herintreden

afleding van intreden met het voorvoegsel her-

opnieuw in dienst treden, opnieuw gaan werken

De eerste juridische slag is voor de rebellerende radiologen. De rechter oordeelt in september 2016 dat het ziekenhuis ten onrechte een van de radiologen de toegang tot het ziekenhuis heeft ontzegd. De rechtbank in Maastricht oordeelt dat de optredens van de bewuste radioloog weliswaar „niet altijd getuigen van een goed ontwikkeld gevoel voor verhoudingen”, maar een reden voor ontslag op staande voet is het niet. En dus moet de medisch specialist noodgedwongen herintreden, tot teleurstelling van de raad van bestuur van Zuyderland.


huurster

Naamwoord van handeling van huren met het achtervoegsel -ster

Mejuffrouw Stamper, huurster van mevrouw Van Zeuren die haar de huur heeft opgezegd, deelt in een kort briefje mee dat zij aan de door Havinck voorgestelde gang van zaken (biezen pakken en wegwezen) geen medewerking zal verlenen.

De zoon van een van mijn huursters wil schilder worden, zit sinds de herfst in Wenen op school, wilde op de Hongaars-Oostenrijkse Academie voor Beeldende Kunst beginnen, maar werd niet toegelaten en gaat in plaats daarvan naar een privéschool.


huishoudgeld

housekeeping money

geld dat nodig is voor het voeren van een huishouding (zoals het kopen van voedsel...)

geld dat nodig is voor het voeren van een huishouding (zoals het kopen van voedsel en schoonmaakmiddelen)

Ik was een jaar of zestien. In de slaapkamerkast stond een groen ijzeren geldkistje waarin mijn stiefmoeder het huishoudgeld bewaarde. Een vakje voor de honderdjes, daarnaast het vakje voor de briefjes van vijfentwintig en daarnaast de tientjes, de vijfjes en de rijksdaalders. Robbie stond bij de kast. Hij keek geschrokken op. In zijn hand hield hij een briefje van vijfentwintig. Zijn ogen schoten heen en weer. Ik zag hem denken.

geld wat een huisvrouw krijgt van haar man om het huishouden mee te voeren

Ik spaarde wat van mijn huishoudgeld, maakte een afspraak en ging. Ik had er met niemand over gepraat, ook niet met je opa. Die psychiater was een heel aardige man. Hij vroeg of er iets was wat me zorgen baarde en begon over mijn huwelijk en de kinderen.


improductief

afleiding van productief met het ontkennend voorvoegsel in- (niet, on-)

improductiever (uninflected comparative)
improductiefst (uninflected superlative)
improductieve (inflected positive)
improductievere (inflected comparative)
improductiefste (inflected superlative)
improductiefs (partitive positive)
improductievers (partitive comparative)

geen nuttige zaken voortbrengend; van iets dat het niet de beoogde werking heeft

Ha, even mailen. Snel een afspraak verzetten of een contract herbevestigen. Maar er kleven bijwerkingen aan al die werkmails: personeel raakt gestrest, wantrouwig en improductief.

Als mensen zwijgen tijdens een conflict met hun partner, kan dat twee vormen aannemen. De eerste vorm is dat iemand stilvalt, weigert ergens over te praten en zijn partner ontwijkt. Die partner gaat dan juist steeds meer vragen stellen en wordt steeds bozer - een klassiek ruziepatroon. Bij de tweede vorm zwijgt juist degene die een probleem heeft: die wil wel dat het probleem besproken wordt, maar verwacht dat haar partner ‘gedachten leest’ en spontaan het initiatief neemt. Mannen zwijgen vaker op de eerste en vrouwen vaker op de tweede manier tijdens een echtelijk conflict, beschrijven Texaanse psychologen in een artikel dat online verscheen in Psychological Assessment (17 november). Beide vormen van zwijgen lijken improductief.


herintreder

Naamwoord van handeling van herintreden met het achtervoegsel -er

werknemer die na lange tijd van werkloosheid weer aan het arbeidsproces gaat deelnemen

Tot eind juni trok de zorg in een jaar 50.000 meer werknemers aan dan er weggingen. 116.000 mensen verlieten de sector, bijvoorbeeld omdat ze met pensioen gingen of ander werk gingen doen. Daar stond tegenover dat er 165.000 afstudeerders, zijinstromers en herintreders een baan kregen in de zorg.

Weblink bron “Zorg trekt meer werknemers dan er vertrekken” (28 nov. 2019), De Telegraaf


inefficiënt

afgeleid van efficiënt met het ontkennend voorvoegsel in-

inefficiënter (uninflected comparative)
inefficiëntst (uninflected superlative)
inefficiënte (inflected positive)
inefficiëntere (inflected comparative)
inefficiëntste (inflected superlative)
inefficiënts (partitive positive)
inefficiënters (partitive comparative)

van een werkmethode dat het veel moeite kost en maar weinig oplevert

Omdat er daarbuiten zoveel is dat het vermogen heeft je schade toe te brengen, bevat je lichaam een groot aantal verschillende soorten defensieve witte bloedcellen—alles bij elkaar zo'n tien miljoen typen, elk ontworpen om een bepaald soort aanvaller te identificeren en te vernietigen. Het zou onmogelijk inefficiënt zijn er tien miljoen verschillende legers op na te houden, dus elke variëteit witte cel heeft niet meer dan een paar verkenners in actieve dienst. Als een besmettelijke agens—een zogenaamd antigeen — binnenvalt, identificeren die verkenners de aanvaller en vragen ze om de juiste versterking. Terwijl je lichaam deze legers aanmaakt, voel je je ongetwijfeld beroerd. De genezing begint als deze legers eindelijk in actie komen.

Haar machteloosheid om de ziekte te vertragen, haar onvermogen om haar vader zijn vroegere leven terug te geven — het vrat aan haar, maar dat gedoe met die verzekering was iets anders, dat was een nodeloos schandaal, iets wat ze er niet bij konden hebben. Beseften de verzekeringsmaatschappijen dan niet dat ze door verwarring te zaaien, dingen te weigeren en frustratie te veroorzaken, haar vaders gezondheid alleen maar verslechterden en die van haar moeder in gevaar brachten? Het was op zijn minst inefficiënt.


investeringsmaatschappij

samenstelling van investering zn en maatschappij zn met het invoegsel -s-

investeringsmaatschappijen (plural)
investeringsmaatschappijtje (diminutive singular)
investeringsmaatschappijtjes (diminutive plural)

een overheidsinstelling die geld investeert in bedrijven om de bedrijvigheid te stimuleren


inworp

betalen door een munt in een automaat te werpen


omzetcijfer

getal dat de waarde uitdrukt van de totale afzet van een onderneming in een bepaalde periode

Maar het omzetcijfer dat de fiscus aanlevert blijkt volgens hen niet te kunnen kloppen.


en-enrekening

(samenkoppeling) van en en en samengesteld met rekening

bank- of girorekening die op twee namen is gesteld en waar voor elke transactie waarbij geld wordt opgenomen beide rekeninghouders moeten tekenen

Als de rekening op naam staat van twee (of meer) personen (een en-ofrekening of een en-enrekening), komen zij ieder afzonderlijk in aanmerking voor een vergoeding uit het depositogarantiestelsel. Als het saldo van de en-ofrekening van twee rekeninghouders EUR 200.000 bedraagt, kan ieder aanspraak maken op EUR 100.000.


jeugdloon

het minimumloon voor mensen jonger dan 23 jaar

- De gemeente Amsterdam heeft als eerste gemeente in Nederland besloten het minimumjeugdloon af te schaffen. Bedrijven die voor de gemeente willen werken, mogen werknemers van 18 tot en met 23 jaar niet meer het wettelijk minimumjeugdloon betalen, maar moeten het reguliere minimumloon betalen. Voor 18-jarigen is het minimumjeugdloon 45 procent van het minimumloon. Ook gaat de gemeente Amsterdam als werkgever het handjevol ambtenaren dat nu volgens het jeugdloon betaald krijgt meer geld geven. Gemeente Zwolle deed dit al eerder. Nederland is een van de weinige landen in Europa waar werknemers boven de 18 jaar minder verdienen dan het minimumloon.

- Half ontblote jongeren zijn voor minister Asscher geen nieuw fenomeen. Eerder protesteerden jongeren op die manier al tegen het jeugdloon. En met succes, het minimumloon voor mensen tussen de 21 en 23 jaar gaat omhoog. Vandaag ging een groep jongeren half uit de kleren tijdens de begrotingsbehandeling van Sociale Zaken. Ter discussie stond Asschers Wet werk en zekerheid. De leus van de jongeren: 'Weg met flex!' Het blijkt een actie van SP-jongerenorganisatie ROOD


externaliteit

afgeleid van het Franse externalité (met het achtervoegsel -iteit)

niet gecompenseerde, door derden gemaakte kosten of geleden schade als gevolg van een economische activiteit

De milieueconomie is een wetenschap waarin het begrip externaliteiten een grote rol speelt. Er zijn een enorm aantal dergelijke effecten die consumenten en producenten veroorzaken, waarvan de meeste negatief zijn


milieueconomie

economie die uitgaat van de beperkingen die een goed milieubeheer nu eenmaal met zich meebrengt


bevek

(letterwoord) beleggingsvennootschap met veranderlijk kapitaal

soort beleggingsfonds dat in aandelen en obligaties belegt en geen dividendbelasting hoeft af te dragen

Als de bevek het tijdens een referentiejaar slecht doet, zal de fondsenbelegger twee keer gestraft worden.


kmo

afkorting Kleine of Middelgrote Onderneming

afkorting van kleine of middelgrote onderneming, bedrijven met maximaal 250 werknemers

Kathy begon bijna eeuw geleden als banketbakker en chocolatier in het prachtige centrum van het middeleeuwse Brugge.In de jaren zeventig werd de familie-onderneming gesplitst in de snoepfabriek Kathy Confiserie en de chocoladefabriek Kathy Chocolaterie. Bij de laatste verzorgen ongeveer honderd `arbeiders' en dertig `bedienden' de productie, verpakking en het transport van onder meer het zogeheten zeebanket, paaseitjes, kerstkransjes en pralines, waarvan in totaal zo'n 80 procent wordt geëxporteerd. "Een echt KMO-bedrijf", zegt financieel-directeur Bart Clinckaert, waarbij `KMO' staat voor kleine en middelgrote ondernemingen.

VNO en NCW vermijden in het spraakgebruik angstvallig de uitdrukking midden- en kleinbedrijf. In plaats daarvan heeft Blankert het steevast over kleine en middelgrote ondernemingen (KMO). MKB is immers teveel een associatie met de bedrijven van Kamminga.Toch zeggen VNO/NCW dat er meer zit achter het verschil in benaming dan alleen kinnesinne om Kamminga's MKB-Nederland. Wie tot het KMO behoort wil groeien, MKB'ers zijn zoals ze zijn, luidt kort samengevat de redenering. De schoenenzaak op de hoek is MKB, de startende ondernemer KMO. Zodra KMO'ers echt groeien, vallen ze bijna van zelf in het ledenbestand van VNO en NCW, want van de ondernemingen met honderd tot vijfhonderd werknemers is 98,5 procent aangesloten bij VNO of NCW, terwijl de grote ondernemingen vrijwel allemaal lid zijn.


en-ofrekening

samenstellende samenstelling van en vw, of vw en rekening zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

ɛnˈɔfrekəˌnɪŋ

bank- of girorekening die op twee namen is gesteld en als zodanig door beide personen apart kan worden gebruikt (zonder de expliciete toestemming van de andere rekeninghouder)#:▸ Om het jou of de eigen partner makkelijker te maken de financiën - mede - te beheren, is een en-ofrekening handig. Dan kan er altijd een familielid blijven handelen als er wat gebeurt.


koopziek

koopzieker (uninflected comparative)
koopziekst (uninflected superlative)
koopzieke (inflected positive)
koopziekere (inflected comparative)
koopziekste (inflected superlative)
koopzieks (partitive positive)
koopziekers (partitive comparative)

De volledige titel van nieuwste stukje hulp-tv van RTL dekt meteen de lading: in Koopziek: Ik kan niet stoppen met shoppen volgt Angela Groothuizen mensen met een hardnekkige koopverslaving.

