duoblok

afgeleid van blok met het voorvoegsel duo-

duoblokken (plural)
duoblokje (diminutive singular)
duoblokjes (diminutive plural)

watercloset met daaraan vastgekoppeld waterreservoir


gording

Naamwoord van handeling van gorden met het achtervoegsel -ing

gordingen (plural)
gordings (plural)
gordinkje (diminutive singular)
gordinkjes (diminutive plural)

houten dwarsbalk of ligger aangebracht in de lengterichting van kap of dak waarmee de zaak in verband gehouden wordt


overstek

samenstelling van over en stek
Naamwoord van handeling van oversteken

overstekken (plural)
overstekje (diminutive singular)
overstekjes (diminutive plural)


rechtstand

rechtstanden (plural)
rechtstandje (diminutive singular)
rechtstandjes (diminutive plural)

verticale ondersteuning van een boog of een gewelf


kruisboog

kruisbogen (plural)
kruisboogje (diminutive singular)
kruisboogjes (diminutive plural)


isolatie

Naamwoord van handeling van isoleren met het achtervoegsel -atie

Isolierung

het voorkomen van geleiding van energie of stroom


prekwalificatie

Naamwoord van handeling van prekwalificeren met het achtervoegsel -atie

afgeleid van kwalificatie met het voorvoegsel pre-

in een aanbestedingsprocedure, ter selectie van die bedrijven die in aanmerking komen voor een aanbesteding


torenflat

Spanjaarden vergeten lift in torenflat


valluik

valluiken (plural)
valluikje (diminutive singular)
valluikjes (diminutive plural)


zetting

Naamwoord van handeling van zetten met het achtervoegsel -ing

arrangement

het vaststellen van een bedrag, een prijs

zettingen (plural)
zettinkje (diminutive singular)
zettinkjes (diminutive plural)

het inklinken van een ondergrond (vastzetten) gepaard gaande met inkrimping


spiltrap

spiltrappen (plural)
spiltrappetje (diminutive singular)
spiltrappetjes (diminutive plural)

wenteltrap waarbij alle treden aan één kant vastzitten aan een centrale spil


vierblad

vierbladen (plural)
vierblaadje (diminutive singular)
vierblaadjes (diminutive plural)

een bepaalde vorm in maaswerk waarbij vier overlappende cirkels met ieder een spitsbogig einde in een vierhoek gelegen zijn en open zijn aan de kant waar ze elkaar raken


drieblad

driebladen (plural)
drieblaadje (diminutive singular)
drieblaadjes (diminutive plural)

een bepaalde vorm in maaswerk waarbij drie overlappende cirkels met ieder een spitsbogig einde in een driehoek gelegen zijn en open zijn aan de kant waar ze elkaar raken


houvast

houvasten (plural)
houvastje (diminutive singular)
houvastjes (diminutive plural)

zware kram met een wigvormige punt aan beide uiteinden, waarmee constructiedelen worden vastgezet


kinderbint

samenstelling van kind en bint met het invoegsel -er-

kinderbinten (plural)
kinderbintje (diminutive singular)
kinderbintjes (diminutive plural)

kleine balk in een balklaag van een vloer die haaks op de moerbint ligt


bint

In de betekenis van ‘balk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1642

binten (plural)
bintje (diminutive singular)
bintjes (diminutive plural)


moerbint

moerbinten (plural)
moerbintje (diminutive singular)
moerbintjes (diminutive plural)

centrale moederbalk in een balklaag waar de kleinere kinderbinten loodrecht op staan


opsluiting

Naamwoord van handeling van opsluiten met het achtervoegsel -ing

het vastzetten van een aantal verbonden delen van een bouwwerk, van bestrating


dakvlak

dakvlakken (plural)
dakvlakje (diminutive singular)
dakvlakjes (diminutive plural)

een (hellend) vlak in een dak samen met andere vlakken bepalend voor de dakvorm


diagonaalvlak

diagonaalvlakken (plural)
diagonaalvlakje (diminutive singular)
diagonaalvlakjes (diminutive plural)

vlak dat een lichaam over de diagonaal verdeelt


gewelfvlak

gewelfvlakken (plural)
gewelfvlakje (diminutive singular)
gewelfvlakjes (diminutive plural)

een recht of gebogen vlak waaruit een gewelf is opgebouwd


ondersteuningsvlak

samenstelling van ondersteuning en vlak met het invoegsel -s-

ondersteuningsvlakken (plural)
ondersteuningsvlakje (diminutive singular)
ondersteuningsvlakjes (diminutive plural)

vlak dat een ondersteunende functie heeft bijv. waarop een constructie geheel of gedeeltelijk rust


vloeroppervlak

vloeroppervlakken (plural)
vloeroppervlakje (diminutive singular)
vloeroppervlakjes (diminutive plural)

de oppervlakte (het aantal vierkante meters) (van een vloer) van een object


stootvlak

stootvlakken (plural)
stootvlakje (diminutive singular)
stootvlakjes (diminutive plural)


ondersteuningspunt

samenstelling van ondersteuning en punt met het invoegsel -s-

ondersteuningspunten (plural)
ondersteuningspuntje (diminutive singular)
ondersteuningspuntjes (diminutive plural)


