiecapaciteit staat dat China sinds begin vorig jaar meer dan 800 hectare land heeft gewonnen bij de Spratley-eilanden.

Weblink bron “VS: China voert landwinning bij Spratley-eilanden verder op” (Zaterdag 9 mei 2015, 07:54), NOS


defensiefunctionaris

samenstelling van defensie zn en functionaris zn

Volgens CNN zei een andere defensiefunctionaris dat topgeneraal Mark Milley sterk van mening was dat de situatie niet dermate ernstig was om de inzet van het leger te rechtvaardigen. Dat zette de deur open of voor de vraag een dergelijk presidentieel bevel wel legaal zou zijn.

Weblink bron “‘Trump wilde 10.000 militairen inzetten tegen protesten’” (07-06-2020), Tubantia

De Amerikaanse autoriteiten tasten nog in het duister over de schending van het luchtruim die leidde tot het afgrendelen van het Witte Huis. Het gaat mogelijk om een drone, een verstoring in de atmosfeer of een zwerm vogels, zegt een defensiefunctionaris tegen CNN.

Weblink bron “‘Witte Huis werd mogelijk afgegrendeld om drone of zwerm vogels'” (27-11-2019), Tubantia

Het verhoor van Sondland gaat later verder, daarna worden de defensiefunctionaris Laura Cooper en staatssecretaris van Buitenlandse Zaken David Hale nog gehoord door de commissie.

Weblink bron “Amerikaanse EU-ambassadeur: 'Advocaat van Trump stelde voorwaarden aan Kiev'” (20-11-2019), Tubantia


defensiemacht

samenstelling van defensie zn en macht zn

militaire organisatie die kan zorgen voor de verdediging van een gebied tegen aanvallen van buitenaf

Insider attacks zijn aanvallen door leden van de Afghaanse politie- en defensiemacht of mensen met een Afghaans uniform aan. Dit soort aanvallen zijn een beproefde tactiek, maar nemen de laatste jaren in frequentie af. Vorig jaar werden drie Amerikaanse militairen gedood door een Afghaanse soldaat in de provincie Nangahar.

Weblink bron “Amerikaanse militair gedood bij 'insider attack' in Uruzgan” (Zaterdag 7 juli 2018, 21:58), NOS

De tijd lijkt rijp om de discussie over een Europese defensiemacht voort te zetten. Want de dreigingen en onzekerheden knagen steeds duidelijker aan Europa.

Weblink bron “Europa deze week: de EU ook als militaire organisatie?” (Zondag 10 juni 2018, 13:00), NOS


defensiemarkt

samenstelling van defensie zn en markt zn

het geheel van omstandigheden die betrekking hebben op de vraag en het aanbod van militaire goederen

Op termijn wil IHC zich ook verder specialiseren in de mijnbouw- en defensiemarkt. Alle andere bedrijfsonderdelen worden verkocht. Zo staan de engineersbureau Vuyk (Rotterdam) en KCI (Schiedam) in de etalage. Met de reorganisatie zegt Royal IHC een duurzame toekomst te willen realiseren.

Weblink bron “Scheepsbouwer IHC ontslaat 600 mensen” (Donderdag 12 november 2020, 10:00), NOS

De twee werken al samen in verschillende projecten, zoals de Eurofighter. Het fusiebedrijf beweegt zich op de wereldwijde defensiemarkt, die wordt beheerst door onzekerheden als gevolg van kortingen op defensiebudgetten in Europa en de Verenigde Staten.

Weblink bron “EADS en BAE creëren defensiereus” (Woensdag 12 september 2012, 22:51), NOS


defensieonderzoek

samenstelling van defensie zn en onderzoek zn

studie betreffende een militair onderwerp; studie betreffende een zaak die van militair belang is

Volgens De Weerdt ging het trouwens niet om defensieonderzoek. Toch zegt hij: "In het vervolg zal ik extra nadenken en overleggen voordat ik weer met een soortgelijke student in zee ga." Het is Delta niet gelukt om in contact te komen met de promovendus zelf.

Weblink bron “'Chinese leger profiteerde mogelijk van gastonderzoekers op TU Delft'” (Vrijdag 26 maart 2021, 14:08), NOS

De Tweede Kamer heeft het afgelopen halfjaar meermaals gevraagd om het Amerikaanse defensieonderzoek naar de aanval. Maar volgens minister Bijleveld kon dat niet met de Kamer gedeeld worden, omdat het een vertrouwelijk document is.

Weblink bron “Bijleveld donderdag voor de vierde keer naar Kamer over Hawija” (Vrijdag 8 mei 2020, 15:52), NOS


defensieorder

samenstelling van defensie zn en order zn

Het bedrijf uit Almelo, tevens fabrikant van kunstgrasvezels, kan gelet op het vertrouwelijke karakter niet zeggen uit welke land de orders komen. De laatste jaren voorzag TenCate vooral het Amerikaanse leger van materialen voor de bescherming van voertuigen. De verkregen defensieorders zijn volgens TenCate „omvangrijk” en zullen het bedrijf enkele jaren werk opleveren. Vervolgorders worden niet uitgesloten, aldus woordvoerder Frank Spaan, die zegt ook niet te kunnen aangeven welke productielocaties van TenCate de antiballistische composietmaterialen leveren. TenCate heeft behalve in de Verenigde Staten op dit terrein productievestigingen in drie Europese landen; Nederland (Nijverdal), Denemarken en Frankrijk.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Opdracht 40 miljoen euro voor TenCate” (14-01-2010), Tubantia

De besluitvorming over de grootste defensieorder in de Nederlandse geschiedenis strekt zich uit over vele jaren en meerdere kabinetten.

Weblink bron “Geschiedenis JSF begint voor Nederland bij Kok-2” (23-04-2009), Tubantia


defensieplan

samenstelling van defensie zn en plan zn

defensieplannen (plural)
defensieplannetje (diminutive singular)
defensieplannetjes (diminutive plural)

voorgenomen beleid betreffende de militaire verdediging van een gebied

Japan tergt China met defensieplan

Weblink bron “Japan tergt China met defensieplan” (Vrijdag 17 december 2010, 12:19), NOS

Vanaf vandaag komt er ook een nieuw defensiefonds. In de pot zit voorlopig 500 miljoen euro. Nederland gaat daar eveneens aan meedoen. Dat is niet helemaal vrijblijvend, want we beloven om jaarlijks twintig procent van het defensiebudget aan investeringen uit te geven. Ook moet er elk jaar een defensieplan komen en we moeten meedoen, financieel of met mankracht, aan missies waartoe Pesco besluit. De besluiten moeten wel unaniem worden genomen door de landen.

Weblink bron
Bert van Slooten
 “Europese landen om de tafel voor gezamenlijke defensie-afspraken” (Maandag 13 november 2017, 12:42), NOS


defensieprogramma

samenstelling van defensie zn en programma zn

Als het een spionageballon zou zijn, is het de vraag waarom China die zou inzetten, zegt Wijninga: "Peking heeft een uitgebreid defensieprogramma en ook heel veel satellieten. Daarmee kunnen ze ook van alles in de gaten houden."

Weblink bron “VS in ban van ballon: Blinken niet naar Peking, China ontkent spionage” (Vrijdag 3 februari 2023, 15:44), NOS


defensieraad

samenstelling van defensie zn en raad zn

groep bestuurders die overleg voeren over militaire aangelegenheden

Morgen zit Nederland als EU-voorzitter de informele defensieraad voor in Amsterdam. Daar komen alle ministers van Defensie van Europa bij elkaar om te praten over samenwerking. Het doel is daardoor geld te besparen en minder afhankelijk te worden van de Verenigde Staten.

Weblink bron “Nederland en Duitsland tekenen voor militaire samenwerking” (Donderdag 4 februari 2016, 17:07), NOS

Porosjenko was secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad, minister van Buitenlandse Zaken en minister van Handel en Economische Ontwikkeling, maar hield het nooit langer dan negen maanden op het pluche uit.

Weblink bron
David-Jan Godfroid
 “Oekraïne omhelst 'chocoladekoning'” (Zaterdag 24 mei 2014, 14:22), NOS


defensiesamenwerking

samenstelling van defensie zn en samenwerking zn

militaire coöperatie tussen verschillende landen

Minister Hennis verwacht niet dat plannen voor meer Europese defensiesamenwerking Nederland miljarden euro's kosten. De Europese Commissie kondigde vorige maand aan meer geld uit te willen geven aan defensie. Ook pleitte de Commissie voor nauwere militaire samenwerking tussen de lidstaten. Volgens de Commissie is dat nodig om tegenwicht te bieden aan de verslechterde veiligheid in de wereld.

Weblink bron “Hennis: Europese defensiesamenwerking levert geld op” (Donderdag 6 juli 2017, 14:56), NOS

Premier Rutte zegt dat onderhandelen juist het beste resultaat voor de nee-stemmers oplevert, omdat Nederland het verdrag dan kan bijstellen. Bijvoorbeeld door bepalingen aan te passen over toetreding tot de EU en over defensiesamenwerking.

Weblink bron “Wens oppositie over referendum Oekraïne haalt het niet” (Dinsdag 19 april 2016, 16:30), NOS


defensiesector

samenstelling van defensie zn en sector zn

defensiesectoren (plural)
defensiesectors (plural)

bedrijfstak die producten maakt die door het leger gekocht en gebruikt worden

De Verenigde Staten voeren de sancties tegen Rusland verder op. De maatregelen zijn gericht tegen de Russische banken-, energie- en defensiesector. Het Witte Huis gaf donderdag al aan dat de sancties tegelijk met de verscherpte maatregelen van Europa zouden worden doorgevoerd. Ook die sancties treffen staatsbanken en grote Russische energie- en defensiebedrijven.

Weblink bron “EU en Oekraïne stellen handelsverdrag uit om vredesproces te bevorderen” (12-09-2014), Tubantia

Minister Maxime Verhagen van Economische Zaken vertrekt morgen voor een handelsmissie naar Turkije. Daaraan nemen zo'n 60 Nederlandse bedrijven uit de creatieve industrie en de defensiesector deel. De missie blijft tot vrijdag in Istanbul.

Weblink bron “Verhagen met handelsmissie naar Turkije” (22-05-2012), Tubantia


defensietechnologie

samenstelling van defensie zn en technologie zn

alle technologie die men gebruikt in militaire apparatuur

Bovendien hebben de Verenigde Staten de export van defensietechnologie naar Rusland verboden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Rusland noemde de sancties een "vijandige anti-Russische aanval" en ontkende opnieuw dat het iets te maken heeft met de vergiftiging van Navalny. Verder waarschuwde het ministerie de VS om "niet met vuur te spelen".

Weblink bron
Iris de Graaf
 “Wat Navalny de komende 2,5 jaar te wachten staat in strafkolonie IK-2” (Woensdag 3 maart 2021, 11:42), NOS

Onderzoekers van het Britse onderzoekscentrum voor defensietechnologie (DSTL) hebben vastgesteld dat het gaat om het zenuwgas novitsjok, in een variant die geschikt is voor militair gebruik. Dat het gifgas uit Rusland komt, heeft de DSTL niet bewezen. Het centrum benadrukt dat dat ook niet de opdracht was, en dat de Britse regering niet alleen leunt op bewijs van de DSTL.

Weblink bron “OPCW na oproep Rusland bijeen over zenuwgasaanval op Skripal” (Woensdag 4 april 2018, 09:24), NOS

Deskundigen waarschuwen dat China de informatie kan gebruiken om de eigen defensietechnologie sneller te verbeteren. De adviesraad zegt niet dat de Chinese overheid achter de digitale inbraken zit. Ook is niet duidelijk in welke systemen precies is ingebroken. Dat kan gebeurd zijn in overheidscomputers zijn, maar ook in die van aannemers.

Weblink bron “"Chinezen stelen wapeninfo VS"” (Dinsdag 28 mei 2013, 10:49), NOS


defensieterrein

samenstelling van defensie zn en terrein zn

stuk land dat gereserveerd is voor militaire activiteiten

Een ander deel van de partij was zo gevaarlijk dat het op een defensieterrein tot ontploffing is gebracht. De verdachte heeft het vuurwerk waarschijnlijk gekocht via internet.

Weblink bron “Bewoners huis uit om gevaarlijk vuurwerk” (Donderdag 10 december 2015, 21:52), NOS

De politie heeft beelden opgevraagd van onder meer een nabijgelegen defensieterrein en van een McDonald's-filiaal.

Weblink bron “Politie kamt omgeving Huis ter Heide uit op zoek naar Anne Faber” (Woensdag 4 oktober 2017, 08:56), NOS

beleidsterrein betreffende de landsverdediging

Volgens Macron en Merkel is de tijd daarom rijp om het over een militaire arm van de EU te hebben. Als je zo nauw samenwerkt op allerlei gebieden, er is coördinatie op vrijwel alle beleidsterreinen, waarom dan niet op defensieterrein, is de redenering.

Weblink bron “Europa deze week: de EU ook als militaire organisatie?” (Zondag 10 juni 2018, 13:00), NOS


defensiedeskundige

samenstelling van defensie zn en deskundige zn

iemand die verstand heeft van militaire onderwerpen

Volgens defensiedeskundige Frans Osinga dient de aankondiging van een tegenoffensief meerdere doelen. "Allereerst om aan het volk te laten zien dat er licht aan het eind van de tunnel is, en dat de mobilisatie zijn vruchten afwerpt. Ook is het gericht aan Rusland, dat hierdoor mogelijk gedwongen wordt om eenheden vanuit de Donbas te verplaatsen naar het zuiden waardoor de opmars in de Donbas zal stokken."