Uit het extern accountantsonderzoek naar de uitgaven van Heemels bleek dat hij niet alleen drank- en drugsverslaafd, maar ook koopziek was op kosten van de belastingbetaler. Het Limburgs dagblad berichtte maandag over het accountantonderzoek dat eerder werd besproken in het presidium van de Provinciale Staten van Limburg. Heemels betaalde onder meer tripjes naar het buitenland, tickets voor theaters en concerten, elektronica-artikelen, kleding en schoenen, zelfs belastingaanslagen, verkeersboetes en deurwaarderskosten met de PVV-pas.


wegstaken

staakte weg (past)
weggestaakt (past participle)
weg te staken (active infinitive imperfect present)
weggestaakt (active infinitive perfect present short-form)
te weggestaakt (active infinitive perfect present)
weggestaakt zullen (active infinitive perfect future short-form)
weggestaakt te zullen (active infinitive perfect future)
wegstakend (imperfect participle)
weggestaakt (past participle)
staak weg (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
staakt weg (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
staakt weg (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
staakt weg (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
staakt weg (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
staken weg (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
staken weg (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
staken weg (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
staakte weg (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
staakte weg (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
staakte weg (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
staakte weg (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
staakte weg (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
staakten weg (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
staakten weg (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
staakten weg (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal wegstaken (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen wegstaken (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen wegstaken (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen wegstaken (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden wegstaken (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
wegstaak (subordinate-clause present)
wegstaakt (subordinate-clause present)
wegstaakt (subordinate-clause present)
wegstaakt (subordinate-clause present)
wegstaakt (subordinate-clause present)
wegstaakte (subordinate-clause past)
wegstaakte (subordinate-clause past)
wegstaakte (subordinate-clause past)
wegstaakte (subordinate-clause past)
wegstaakte (subordinate-clause past)
wegstaakten (subordinate-clause past)
wegstaakten (subordinate-clause past)
wegstaakten (subordinate-clause past)

iets wat werknemers ongewenst vinden laten verdwijnen door op grote schaal het werk neer te leggen

De hervormings- en bezuinigingsplannen van premier Juppé, door president Chirac op het oorlogspad gestuurd, waren de inleiding tot een poging Frankrijk alsnog binnen de gestelde tijdslimiet te doen kwalificeren voor deelname aan de EMU. Als de vakbonden erin waren geslaagd de plannen weg te staken, en Juppé erbij, waren de Franse deelname èn de EMU van de baan. Wegstaken lijkt er niet meer in te zitten.

EMU onder druk in: De Volkskrant , jrg. 74 nr. 21718 (16 december 1995), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 19 kol. 8


turn-over

van het Engels: (samenkoppeling) van turn en over


monopolistisch

afgeleid van monopolist met het achtervoegsel -isch

monopolistischer (uninflected comparative)
monopolistische (inflected positive)
monopolistischere (inflected comparative)
monopolistischers (partitive comparative)


economisch model

een theoretische weergave van een economisch proces, opgebouwd uit een verzameling variabelen en logische en kwantitatieve relaties


monopolistische concurrentie

verbinding van  monopolistische en concurrentie

een marktvorm die zowel een kenmerk heeft van een monopolie als van volledige mededinging


monopsonie

afgeleid van het Griekse ὀψωνία 'opsōnía' (aankoop) met het voorvoegsel mono-

het fenomeen dat er een markt is waar slechts één koper, de monopsonist, aanwezig is


volkomen concurrentie

verbinding van  volkomen en concurrentie

perfecte marktvorm waarbij er vrije toetreding tot de betreffende transparante markt is zonder drempels zoals vestigingseisen en er veel vragers en aanbieders zijn


perfecte markt

een model van een markt met onbelemmerde marktwerking


economische groei

de toename van economische activiteit vergeleken met een eerder meetpunt


Kamer van Koophandel

verbinding van  kamer, van en koophandel

Kamer van Koophandels (possessive)
KvK
Kamer van Koophandel en Fabrieken

instelling die bedrijven registreert om voor algemene steun, advisering en belangenbehartiging te zorgen
De voornaamste taak van de KvK in Nederland is het houden van het wettelijke Handelsregister.


prijsafspraak

afspraak tussen producenten om een bepaalde prijs te handhaven

'Duitse autobouwers maakten jarenlang verboden prijsafspraken'


handelsoorlog

samenstelling van handel en oorlog met het invoegsel -s-

handelsoorlogen (plural)
handelsoorlogje (diminutive singular)
handelsoorlogjes (diminutive plural)

een conflict tussen twee economische machtsblokken, waarbij beide elkaar via economische sancties en/ of prijsdumping proberen te treffen


bedrijfsvorm

samenstelling van bedrijf en vorm met het invoegsel -s-


oligopolie

afgeleid van het Griekse 'polein' (verkopen) met het voorvoegsel oligo- en met het achtervoegsel -ie

oligopoliën (plural)
oligopolies (plural)

marktsituatie waarbij een bepaald product of dienst door slechts een paar grote aanbieders wordt aangeboden


monopolist

afgeleid van het Griekse 'polein' (verkopen) met het voorvoegsel mono- en met het achtervoegsel -ist

bedrijf of persoon met een monopoliepositie


manuur

man-hour

hoeveelheid werk die één persoon in één uur kan verrichten

Later werd het bittere ernst en moesten 35 agenten de zaak uitspitten. In de jaren na de moord werden 50.000 manuren geïnvesteerd in de zoektocht naar de moordenaar. Maar geen van de 375 mensen die verhoord werden, bleek de dader te zijn. Ook al bleken meerdere leiders op het kamp een verleden van seksuele delinquentie mee te slepen. De vele ‘ophelderingsbrieven’ deden meer kwaad dan goed.

Almelo loopt met de strengere aanpak voorop, maar Gerritsen zou graag zien dat deze binnenkort in heel Twente wordt toegepast. "Dan moet wel overal de bestuurlijke capaciteit beschikbaar zijn om dit te doen, want een pand sluiten kost veel manuren. Daarom kijken we met de gemeentes of we dit ook gezamenlijk kunnen aanpakken."


marktprijs

de prijs die ontstaat door vraag en aanbod

Opvallend is dat 15 procent van de huizen onder de marktprijs zal worden aangeboden, net zoals sociale woningen. Facebook schrijft zijn rol als projectontwikkelaar toe aan het ‘falen van regionale overheden’, wier gebrekkige investeringen in infrastructuur tot torenhoge woningprijzen en ellenlang woon-werkverkeer zouden hebben geleid.

Met het recente overlijden van Jake's opa erfde vader een atelierwoning die al jaren ver onder de marktprijs wordt verhuurd aan de vriendelijke Chileense kleermaakster Leonor, wier zoon Tony vlot bevriend raakt met Jake. Waar de gefnuikte theaterdroom van Jake's vader nog valt onder eerstewereldproblematiek, dreigt voor Leonor huisuitzetting. Al is vader de laatste die daarvan de aanstichter wil zijn.


middenklasser

afgeleid van middenklasse met het achtervoegsel -er

standard-size car

(verkeer) een auto die niet heel goedkoop is maar ook niet heel duur,...

middenklassers (plural)
middenklassertje (diminutive singular)
middenklassertjes (diminutive plural)

Middenklassers klagen dag en nacht, zegt Uwe, maar tonen niet graag hun eigen zwakheden. Over financiële problemen praat men in Runkel niet. „Hier geldt de stelregel: als je één of meer auto’s hebt, vier keer per jaar op vakantie gaat en een huis bezit, dan ben je iemand.” In het dorp loopt Uwe dan ook niet te koop met zijn initiatief.


microkrediet

afgeleid van krediet met het voorvoegsel micro-

microkredieten (plural)
microkredietje (diminutive singular)
microkredietjes (diminutive plural)

lening van een beperkte omvang voor een beginnende ondernemer

Midden juni 2016 stuurde Francken 4.499 Afghaanse asielzoekers een aanbod om vrijwillig terug te keren, inclusief een herintegratieproject, tijdelijke huisvesting, technische ondersteuning en desgevraagd een microkrediet om een eigen zaak op te starten. Slechts 45 gingen daar de tweede helft van vorig jaar op in, wat in schril contrast staat met de 117 vrijwillige terugkeerders in de eerste helft van het jaar, toen het aanbod nog niet liep.

Máxima reist van het ene naar het andere ontwikkelingsland, als VN-pleitbezorger van microkredieten. Van der Heijden, grinnikend: ,,En dat is eigenlijk een katholieke uitvinding. Missionarissen van de kerk boden overal ter wereld eerst ontwikkelingshulp, voordat ze hun geloof begonnen te verkondigen. Daar hoorde ook het opzetten van kleine kredietbanken bij. Overigens gebeurde dat vroeger ook in Nederland. Denk maar aan pater Van den Elsen, de oprichter van de Boerenleenbank die later in de Rabobank opging.’’


miljoenennota

samenstelling van miljoen en nota met het invoegsel -en-

de begroting van de Nederlandse rijksoverheid ingediend door de minister van Financiën op de derde dinsdag van september

Normaal stelt de Nederlandse premier de rijksbegroting voor op Prinsjesdag. Deze valt telkens de derde dinsdag van september. Het is een plechtige aangelegenheid. Het staatshoofd, nu dus koning Willem Alexander, houdt er voor de verzamelde Staten-Generaal de Troonrede. Daarna legt de regering uit welk beleid ze het komende jaar zal voeren, en stelt ze de begroting en de zogenaamde ‘miljoenennota’ - een toelichting bij die begroting - voor.

De overheid kwam in 2015 ruim 12 miljard euro tekort, 3 miljard minder dan in 2014. Daarmee voldoet Nederland voor het derde achtereenvolgende jaar aan de 3-procentnorm van Brussel. Het tekort is wel iets lager uitgekomen dan werd aangenomen. De Miljoenennota van een half jaar geleden ging nog uit van 2,2 procent en de recente maartraming van het Centraal Planbureau (CPB) van 1,9 procent.


omloopsnelheid

samenstelling van omloop zn en snelheid zn

turnover rate

de snelheid waarmee geld of andere bezittingen van eigenaar verwisselen, het is een maat voor hoe actief men geld en bezittingen inzet

Nadat elektronicawinkels als It's en Megapool uit het straatbeeld zijn verdwenen, ruikt Media Markt kansen in kleinere steden. ,,Je ziet een back to the future-beweging, zegt Van Aalst. Hij verwacht dat de grote concerns best blijvend succesvol kunnen zijn. ,,Met AH To Go's en kleine dorpswinkels hebben Albert Heijn en HEMA al laten zien dat het kan. Het is wel een heel ander spel. Met een beperkt assortiment en een grote omloopsnelheid moet je als merk toch herkenbaar blijven voor de klant. Dat is een interessante uitdaging.


onvermogen

afleiding van onvermogen met het voorvoegsel on-


manufactuur

via Frans manufacture van middeleeuws Latijn manufactura "handwerk"

op grotere schaal met de hand vervaardigen van producten door meer vakmensen in één werkplaats
Deze productiewijze vormt een overgang tussen ambachtelijke en industriële productie als het gaat om arbeidsdeling, schaalvergroting en mechanisatie.

Ik zou ze willen vergelijken met de grondbezittende adel rond het Franse hof van het ancien regime, die zich officieel verre van handel en manufactuur hield maar in feite op allerlei manieren betrokken was bij niet-agrarische activiteiten.

Weblink bron
H. W. Pleket
 “Over de oorsprong van het kapitalisme” (15 februari 1992) op nrc.nl

⧖ De manufactuur is een vorm van produktie waarbij de produkten in fabriekslokalen worden vervaardigd met de hand, met behulp van gereedschappen en eenvoudige werktuigen.

Weblink bron “Vrolijk naar de bliksem” (11 juli 1990) op nrc.nl


overcapaciteit

spare capacity

het vermogen dat nog in reserve is bij normale belasting

Ryanair is een ultra-lage-kostenmaatschappij voor passagiersvluchten over korte afstanden binnen Europa. Toen Ryanair in 1996 werd opgericht, was de luchtvaartindustrie historisch niet aantrekkelijke omwille van structurele overcapaciteit en de niet-flexibele kostenstructuur van de grote Europese luchtvaartmaatschappijen (”Legacy Carriers”).