rustpunt

rustpunten (plural)
rustpuntje (diminutive singular)
rustpuntjes (diminutive plural)

punt waarop iets rust of steunt, steunpunt


steunpunt

steunpunten (plural)
steunpuntje (diminutive singular)
steunpuntjes (diminutive plural)


bevestigingspunt

samenstelling van bevestiging en punt met het invoegsel -s-

bevestigingspunten (plural)
bevestigingspuntje (diminutive singular)
bevestigingspuntjes (diminutive plural)


puntboog

puntbogen (plural)
puntboogje (diminutive singular)
puntboogjes (diminutive plural)

spits toelopende boog bestaande uit twee cirkelbogen die elkaar in den top snijden


ogief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘spitsboog’ voor het eerst aangetroffen in 1440

kruisboog van een gotisch gewelf, waarvan de uitspringende armen, de welfribben of graten, elkaar diagonaalsgewijs in de top kruisen

Bij uitbreiding ook gezegd voor de eveneens gotische spitsboog of puntboog


spitsboog

spitsbogen (plural)
spitsboogje (diminutive singular)
spitsboogjes (diminutive plural)

boog in een gotisch gebouw, gevormd door twee elkaar kruisende cirkelbogen


puntdak

puntdaken (plural)
puntdakje (diminutive singular)
puntdakjes (diminutive plural)

dak waarbij de dwarse doorsnede de vorm van een scherpe hoek heeft

De buitenproportioneel grote klokkentoren van rode baksteen met een witte marmeren omgang en een groen puntdak bracht met zijn asymmetrische plaatsing een belachelijk contrapunt aan in de rationele, paradeerbare ruimte, dat juist vanwege het feit dat het concessieloos gewaagd en overdreven was effectief en elegant uitpakte.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 26


puntgevel

puntgevels (plural)
puntgeveltje (diminutive singular)
puntgeveltjes (diminutive plural)


mascaron

mascarons (plural)
mascaronnetje (diminutive singular)
mascaronnetjes (diminutive plural)

een architecturaal ornament dat doorgaans een menselijk, dierlijk of fantasiegezicht voorstelt met schrikwekkende, komische of neutrale uitdrukking als sluitstuk van een boog of gewelf


bel-etage

In de betekenis van ‘onderste verdieping’ voor het eerst aangetroffen in 1866

Pseudo-Franse samenstelling van belle (mooi) en etage

in oude herenhuizen, kastelen en paleizen de (mooie) eerste verdieping of hoofdetage doorgaans gelegen boven een souterrain

Ik liep naar een wenteltrap aan de achterkant, die naar de bel-etage leidde.


kruipruimte

kruipruimten (plural)
kruipruimtes (plural)

ruimte onder een vloer voor ventilatie (van houten balken) en leidingen

De ratten in Amsterdam hebben toegang tot huizen met bouwkundige problemen, zoals een kapot riool of gaten in kruipruimten. De dieren worden aangetrokken door voedsel, zoals etensresten op straat bij afvalbakken of voer voor duiven of eenden. Deze factoren kunnen de overlast vergroten, stelt de gemeente.

Weblink bron “Extra geld voor rattenbestrijding Amsterdam, maar 'rat hoort nu eenmaal in de stad'” (18 april 2025), NOS


dalle

Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

plat, rechthoekig stuk beton, gebruikt als plaveisel

Dan hebben we het nog niet gehad over het boren van gaten in de vloer: iemand al eens geprobeerd om een gat van diameter >200mm te boren in een dalle bestaand uit 16 cm Echo welfsels met daarop een dubbel gewapende druklaag van 7 cm?

Weblink bron
Roover
 reactie #59 (26 januari 2009), bouwinfo.be in:
oekene2009
 Wie heeft spijt bij zijn hout- of metaalskeletbouw? (25 januari 2009)


gelijkvloers

samenstelling van gelijk en vloer met het achtervoegsel -s

een bouwlaag van een gebouw die ter hoogte van het maaiveld ligt, de benedenverdieping, de begane grond, de parterre


gevellijst

gevellijsten (plural)
gevellijstje (diminutive singular)
gevellijstjes (diminutive plural)

lijst langs de gevel van een gebouw, het onderste gedeelte van de kroonlijst


architraaf

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘hoofdbalk’ voor het eerst aangetroffen in 1553

architraven (plural)
architraafje (diminutive singular)
architraafjes (diminutive plural)

in de bouwkunst uit het Midden-Oosten, de Griekse en de Romeinse architectuur de onderste dragende balk in het hoofdgestel (kroonwerk) van een gebouw

onderste vlakke gedeelte aan een kroonlijst, de gevellijst

lijst als sierafwerking rondom een kozijn


eierlijst

samenstelling van ei en lijst met het invoegsel -er-

eierlijsten (plural)
eierlijstje (diminutive singular)
eierlijstjes (diminutive plural)

een motief in een ornament vaak gebeeldhouwd en uitgehouwen in hout, steen of pleisterwerk bestaande uit een ei-vormig object afgewisseld met een element in de vorm van een pijl of anker