Weblink bron “Oekraïne bestookt Russisch wapendepot Cherson, offensief ophanden” (Dinsdag 12 juli 2022, 14:00), NOS

Defensiedeskundige Bob Deen van Instituut Clingendael geeft een toelichting op de militaire en diplomatieke ontwikkelingen in Oekraïne op dinsdag 14 juni.

Weblink bron “Hoe is het nu aan het front? Oost-Europadeskundige Bob Deen licht toe” (Dinsdag 14 juni 2022, 15:21), NOS

Een militaire actie kan op allerlei manieren gebeuren, benadrukt de defensiedeskundige. "Dus ook op zee of in de lucht." Daarbij verwijst hij naar Estland, waar dinsdag een Russische legerhelikopter zonder toestemming het luchtruim binnendrong.

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Litouwers en Polen rond 'Suwalki Gap' vrezen Russische vergelding treinblokkade” (Donderdag 23 juni 2022, 09:11), NOS


defensiestrategie

samenstelling van defensie zn en strategie zn

defensiestrategieën (plural)
defensiestrategietje (diminutive singular)
defensiestrategietjes (diminutive plural)

plannen die dienen om de militaire veiligheid van een land te verhogen

Eerst de 59 kruisraketten op een luchtmachtbasis in Syrië, nu de MOAB in Afghanistan. Wat is er aan de hand met de Amerikaanse defensiestrategie en wat is er nog over van de Trump, die zich zoveel mogelijk zou terugtrekken uit de internationale politiek?

Weblink bron “'Inzet mega-bom signaal van Trump: wees gewaarschuwd'” (Vrijdag 14 april 2017, 13:01), NOS

Voor het eerst in tien jaar heeft Japan een nieuwe defensiestrategie aangenomen, waarmee de uitgaven aan het leger met miljarden euro's omhooggaan. "Voor de stabiliteit van Japan moeten we het defensiebudget verhogen," zegt premier Kishida.

Weblink bron
Anoma van der Veere
 “Japan komt met nieuwe defensiestrategie, wil budget leger verdubbelen” (Vrijdag 16 december 2022, 16:44), NOS


defensieverdrag

samenstelling van defensie zn en verdrag zn

defensieverdragen (plural)
defensieverdragje (diminutive singular)
defensieverdragjes (diminutive plural)

overeenkomst tussen verschillende landen betreffende de landsverdediging

Het land is ook actief op zoek naar steun in Europa en heeft met het VK een speciaal defensieverdrag getekend. De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim maakte onlangs nog de tocht naar Japan. Daarbij staat een officieel NAVO-kantoor in Tokio op de planning.

Weblink bron
Anoma van der Veere
 “Groeiende kerndreiging hoog op de agenda bij G7-top in Hiroshima” (Donderdag 18 mei, 20:25), NOS

Nederland gaat op militair gebied nauwer samenwerken met de Verenigde Staten. Op de dag dat premier Mark Rutte de Amerikaanse president Donald Trump spreekt in het Witte Huis, tekenden de ambassadeurs van beide landen het defensieverdrag.

Weblink bron “Militaire samenwerking met VS versterkt” (02-07-2018), Tubantia


defensiezaken

samenstelling van defensie zn en zaak zn

alles wat te maken heeft met de landsverdediging

Hij hield zich in de Kamer vooral bezig met de dossiers immigratie en asielzoekers. Het is nog niet bekend of hij deze portefeuille weer krijgt. Popken voerde het woord over defensiezaken.

Weblink bron “PVV'er Sietse Fritsma weer terug in Tweede Kamer” (Vrijdag 28 augustus 2020, 18:05), NOS

Ook de Democraten waren uiterst kritisch over de actie van de president. Een hoge Democraat in de Senaatscommissie voor Defensiezaken noemde het veto "een afscheidscadeau" voor de Russische president Poetin en "een brok steenkool voor onze troepen".

Weblink bron “Amerikaans Congres veegt voor het eerst veto van Trump van tafel” (Vrijdag 1 januari 2021, 21:14), NOS

Oostenrijk verdenkt Rusland van spionage. Volgens de Oostenrijkse bondskanselier Kurz hebben de Russen zo'n 30 jaar via een omgekochte legerkolonel informatie verkregen over Oostenrijkse defensiezaken.

Weblink bron “Oostenrijk meldt Russische spionage: kolonel werkte decennia voor Russen” (Vrijdag 9 november 2018, 09:20), NOS


denuclearisering

afleiding vna naamwoord van handeling van denucleariseren met het achtervoegsel -ing

"Het is bemoedigend dat de Verenigde Staten en Noord-Korea in hun gezamenlijke verklaring volledige denuclearisering en vertrouwenwekkende maatregelen noemen", zegt minister Blok van Buitenlandse Zaken.

Weblink bron “Nederland vindt verklaring Trump en Kim bemoedigend” (Dinsdag 12 juni 2018, 15:31), NOS

Bovendien zeggen kenners dat 'volledige denuclearisering' voor Noord-Korea waarschijnlijk iets heel anders betekent dan voor de rest van de wereld. "Dat betekent voor Noord-Korea dat iedereen de kernwapens de deur uit moet doen, Pyongyang als laatste", aldus Breuker.

Weblink bron “'Een historische dag, maar geen concrete Grote Deal'” (Dinsdag 12 juni 2018, 19:14), NOS


detachementscommandant

samenstelling van detachement zn en commandant zn met het invoegsel -s-

bevelvoerder van een tijdelijke, van het leger afgezonderde, militaire eenheid

"We hebben in een mortuarium in Kiev de lichamen kunnen onderzoeken", zegt detachementscommandant Angelo Wouters van de Koninklijke Marechaussee. De stoffelijke overschotten waren in slechte staat, een deel van de lichamen was grotendeels verbrand. "Dat maakt het onderzoek moeilijk."

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Opsporingsteam terug uit Oekraïne: 'Ongelooflijk wat we aantroffen'” (7 december 2022), NOS

Detachementscommandant Chris begrijpt het gevoel. Ook hij is niet blij met de situatie, maar tegelijkertijd trots op wat er wel lukt. „We zijn hier met slechts twee toestellen, maar maken echt het verschil. Zelfs de Amerikanen die hier met zoveel meer toestellen zitten, krijgen de vracht niet weggewerkt. Zij waren dolblij toen wij - en de tanker - hier kwamen.”

Weblink bron
Raymond Boere
 “Zonder onze brandstof geen missie tegen IS” (20-10-2017), Tubantia


forteiland

forteilanden (plural)
forteilandje (diminutive singular)
forteilandjes (diminutive plural)

Het zijn in totaal tien zegels. Alleen de Van Nellefabriek in Rotterdam ontbreekt. Unesco verklaarde het gebouw afgelopen juni tot werelderfgoed, maar toen werden de postzegels al gedrukt. De Stelling van Amsterdam is daarom twee keer afgebeeld, zowel het fort bij Spijkerboor als forteiland Pampus.

Weblink bron “Werelderfgoed op een postzegel” (Dinsdag 12 augustus 2014, 17:01), NOS

Het forteiland Pampus wordt weer een onbewoond eiland. Vanwege financiële problemen heeft de stichting die het eiland beheert ontslag aangevraagd voor de twee fortwachters Kris van de Voorde en Maartje Terwindt.

Weblink bron “Ontslag voor fortwachters Pampus” (Zaterdag 26 oktober 2013, 14:28), NOS


fosforbom

fosforbommen (plural)
fosforbommetje (diminutive singular)
fosforbommetjes (diminutive plural)

De Brit is overigens ervaringsdeskundige. "Ik heb als militair witte fosfor gebruikt. En vergeet niet dat het legaal is." Hij zegt dat het ideaal was om snel rookpluimen te creëren en zo de vijand te verblinden. Voor dat effect wordt zo'n fosforbom volgens hem idealiter halverwege of op zo'n tweede derde afstand tussen de aanvallende eenheden en vijandige militairen geschoten.

Weblink bron
Paulus Houthuijs
 “Schieten met fosformunitie is 'grijs gebied' in het oorlogsrecht” (Dinsdag 15 maart 2022, 10:27), NOS

De boer had de bom, vermoedelijk een fosforbom, op zijn akker bij de stad Maagdenburg gevonden. Hij had het explosief op zijn pick-uptruck gelegd en was er in de brandende zon mee op weg naar zijn boerderij gegaan. Onderweg ontbrandde de bom, waarschijnlijk door de hitte.

Weblink bron “Duitsers gewond door brandbom uit WOII” (Zondag 9 augustus 2015, 19:44), NOS


fragmentatiebom

samenstelling van fragmentatie zn en bom zn

fragmentatiebommen (plural)
fragmentatiebommetje (diminutive singular)
fragmentatiebommetjes (diminutive plural)

bom die in scherven uiteenspat bij een ontploffing

NOS-justitiespecialist Robert Bas zegt dat het opvallend is dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid het woord raket niet noemt. "Het patroon wat ze schetsen past bij de inslag van een Buk-raket. Die werkt als een soort fragmentatiebom. De raket ontploft tientallen meters voor zijn doelwit, meestal straaljagers, om de kans zo groot mogelijk te maken om het doelwit te raken."

Weblink bron “Objecten doorboorden MH17-vlucht” (Dinsdag 9 september 2014, 09:59), NOS

De rellen van gisteravond in Istanbul hebben een tweede leven geëist. Een man raakte zwaargewond toen 's avonds laat een fragmentatiebom ontplofte. Vanochtend is hij aan die verwondingen bezweken. Ook acht anderen raakten gewond.

Weblink bron “Opnieuw dode na protest Istanbul” (Vrijdag 23 mei 2014, 11:58), NOS


fregatkapitein

samenstelling van fregat zn en kapitein zn

fregatkapiteinen (plural)
fregatkapiteins (plural)

militaire rang overeenkomend met die van luitenant-kolonel

Pardoen werkte in verschillende functies al twintig jaar voor het Paleis. Hij wordt opgevolgd door de 44-jarige Peter Degraer, die een carrière als fregatkapitein achter de rug heeft.

Weblink bron “Adviseur Albert en Paola ontslagen” (Vrijdag 4 april 2014, 14:02), NOS


gasgranaat

projectiel gevuld met een giftig of bijtend gas


gasoorlog

gasoorlogen (plural)
gasoorlogje (diminutive singular)
gasoorlogjes (diminutive plural)

Voor museumdirecteur Benno Tempel is de actualiteit niet ver weg. "Dix maakte beelden van de eerste gasoorlog. Dan denk je aan wat er recent nog in Syrië is gebeurd."

Weblink bron
Jeroen Wielaert
 “De Eerste Wereldoorlog in kunst” (Donderdag 29 mei 2014, 07:25), NOS


generaalsrang

samenstelling van generaal zn en rang zn met het invoegsel -s-

met een militaire rang die overeenkomt met die van generaal; de hoogste rang bij de landmacht

Wel is de dood van Gerasimov een grote tegenvaller voor de operatie van Poetin, zegt Ruslandkenner Hubert Smeets in het NOS Radio 1 Journaal. "Gewone soldaten kun je nog anoniem terughalen naar Rusland en anoniem in een massagraf begraven. Bij hoge militairen van deze generaalsrang kan dat niet. Die moeten met een beetje eerbetoon worden begraven en dan wordt dat ook bekend in Rusland."

Weblink bron “'Russische generaal gedood: vrij uniek dat hij in de frontlinie was'” (Dinsdag 8 maart 2022, 11:11), NOS


gevechtsgroep

samenstelling van gevecht zn en groep zn met het invoegsel -s-

groep militairen die zelfstandig een gevecht kan aangaan; groep strijders

Op deze plek aan de Middellandse Zee hield de marine gisteren ook al een aanval tegen waarbij veel Palestijnen zouden zijn omgekomen die met boten probeerden Israël te bereiken. Door de aanvallers vanaf zee onder vuur te nemen kon worden voorkomen dat een gevechtsgroep de grens overstak. Ook werd een tractor gestopt die de grensmuur wilde slopen.

Weblink bron “'Honderden strijders gedood, tientallen arrestaties'” (Zondag 8 oktober, 09:57), NOS

De 3600 Nederlandse militairen werken bij de NAVO-oefening samen met de Duitsers. Daarnaast bereidt de oefening de krijgsmacht voor op deelname aan de multinationale gevechtsgroep die vanaf maart als vooruitgeschoven NAVO-aanwezigheid in Litouwen is.

Weblink bron “Amerikaanse militairen in Polen voor bescherming Oost-Europa” (Donderdag 12 januari 2017, 18:14), NOS


gevechtshandeling

samenstelling van gevecht zn en handeling zn met het invoegsel -s-

handeling die deel uitmaakt van een militair gevecht

De Russische VN-ambassadeur zei voor de Veiligheidsraad dat een aanval op Syrië een inbreuk zou zijn op het internationale recht, een illegale gevechtshandeling tegen een soevereine staat. Rusland is een bondgenoot van de Syrische regering van president Assad.

Weblink bron “VN-chef Guterres: Koude Oorlog terug van weggeweest” (Vrijdag 13 april 2018, 17:47), NOS

Het Openbaar Ministerie zou dat wel kunnen. Het OM krijgt de kopieën van alle rapporten die worden opgesteld door piloten na een gevechtshandeling, waarin onder andere de locatie en tijd worden beschreven. Ook heeft het OM een lijst van Airwars waarop alle burgerslachtoffers staan die volgens het onderzoekcollectief zijn veroorzaakt door de coalitie tegen IS. Door de lijsten te vergelijken zou het OM kunnen kijken waar Nederland mogelijk slachtoffers heeft gemaakt, en een onderzoek starten.