Met de komst van nieuwe overslagbedrijven op de Tweede Maasvlakte is er flinke concurrentie in de containeroverslag in Rotterdam. De vakbonden vrezen dat door overcapaciteit veel ontslagen zullen vallen. Zij voorspellen vooral klappen bij ECT omdat de nieuwe bedrijven nog meer zijn geautomatiseerd.


ginicoëfficiënt

eponiem, samenstelling van Gini en en coëfficiënt zn , naar de bedenker, de 20e-eeuwse Italiaanse statisticus C. Gini

weergave van de ongelijkheid in een verdeling (van inkomens of vermogens) als een getal tussen 0 en 1
De waarde 0 hoort bij een volledig gelijke verdeling over iedereen, de waarde 1 hoort bij de situatie waarin één iemand alles heeft en de anderen niets.

Voor het eerst zal het CPB kijken hoe de de inkomensverdeling zich op de lange termijn ontwikkelt, met de zogeheten ginicoëfficiënt.

Weblink bron
Philip de Witt Wijnen
 “‘Je kunt de verkiezingen niet winnen met een CPB-doorrekening. Wel verliezen’” (23 januari 2017) op nrc.nl


planeconomie

samenstelling van plan zn en economie zn

command economy

(politiek) een door de centrale overheid bestuurde economie

Zelfs Leon Trotski zag plaats voor de markt binnen zijn planeconomie. Precies omdat het een nuttig instrument is, zal de markt niet mee geofferd worden met het marktfundamentalisme. Wellicht is Trump dus niet de ruiter die het einde van het kapitalisme aankondigt.

de leer van hoe je een economie als geheel kunt sturen

Maar Thieme is daarin niet blijven hangen: ze is uit die vissenkom gesprongen. Met haar boek De kanarie in de kolenmijn heeft ze in en buiten Nederland het debat over haar Plan B, de groene planeconomie van de 21ste eeuw, naar zich toegetrokken. Dat gaat zich uitbetalen, ook na 15 maart.


preferent

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bevoorrecht, verkieslijk’ voor het eerst aangetroffen in 1810

preferential

van een persoon of zaak dat deze de voorkeur heeft boven een soortgelijk persoon of ding

preferenter (uninflected comparative)
preferentst (uninflected superlative)
preferente (inflected positive)
preferentere (inflected comparative)
preferentste (inflected superlative)
preferents (partitive positive)
preferenters (partitive comparative)

de voorrang hebbend boven andere schuldeisers of aandeelhouders

de voorrang hebbend boven andere schulden, leningen of aandelen

Het papier dat u bezit, hoort thuis in de categorie van de eeuwigdurende preferente aandelen, die zich op de risicoladder tussen gewone aandelen en obligaties bevinden. Net als aandelen maken ze deel uit van het eigen vermogen van de bank, maar net als obligaties geven ze recht op een vaste coupon.

Koelewijn is überhaupt geen voorstander van beschermingsmaatregelen. Constructies als preferente aandelen en continuïteitsstichtingen zijn volgens hem ‘excuses voor bedrijven die geen optimale prestaties leveren’.


prepaid

prepay

(economie) diensten waarvoor vooraf is betaald en pas later worden afgenomen of geleverd, komt vooral voor bij het gebruik van mobiele telefoon

Een nieuwe trend die wel vaker voorkomt, aldus de FBI. Waar witteboordcriminelen vroeger werkten via het opzetten van exclusieve chat rooms via Bloomberg, gebruiken ze nu veelal sociale media zoals Facebook, Whatsapp, Signal of Telegram om ongezien vanop afstand met elkaar te communiceren. Of prijzen ze aandelen aan via Instagram. Prepaid blijft populair. Of ze gebruiken - net als terroristen - anonieme prepaid smartphones die ze na gebruik strippen van de simkaart en dumpen: de zogeheten “burner phones’.

Fractieleider Henk Krol van de politieke partij 50Plus merkt dat het probleem breder speelt. Hotelboekingen, goedkope tickets voor een dagje naar een attractiepark of prepaid telefoonkaarten moeten ook vaak online worden geactiveerd. En ook officiële zaken, zoals bankieren en Belastingaangifte gaan meer en meer digitaal. "Dat is echt niet alleen voor ouderen lastig," merkt Krol op.


productschap

afleiding van product met het achtervoegsel -schap

marketing board

(economie) organisatie van bedrijven die eenzelfde grondstof in opeenvolgende stadia bewerken

tot 2014 organisatie van bedrijven die eenzelfde grondstof in opeenvolgende stadia bewerken

De opening van het mosselseizoen met de nieuwe oogst van Zeeuwse bodem wordt nu op 24 juli verwacht. Dat meldt het Productschap Vis, een overkoepelende organisatie van vissers en handelaars, woensdag.

,,Omdat smaken zo ontzettend verschillen, zegt Tefke van Dijk. ,,We hebben bijvoorbeeld iemand in onze jury die echt jeuk krijgt van woordspelingen waarbij Engels en Nederlands door elkaar gaan, zoals 'Ei love you' van het Productschap Pluimvee en Eieren. Maar anderen vinden dat juist weer goed gevonden.


procuratiehouder

samenstelling van procuratie zn en houder zn

managing clerk

iemand die mag handelen uit naam van het bedrijf

procuratiehouders (plural)
procuratiehoudertje (diminutive singular)
procuratiehoudertjes (diminutive plural)

Hij heeft verraden, dat de wereld der schrijvers evenzeer door concurrentie, afgunst en intrigue wordt beheerst als de maatschappij, waarvan deze kunstenaars zich zo graag en zo superieur distantiëren.’ ‘Jonge schrijver, verlies de moed nooit!’ sneert hij in een van de eerste stukken. ‘Net als procuratiehouder worden, is literair succes een kwestie van anciënniteit! (...) Probeer niets nieuws! Ontwricht de realiteit niet met uw fantasie! Oudworden [sic!] is het grote geheim!

Lidy maakt 'konijn in het zuur', een oud en bekend Zuid-Limburgs gerecht. Want Lidy mag dan al jaren naar tevredenheid in Enschede wonen - 'De stad wordt steeds leuker' - ze zag het licht in Houthem St. Gerlach waar haar vader procuratiehouder was bij de mergelfabriek en hobbyfotograaf - vandaar al die jeugdfoto's.


rekeneenheid

samenstelling van reken ww en eenheid zn

computing element

een eenheid die men gebruikt om zaken in maat en getal vast te leggen

een eenheid die gebruikt wordt om de waarde van iets aan te geven, meestal wordt hiervoor geld gebruikt

'Virtuele valuta's staan momenteel volop in de belangstelling door hun innovatieve karakter en de vraagtekens die zij zetten bij het huidige financiële systeem', schrijft DNB. 'Maar dat maakt ze niet tot een middel dat de basisfuncties van geld vervult.' Als ruilmiddel zijn ze volgens de centrale bank tot op zekere hoogte geschikt, maar als rekeneenheid en oppotmiddel niet, omdat de waarde daarvoor te sterk fluctueert.


revalueren

afleiding van valueren met het voorvoegsel re-

revalue

de waarde van een bepaald goed vertalen in een hoeveelheid van een ander goed

in een systeem met vaste wisselkoersen een valuta een hogere waarde geven ten opzichte van de andere valuta's

Ook de dagen van ultragoedkoop geld lijken geteld. In Tsjechië heeft de centrale bank begin augustus de rente voor het eerst verhoogd sinds het losbarsten van de financiële crisis in 2008. In april liet de centrale bank al de Tsjechische kroon revalueren tegenover de euro door de muntkoppeling los te laten. De centrale bank maakt zich ook zorgen dat de fors gestegen huizenprijs een impact kan hebben op de woonkredieten die banken toegestaan hebben.

Dat leidde tot het zogenoemde Plaza-akkoord uit 1985, genoemd naar het Plaza-hotel in New York waar de ruziënde partijen bijeenkwamen. Duitsland en Japan beloofden daarbij hun munt te revalueren ten opzichte van de dollar. Die werd hierdoor in feite goedkoper.


huisvestingsfinanciering

samenstelling van huisvesting zn en financiering zn met het invoegsel -s-

geld uitlenen waarmee een ander huisvesting kan realiseren

De dochtermaatschappij RBB, die zich bezig houdt met huisvestingsfinanciering voor academici en met praktijkfinanciering voor artsen, apothekers, accountants enz., heeft de activiteiten in 1967 zeer sterk uitgebreid.


schilling

van Duits Schilling, in de betekenis van ‘munteenheid van Oostenrijk’ voor het eerst aangetroffen in 1930, cognaat met van schelling

Oostenrijkse munteenheid die onderverdeeld was in 100 groschen
In 2002, bij de overgang naar de Euro, was de schilling ongeveer 7 eurocent waard (1 euro = 13,7603 schilling).


shockbehandeling

samenstelling van shock zn en behandeling zn

het plotseling stoppen van overheidsingrijpen in een sterk door de overheid gecontroleerde economie

De kwade genius in Kleins verhaal is de Amerikaanse econoom Milton Friedman, de belangrijkste naoorlogse pleitbezorger van de vrije markt, die eind vorig jaar overleed. Friedman schroomde er ondanks Pinochets repressieve bewind niet voor de dictator van advies te dienen. ‘Een shockbehandeling’ was volgens Friedman ‘het enige medicijn’ om het land er weer bovenop te helpen. Dat advies bezorgde hem bij de Chileense elite volgens Klein de status van een popster.In eigen land adviseerde Friedman om van de orkaan Katrina gebruik te maken door het onderwijs in New Orleans radicaal te hervormen: schaf het overheidssysteem af en breng er een nieuw marktgericht vouchersysteem voor in de plaats.


slaapstad

slaapsteden (plural)
slaapstadje (diminutive singular)
slaapstadjes (diminutive plural)

een stad waarvan het grootste deel van de in deze stad woonachtige beroepsbevolking, niet in deze stad werkt en waar het aantal arbeidsplaatsen lager ligt dan het aantal beroepsgeschikten

Jeff Cavens van de vastgoedontwikkelaar Triple Living wil wél reageren. Zijn bedrijf zal in de Kanaalzone een deel van het KBC-gebouw herbestemmen. ‘De torens hoeven niet weg. Je kunt er enkele slim ombouwen tot een bestemming waar wel vraag naar is. Alleen zo schud je het imago van slaapstad af. Een stevig residentieel programma zou al veel veranderen. Waar mensen wonen, komen er cafés, supermarkten en buurtwinkels. In enkele voorzieningen moet je investeren, zoals groene ruimte en speeltuinen, scholen, kinderopvang en buurtondersteunende faciliteiten.’

Volgens Rikkerink heeft het linkse college ervoor gezorgd dat Hengelo van een ‘trotse dynamische modestad’ is veranderd in een ‘windstille slaapstad’. „Veel projecten zijn vastgelopen en de leegloop in de binnenstad gaat onverminderd door.”

De Amerikaan John Cheever (1912-1982) is vooral bekend vanwege zijn klassieke verhalen. De beste daarvan gaan, net als Bullet Park, over de middenklasse die zich in de slaapsteden probeert staande te houden.


aandeelkoers

samenstelling van aandeel zn en koers zn

stock quote

(economie) waarde van de aandelen bepaald door de vraag en het aanbod van de aandelen op de beurs

Enerzijds kan de aandeelkoers van Perrigo onder druk komen te staan, waardoor het pakket van Coucke minder waard is. Maar vorige week lekt uit dat Perrigo aan Coucke geen kwijting wil verlenen voor zijn bestuursdaden in 2015. Als de aandeelkoers en obligatiehouders daarin meegaan, opent dat juridisch de weg om Coucke de schuld te geven voor de waardeverminderingen.

Fitbit heeft niet lang kunnen genieten van de winst van de feestdagen, schrijft Techcrunch. Vorige maand stegen de gezondheidsgadget en zijn apps naar de top van de App Store, wat zorgde voor een groei van 5 procent op de beurs. Een fijne bonus, het afgelopen jaar steeg de aandeelkoers al met 38 procent.


bodemtarief

Om de investeringsagenda te kunnen financieren en om de verliezers van de globalisering te kunnen compenseren met de stijgende inkomsten van de winnaars, mogen we de inkomsten uit vermogen niet langer de fiscale dans laten ontspringen. Dat kan alleen als hiervoor op Europees vlak wordt samengewerkt. Zonder een eenduidige Europese berekening van de belastbare vennootschapsbelasting en zonder een ‘bodemtarief’ voor die belasting, blijven lidstaten elkaar vliegen afvangen door steeds grotere belastingvoordelen te geven aan buitenlandse investeerders.

