geschiedenislokaal

samenstelling van geschiedenis en lokaal

geschiedenislokalen (plural)
geschiedenislokaaltje (diminutive singular)
geschiedenislokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin de geschiedenis van de wereld wordt behandeld.


natuurkundeboek

natuurkundeboeken (plural)
natuurkundeboekje (diminutive singular)
natuurkundeboekjes (diminutive plural)

een schoolboek waarin over de wetenschap van algemene eigenschappen van materie, straling en energiegeschiedenis kan worden geleerd.


wiskundeonderwijs

het onderwijs in het schoolvak wiskunde.


muziekboek

muziekboeken (plural)
muziekboekje (diminutive singular)
muziekboekjes (diminutive plural)

een schoolboek waarin geleerd wordt over muziek.


geschiedenisboek

geschiedenisboeken (plural)
geschiedenisboekje (diminutive singular)
geschiedenisboekjes (diminutive plural)

een schoolboek dat in de geschiedenisles gebruikt wordt en waarin de geschiedenis van de wereld wordt behandeld.


handvaardigheidonderwijs

samenstelling van handvaardigheid en onderwijs

het onderwijs in het schoolvak handvaardigheid.


aardrijkskundeleraar

samenstelling van aardrijkskunde en leraar

aardrijkskundeleraartje (diminutive singular)
aardrijkskundeleraartjes (diminutive plural)

een leraar die les geeft in het schoolvak waarin de aarde en het aardoppervlak wordt behandeld.


informaticaonderwijs

samenstelling van informatica en onderwijs

het onderwijs in het schoolvak informatica.


handvaardigheidlokaal

samenstelling van handvaardigheid en lokaal

handvaardigheidlokalen (plural)
handvaardigheidlokaaltje (diminutive singular)
handvaardigheidlokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin kinderen leren gereedschappen te gebruiken voor het maken van allerlei voorwerpen en het uiten van creativiteit.


sportlerares

samenstelling van sport zn en lerares zn

sportleraressen (plural)
sportleraresje (diminutive singular)
sportleraresjes (diminutive plural)

een lerares die les geeft in het schoolvak waarin gesport wordt en de kinderen kennismaken met sporten.


natuurkundelokaal

natuurkundelokalen (plural)
natuurkundelokaaltje (diminutive singular)
natuurkundelokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin over de wetenschap van algemene eigenschappen van materie, straling en energiegeschiedenis wordt geleerd.


economieles

economielessen (plural)
economielesje (diminutive singular)
economielesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin de economie van de wereld wordt behandeld.


economieonderwijs

het onderwijs in het schoolvak economie.


economielokaal

economielokalen (plural)
economielokaaltje (diminutive singular)
economielokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin de economie van de wereld wordt behandeld.


biologielokaal

biologielokalen (plural)
biologielokaaltje (diminutive singular)
biologielokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin kinderen leren over planten, dieren en het menselijk lichaam.


tekenlerares

samenstelling van teken ww en lerares zn

tekenleraressen (plural)
tekenleraresje (diminutive singular)
tekenleraresjes (diminutive plural)

een lerares die les geeft in het schoolvak waarin tekenen en vaak ook schilderen geleerd wordt.


aardrijkskundelerares

samenstelling van aardrijkskunde en lerares

aardrijkskundeleraressen (plural)
aardrijkskundeleraresje (diminutive singular)
aardrijkskundeleraresjes (diminutive plural)

een lerares die les geeft in het schoolvak waarin de aarde en het aardoppervlak wordt behandeld.


wiskundelerares

samenstelling van wiskunde zn en lerares zn

wiskundeleraressen (plural)
wiskundeleraresje (diminutive singular)
wiskundeleraresjes (diminutive plural)

een lerares die les geeft in het schoolvak waarin rekenen, wiskunde en algebra wordt behandeld.


godsdienstlokaal

godsdienstlokalen (plural)
godsdienstlokaaltje (diminutive singular)
godsdienstlokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin kinderen leren over de religies van de wereld.


sportlokaal

sportlokalen (plural)
sportlokaaltje (diminutive singular)
sportlokaaltjes (diminutive plural)

een klaslokaal dat ingericht is op en waarin men les geeft in het schoolvak waarin gesport wordt en de kinderen kennismaken met sporten.


leervak

leervakken (plural)
leervakje (diminutive singular)
leervakjes (diminutive plural)

een samenhangend geheel van bij elkaar liggende onderwerpen dat als één geheel op school aangeboden wordt.


biologieles

biologielessen (plural)
biologielesje (diminutive singular)
biologielesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin kinderen leren over planten, dieren en het menselijk lichaam.


muziekles

clase de música

muzieklessen (plural)
muzieklesje (diminutive singular)
muzieklesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin geleerd wordt over muziek en gespeeld wordt op instrumenten.

De school spreekt bij de Hindustan Times tegen dat de kelder een strafruimte is. Er zou een activiteitencentrum gevestigd zitten, waar de kinderen kunnen spelen en muziekles krijgen.

Weblink bron “School in India sluit kinderen op om wanbetalende ouders te straffen” (11-07-2018), NOS


geschiedenisles

geschiedenislessen (plural)
geschiedenislesje (diminutive singular)
geschiedenislesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin de geschiedenis van de wereld wordt behandeld.

Tijdens de geschiedenislessen kregen we helemaal buiten het leerplan om uitgebreid les over de moderne Hongaarse geschiedenis.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


tekenles

tekenlessen (plural)
tekenlesje (diminutive singular)
tekenlesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin tekenen en vaak ook schilderen geleerd wordt.

Tijdens de tekenlessen moesten we met behulp van krantenfoto's proberen tekeningen te maken van hoe de gevechten er in de straten van Boedapest uitgezien moesten hebben.


godsdienstles

godsdienstlessen (plural)
godsdienstlesje (diminutive singular)
godsdienstlesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin kinderen leren over de religies van de wereld.

Bij maatschappijleer kregen we een opfriscursus over het communisme, zelfs de godsdienstlessen gingen plotseling over wat Jezus gevonden zou hebben van de Sovjet-Russische intocht in Boedapest.


formatiebudgetsysteem

samenstelling van formatiebudget en systeem

formatiebudgetsystemen (plural)
formatiebudgetsysteempje (diminutive singular)
formatiebudgetsysteempjes (diminutive plural)

declaratiestelsel voor het onderwijs waarbij het bekostigingsbedrag wordt bepaald door de feitelijke hoogte van de salarissen


kleuterleidster

leidster / onderwijzeres van een kleuterklas in een kleuterschool


schoolleiding

schoolleidingen (plural)
schoolleidinkje (diminutive singular)
schoolleidinkjes (diminutive plural)

directie van een school of scholengemeenschap


leerlingenvervoer

samenstelling van leerling en vervoer met het invoegsel -en-

vervoer van leerlingen van en naar school


vervoersacademie

samenstelling van vervoer en academie met het invoegsel -s-

hogere beroepsopleiding voor vervoersdeskundige


schooldirectie

schooldirecties (plural)
schooldirectietje (diminutive singular)
schooldirectietjes (diminutive plural)


vijfde klasse

vroegere naam voor het leerjaar van de vijfde klas


vierde klasse

vroegere naam voor het leerjaar van de vierde klas


eerste klasse

vroegere naam voor het leerjaar van de eerste klas


tweede klasse

vroegere naam voor het leerjaar van de tweede klas


derde klasse

vroegere naam voor het leerjaar van de derde klas


eerstejaars

[bijvoeglijk naamwoord] samenstellende afleiding van eerste en jaar met het achtervoegsel -s

[zelfstandig naamwoord] (verkorting) van eerstejaarsleerling / eerstejaarsstudent of zelfstandig gebruik van het bijvoeglijk naamwoord

studenten die dat leerjaar met de studie begonnen zijn


lom

[1] misschien verwant met lam bn en loom bn , als verwijzing naar traagheid

[2] van Noors lom, in de betekenis van ‘duikerhoen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1612

tot 1998 gegeven onderwijs op Nederlandse scholen voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden


leertheorie

een veronderstelling over hoe mensen kennis, vaardigheden of houding verwerven of aanpassen


spoorstudent

spoorstudenten (plural)
spoorstudentje (diminutive singular)
spoorstudentjes (diminutive plural)

student die niet in de stad van zijn studie woont maar er geregeld heen reist voor 't bezoeken van colleges en/of practica


kinderjuf

samenstelling van kind en juf met het invoegsel -er-

kinderjuffen (plural)
kinderjufs (plural)
kinderjufje (diminutive singular)
kinderjufjes (diminutive plural)

lerares van een lagere school of peuterklas


leerprobleem

een obstakel in iemand's vermogen om zich, binnen een aanvaardbare termijn, kennis of vaardigheden eigen te maken


leervraag

een doelstelling om iets te leren die de lerende voor zichzelf bepaalt

Het volgende stappenplan hanteren we voor het maken van een leervraag.


stormvrij

het vrij hebben bij een zware storm om gevaarlijke omstandigheden te vermijden

De scholieren hadden stormvrij toen de zware herfststorm over het land trok.


ijsvrij

ijsvrijer (uninflected comparative)
ijsvrijst (uninflected superlative)
ijsvrije (inflected positive)
ijsvrijere (inflected comparative)
ijsvrijste (inflected superlative)
ijsvrijs (partitive positive)
ijsvrijers (partitive comparative)

De scholieren hadden ijsvrij toen de sneeuwstorm over het land trok.


studiepunt

studiepunten (plural)
studiepuntje (diminutive singular)
studiepuntjes (diminutive plural)

punt dat wordt verkregen na het verrichten van een bepaalde hoeveelheid werk. Bij een bepaald aantal behaalde punten mag men meedoen aan de volgende ronde


leerplan

Lehrplan

(onderwijs) een schema in de tijd van leeractiviteiten om vastgestelde leerdoelen te bereiken en de leerstof, leermiddelen, begeleiding en andere hulpbronnen die daartoe worden ingezet.

Indien het leerplan wordt goedgekeurd, zendt de inspecteur een exemplaar van dit leerplan aan het bevoegd gezag onder vermelding van de datum, waarop het goedgekeurd is.


ouderraad

ouderraden (plural)
ouderraadje (diminutive singular)
ouderraadjes (diminutive plural)

vertegenwoordiging van de ouders van leerlingen van een school


leerlingenraad

samenstelling van leerling en raad met het invoegsel -en-

leerlingenraden (plural)
leerlingenraadje (diminutive singular)
leerlingenraadjes (diminutive plural)

raad die bestaat uit door de leerlingen (uit leerlingen) gekozen vertegenwoordigers

De leerlingenraad vertegenwoordigt de mening van de leerlingen op een school.


schoolraad

school council

adviesorgaan voor het voortgezet onderwijs

schoolraden (plural)
schoolraadje (diminutive singular)
schoolraadjes (diminutive plural)

De positie van de schoolraad wordt gekenmerkt door een adviesfunctie gericht op de schoolleiding.


studentenraad

samenstelling van student en raad met het invoegsel -en-

student body

door studenten gevormd onderdeel van het bestuur van een universiteit, hogeschool, faculteit of vakgroep

studentenraden (plural)
studentenraadje (diminutive singular)
studentenraadjes (diminutive plural)

We behartigen in de studentenraad vanzelfsprekend voornamelijk de belangen van de studenten.


schoolstrijd

de strijd tussen openbaar en bijzonder onderwijs in Nederland

de strijd tussen katholiek en rijksonderwijs in België


cijferlijst

cijferlijsten (plural)
cijferlijstje (diminutive singular)
cijferlijstjes (diminutive plural)

lijst met behaalde vakken en hiervoor gekregen cijfers


opgeleide

Hier werken alleen maar opgeleiden, goed bedoelende amateurs laten we niet toe.

In Nederland zijn steeds meer hoger opgeleiden werkzaam, helaas is er voor lager opgeleiden steeds minder emplooi.


preceptor

afgeleid van het Latijnse praeceptor (met het voorvoegsel pre-)

preceptors (plural)
preceptoren (plural)
preceptortje (diminutive singular)
preceptortjes (diminutive plural)

Leraar aan een gymnasium, meer in het bijzonder in de klassieke talen


basisbeurs

basisbeurzen (plural)
basisbeursje (diminutive singular)
basisbeursjes (diminutive plural)

standaard financiële vergoeding in Nederland voor vier jaar studeren aan het hoger onderwijs

De basisbeurs voor studenten in het hoger onderwijs gaat per 1 september 2015 verdwijnen.


schooluitgave

schooluitgaven (plural)
schooluitgavetje (diminutive singular)
schooluitgavetjes (diminutive plural)


leerachterstand

samenstelling van leer ww en achterstand

leerachterstanden (plural)
leerachterstandje (diminutive singular)
leerachterstandjes (diminutive plural)

achterstand van een leerling ten opzichte van het verwachte niveau


brugsmurf

brugsmurfen (plural)
brugsmurfje (diminutive singular)
brugsmurfjes (diminutive plural)

iemand die in de brugklas zit, een brugklasser


brugklas

brugklassen (plural)
brugklasje (diminutive singular)
brugklasjes (diminutive plural)

eerste klas waarin een leerling terechtkomt die van het basisonderwijs naar het secundair onderwijs gaat

Volgens De Graaff is van Engels best een kernvak te maken met 15 procent van de lestijd. Maar dan moet de brugklas aansluiten op het niveau dat ze hebben gehaald. „Er zijn lesplannen die voorschrijven hoe je vanaf groep 1 of groep 5 het programma kan invullen. Uitgeverijen spelen daarop in.”


studiefinanciering

samenstelling van studie en financiering

studiefinancieringen (plural)
studiefinancierinkje (diminutive singular)
studiefinancierinkjes (diminutive plural)

verstrekking van een studiebeurs of studielening aan studenten

De SP werkt aan een voorstel voor de terugkeer van de studiefinanciering. Of dit op tijd af is voor het volgende academische jaar is nog maar de vraag.