kroonlijst

kroonlijsten (plural)
kroonlijstje (diminutive singular)
kroonlijstjes (diminutive plural)

bovenste lijst van een gebouw, meestal uitspringend en geprofileerd of van versieringen voorzien


keellijst

keellijsten (plural)
keellijstje (diminutive singular)
keellijstjes (diminutive plural)

golfvormig geprofileerde sierlijst (s-vormig, bol en hol) aan een gebouw


monumentenlijst

samenstelling van monument en lijst met het invoegsel -en-

monumentenlijsten (plural)
monumentenlijstje (diminutive singular)
monumentenlijstjes (diminutive plural)

lijst van cultuurhistorisch waardevolle panden en objecten die beschermd zijn

Deze schilderachtige, traditionele plaats met bijna 500 gebouwen op de monumentenlijst heeft een bijzondere sfeer.


landhuis

landhuizen (plural)
landhuisje (diminutive singular)
landhuisjes (diminutive plural)

Diverse tentoonstellingen en activiteiten werden van het Centraal Museum in het landhuis georganiseerd.


kakhuis

kakhuizen (plural)
kakhuisje (diminutive singular)
kakhuisjes (diminutive plural)

klein bouwsel waar men kan poepen en plassen

Het kakhuis was achter het huis over de sloot uitgebouwd.


insteek

naamwoord van handeling van insteken ww
**[2] in deze betekenis bekend sinds de jaren 1990

insteken (plural)
insteekje (diminutive singular)
insteekjes (diminutive plural)

voor een deel ingestoken tussenverdieping in een eenlaags huis met zeer hoge begane grond.

.. is een 14de-eeuws huis met in wezen nog de oorspronkelijke insteek.


op-en-neer

op-en-neren (plural)
op-en-neertje (diminutive singular)
op-en-neertjes (diminutive plural)

een uitwendige hulpconstructie die het verder verzakken van een oude gevel moet voorkomen

Dit pand heeft een decennium in de op-en-neren gestaan, maar is nu weer gerenoveerd.


belfort

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘toren met klokken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1276

Belfried

een stedelijke wachttoren met een stormklok

belforten (plural)
belfortje (diminutive singular)
belfortjes (diminutive plural)

Met een belfort toonde de stedelijke burgerij haar welvaart en macht.


klokkenstoel

samenstelling van klok en stoel met het invoegsel -en-

Glockenstuhl

een constructie die dient voor het ophangen van een of meerdere klokken

klokkenstoelen (plural)
klokkenstoeltje (diminutive singular)
klokkenstoeltjes (diminutive plural)

Een klokkenstoel is gewoonlijk zijdelings open maar beschermt met een afdak wel de klokken tegen weer en wind.


teerasfalt

tarmac

asfalt, waarin naast bitumen ook teer als bindmiddel gebruikt is

De aanwezigheid van teer maakt teerasfalt een kankerverwekkende stof, die daarom liever niet meer toegepast wordt.


speelhuis

speelhuizen (plural)
speelhuisje (diminutive singular)
speelhuisjes (diminutive plural)

nagebootste woning waarin kinderen kunnen spelen

In het houten speelhuis op het schoolplein kwamen Yannick en ik samen.

Weblink bron
Alma Mathijsen
 “Waarom heeft liefde zoveel meer status dan vriendschap?” (30 maart 2018) op nrc.nl

Hij prees Gottfrids timmermanswerk aan de twee nieuwe personeelswoningen achter aan het perceel bij de chauffeurswoning en aan het speelhuisje.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


kalot

kalotten (singular)
kalotje (diminutive)
kalotjes (diminutive singular)

verlaagd plafond in de vorm van een rond gewelf

De middenbeuk heeft een tongewelf van stucwerk op latten, de zijbeuken hebben koofplafonds, en de halfronde apsis een kalot met cassetteversiering.

Weblink bron
Chris Kolman e.a.
 “Monumenten in Nederland. Noord-Brabant.” (1997), Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle, ISBN 9040099456, p. 258


heng

hengsel van een deur, het platte ijzer dat aan de deur zelf wordt bevestigd, met aan een kant een verticale opening voor de pin waar het scharnier om draait

Deze hengen die worden geleverd in de kleur zwart. Mocht je dan ook een donker hek of een donkere deur dan past deze heng daar goed bij.


gemeentehuis

gemeentehuizen (plural)
gemeentehuisje (diminutive singular)
gemeentehuisjes (diminutive plural)

gebouw waarin het gemeentebestuur (en soms de -administratie) gevestigd zijn.

Het gemeentehuis ligt aan het centrale marktplein.


abdijkerk

abdijkerken (plural)
abdijkerkje (diminutive singular)
abdijkerkjes (diminutive plural)

In de abdijkerk kun je vandaag luisteren naar liturgische gezangen.


domkerk

Samenstelling van dom (vergelijk Fr. dôme) en kerk

domkerken (plural)
domkerkje (diminutive singular)
domkerkjes (diminutive plural)

Dit woord wordt doorgaans alleen voor bepaalde kerkgebouwen gebruikt waarbij deze benaming historisch is komen vast te liggen.