Weblink bron
Ben Meindertsma
 “'Er moeten wel burgers zijn omgekomen bij Nederlandse bombardementen'” (Vrijdag 2 juni 2017, 21:13), NOS


gevechtskracht

samenstelling van gevecht zn en kracht zn met het invoegsel -s-

"Met de nieuwe systemen geeft Defensie verder invulling aan de gemeenschappelijke gevechtskracht en afschrikking van de NAVO. Nederland laat hiermee zien verantwoordelijkheid te nemen door hier een sterke bijdrage aan te leveren", zegt de staatssecretaris. Hij gaat ervan uit dat de raketsystemen in totaal tussen de 2 en de 3,25 miljard euro gaan kosten.

Weblink bron “Defensie koopt voor miljarden aan nieuwe schepen en raketsystemen” (Maandag 3 april 2023, 17:59), NOS


gevechtstank

samenstelling van gevecht zn en tank zn met het invoegsel -s-

gepantserd rupsvoertuig met een draaibaar kanon

In juni was de landmacht aan de beurt. De prinses maakt in Drenthe kennis met de 43e gemechaniseerde brigade en reed mee in een Leopard-gevechtstank. Ook maakte ze kennis met het Duits-Nederlandse 414 Tankbataljon.

Weblink bron “Foto's vrijgegeven van kennismaking Amalia met krijgsmacht” (Vrijdag 2 december 2022, 17:51), NOS

Daarmee is een einde gekomen aan zo'n 90 jaar Nederlandse tankgeschiedenis. De eerste tank maakte kort na de Eerste Wereldoorlog zijn entree. Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog beschikte Nederland over bijna 1000 gevechtstanks. Zij vormden de ruggengraat van de Nederlandse krijgsmacht.

Weblink bron “Afscheid van de Leopard” (Donderdag 21 juni 2012, 12:27), NOS


gevechtsuitrusting

samenstelling van gevecht zn en uitrusting zn met het invoegsel -s-

materiaal dat een militair tot zijn beschikking heeft tijdens een militair gevecht

"Het NAVO-lidmaatschap is voor ons een kwestie van leven of dood", zegt Oleksandr Holopeteljoek in gevechtsuitrusting vanuit Bachmoet via een videoverbinding. "Wij hebben hier Amerikaanse tanks, we gebruiken ze al maanden en kennen ze door en door." Misschien wel beter dan de NAVO-bondgenoten zelf. "Zij oefenen in vrede, wij noodgedwongen in oorlog."

Weblink bron
Kysia Hekster & Chiem Balduk
 “Hoge verwachtingen in Oekraïne voor NAVO-top: 'Belangrijkste top in 15 jaar'” (Dinsdag 11 juli 2023, 05:00), NOS

Iedere dag voert hij meerdere 'missies' uit, zoals hij het noemt. "Gisteren moest ik eerst gevechtsuitrusting van een garage naar militairen brengen, daarna alleen een paar pakken melk." Ook heeft hij de diesel uit de motoren van zijn rijschool gehaald om aan de strijdkrachten te geven.

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Aleksandr is 'oorlogspostbode' in Kiev: 'Wij gaan zeker winnen'” (Donderdag 3 maart 2022, 16:45), NOS

De militaire vakbond VBM heeft felle kritiek op het aankoopbeleid van Defensie omdat voor een nieuwe gevechtsuitrusting te weinig helmen zijn besteld. Daardoor krijgen 18.000 militairen geen helm. Ze moeten er een lenen als ze moeten oefenen of als ze plotseling op missie worden gestuurd. Volgens de legerbond is dat te gek voor woorden.

Weblink bron “Legerbond schiet aankoopbeleid militaire helmen aan flarden” (Maandag 15 augustus 2016, 10:03), NOS


gevechtsvlieger

samenstelling van gevecht zn en vlieger zn met het invoegsel -s-

"Dit lijkt op het eerste gezicht een statement van IS dat gericht is aan Jordanië", zegt correspondent Sander van Hoorn. Op internet verschenen vandaag beelden van een man in een oranje overall die levend wordt verbrand, naar alle waarschijnlijkheid de gevangengenomen Jordaanse gevechtsvlieger.

Weblink bron “'Verbrandingsvideo is boodschap aan Jordanië'” (Dinsdag 3 februari 2015, 18:51), NOS

Ze besluiten Poch te confronteren. Hij wordt na een vlucht gesommeerd op kantoor te komen. De piloot spreekt tegen dat hij daar iets mee te maken zou hebben: hij is in Argentinië gevechtsvlieger geweest, had destijds nooit gehoord van dodenvluchten en er al helemaal niet aan deelgenomen.

Weblink bron
Hugo van der Parre
 “Reconstructie: hoe Argentinië piloot Julio Poch op het spoor kwam” (Woensdag 29 november 2017, 13:22), NOS

De Ruiter kreeg de medaille voor zijn uitzonderlijke prestaties als gevechtsvlieger en air mission commander in 2007 en 2009 in Afghanistan. De koning noemde hem vasthoudend, vakkundig, vernieuwend en onverschrokken. "Op exceptionele wijze gaf u blijk van moed, beleid en trouw."

Weblink bron “Ridder Roy de Ruiter deed 'soms het onmogelijke' in Afghanistan” (Vrijdag 31 augustus 2018, 16:39), NOS


gevechtsvoertuig

samenstelling van gevecht zn en voertuig zn met het invoegsel -s-

militair voertuig dat direct betrokken is bij gevechtshandelingen; bewapend militair voertuig

De tank, een Leopard 2A4, kwam uit een museum. Het gevechtsvoertuig werd voor gepland onderhoud vervoerd van Wassenaar naar Amersfoort, begeleid door drie marechaussees op motoren.

Weblink bron “Vrachtwagen van Defensie geladen met tank ramt geluidsscherm op A12” (Maandag 25 juli 2022, 18:00), NOS

De tank had meegedaan aan een oefening en was op weg terug naar de kazerne. Het 25 jaar oude gevechtsvoertuig is total loss.

Weblink bron “Tank belandt in rivier: drie doden in Taiwan” (Dinsdag 16 augustus 2016, 19:53), NOS

Het systeem is de afgelopen jaren uitgebreid getest. Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft inmiddels besloten het prototype van een nieuw gevechtsvoertuig met dit systeem uit te rusten.

Weblink bron
Nik Wouters
 “TenCate gewild om antibermbomsysteem” (Donderdag 22 oktober 2015, 08:39), NOS


gevechtszone

samenstelling van gevecht zn en zone zn met het invoegsel -s-

Het ziekenhuis waar Versloot werkt is zelf nog geen doelwit geweest. "We zitten daar goed, net buiten de gevechtszone. Maar er kan altijd iets gebeuren natuurlijk. Daar zijn we goed op voorbereid. We hebben goede informatie. Als er iets gebeurt dan moeten we maar wat eerder weg en hopen dat dat dan voldoende is."

Weblink bron “Nederlandse fysiotherapeut in Mosul: 'Je bent de hele dag in de oorlog'” (Vrijdag 23 juni 2017, 11:57), NOS

De strijdende partijen hebben ook afgesproken op korte termijn hun tanks en ander zwaar wapentuig terug te trekken uit de gevechtszone. Waarnemers van de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) gaan naar de frontlinies om te controleren of dat inderdaad gebeurt.

Weblink bron “Wapens zwijgen in Oekraïne” (Zaterdag 6 september 2014, 06:57), NOS

"De staat Israël is niet verantwoordelijk omdat het incident plaatsvond in een oorlogssituatie," zei de rechter. "Mevrouw Corrie beschermde terroristen in een aangewezen gevechtszone." De rechter was verder van mening dat de chauffeur van de bulldozer Corrie niet heeft gezien en voegde toe dat de soldaten hun uiterste best hadden gedaan om mensen weg te houden van de gevechtszone. "Corrie ging niet weg uit het gebied, zoals ieder weldenkend mens wél zou doen," zei de rechter in zijn oordeel.

Weblink bron “Eindelijk uitspraak in zaak Rachel Corrie” (Dinsdag 28 augustus 2012, 09:36), NOS


geweerkogel

projectiel dat met een geweer kan worden afgeschoten

De voorruit van de trein die vorige week ontspoorde bij Philadelphia, is niet beschadigd door een pistool- of geweerkogel. Na onderzoek sluit de FBI die mogelijkheid uit, zegt de National Transportation Safety Board.

Weblink bron “Amtrak-trein niet beschadigd door kogel” (Dinsdag 19 mei 2015, 01:55), NOS

Op de luchthaven van Los Angeles (LAX) is een dode gevallen bij een schietpartij. Er zijn ook drie gewonden. De dode is een beveiliger, die werd geraakt door een geweerkogel van een man die intussen is gearresteerd.

Weblink bron “Dode bij schietpartij op vliegveld LA” (Vrijdag 1 november 2013, 18:11), NOS


gevechtslinie

samenstelling van gevecht zn en linie zn met het invoegsel -s-

gevechtslinies (plural)
gevechtslinietje (diminutive singular)
gevechtslinietjes (diminutive plural)

de lijn waar gevochten wordt in een militair conflict

In het vredesakkoord is onder meer afgesproken dat de zwaarste wapens tot 70 kilometer van de gevechtslinie moeten worden teruggetrokken. Voor lichtere wapens geldt een afstand van minimaal 25 kilometer.

Weblink bron “Zware wapens worden teruggetrokken uit Donetsk” (Vrijdag 27 februari 2015, 12:16), NOS

Bij een luchtaanval van de NAVO in de buurt van de Oost-Libische stad Brega zijn meerdere opstandelingen gedood. Schattingen over het aantal doden lopen uiteen van vijf tot dertien. De opstandelingen waren met tanks onderweg naar de gevechtslinie tussen Ajdabiya en Brega.

Weblink bron “'Opstandelingen gedood bij NAVO-luchtaanval'” (Donderdag 7 april 2011, 14:08), NOS

Zo verplaatst de gevechtslinie zich steeds verder naar het oosten, in de richting van Benghazi, een van de steden waar de opstand tegen Kadhafi bijna een maand geleden begon. Intussen wordt de roep om een vliegverbod steeds sterker. De Arabische Liga sprak gisteren steun uit voor het instellen van een vliegverbod boven Libië en heeft de VN-Veiligheidsraad gevraagd om zo'n verbod af te kondigen.

Weblink bron “Opmars troepen Kadhafi bij Misrata” (Zondag 13 maart 2011, 15:24), NOS


aga

van Ottomaans آغا zn (ağa) "oudere broer; hoge officier, heer"


oorlogsvlieger

samenstelling van oorlog zn en vlieger zn met het invoegsel -s-

Weblink bron “Nederlandse oorlogsvlieger uit WO II op 100-jarige leeftijd overleden” (Donderdag 26 september 2019, 18:31), NOS

Kinderen kunnen ook klauteren over een dubbeldeksvliegtuig, een verwijzing naar Saint-Exupéry, die in 1944 als oorlogsvlieger omkwam. Ook is er een luchtbar, op 35 meter hoogte.

Weblink bron “Kleine Prins heeft eigen pretpark” (Donderdag 3 juli 2014, 10:43), NOS


pantsergevechtsvoertuig

samenstelling van panters zn en gevechtsvoertuig zn met het invoegsel -s-

militair voertuig met pantsering en bewapening


gifgasaanslag

samenstelling van gifgas zn en aanslag zn

terreuractie met behulp van een giftig gas

Er is geen "helder bewijs" dat Rusland achter de gifgasaanslag op oud-spion Sergej Skripal in Engeland zit, toch zet ook Nederland twee Russische diplomaten uit. Volgens minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is er genoeg informatie die in de richting van de Russen wijst. "Als Nederland sluiten we ons aan bij de grote waarschijnlijkheid die Engeland aanhoudt."

Weblink bron “Blok: signaal aan Rusland nodig om waarheid boven tafel te krijgen” (Maandag 26 maart 2018, 21:42), NOS

Vijftien lidstaten van de Europese Unie hebben vanmiddag besloten om Russische diplomaten uit te zetten vanwege de gifgasaanslag op oud-spion Skripal in Engeland. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het een "onvriendelijke stap". Het land heeft geen goed woord over voor Groot-Brittannië. "Een land dat de Europese Unie verlaat, dwingt de andere EU-landen om de relatie met Rusland te verpesten", zegt Rusland.

Weblink bron “'Het is nu niet meer Londen tegen Moskou'” (Maandag 26 maart 2018, 18:17), NOS


goalkeeper

systeem met een snelvuurkanon dat een schip beschermt tegen aanvallen met raketten

In 2013 had de minister al aangekondigd dat de Amsterdam vanwege de bezuinigingen bij Defensie in 2014 uit de vaart zou worden genomen. Peru koopt het schip inclusief het Goalkeeper-wapensysteem.

Weblink bron “Marine verkoopt laatste bevoorrader” (Maandag 16 juni 2014, 16:35), NOS


gordijnmuur

muur tussen twee bastions van een verdedigingsmuur of kasteel


granaataanslag

samenstelling van granaat zn en aanslag zn

terroristische aanslag met behulp van een granaat

De groep westerse journalisten die woensdag onder vuur kwam in de stad Syrische stad Homs is terug uit Syrië. In Nieuwsuur vanavond een gesprek met VRT-verslaggever Rudi Vrankcx. Hij stond op een paar meter van de granaataanslag. Nieuwsuur stelt hem onder meer de vraag: wie zit er achter de aanslag?