“SP wil terugkeer stufi in de startblokken zetten” (2020-12-09), Erasmus Magazine


rugzakje

dim. tant. leerlinggebonden financiering, waarmee voor hulpbehoevende kinderen in regulier onderwijs passende voorzieningen kunnen worden betaald


conrector

In de betekenis van ‘onderdirecteur’ voor het eerst aangetroffen in 1602

afgeleid van rector met het voorvoegsel con-

conrectoren (plural)
conrectors (plural)
conrectortje (diminutive singular)
conrectortjes (diminutive plural)

iemand die deel uitmaakt van de directie van een school voor middelbaar onderwijs

De leerling die uit de klas was gestuurd moest zich melden bij de conrector.


mentrix

afgeleid van mentor en met het achtervoegsel -trix

docente waar leerlingen terecht kunnen met problemen die niet op een schoolvak betrekking hebben


rekenles

rekenlessen (plural)
rekenlesje (diminutive singular)
rekenlesjes (diminutive plural)

een korte tijd gedurende welke men rekenen leert

Meester Valentijn zorgde ook voor de rekenles


lesboek

lesboeken (plural)
lesboekje (diminutive singular)
lesboekjes (diminutive plural)

boek dat gebruikt wordt om iets te leren in een les, op school

Op de middelbare school heet een lesboek een schoolboek op de universiteit een studieboek.


lesrooster

lesroosters (plural)
lesroostertje (diminutive singular)
lesroostertjes (diminutive plural)

schema waarin staat op welke tijd waar, welke les wordt gegeven aan wie en door wie

Het maken van een lesrooster is de taak van de roostermaker.


rijles

Fahrstunde

(verkeer) (onderwijs) een onderdeel van een rijopleiding voor het behalen van een rijbewijs

rijlessen (plural)
rijlesje (diminutive singular)
rijlesjes (diminutive plural)

is een onderdeel van een rijopleiding voor het behalen van een rijbewijs.

In Nederland kent men rijlessen voor motorfiets, auto, vrachtwagen, en bus.


klassenoudste

samenstelling van klas en oudste met het invoegsel -en-

de leerling die de agenda van de klas meedraagt en als aanspreekpunt voor de leerlingen fungeert


klassenassistent

samenstelling van klas en assistent met het invoegsel -en-

klassenassistenten (plural)
klassenassistentje (diminutive singular)
klassenassistentjes (diminutive plural)

assistent van een leraar in een klas van het onderwijs


klassenmanagement

samenstelling van klas en management met het invoegsel -en-

al die maatregelen die een leerkracht neemt om een klimaat te scheppen waarin leerlingen met succes kunnen leren en werken.


klasseleraar

intensiverende samenstelling van klasse zn "versterkend voorvoegsel" en leraar zn "docent"

klasseleraars (plural)
klasseleraren (plural)
klasseleraartje (diminutive singular)
klasseleraartjes (diminutive plural)

iemand die heel goed is in het geven van onderwijs

Meester Valentijn was een klasseleraar en tevens klassenleraar van groep 7

Volgens een van de deelnemers een “klasseleraar die de inhoud interessant, overzichtelijk en diepgaand genoeg bracht, dit alles gestaafd met goede voorbeelden”.


meditatiecursus

meditatiecursussen (plural)
meditatiecursusje (diminutive singular)
meditatiecursusjes (diminutive plural)

Om de wereldvrede te bevorderen hebben wij besloten gratis meditatiecursussen aan jihadisten te geven


curriculum

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘levensloop’ voor het eerst aangetroffen in 1899

plan of schema waarin een leertraject wordt uiteengezet, m.n. in het hoger onderwijs

Medische ethiek is een onderdeel van het curriculum van de studie geneeskunde.


leerlingvolgsysteem

samenstelling van leerling en volgsysteem

leerlingvolgsystemen (plural)
leerlingvolgsysteempje (diminutive singular)
leerlingvolgsysteempjes (diminutive plural)

systeem om de de studievoortgang van een leerling vast te leggen


docente

Mijn vrouw is een NT2 -docente die les geeft aan toekomstige hbo-studenten die uit het buitenland komen en het Nederlands onvoldoende machtig zijn.


bachelor

van Engels bachelor, een academische graad

academische titel, te behalen na drie tot vijf jaar hoger onderwijs

iemand die de onder [1] genoemde graad heeft behaald


kleuterjuf

kleuterjuffen (plural)
kleuterjufs (plural)
kleuterjuffie (diminutive singular)
kleuterjuffies (diminutive plural)

vrouw die verantwoordelijk is voor de opvang en vorming van kleuters in het onderwijs

Kleuterjuf mishandeld door ouders in Den Haag


havist

afgeleid van havo met het achtervoegsel -ist

havisten (plural)
havistje (diminutive singular)
havistjes (diminutive plural)

scholier die op het havo zit of iemand havo gedaan heeft

Havisten kunnen naar het HBO en later doorstromen naar de universiteit


studieschuld

studieschulden (plural)
studieschuldje (diminutive singular)
studieschuldjes (diminutive plural)

een schuld die is gemaakt om een opleiding te betalen

Steeds meer studenten hebben na hun studie een hoge studieschuld.


docentendeel

samenstelling van docent en deel met het invoegsel -en-

docentendelen (plural)
docentendeeltje (diminutive singular)
docentendeeltjes (diminutive plural)

een boek of schrift dat bij een onderwijsmethode hoort en de docentenhandleiding bevat

In het docentendeel staan suggesties en voorbeelden hoe een les gegeven kan worden door de docent.


medecursist

medecursisten (plural)
medecursistje (diminutive singular)
medecursistjes (diminutive plural)

een leerling waarmee je samen een cursus volgt

In mijn groep zitten 30 medecursisten, de hele groep bestaat dus uit 31 cursisten.


oefenschrift

oefenschriften (plural)
oefenschriftje (diminutive singular)
oefenschriftjes (diminutive plural)

een schrift waarin je oefeningen kunt maken in het kader van een opleiding

De docente corrigeerde iedere week de oefenschriften van de cursisten.


docentenhandleiding

samenstelling van docent en handleiding met het invoegsel -en-

docentenhandleidingen (plural)
docentenhandleidinkje (diminutive singular)
docentenhandleidinkjes (diminutive plural)

een boek of schrift dat bij een onderwijsmethode hoort en waarin staat hoe men de lessen kan invullen

De creatieve docent keek nooit in de docentenhandleiding.


lestijd

het tijdstip van de les, de tijdsduur van een les

De lestijden zijn iedere werkdag van 9.00 tot 11.00 uur.


overhouden

hield over (past)
overgehouden (past participle)
over te houden (active infinitive imperfect present)
hebben overgehouden (active infinitive perfect present short-form)
te hebben overgehouden (active infinitive perfect present)
overgehouden zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
overgehouden te zullen hebben (active infinitive perfect future)
overhoudend (imperfect participle)
overgehouden (past participle)
houdt over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
houdt over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
houdt over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
houdt over (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
houden over (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
houden over (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
houden over (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
hield over (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
hield over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
hield over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
hield over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
hield over (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
hielden over (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
hielden over (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
hielden over (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal overhouden (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult overhouden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overhouden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult overhouden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overhouden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult overhouden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overhouden (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen overhouden (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen overhouden (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen overhouden (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou overhouden (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou overhouden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) overhouden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt overhouden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou overhouden (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden overhouden (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden overhouden (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden overhouden (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
overhoudt (subordinate-clause present)
overhoudt (subordinate-clause present)
overhoudt (subordinate-clause present)
overhoudt (subordinate-clause present)
overhield (subordinate-clause past)
overhield (subordinate-clause past)
overhield (subordinate-clause past)
overhield (subordinate-clause past)
overhield (subordinate-clause past)
overhielden (subordinate-clause past)
overhielden (subordinate-clause past)
overhielden (subordinate-clause past)
heb overgehouden (perfect present first-person)
hebt overgehouden (perfect present second-person)
hebt overgehouden (perfect present second-person)
heeft overgehouden (perfect present second-person)
hebt overgehouden (perfect present second-person)
heeft overgehouden (perfect present third-person)
hebben overgehouden (perfect present first-person)
hebben overgehouden (perfect present second-person)
hebben overgehouden (perfect present third-person)
had overgehouden (perfect past first-person)
had overgehouden (perfect past second-person)
had overgehouden (perfect past second-person)
hadt overgehouden (perfect past second-person)
had overgehouden (perfect past third-person)
hadden overgehouden (perfect past first-person)
hadden overgehouden (perfect past second-person)
hadden overgehouden (perfect past third-person)
zal overgehouden hebben (perfect future first-person)
zal overgehouden hebben (perfect future second-person)
zult overgehouden hebben (perfect future second-person)
zult overgehouden hebben (perfect future second-person)
zal overgehouden hebben (perfect future second-person)
zult overgehouden hebben (perfect future second-person)
zal overgehouden hebben (perfect future third-person)
zullen overgehouden hebben (perfect future first-person)
zullen overgehouden hebben (perfect future second-person)
zullen overgehouden hebben (perfect future third-person)
zou overgehouden hebben (perfect conditional first-person)
zou overgehouden hebben (perfect conditional second-person)
zou overgehouden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt overgehouden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt overgehouden hebben (perfect conditional second-person)
zou overgehouden hebben (perfect conditional third-person)
zouden overgehouden hebben (perfect conditional first-person)
zouden overgehouden hebben (perfect conditional second-person)
zouden overgehouden hebben (perfect conditional third-person)
er wordt overgehouden (impersonal passive present imperfect)
er is overgehouden (impersonal passive present perfect)
er werd overgehouden (impersonal passive past imperfect)
er was overgehouden (impersonal passive past perfect)
er zal overgehouden worden (impersonal passive future imperfect)
er zal overgehouden zijn (impersonal passive future perfect)
er zou overgehouden worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou overgehouden zijn (impersonal passive conditional perfect)

scholieren na afloop van de gewone lestijd langer op school houden


studierichting

studierichtingen (plural)
studierichtinkje (diminutive singular)
studierichtinkjes (diminutive plural)

specifieke combinatie van gekozen vakken in het middelbaar of hoger onderwijs

Bij deze studierichting stellen studenten zelf een eigen studieprogramma samen, bestaande uit een selectie van vakken en modules uit alle aangeboden studierichtingen.


reader

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bundel artikelen’ voor het eerst aangetroffen in 1984

readers (plural)
readertje (diminutive singular)
readertjes (diminutive plural)

een compilatiewerk, syllabus, een uitgave, voor onderwijsdoeleinden, waarin verschillende publicaties over één onderwerp verzameld zijn

In de reader waren complete hoofdstukken van handboeken verwerkt.


computerles

computerlessen (plural)
computerlesje (diminutive singular)
computerlesjes (diminutive plural)

een les gegeven met de computer als hulpmiddel

Tijdens de computerles konden we op de computer grammaticaoefeningen doen.

een les waarin computervaardigheden worden geleerd

Tijdens de computerles moesten we een document maken met het programma Open-Office


onderwijsmarkt

Deze uitgeverij van schoolboeken produceert bijna uitsluitend voor de onderwijsmarkt


hbo-opleiding

een studie aan een instituut voor hoger beroepsonderwijs

Als je het havo-examen haalt kun je naar een hbo-opleiding.


havo-examen

het examen dat je moet halen voordat je een havo-diploma ontvangt


dansles

danslessen (plural)
danslesje (diminutive singular)
danslesjes (diminutive plural)

onderwijs in dansen gedurende een kortere periode

De complete danscursus bestaat uit 30 danslessen.


computercursus

computercursussen (plural)
computercursusje (diminutive singular)
computercursusjes (diminutive plural)

De oude vrouw volgde een computercursus om te leren e-mailen met haar kleinkinderen.


huisartsenopleiding

samenstelling van huisarts en opleiding met het invoegsel -en-

medische opleiding van 3 jaar na het artsexamen waarin een arts tot huisarts wordt opgeleid

Een arts mag zich pas huisarts noemen nadat hij of zij een huisartsenopleiding heeft voltooid.


vooropleiding

vooropleidingen (plural)
vooropleidinkje (diminutive singular)
vooropleidinkjes (diminutive plural)

alle scholen en cursussen die je hebt gedaan voordat je met de huidige cursus of school begint

Als je een universitaire opleiding wilt gaan doen heb je een VWO- of HBO-opleiding nodig als vooropleiding.


basiscursus

basiscursussen (plural)
basiscursusje (diminutive singular)
basiscursusjes (diminutive plural)

een lesprogramma om de beginselen van iets te leren

CODE Plus is een basiscursus Nederlands voor hogeropgeleide anderstalige studenten.


cursusgeld

geld dat je moet betalen om een cursus te kunnen volgen

Het cursusgeld van TaaleNT2 is ongeveer 1000 - 2000 euro per leerjaar.