Hij is bij de domkerk wezen kijken.


dorpskerk

samenstelling van dorp en kerk met het invoegsel -s-

dorpskerken (plural)
dorpskerkje (diminutive singular)
dorpskerkjes (diminutive plural)

Voor een dorpskerk is dit best een groot gebouw.


Geboortekerk

Geburtskirche

een kerkgebouw in Bethlehem op de Westelijke Jordaanoever op de plaats waar Jezus geboren zou zijn

In juni 2012 werd de Geboortekerk, samen met de Pelgrimsroute van Bethlehem, door UNESCO tot werelderfgoed verklaard.


hallenkerk

samenstelling van hal en kerk met het invoegsel -en-

hallenkerken (plural)
hallenkerkje (diminutive singular)
hallenkerkjes (diminutive plural)

een kerk met meerdere beuken, waarvan de zijbeuken ongeveer even hoog en soms ook even breed zijn als de middenbeuk

In de meeste gevallen ontstond een hallenkerk door het vergroten van een basiliek of pseudobasiliek, waarbij het voormalige transept vaak werd opgenomen in de nieuwe zijbeuken.


kloosterkerk

kloosterkerken (plural)
kloosterkerkje (diminutive singular)
kloosterkerkjes (diminutive plural)

In de kloosterkerk kun je vandaag luisteren naar liturgische gezangen.


koepelkerk

Kuppelkirche

een kerkgebouw waarbij het schip overdekt wordt door een koepelvormige kap

koepelkerken (plural)
koepelkerkje (diminutive singular)
koepelkerkjes (diminutive plural)

In de koepelkerk kun je vandaag luisteren naar liturgische gezangen.


kruiskerk

cruciform church

kruiskerken (plural)
kruiskerkje (diminutive singular)
kruiskerkjes (diminutive plural)

een kerkgebouw waarvan de plattegrond een kruisvorm heeft door de aanwezigheid van een dwarsbeuk (transept) tussen het schip en het koor

In de kruiskerk om de hoek kun je vandaag luisteren naar liturgische gezangen.


kruiskoepelkerk

kruiskoepelkerken (plural)
kruiskoepelkerkje (diminutive singular)
kruiskoepelkerkjes (diminutive plural)

een kerkgebouw waarbij de kruising van een kruiskerk wordt overdekt door een koepelvormige kap

In de kruiskoepelkerk om de hoek kun je vandaag luisteren naar liturgische gezangen.


noodkerk

temporary church building

een gebouw dat tijdelijk gebruikt wordt als kerk zolang men niet de beschikking heeft over een permanent kerkgebouw

noodkerken (plural)
noodkerkje (diminutive singular)
noodkerkjes (diminutive plural)

In de noodkerk is de akoestiek duidelijk minder goed dan in de echte kerk.


noodgebouw

/ˈnot.χəˌbɑʊ̯/

/ˈnot.ɣəˌbɔʊ̯/

noodgebouwen (plural)
noodgebouwtje (diminutive singular)
noodgebouwtjes (diminutive plural)

een gebouw dat tijdelijk gebruikt wordt zolang men niet de beschikking heeft over een permanent gebouw

In het noodgebouw is alles duidelijk minder goed geïsoleerd.


staafkerk

Stabkirche

een geheel uit hout opgetrokken kerkgebouw, met een typische bouwstijl die voornamelijk in Scandinavië wordt aangetroffen

staafkerken (plural)
staafkerkje (diminutive singular)
staafkerkjes (diminutive plural)

In die staafkerk in Noorwegen kun je tijdens de vakantie mooi luisteren naar liturgische gezangen.


stadskerk

samenstelling van stad en kerk met het invoegsel -s-

stadskerken (plural)
stadskerkje (diminutive singular)
stadskerkjes (diminutive plural)

Voor een stadskerk is dit best een klein gebouw.


waterstaatskerk

samenstelling van waterstaat en kerk met het invoegsel -s-

waterstaatskerken (plural)
waterstaatskerkje (diminutive singular)
waterstaatskerkjes (diminutive plural)

een kerk gebouwd met staatssteun onder controle van het ministerie van Waterstaat

Veel waterstaatskerken zijn in neogotische stijl gebouwd.


Bovenkerk

Bovenkerk

Bovenkerks (singular)
Bovenkerken (possessive)
Bovenkerkje (diminutive)
Bovenkerkjes (diminutive singular)
Bovenkerkjes (diminutive possessive)

een kerk in het stadje Kampen in de provincie Overijssel

Ben jij in Kampen al wel eens in de Bovenkerk geweest?


Broederkerk

een kerkgebouw in Kampen in de Nederlandse provincie Overijssel

Kom jij wel eens in de Broederkerk?