Weblink bron “Rudi Vrankcx over aanslag Homs” (Vrijdag 13 januari 2012, 23:08), NOS


granaatinslag

samenstelling van granaat zn en inslag zn

het neerkomen en ontploffen van een explosief dat men kan wegwerpen

Nog maar één granaatinslag per dag. Zo omschrijft Merlijn Stoffels van het Rode Kruis de situatie rond de Syrische stad Homs op dit moment. Hij nam 3FM-dj Paul Rabbering mee naar het land om te laten zien wat het Rode Kruis op dit moment kan doen om jongeren in het gebied te helpen.

Weblink bron “'Toen ik in Homs aankwam, stond mijn hart even stil'” (Dinsdag 10 november 2015, 07:34), NOS

In de woonkamer sliep het jongetje samen met zijn moeder, broertje en zusje. "Het is een wonder dat zij alleen lichtgewond zijn geraakt", zegt een familielid tegen de Birmingham Mail. In totaal zouden er vijf kinderen en meerdere volwassenen in het appartement zijn geweest tijdens de granaatinslag.

Weblink bron “Nederlandse jongen (8) dood bij explosie Gothenburg” (Maandag 22 augustus 2016, 23:03), NOS

De inmiddels jonge moeder Waad legt onvermoeibaar het ene na het andere drama vast. Ze probeert ondanks alles een veilig thuis te creëren voor haar baby. In de met zandzakken beschermde kamer zingt ze liedjes voor haar, soms ruw onderbroken door een oorverdovende granaatinslag. Al-Kateab: "Als ik zelfs niet in staat was om mezelf te beschermen hoe kon ik dan ooit Sama beschermen?"

Weblink bron “Jaren filmen tussen bommen levert film op over dood en hoop in Aleppo” (Woensdag 27 november 2019, 17:30), NOS


granaatvuur

Granaatvuur van pro-Russische rebellen heeft een Oekraïense militair in Oost-Oekraïne het leven gekost. Ook zijn twee militairen gewond geraakt. Door het geweld is het staakt-het-vuren tussen de rebellen en overheidstroepen geschonden.

Weblink bron “Wapenstilstand Oekraïne in gevaar na dood militair” (Woensdag 14 oktober 2015, 16:45), NOS

Chris Gunness is woordvoerder voor de Verenigde Naties (UNRWA), die in Gaza een aantal scholen en schuilplaatsen beheert. Hij was zelf ook even nieuws toen hij gisteren huilde toen hij voor de tv-zender Al Jazeera de toestand ter plaatse beschreef. Vlak daarvoor waren er vijftien doden gevallen toen een VN-school was getroffen door Israëlisch granaatvuur. Gunness verloor al vijf collega's sinds de oorlog rond Gaza begon.

Weblink bron “Plegen Israël en Hamas oorlogsmisdaden?” (Vrijdag 1 augustus 2014, 14:48), NOS

De brand, die nog altijd niet geblust zou zijn, is volgens oppositiegroepen ontstaan door granaatvuur van het leger. Het gewapend verzet begon drie dagen geleden een offensief in de grootste stad van Syrië en er wordt op verscheidene plekken gevochten.

Weblink bron “Deel markt Aleppo in vlammen op” (Zondag 30 september 2012, 02:52), NOS


groepscommandant

samenstelling van groep zn en commandant zn met het invoegsel -s-


grondaanval

aanval met een landleger; aanval met grondtroepen

Bevelhebber Amos zegt dat de twee generaals te weinig militairen hebben ingezet voor het beveiligen van de basis. Ook waren ze niet goed voorbereid op een grondaanval.

Weblink bron “Nalatige generaals VS ontslagen” (Dinsdag 1 oktober 2013, 01:29), NOS

Obama vraagt het Congres om toestemming voor een actie. De buitenlandcommissie van de Senaat heeft al ingestemd, op voorwaarde dat er geen grondaanval komt en de actie maximaal negentig dagen duurt.

Weblink bron “Obama: 6 Syrië-interviews op 1 dag” (Zaterdag 7 september 2013, 22:07), NOS

De Amerikanen zullen waarschijnlijk niet wachten op een stemming in de VN-Veiligheidsraad. Na dagen van onderhandelen tussen de Republikeinse en Democratische senatoren, is er een ontwerpresolutie opgesteld over een mogelijke aanval op Syrië. Zo'n aanval mag volgens deze resolutie maximaal 90 dagen duren. Een grondaanval is uitdrukkelijk uitgesloten. Dat benadrukte ook minister Kerry van Buitenlandse Zaken gisteravond tijdens een hoorzitting in de buitenlandcommissie van de Senaat.

Weblink bron “Poetin zet deur voor aanval op een kiertje” (Woensdag 4 september 2013, 13:05), NOS


gronddoel

een op de grond gelegen doel dat men wil aanvallen

In het NOS Radio 1 Journaal zei hij: "dat kan zeker gebeuren als je in het toestel druk bezig bent om je gronddoel op te sporen. Je bent dan naar buiten aan het kijken, aan het manoeuvreren en misschien dat je ook op andere vliegtuigen moet letten. Dan zou het best kunnen dat je aandacht daar zo op gericht is dat je op dat moment niet in de gaten hebt dat je in een luchtruim komt waar je niet hoort te zijn."

Weblink bron “Maakten de Russische piloten een foutje?” (Dinsdag 24 november 2015, 18:39), NOS

In de geel-zwarte toren raakte niemand gewond. De vlieger vuurde op een gronddoel op het strand, maar raakte per ongeluk de toren. De straaljager was afkomstig van de vliegbasis Volkel, in Brabant. De luchtmacht stelt een onderzoek in.

Weblink bron “F-16 beschiet toren Vlieland” (Maandag 4 november 2013, 19:53), NOS

Een JSF-gevechtsvliegtuig heeft voor het eerst bij een oefening met een geleide bom een gronddoel geraakt. Dat is bekendgemaakt door het Pentagon.

Weblink bron “JSF bombardeert eerste gronddoel” (Woensdag 30 oktober 2013, 21:54), NOS


gronddoelraket

samenstelling van gronddoel zn en raket zn

raket met een explosieve lading die gericht is tegen een doel dat zich op de grond bevindt

Het VN-onderzoeksteam had niet het mandaat om de verantwoordelijke voor de aanval aan te wijzen, maar constateert wel dat daarbij gronddoelraketten zijn gebruikt.

Weblink bron “'Sarin afgevuurd door Syrische regime'” (16-09-2013), Tubantia


grondgevecht

samenstelling van grond zn en gevecht zn

grondgevechten (plural)
grondgevechtje (diminutive singular)
grondgevechtjes (diminutive plural)

gevechten door een landleger op de grond gevoerd

Natanyahu blijft aan een wapenstilstand werken, zegt Halevy. "Volgens mij heeft de premier er weinig zin in op korte termijn verder te gaan dan luchtaanvallen en een grondgevecht hier en daar." Natanyahy wil volgens hem een verzwakte Hamas in Gaza houden, zodat Israël niet verantwoordelijk wordt voor de bevolking van de stad. Maar er is juist overleg met Hamas nodig, aldus Halevy. Anders komen er misschien extremere organisaties voor in de plaats.

Weblink bron “Ex-hoofd Mossad: "ISIS gevaarlijker dan Hamas"” (Woensdag 16 juli 2014, 15:28), NOS


grondleger

grondlegers (plural)
grondlegertje (diminutive singular)
grondlegertjes (diminutive plural)

leger van de landmacht voor gevechtshandelingen op de grond

Het leger van de VAE in Jemen stelt volgens Van Hoorn niet zoveel voor. "Het is een klein grondleger dat voornamelijk opereert in de gebieden die door de regering gecontroleerd worden."

Weblink bron “'Oorlog in Jemen praktisch voorbij' voor troepen VAE” (Donderdag 16 juni 2016, 09:55), NOS

Toch is het heroveren van Kobani voor de Koerden heel belangrijk. Kobani ligt zeer na aan het hart van iedere Koerd en daarom is het vooral een symbolische overwinning. Het is goed voor het moreel van de troepen. "Het geeft ook aan dat IS niet onverslaanbaar is. Toen de aanval op Kobani in september begon leken ze onoverwinnelijk. Maar nu lijken er toch scheurtjes in dat beeld te komen door dit soort overwinningen. Maar het was ook een taaie klus waar maandenlange bombardementen van de Amerikanen en een Koerdisch grondleger voor nodig waren. Dat voorspelt niet heel veel goeds voor andere steden die nog in handen zijn van IS".

Weblink bron “'Vluchtelingen Kobani voorlopig nog niet terug'” (Dinsdag 27 januari 2015, 21:47), NOS

?..van de VS is het Amerikaanse begrotingstekort, zei Obama's stafchef Mullen twee jaar geleden. Nog wel veruit de grootste militaire macht ter wereld, gaat het economische verval met procenten tegelijk. Straks resteert volgens minister Panetta "een holle krijgsmacht die zijn missies niet meer kan uitvoeren" en heeft de VS 'het kleinste grondleger sinds 1940' en de 'kleinste marine sinds de Eerste Wereldoorlog'. Au, maar het is niet anders, cijfer 7.

Weblink bron “Na vier jaar Obama” (Woensdag 31 oktober 2012, 13:24), NOS


grondoffensief

samenstelling van grond zn en offensief zn

Een Israëlisch grondoffensief lijkt aanstaande te zijn. Het leger waarschuwt burgers in Gaza het noorden van het gebied te verlaten.

Weblink bron “Correspondent Nasrah Habiballah: 'Troepenopbouw aan grens met Gaza'” (Zaterdag 14 oktober, 23:10), NOS

Starlink vulde dat gat op en het aanvankelijke succes van Rusland op het cyberfront werd vergeten, omdat het grondoffensief haperde, stelt Ducheine.

Weblink bron
Wessel de Jong
 “'Rusland stemt cyberoorlog tegen Oekraïne niet goed af op grondoperatie'” (Maandag 3 april 2023, 18:48), NOS


guerrillagroep

samenstelling van guerrilla zn en groep zn

guerrillagroepen (plural)
guerrillagroepje (diminutive singular)
guerrillagroepjes (diminutive plural)

In de strijd tussen de FARC en regeringsmilitairen zijn de afgelopen 50 jaar tienduizenden mensen omgekomen. De FARC begon als een marxistische guerrillagroep die opkwam voor de arme boerenbevolking. In de jaren 60 en 70 kreeg de groep grote delen van het land in handen. De strijd werd gefinancierd met handel in cocaïne.

Weblink bron “Vredesoverleg Colombia in Oslo” (4 september 2012), NOS

Langlois had zich bij een Colombiaanse legereenheid aangesloten die in de zuidelijke provincie Caqueta op zoek was naar illegale drugslaboratoria van de FARC. De legereenheid stuitte op hevig verzet van een zwaarbewapende guerrillagroep. Langlois liep daarbij de schotwond in zijn linkerarm op, gooide zijn helm en kogelvrij vest af en verdween. Later bleek dat hij in handen was van de guerrillastrijders.

Weblink bron
Kees Elenbaas
 “FARC-video van Franse journalist” (29 mei 2012), NOS


guerrillagroepering

organisatie die een guerrillaoorlog voert

Volgens het leger zat Abu Qaqa in een auto die in de noordelijke stad Kano door militairen werd aangehouden omdat ze informatie hadden dat er commandanten van de guerrillagroepering in zaten.

Weblink bron “'Kopstuk Boko Haram gedood'” (Maandag 17 september 2012, 21:47), NOS

Het waren de eerste woorden van excuus van Fujimori over zijn presidentschap. Hij bestuurde het land met ijzeren vuist toen de guerrillagroepering Lichtend Pad actief was in het land. Fujimori oogstte waardering met zijn aanpak van de economische problemen van het land.

Weblink bron “Fujimori vraagt Peru om vergeving” (Dinsdag 26 december 2017, 15:51), NOS


guerrillaleider

samenstelling van guerrilla zn en leider zn

Het Kosovo-tribunaal werd in 2015 in het leven geroepen om misdaden te onderzoeken tijdens de Kosovo-oorlog, begaan door zowel verdachten aan de kant van Kosovo als Servië. Vorig jaar werden de Kosovaarse president en oud-guerrillaleider Hashim Thaci en oud-voorzitter van het parlement Kadri Veseli aangeklaagd. Thaci verscheen in juli voor het eerst voor het tribunaal.

Weblink bron “Oud-woordvoerder Kosovo Bevrijdingsleger vastgezet in Den Haag” (Donderdag 5 november 2020, 02:49), NOS

Brunswijk, die vooral in het Surinaamse binnenland razend populair is, timmert hard aan de weg. Zo heeft hij aangekondigd dat de Amerikaanse topartieste Rihanna in augustus naar Suriname komt en dat Beyoncé alvast geboekt staat voor de verkiezingscampagne van 2015. Intussen spijkert de voormalig guerrillaleider zijn inhoudelijke kwaliteiten bij door een managementcursus te volgen bij een gerenommeerd opleidingsinstituut in Paramaribo.

Weblink bron
Harmen Boerboom
 “Brunswijk belooft veel 'cadeautjes'” (Zondag 7 april 2013, 15:30), NOS


handboogschutter

samenstelling van handboog zn en schutter zn

soldaat die een handboog gebruikt als wapen


vliegkampschip

samenstellende samenstelling van vliegen ww, kamp zn en schip zn

schip dat kan functioneren als een drijvende vliegbasis

Aan boord van het vliegkampschip HMS Queen Elizabeth zijn 18 Britse en Amerikaanse F-35-gevechtsvliegtuigen en 14 helikopters. Daarnaast varen op het nieuwste vliegdekschip van de Britten 1700 bemanningsleden mee.