Voordat je je diploma krijgt moet je eerst je cursusgeld betalen.


dansacademie

Dansacademie Lucia Marthas is een hbo-school in Amsterdam-Zuid en in Groningen.


cursusprijs

De cursusprijs van TaaleNT2 is ongeveer 1000-2000 euro per leerjaar.

Voordat je je diploma krijgt moet je eerst je cursusprijs betalen.


gastles

gastlessen (plural)
gastlesje (diminutive singular)
gastlesjes (diminutive plural)

een les die gegeven wordt door iemand anders dan de vaste docent

De wethouder gaf een gastles aan de studenten bestuursrecht.


grammaticaoefening

samenstelling van grammatica en oefening

grammaticaoefeningen (plural)
grammaticaoefeningetje (diminutive singular)
grammaticaoefeningetjes (diminutive plural)

scholing, training en opdrachten over de structuur van een taal

Het leren van de onregelmatige werkwoorden is een vorm van grammaticaoefening.


groepsles

samenstelling van groep en les met het invoegsel -s-

groepslessen (plural)
groepslesje (diminutive singular)
groepslesjes (diminutive plural)

een les die je met meerdere mensen tegelijk volgt

Wij hadden naast de individuele rijlessen ook groepslessen voor het theorie-examen.


lesprogramma

lesprogramma's (plural)
lesprogrammaatje (diminutive singular)
lesprogrammaatjes (diminutive plural)

De leerlingen ontvangen aan het begin van de cursus het lesprogramma.


lesmateriaal

Voor het geven van taalles zijn er veel lesmaterialen beschikbaar zoals bijvoorbeeld het wikiwoordenboek.


luisteroefening

samenstelling van luister ww en oefening

luisteroefeningen (plural)
luisteroefeningetje (diminutive singular)
luisteroefeningetjes (diminutive plural)

een opgave tijdens een les of cursus om de vaardigheid in het luisteren te verbeteren

De luisteroefening was leuk om te doen, want de luistertekst bevatte veel grapjes.

De luisteroefening was heel moeilijk, want de sprekers spraken onduidelijk, snel en met een accent.


masterscriptie

masterscripties (plural)
masterscriptietje (diminutive singular)
masterscriptietjes (diminutive plural)

een stuk dat men schrijft naar aanleiding van eigen onderzoek op het einde van de masterfase van een studie

Mijn dochter had een heel goede masterscriptie geschreven over merkenrecht.


onderwijssysteem

onderwijssystemen (plural)
onderwijssysteempje (diminutive singular)
onderwijssysteempjes (diminutive plural)

de verzameling onderling samenhangende onderwijsvormen

Het Nederlandse onderwijssysteem bestaat uit o.a. de basisschool, het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs en het universitair onderwijs.


onderwijsvernieuwing

samenstelling van onderwijs en vernieuwing

verandering van het onderwijs zodanig dat het onderwijs beter past bij de nieuwe tijd of waarbij er nieuwere pedagogische principes worden gebruikt

Ipad-onderwijs is een onderwijsvernieuwing die het onderwijs aanpast aan de nieuwe tijd.

'Werken in groepjes' is een onderwijsvernieuwing die gebaseerd is op nieuwe pedagogische principes.


leerlingenbegeleiding

samenstelling van leerling en begeleiding met het invoegsel -en-

combinatie van leiding geven, hulpverlening en observeren van leerlingen

Leerlingenbegeleiding is een kerntaak van de docent.


interessegebied

interessegebieden (plural)
interessegebiedje (diminutive singular)
interessegebiedjes (diminutive plural)

datgene waar je belangstelling voor hebt

De hoogopgeleide man had veel interessegebieden, hij was dan ook geen specialist.

Lexicografie was het interessegebied van de woordenboekmaker.


jaargenoot

jaargenoten (plural)
jaargenootje (diminutive singular)
jaargenootjes (diminutive plural)

iemand die in dezelfde fase van de studie is

Na vele jaren hadden de jaargenoten van de school een reünie.

In studentenverenigingen zijn er vaak disputen waar de leden jaargenoten zijn.


hoogopgeleide

samenstelling van hoog en Naamwoord van handeling van opleiden

iemand die een hogere opleiding heeft genoten dus HBO / of universiteit

Het is een Nederland niet meer belangrijk of je van adel bent of niet, wel is het van belang of je een hoogopgeleide of een laagopgeleide bent.


grammaticaoverzicht

samenstelling van grammatica en overzicht

grammaticaoverzichten (plural)
grammaticaoverzichtje (diminutive singular)
grammaticaoverzichtjes (diminutive plural)

een duidelijke samenvatting van de regels van de taal

Door een grammaticaoverzicht lijkt taal heel logisch, maar helaas zijn er altijd weer onregelmatigheden.


leestekst

leesteksten (plural)
leestekstje (diminutive singular)
leestekstjes (diminutive plural)

In een leerboek voor NT2-onderwijs staan veel leesteksten.


talencentrum

samenstelling van taal en centrum met het invoegsel -en-

talencentra (plural)
talencentrumpje (diminutive singular)
talencentrumpjes (diminutive plural)

instelling waar meerdere talen worden bestudeerd en gedoceerd.

Het talencentrum van de Rijksuniversiteit Groningen heeft een 'Massive open online course' gemaakt om in drie weken op basisniveau Nederlands te leren.


studievaardigheid

de vaardigheden die nodig zijn voor het studeren

Voor dat je iets kunt leren zul je eerst moeten 'leren te leren', zul je eeste studievaardigheden moeten verwerven.

Bij studievaardigheden gaat het om vaardigheden als het verzamelen en lezen van informatie, het onderscheiden van hoofd- en bijzaken, aantekeningen maken, samenvatten en presenteren.


keuzeopdracht

keuzeopdrachten (plural)
keuzeopdrachtje (diminutive singular)
keuzeopdrachtjes (diminutive plural)

een taak die bestaat uit verschillende onderdelen waarbij de student mag kiezen welke opdracht hij maakt

In de keuzeopdracht had ik de keuze tussen het schrijven van een brief, een gedicht of een verhaal.


schooluniform

schooluniformen (plural)
schooluniformpje (diminutive singular)
schooluniformpjes (diminutive plural)

de gelijke kleding voor alle leerlingen van een school

In Nederland kennen we geen schooluniform, maar in Engeland wel.

Traditioneel zijn schooluniformen conservatief, bescheiden en/of professioneel.


leessnelheid

de snelheid waarmee een leerling kan lezen

De leessnelheid verhogen is een van de leerdoelen bij technisch lezen.


schoolmaaltijdenproject

samenstelling van schoolmaaltijd en project met het invoegsel -en-

schoolmaaltijdenprojecten (plural)
schoolmaaltijdenprojectje (diminutive singular)
schoolmaaltijdenprojectjes (diminutive plural)

een plan met een begin en eind om op scholen de leerlingen een maaltijd te geven.


uitblinker

Naamwoord van handeling van uitblinken met het achtervoegsel -er

uitblinkers (plural)
uitblinkertje (diminutive singular)
uitblinkertjes (diminutive plural)

iemand of iets de heel erg goed is, iemand die beter is dan de rest

De uitblinker tijdens het zwemtournooi won alle wedstrijden.

Hij was een uitblinker op school, hij was de enige cum laude zijn examen haalde.


rijksuniversiteit

samenstelling van rijk en universiteit met het invoegsel -s-

een onderwijs instelling voor wetenschappelijk onderwijs met de 5 klassieke faculteiten die door de rijksoverheid zijn opgericht en bekostigd.

In Nederland noemt alleen de Rijksuniversiteit Groningen zichzelf nog expliciet een rijksuniversiteit.

De universiteit van Leiden was de eerste rijksuniversiteit van Nederland.


multiplechoicevraag

samenstelling van multiple en choice uit het Engels en vraag uit het Nederlands

multiplechoicevragen (plural)
multiplechoicevraagje (diminutive singular)
multiplechoicevraagjes (diminutive plural)

een waarbij je moet kiezen uit verschillende antwoorden

Of je een multiplechoicevraag vraag goed hebt beantwoord is makkelijk te controleren.


oefenprogramma

oefenprogramma's (plural)
oefenprogrammaatje (diminutive singular)
oefenprogrammaatjes (diminutive plural)

een aantal activiteiten die zijn gericht op het leren van een bepaalde vaardigheid

Bij veel cursussen is ook een oefenprogramma voor op de computer.

Bij de brandweer moeten de brandweermannen een heel oefenprogramma doorlopen om getraind te blijven.


opleidingsmogelijkheid

samenstelling van opleiding en mogelijkheid met het invoegsel -s-

opleidingsmogelijkheden (plural)
opleidingsmogelijkheidje (diminutive singular)
opleidingsmogelijkheidjes (diminutive plural)

dat de kans aanwezig is om verder onderwijs te volgen

Werken als kort verband vrijwilliger bij het leger was populair door de opleidingsmogelijkheden die er waren.


proefexamen

proefexamens (plural)
proefexamentje (diminutive singular)
proefexamentjes (diminutive plural)

een examen dat men kan men afleggen als voorbereiding op het daadwerkelijk af te leggen examen.

Het maken van proefexamens is een goede training voor een examen.


oefenexamen

oefenexamens (plural)
oefenexamentje (diminutive singular)
oefenexamentjes (diminutive plural)

Het maken van oefenexamens is een goede training voor een examen.


ub

De ub was gevestigd in een oude kerk.


ud

De ud was na 30 jaar trouwe dienst nog steeds aan het wachten op een aanstelling als professor.


maatschappijleer

schoolvak waarin het recht, de politiek en de cultuur wordt besproken

Kennis Nederlandse Samenleving als examenonderdeel van het inburgeringsexamen lijkt veel op maatschappijleer zoals dat op de middelbare school wordt gegeven.

In het mbo wordt maatschappijleer Leren Loopbaan en Burgerschap genoemd.

Bij maatschappijleer kregen we een opfriscursus over het communisme, zelfs de godsdienstlessen gingen plotseling over wat Jezus gevonden zou hebben van de Sovjet-Russische intocht in Boedapest.


medestudent

Kommilitone

iemand die samen met jou een opleiding volgt; iemand die ook een student is

medestudenten (plural)
medestudentje (diminutive singular)
medestudentjes (diminutive plural)

Ik kon heel veel leren van mijn medestudenten

Mijn beste vrienden waren medestudenten tijdens mijn opleiding.

De meeste medestudenten aan de Handelshogeschool hadden het waarschijnlijk allemaal als een grap gezien, of als een sport met de bedoeling de studielening te verdubbelen die alle studenten van het land cadeau kregen van de sociaaldemocratische staat, ook wie het totaal niet nodig had.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


examenresultaat

examenresultaten (plural)
examenresultaatje (diminutive singular)
examenresultaatjes (diminutive plural)

uitkomst van een examen uitgedrukt in cijfers of in wel of niet slagen

Het examenresultaat voor wiskunde was beter dan dat voor natuurkunde.


testresultaat

testresultaten (plural)
testresultaatje (diminutive singular)
testresultaatjes (diminutive plural)

Het testresultaat was zeer bruikbaar, het gaf inzicht in de kwaliteiten en de beperkingen van de leerling.


toetsresultaat

toetsresultaten (plural)
toetsresultaatje (diminutive singular)
toetsresultaatjes (diminutive plural)

Het toetsresultaat viel erg tegen, maar toen de docent hoorde dat de leerling zijn huiswerk altijd had laten maken in plaats van het zelf te maken, begreep hij de uitslag wel.


opleidingsresultaat

samenstelling van opleiding en resultaat met het invoegsel -s-

opleidingsresultaten (plural)
opleidingsresultaatje (diminutive singular)
opleidingsresultaatjes (diminutive plural)

uitkomst van een onderhandeling in de zin van verworven vaardigheden en behalen van diploma's

Nadat de opleidingsresultaten van de school zo tegenvielen is de school gesloten.


studieresultaat

studieresultaten (plural)
studieresultaatje (diminutive singular)
studieresultaatjes (diminutive plural)

Het studieresultaat resultaat is meer afhankelijk van aanleg en ijver van de student, dan van de kwaliteit van de docent.


groepsresultaat

samenstelling van groep en resultaat met het invoegsel -s-

groepsresultaten (plural)
groepsresultaatje (diminutive singular)
groepsresultaatjes (diminutive plural)

het resultaat dat door een groep wordt behaald

Hoewel de individuele leden van de groep prima presteerden was het groepsresultaat toch onder de maat. Van samenwerken was n.l. geen sprake geweest.


tussenresultaat

tussenresultaten (plural)
tussenresultaatje (diminutive singular)
tussenresultaatjes (diminutive plural)

de stand van zaken voordat het einde van de periode is bereikt

De leerlingen kregen iedere maand de tussenresultaten van hun toetsen zodat ze wisten of ze nog wat harder moesten gaan werken.


hoogopgeleid

hoogopgeleide (inflected positive)
hoogopgeleids (partitive positive)

met een hoge opleiding d.w.z. een universitaire of gelijkwaardig

Zelfs mensen die zich religieus noemen, verlaten zich op hoogopgeleide natuurkundigen en kankerspecialisten.