Buitenkerk

geen meervoud, samenstelling van buiten en kerk

kerkgebouw in Kampen in de Nederlandse provincie Overijssel

Kom jij wel eens in de Buitenkerk?


kerkbouw

samenstelling van kerk en bouw (Naamwoord van handeling van bouwen)

Dit bouwbedrijf heeft ruime ervaring met kerkbouw.


betonmolen

betonmolens (plural)
betonmolentje (diminutive singular)
betonmolentjes (diminutive plural)

werktuig waar in een draaiende trommel de bestanddelen voor het beton worden gemengd tot specie (mortel)


betonrot

schade die ontstaat doordat de in het beton aanwezige wapening begint te roesten waarbij door de hiermee gepaard gaande uitzetting het beton wordt verwoest


betonschaar

betonscharen (plural)
betonschaartje (diminutive singular)
betonschaartjes (diminutive plural)

schaar waarmee betonijzer nodig voor de wapening van het beton kan worden geknipt

de betonschaar is ook heel populair onder fietsendieven


cellenbeton

geen meervoud, samenstelling van cel en beton met het invoegsel -en-

Door het toevoegen van gasbelletjes aan de specie verkrijgt men dit lichte en poreuze materiaal met een goed isolerend vermogen.


gasbeton

geen meervoud, samenstelling van gas zn en beton zn


spuitbeton

een betonsoort die vanuit een slang tegen een (verticaal) oppervlak kan worden gespoten


specie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘muntgeld’ voor het eerst aangetroffen in 1621

species (plural)
speciën (plural)
specietje (diminutive singular)
specietjes (diminutive plural)

mengsel waarmee wordt gewerkt (bij het metselen, stukadoren, pleisteren etc.)


stukadoren

stukadoorde (past)
gestukadoord (past participle)
te stukadoren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen stukadoren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen stukadoren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gestukadoord (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gestukadoord (active infinitive perfect present long-form)
gestukadoord zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gestukadoord te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
stukadorend (imperfect participle)
gestukadoord (past participle)
stukadore (subjunctive)
stukadoor (indicative imperfect present singular first-person)
stukadoort (indicative imperfect present singular second-person)
stukadoort (indicative imperfect present singular second-person)
stukadoort (indicative imperfect present singular second-person)
stukadoort (indicative imperfect present singular third-person)
stukadoorde (indicative imperfect past singular first-person)
stukadoorde (indicative imperfect past singular second-person)
stukadoorde (indicative imperfect past singular second-person)
stukadoorde (indicative imperfect past singular second-person)
stukadoorde (indicative imperfect past singular third-person)
stukadoorden (indicative imperfect past plural first-person)
stukadoorden (indicative imperfect past plural second-person)
stukadoorden (indicative imperfect past plural third-person)
zal stukadoren (indicative imperfect future singular first-person)
zult stukadoren (indicative imperfect future singular second-person)
zal stukadoren (indicative imperfect future singular second-person)
zult stukadoren (indicative imperfect future singular second-person)
zal stukadoren (indicative imperfect future singular second-person)
zult stukadoren (indicative imperfect future singular second-person)
zal stukadoren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen stukadoren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen stukadoren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen stukadoren (indicative imperfect future plural third-person)
zou stukadoren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou stukadoren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) stukadoren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt stukadoren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou stukadoren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden stukadoren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden stukadoren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden stukadoren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gestukadoord (perfect present first-person)
hebt gestukadoord (perfect present second-person)
hebt gestukadoord (perfect present second-person)
heeft gestukadoord (perfect present second-person)
hebt gestukadoord (perfect present second-person)
heeft gestukadoord (perfect present third-person)
hebben gestukadoord (perfect present first-person)
hebben gestukadoord (perfect present second-person)
hebben gestukadoord (perfect present third-person)
had gestukadoord (perfect past first-person)
had gestukadoord (perfect past second-person)
had gestukadoord (perfect past second-person)
hadt gestukadoord (perfect past second-person)
had gestukadoord (perfect past third-person)
hadden gestukadoord (perfect past first-person)
hadden gestukadoord (perfect past second-person)
hadden gestukadoord (perfect past third-person)
zal gestukadoord hebben (perfect future first-person)
zal gestukadoord hebben (perfect future second-person)
zult gestukadoord hebben (perfect future second-person)
zult gestukadoord hebben (perfect future second-person)
zal gestukadoord hebben (perfect future second-person)
zult gestukadoord hebben (perfect future second-person)
zal gestukadoord hebben (perfect future third-person)
zullen gestukadoord hebben (perfect future first-person)
zullen gestukadoord hebben (perfect future second-person)
zullen gestukadoord hebben (perfect future third-person)
zou gestukadoord hebben (perfect conditional first-person)
zou gestukadoord hebben (perfect conditional second-person)
zou gestukadoord hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gestukadoord hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gestukadoord hebben (perfect conditional second-person)
zou gestukadoord hebben (perfect conditional third-person)
zouden gestukadoord hebben (perfect conditional first-person)
zouden gestukadoord hebben (perfect conditional second-person)
zouden gestukadoord hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gestukadoord (impersonal passive present imperfect)
er is gestukadoord (impersonal passive present perfect)
er werd gestukadoord (impersonal passive past imperfect)
er was gestukadoord (impersonal passive past perfect)
er zal gestukadoord worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gestukadoord zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gestukadoord worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gestukadoord zijn (impersonal passive conditional perfect)

het aanbrengen van pleistermateriaal op een oppervlak


mortel

via Middelnederlands morter van Latijn mortarium, in de betekenis van ‘metselspecie’ aangetroffen vanaf 1240

mengsel waarmee wordt gewerkt (zoals bij metselen, stukadoren, pleisteren)


cementmortel

mengsel uit cement (1 deel), zand (3 delen), eventuele additieven en water (1 deel)


transportbeton

beton dat in een gespecialiseerde fabriek wordt bereid en met een betonmixer naar de bouwplaats wordt gebracht


tunnelbouwkuip

tunnelbouwkuipen (plural)
tunnelbouwkuipje (diminutive singular)
tunnelbouwkuipjes (diminutive plural)

een waterdichte constructie met gesloten damwanden om een tunnel te bouwen

De tunnelbouwkuip werd na de bouw van de tunnel weer dichtgegooid.