Het bodemtarief, voor etablissementen kleiner dan 50 vierkante meter, wordt 99,95 euro. Cafés en andere horeca tussen de 50 en 150 vierkante meter betalen 149,95 euro. Is het zogenoemde 'kijkoppervlak' groter dan 150 vierkante meter dan kost het 199,95 euro. Bij Eredivisie Live, de vorige aanbieder, varieerden de tarieven tussen 59,95 en 149,95 euro.

Is een minimumtarief voor zelfstandigen een goede zaak? Ja, zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van Tilburg University. Hij denkt dat het een prikkel kan zijn voor werkgevers om mensen vaker in loondienst te nemen. Het wordt namelijk ongeveer even duur om iemand aan te nemen en volgens het minimumloon (9 euro per uur) plus premies te betalen, als een zzp’er in te huren volgens het nieuwe bodemtarief.


sociaaleconomisch

samenstelling van sociaal bn en economisch bn

sozialwirtschaftlich

betrekking hebbend op bedrijvigheid waar maatschappelijke doelstellingen belangrijker zijn dan winst

sociaaleconomischer (uninflected comparative)
sociaaleconomische (inflected positive)
sociaaleconomischere (inflected comparative)
sociaaleconomischers (partitive comparative)
sociaal-economisch

De mens spendeert ongeveer een jaar van zijn leven in bed vanwege verkoudheden, berekenden onderzoekers. En ze mogen dan geen medische urgentie zijn, verkoudheden belasten ons wel met fameuze sociaaleconomische kosten. Denk vooral aan ziekteverlof (voor Amerika zou dat oplopen tot 60 miljard dollar verlies) en kijk en passant ook eens in uw medicijnkastje. De kans is groot dat ook u al veel centen uitgaf aan lapmiddelen.

Wat kun je als organisatie in de sociaaleconomische sector doen om suïcide te voorkomen?

Weblink bron Gearchiveerde versie “Handreiking sociaaleconomische sector” (13 maart 2017) op 113.nl


stukloon

piece-wages

salaris per eenheid geproduceerd product

een hoeveelheid salaris dat je ontvangt per geproduceerde eenheid product

‘Dat is werken tegen stukloon. Dat leidt tot een zeer hoge werkdruk, wat gevaarlijk en ongezond is. Bovendien vormt het geen stabiel inkomen.’

De bravoure van Sandd wekt ergernis op bij de bonden en PostNL. Zij wijzen erop dat veel van de 18.000 Sandd-bezorgers geen fatsoenlijk arbeidscontract hebben, maar werken op basis van stukloon.

Pakketbezorgdiensten als PostNL en DHL hebben volgens de woordvoerder de aanhoudende aandacht van de inspectie. In de sector wordt op stukloon gewerkt, waardoor bezorgers in sommige gevallen minder verdienen dan het minimumloon. Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil dit aanpakken door het betalen van stukloon pas toe te staan als iemand meer verdient dan het minimumloon.

Wim Baltussen van FNV Bondgenoten gaf destijds aan dat het in de champignonsector wemelt van bedrijven met dubbele boekhoudingen. „Mensen krijgen stukloon betaald en maken weken van misschien wel negentig uur. In de administratie worden die betalingen en de productie keurig in wettelijk toegestane kaders geperst.” Het justitieel onderzoek loopt nog. De aangehouden leidinggevenden blijven verdacht, maar zijn wel op vrije voeten gesteld.


verdeelsleutel

samenstelling van verdelen ww en sleutel zn

allocation formula

afspraak voor het verdelen van zaken in het algemeen

een afspraak voor het verdelen van economische middelen

Voorstanders van de gekozen verdeelsleutel beklemtonen dat de algemene reserve van CB is opgebouwd over een periode van 146 jaar, terwijl Bol.com nog maar sinds een jaar of vijftien betrokken is bij de boekenbranche. Het bedrijf kan volgens hen daarom geen aanspraak maken op een substantieel deel van een reservepot die grotendeels is opgebouwd in de 19de en 20ste eeuw.


consumentenprijsindexcijfer

samenstelling van consument en prijsindexcijfer met het invoegsel -en-

samenstelling van consumentenprijs en indexcijfer

samenstelling van consumentenprijsindex en cijfer


consumentenprijs

samenstelling van consument en prijs met het invoegsel -en-


klimaatpauper

iemand die een laag inkomen heeft en als gevolg van klimaatmaatregelen de energierekening niet meer kan betalen


flexverslaving

de verslaving van ondernemingen om gebruik te maken van flexibele arbeid waardoor ze niet meer goed zonder kunnen functioneren


kwakkelbank

kwakkelbanken (plural)
kwakkelbankje (diminutive singular)
kwakkelbankjes (diminutive plural)

een bank die steeds weer te maken had met geldproblemen en het risico had failliet te gaan

Doordat deze bank haar liquiditeits- en solvabiliteitsproblemen niet oploste bleef het een kwakkelbank.


kakapipikapitalisme

Samenstelling van kaka (poep), pipi (plas) en kapitalisme

kapitalisme waarin beide ouders kostwinner zijn moeten om rond te kunnen komen en daardoor geen tijd hebben om hun kinderen zindelijkheid aan te leren


brexitschade

economische schade als gevolg van het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie


hypotheekleed

de sociaaleconomische ellende als gevolg van onbetaalbare hypotheekrente en -aflossingen


eurocrisis

eurocrisissen (plural)
eurocrises (plural)
eurocrisisje (diminutive singular)
eurocrisisjes (diminutive plural)

een crisis ten aanzien van de munteenheid de euro

Eind 2009 brak er een eurocrisis uit rond de te hoge Europese staatsschulden in de eurozone.


wegwerpmaatschappij

samenstelling van wegwerp ww en maatschappij zn

een samenleving waarin steeds meer producten worden geproduceerd die zijn bedoeld om tijdelijk te worden gebruikt om vervolgens te worden weggegooid en waarin verkwistend met grondstoffen, energie en producten wordt omgesprongen

Zoveel aandacht voor -in dit geval- een paar schoenen is schitterend om te zien en staat in schril contrast met dure schoenen die liefdeloos in elkaar worden gejast en per tig van de lopende band rollen. Passie, duurzaamheid en kwaliteit staan voorop en dat is in deze wegwerpmaatschappij een prettig tegengeluid.

"We leven in een wegwerpmaatschappij, maar om mensen vanwege hun gevorderde leeftijd als oud vuil aan de kant te zetten is schandalig en onmenselijk."


circulaire economie

een economisch en industrieel systeem verstaan waarin geen eindige grondstofvoorraden worden uitgeput en waarin reststoffen volledig opnieuw worden ingezet in het systeem


winstdeling

het mee laten delen in de winst van een onderneming door de werknemers

De achterban stemde donderdagavond in met een loonverhoging van 3,5%, een verbeterde winstdelingsregeling en een vrijwillige vertrekregeling, die KLM had voorgesteld. In ruil daarvoor gaat de purser meewerken in de cabine, iets dat gedurende anderhalf jaar leidde tot een geschil tussen de stewardessen en de KLM-directie.

„En private equity-managers ontvangen, naast de gebruikelijke winstdeling, vaak ook nog een percentage van het ingelegde kapitaal, ongeacht hoe het fonds presteert. Deze prikkel zou fondsmanagers kunnen verleiden een zo groot mogelijk fonds te creëren”, zegt De Lange.


zelfvoorzienend

samenstelling van zelf zn "eigen persoon" en voorzienend bn

zelfvoorzienender (uninflected comparative)
zelfvoorzienendst (uninflected superlative)
zelfvoorzienende (inflected positive)
zelfvoorzienendere (inflected comparative)
zelfvoorzienendste (inflected superlative)
zelfvoorzienends (partitive positive)
zelfvoorzienenders (partitive comparative)

een land dat zo weinig mogelijk afhankelijk is van andere landen en een gesloten economie heeft (een economie met weinig buitenlandse handel)

De Nederlandse kaasexport ter waarde van €230 miljoen is nu geheel weggevallen. Het Russische bewind vond de boycot een mooi middel om versneld zelfvoorzienend te worden, maar Russische kaasmakers kunnen nog steeds niet voldoen aan de vraag naar goede kaas.


welvaartsvast

samenstelling van welvaart zn en vast bn met het invoegsel -s-

welvaartsvaster (uninflected comparative)
(welvaartsvastst) * (uninflected superlative)
welvaartsvaste (inflected positive)
welvaartsvastere (inflected comparative)
(welvaartsvastste) * (inflected superlative)
welvaartsvasts (partitive positive)
welvaartsvasters (partitive comparative)

van uitkeringen en pensioenen dat deze stijgen en dalen afhankelijk van de lonen in een land

Het pensioenvermogen van het ABP is bij een dekkingsgraad van 100% evenveel waard als de toekomstige verplichtingen. Wat zijn ‘toekomstige verplichtingen’? In 1970 betaalden wij pensioenpremie om op 65-jarige leeftijd een welvaartsvast en geïndexeerd pensioen te ontvangen van 70% van het voormalige loon. Dit na 40 jaar lang 1,75% per jaar pensioen te hebben opgebouwd.

Volgens 50PLUS-Kamerlid Martin van Rooijen is de maatregel nodig om de AOW dit jaar daadwerkelijk welvaartsvast te maken. „De laatste dertig jaar is de AOW gemiddeld gestegen met iets meer dan de inflatie. Weliswaar is de AOW-uitkering gekoppeld aan de stijging van het minimumloon, maar deze stijging blijkt in de praktijk lager uit te vallen dan gedacht.

Er is maar een remedie voor dit geldverslindend Europees circus, namelijk opheffen, en met terugwerkende kracht terugbetalen, wat toekomt aan belastingbetalers, inclusief het beloofde welvaartsvast pensioen, met rente graag.


subprimehypotheek

samenstelling van subprime bn en hypotheek zn

hypotheek waarbij hypotheeknemers bereid zijn een groot risico op afbetalingsproblemen van de hypotheekgever te nemen


subprimehypothekencrisis

samenstelling van subprimehypotheek zn en crisis zn met het invoegsel -en-

subprimehypothekencrises (plural)
subprimehypothekencrisissen (plural)

economische crisis veroorzaakt door subprimehypotheken


schaalgrootte

samenstelling van schaal zn en grootte zn

schaalgroottes (plural)
schaalgrootten (plural)

de omvang van een bedrijf of organisatie

,,De verkoop van het familiebedrijf valt mij vanzelfsprekend zwaar", zo sprak directeur Martin Sanders. ,,Tegelijkertijd moet ik realistisch zijn en om in de stevig concurrerende puzzelmarkt te kunnen overleven, is schaalgrootte essentieel."

Think ETF's is een in 2009 opgerichte aanbieder van indextrackers. In een toelichting stelt Germyns dat Think ETF's voor een volgende groeifase betere mogelijkheden heeft onder de vleugels van een wereldwijd opererende partner om zo de vereiste schaalgrootte te verkrijgen.

Mits voor een voldoende schaalgrootte wordt gekozen, maken deze ontwikkelingen het mogelijk de overgang van een fossiele economie naar een schone waterstofeconomie aanzienlijk te versnellen.


vervaltijd

de datum waarop een schuld moet zijn afgelost


voedselbon

voedselbons (plural)
voedselbonnen (plural)
voedselbonnetje (diminutive singular)
voedselbonnetjes (diminutive plural)

een waardebon die recht geeft op een (gratis) bepaalde hoeveelheid voeding

In de Bengalese plaats Chittagong zijn zeker tien mensen doodgedrukt en meer dan vijftig gewonden gevallen. Dat gebeurde volgens de plaatselijke politie toen een gebedsbijeenkomst waarbij gratis voedselbonnen werden uitgedeeld compleet uit de hand liep.