Alain de Botton
 “Hoe overleef ik de moderne wereld” (2022), Atlas Contact , ISBN 9789045045979


lesauto

lesauto's (plural)
lesautootje (diminutive singular)
lesautootjes (diminutive plural)

een auto waarin je autorijlessen kunt nemen, de instructeur heeft een extra rem- en ontkoppelingspedaal tot zijn beschikking.

Een lesauto is te herkennen door het bord met de letter L die achterop de auto zit.


a.s.o.

(onderwijs) A.s.o is het onderwijs in België dat volgt op het basisonderwijs.


bijles

bijlessen (plural)
bijlesje (diminutive singular)
bijlesjes (diminutive plural)

Extra les die je krijgt naast de gewone lessen omdat je meer wil leren

Hoewel hij ruim voldoende stond voor wiskunde kreeg hij toch bijles, want hij vond het vak zo leuk.

Doordat hij bijles kreeg kon hij toch overgaan naar de volgende klas.


madrassa

een religieuze school waar de islam wordt onderwezen

De madrassa's in Pakistan kunnen met recht beschouwd worden als kweekscholen voor de jihad.


tso

(initiaalwoord) technisch secundair onderwijs

voortgezet onderwijs dat opleidt voor beroepen in de techniek


havoër

afgeleid van havo met het achtervoegsel -er

scholier die op het havo zit of iemand havo gedaan heeft


klasloos

Afgeleid van klas met het achtervoegsel -loos

zonder een vaste groep kinderen om les aan te geven

In een gisteravond gehouden vergadering der afdeeling Amsterdam van het Nederl. Onderwijzersgenootschap werd de vraag of de schoolhoofden ambulant, d.i. wandelhoofden, klasloos, moeten zijn, behandeld.

In Nederland zijn experimenten uitgevoerd met klasloze scholen.


jaarklas

jaarklassen (plural)
jaarklasje (diminutive singular)
jaarklasjes (diminutive plural)


middelbare school

school waar middelbaar onderwijs aan leerlingen werd gegeven. Sinds 1 augustus 1968 vervangen door school voor voortgezet onderwijs


frikkerig

afgeleid van frik met het achtervoegsel -erig

frikkeriger (uninflected comparative)
frikkerigst (uninflected superlative)
frikkerige (inflected positive)
frikkerigere (inflected comparative)
frikkerigste (inflected superlative)
frikkerigs (partitive positive)
frikkerigers (partitive comparative)


spelboekje

boekje voor het allereerste leesonderwijs


buso

afkorting buitengewoon secundair onderwijs


bso

afkorting van (België) beroepssecundair onderwijs

beroepsonderwijs dat volgt op de basisschool in België in Nederland lijkt dat het meest op vmbo


Cito

centraal instituut voor toets ontwikkeling een bedrijf dat toetsen ontwikkeld voor het onderwijs

Cito is een instituut dat een test ontwikkeld heeft die aangeeft wat het geschikte vervolgonderwijs is voor een basisschoolkind.


hoedenvlechtschool

samenstelling van hoed, vlecht en school met het invoegsel -en-


leesplankje

plankje met woorden als hulpmiddel voor het allereerste lezenleren in het beginnend lager onderwijs


leesplank

leesplanken (plural)
leesplankje (diminutive singular)
leesplankjes (diminutive plural)

een plank(je) met richels waarop, onder afbeeldingen, met losse letters woorden gevormd moeten worden teneinde hiermee vertrouwd te raken


sandwichcursus

sandwichcursussen (plural)
sandwichcursusje (diminutive singular)
sandwichcursusjes (diminutive plural)

cursus bestaande uit studieperiodes afgewisseld met werk, zodat cursisten praktijkervaring kunnen opdoen


zaakvak

zaakvakken (plural)
zaakvakje (diminutive singular)
zaakvakjes (diminutive plural)

elk van de volgende vakken: maatschappijleer, economie, geschiedenis, godsdienst, levensbeschouwing, filosofie en aardrijkskunde. (soms ook biologie)


takehometentamen

een evaluatievorm waarbij de student een of meer dagen de tijd krijgt om de examenopgaven thuis uit te werken lijkt veel op een openboektentamen


leerjaar

een cursusjaar, waarin een lesprogramma wordt gevolgd, een schooljaar


eindtermen

eindterm met uitgang -en
[2] als onderwijsbegrip in de regel mv

beknopte omschrijvingen van de kennis, inzichten en vaardigheden waarover een leerling of student aan het eind van een opleiding minimaal zou moeten beschikken


major

[1] van Latijn maior "groter, ouder"
[2],[3] van Engels major


leerweg

hoofdvariant binnen een opleiding, reeks van studie-onderdelen die tot een diploma leidt en die past bij een van de manieren waarop mensen het beste kennis kunnen opdoen

reeks van opleidingen die in verschillende landen tot een vergelijkbaar diploma leidt


keuzevak

keuzevakken (plural)
keuzevakje (diminutive singular)
keuzevakjes (diminutive plural)

vak dat niet verplicht is voor een bepaalde opleiding


naailes

naailessen (plural)
naailesje (diminutive singular)
naailesjes (diminutive plural)


didactisch

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘lerend’ voor het eerst aangetroffen in 1838

Gevormd naar het voorbeeld van het Latijnse didacticus, en het Franse didactique met het achtervoegsel -isch

didactischer (uninflected comparative)
didactische (inflected positive)
didactischere (inflected comparative)
didactischers (partitive comparative)

onderwijzend, alles wat het leren stimuleert

De ouders kochten didactisch verantwoord speelgoed wat ze wilden hun kind in zijn ontwikkeling stimuleren.


acteerles

acteerlessen (plural)
acteerlesje (diminutive singular)
acteerlesjes (diminutive plural)


gymles

gymlessen (plural)
gymlesje (diminutive singular)
gymlesjes (diminutive plural)


leesgroep

leesgroepen (plural)
leesgroepje (diminutive singular)
leesgroepjes (diminutive plural)

groepje leerlingen die samen eenzelfde tekst lezen en bespreken


lesruimte

lesruimten (plural)
lesruimtes (plural)
lesruimtetje (diminutive singular)
lesruimtetjes (diminutive plural)


leslokaal

leslokalen (plural)
leslokaaltje (diminutive singular)
leslokaaltjes (diminutive plural)


schaakles

schaaklessen (plural)
schaaklesje (diminutive singular)
schaaklesjes (diminutive plural)


spiekbrief

spiekbrieven (plural)
spiekbriefje (diminutive singular)
spiekbriefjes (diminutive plural)


spiekbriefje

papiertje met aantekeningen waarvan wordt gespiekt


afzakker

Naamwoord van handeling van afzakken met het achtervoegsel -er

afzakkers (plural)
afzakkertje (diminutive singular)
afzakkertjes (diminutive plural)

iemand die van een hoog onderwijsniveau naar een lager niveau gaat

Exemplarisch is volgens Van der Sman wel dat kinderen vaak al veel verschillende scholen hebben bezocht. De afzakkers noemt Van der Sman ze. Ouders willen nog wel eens te hoog grijpen. Ze sturen hun kind naar een scholengemeenschap met MAVO/HAVO/VWO in de hoop er het hoogst mogelijke uit te slepen. Dan blijkt dat het kind niet kan meekomen en naar een lager schooltype moet. Het kind schaamt zich voor zijn vrienden en verandert van school. Soms tot vier keer toe. “De motivatie ontbreekt inmiddels volledig”, zegt Van der Sman. “Nooit zijn ze ergens goed in geweest, nooit ergens om gewaardeerd. Waarom zouden ze nog huiswerk maken en naar school gaan? Ze willen gewoon aan het werk.”


pianoles

een aaneengesloten periode dat men samen met een pianoleraar piano leert spelen

Naast de pianoles moet je ook heel veel thuis oefenen om goed piano te lerenspelen.

Hoe word je wie je bent? Michelle Obama woonde acht jaar in de ‘witte kooi’ aan Pennsylvania Avenue. Als meisje mocht ze een rondje fietsen in de buurt na pianoles.


tweedejaars

samenstelling van tweede en jaar met het achtervoegsel -s

iemand die voor het tweede jaar student is

- Hij is een tweedejaars die nog nooit een examen gehaald heeft.

- Het idee is dat ik Francis, op zijn zestiende overgekomen uit Ghana en vier jaar later tweedejaars HBO Logistiek, help met zijn beheersing van het Nederlands. Woordenschat, zinsbouw en leesvaardigheid - maar we komen er niet aan toe. Er is namelijk een nijpend probleem. Om zijn propedeuse te bemachtigen zal hij voor ‘hogeschooltaal’ moeten slagen. En wel uiterlijk in zijn derde jaar. Anders moet hij van school. Inmiddels is hij vijf keer gezakt.


leeskring

leeskringen (plural)
leeskringetje (diminutive singular)
leeskringetjes (diminutive plural)

kring (van personen) waarin gezamenlijk wordt gelezen


meerkeuzetoets

toets waarbij per vraag al een aantal antwoorden gegeven zijn, waaruit de ondervraagde de juiste moet kiezen


spijbelaar

Naamwoord van handeling van spijbelen met het achtervoegsel -aar

spijbelaars (plural)
spijbelaartje (diminutive singular)
spijbelaartjes (diminutive plural)


klasmanagement

samenstelling van klas zn en management zn

als leraar doelgericht omgaan met leerlingen die in een vaste groep leeftijdsgenoten les krijgen

Het begrip klasmanagement verwijst dan ook naar een welbepaalde invulling van het werk van de leerkracht, namelijk als leerbegeleider.


klasbeheer

Een belangrijke eigenschap van een goed klasbeheer is dat geen tijd wordt verloren.


heao

(letterwoord) hoger economisch en administratief onderwijs

Nederlandse vorm van hoger onderwijs voor beroepen in handel en zakelijke dienstverlening, die bestond vanaf Mammoetwet (1968) tot de invoering van de bachelor-masterstelsel (2002)

Het heao zou moeten opleiden voor leidinggevende beroepen waarvoor uitgebreide en specifieke vakkennis is vereist.


heao

school voor hoger onderwijs in handel en zakelijke dienstverlening

Na de havo had Denise al direct kunnen kiezen voor de heao, maar die ambitie had ze toen niet.


privéles

les die niet klassikaal wordt gegeven (meestal aan slechts één persoon)

Als je privéles nam van een of andere bijklussende leraar vroegen ze vijftien kroon per uur, had ik uitgezocht. Ik bood Clark aan het voor de helft van de prijs te doen. Hij was dolblij met het aanbod en dat was niet bepaald wat ik had verwacht.