Weblink bron “Nederlands marineschip voor het eerst in lange tijd naar Oost-Azië” (Zaterdag 22 mei 2021, 15:03), NOS

De Admiraal Koeznetsov is in de Russische vloot het enige vliegkampschip. Dat is een schip dat niet alleen met een vliegdek, maar ook met onder meer een hangar is uitgerust.

Weblink bron “'Russisch vliegdekschip niet op weg naar Syrië'” (Woensdag 14 oktober 2015, 15:27), NOS

C. Sorteren en combineren: In deze fase moet je logisch nadenken. Een vliegkampschip voor de kust van Alaska zal niet betrokken zijn bij een aanval op Libië. En de vraag 'Waar zijn de vliegdekschepen?' is met vijf muisklikken te beantwoorden. Via de diverse kanalen is het ordenen van de gegevens kinderspel. Een vliegbasis of een vlootverband beschouw je als een entiteit en vervolgens is het een kwestie van aanvullen. Alle digitale puzzelstukjes zijn er tenslotte.

Weblink bron “Werkwijze Dirk de Jager” (Dinsdag 22 maart 2011, 09:21), NOS


duikbootbemanning

samenstelling van duikboot zn en bemanning zn

de zeelieden die varen in een onderzeeboot

Voor het geval de Russische duikbootbemanning het bord niet ziet, zendt het bord ook een morse-signaal uit: This Way If You're Gay. De dansende zeeman zou afschrikkend werken omdat in Rusland iedere vorm van 'homopropaganda' bij wet verboden is.

Weblink bron “Onderwater-homo moet Russische duikboten verjagen” (Dinsdag 12 mei 2015, 17:40), NOS

Weblink bron
Caspar Naber
 “Dekbarbecue Nederlandse duikbootbemanning fascineert Britse kustbewoners” (04-04-2021, 20:44 Laatste update: 06-04-21, 11:40), Tubantia


sabotagedaad

samenstelling van sabotage zn en daad zn

handeling die gericht is om iets van de vijand kapot te maken; handeling die er op gericht is om iets van een vijand te verhinderen

De overeenkomst is overal uitgevoerd, behalve in de centrifugewerkplaats in Karaj, ten westen van Teheran, aldus het IAEA. In juni was er ook een incident op de locatie in Karaj waarbij camera’s van het IAEA werden beschadigd. Iraanse media noemden dat toen een mislukte sabotagedaad.

Weblink bron “Atoomenergieagentschap: Iran blokkeert toezicht op kernprogramma” (27-09-2021), Tubantia

De sabotagedaad is controversieel omdat de aanval geen militair doelwit had, maar infrastructuur die energie voorzag aan miljoenen mensen in Europa. Het Russische staatsbedrijf Gazprom heeft 51 procent van Nord Stream in handen, westerse bedrijven hebben er miljarden in geïnvesteerd.

Weblink bron “‘Oekraïense officier coördineerde aanval op Nord Stream-pijplijn’” (Zondag 12 november 2023 om 13:06), De Standaard


rijksmaarschalk

samenstelling van rijk zn en maarschalk zn

Göring was als 'Rijksmaarschalk' tijdens de Tweede Wereldoorlog onder meer verantwoordelijk voor de Duitse luchtmacht en werd beschouwd als de machtigste nazi na Hitler. Hij pleegde in 1946 zelfmoord in de cel, kort nadat hij tot de strop was veroordeeld tijdens de Neurenbergprocessen.

Weblink bron “Mercedes Göring wordt geveild” (Zondag 8 juni 2014, 02:09), NOS

Na de ministerraad werden de naam en titel ook opgelezen door de Zweede rijksmaarschalk, de hoogste functionaris van het Zweedse hof. Onder anderen premier John Fredrik Reinfeldt en parlementsvoorzitter Pär Westerberg waren daarbij aanwezig.

Weblink bron “Dochter Madeleine heet Leonore” (Woensdag 26 februari 2014, 15:57), NOS


helikopterbasis

samenstelling van helikopter zn en basis zn

helikopterbasissen (plural)
helikopterbases (plural)

militaire basis waar helikopters zijn gestationeerd

Gilze-Rijen is de helikopterbasis van de Koninklijke Luchtmacht. Er staan onder meer gevechts- en transporthelikopters gestationeerd.

Weblink bron “Chinook maakt voorzorgslanding op vliegbasis Gilze-Rijen” (Maandag 6 maart 2017, 11:20), NOS

Volgens Defensie zijn de extra oefeningen in het donker nodig. De kortgedingrechter zette daar vraagtekens bij, maar gaf de helikopterbasis het voordeel van de twijfel, waardoor de oefeningen kunnen doorgaan.

Weblink bron “Mali belangrijker dan nachtrust” (Maandag 26 mei 2014, 14:19), NOS


guerrillatroepen

samenstelling van guerrilla zn en troep zn met het invoegsel -en-

Hun protest ging voornamelijk tegen de oorlog de schijnbaar eindeloze strijd tegen de door Amerika gesteunde Russische guerrillatroepen, die nu al twintig jaar onafgebroken in de Oeral aan de gang was.

Robert Harris
 “Vaderland” (2012), Cargo, ISBN 9789023472483


spermuur

samenstelling van sper ww en muur zn als leenvertaling van Duits Sperrmauer

zware betonnen constructie aan beide kanten van een weg om aanvallers tegen te houden

Spermuren zijn betonnen constructies, bedoeld om verkeer tegen te houden.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Spermuren” op oorlogsbronnen.nl

Er is een betonnen spermuur vijf minuten buiten de stad, en van Vader is er niets over dan ergens een rechthoekig lapje gras met een bloeiende maandroos.

Rossum, Rie van
 “Het scheepje naar Arcadia” (1948), Born, Assen, p. 39

stenen wal om achterliggend land tegen een aanval te beschermen

⧖ Volgens de jongste berichten uit Weenen hebben de Oostenrijksche troepen het pantserfort Cornolo ten westen van Asiero genomen en verder in het versterkte terrein van Asiago een vasten spermuur.

Oorlogsnieuws. Oe toestand in den reuzenstrijd. in: De Soldatencourant, jrg. 2 nr. 280 (31 mei 1916), p. 2 kol. 5


ABC-wapen

een wapen dat behoort tot de klasse van ABC-wapens, een massavernietigingswapen


ADIV

afkorting van Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid; de militaire inlichtingendienst van België

De elf werden door de inlichtingendienst van het leger, de ADIV, gevolgd vanwege hun radicale opvattingen en connecties met extreemrechts, meldt de Belgische omroep VRT.

Weblink bron “Belgische militairen met extreemrechtse sympathieën geweerd van depots” (Zondag 23 mei 2021, 16:43), NOS

Verder moet er bij de politie en andere diensten een integrale aanpak komen waarbij repressie en preventie even belangrijk zijn. Ook daarbij moet de verkregen informatie worden gedeeld. De commissie beveelt een gemeenschappelijk platform aan tussen de Staatsveiligheid en de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid (ADIV). Daar moeten sociale media worden gescreend en moeten vertalers en gemeenschappelijke administratieve een plaats krijgen.

Weblink bron “Onderzoek aanslagen Brussel: beter communiceren” (Donderdag 8 juni 2017, 10:49), NOS


Willemsorde

samenstelling van Willem en "de eerste vorst van Orange " en orde zn met het invoegsel -s- , gebruikt als verkorting van de officiële naam in oude spelling Militaire Willems-orde , in 1815 ingesteld door Willem I

ˈwɪləmsˌɔrdə

Willemsorden (plural)
Willemsordes (plural)

onderscheiding die door de koning van Nederland wordt verleend voor daden waaruit uitzonderlijke moed, beleid en trouw blijkt

Na zijn vijfde missie, in 2008, klom hij op tot commandant van een Apache-eenheid. Die missie heeft hem vermoedelijk ook de Willemsorde opgeleverd.

Weblink bron “Apache-vlieger Roy de Ruiter krijgt Militaire Willemsorde” (18 juni 2018) op nu.nl


aanvalsvliegtuig

samenstelling van aanval zn en vliegtuig zn met het invoegsel -s-

aanvalsvliegtuigen (plural)
aanvalsvliegtuigje (diminutive singular)
aanvalsvliegtuigjes (diminutive plural)

gevechtsvliegtuig waarmee men een aanval kan uitvoeren


Vliegerkruis

samenstelling van vlieger en en kruis zn

Vliegerkruisen (plural)
Vliegerkruizen (plural)

Nederlandse onderscheiding voor acties tijdens vijandelijkheden in de lucht waaruit initiatief, moed en volharding blijkt

Hissink voerde meer dan zestig oorlogsvluchten uit. Voor zijn verrichtingen kreeg hij het Vliegerkruis.

Weblink bron “Laatste Nederlander (104) die in WO II voor Britse luchtmacht vloog overleden” (3 januari 2024) op nu.nl


defensiekost

samenstelling van defensie zn en kost zn

geld dat men aan de landsverdediging uitgeeft


bestandsvoorwaarde

samenstelling van bestand zn en voorwaarde zn met het invoegsel -s-

vereisten waaraan beide strijdende partijen zich moeten houden om tijdelijk de strijd te staken

TIPH bestaat uit ongewapende Europese waarnemers. De waarnemersmissie voor Hebron werd in 1994 opgezet, nadat een kolonist 29 moslims had vermoord op een plek die zowel joden als moslims als heilig beschouwen. In 1997 sloten Israël en de Palestijnen een akkoord waarin Hebron wordt opgedeeld in een Palestijns en een Israëlisch deel. De waarnemers van TIPH bleven ook nadat het akkoord was gesloten in het gebied hun werk doen. Ze maken van tijd tot tijd melding van schendingen van de bestandsvoorwaarden.

Weblink bron “Twee Palestijnen gedood bij schietpartij in Gaza” (27 maart 2002 om 00:00), De Standaard


aanvalskans

samenstelling van aanval zn en kans zn met het invoegsel -s-


aanvalsmachine

samenstelling van aanval zn en machine zn met het invoegsel -s-


aanvalsmacht

samenstelling van aanval zn en macht zn met het invoegsel -s-

leger dat in de aanval gaat; leger dat een aanval kan inzetten


aanvalsmissie

samenstelling van aanval zn en missie zn met het invoegsel -s-

offensieve actie waarbij men en bepaald doel wil behalen

Met een speech vanuit het Witte Huis heeft president Obama officieel de aanvalsmissie in Irak afgesloten. Hij zei dat de prioriteit van zijn beleid vanaf nu ligt bij het herstel van de economie. "Het is tijd om de bladzij om te slaan."

Weblink bron “Obama sluit aanvalsmissie Irak af” (1 september 2010, 07:18), NOS

Vorige week leidde een Nederlandse F-16 voor het eerst sinds de deelname aan de bombardementen op Islamitische Staat in Irak een aanvalsmissie van de coalitie. Aan het bombardement nam onder andere een B-1 bommenwerper van de Amerikaanse luchtmacht deel.

Weblink bron “Nederlandse F-16's gooiden tientallen bommen” (28-10-2014), Tubantia


aanvalsschip

samenstelling van aanval zn en schip zn met het invoegsel -s-

marineschip dat geschikt is voor offensieve acties

Eerder stuurden de Verenigde Staten al meer commando's naar Syrië als voorbereiding op de aanval op Raqqa. Het gaat om honderden commando’s die vanuit hun aanvalsschip USS Makin Island via Koeweit zijn ingevlogen. Zij vechten niet zelf mee in Syrië maar ondersteunen lokale groepen strijders. Zo adviseren de militairen bij de keuze van IS-doelwitten die de Amerikaanse luchtmacht moet bombarderen.

Weblink bron “Amerika bekijkt militaire opties tegen Syrië” (06-04-2017), Tubantia

Het is weer tijd voor de jaarlijkse NAVO-oefeningen in de Baltische Zee. ‘Baltops 22' duurt van 5 tot 17 juni. Er doen veertien NAVO-landen aan mee, plus Zweden en Finland. De aanwezigheid van de USS Kearsarge, een aanvalsschip dat ook troepen aan land kan brengen, laat volgens Milley zien dat de deelnemers dezelfde zaak dienen: ,,Grote landen kunnen niet zomaar kleine landen binnenvallen.”

Weblink bron
Mark van Assen
 “Oekraïne: Russen vernietigen cultureel erfgoed, en Zweden zijn blij met Amerikaans bezoek” (05-06-2022), Tubantia


aanvalsstrategie

samenstelling van aanval zn en strategie zn met het invoegsel -s-

Het Nederlandse voetbal loopt in tactisch opzicht flink achter ten opzichte van het buitenland. Vooral wat betreft de manier van verdedigen, de snelheid van spelen en de aanvalsstrategie valt er nog een wereld te winnen voor Nederland. Het is de belangrijkste constatering in de tweede aflevering van 'De Staat van Oranje'.

Weblink bron “Nederlands voetbal moet als virtuoos jazzensemble zijn” (31 mei 2018, 22:00), NOS

Gisteren maakte Netanyahu wel bekend dat hij het leger een plan laat opstellen. Behalve over een aanvalsstrategie moeten de strijdkrachten zich ook buigen over een evacuatieplan voor burgers. "Het is onmogelijk het doel van de oorlog te bereiken terwijl er nog vier Hamas-bataljons in Rafah zitten", zei de premier. Hij zei niet wanneer de grondaanval zou beginnen.