Ruim 200.000 mensen zijn geholpen met een voedselpakket of voedselbonnen, 76.000 ondervoede kinderen kregen pindapasta als bijvoeding om aan te sterken. Miljoenen liters water werden uitgedeeld en werden er 121 waterbronnen gebouwd of hersteld.

een bon die het recht geeft om een bepaalde hoeveelheid voeding te kopen, m.n. gebruikelijk in de Tweede Wereldoorlog

Een interessant nieuw aanknopingspunt bood het dagboek van Anne Frank. „In maart 1944 schreef ze herhaaldelijk over de arrestatie van twee handelaren in distributiebonnen. Ze noemt hen B en D (Martin Brouwer en Pieter Daatzelaar van de firma Gies & Co.) Dit bedrijf was gelieerd aan Otto Franks (de vader van Anne) bedrijf Opekta en in hetzelfde pand gevestigd. De twee werden gearresteerd voor illegale handel in voedselbonnen.


cao-loon

‘De cao-lonen stijgen, gecorrigeerd voor inflatie, al sinds de jaren tachtig niet meer. En tussen 2010 en 2014 daalden ze zelfs.’


non-profitsector

non-profitsectoren (plural)
non-profitsectors (plural)

sector binnen de economie die niet is gericht op het maken van winst

De non-profitsector heeft in 2017 zeker niet stilgezeten.


arboregeling

samenstelling van arbo zn en regeling zn

regeling waarin de uitwerking staat van sommige onderdelen uit het Arbeidsomstandighedenbesluit


advertentiebudget

samenstelling van advertentie zn en budget zn

advertentiebudgetten (plural)
advertentiebudgets (plural)

hoeveelheid geld dat beschikbaar is voor het maken van reclame

Jongeren kijken steeds vaker naar filmpjes op YouTube en steeds minder naar televisie. Dat trekt advertentiebudget weg van de televisie. Ook zoals we nieuws tot ons nemen is in een sneltreinvaart aan het veranderen.

Martin Sorrell, topman van het grootste reclambedrijf WPP, waarschuwde maandag voor onderschatting van Siegel. Snapchat kan volgens de reclamegoeroe zeer goed doorgroeien tot de grootste concurrent van Google en Facebook als het om advertentiebudgetten gaat. Voor Facebook is Snapchat de grootste concurrent, stelt Sorrell.


Giffen-goed

een goed met een positieve prijselasticiteit

Voor een Giffen-goed geldt: Er zijn geen vervangende goederen met een vergelijkbare aantrekkelijkheid en prijs: als die er wel waren zou men liever daarop overstappen, omdat die volgens de ceteris-paribusaanname niet duurder worden.


staatswaarborg

samenstelling van staat zn en waarborg zn met het invoegsel -s-

een garantie door de overheid dat een financiële verplichting wordt nagekomen

Net gisteren vernietigde de Raad van State de staatswaarborg, omdat die het gelijkheidsbeginsel tussen aandeelhouders schendt. Het arrest komt er nadat de regeling eerder al verworpen was door het Europees gerecht en het Grondwettelijk Hof. ‘Geen verrassing’, reageerden de advocaten Eric Monard en Koen Geelen.

Maar Super Mario (geuzennaam van Mario Draghi) verraste medio januari in zijn hoedanigheid als president van de ECB vriend en vijand door een groter en langer durend opkoopprogramma aan te kondigen van schuldpapieren uit de eurozone met staatswaarborg.


spaarkas

“Het doel van de toenmalige Volksdepositokas was: een bank voor de arbeider”, zegt voorzitter van het directiecomité Leen Van den Neste. “Om te sparen en een woonkrediet af te sluiten. Een ouderwetse spaarkas zoals er vroeger veel van bestonden. Die zijn allemaal opgegaan in grotere gehelen.de Standaard 23/02/2018 om 16:48 door (wdh)

Depoortere liep in de jaren 80 en 90 heel wat veroordelingen op. 'Hij heeft drie keer ingebroken in mijn café. Hij stal sigaretten, drank en geld uit de spaarkas', vertelde Annie Haverbeke. De beschuldigde voetbalde zelf bij het team van het bewuste café, maar liet zich aan de rust vaak vervangen. 'Hij bleef in de cabine en er waren dikwijls horloges weg.


balansprobleem

samenstelling van balans zn en probleem zn

meer schulden hebben dan past bij de bezittingen

Fitch kende Cyprus 5 maanden geleden de 'rommelstatus'toe. De financiële sector van het land is nauw verweven met die van Griekenland. Veel banken hebben grote balansproblemen en het land heeft zelf niet de middelen om die op te lossen.


concurrentieprobleem

samenstelling van concurrentie zn en probleem zn

moeilijkheden die een eerlijke mededinging belemmeren

Buma/Stemra kwam tot de beslissing naar aanleiding van een onderzoek van de ACM naar mogelijk misbruik van de monopoliepositie door de auteursrechtenorganisatie. 'De toezegging van Buma/Stemra neemt mogelijke concurrentieproblemen direct weg en vergroot de kansen en keuzes voor componisten, tekstschrijvers én consumenten', aldus Chris Fonteijn, bestuursvoorzitter van de ACM.

United Parcel Service (UPS) gaat in beroep tegen de afwijzing van de beoogde overname van TNT Express door de Europese Commissie. Dat maakte het Amerikaanse postbedrijf maandag bekend. Brussel stak eind januari een stokje voor de transactie ter waarde van 5,2 miljard euro omdat de samensmelting tot ernstige concurrentieproblemen zou leiden.


inflatieprobleem

samenstelling van inflatie zn en probleem zn

het vraagstuk hoe de geldontwaarding op een optimaal niveau te houden

Daly van vermogensheerder Aberdeen houdt er rekening mee dat de Turkse munt binnenkort opnieuw onder druk komt te staan. Tegelijkertijd worstelt het land met een inflatieprobleem. "Erdogans focus op het vergroten van zijn macht kan wel eens een zeer hoge prijs hebben.”

Dat Nederland een inflatieprobleem heeft, is duidelijk. In de eerste helft van dit jaar had Nederland in vijf van de zes maanden de hoogste inflatie van de Europese Unie. In juli bedroeg de inflatie opnieuw 4,6 procent, zo maakte het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) vrijdag bekend.

De Fed stuit op een inflatieprobleem dat wereldwijd speelt. De economische logica van vóór de crisis gaat niet meer op, zo merken ook de centrale bankiers in Europa. Zowel De Nederlandsche Bank (DNB) als de Europese Centrale Bank liet zich er de voorbije dagen over uit. Er komen ook in de eurozone veel banen bij. Maar dat zijn voor een belangrijk deel flex- en deeltijdbanen, die minder goed worden betaald dan vast werk. Het is geen omgeving waarin werkenden hoge looneisen kunnen stellen − met een lage inflatie tot gevolg.


marktprobleem

samenstelling van markt zn en probleem zn

moeilijkheden die bestaan op het gebied van vraag en aanbod

De ACM pakt naar eigen zeggen vooral marktproblemen aan die grote schade veroorzaken voor consumenten. Zo is afgelopen jaar meerdere keren opgetreden tegen webwinkels om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat mensen hun geld terugkrijgen bij annulering. Ook begon de ACM een offensief tegen kartelafspraken, onder andere in de haven- en transportsector.

Vanuit het Europese steunpakket wordt 30 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de verduurzaming van de melkveehouderij en vitalisering van de varkenssector. Dit schrijft staatssecretaris Van Dam vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. De Europese Commissie heeft de middelen beschikbaar gesteld omdat beide sectoren kampen met grote marktproblemen.


huiswijn

huiswijnen (plural)
huiswijntje (diminutive singular)
huiswijntjes (diminutive plural)

wijn die onder de eigen merknaam door winkels en bedrijven voor een breed publiek wordt aangeboden

Kassa kocht tien verschillende flessen witte, droge huiswijn in supermarkten, de HEMA, de Gall & Gall en de natuurvoedingswinkel.


loonkost

Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

Het meervoud "loonkosten" heeft dezelfde betekenis en is dus voor wat betreft de betekenis niet het meervoud van "loonkost".

het bedrag aan geld dat nodig is voor het uitbetalen van de lonen

Vooral voor laaggeschoolden is de kloof tussen loonkost (op minimumloonniveau) en productiviteit hoog.


overtekenen

oversubscribe

voor een hoger bedrag inschrijven bij een effecten emissie

Omdat de beursgang tot tien maal is overtekend voor beleggers, kan worden besloten om een zogenoemde green shoe uit te oefenen, waarbij er tijdens de beursgang extra aandelen worden verkocht. In dat geval komt de totale waarde van de beursgang op 22,1 miljard dollar. Dat is iets meer dan het vorige record. Dat betrof eveneens een Chinese bank, de Industrial and Commercial Bank of China (ICBC), in 2006.


eindloonstelsel

samenstelling van eindloon zn en stelsel zn

systeem ter bepaling van de hoogte van het pensioen waarbij wordt uitgegaan van het laatst verdiende loon


eindloonpensioen

samenstelling van eindloon zn en pensioen zn

pensioen waarvan de hoogte is gebaseerd op het eindloon


ontlener

Naamwoord van handeling van ontlenen met het achtervoegsel -er

iemand die geld ontvangt als lening; iemand die iets te leen krijgt

Voor mij als Hollander is het feit dat ontlener en lener synoniemen zijn, zeer verwarrend.

Karel Van Eetvelt van de bankenfederatie Febelfin nuanceert de oplopende risico's. Volgens hem kan niet iedereen 80 procent of meer ontlenen voor de aankoop van een woning. De terugbetalingscapaciteit van de ontleners is belangrijk. Van Eetvelt wijst er op dat het aantal woonkredieten die voor problemen zorgen, historisch laag is.

‘Het is een geweldig initiatief’, zegt Marijke Bosschaerts uit Hasselt, die samen met haar zoontje Amauryc Coenen naar Diepenbeek afzakte en zo de allereerste ontlener is. ‘Het aanbod is divers. Hier gaan we heel zeker een fietsje vinden dat Amauryc kan gebruiken. Ik hoop alleen dat de tweewieler van zijn keuze ook in de autokoffer past.’


handelsembargo

samenstelling van handel zn en embargo zn met het invoegsel -s-

wettelijk verbod op het in- en uitvoeren van bepaalde goederen uit en naar bepaalde landen

EU-buitenlandchef Federica Mogherini krijgt daarnaast de taak voorstellen te maken om het bestaande handelsembargo op wapens en andere middelen waarmee de bevolking kan worden onderdrukt te versterken en uit te breiden.

Aviacion is berucht onder de Cubanen vanwege de frequente vertragingen en annuleringen, volgens de maatschappij ligt dat aan het gebrek aan onderdelen en vliegtuigen als gevolg van het Amerikaanse handelsembargo op het eiland.


bijberoep

werk dat iemand naast zijn voornaamste werkzaamheden verricht om meer inkomen te krijgen

Daarnaast is schrijven echter ook een beroep als een ander, een sociale keuze, kortom: een vak. Het is een specifieke manier van leven - van leven als schrijver. Zo'n houding staat haaks op wat meestal van de moderne schrijver verwacht wordt: schrijvers worden nu eenmaal verondersteld er een tweede beroep bij te nemen (volgens het cliché dat alleen een bijberoep de nodige creatieve vrijheid garandeert) (…)


dividendbelasting

samenstelling van dividend zn en belasting zn

directe belasting die door een staat wordt geheven op inkomen in de vorm van dividend

'Shell ontwijkt miljarden aan dividendbelasting'

‘Truc met dividendbelasting kostte Nederland 27 miljard’


kasstroom

de in- en uitstroom van liquide middelen van een onderneming

Maar grotere en interessantere stromen werden gegenereerd door het dochterbedrijf Mercurius met zijn lopende effectenbeheer, waarbij de kasstroom werd geproduceerd door korte zaken met snelle winsten en de optiehandel, inclusief die met synthetische opties, terwijl effecten waarvan verwacht werd dat ze een grotere maar langlopendere waardevermeerdering zouden creëren vanzelfsprekend langzamer werkten.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


verdringingsmarkt

samenstelling van verdringing zn en markt met het invoegsel -s-

markt met een overschot van aanbieders, waardoor vergroting van het marktaandeel alleen kan worden gerealiseerd door concurrenten te verdringen


mkb

De gangbare term in Nederland is mkb en in België kmo.