bouwkuip

bouwkuipen (plural)
bouwkuipje (diminutive singular)
bouwkuipjes (diminutive plural)

een waterdichte constructie met gesloten damwanden om iets te bouwen

De bouwkuip werd open gehouden met stempels.


dakspant

dakspanten (plural)
dakspantje (diminutive singular)
dakspantjes (diminutive plural)

een spar, spoor of spant (balk of plank) die van de voet van het dak tot de nok loopt en die het dakbeschot ondersteunt

Ik zag de ratten niet die in het donker rondrenden, noch hoorde ik het geknars van termieten die zich te goed deden aan dakspanten en schoren. Ik voelde de klimop niet die aan de stenen trok en de torens in zand veranderde.

Danielle Teller (vert. Marja Borg)
 “Er was eens iets anders” (2018), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026346477


het op kunstmatige wijze iets ruimtelijk zichtbaar maken, bijvoorbeeld bij bouwprojecten


woonhuis

Wohnhaus

Een huis, woning of (Vlaams) woonst is een bouwwerk waarin mensen kunnen wonen.

woonhuizen (plural)
woonhuisje (diminutive singular)
woonhuisjes (diminutive plural)

Een woonhuis moet voor de heffing van erfbelasting verplicht gewaardeerd worden op de WOZ-waarde.

“Erfbelasting op woningen: de WOZ-waarde is verplicht” (2014-04-12), BelastingBelangen

Het paleis doet tegenwoordig dienst als raadhuis en op de plek van het woonhuis van Willem II ligt nu een plein. Daar stond ook een gedenknaald voor Willem II, maar die werd in de jaren 60 afgebroken om ruimte te maken voor een rondweg en een fontein. Omdat de koninklijke familie de grond nooit verkocht heeft, is dat nog steeds eigendom van de Oranjes. "Dat zijn ze gewoon vergeten af te handelen", zegt Peeters.

Weblink bron “Koning Willem II voelde zich thuis in Tilburg” (Donderdag 9 maart 2017, 15:45), NOS


afsnuiten

snuitte af (past)
afgesnuit (past participle)
af te snuiten (active infinitive imperfect present long-form)
hebben afgesnuit (active infinitive perfect present short-form)
afgesnoten (active infinitive perfect present short-form)
te hebben afgesnuit (active infinitive perfect present long-form)
afgesnoten (active infinitive perfect present long-form)
afgesnuit (active infinitive perfect future short-form)
afgesnoten zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
afgesnuit (active infinitive perfect future long-form)
afgesnoten te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
afsnuitend (imperfect participle)
afgesnuit (past participle)
afgesnoten (past participle)
snuit af (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
snuit af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
snuit af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
snuit af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
snuit af (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
snuiten af (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
snuiten af (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
snuiten af (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
snuitte af (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
snoot af (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
snuitte af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
snoot af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
snuitte af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
snoot af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
snuitte af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
snoot af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
snuitte af (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
snoot af (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
snuitten af (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
snoten af (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
snuitten af (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
snoten af (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
snuitten af (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
snoten af (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afsnuiten (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen afsnuiten (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen afsnuiten (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen afsnuiten (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden afsnuiten (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
afsnuit (subordinate-clause present)
afsnuit (subordinate-clause present)
afsnuit (subordinate-clause present)
afsnuit (subordinate-clause present)
afsnuit (subordinate-clause present)
afsnuitte (subordinate-clause past)
afsnoot (subordinate-clause past)
afsnuitte (subordinate-clause past)
afsnoot (subordinate-clause past)
afsnuitte (subordinate-clause past)
afsnoot (subordinate-clause past)
afsnuitte (subordinate-clause past)
afsnoot (subordinate-clause past)
afsnuitte (subordinate-clause past)
afsnoot (subordinate-clause past)
afsnuitten (subordinate-clause past)
afsnoten (subordinate-clause past)
afsnuitten (subordinate-clause past)
afsnoten (subordinate-clause past)
afsnuitten (subordinate-clause past)
afsnoten (subordinate-clause past)
heb afgesnuit (perfect present first-person)
afgesnoten (perfect present first-person)
hebt afgesnuit (perfect present second-person)
afgesnoten (perfect present second-person)
hebt (perfect present second-person)
heeft afgesnuit (perfect present second-person)
afgesnoten (perfect present second-person)
hebt afgesnuit (perfect present second-person)
afgesnoten (perfect present second-person)
heeft afgesnuit (perfect present third-person)
afgesnoten (perfect present third-person)
hebben afgesnuit (perfect present first-person)
afgesnoten (perfect present first-person)
hebben afgesnuit (perfect present second-person)
afgesnoten (perfect present second-person)
hebben afgesnuit (perfect present third-person)
afgesnoten (perfect present third-person)
had afgesnuit (perfect past first-person)
afgesnoten (perfect past first-person)
had afgesnuit (perfect past second-person)
afgesnoten (perfect past second-person)
had afgesnuit (perfect past second-person)
afgesnoten (perfect past second-person)
hadt afgesnuit (perfect past second-person)
afgesnoten (perfect past second-person)
had afgesnuit (perfect past third-person)
afgesnoten (perfect past third-person)
hadden afgesnuit (perfect past first-person)
afgesnoten (perfect past first-person)
hadden afgesnuit (perfect past second-person)
afgesnoten (perfect past second-person)
hadden afgesnuit (perfect past third-person)
afgesnoten (perfect past third-person)
zal afgesnuit (perfect future first-person)
afgesnoten hebben (perfect future first-person)
zal (perfect future second-person)
zult afgesnuit (perfect future second-person)
afgesnoten hebben (perfect future second-person)
zult (perfect future second-person)
zal afgesnuit (perfect future second-person)
afgesnoten hebben (perfect future second-person)
zult afgesnuit (perfect future second-person)
afgesnoten hebben (perfect future second-person)
zal afgesnuit (perfect future third-person)
afgesnoten hebben (perfect future third-person)
zullen afgesnuit (perfect future first-person)
afgesnoten hebben (perfect future first-person)
zullen afgesnuit (perfect future second-person)
afgesnoten hebben (perfect future second-person)
zullen afgesnuit (perfect future third-person)
afgesnoten hebben (perfect future third-person)
zou afgesnuit (perfect conditional first-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional first-person)
zou afgesnuit (perfect conditional second-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional second-person)
zou (perfect conditional second-person)
zoudt afgesnuit (perfect conditional second-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgesnuit (perfect conditional second-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional second-person)
zou afgesnuit (perfect conditional third-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional third-person)
zouden afgesnuit (perfect conditional first-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional first-person)
zouden afgesnuit (perfect conditional second-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional second-person)
zouden afgesnuit (perfect conditional third-person)
afgesnoten hebben (perfect conditional third-person)