Weblink bron “Meer luchtaanvallen op Rafah, waar ruim miljoen vluchtelingen offensief vrezen” (10 februari 2023, 20:17), NOS


aanvalswerk

samenstelling van aanval zn en werk zn met het invoegsel -s-

bouwwerken die men nodig heeft voor het uitvoeren van een aanval


aanvoertroep

samenstelling van aanvoer zn en troep zn

deel van een legermacht die zorgt voor de aanvoer van materieel en manschappen naar het front


battledress

battledressen (plural)
battledresses (plural)

militair veldtenue, bestaande uit gesloten korte bloes en lange broek


wapendropping

samenstelling van wapen zn en dropping zn

wapendroppings (plural)
wapendroppingen (plural)

met vliegtuigen en parachutes via de lucht aanvoeren van wapens

Een belangrijk onderdeel van het bevrijdingsfeest is een lichtroute voor automobilisten en fietsers. De route heeft een lengte van 80 kilometer in Wierden en bestaat uit vier, ook afzonderlijk af te leggen trajecten. Ruim twintig buurten schetsen onderweg situaties uit de Tweede Wereldoorlog, zoals een treinbeschieting, een schuilkelder voor onderduikers, een wapendropping en een neergeschoten vliegtuig. Vaak zijn ze al maanden bezig met het opbouwen. De lichtroute is te rijden van 19 april tot en met 5 mei, uitgezonderd de zondagen en de maandagen.

Weblink bron
Dick Janssen
 “Vieren bevrijdingsfeest in Wierden belangrijker dan ooit: ‘We leven mee met de Oekraïners’” (28-02-2022), Tubantia


herbewapening

afleidinbg van naamwoord van handeling van herbewapenen met het achtervoegsel -ing

de keer dat men zich opnieuw voorziet van wapentuig

In het CNN-artikel zegt de generaal dat er "een compleet nieuw systeem moet komen van technologische herbewapening". De productie van bijvoorbeeld goedkope drones moet wat hem betreft nog veel verder worden opgeschaald. Ook investeren in cyberaanvallen wordt aangeraden door Zaloezjny.

Weblink bron “Veelbesproken Oekraïense topgeneraal wijst in opiniestuk op pijnpunten” (1 februari, 23:18), NOS

Niet alleen China en Noord-Korea worden gezien als een dreiging, ook Rusland houdt steeds vaker militaire oefeningen rond Japanse wateren. Volgens Satoh is de Japanse overheid al langer bewust van potentiële dreigingen: "Sinds de Koude Oorlog is er sprake van een geleidelijke herbewapening, maar nu gaat het ineens om een flink bedrag. Dat kan een schrikeffect opleveren."

Weblink bron
Anoma van der Veere
 “Japan komt met nieuwe defensiestrategie, wil budget leger verdubbelen” (16 december 2022, 16:44), NOS


legerarts

arts die medische zorg verleent aan militairen

De liefde voor zijn vrouw Friedel, met wie hij in 1943 in kamp Westerbork is getrouwd, houdt Eddy op de been. In Auschwitz zit hij in Blok 9, zij in Blok 10 ernaast. Daar voert legerarts Josef Mengele zijn wrede medische experimenten uit op de Joodse vrouwen.

Weblink bron “'Boek Eindstation Auschwitz toont het allerzwartste en allermooiste in de mens'” (26 januari 2020, 06:55), NOS

Een jaar voordat A Bridge Too Far in de bioscoop verscheen, zond de NOS zijn eigen speelfilm uit over Operatie Market Garden, Arnhem: het verhaal van een ontsnapping. De coproductie met de BBC vertelt hoe de Schotse legerarts Graeme Warrack weet te ontsnappen, nadat hij in 1944 bij Arnhem krijgsgevangen was gemaakt.

Weblink bron “NOS-speelfilm over Operatie Market Garden na decennia weer te zien” (15 februari 2020, 14:18), NOS


krijgsgevangenkamp

samenstelling van krijgsgevangen bn en kamp zn

plaats waar een groep gevangen vijandelijke militairen tijdens een oorlog worden vastgehouden

"Ik kwam terecht in Tjimahi, een heel groot krijgsgevangenkamp", vertelt Fokkens. "De dag voor we arriveerden waren er twee jongens gefusilleerd. Die waren 's nachts over de omheining geklommen en gepakt. De volgende dag zijn ze doodgeschoten. Het was daar zwaar. Als je ooit bent getrapt en vernederd, dan vergeet je dat nooit meer. Niet dat het me dagelijks overkwam, maar ik ben wel eens aan de beurt geweest."

Weblink bron
'Er stierven dagelijks mensen'
 “'Er stierven dagelijks mensen'” (15 augustus 2010), NOS

In het toestel zaten zes bemanningsleden. Gezagvoerder Vilem Bufka heeft als enige de crash overleefd. Hij kon zichzelf met een parachute in veiligheid brengen. Bufka werd door de Duitsers gevangengenomen en bleef tot het einde van de oorlog opgesloten in krijgsgevangenkamp Stalag Luft III. Hij overleed in 1967, kort nadat hij een boek over zijn geschiedenis had geschreven.

Weblink bron “Opgraven van bommenwerper met bemanning in kop van Noord-Holland begonnen” (26 mei 2021), NOS


V-wapen

door de Duitse propagandaminister Joseph Goebbels geïntroduceerde naam voor een aantal wapens (V-1, V-2, V-3 en V-4) dat aan het einde van de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers in gebruik werd genomen


oorlogsgeweld

samenstelling van oorlog zn en geweld zn met het invoegsel -s-

het geweld dat gepleegd wordt tijdens de actieve oorlogsvoering

Het noorden van de Gazastrook heeft de afgelopen maanden zwaar onder vuur gelegen en is op grote schaal verwoest. Het gebied is door het oorlogsgeweld ook afgesneden geraakt van de rest van Gaza. Juist deze week kwam er voor het eerst in een maand tijd weer een groot voedselkonvooi aan, meldt persbureau AP.

Weblink bron “Zeker tientallen doden bij uitdelen van hulpgoederen Noord-Gaza” (29 februari 2024), NOS

"Wanneer de situatie in een land onzeker is, kan de IND ervoor kiezen om asielverzoeken tijdelijk te pauzeren", zegt een woordvoerder van hulporganisatie VluchtelingenWerk. "Slechts voor een aantal mensen die buiten het oorlogsgeweld om bescherming nodig hebben, zoals mensenrechtenactivisten, wordt het asielverzoek in behandeling genomen."

Weblink bron
Fitria Jelyta
 “Voorlopig geen behandeling asielverzoeken van Palestijnen” (17 november 2023), NOS


oorlogsindustrie

samenstelling van oorlog zn en industrie zn met het invoegsel -s-

de bedrijven die voor het leger wapens produceren

Zelfs daags voor de bevrijding van de zuidelijke delen van Nederland werden in de herfst van 1944 in totaal drieduizend mannen en jongens uit Limburg opgepakt en afgevoerd naar Duitsland. Zij moesten dwangarbeid plegen om de Duitse oorlogsindustrie draaiende te houden. Omdat de meeste mannen werden opgepakt toen zij op zondagochtend na de mis de kerk verlieten, is deze gebeurtenis de geschiedenis ingegaan als de Grote Kerkrazzia.

Weblink bron
Karin Bakker
 “'Deportatie met de bevrijding in zicht'” (5 mei 2015, 13:14), NOS

Een Brits legerkorps zou vervolgens vanuit het zuiden over land oprukken (Garden) om de Duitse bezetter in West-Nederland in te sluiten. Daarna zouden de geallieerden kunnen doorstoten naar het centrum van de Duitse oorlogsindustrie, het Ruhrgebied, en vervolgens door richting Berlijn.

Weblink bron “"Risico's Market Garden onderschat"” (20 september 2014, 08:05), NOS

De Britse blindganger van 1800 kilo is een van de zwaarste bommen die tot nu toe zijn gevonden. Hij werd in de oorlogsjaren afgeworpen boven het Ruhrgebied, een van de belangrijkste centra van de nazi-oorlogsindustrie.

Weblink bron “WOII-bom Dortmund opgeruimd” (3 november 2013, 19:21), NOS


oorlogsinspanning

samenstelling van oorlog zn en inspanning zn met het invoegsel -s-

alle inspanningen die men tijdens een militaire strijd levert en alle inspanningen die die die strijd mogelijk maken

Hij prijst ook moeders, echtgenotes, artsen, verpleegsters, spoorwegarbeiders, ingenieurs, landarbeiders voor hun rol bij het helpen van de oorlogsinspanning.

Weblink bron “Dankronde van Poetin: 'Te veel om op te noemen'” (21 februari 2023, 10:33), NOS

Het Oekraïense leger krijgt nog eens een half miljard euro steun uit Brussel. De EU-lidstaten zijn het eens geworden over extra geld voor de Oekraïense oorlogsinspanning.

Weblink bron “EU steekt nog eens 500 miljoen euro in bewapening Oekraïne” (18 juli 2022, 14:02), NOS

Het gebruik ontstond tijdens de Eerste Wereldoorlog. Prominente leiders, bankiers en fabrikanten boden toen aan om als oorlogsinspanning gratis voor de overheid te werken. Omdat het bij de Amerikaanse wet verboden is om te werken zonder salaris namen ze genoegen met de symbolische vergoeding van 1 dollar per jaar.

Weblink bron “Trumps presidentiële salaris van 1 dollar is gebruik uit WOI” (15 november 2016, 11:02), NOS


generaalsvrouw

samenstelling van generaal zn en vrouw zn met het invoegsel -s-


slagzwaard

zeer groot zwaard dat men met twee handen moet vasthouden

Antiekexperts die een foto van het zwaard hebben gezien, denken dat het wapen zo'n 300 jaar oud is. Het zou kunnen gaan om een zogeheten slagzwaard met mandgevest, dat in de achttiende eeuw gebruikt werd door Britse en Schotse cavaleristen, mogelijk door officieren.

Weblink bron “Jongen vindt eeuwenoud zwaard bij eerste zoekpoging met metaaldetector” (10 augustus 2020, 17:09), NOS


verdedigingsmuur

samenstelling van verdediging zn en muur zn met het invoegsel -s-

verdedigingsmuren (plural)
verdedigingsmuurtje (diminutive singular)
verdedigingsmuurtjes (diminutive plural)

een muur die dient om de vijand tegen te houden


verbindingstroep

samenstelling van verbinding zn en troep zn met het invoegsel -s-

groep soldaten die zorgdraagt voor de communicatie tussen de verschillende leger onderdelen

De veteraan vocht van 1943 tot 1945 op verschillende plekken in Europa. "Hij zat bij de verbindingstroepen en was eerst in Italië en later in België en Nederland actief.

Weblink bron
Marga Wind
 “Project scholieren in Tubbergen mondt uit in dik boek over veteraan” (14-06-2017), Tubantia


verbindingseenheid

samenstelling van verbinding zn en eenheid zn met het invoegsel -s-

Adjudant Kraan en zijn manschappen maken deel uit van de eerste compagnie van de verbindingseenheid: CIS Coy. Kraan: "Een binationale eenheid met Duits en Nederlands personeel en materieel."

Weblink bron “Soldaten helpen Ole bij spreekbeurt” (02-04-2008), Tubantia


trommelvuur

het in een hoog tempo schieten van zeer grote hoeveelheden artillerie op een relatief klein front


vestingwal

vestingwallen (plural)
vestingwalletje (diminutive singular)
vestingwalletjes (diminutive plural)

de verdedigingsmuur van een stad, vesting of kasteel

De grote werkplaats lag binnen de vestingwal van de VOC-stad Enkhuizen. Vanwege de grote behoefte aan proviand op de handelsvloten in de Gouden Eeuw, ontstond er een levendige handel in ossen. Het vlees van de dieren werd gezouten en als tonnenvlees meegenomen aan boord. De huiden bleven over en werden tot leer verwerkt.

Weblink bron “Leerlooierij uit Gouden Eeuw ontdekt in Enkhuizen” (4 juli 2017, 16:17), NOS

BREDEVOORT - Aan de stadsgracht in Bredevoort wordt een deel van de zeventiende-eeuwse vestingwal hersteld. Deze wordt gemodelleerd naar het verdedigingswerk dat toen de vestingstad omringde.

Weblink bron “Herstel oude vestingwal” (25-06-2008), Tubantia


vredesconferentie

samenstelling van vrede zn en conferentie zn met het invoegsel -s-

bijeenkomst van diplomaten om de vrede te bevorderen of de oorlog te stoppen

Er is nog weinig terechtgekomen van de beloofde schadevergoeding aan Hawija, de Iraakse stad die door Nederlandse F-16's in 2015 werd gebombardeerd, waarbij zeker 70 burgerdoden vielen. Dat zegt de burgemeester van de stad, die in Den Haag is voor een vredesconferentie.

Weblink bron “Burgemeester gebombardeerde Hawija: hulp NL stelt niets voor” (1 december 2021), NOS

Over de vredesconferentie over Oekraïne dit weekeinde komen maar weinig details naar buiten, mede omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken van Saudi-Arabië niet scheutig is met informatie. De conferentie wordt vandaag en morgen gehouden in Jeddah, met prins Mohammed bin Salman als gastheer.

Weblink bron
Wessel de Jong
 “Oekraïne zet offensief voort, ook diplomatiek, in Saudi-Arabië” (5 augustus 2023), NOS


winterkwartier

samenstelling van winter zn en kwartier zn

winterkwartieren (plural)
winterkwartiertje (diminutive singular)
winterkwartiertjes (diminutive plural)

plaats waar een leger verblijft in de wintertijd


vredestop

bijeenkomst van regeringsleiders om een oorlog te stoppen en de vrede te bevorderen

De Oekraïense president Zelensky hoopt dat er deze winter een wereldwijde vredestop kan worden gehouden. "Vrede moet kampioen worden", zegt hij in een video die onder meer is gedeeld door de Oekraïense ambassade in Nederland.