Antoine gaf privélessen in Frans. En mama had besloten dat ze niet alleen voor Duits maar voor elke taal het hoogste cijfer wilde halen. Dus zij, of misschien was het oma Christa, ging op zoek naar een privéleraar. Zo hadden ze elkaar ontmoet.


toelatingsexamen

samenstelling van toelating en examen met het invoegsel -s-

toelatingsexamens (plural)
toelatingsexamentje (diminutive singular)
toelatingsexamentjes (diminutive plural)

examen dat gedaan moet worden om tot een bepaalde school te worden toegelaten vóór het begin van de studie

„Mijn ouders moedigden me aan. Je kunt worden wat je wil, zeiden ze. Maar mijn wereld was klein; ik kende niemand die iets creatiefs deed. Voor het toelatingsexamen van de academie moest je werk overleggen. Ik had geen portfolio. Wisten mijn ouders veel. Ik heb, hoe heet dat tegenwoordig, een gap year genomen. Een jaar lang zat ik thuis gedisciplineerd te schetsen. Ik wilde zo graag.”


lerarentekort

samenstelling van leraar en tekort met het invoegsel -en-

een tekort (aan vooral mannelijke) leraren

Al jaren wordt gewaarschuwd voor een lerarentekort. De dalende instroom op de pabo’s is de belangrijkste oorzaak voor de tekorten.


lesstof

curriculum

in het onderwijs een afgebakende hoeveelheid kennis die men moet opdoen, oftewel datgene dat binnen onderwijs geleerd wordt of dient te worden

Toch gebeurde dat niet op de reguliere basisschool Het Kleurenorkest in Limmen. Daar hielden ze veel rekening met hem. De meester was rustig en legde bovendien de lesstof anders uit. „Ik ben wel slim maar leer op een andere manier”, zei Merlijn destijds in NRC. Hij was na een depressieve periode, waarin hij zelfs niet meer wilde leven, eindelijk op zijn plek. Maar hoe zijn leven er na de basisschool uit zou zien, „dat weet niemand”.


toetsweek

een week dat er geen reguliere lessen zijn maar wel toetsen (proefwerken en examens)

„Alles zo goed willen doen is wel vermoeiend. Soms is het echt te druk, vooral tijdens toetsweken. Binnenkort hebben we skikamp met school en twee dagen later toetsweek. Dertien toetsen! Dat slaat dus nergens op. In zo’n periode doe ik alleen maar dingen die moeten. Liever zou ik met vrienden afspreken. Of op de Playstation spelen, muziek luisteren. Maar daar is dan geen tijd voor. Dan merk ik dat ik chagrijnig word. ‘Je bent iets te perfectionistisch’, zeggen mijn ouders dan. ‘Een zeven is ook goed hoor’. ‘Nee’, zeg ik dan.”


studielandschap

omgeving bedoeld en ingericht voor leeractiviteiten

De bibliotheek wilde veranderen in een studielandschap waar studenten op diverse manieren kunnen werken.


studiekeuze

studiekeuzen (plural)
studiekeuzes (plural)


zwemjuf

zwemjufs (plural)
zwemjuffen (plural)
zwemjuffie (diminutive singular)
zwemjufje (diminutive singular)
zwemjuffies (diminutive plural)
zwemjufjes (diminutive plural)


keuzepakket

de groep producten (of schoolvakken) waaruit je kunt kiezen

De rechter wees er op dat een gymnasiumdiploma voor de wet een gymnasiumdiploma is, ongeacht of het is behaald op een categoriaal gymnasium of op een scholengemeenschap. „Een havo-vwo- brugklas is toch iets heel anders dan een categoriaal gymnasium”, aldus Anne-Marie Wolf, moeder van een van de uitgelote kinderen. En er is gewoon genoeg ruimte op het Stedelijk Gymnasium, zei Brussee verontwaardigd. „Nu zitten er 794 leerlingen op de school, terwijl er volgens een rekensommetje plaats is voor 928. Dat is een forse marge.” Zijn redenering werd fel bestreden door rector Olgers. Lokalen kun je niet van het eerste tot en met het laatste uur volplannen, uitgaande van volle klassen. Er is een bepaalde marge nodig, betoogde hij. „Zeker in de bovenbouw hebben we vanwege keuzepakketten te maken met klassen van soms tien of twaalf leerlingen. We hebben de lokalen dus hard nodig.” Advocaat Heussen voegde daaraan toe dat er voor het Stedelijk Gymnasium geen enkel concreet perspectief is op mogelijke uitbreiding van huisvesting. „De beslissing om de leerlingen niet toe te laten is goed afgewogen. Het is een ingewikkelde puzzel en zeker geen kwestie van een beetje meer of minder.”


bakvis

Leenwoord uit Duits Backfisch, in de betekenis van ‘meisje tussen 14 en 17 jaar’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1875


universiteitsraad

samenstelling van universiteit en raad met het invoegsel -s-

medezeggenschapsorgaan aan een universiteit

Ik ben lid van de universiteitsraad.


p.-c.

p.-c. (Hoewel afbreken na het koppelteken in beginsel altijd mogelijk is, verdient het voor de leesbaarheid de voorkeur om deze afkorting niet af te breken.)

aanduiding voor scholen in het bijzonder onderwijs die uitgaan van algemene protestante uitgangspunten, als onderscheid van scholen vanuit een heel ander geloof (bijvoorbeeld: rooms-katholiek) of een juist meer specifieke protestantse richting

Omdat er geen evangelische school was, stuurden ze hun kinderen maar naar een p.-c. basisschool.


blokuur

Elke les moesten we omstebeurt een zin van de Cicero-vertaling voorlezen - als je je huiswerk niet had gedaan, stond je doodsangsten uit. Maar ze koos willekeurig, op zicht. Ik nam achterin plaats, en liet me na het afnemen van de absentielijst traag naar beneden glijden, waar ik dan de rest van het blokuur op de stoffige grond een boek zat te lezen. Zo was literatuur best cool. Bij Frans las ik stiekem een Duitse vertaling, bij Nederlands las ik een Engels boek - een nerdy soort opstandigheid. Later kwam ik in de klas bij een leraar Duits, die zo bevlogen over poëzie kon vertellen (overduidelijk een junkie), dat ik geen uitweg nodig had.


catechismus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘leer van godsdienst in de vorm van vraag en antwoord’ voor het eerst aangetroffen in 1538

de leer van een godsdienst in de vorm van vragen en antwoorden gebruikt in het godsdienstonderwijs aan jongeren en leken

Het aanbod is hem verschillende keren gedaan, onder andere door de EVP (voorloper van GroenLinks) en het CDA. Of hij wilde overstappen naar de politiek? Maar daarvoor miste hij „het karakter en de mentaliteit”, vond hij. Zo raar was het niet dat politieke partijen uitkwamen bij Anton Westerlaken, die, amper 62 jaar, op de laatste dag van maart in Rotterdam overleed aan de gevolgen van kanker. De boerenzoon uit de Bommelerwaard die van huis uit vertrouwd was gemaakt met de Heidelbergse catechismus, viel op door de ‘christelijk-sociale’ oriëntatie die hij had meegekregen. Zij bleef hem zijn hele leven inspireren.


fulltimer

afgeleid van full time met het achtervoegsel -er

Het flexstuderen is bedoeld voor studenten die naar het buitenland gaan, in besturen zitten, zorgtaken hebben of aan topsport doen. Voor hen is een deeltijdstudie momenteel geen aantrekkelijke optie, omdat ze bijna evenveel collegegeld betalen als fulltimers.


eindejaars

samenstelling van einde en jaar met het achtervoegsel -s

eindejaarsje (diminutive singular)
eindejaarsjes (diminutive plural)

student in het laatste studiejaar, laatstejaarsstudent


fröbelen

eponiem, met het achtervoegsel -en afgeleid van de familienaam van de 19e-eeuwse Duitse opvoedkundige F.W.A. Fröbel , in de betekenis van ‘spelen, vrijblijvend bezig zijn’ aangetroffen vanaf 1898

onderwijs ontvangen op een kleuterschool of kinderdagverblijf


gymnasiast

gymnasiasten (plural)
gymnasiastje (diminutive singular)
gymnasiastjes (diminutive plural)

Als we teksten lezen die in het decennium voor de Tweede Wereldoorlog zijn geschreven, is het alsof we een wetstekst uit een oude samenleving lezen met wetten die niet langer gelden. De gedachten erachter vormen een systeem dat op zichzelf begrijpelijk en zinvol is, maar dat niet langer verband houdt met de praktische werkelijkheid. De gedachten over wat een mens is, wat een samenleving is, wat het wezenlijke is, gelden niet voor de samenleving waarin wij leven. Geen enkele gymnasiast zou tegenwoordig zijn leven kunnen opofferen voor zijn land, geen enkele vijfentwintigjarige zou enige zin zien in de dood van twee miljoen mensen. Behalve als abnormaliteit is het gewoon ondenkbaar. Niemand zal ook meer beweren dat de democratie als een uitdrukkingsvorm van verval moet worden beschouwd en het liberalisme als onterend, was dat wel het geval, dan zouden ze in het openbaar gelyncht worden.

Kinderen die moorden doen dat relatief vaak binnen het gezin. En dan is er minder ophef over, zegt Liem, omdat het voor de buitenwereld minder angstaanjagend is. Ze geeft het voorbeeld van de 17-jarige gymnasiast Derck die in oktober 2010 zijn moeder doodde met een hockeystick. Derck kreeg zes maanden jeugddetentie en jeugd-tbs.


hospitant

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘aanstaand leraar die lessen bijwoont’ voor het eerst aangetroffen in 1964

een aanstaand leraar die als stagiair werkt op een school

toehoorder op een school die een deel van de lessen en colleges volgt

Toen hij in de gaten kreeg dat de kunst voor zijn zoon geen hobby maar levensbehoefte was, deed hij met succes zijn best hem als 'hospitant' op de academie Minerva in Groningen te krijgen, als leerling schilderen en tekenen die was vrijgesteld van de lessen talen en wiskunde omdat hem daartoe de vooropleiding ontbrak.


hso

acroniem hoger secundair onderwijs in België, dat voorbereidt op universiteit en hogeschool


huistaak

opgave die leerlingen buiten schooltijd (thuis) moet vervullen

Maar toen het binnen de maand nogmaals voorviel, dat de jonge Sanegrain zonder afgewerkte huistaak in de school verscheen, moest Johan er meer van weten.


hospiteren

als aanstaand leraar werken op een school om praktijkervaring op te doen


leao

(letterwoord) lager economisch en administratief onderwijs

Nederlandse vorm van lager beroepsonderwijs voor handel en zakelijke dienstverlening, die bestond vanaf Mammoetwet (1968) tot de invoering van het voorbereidend beroepsonderwijs (1992)


leao

school voor lager beroepsonderwijs in handel en zakelijke dienstverlening


klastitularis

leraar in het basisonderwijs die aan een bepaalde schoolklas is verbonden voor het gehele onderwijs en die eindverantwoordelijk is voor de behaalde resultaten

mentor van een schoolklas (v.n.l. voortgezet onderwijs)


onderwijsbond

bond die de belangen behartigt van leraren

Twee grote onderwijsbonden, de Algemene Onderwijsbond (AOb) en de Algemene Vereniging voor Schoolleiders (AVS), luidden eerder deze week de noodklok over het grote aantal rechtszaken dat ouders tegenwoordig aanspannen tegen scholen als zij hun zin niet krijgen.


leergeld

lecture fee

(onderwijs) geld dat men moet betalen om onderwijs te volgen

,,De opbrengst gaat naar Stichting Leergeld Tubbergen", zegt Scheijgrond. ,,Zij ondersteunen kinderen uit de gemeente Tubbergen die het financieel minder hebben. Voor hen wordt bijvoorbeeld het lidmaatschap bij een sportvereniging betaald, of schoolbenodigdheden. Wij vinden het belangrijk een doel dichtbij huis te steunen, want de jeugd is de toekomst."


luistertoets

een toets waarbij men test hoe goed men de gesproken taal kan verstaan en begrijpen

Weg met het klassieke dictee en de luistertoets. De Taalunie wil komaf maken met die ‘20ste-eeuwse’ manier van lesgeven in het vak Nederlands.

Bij de uitslagen van de leerlingen van Zuid is een 'afwijking' gesignaleerd, zei een woordvoerster van het Stedelijk Lyceum vrijdagochtend. Die wijst erop dat een aantal leerlingen voorkennis over het audiodeel van de toets had. Die leerlingen moeten de toets 9 maart opnieuw afleggen. Op het Kottenpark is geen afwijkend beeld in de uitslagen geconstateerd. Cito stuurde aangesloten scholen onlangs een brief over de voortijdig verspreide luistertoets en was 'zeer verontrust' over het lekken van geheime opgaven.


literatuurlijst

samenstelling van literatuur zn en lijst zn

literatuurlijsten (plural)
literatuurlijstje (diminutive singular)
literatuurlijstjes (diminutive plural)

lijst van literaire teksten die men voor zijn examen gelezen moet hebben

Het boek van de Israëlische schrijfster Dorit Rabinyan gaat over een liefdesrelatie tussen een Israëlische vertaalster en een Palestijnse artiest, die opbloeit in New York. Maar dan scheiden hun wegen, want zij gaat terug naar Tel Aviv, en hij naar Ramallah, op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het boek verscheen al in 2014, en kende toen een bescheiden succes. Maar sinds de Israëlische regering op 31 december de roman besloot te schrappen van de literatuurlijst op de Israëlische middelbare school, repte als het ware half Israël zich naar de boekhandel, om een kopie.

Ban de literatuurlijst, stelt bestsellerauteur Kluun. "Verboden boeken zijn toch niet van deze tijd. Alsof iemand tegen mij zegt: je mag geen dance of soul luisteren, alleen rock. Absurd."


multiplechoicetest

samenstelling van multiple choice zn en test zn

multiple-choice test

(onderwijs) een toets die bestaat uit meerkeuze vragen

multiplechoicetests (plural)
multiplechoicetesten (plural)

Het krimpende budget heeft onder meer gevolgen voor de begeleiding van studenten. Mondelinge en schriftelijke examens worden moeilijk. Proffen vallen noodgedwongen terug op multiplechoicetesten, klinkt het.