gigantomanie

afgeleid van gigantisch met het achtervoegsel -manie

de (ziekelijke) neiging tot het willen realiseren van immense buitenproportionele bouwprojecten

de nazileiders leden, naast andere psychopathische storingen, ook aan een ernstige vorm van gigantomanie


stander

standers (plural)
standertje (diminutive singular)
standertjes (diminutive plural)


belegstaaf

belegstaven (plural)
belegstaafje (diminutive singular)
belegstaafjes (diminutive plural)


stelpost

stelposten (plural)
stelpostje (diminutive singular)
stelpostjes (diminutive plural)

een raming van de kosten van een post op een begroting


gebinte

afgeleid van bint met het omvoegsel ge- -te dat een verzameling aangeeft

het totaal aan binten (balken) die de hoofdconstructie van een gebouw uitmaakt


weldorpel

weldorpels (plural)
weldorpeltje (diminutive singular)
weldorpeltjes (diminutive plural)

een dorpel met ingeschaafd waterhol, om afdruipend regenwater te keren die wordt aangebracht op een naar binnendraaiende buitendeur of raam.


dependance

Van het Franse dépendance, in de betekenis van ‘bijgebouw’ voor het eerst aangetroffen in 1929

uit het Frans (met het achtervoegsel -ance)

dependances (plural)
dependanceje (diminutive singular)
dependancejes (diminutive plural)

een gebouw of complex van gebouwen, dat organisatorisch bij een ander gebouw hoort en op enige afstand op een andere locatie is gesitueerd

Het ziekenhuis heeft een dependance in een ander deel van de stad.


bestektekening

bestektekeningen (plural)
bestektekeningetje (diminutive singular)
bestektekeningetjes (diminutive plural)

een tekening die behoort tot de beschrijving van het bouwplan


bestekzoeker

bestekzoekers (plural)
bestekzoekertje (diminutive singular)
bestekzoekertjes (diminutive plural)

persoon werkzaam in de houthandel die daar uit de voorraad de door de klant opgegeven wensen van hout qua dikte, breedte, lengte en aantal bij elkaar verzamelt.


driekamerwoning

driekamerwoningen (plural)
driekamerwoninkje (diminutive singular)
driekamerwoninkjes (diminutive plural)

Het echtpaar zonder kinderen had een driekamerwoning gehuurd.

Zijn vader was postbode, zijn moeder huisvrouw en ze woonden in een driekamerwoning in een van de huurhuizen in Abrahamsberg, waar hij zijn kamer moest delen met een oudere broer en een jongere zus.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


levensboom

samenstelling van leven en boom met het invoegsel -s- die kan worden opgevat als een genitiefuitgang

levensbomen (plural)
levensboompje (diminutive singular)
levensboompjes (diminutive plural)

versiering in het bovenlicht boven een deur, vaak van gietijzer

De twee vensters van de zaadzolder op de verdieping bezitten diefijzers. In het bovenlicht van de voordeur zit een gietijzeren levensboom.


hotelcomplex

hotelcomplexen (plural)
hotelcomplexje (diminutive singular)
hotelcomplexjes (diminutive plural)

een overnachtingsplaats voor toeristen met al zijn bijgebouwen.