Weblink bron “Oekraïense president Zelensky wil wereldwijde vredestop” (18 december 2022, 16:07), NOS

Correspondent Melvyn Ingleby denkt dat Erdogan met de extra troepen een signaal wil afgeven voor de vredestop over Libië, die komende zondag in Berlijn wordt georganiseerd. "Hiermee kan hij aan de betrokken partijen een waarschuwing afgeven."

Weblink bron “Erdogan stuurt meer troepen naar Libië als 'signaal voor onderhandelingen'” (16 januari 2020, 14:48), NOS


granaattrechter

samenstelling van granaat zn en trechter zn

trechtervormige inslagkrater van een granaat


legerafdeling

samenstelling van leger zn en afdeling zn

een deel van een leger dat zelfstandig kan opereren

Nadat koning Escariano als vooruitziend en voorzichtig man orde op zaken had gesteld en het rijk aan betrouwbare regenten had toevertrouwd, schouwde hij alle legerafdelingen, zowel die van de ruiterij als het voetvolk, hoewel van deze laatste hiervoor geen precieze gegevens werden opgegeven; daarna gaf hij opdracht zich voor vertrek op een bepaalde dag klaar te houden.

Joanot Martorell en Martí Joan de Galba
 “Tirant lo Blanc” (1987), Schocken, ISBN 0805238999

Zij ging, met Adriana de Mila, (wier gedragin dit alles onduidelijk is) terug naarRome, onder escortenotabene van een Franse legerafdeling die zij `toevallig' halverwege tegen, kwam.

Hella Haasse
 “De tuinen van Bomarzo” (1968), Em. Querido's Uitgeverij , ISBN 9789021433585


krijgsgewoel

samenstelling van krijg zn en gewoel zn met het invoegsel -s-

alle drukte tijdens de actieve oorlogsvoering

Maar mijn land wordt door allerlei oproer en krijgsgewoel geteisterd.

Hij mengde zich in het krijgsgewoel en vocht dapper mee, maar om zijn manschappen beter te hulp te kunnen komen, besteeg hij andermaal het paard.


krijgseer

samenstelling van krijg zn en eer zn met het invoegsel -s-

militaire eer of roem verworven in de oorlog

Het is uit met de macht van de krijgsraad, van de burgerruiters, van de schutters en vrijkorpsisten, wat zullen kolonel Goudoever en ritmeester Tavelinck in de toekomst moeten beginnen? Voor het eerst sinds vele uren denkt Dirk Egbert aan zijn Daatje, die zo triomfeerde in zijn roem, die zo vast heeft verwacht dat hij met krijgseer overladen in Amsterdam terug zou keren en kolonel worden zodat zij „mevrouw" kon zijn.

Johanna van Ammers-Küller
 “Tavelinck-trilogie” (1970), Strengholt, ISBN 9060101723


spionagedienst

samenstelling van spionage zn en dienst zn

organisatie die gericht is op het heimelijk inwinnen van geheime informatie over de vijand

En sinds lang is Louis overtuigd dat er aan zijn hof talloze verklikkers zijn: hoe zou zijn broer anders alles weten? Er moet een geregelde spionagedienst tussen Parijs en Holland bestaan, die al zijn doen en laten overbrieft.


brandschatting

afleiding van naamwoord van handeling van brandschatten met het achtervoegsel -ing

plundering onder bedreiging van het verbranden van huizen en ander eigendom

Hij was een meedogenloos bevelhebber met als enige strategie: 'Vernietig de troepen en verbrand de dorpen' – en hoewel hij bij het volgen daarvan ook de burgerbevolking niet ontzag en verkrachting, plundering en brandschatting toeliet of zelfs aanmoedigde, moesten zijn tegenstanders erkennen dat hij uiteindelijk meestal een volledige overwinning behaalde.

James A. Michener
 “Polen : roman over de strijd van het Poolse volk door de eeuwen heen” (1984), Van Holkema & Warendorf , ISBN 9026978073

De opgewonden vreugde na de verovering van Breda is allang verlopen in onvree en verzet, de uitrusting en voedselvoorziening van het leger zijn nog veel slechter dan in België, er wordt geplunderd bij de boeren, er is desertie en brandschatting, de berichtendienst werkt hortend en onbetrouwbaar.


gevechtsterrein

samenstelling van gevecht zn en terrein zn met het invoegsel -s-

gevechtsterreinen (plural)
gevechtsterreintje (diminutive singular)
gevechtsterreintjes (diminutive plural)

Een lichte, mistige regen hing als een sluier over het toekomstige gevechtsterrein en begunstigde de krijgslieden in zoverre dat hij het stof neersloeg, maar bij het betreden van de kapel wierpen de aanvoerders onwillekeurig steelse bliken op het terrein en berekenden waarheen en hoe hun troepen zich op deze beslissende dag zouden verplaatsen.


grensvesting

samenstelling van grens zn en vesting zn

grensvestingen (plural)
grensvestinkje (diminutive singular)
grensvestinkjes (diminutive plural)

een burcht, kasteel, versterking of vesting aan de grens van een gebied of land

Lubonski's kasteel in Gorka stond op de uiterste noordgrens van de Oostenrijkse territoria, zodat zijn bezittingen in Bukowo een soort grensvesting vormden en hij stelde met genoegen vast dat voor Zamosc hetzelfde gold: 'Wij bezetten de sleutelposities voor de noordelijke veiligheid.

' `Maar in een grensvesting als deze hoor ik tromgeroffel.


kampstraat

kampstraten (plural)
kampstraatje (diminutive singular)
kampstraatjes (diminutive plural)


officiersuniform

samenstelling van officier zn en uniform zn met het invoegsel -s-

de officiele kleding van een hoge militair

Gareth droeg zijn officiersuniform voor de bruiloft.

Pip Williams
 “Het boek van vergeten woorden” (2020), The House of Books, ISBN 9789044359770

In deze stegen weet hij nauwelijks de weg, maar hij begrijpt dat hij niet ver van de haven is, en in dit kwartier, waar hij talloze huizen geplunderd ziet, moet het uiterst gevaarlijk zijn als ze zijn officiersuniform ontdekken.


opmarcheren

marcheerde op (past)
opgemarcheerd (past participle)
op te marcheren (active infinitive imperfect present)
zijn opgemarcheerd (active infinitive perfect present short-form)
te zijn opgemarcheerd (active infinitive perfect present)
opgemarcheerd zullen zijn (active infinitive perfect future short-form)
opgemarcheerd te zullen zijn (active infinitive perfect future)
opmarcherend (imperfect participle)
opgemarcheerd (past participle)
marcheer op (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
marcheert op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
marcheert op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
marcheert op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
marcheert op (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
marcheren op (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
marcheren op (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
marcheren op (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
marcheerde op (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
marcheerde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
marcheerde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
marcheerde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
marcheerde op (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
marcheerden op (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
marcheerden op (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
marcheerden op (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opmarcheren (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen opmarcheren (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen opmarcheren (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen opmarcheren (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden opmarcheren (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
opmarcheer (subordinate-clause present)
opmarcheert (subordinate-clause present)
opmarcheert (subordinate-clause present)
opmarcheert (subordinate-clause present)
opmarcheert (subordinate-clause present)
opmarcheerde (subordinate-clause past)
opmarcheerde (subordinate-clause past)
opmarcheerde (subordinate-clause past)
opmarcheerde (subordinate-clause past)
opmarcheerde (subordinate-clause past)
opmarcheerden (subordinate-clause past)
opmarcheerden (subordinate-clause past)
opmarcheerden (subordinate-clause past)
ben opgemarcheerd (perfect present first-person)
bent opgemarcheerd (perfect present second-person)
bent opgemarcheerd (perfect present second-person)
is opgemarcheerd (perfect present second-person)
zijt opgemarcheerd (perfect present second-person)
is opgemarcheerd (perfect present third-person)
zijn opgemarcheerd (perfect present first-person)
zijn opgemarcheerd (perfect present second-person)
zijn opgemarcheerd (perfect present third-person)
was opgemarcheerd (perfect past first-person)
was opgemarcheerd (perfect past second-person)
was opgemarcheerd (perfect past second-person)
waart opgemarcheerd (perfect past second-person)
was opgemarcheerd (perfect past third-person)
waren opgemarcheerd (perfect past first-person)
waren opgemarcheerd (perfect past second-person)
waren opgemarcheerd (perfect past third-person)
zal opgemarcheerd zijn (perfect future first-person)
zal opgemarcheerd zijn (perfect future second-person)
zult opgemarcheerd zijn (perfect future second-person)
zult opgemarcheerd zijn (perfect future second-person)
zal opgemarcheerd zijn (perfect future second-person)
zult opgemarcheerd zijn (perfect future second-person)
zal opgemarcheerd zijn (perfect future third-person)
zullen opgemarcheerd zijn (perfect future first-person)
zullen opgemarcheerd zijn (perfect future second-person)
zullen opgemarcheerd zijn (perfect future third-person)
zou opgemarcheerd zijn (perfect conditional first-person)
zou opgemarcheerd zijn (perfect conditional second-person)
zou opgemarcheerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt opgemarcheerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt opgemarcheerd zijn (perfect conditional second-person)
zou opgemarcheerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden opgemarcheerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden opgemarcheerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden opgemarcheerd zijn (perfect conditional third-person)

Lubonski en Bukowski als mannen van de Weichsel kozen voor Chopin en waren enthousiast toen de pianiste hem majestueus vertolkte, daarbij iedere verwijfdheid onderdrukkend die sommige critici constateerden en ze liet zijn muziek glorieus opmarcheren in een grootse traditie.

Maar waar ligt de oplossing? Werkhoven: "'Er moet gekeken worden naar de leeftijd van de kinderen. Wanneer maak je de keuze of je topsporter wilt worden of niet? Wat is fysiek verantwoord? Wat is medisch verantwoord? Hoeveel trainingen zijn er nodig? Hoe gaan we ervoor zorgen dat kinderen echt met plezier naar een wedstrijd gaan? Het opmarcheren bij een wedstrijd is ook niet meer van deze tijd."

Weblink bron “Turnwereld wacht op rapport misstanden: 'We moeten af van jong, klein, dun'” (27 april 2021), NOS


spahi

Tenslotte richtte een spahi zijn lange lans op Lubomirski's buik, reed met een vaart naar voren, doorboorde zijn slachtoffer en stootte de graaf van zijn paard zodat hij zijn sleutelbeen brak.


verdedigingswal

samenstelling van verdediging zn en wal zn met het invoegsel -s-

verdedigingswallen (plural)
verdedigingswalletje (diminutive singular)
verdedigingswalletjes (diminutive plural)

een aarden wal of dijk die dient om het achterliggende terrein te verdedigen

Volgens de provincie gaat het om een Romeinse spitsgracht, een verdedigingswal en meerdere houten funderingen van vermoedelijke wachttorens of een poortgebouw.

Weblink bron “Archeologen vinden resten van Romeins verdedigingswerk bij Katwijk” (Donderdag 29 oktober 2020, 21:54), NOS


geschutkoepel

samenstelling van geschut zn en koepel zn

halfbolvormig deel van een gebouw of voertuig waaruit een kanonsloop steekt

Het ACM-korps is bedacht door majoor Collon, Belgisch militair attaché in Parijs. Daar wordt na het uitbreken van de oorlog gewerkt aan geblindeerde wagens op rubberbanden, met Minerva-motor en open geschutkoepel. Collon wil adellijke autofanaten rekruteren, maar hij heeft geen rekening gehouden met de Belgische sluwheid om zich op de mooie postjes te nestelen. Aldus ACM-vrijwilliger Marcel Thiry, die zoals korpsarts Brassine en kapitein Van der Donckt oorlogsmemoires heeft nagelaten. De meeste vrijwilligers zijn jonge avonturiers en ze zijn naar de woorden van Thiry -- zelf pas achttien als hij zich aanmeldt -- vastbesloten om flink te vechten en zich goed te amuseren.

Weblink bron
August Thiry
 “Reizigers door de Grote Oorlog” (08 NOVEMBER 2003), De Standaard


tankbataljon

samenstelling van tank zn en bataljon zn

legereenheid met gevechtstanks die zelfstandig kan opereren

Bas Schillemans, de tankcommandant van het Duits-Nederlandse tankbataljon, legt uit wat Oekraïne heeft aan de Leopard-tanks.

Weblink bron “Dit kun je met een Leopard-tank” (Woensdag 1 februari 2023, 22:16), NOS

De 31 tanks zijn vergelijkbaar met één tankbataljon. Biden zei op de persconferentie ook dat de VS Oekraïense soldaten gaat trainen om de tanks te besturen en onderhouden.

Weblink bron “Biden: 'De VS stuurt 31 tanks naar Oekraïne'” (Woensdag 25 januari 2023, 18:35), NOS

Het Regiment Huzaren van Sytzama bestaat nóg. De kern van dit cavalerieregiment ligt bij Oirschot in Noord-Brabant: het 11e Tankbataljon.


invasievloot

samenstelling van invasie zn en vloot zn

groep schepen waarmee men een leger over de zee naar een vijandig land kan brengen om dat land te kunnen veroveren

Ik heb wel eens gedacht: stel dat tweeduizend jaar geleden, of nog eerder, de mensheid had gehoord dat er over een paar duizend jaar een buitenaardse invasievloot zou arriveren, hoe zou de menselijke beschaving er dan nu uitzien? Professor, kunt u het zich voorstellen? 'Ach, nee.'