Zo veroverden de Jonge Burgers de harten van veel jongeren door het gevreesde toelatingsexamen voor de universiteit te herschrijven als een ironische multiplechoicetest over democratie. ‘Wat zal van Turkije een moderne beschaving maken?’, luidde een van de vragen. Mogelijke antwoorden waren: A. luisteren naar klassieke muziek; B. met vlaggen zwaaien tijdens Republikeinse manifestaties;C. balletdansen;D. je tegen militaire coups verzetten;E. een spandoek dragen met de slogan: ‘Turkije is seculier en zal dat altijd blijven


mts

afkorting van middelbare technische school

Intermediate Technical School

(afkorting) (onderwijs) (verouderd) middelbare technische school

Zowel van de Bornse als van de Enschedese kant rukt de F35 op richting de binnenstad van Hengelo. Het stuk door het Watertorenpark is net klaar. Op 22 augustus begint aannemer Dusseldorp met het aansluitende deel. Dat loopt via de Watertorenlaan, het Twekkelerplein en de Parallelweg LS tot aan de Veloursstraat. Die werkzaamheden, inclusief de aanleg van de Veldbeek, duren tot medio mei volgend jaar. Vanaf de Veloursstraat gaat de F35 straks verder langs de voormalige Hofstede MTS naar het Industrieplein.

'Waar ken ik jou toch van?', vroeg de direkteur aan Joop Kersten toen hij kwam solliciteren. Wat bleek: Kersten had hem in de jaren negentig zelf nog als mts-student in de klas gehad. De 70-jarige opa van vijf kleinkinderen werd direct aangenomen. Vier dagen per week geeft hij nu het mbo-praktijkvak mechanische techniek op het Koning Willem I College in Den Bosch. Kersten is blij dat hij weer voor de klas staat.


ex cathedra

afkomstig van het Latijn en letterlijk betekenend: 'vanuit de (pauselijke) zetel' .

voor een groep mensen een bepaalde materie docerend


propedeuse

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘eerstejaarsprogramma’ voor het eerst aangetroffen in 1898

uit het Grieks hoewel de uitgang Frans lijkt, komt het woord in het Frans niet voor

propaedeutic year

(onderwijs) eerste fase van universitaire studie of hbo-opleiding in Nederland, meestal duurt deze fase één jaar

Waalwijker Freek Langermans heeft een aanbieding om profvoetballer in Tsjechie te worden voorlopig naast zich neergelegd. De verdediger van Blauw Geel'38 liep een succesvolle stage bij FC Zbrojovka Brno, maar kiest ervoor om eerst zijn propedeuse te halen. Hij maakt het seizoen af in Veghel.

voorbereidingsjaar voor een universitaire opleiding

Een mogelijke oplossing is om jongeren die bij een toelatingsproef blijk geven van talent en motivatie, maar niet klaar zijn voor universitaire studies, een voorbereidend jaar aan te bieden. In Frankrijk bestaan al propedeuses die specifiek bedoeld zijn om sociaaleconomisch zwakke jongeren in het universitaire bad te trekken en klaar te stomen voor topstudies. Zo’n ‘turbojaar’ kosteloos aanbieden, lijkt een efficiëntere sociale maatregel dan de universiteitspoorten breed openhouden in de hoop dat kwaliteit vanzelf zal bovendrijven


presentielijst

samenstelling van presentie zn en lijst zn

attendance record

lijst waarop staat staat wie tijdens een bepaalde activiteit aanwezig was

lijst waarop schoolverzuim wordt bijgehouden

Maar als mijn studenten mij beu waren, mochten ze niet wegblijven zonder sanctie. Minutieus moest ik een presentielijst bijhouden. Ook moesten ze een verplicht aantal vakken halen.


remedial teacher

remedial teacher

leraar die kinderen met leer- of gedragsstoornissen helpt

Ik heb twee zoontjes waarvan één in het buitengewoon onderwijs. Zij zijn allebei gelukkig in hun soort onderwijs. De ene met heel gemotiveerde leerkrachten, ergotherapeuten, kinesisten, remedial teacher en logopedisten. Mijn ander zoontje in een gewone school met de gewone aandacht voor resultaten.

Vier jaar geleden begon Van Langen in de peuterspeelzaal naast de Mariaschool met haar praktijk voor kinderfysiotherapie. Inmiddels bestaat deze praktijk uit drie kinderfysiotherapeuten, een motorisch remedial teacher en een psychomotore therapeut. Door de groei en om de kwaliteit te blijven waarborgen is de praktijk overgegaan in een maatschap samen met collega-kinderfysiotherapeut Hellen Kotte. DINK Kinderfysio richt zich op de motorische ontwikkeling van kinderen van 0 tot 18 jaar.


rebound

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘terugkaatsing’ voor het eerst aangetroffen in 1938

rebound

(sport) bij basketball: het als eerste aanraken van de bal na een mislukte poging om te scoren waardoor men alsnog kan scoren, een tweede scoringspoging kan doen, of de aanval overnemen

time-out voorziening voor leerlingen die door hun gedrag tijdelijk niet meer te handhaven zijn op hun school


pretpakket

pretpakketten (plural)
pretpakketje (diminutive singular)
pretpakketjes (diminutive plural)

vakkenpakket op de middelbare school zonder natuurwetenschappelijke vakken, het profiel Cultuur & Maatschappij komt het meest overeen met het pretpakket

Toen we ons bij de rector beklaagden over de ranzige lesmethodes van S. had hij een bijzonder katholieke oplossing: “Dan kies je toch geen natuurkunde?” En zo geschiedde. De meeste meisjes deden eindexamen in het pretpakket.

Leerlingen kiezen massaal voor Natuur en Gezondheid en Natuur en Techniek, omdat ze dan de meeste opties voor een vervolgstudie openhouden. De imago's van de twee andere profielen spreken voor zich. Wie rijk wil worden, kiest voor Maatschappij en Economie, terwijl Cultuur en Maatschappij als een pretpakket wordt gezien. Deze beeldvorming is onterecht, maar hardnekkig. Op een bijeenkomst over profielkeuze (KNAW, 7 april) gaven de tweehonderd aanwezige schooldecanen aan dat zij de profielen het liefste wilden afschaffen.


schoolleider

samenstelling van school zn en leider zn

de directeur of andere leidinggevende van een school of scholengemeenschap

De minister benadrukt de belangrijke positie van schoolleiders en erkent de hoge werkdruk. ‘We werken volop aan een toekomstplan voor het basisonderwijs. Daarmee hopen we ons basisonderwijs zuurstof te geven. We zetten in op de ondersteuning en professionalisering van leraren én directies. Daarbij kijken we hoe we de baan van schoolleider aantrekkelijk en werkbaar kunnen maken en houden. In het voorjaar volgen de resultaten van ons onderzoek naar stress en welbevinden bij schoolleiders.’

,,Alle kinderen willen leren. We moeten stoppen de uit-knop in te drukken, waardoor ze geen zin meer hebben en school saai vinden", aldus schoolleider Sjef Drummen.


schoolzwemmen

samenstelling van school zn en zwemmen ww

Er is geen volledige vervoeging. Het voltooid deelwoord heeft de vorm van een scheidbaar werkwoord, maar de overige gescheiden vormen zijn niet gangbaar: in die gevallen wordt een omschrijving met een vervoeging van "gaan zwemmen" of "aan het zwemmen zijn" gebruikt.

Het bestuur van het katholiek basisonderwijs Oudenaarde (KBO) heeft beslist om met onmiddellijke ingang het schoolzwemmen in het nieuwe stedelijk zwembad Sportoase op te schorten. Volgens het schoolbestuur is de veiligheid in het zwembad niet gegarandeerd.

De dood van de jongen doet denken aan de dood van de 9-jarige Syrische Salam uit Rhenen. Het meisje verdronk tijdens het schoolzwemmen in zwembad 't Gastland in haar woonplaats. De zaak kreeg veel aandacht. Twee leerkrachten van Salam werden vrijgesproken van betrokkenheid bij haar dood. De drie aanwezige badmeesters kregen 60 uur werkstraf vanwege nalatigheid. De uitspraak zorgde voor veel emoties bij de betrokkenen.


dagcursus

opleiding of reeks lessen die overdag kan worden gevolgd

Zijn energie is onuitputtelijk en een dagcursus alleen voldoet hem niet, hij volgt daarom bovendien een avondcursus aan de School voor Kunsten en Ambachten in Brussel.

opleiding die in één dag kan worden gevolgd

"Daarom voeren we een verplichte cursus van een dag in: met accountants en gedragswetenschappers.”
- Hoe weet en meet je of zo’n dagcursus effectief is?
„Daar heb je geen objectief meetinstrument voor, behalve of er straks minder zaken in de krant staan waarbij dingen misgaan.”


studentenstop

samenstelling van student zn en stop zn met het invoegsel -en-

niet meer studenten tot een studie toelaten dan een bepaald aantal

Uitzonderlijk zetten de scholen al een rem op de groei. ‘Het mag niet, maar ik heb al een studentenstop op een opleiding gezet, met name vroedkunde', zegt Eric Halsberghe, directeur van de Katho in West-Vlaanderen en ondervoorzitter van de Vlhora. ‘We konden niet iedereen de noodzakelijke stage garanderen.'

Technische studies lassen studentenstop in: Het volgende collegejaar gaan de vier technische universiteiten een numerus fixus instellen voor acht studies. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van dit jaar.

De V&VN wil dat er een einde komt aan de numerus fixus, die opleidingen enkele jaren terug hebben ingesteld vanwege een tekort aan stageplaatsen. Die studentenstop leidt er weer toe dat de tekorten oplopen.


studiemeester

samenstelling van studie zn en meester zn

iemand die toezicht houdt op school m.n. tijdens proefwerken, examens maar ook op de speelplaats

Er staat wel iets tegenover het opschroeven van het aantal uren. Crevits belooft dat er geen ‘taakverzwaring’ volgt. Bijvoorbeeld door het aantal opdrachten op school buiten het lesgeven tot maximaal vier uur per week te beperken. Toezicht op de speelplaats zou ook verleden tijd zijn binnenkort. Dat wordt een taak voor het ondersteunend personeel, de opvoeders of de studiemeesters.


taakuur

period off

voor een leraar een tijd die gebruikt wordt voor een andere taak dan lesgeven

Bernolet leert allochtone scholiertjes Nederlands en is "remedial teacher" op een lagere school bij het Rotterdamse Centraal Station. Van 41.000 frank salaris is hij naar 55.000 gestapt, maar naast de lessen heeft iedereen per jaar honderd twintig "taakuren". Die slaan op zaken als de parochiewerking, het kerstfeest, het afsluitingsfeest, de zorg voor het magazijn of de computers. Hoe de fiscus Bernolet zal aanpakken, kan niemand hem al duidelijk vertellen, want de situatie is nog te nieuw. Maar: "Absoluut doen Tof"

Wat de werkdruk ook erg verhoogt, zijn de taken die niet direct te maken hebben met het werk met de kinderen, zoals administratie en schoonmaakwerk. Volgens de FNV werden deze uren vroeger apart ingeroosterd, maar zijn de 'taakuren'nu wegbezuinigd. Pedagogisch medewerkers moeten deze klusjes opknappen, wat ten koste gaat van de aandacht voor de kinderen.

Bij deze forse lestaak komen nog taakuren, zoals vergaderingen, surveillance en oudercontact. Het beantwoorden van e-mails zit daar niet eens bij.

voor leerlingen een tijd die ze gebruiken voor het uitvoeren van een taak


vakkenpakket

samenstelling van vak zn en pakket zn met het invoegsel -en-

de verzameling van vakken die een Nederlandse leerling in het voortgezet onderwijs in een bepaalde richting in een bepaald leerjaar heeft

De KU Leuven lanceert binnenkort een ondernemersplatform en een extra vakkenpakket om de ondernemingszin onder studenten aan te wakkeren. Gegeven de slechte prestaties inzake startend ondernemerschap in België, is dit nieuwe initiatief lovenswaardig.

Hierdoor houden ze een breed vakkenpakket. Pas aan het eind van het derde schooljaar moet een definitieve keuze worden gemaakt. Maar als iemand al zeker weet dat hij of zij de bouw in wil, dan kan er ook verdieping plaatsvinden in dat vakgebied.”


tussenuur

tussenuren (plural)
tussenuurtje (diminutive singular)
tussenuurtjes (diminutive plural)

Bovendien merken de leerlingen dat ze in grote klassen zitten en veel tussenuren hebben door lesuitval. Gielen: ,,Een basisschoolklas wordt naar huis gestuurd, waardoor het lerarentekort heel zichtbaar is. Op het voortgezet onderwijs is het probleem onzichtbaarder, want wij hebben een tussenuur.