De meer precieze juridische en wetenschappelijke definities van mkb kunnen verschillen, hier is een omschrijving in het algemeen spraakgebruik gegeven.

verzamelterm voor zelfstandige ondernemingen die niet meer dan een paar honderd mensen in dienst hebben


administratiekantoor

samenstelling van administratie zn en kantoor zn

administratiekantoren (plural)
administratiekantoortje (diminutive singular)
administratiekantoortjes (diminutive plural)

bankiershuis dat als deelnemer in een geldlening of als aandeelhouder voor een groot bedrag optreedt, om daarvoor certificaten uit te geven

De Nederlands/Britse multinational Unilever wilde de beloning van topman Paul Polman optrekken van 11,3 miljoen naar maximaal 13,7 miljoen euro. Dat vonden veel beleggers te gortig; 43 procent stemde tegen. Dat is ongebruikelijk veel, want meestal worden voorstellen op aandeelhoudersvergaderingen met 95 procent of meer aangenomen. Ook het administratiekantoor van Unilever stemde ondanks de kritiek in met de sterk verhoogde beloning voor Polman.


bedrijfseconoom

samenstelling van bedrijf zn en econoom zn met het invoegsel -s-

een persoon die is afgestudeerd in de bedrijfseconomie


zakelijke dienstverlening

de bedrijfstak waarbij hoofdzakelijk diensten verleend worden aan bedrijven of waar een specifiek soort zogenoemde overige zakelijke diensten wordt geleverd


bouwnijverheid

samenstelling van bouw zn en nijverheid zn


delfstoffenwinning

samenstelling van delfstof zn en winning zn met het invoegsel -en-

de bedrijfstak die zich bezig houdt met het winnen van materialen


computerbranche

samenstelling van computer zn en branche zn

de bedrijfssector die zich met informatica en computers bezig houdt


arbeidsdeelname

samenstelling van arbeid zn en deelname zn met het invoegsel -s-

arbeidsdeelnamen (plural)
arbeidsdeelnames (plural)

percentage van de beroepsbevolking dat zonder steun van de overheid betaald werk heeft

Asscher wijst erop dat er door de economische situatie minder mensen werken. Ook bij moeders en vaders met jonge kinderen is de arbeidsdeelname gedaald. Moeders met jonge kinderen zijn vorig jaar wel evenveel uren blijven werken als in 2012, schrijft de minister.

De regionale verschillen in arbeidsdeelname in Nederland zijn groot en nemen de laatste jaren toe. De participatie is het laagst in grensregio's en de regio Rotterdam, omdat daar weinig werk is of veel laagopgeleiden zijn. Dat blijkt uit de nieuwe Atlas voor gemeenten over het thema economie en arbeidsmarkt, die vandaag verschijnt.....Op dit moment werkt in Nederland 65,2 procent van de beroepsbevolking zonder steun van de overheid.


concurrentiekracht

samenstelling van concurrentie zn en kracht zn

de mate waarin iets of iemand op een bepaald gebied iets beter doet in vergelijking met soortgelijke anderen en daardoor verkozen wordt boven een die anderen

Op de lange termijn voorziet IAG geen noemenswaardige gevolgen voor bijvoorbeeld de winstgevendheid of concurrentiekracht. De eveneens Britse prijsvechter easyJet denkt ook dat blijvende schade kan worden vermeden, mits de regering op tijd regelt dat Groot-Brittannië deel blijft uitmaken van de Europese luchtvaartmarkt.

Hoewel Timmermans erkende dat dergelijke maatregelen maatschappelijk gevoelig liggen, is dit beleid volgens hem geen bureaucratische bemoeizucht. "Het is goed voor innovatie, de Europese concurrentiekracht en de strijd tegen klimaatverandering. En het bespaart burgers geld."


werkaanbod

de hoeveelheid betaald werk dat door werkgevers wordt aangeboden

Opmerkelijk is dat in Rijssen-Holten de werkloosheid onder mannen (212) lager is dan onder vrouwen (233). In alle andere Twentse gemeenten is het andersom. Een verklaring ligt in de overheersende types werkaanbod in deze gemeente. Er bevinden zich relatief veel bedrijven in de sectoren bouw, techniek en transport.

De gegevens over de tweede stad van Twente worden ontleend aan de Atlas van gemeenten 2009 die jaarlijks wordt uitgegeven en waarin alle relevante cijfers over de steden zijn verzameld. Als een paal boven water staat dat Hengelo op belangrijke terreinen als wonen, sociale economie en werkaanbod beter scoort dan Enschede en Almelo.

Aanvankelijk wilde het ministerie van Defensie de locatie in Aadorp op 1 januari 2007 sluiten, maar het werkaanbod bleek zo groot dat de sluiting tot juli 2008 werd uitgesteld.


werkgeverslasten

alleen meervoud, samenstelling van werkgever zn en lasten zn met het invoegsel -s-

premies werknemersverzekeringen die de werkgever moet bijdragen


personenverkeer

samenstelling van personen zn en verkeer zn (de meervoudsvorm is hier vereist voor de betekenis, daarom is -en- niet als tussenklank opgevat)

verhuizing van mensen naar een ander gebieden om daar te gaan werken

Tevens belooft het Handvest een schaalvergroting op het punt van de vrijheid van het personenverkeer en de vrijheid van vestiging - een winst die binnen de grenzen van de Nederlandse staat nooit bereikt had kunnen worden: ‘Iedere burger van de Unie is vrij om werk te zoeken, te werken, zich te vestigen of diensten te verrichten in iedere lidstaat’ (art. 15).

Moderne mobiliteit en liberalisatie van handels- en personenverkeer brengen met zich mee dat ook de zelfkant van de samenleving meer en meer transnationaal wordt.


biermarkt

het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en aangeboden hoeveelheden bier verhandeld worden tegen een bepaalde prijs

De afgelopen jaren is het aantal bierbrouwerijen flink toegenomen. ,,Een aantal brouwerijen en supermarkten beheert de biermarkt. Je bent afhankelijk van hen. Daarom brouwen steeds meer consumenten hun eigen biertjes.

MTB heeft in Griekenland circa 6 procent van de biermarkt in handen, en is vooral bekend van zijn premium bier Vergina. De brouwer gaat naar eigen zeggen al bijna twintig jaar gebukt onder de dominantie van Athenian Brewery.

Heineken rondde verder eind mei de koop af van Kirins Braziliaanse bieractiviteiten. Heineken heeft daardoor nu 19 procent van de Braziliaanse biermarkt in handen, de derde in de wereld, en kan daar de strijd aan met grote concurrent Anheuser Busch InBev SA. De brouwer zegt vijf jaar nodig te hebben om het 1 miljard euro grote aankoopbedrag terug te verdienen.


teaser

reclameboodschap waarmee men iemand probeert nieuwsgierig te maken naar het gehele product door een deel ervan te onthullen

Het Spaanse merk verspreidt een paar dagen geleden een schimmige teaser-foto van de grote SUV Tarraco - het zustermodel van de Skoda Kodiaq. Inmiddels duiken op internet deze alles onthullende beelden op.

Na een korte teaser is nu de complete trailer van Fifty Shades Freed, het laatste deel in de Fifty Shades-trilogie, beschikbaar. In twee minuten en 19 seconden worden de fans van Christian Grey (Jamie Dornan) en Anastasia Steele (Dakota Johnson) getrakteerd op scènes uit hun nieuwe leven als getrouwd stel. Filmmaatschappij Universal voegde ook wat erotische SM scènes toe.

Speciaal voor het programma interviewde de prins Barack Obama. Afgelopen week verscheen een teaser voor het interview. Obama gaf aan dat hij het spannend vond om geïnterviewd te worden door de prins en vroeg of hij sneller moest praten, omdat hij een langzame prater is. "Nee, zeker niet", antwoordde Harry die meteen verdere uitleg gaf. De prins stelde de oud-president op zijn gemak door te zeggen dat hij ook gespannen was.


retailmarkt

de bedrijfstak die goederen in kleine porties verkoopt aan de eindgebruiker

,,Deze twee gebeurtenissen die praktisch tegelijk plaatsvonden, gecombineerd met de al lastige retailmarkt waarin wij ons vandaag de dag bevinden, laten ons geen andere mogelijkheid dan vandaag uitstel van betaling aan te vragen voor USG Holding, schrijft het management. ,,Wij doen dit met grote teleurstelling en pijn in ons hart.

De retailmarkt in de Benelux is goed voor een jaaromzet van €219 miljard, een miljoen banen en bijna 200.000 detaillisten.


boekenvak

samenstelling van boek zn en vak zn met het invoegsel -en-

alles en iedereen dat met het maken en verkopen van boeken te maken heeft

In dat jaar werden er volgens de Koninklijke Vereniging van het Boekenvak 39 miljoen boeken verkocht, inclusief elektronische boeken. Ook in de bieb kunnen niet alleen papieren boeken geleend worden, maar ook deze e-boeken. De digitale boeken kunnen worden gedownload op een e-reader. Dat deden in 2015 234.000 mensen. De digitale boeken werden 4 miljoen keer uitgeleend.

Digitale innovatie is dit jaar het leidende thema op de Frankfurter Buchmesse. 's Werelds grootste boekenbeurs opende dinsdag de deuren voor 7.300 deelnemers (uitgevers, auteurs en agenten) uit honderd landen waar zij tot en met zondag de nieuwste titels en trends in het boekenvak presenteren.

Bij boekhandel Broekhuis waren de druiven zuur. Erik Hoekstra: „We werden tien dagen geleden gebeld over een tussentijdse aanbieding. Details konden niet worden gegeven, alleen de oplage werd genoemd en dat het boek veel zou losmaken. De naam was Project X.” Hoekstra kon hooguit gissen naar het onderwerp. Een explosieve biografie van prins Bernhard bijvoorbeeld? Volgens de normale procedure zette hij bestellingen ‘in nota’. „Natuurlijk koop ik zo’n boek meteen in.” Hij kent de reputatie van uitgever Oscar van Gelderen. Niemand in het boekenvak kan zo’n publicitaire reuring rond een boek veroorzaken als hij. Het zou een knaller worden.


filmvak

alles wat met het beroepsmatig produceren van films te maken heeft

Tien dagen lang zijn ze te gast op het festival, waar ze hun visie op het filmvak en hun expertise delen met de festivalbezoeker. Beide masters geven een groot publieksinterview in het NFF Festivalhart, gelegen in het Oude Postkantoor op de Neude. Ook vertoont het filmfestival een selectie van hun films.

Wellicht dat de nieuwe leden met verschillende etnische achtergronden – zeshonderd stemgerechtigden kwamen erbij – van invloed is geweest. Maar nog steeds is meer dan 90 procent van de Academy of Motion Pictures Arts and Sciences, waarvan de leden uit het filmvak op de Oscars mogen stemmen, blank. Of dat in het voordeel van La La Land is, zal over enkele weken blijken.

Reiné ziet de film als onderdeel van een vaderlandse trilogie die na Michiel de Ruyter en Redbad afgesloten moet worden met een film over Willem van Oranje. ,,Voordat ik ging filmen heb ik een tijdlang geschiedenis gestudeerd. Het verleden interesseert mij enorm. Ik heb nog meer plannen voor historische films. Maar ik heb er totaal geen spijt van dat ik mijn geschiedenisstudie heb opgegeven en voor het filmvak heb gekozen.’’


lokalisme

van Frans localisme; op te vatten als afgeleid van lokaal bn met het achtervoegsel -isme

streven naar plaatselijke zelfvoorziening

Maar toen ik hier kwam dacht ik: ik wil iets maken waarbij ik alleen werk met mensen van het dorp, in het dorp. Om lokale mensen een beter leven te laten krijgen - in Brazilië is veel armoede. (…) Het heeft niks te maken met bling en overconsumptie, maar met lokalisme en een heel humane manier van toerisme.


syndicalist

afleiding van syndicaat met het achtervoegsel -ist

De politie wordt zeer slecht betaald en veel agenten hebben een tweede baantje. Binnen het corps heerst groeiende machteloosheid en malaise, ook ruzie tussen leiding en syndicalisten. Laatsgenoemden eisten nog gisteren dat het hele ministerie van Orde moet opgaan in dat van Binnenlandse Zaken.


grootbank

Ook Tweede Kamerlid Wouter Koolmees van D66 heeft tegen de krant gezegd dat 'een grootbank bij Financiën had gevraagd of deze constructie mogelijk was.'