Liu Cixin
 “Het drielichamen probleem” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645798

Tijdens de Slag in de Javazee in 1942 probeerden de geallieerden de Japanse invasievloot te vernietigen, die onderweg was naar Nederlands-Indië.

Weblink bron “Kroonprins bij herdenking Javazee” (Maandag 27 februari 2012, 13:27), NOS


laserpistool

samenstelling van laser zn en pistool zn

handwapen waarmee men de vijand kan aanvallen met een laserstraal

Uiteraard bood een laserpistool geen bedreiging voor de kooi van de ruimtelift of het vertrekkende ruimtevaartuig, maar in tegenstelling tot een traditioneel geweer kon er een groot aantal lasers worden gericht op één enkel punt.

Liu Cixin
 “Het donkere woud” (2008), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645828

De reisgenoot houdt iets heel anders vast, namelijk een laserpistool.

Antonio Padilla
 “Fabeachtige getalen en waar ze te vinden” (2023), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026353512

"Het is een mega-groot project", zegt associate professor Stephanie Wehner van de TU Delft. "Je moet je voorstellen dat je op een satelliet staat en met een laserpistool iets op aarde probeert te raken. Zo moeilijk is kwantumcommunicatie over lange afstanden."

Weblink bron “De kwantumsatelliet van China en wat -ie kan” (Dinsdag 16 augustus 2016, 14:16), NOS


legerbende

ˈleɣərˌbɛndə

legerbenden (plural)
legerbendes (plural)

groep soldaten van willekeurige omvang die als geheel binnen een grotere krijgsmacht zelfstandig slag kunnen leveren

En toen de veldwachters kwamen om Teeuwis te halen, was er een soort van burgerwacht op de been. En die burgerwacht stond als een welgeordende legerbende om Teeuwis heen.

Weblink bron
Alie van Wijhe-Smeding
 De Zuiderzeevisschers in:
P.J. Meertens & Anne de Vries (red.)
 De Nederlandse volkskarakters. (1938), J.H. Kok, Kampen, p. 246


NAVO-verband

samenstelling van NAVO en "Noord-Atlantische Verdragsorganisatie" en verband zn "samenwerking" , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.H

gezamenlijk optreden van de lidstaten van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie

Door de oorlog in Oekraïne is het besef ontstaan dat Nederland zichzelf en in NAVO-verband beter moet kunnen verdedigen.

Weblink bron
Priscilla Slomp
 “Defensie doet mega-investering in onder meer bewapende drones en F-35's” (1 juni 2022) op nu.nl


oorlogsmateriaal

samenstelling van oorlog zn en materiaal zn met het invoegsel -s-

zaken die een leger gebruikt in een oorlog

De Fransen hadden al oorlogsmateriaal en -geld geleverd, maar Franklin vraagt meer om Groot-Brittannië te kunnen verslaan.

Marja Visscher
 “Benjamin Franklin De Kracht van de attractie” (2023), Uitgeverij Davey Jones Publishing, ISBN 9789464496352

Het is grievend voor Frankrijk, dat uw regering ons het oorlogsmateriaal onthoudt waarmee wij de Amerikaanse vrijheidsstrijders willen helpen.

Aflevering 4: Twee procent. NAVO-correspondent Kysia Hekster vertelt hoe de financiële politiek van de NAVO achter de schermen werkt en op de kazerne in Eibergen legt generaal Tak uit waarin het geld geïnvesteerd wordt. Volgens pacifist Reinoud Doeschot is investeren in oorlogsmateriaal niet de oplossing. En is een mogelijk vertrek van de Amerikanen uit de NAVO echt aan de orde?

Weblink bron “Podcast De Dag presenteert: 75 jaar NAVO” (Maandag 25 maart, 15:36), NOS


antipiraterijmissie

samenstellend afgeleid met het voorvoegsel anti- van piraterij zn en missie zn ; leenvertaling van Engels anti-piracy bn mission zn

operatie waarbij marineschepen zeerovers bestrijden

De Tweede Kamer heeft woensdag ingestemd met verlenging van de antipiraterijmissie voor de kust van Somalië.

Weblink bron “Antipiraterijmissie voor kust Somalië verlengd” (6 juli 2016) op nu.nl


troepenschip

schip waarmee men troepen over zee naar het slagveld vervoert

Toen het troepenschip de Natural Selection naderde en de enorme afmetingen van de ijzeren berg geleidelijk aan zichtbaar werden, kwam het beeld van de Ming in Zhang Beihai's gedachten op.

De voorbereiding in Nederland was in de meeste gevallen beperkt. Twee keer naar de schietbaan in Roermond, waar niet geschoten kon worden vanwege de drukte. Exerceren in de sneeuw. Wat toevallige instructies van een oudgediende die op het troepenschip tijdens de heenreis enkele ervaringen deelde.

Weblink bron
Pauline Broekema
 “Dekolonisatie Nederlands-Indië: de jongens kwamen in een oorlog terecht” (Donderdag 14 september 2017, 22:34), NOS


verdedigingsplan

samenstelling van verdediging zn en plan zn met het invoegsel -s-

verdedigingsplannen (plural)
verdedigingsplannetje (diminutive singular)
verdedigingsplannetjes (diminutive plural)

voorgenomen handelingen om zich te verdedigen

De internationale gemeenschap heeft onlangs een algemeen verdedigingsplan gepresenteerd dat zowel wat algemeen strategisch denken als de meest minutieuze technologische en militaire details betreft, compleet aan de ogen van de vijand is blootgesteld.

Want al die hoge gewichtige militairen uit andere steden, hoewel ze hun eigen vesting zonder slag of stoot aan de Pruisen en Oranje overgaven, hebben niettemin een groot woord in de verdedigingsplannen van Amsterdam en met het uur wordt de stemming geprikkelder, er vallen van weerszijden bittere verwijten, heftige beledigingen, in de stad vertellen de burgers elkaar dat twee van de hoogste militairen bij het Muiderveld hebben geduelleerd.

Johanna van Ammers-Küller
 “Tavelinck-trilogie” (1970), Strengholt, ISBN 9060101723


vlootoefening

samenstelling van vloot zn en oefening zn

actie waarbij marineschepen als training acties ondernemen die ook zouden kunnen voorkomen tijdens een oorlog

' 'De generale staf? En de vijfde vlootoefening dan? De halve strijdeenheid is op zee en de rest van de schepen zal morgen volgen.

Rusland is in deze oorlog op grote schaal monumenten, kerken en andere religieuze gebouwen aan het vernietigen. Dat zegt de Oekraïense president Volodimir Zelenski. En in Zweden is de enorme USS Kearsarge aangemeerd voor een NAVO-vlootoefening.

Weblink bron
Mark van Assen
 “Oekraïne: Russen vernietigen cultureel erfgoed, en Zweden zijn blij met Amerikaans bezoek” (05-06-2022), Tubantia


wapensmid

Had Orban, de Hongaarse wapensmid, haar niet al een voorbeeld gegeven? Hij was eerst bij Constantijn XI gekomen met zijn plannen voor reusachtige kanonnen, maar de keizer had geen geld om zelfs maar zijn salaris te betalen, laat staan om de bouw van zulke kolossale apparaten te financieren.

Liu Cixin
 “Het einde van de dood” (2021), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645835

Haar vader, de wapensmid Theobald Friedeborn, moet een kleine reparatie uitvoeren aan de rusting van Friedrich Wetter, graf vom Strahl.

Jan Valentijn Meininger
 “Vertoog over de liefde” (1987), Het Spectrum , ISBN 9027418063

Het gaat om een zwaard en vijf andere wapens gemaakt door de persoonlijke wapensmid van Napoleon: de Fransman Nicolas-Noël Boutèt. "Boutèt was destijds de top op dat gebied", zegt wapenkenner Richard Hessink van veilinghuis Hessink in het NOS Radio 1 Journaal." Je moet de garnituur zien als statussymbool. Nu heeft men een Rolex, toen had men wapens als statussymbolen. Hoe mooier versierd en hoe kostbaarder, hoe hoger je status was."

Weblink bron “Veiling zwaard van Napoleon: 'Dit is de Da Vinci onder de wapens'” (Vrijdag 3 december 2021, 11:31), NOS


regimentsfeest

samenstelling van regiment zn en feest zn met het invoegsel -s-

regimentsfeesten (plural)
regimentsfeestje (diminutive singular)
regimentsfeestjes (diminutive plural)

feest voor de manschappen van een regiment

Ze gingen vaak naar die regimentsfeesten.

Victoria Holt
 “Vlucht van de zeven zwaluwen” (1992), Saga, ISBN 9788726484892


atoombewapening

samenstelling van atoom zn en bewapening zn


exercitieveld

samenstelling van exercitie zn en veld zn

exercitievelden (plural)
exercitieveldje (diminutive singular)
exercitieveldjes (diminutive plural)

oefenveld waarop militairen leren marcheren

Jakob was Zondagsmorgens voor kerktijd een schilderijtje begonnen van iets wat hij had gezien op het exercitieveld of 'het Zieke', toen hij zelf zat op den rand van de sloot.

Jacobus van Looy
 “Jacobus” (1930), Saga, ISBN 9788728433317


bbt'er

afgeleid van bbt (Beroepssoldaat Bepaalde Tijd) met het achtervoegsel -er

beroepsmilitair met een tijdelijk dienstverband


snaphaan

Sabels zag hij en een fijner degen dan de muzikanten hebben van de schutterij; een 'snaphaan' hij zag.

Jacobus van Looy
 “Jaap” (1923), Saga, ISBN 9788728433294


biowapen

afgeleid van wapen met het voorvoegsel bio-

biologisch wapen waarbij de vijand te lijf wordt gegaan met virussen en bacteriën, planten, schimmels en insecten of giftige organische stoffen die door levensvormen worden geproduceerd


borstharnas

deel van een wapenuitrusting dat de borst beschermt

Wat er gebeurde is welbekend: dat ze naar Tilbury ging en daar de bewuste rede hield die algemeen bekend is gebleven; dat zij te midden van haar gevolg in een stalen borstharnas reed terwijl haar page een met witte pluimen versierde helm droeg; dat zij haar toehoorders vertelde dat zij het lichaam van een zwakke vrouw had, maar het hart en het temperament van een man, van een Engelse koning.

Victoria Holt
 “In de schaduw van de troon” (1978), Saga, ISBN 9788726484885

Ook zij koos Los Angeles als presentatieplek. Op de Elle Women in Hollywood Celebration werd ze gelauwerd als icoon. Voor de gelegenheid droeg ze een opmerkelijk topje uit de collectie van Grace Ling. Die vervaardigde een zilverkleurige metalen borstplaat die volledig op maat van J.Lo gegoten was. Haar outfit leek een beetje op een middeleeuws borstharnas. Wie weet kan hij haar partner Ben Affleck wel inspireren. Die zouden we wel eens in een maliënkolder willen zien.

Weblink bron “Tijd voor een nieuwe look: Jennifer Lopez in borstharnas, Kate Beckinsale gaat blond” (Vrijdag 8 december 2023 om 16:55), De Standaard


marinewerf

plaats waar oorlogsschepen worden gebouwd en onderhouden

Trots toonde ze hem haar marinewerf te Chatham; de aanblik van zo veel prachtige schepen maakte grote indruk op hem, en verhevigde zonder twijfel zijn verlangen haar echtgenoot te zijn en het gezag over die schepen te hebben.

Prinses Beatrix kreeg De Groene Draeck toen ze achttien jaar werd. Zestig jaar geleden dus. Het schip kwam in 1957 in de vaart. Bij dit geschenk hoorde de, overigens nogal vage, toezegging dat het onderhoud ervan uit de schatkist betaald zou worden en op de Marinewerf in Den Helder zou plaats vinden. De jaarlijkse kosten daarvan bleven lang verborgen, want zaten weggestopt in de begroting van Defensie.

Weblink bron
Piet van Asseldonk
 “De Groene Draeck van Beatrix is financieel getemd” (zaterdag 8 oktober 2016, 10:10), NOS


boordwapen

wapen (machinegeweer) gemonteerd aan boord van een vliegtuig of schip


brandkogel

projectiel dat dient om op verre afstand brand te stichten


herculestoestel

samenstelling van Hercules en en toestel zn

Lockheed C-130 Hercules middelgroot militair transportvliegtuig

Veel gaat fout bij de grote logistieke operatie die de Nederlanders moeten uitvoeren. Het materieel wordt vervoerd naar Mazar-i-Sharif in Afghanistan met een Nederlands Herculestoestel. Deze toestellen vliegen met militair materieel via en over andere landen. De militairen hebben te horen gekregen dat de onderhandelingen van het ministerie van Buitenlandse Zaken over gebruik van het luchtruim en luchthavens ruim een maand heeft geduurd en daardoor vertraging heeft opgelopen. "Deze missie is niet plotseling opgestart, denk ik dan," schrijft een militair.

Weblink bron
Door verslaggever Peter ter Velde
 “Missie Kunduz is 'logistieke puinhoop'” (zondag 14 augustus 2011, 18:05), NOS

Vanwege de oefening zullen in de regio wegen tijdelijk zijn afgesloten. Woensdag is de vliegbasis alleen te voet of per fiets bereikbaar. Het luchtmaterieel vliegt ook ‘s avonds, maar niet na 23 uur. In het weekeinde wordt alleen met een Herculestoestel gevlogen, aldus Defensie.

Weblink bron “Land- en luchtmacht ‘veroveren’ Twente” (20-03-2013), Tubantia