In een tussenuur op school besloten de 17-jarige acteur Nils Verkooijen (Achtstegroepers huilen niet) en zijn vriend Sjors Mans een eenvoudige film te maken waarmee ze aandacht hoopten te vragen voor stofwisselingsziekten. Dankzij Verkooijens contacten in de filmwereld groeide het plan uit tot een professioneel drama.

In ‘Misfit’ speelt vlogster en zangeres Djamila Julia, die na een verhuizing uit de VS haar draai moet zien te vinden op een nieuwe school. De film lijkt in elkaar geknutseld in een tussenuur.

Maar het was één grote chaos. Ik ging naar de schoolbibliotheek en las kranten in de tussenuren om het te begrijpen.


alfabetiseringsambassadeur

samenstelling van alfabetisering en ambassadeur met het invoegsel -s-

alfabetiseringsambassadeuren (plural)
alfabetiseringsambassadeurs (plural)

oorspronkelijk laaggeletterd persoon die op latere leeftijd heeft leren lezen en schrijven en nu vertelt, ter stimulering voor anderen om weer naar school te gaan, hoe het feit dat hij nu kan lezen en schrijven zijn leven veranderd heeft


lesgroep

lesgroepen (plural)
lesgroepje (diminutive singular)
lesgroepjes (diminutive plural)

mensen die regelmatig samen onderwijs krijgen, waarbij aanzienlijke onderlinge verschillen in basiskennis kunnen bestaan en het mogelijk is dat er op den duur deelnemers bijkomen of weggaan

De Alfa-NT2-groepen op het ROC Ter AA in Helmond hadden, zoals zoveel alfabetiseringsgroepen in het land, deelnemers met zeer uiteenlopende niveaus in één lesgroep. Met een klassikale methode was in deze heterogene groepen niet of nauwelijks efficiënt te werken.


plofklas

plofklassen (plural)
plofklasje (diminutive singular)
plofklasjes (diminutive plural)

een overvolle klas waarin te veel leerlingen zitten


brugpieper

brugpiepers (plural)
brugpiepertje (diminutive singular)
brugpiepertjes (diminutive plural)

iemand die in de brugklas zit, een brugklasser


i-les

gevormd uit les zn met "i" als afkorting van intelligent, internet of informatica zoals dat ook voorkomt in woorden als de merknaam iPad en een woord als i-bankieren, geschreven volgens spellingregel 6.G

i-lessen (plural)
i-lesje (diminutive singular)
i-lesjes (diminutive plural)

In de ochtend hadden we met onze klas i-les.

De Hema geeft i-les.


brugklasser

afgeleid van brugklas met het achtervoegsel -er

brugklassers (plural)
brugklassertje (diminutive singular)
brugklassertjes (diminutive plural)

Hij keek nu als een hoogst verontwaardigde conciërge die zojuist twee brugklassers had betrapt op het roken van een sigaret in de toiletten.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


zelfwerkzaamheid

samenstelling van zelf zn "eigen persoon" en werkzaamheid zn

afgeleid van zelfwerkzaam met het achtervoegsel -heid

actief, zelf zoeken naar informatie en zichzelf dingen aanleren door de student zonder of met weinig hulp van een leraar


studievak

een van de zaken waarin men onderwijs krijgt op school of universiteit; deel van een opleiding

“We hadden, net als veel mensen denk ik, het gevoel dat we iets voor de wereld wilden doen”, blikt De Vries terug. ”Maar we wisten niet zo goed wat. Tot ik via een studievak over dumpster diven hoorde - weggegooid eten verzamelen - en we dat zijn gaan doen. Na een middagje struinen over de markt en bij de afvalbakken van supermarkten hadden we zoveel eetbaars gevonden dat we hebben kunnen koken voor de hele klas.”


eindstuk

eindstukken (plural)
eindstukje (diminutive singular)
eindstukjes (diminutive plural)

Als het om een geheel gaat dat in een vaste volgorde wordt opgebouwd of doorlopen, kunnen de betekenissen 1 en 2 samenvallen.

toneelstuk of musical dat als feestelijke afsluiting van (een deel van) een opleiding wordt opgevoerd

Zoals jullie weten, gaan we dit jaar een eindstuk opvoeren. Jullie zitten op een musicalopleiding.


eindexamenklas

samenstelling van eindexamen zn en klas zn

eindexamenklassen (plural)
eindexamenklasje (diminutive singular)
eindexamenklasjes (diminutive plural)

groep van leerlingen die in dit schooljaar eindexamen gaat doen en dus de oudste groep van de school zijn

Sint-Maarten doet er volgens Bussemaker alles aan om te zorgen dat eindexamenklassen weer naar school kunnen en dat krijgt voorrang op ander herstelwerk.

Een leerlinge van een eindexamenklas zei voor L1 dat de school volgens haar ten onrechte in een kwaad daglicht wordt gesteld. „Grotius doet veel aan de aanpak van pesten”, zei ze. En ze voegde hieraan toe: „Ik hoor dat het niet alleen om pesten is gegaan. Er was meer aan de hand.”


proefles

Probestunde

een les waarin men kan ondervinden of een cursus of opleiding geschikt is voor de leerling

proeflessen (plural)
proeflesje (diminutive singular)
proeflesjes (diminutive plural)

De proefles was drie keer niks: stromende regen, het leen-pak irriteerde en de motor was te klein voor mijn lange stelten. Dan duurt een uur hannesen tussen een stel pylonen op een verlaten parkeerterrein langer dan leuk is.

Vanaf het kleine vliegveldje bij het Duitse Grefrath, op een steenworp van Venlo, stijgt de jonge piloot op alsof hij nooit anders heeft gedaan. Toch komt het maar zelden voor dat een 16-jarige al alleen de lucht in mag. Zelf is de jonge Limburger er heel bescheiden onder. „Ik kreeg voor mijn 14e verjaardag een proefles van mijn vader cadeau. Dat was superleuk en daarna ben ik me er ook in gaan verdiepen. Al snel ben ik lessen gaan nemen en nu heb ik mijn brevet gehaald.”

Je bent de tijd van de proefles voorbij en hebt jezelf verplicht minimaal eens per week naar yoga te gaan. Vanavond moet je weer, half negen, de kinderen liggen net op bed, de avondmaaltijd zit nog veel te hoog in je spijsverteringskanaal, je hoort je bank zachtjes roepen 'Kom maar liggen', maar … duty calls. En dus lig je nu op de mat alleen maar te denken: WAAROM? Waarom doe ik dit?


catechese

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘godsdienstonderwijs’ voor het eerst aangetroffen in 1886

van de kerk uitgaand godsdienstonderwijs (vaak in de vorm van vraag en antwoord met behulp van een catechismus)


opfriscursus

samenstelling van opfrissen ww en cursus zn

opfriscursussen (plural)
opfriscursusje (diminutive singular)
opfriscursusjes (diminutive plural)

vervolgcursus waarbij eerder opgedane kennis en vaardigheden herhaalt wordt zodat je deze kennis en vaardigheden weer paraat hebt en up-to-date is

Nieuwe strooiroutes worden doorgenomen, chauffeurs opgeleid en voor de huidige chauffeurs is er een opfriscursus. Op 1 oktober moet de dienst alles op orde hebben en 'winterklaar'zijn. Als het vriest en sneeuwt wil Rijkswaterstaat binnen twee uur op het hele landelijke wegennet strooien; 3200 kilometer, inclusief op- en afritten.

Om zijn kennis niet te laten verwateren, deed Ryan maandag een opfriscursus. "Gericht op baby- en peuterreanimatie", vertelt de veertigjarige acteur die samen met Blake Lively twee kinderen heeft. "Het duurt maar een paar uur en het is ook nog best leuk."

Zaterdag verzamelen tientallen expats in de Centrale Bibliotheek in Den Haag waar ze een opfriscursus Nederlands krijgen.

Bij maatschappijleer kregen we een opfriscursus over het communisme, zelfs de godsdienstlessen gingen plotseling over wat Jezus gevonden zou hebben van de Sovjet-Russische intocht in Boedapest.


leesvorm

leesvormen (plural)
leesvormpje (diminutive singular)
leesvormpjes (diminutive plural)

aangepaste manier van presenteren van te lezen tekst zoals luisterboek, e-books en braille

We vinden dat iedereen het recht heeft op toegankelijke informatie. Daarom zijn we dit initiatief gestart Het idee voor de Voicicons, zoals de audio-emoji's heten, is ontstaan tijdens de borrel, zegt manager externe communicatie Bart Vroom van Dedicon, een stichting die gespecialiseerd is in alternatieve leesvormen.

Guido François (73) wordt gebeld: de motor van een van zijn machines stinkt. De volgende ochtend ligt de oud-professor, na drie uur reizen van zijn atelier in het Belgische Heverlee, op zijn knieën de bedrading te inspecteren. Hij is bij stichting Dedicon in Rijswijk, gespecialiseerd in alternatieve leesvormen.

De stichting Fonds voor het Bibliotheekwerk voor Blinden en Slechtzienden moet een betere samenwerking tussen de vijf blindenbibliotheken in Nederland tot stand brengen. Staatssecretaris Nuis van onderwijs, cultuur en wetenschappen heeft de stichting dinsdag opgericht. Het fonds moet de verzorging van de verschillende leesvormen (braille, gesproken woord, grootletter- en elektronisch lezen) beter op elkaar afstemmen.


opleider

Naamwoord van handeling van opleiden met het achtervoegsel -er

een persoon of organisatie die iemand anders een vaardigheid leert

De Maatschappij Tandheelkunde noemt het „onbegrijpelijk” Opleiders van tandartsen vinden het initiatief van de nieuwe bewindsman „onlogisch.”

Opvallend is dat de cursisten in hun moederland vaak goed werden opgeleid. Twee derde van de mensen die bij de tien grootste opleiders van het land inburgeren, is naar eigen zeggen middelbaar of hoogopgeleid. Maar bij het inburgeren laten ze de lessen op hoger niveau links liggen.


examenvak

een schoolvak van de middelbare school waarin men examen kan of moet doen

Leuke, maar pittige vragen maandag bij het examenvak Maatschappijwetenschappen (MAW) op de havo. En veel leeswerk. ,,Maar qua lengte goed te doen,” reageert vakdocent Maaike Sierhuis van het Alkmaarse Jan Arentsz.

Rond de 8000 leerlingen hebben vorig jaar één of meer examenvakken eerder gemaakt.


gymjuf

gymjufs (plural)
gymjuffie (diminutive singular)
gymjuffies (diminutive plural)

vrouwelijke leraar die op de basisschool zorg draagt voor de gymnastieklessen

Deze gediplomeerde gymjuf of –meester is verantwoordelijk voor de organisatie en coördinatie van het sportaanbod tijdens en na schooltijd.

Op een school voor speciaal onderwijs kregen de leerlingen nooit voetbal tijdens de gymles. Dat deed de gymjuf niet.

De hordenloopster wil fulltime sporten en niet aan haar portemonnee verplicht zijn een baan te hebben. Ze hoopt bij de WK indoor in Istanbul over twee weken haar A-status te verwerven, waarna ze eindelijk haar baan als gymjuf op een basisschool in IJmuiden kan opzeggen.


masterclass

een les gegeven door iemand die een meester in zijn vak is maar geen docent is, terwijl andere studenten toekijken

Guillermo del Toro gaf dit weekend een masterclass op het filmfestival in zijn geboortestad. Ook opende hij in Guadalajara een nieuwe bioscoop die zijn naam draagt.

Het eerste project dat ze bezochten was het Stemettes-evenement, waar jonge vrouwen worden gestimuleerd om in de wetenschap, technologie of ICT te gaan werken. Het andere evenement waar prins Harry en Meghan hun licht opstaken was een Coach Core masterclass, een mentorprogramma van sportcoaches.


eindlijst

Mijn mulo-diploma (A en B) heb ik destijds gehaald met bijna uitsluitend achten op mijn eindlijst. Nog steeds ben ik blij met alle vakken die ik destijds geleerd heb. Maar hoe is het, met de huidige pretpakketten, mogelijk dat je al kunt slagen met een 4.1 voor Frans? Zelfs de ‘zesjescultuur’ ligt blijkbaar al ver achter ons.

De scholiere, die anoniem wil blijven, zakte op het nippertje. Voor haar vwo-examen Frans behaalde ze 0.05 punt te weinig. Ze eindigde daardoor met een vijf te veel op haar eindlijst en zakte.


baccalaureaat

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘laagste academische graad’ voor het eerst aangetroffen in 1824

algemene academische opleiding, voorafgaande aan specialisatie


turnles

turnlessen (plural)
turnlesje (diminutive singular)
turnlesjes (diminutive plural)

Een aantal scholieren van BIMSEM, een middelbare school in het Belgische Mechelen, willen geen les meer krijgen van hun turnleraar. Die had tijdens een turnles een klasgenote op haar achterwerk ’een klets’ gegeven.