ABN Amro is na ING, Rabobank en SNS de vierde grootbank waar een cyberaanval de onlinebanksystemen tijdelijk stillegde. De woordvoerster laat weten dat ABN Amro aangifte gaat doen van het incident. Woensdag werd de bank ook al getroffen door een cyberaanval, maar deze had geen storing tot gevolg.

Pas in de loop van volgend jaar kan er volgens de grootbank door lichte economische groei en toenemende bedrijfsinvesteringen enig herstel voor bepaalde branches zichtbaar worden.


loonplafond

maximaal niveau tot waar het loon mag stijgen


protectionistisch

afleiding van protectionisme met het achtervoegsel -isch

protectionistischer (uninflected comparative)
protectionistische (inflected positive)
protectionistischere (inflected comparative)
protectionistischers (partitive comparative)

van maatregelen dat ze gericht zijn op het, op oneigenlijke manier, beschermen van binnenlandse bedrijven tegen buitenlandse concurentie

Over welke stappen de beste zijn, is de EU echter verdeeld. De meeste lidstaten willen krachtige maatregelen, zoals boetes, maar een minderheid, waaronder Nederland, houdt die tegen omdat ze protectionistisch zouden zijn. Kamp zei donderdag wel "op grond van feiten" bereid te zijn zijn positie "bij te sturen" om uit de impasse te komen.

Bij de vorige bijeenkomst was er nog een zinnetje over vrijhandel opgenomen: "Wij zullen ons verzetten tegen alle vormen van protectionisme." Maar in de kladversie van de verklaring voor de huidige top wordt daarover met geen woord meer gerept. De regering van Trump is juist heel erg protectionistisch bezig en wil de belasting op importen in de VS flink verhogen.

Marine Le Pen daarentegen wil zo snel mogelijk uit de euro en uit de Europese Unie. Zij wil dichte grenzen, Frankrijk sterk maken met ferm protectionistisch beleid.


veesector

veesectors (plural)
veesectoren (plural)

alle bedrijven die betrokken zijn bij het voeden, fokken en slachten van vee

Het onderbrengen van de NVWA in 2003 bij het ministerie van Landbouw (dat nu is ondergebracht bij Economische Zaken) is een grote fout geweest, blijkt uit het onderzoek. De afstand met het ministerie van Volksgezondheid is een van de oorzaken van misstanden en incidenten, zoals onvoldoende toezicht op slachthuizen, het massale gebruik van antibiotica in de veesector en het omvangrijke paardenvleesschandaal, concludeert Van Silfhout.

In de sloppenwijken van Tangail in Bangladesh worden talrijke meisjes in de prostitutie op mensonterende wijze uitgebuit. De meisjes krijgen middelen uit de veesector toegediend om er weldoorvoed uit te zien en zo meer klanten aan te trekken.

De geitensector is al jarenlang de snelst groeiende veesector van Nederland. In totaal telt ons land circa 270.000 melkgeiten. 'Vrijwel alle niet-biologische melkgeiten staan jaarrond op stal. Ze staan dan met honderden, soms duizenden, geiten in een krappe stal op stro', aldus Wakker Dier.


loonmassa

de totale som aan uitbetaalde lonen door een bedrijf of bedrijven gedurende een bepaalde tijdsperiode

België heeft een concurrentieprobleem omdat de loonmassa te hoog blijft.


biedster

Naamwoord van handeling van bieden met het achtervoegsel -ster

biedsters (plural)
biedstertje (diminutive singular)
biedstertjes (diminutive plural)

"Ik wist van niks. Ik heb drie maanden vol spanning zitten wachten en de gemeente heeft mij hier niet over ingelicht. Ik voel mij als kleine ondernemer niet echt serieus genomen”, vertelt hij. Wat blijkt: de bewuste brieven met daarin de afwijzing van de gemeente Berkelland zijn zoekgeraakt, en dus niet verzonden naar Van den Heuvel en de tweede biedster Pierette Kluivers.

De pastorie van de Sint-Gillisparochie in Kumtich is openbaar verkocht. De hoogste biedster, van 510.000 euro, zag het pand aan haar neus voorbijgaan.


loonsom

alle salarissen, premies en belastingen die een bedrijf of organisatie moet betalen aan en voor het personeel

De gemeentelijke bijdrage is volgens Ex net voldoende om de huur, het onderhoud van de gebouwen en een deel van de loonsom te betalen. Daarnaast dalen de eigen inkomsten door de slechte economie. 'Bezoekers besteden minder en bedrijven geven minder', zegt Ex.

Werkgever en werknemer moeten samen bepalen waar ze het belastingvoordeel willen leggen. Daarvoor is een percentage van 1,2 procent van de loonsom beschikbaar. Communicatiemiddelen als laptops of mobiele telefoons zitten nog wel in een aparte categorie en concurreren daarmee niet met kerstpakket of fiets.

De extra kostenpost bedraagt maar liefst 10 procent van het netto bedrijfsresultaat van het betaald voetbal en in die berekeningen hebben de clubs nog niet eens gekeken naar de gevolgen van de BTW-verhoging en de 'Bos-tax'. De KNVB heeft in een brief aan de fractievoorzitters van de Eerste Kamer voorgesteld om de crisisheffing toe te passen, maar dan wel met een bepaald maximum (0,5 procent van de totale fiscale loonsom van een club).


winkelwaarde

samenstelling van winkel zn en waarde zn

winkelwaardes (plural)
winkelwaarden (plural)

de waarde van goederen of diensten uitgedrukt in de prijs die de consument ervoor moet betalen

Bij de supermarkt aan de Iepenlaan in Woerden heeft de politie maandagochtend een 17-jarige jongen uit Litouwen aangehouden op verdenking van diefstal van boodschappen met een winkelwaarde van € 57,-. De dief wilde die morgen rond tien uur een winkelwagen vol boodschappen zonder te betalen de winkel uitloodsen.

De speakers hebben in de Verenigde Staten een winkelwaarde van 325 dollar. De Beats Pill XL werden in 2013 op de markt gebracht door Beats by Dre. Dat bedrijf werd in 2014 ingelijfd door Apple. Klanten die de speakers inleveren, krijgen daarvoor een vergoeding, aldus Apple.


winstcijfer

getal dat betrekking heeft op de hoogte van winst die een bedrijf heeft gemaakt

Het winstcijfer werd gestuwd door een aantal eenmalige baten, door onder meer de verkoop van de merkrechten op Senseo en de verkoop van de High Tech Campus in Eindhoven. Ook nam het verlies van de televisie-activiteiten af, die in het eerste kwartaal definitief werden afgestoten.

De recordwinst is grotendeels te danken aan een sterke verkoop van smartphones en tablets. Ook de lcd-tak van het concern keerde weer terug naar zwarte cijfers, wat het winstcijfer ook een duwtje in de rug gaf. Vorig jaar maakte Samsung in het eerste kwartaal een winst van 2,78 biljoen. En in het vorige kwartaal kwam de winst uit op 4 biljoen won.


winstdaling

De Kospi in Seoul steeg 0,5 procent. In Zuid-Korea meldde Samsung een flinke winstdaling over het derde kwartaal, door de affaire rondom de Galaxy Note 7. Samsung won desondanks 0,4 procent.

Voor BNP Paribas resteerde onder de streep een bedrag van 1,9 miljard euro. Dit betekende een stijging van 3 procent ten opzichte van een jaar eerder. Analisten gingen er over het algemeen van uit dat de nettowinst 1,7 miljard euro zou bedragen, wat een winstdaling zou hebben betekend.


winstgroei

In China meldde het nationale statistiekbureau dat de winstgroei van de industrie in september behoorlijk is afgezwakt. De Shanghai Composite noteerde tussentijds 0,4 procent in de min. De Hang Seng in Hongkong stond 1,1 procent in het rood. Ook de Australische All Ordinaries (min 1,2 procent) deed een stap terug.

"Deze investeringen in mensen en infrastructuur zullen uiteraard gevolgen hebben voor de winstgroei op korte termijn", zei financieel directeur John Goodwin. Hij benadrukte dat ze hard nodig zijn om wereldwijd nog meer kinderen kennis te laten maken met Lego.


winststijging

samenstelling van winst zn en stijging zn

Het Damrak kreeg nog een aantal bedrijfsresultaten te verwerken. Zo boekte de uitbater van skihallen SnowWorld in de eerste zes maanden van het jaar een winststijging van bijna 12 procent. Het aandeel sloot 8,9 procent hoger. Verder kwamen softwarebedrijf Tie Kinetix (min 8,7 procent) en biotechnologiebedrijf Pharming (min 3,3 procent) met handelsberichten naar buiten.

IAG ging er tot dusver vanuit dat de operationele winst dit jaar net zo sterk zou toenemen als in 2015, mede dankzij nog lagere brandstofkosten. Op die prognose komt het bedrijf nu terug, hoewel het nog wel een aanzienlijke winststijging voorziet.


winstderving

samenstelling van winst zn en derving zn

Het zal in de toekomst de carrière van voetballers niet meer dwarsbomen. Wij gaan nu bij de FIFA en de KBVB de totale winstderving opeisen, minstens 6 miljoen euro."

In november achtte de jury al bewezen dat Hollister zich daarmee schuldig had gemaakt aan laster, inmenging in een contract en winstderving. De zakenvrouw werd toen gesommeerd om een schadevergoeding van 5 miljoen te betalen.


mezzanine

achtergestelde ongedekte lening die bij een faillissement als laatste lening in aanmerking komt om terugbetaald te worden

De minimuminleg voor deze investering bedraagt 1030 euro inclusief 3 procent emissiekosten. Het geld dat de aanbieder hiermee ophaalt, wordt geïnvesteerd in een Belgisch windmolenpark op zee. Meewind heeft daarin een belang van 11,78 procent. Daarnaast worden een mezzanine financiering en een aandeelhouderslening verstrekt. De mezzanine financiering is een achtergestelde lening waarvan de aflossing onder andere afhankelijk is van het resultaat van het windpark.

De Kool: „Mezzanine zit letterlijk tussen schuld en eigen vermogen in”. Het vormt een buffer in het geval van een faillissement waardoor banken comfortabeler in een bedrijf zitten. Mezzanine telt in de regel de rente deels op bij de af te lossen som, waardoor er weliswaar een fors bedrag op tafel moet komen op de einddatum, maar tot die tijd de kasstroom gebruikt kan worden voor investeringen.


werfreserve

samenstelling van werven ww en reserve zn

groep van mensen die bepaalde werkzaamheden kunnen verrichten maar nog niet aan het werk zijn

Vorige week hebben 224 nieuwe 'redders aan zee' hun brevet ontvangen van gouverneur Paul Breyne. Werfreserve is er dus genoeg.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken vreest de komende maanden een toestroom aan asielzoekers en vraagt extra middelen om daarop voorbereid te zijn. De N-VA’er wil bovendien een werfreserve aanleggen om een dergelijke plotse stijging het hoofd te kunnen bieden, zo bleek woensdag in de Kamer.

In alle sectoren ziet de VDAB sinds een jaar het aantal vacatures spectaculair stijgen. “Daarbij zijn dé knelpuntberoepen technisch leidinggevenden, technici proces en productie, technici elektromechanica, tekenaars en vooral onderhoudsmechaniciens en elektriciens. Voor sommige van deze profielen zijn er bijna twee keer zoveel vacatures als mensen in de werfreserve, dus je kunt letterlijk meteen aan de slag.”


gemeenschappelijke markt

verbinding van  gemeenschappelijke en markt

een gebied verspreid over meerdere landen waarin er één markt bestaat met dezelfde tarieven en voorwaarden


duppie

Het muntje maakt daar deel uit van een vrolijke tentoonstelling over Donald Duck en andere Disneyfiguren uit het bekende stripblad, dat zestig jaar bestaat. Dagobert, de gierige steenrijke oom van stripfiguur Donald Duck, verdiende zijn allereerste duppie toen hij ooit als schoenpoetser aan de slag ging.

Terwijl hij geroutineerd met de vulslang van boot naar boot springt, praat de man van het tankstation verder. “Kijk dat daar”, zegt hij wijzend op een dampende speedboot, “dat zijn vaste klanten. Die varen elk weekend een meier aan benzine weg. Met sloepjes mag je blij zijn als je ze één keer per seizoen ziet. En dan weet je het al: vijf tientjes diesel en geen duppie fooi.”


loonbod

de hoogte van het loon dat de werkgever aanbiedt tijdens loononderhandelingen

De politiebonden voeren al enige tijd acties voor een betere cao. Daarbij gaat het niet alleen om geld. Het gaat de bonden naar eigen zeggen om veel meer dan een 'goed loonbod'. Ze wijzen onder meer op het tekort aan personeel en een veel te hoge werkdruk.

Al maanden liggen de vakbonden overhoop met de korpsleiding en het kabinet over de nieuwe arbeidsvoorwaarden. De gezamenlijke bonden verwierpen een voorstel voor 7 procent extra salaris tot en met 2020, ze willen behalve een 'goed loonbod' ook verlaging van de werkdruk.


sicav

de Franstalige vorm van bevek en staat voor Société d'investissement à capital variable

De aftrekbaarheid van dividenden wordt beperkt tot 8000 franc (2600 gulden) voor een vrijgezel en 16.000 voor een paar. Andere aftrekposten worden helemaal afgeschaft. De in Frankrijk zeer populaire 'sicavs monétaires', een soort participaties in geldmarkt-beleggingsfondsen, verliezen ieder fiscaal voordeel. De voordelen van 'sicavs' in aandelen-fondsen worden gekortwiekt.


crowdfunding

crowd financing

financiering door vele kleine bijdragen van particulieren die meestal een deel van de productie als vergoeding ontvangen

De politie heeft de jongen inmiddels weer vrijgelaten. Er is nog geen officiële aanklacht. Australiërs roepen ondertussen op tot een crowdfunding. Het doel: meer eieren kopen.

De koninklijke christelijke muziekvereniging Advendo heeft zaterdagavond tijdens Advendo's got Talent in een bomvolle sportzaal aan de Bachlaan uitgebreid stilgestaan bij de crowdfunding actie van de Nijverdaller Roy Scholten (37). Zijn vrouw en dochter zijn lid van deze Nijverdalse muziekvereniging.


stopwerk

darning

repareren van kleding door het dichtnaaien van gaten

het uitvoeren van werkzaamheden in de tijd, die niet gevuld kan worden met het uitvoeren van opdrachten voor klanten


schelling

In de betekenis van ‘zesstuiverstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1220

afgeleid van schel met het achtervoegsel -ing

schellingen (plural)
schellinkje (diminutive singular)
schellinkjes (diminutive plural)

oude Nederlandse munt van zilver met een waarde van zes stuivers en in Vlaanderen van 12 groten of 1/20 van één livre


merkimago

brand image

de uitstraling die de producten van een bepaald merk hebben louter door het beeld dat consumenten hebben van dat merk

Met de waardevolle toevoeging van het betrouwbare merkimago van Toyota.

“Het klopt dat badge engineering lage kosten met zich mee brengt, maar het voegt verder weinig aan het merk toe", zegt De Meo. "De modellen dragen, door hun tegenvallende verkopen, weinig bij aan de winst van Seat en ze zijn ook nog slecht voor het merkimago."

Baysoy haakt daarop in. „Waarom wil iedereen een Apple, terwijl een Samsung Galaxy meer mogelijkheden heeft? Dat komt puur door het merkimago.


reflatie

In de betekenis van ‘(deels) ongedaan maken van deflatie of inflatie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1937

afgeleid van inflatie of deflatie met het voorvoegsel re- met het achtervoegsel -atie

geheel van maatregelen waardoor een dreigende deflatie wordt gecompenseeerd


overaanbod

situatie waarin er meer producten verkrijgbaar zijn dan nuttig of prettig is

Zij baseert zich op de mening van een bioloog uit Assen. “Het lijkt mij dus geen verstandig beleid als het tot een overaanbod van nestkastjes komt in de stad. Als mensen zo’n kastje in hun eigen boom willen hangen, prima. Maar niet in bomen in het openbaar groen.”

Ten overstaan van 12.000 toehoorders zei Harry dat de wereld soms uitdagend kan zijn, maar dat het de rol van de verzamelde jongeren is om positiviteit te brengen. „Iedere dag worden jullie ondergedompeld in een overaanbod aan reclame, mainstream media, sociale media. In vergelijkingen, leugens en het manipuleren van positieve gedachten. Maar jullie laten je niet kisten.”


winstvoet

profit ratio

de hoeveelheid winst die men maakt per hoeveelheid geïnvesteerd kapitaal

De vooruitzichten van deze New Economy van de zestiende en zeventiende eeuw worden echter ondergraven door het geringe potentieel van de binnenlandse markt en de onmacht om voldoende middelen te genereren voor het (letterlijk!) veroveren van internationaal marktaandeel, een onmacht die wordt veroorzaakt door het extreme decentralisme van de Republiek. Hierdoor raken de investeringsmogelijkheden uitgeput en daalt de winstvoet.

Ook daar viel hij allereerst op door de brutaliteit waarmee hij zich door de examens sloeg, examens die in de jaren vijftig natuurlijk niet zozeer gingen over de praktische aspecten van het differentiaalrekenen als wel over de hoe dan ook onbegrijpelijke theorie van Marx, de tendentiële daling van de winstvoet en met name Lenins interpretatie daarvan. En er was natuurlijk zijn passie voor de volleybalsport. Kortom, reeds in Sverdlovsk zijn de twee essentialia te vinden waarop Jeltsin nu nog steeds voortborduurt: tegendraadsheid en leiderschap.


spilkoers

officieel vastgestelde koersverhouding tussen twee valuta

Als de spilkoers wordt overschreden moet de centrale bank de rentevoeten aanpassen of munten aan- of verkopen.


verkrappen

afleiding van krap met het voorvoegsel ver-

curtailment

minder gul zijn met het scheppen of uitlenen van geld door de centrale bank

De berichten uit China waren nog veel alarmerender. De groei nam steeds verder af en de beurzen waren in een bearmarket beland. Op de achtergrond speelden zaken als de Brexit en een handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten. En wellicht nog het meest belangrijk, de centrale banken van de Verenigde Staten en Europa waren hun jarenlange ruime monetaire beleid aan het verkrappen of hadden aangegeven dat binnenkort te zullen doen.

De laatste jaren is krediet spotgoedkoop, doordat de centrale banken de rente hebben teruggeschroefd naar een ongekend laag peil. Maar dat zal niet altijd zo blijven. De Federal Reserve (Fed) in de VS verhoogt zijn tarieven inmiddels geleidelijk. Als de financiële condities in de wereld stevig verkrappen, zoals het IMF het verwoordt, zullen landen met grote financieringsbehoeften al snel in moeilijkheden raken. Een tweede Griekenland, mét besmettingsgevaar: dat risico valt niet uit te sluiten.

Maar belangrijker nog: de grootste risicofactoren lijken te zijn weggenomen. De Fed heeft om te beginnen de risico’s van het tweeledig verkrappen van het monetaire beleid eindelijk ingezien en laat de economie voorlopig weer op zijn beloop. De Europese Centrale Bank heeft daarbij toegezegd dit jaar niet meer aan renteverhogingen te denken. Reken er maar op dat dit volgend jaar ook niet gebeurt.


tolmuur

(lands)grens die men niet over kan gaan zonder te betalen

Een ander punt voor het comité is de bescherming van de Indiase markt met tolmuren. De Europese Unie en India voeren al jaren moeizame onderhandelingen over een vrijhandelsverdrag. „Vrijhandel is ons uiteindelijke doel”, aldus Ploumen.

Zijn vader Rupert Murdoch nam vorig jaar het initiatief om internetbezoekers voortaan te laten betalen voor krantennieuws. Onder andere The Times, The Sunday Times en News of the World verdwenen grotendeels achter een digitale tolmuur. Dat honderdduizenden gratis lezers afhaakten, deert de uitgever niet. Hij denkt op den duur meer te zullen verdienen aan betaalde webkranten dan aan advertenties naast gratis webnieuws.

Ook wisselende marktmechanismen als gevolg van EU-beleid maken de internationale graanhandel complex, meent Plaisier. „Toen ik mijn eerste stappen zette in het vak, kende de EU een marktsysteem dat zwaar productiestimulerend was. Hoge garantieprijzen gingen gepaard met het optrekken van een hoge tolmuur om importen van goedkope granen van buiten de Europese Unie te voorkomen.”


effectenhandel

samenstelling van effect zn en handel zn met het invoegsel -en-

effectenhandels (plural)
effectenhandeltje (diminutive singular)
effectenhandeltjes (diminutive plural)

koop en verkoop van waardepapieren als aandelen, obligaties, termijncontracten en opties

Volgens Algra is geen sprake van prijsopdrijving of een race to the bottom. "Wel komen de prijzen dichter bij elkaar te liggen. Een kleinere spread, vergelijkbaar met wat we op Wall Street hebben gezien door effectenhandel met algoritmes."


oudedagvoorziening

samenstelling van oude dag zn en voorziening zn

inkomensverzekering voor de periode wanneer men op hogere leeftijd geen inkomsten uit arbeid meer heeft


tewerkstellingsgraad

Samenstelling van tewerkstelling en graad met het invoegsel -s-

verhouding van het aantal werkende mensen ten opzichte van het aantal mensen op beroepsactieve leeftijd zonder werk

De aangroei van de tewerkstellingsgraad is slechts in drie Europese landen lager.


waardewet

formule waarmee men de waarde van een economisch goed zou kunnen berekenen

En de Vijand, dat is in de eerste plaats het thans bestaande kunstbedrijf, met haar aan de economische markt ontleende waardewet die volstrekt indifferent staat tegenover elke esthetische vorm of norm, en dus ook tegenover zoiets als schoonheid.

Voor de warenproducerende maatschappijen wordt dit mechanisme nader geïdentificeerd in de waardewet: verhoudingen tussen de mensen nemen de vorm aan van dingen


interventionisme

vermoedelijk van Frans interventionnisme of Engels interventionism met het achtervoegsel -isme

opvatting dat het dikwijls nodig is dat een overheid de werking van de markt beïnvloedt

Zijn belofte om de economie te liberaliseren heeft plaatsgemaakt voor populisme, angstzaaierij en interventionisme.

De regering is bezig met een ‘proyecto’ waarbij het privatiseringsbeleid van de jaren negentig plaats maakt voor een politiek van interventionisme door de overheid. De nationale luchtvaartmaatschappij Aerolineas Argentinas en de grootste oliemaatschappij YPF – die twintig jaar terug in Spaanse handen kwamen – werden geconfisqueerd. De regering probeert prijzen strikt te controleren.


Comecon

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘vroegere organisatie voor wederzijdse hulp van de Oostbloklanden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984

vroegere organisatie van socialistische landen voor wederzijdse economische hulp


employability

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘brede inzetbaarheid van werknemers’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1996


kledingwarenhuis

warenhuis dat zich richt op het verkopen van kleding

Een 59-jarige vrouw uit Groningen wilde dinsdagmorgen haar slag slaan in een kledingwarenhuis in de Herestraat in Groningen.


wolindustrie

tak van de industrie die wol en wolproducten fabriceert

Hier is een goede wolindustrie gevestigd, begin 19de eeuw opgericht.


werkgelegenheidsplan

Samenstelling van werkgelegenheid en plan met het invoegsel -s-

plan (van een bedrijf etc.) met als doel om de werkgelegenheid te vergroten

Het zou wel eens kunnen dat jouw organisatie vanaf dit jaar een werkgelegenheidsplan moet opstellen voor de tewerkstelling van oudere werknemers.


werkgelegenheidsakkoord

Samenstelling van werkgelegenheid en akkoord met het invoegsel -s-

akkoord ten aanzien van de werkgelegenheid

Dit is de kern van een werkgelegenheidsakkoord dat vakbonden, werkgevers en kabinet met elkaar hebben gesloten.