Simone van der Vlugt - Morgen ben ik weer thuisWanneer de elfjarige Britt na haar turnles niet meer thuiskomt, wordt al snel duidelijk dat dit geen gewone vermissing is.


aanwijsstok

samenstelling van aanwijzen ww en stok zn

aanwijsstokken (plural)
aanwijsstokje (diminutive singular)
aanwijsstokjes (diminutive plural)

stok waarmee men zaken kan aanwijzen op een schoolbord

Een eeuw later brengt Sylvie Fabeck het staatje opnieuw tot leven. Met een subtiele streling van haar aanwijsstok trekt de gids van het Geuldalmuseum een kaarsrechte lijn over een maquette. ,,Het gebied werd uiteindelijk in drieën gesplitst. Nederland kreeg Moresnet, dat vanaf 1830 weer Belgisch werd. Met een zelfde beweging, maar dan oostelijker: ,,En Duitsland kreeg Preußisch-Moresnet, tegenwoordig Neu-Moresnet.

En waar dat tegenwoordig in het voortgezet onderwijs niet meer mag en kan, gaf Koops van 't Jagt, gewapend met een beamer en een aanwijsstok, gewoon ouderwets klassikaal les. Wel hield hij het net binnen de vijftig minuten, een lesuur dus.

Je kon overal tikken voor krijgen, beweert hij. "We moesten ’s morgens altijd netjes twee-aan-twee in de rij staan. Stond je niet goed, dan kreeg je een lel."Jonker vertelt dat er klappen werden uitgedeeld - ook op de school van de Rekkense Inrichtingen - met een lat, een aanwijsstok, een knuppeltje of een Spaans rietje.

Oké, zie je Saturnus daarboven?' Met zijn Iron Man als aanwijsstok vertelde hij hoe je het verschil kunt zien tussen een planeet en een ster, en waar de verschillende sterrenbeelden stonden.

John Green
 “Schildpadden tot in het oneindige” (2017), Gottmer , ISBN 9789025768652

David probeerde wekenlang de orde in de klas min of meer te bewaken met een houten aanwijsstok; daar zwaaide hij mee om de aandacht te krijgen en gaf de ergste jongens er soms een tik mee.

Lulu Miller
 “Waarom vissen niet bestaan” (2023), Lebowski Publishers , ISBN 9789048867325


catechetisch

afgeleid van catecheet met het achtervoegsel -isch

catechetischer (uninflected comparative)
catechetische (inflected positive)
catechetischere (inflected comparative)
catechetischers (partitive comparative)


catecheet

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘godsdienstonderwijzer’ voor het eerst aangetroffen in 1847


lesschema

lesschemata (plural)
lesschemaatje (diminutive singular)
lesschemaatjes (diminutive plural)

rooster waarin staat op welke tijd waar, welke les wordt gegeven aan wie en door wie

Desondanks protesteert Zeeland fel. Zelfs scholen moeten hun lesschema’s aanpassen aan NS en de gewijzigde bustijden. Op sociale media is al een actie ontketend, ook omdat Schiphol moeilijker bereikbaar wordt. De provincie wil overleg.

Het lesschema van de school Nieuwe Veste in Harderberg gaat op de schop om de tijden beter aan te laten sluiten bij het bioritme van de leerlingen. Uit onderzoek bleek vorig jaar dat pubers veel later op de dag actief worden en 's ochtends slechter presteren.

'Momenteel wordt er samen met de stad overlegd hoe we de leerlingen morgen het best opvangen', zegt Ann Fransen, directeur PR en logistiek van de school. 'We zullen moeten afwachten hoe ze reageren, maar de leerlingen worden ‘s ochtends alleszins opgevangen. Daarna komt er wellicht een aangepast lesschema. We hebben de leerkrachten al gevraagd om geen toetsen te organiseren.'


realia

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘concrete zaken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1763


extraneus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘examenstudent’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1819

afgeleid van het Latijnse neus met het voorvoegsel extra-

iemand die aan een universiteit of hogeschool examens kan afleggen maar geen hoorcolleges of practica mag volgen of begeleiding ontvangt

Ze had een zoon die zijn eindexamen had gehaald als extraneus in Harnôsand, ze had ongetwijfeld zijn studie gefinancierd met al haar gezwoeg.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


brugjaar

beginjaar van de middelbare school waarin leerlingen die later naar verschillende onderwijstypen gaan nog bij elkaar in de klas zitten

Ik besprak op school in het fietsenhok met al mijn klasgenoten uit het tweede brugjaar welke leerlingen van vrouwelijke kunne én leraressen met behulp van deze wonderbril onderwerp van ‘studie’ zouden kunnen worden.


onderwijsstelsel

samenstelling van onderwijs zn en stelsel zn

de verzameling onderling samenhangende onderwijsvormen

Canadees expert Van Harten zegt dat Europa en Canada op veel punten vergelijkbaar zijn. ,,Wij hebben een fatsoenlijke sociale zekerheid, betere gezondheidszorg en een beter onderwijsstelsel dan de VS. De productveiligheid en consumentenbescherming zijn prima."

'Volgens de laatste prognoses groeit de aanwas van studenten van 660.000 naar 700.000 in 2015. Wij vrezen dat 15 tot 20 procent jaarlijks noodgedwongen vroegtijdig afhaakt', zegt voorzitter Pascal ten Have. 'De bezuinigingsmaatregelen raken de ziel van het onderwijsstelsel. Heb je een rijke pa en ma, dan kun je blijven zitten. Het merendeel krijgt het knap lastig.'

,,We moeten stoppen met kinderen op hun twaalfde in een hokje te stoppen", zegt Marie-Christine Opdenakker, universitair hoofddocent onderwijskunde aan de Groningse universiteit. Ze bestudeerde de drie onderwijsstelsels in negen ons omringende Europese landen. Het is voor het eerst dat er zo uitgebreid is gekeken naar de effecten voor zowel leerprestaties, loopbanen en gedrag van de stelsels. Opdenakkers conclusie is dat vroeg selecteren, zoals in Nederland en Duitsland gebeurt, oneerlijk is.


scholingsmogelijkheid

samenstelling van scholing zn en mogelijkheid zn met het invoegsel -s-

faciliteiten die er voor zorgen dat het voor iemand makkelijker is om iets te gaan leren

In de Tweede Kamer is wel animo voor het plan van Eppo Bruins van de ChristenUnie om iedere Nederlander een persoonlijke ‘scholingsbeurs’ te geven en daarmee recht op evenveel jaren door de overheid meebetaald onderwijs.....Ik praat hier ook met VNO-NCW over omdat ik denk dat dit plan werkgevers uiteindelijk meer oplevert dan dat het kost: door ruimere scholingsmogelijkheden blijven werknemers bij de tijd en vitaal.”

Nu wij – sinds de invoering van de Wet Werk en Zekerheid – een scholingsplicht hebben, hebben wij de scholingsmogelijkheden binnen ons bedrijf uitgebreid. Een van de medewerkers weigert echter iedere vorm van scholing. Vormt dat een risico voor mij als werkgever?

„De premier wijst overigens indirect, en terecht, op het belang van ’locatie’. Voor veel bedrijven zijn locatie-factoren van doorslaggevende betekenis bij een vestigingskeuze. Locatie factorenbeslaan echter een breed scala: goede infrastructuur, goed opgeleide en beschikbare beroepsbevolking, goede scholingsmogelijkheden, goed juridisch systeem, beschikbare grond, en ja ook belastingen.”


stamgroep

de basisgroep leerlingen waarvan men lid is, maar waar men niet de hele dag dezelfde lessen mee heeft

Een voorbeeld van hoe dat zou kunnen kwam ik tegen bij een basisschool die werkt met stamgroepen, instructie- en werkplekken. De schooldag begint in de stamgroep (samengesteld op leeftijd) met Bijbelvertelling, gebed en stillezen en eindigt daar ook met het doornemen van de vorderingen en werkzaamheden in de werkplekken.

De vaste leerkracht maakt plaats voor vakspecialisten, die elk een eigen vak geven. "Leerlingen beginnen en eindigen de schooldag in hun stamgroep, om tussendoor van lokaal te wisselen. Daar krijgen ze les van bijvoorbeeld de vakspecialist rekenen of de specialist taal", vertelt directeur Sil Brasz.


lesniveau

moeilijkheidsgraad van een les of cursus

Samsom publiceerde zaterdag het essay De Nieuwe School. Daarin doet hij uit de doeken hoe het onderwijs er in de toekomst in Nederland uit moet zien. Zo moeten leerkrachten meer tijd krijgen om lessen voor te bereiden en kinderen zouden vanaf hun tweede al spelenderwijs moeten leren. De basisschool zou meer lesuren moeten kunnen geven en op de middelbare scholen moeten meerdere lesniveaus worden aangeboden.

Met de toestroom van arbeiders wilde het in die beginjaren niet erg lukken, omdat het lesniveau te hoog was. Het waren vooral middenstanders en vrouwen die naar de VU kwamen. „Meer nog dan in de verheffing van de arbeider speelt de VU in die tijd een rol in de emancipatie van de vrouw”, is de conclusie in het boek.

Maar het lesniveau was tenminste hoger, Bruggemann werd op zijn verantwoordelijkheid aangesproken, kreeg meer zelfvertrouwen en sociale contacten.


proefwerkweek

samenstelling van proefwerk zn en week zn

in het lesrooster van middelbare scholen de opeenvolgende schooldagen die zijn bestemd om scholieren opgaven te laten verrichten om hun rapportcijfer te bepalen, meestal aan het eind van een trimester of andere periode waarin onderwijs is gegeven

Mirjam plukt madeliefjes, vlecht ze tot een krans en legt die rond mijn kruin. Over twee dagen begint de proefwerkweek en zij heeft besloten dat ik me nergens zorgen over hoef te maken. Ze heeft sproeten op haar neus en moet om vier uur thuis zijn. Henkie Meijer - van de bakker op de hoek - stampt de logaritmen tussen mijn oren zodat ik voor wiskunde minimaal op een vier zal uitkomen.

Ik zal aan je denken in die proefwerkweek, die jullie voor de afwisseling al gauw krijgen; ik hoop dat je alle repetities denderend maakt.


plasketting

plaskettingen (plural)
plaskettinkje (diminutive singular)
plaskettinkjes (diminutive plural)

een ketting die een kind van de kleuterjuf of -meester moet lenen als een kleuter naar het toilet wil om te plassen


juffendag

samenstelling van juf zn en dag zn met het invoegsel -en-

juffendagen (plural)
juffendagje (diminutive singular)
juffendagjes (diminutive plural)

de dag dat men de verjaardag van al het onderwijzend personeel van een school tegelijkertijd viert

Voor de jaarlijkse meester- (enkelvoud) en juffendag hebben de leerlingen van de Tormijnschool samen met hun groepsleerkrachten de school in Noordijk verruild voor... de Needse Berg.

Ik had een paar dagen terug nog wel zo’n geweldig voornemen om af te vallen. Samen met mijn vriend, want ook hij heeft een behoorlijk buikje. Hij is 3 dagen bezig. Ik geen een. Mijn excuus? Het was juffendag, en alle ouders mochten hapjes verzorgen. Ik ben dan ook meteen aan het koken geslagen. En aangezien ik genoeg had klaargemaakt, de juffen niet wilde kwellen met een overdaad aan peper, werd het een proeffestijn. Een gefrituurd ei in masalasaus. Lekker. Kokosballetjes. Altijd een genot. En speciaal voor de kinderen saté: dus extra proeftesten.


fotoacademie

samenstelling van foto zn en academie zn

school waar men zich kan scholen tot beroepsfotograaf

De wedstrijd, een initiatief van de Fotoacademie, beleeft donderdag zijn tiende editie. Het is een prijs voor afstuderend fototalent uit Nederland en Vlaanderen. Het werk van de winnaars (en waren veel meer categorieën) en genomineerden hangt tot en met zondag 7 oktober in het Fotomuseum Den Haag.

Ze deed een vooropleiding van de Fotoacademie ('onwijs moeilijk') en leerde foto's bewerken door urenlang digitale handleidingen op YouTube door te worstelen.


basisvormingstoets

samenstelling van basisvorming zn en toets zn met het invoegsel -s-

verzameling opgaven in de 14 vakken van de basisvorming om na te gaan in hoeverre een leerling de kerndoelen van de eerste jaren van het voortgezet onderwijs bereikt had
Invoering van deze toets was onderdeel van het onderwijsbeleid aan het eind van de 20e eeuw, maar bleek in de praktijk op teveel bezwaren te stuiten.

Vanaf het schooljaar 2002/2003 kan de verplichte basisvormingstoets worden afgeschaft, zo adviseert de commissie. Na bijna tien jaar dienen de scholen zelf in de gaten hebben wat de bedoeling is van de basisvorming.