Aan de Turkse rivièra staan zeer veel hotelcomplexen.


kantoorpand

kantoorpanden (plural)
kantoorpandje (diminutive singular)
kantoorpandjes (diminutive plural)

een bedrijfspand geschikt om er administratieve werkzaamheden te verrichten.

Er is in Nederland een enorme leegstand onder kantoorpanden.

Zijn adviesbureau is gevestigd in een goed gelegen kantoorpand.


woonruimte

woonruimtes (plural)
woonruimten (plural)

De studenten waren hard op zoek naar nieuwe woonruimte.

Bejaarden hebben vaak een aangepaste woonruimte nodig.

'Weet je wel hoe moeilijk het is om in Parijs woonruimte te vinden?'


benedenwoning

benedenwoningen (plural)
benedenwoninkje (diminutive singular)
benedenwoninkjes (diminutive plural)

een appartement op de begane grond in een gebouw met meer woonlagen

Bij een bovenwoning moet je een trap op of de lift nemen om bij de woning te komen. Bij een benedenwoning is dat niet nodig.

Een benedenwoning is voor mensen met een rolstoel meestal beter bereikbaar dan een bovenwoning.


rafter

rafters (plural)
raftertje (diminutive singular)
raftertjes (diminutive plural)

Een rafter heeft een doorsnede van 2 x 10 cm.


rachel

rachels (plural)
racheltje (diminutive singular)
racheltjes (diminutive plural)

Een rachel heeft een doorsnede van 2 x 10 cm.


rachter

rachters (plural)
rachtertje (diminutive singular)
rachtertjes (diminutive plural)

Een rachter heeft een doorsnede van 2 x 10 cm.


hoofdoverspanning

samenstelling van hoofd "voornaamste deel" en overspanning "gewelf"

deel van een brug tussen de twee opeenvolgende steunpunten die het verst uit elkaar liggen

Voor zeer grote overspanningen betekende dit dat de brugligger ook zeer hoog zou worden, bij de hoofdoverspanning bij Culemborg ongeveer 15 meter.


aanaarding

Naamwoord van handeling van aanaarden met het achtervoegsel -ing of samenstelling van aan bw en aarding zn


aanberming

Naamwoord van handeling van aanbermen met het achtervoegsel -ing

aanbermingen (plural)
aanberminkje (diminutive singular)
aanberminkjes (diminutive plural)


Korinthisch

afgeleid van Korinthe met het achtervoegsel -isch

Korinthischer (uninflected comparative)
Korinthische (inflected positive)
Korinthischere (inflected comparative)
Korinthischers (partitive comparative)
Corinthisch

in een stijl waarbij zuilen bovenaan met nagebootste acanthusbladeren worden versierd


architecte

afgeleid van architect met het achtervoegsel -e

De vrouwelijke architecte ontwierp vooral heel praktische en weinig imponerende gebouwen.


bedrijfsverzamelgebouw

samenstelling van bedrijf zn en verzamelgebouw zn met het invoegsel -s-

bedrijfsverzamelgebouwen (plural)
bedrijfsverzamelgebouwtje (diminutive singular)
bedrijfsverzamelgebouwtjes (diminutive plural)

een gebouw dat dient om verschillende bedrijven in te huisvesten


hefwiel

Heberolle

2 combinatie van roller en hefboom, gebruikt om zware voorwerpen te verplaatsen

hefwielen (plural)
hefwieltje (diminutive singular)
hefwieltjes (diminutive plural)

En het ding kan ook dit seizoen nog niet open, omdat het nieuwe hefwiel uit China volgens de gemeente onveilig is en de brug naar beneden kan klappen.


bouwonderneming

samenstelling van bouw ww en onderneming

bouwondernemingen (plural)
bouwonderneminkje (diminutive singular)
bouwonderneminkjes (diminutive plural)

een onderneming die zich met de constructie van gebouwen bezig houdt


draagbalk

draagbalken (plural)
draagbalkje (diminutive singular)
draagbalkjes (diminutive plural)

balk die een dragende functie heeft bijv. ter ondersteuning van vloeren of ter ontlasting van kozijnen


dwarsregel

dwarsregels (plural)
dwarsregeltje (diminutive singular)
dwarsregeltjes (diminutive plural)

een regel (houten lat of rib) die dwars is aangebracht


schoorbalk

schoorbalken (plural)
schoorbalkje (diminutive singular)
schoorbalkjes (diminutive plural)


schraagpijler

schraagpijlers (plural)
schraagpijlertje (diminutive singular)
schraagpijlertjes (diminutive plural)

pijler waarmee men iets kan ondersteunen


steunbeer

steunberen (plural)
steunbeertje (diminutive singular)
steunbeertjes (diminutive plural)

een massieve plaatselijke verzwaring van het muurwerk om dit te versterken en de zijdelingse druk of spatkrachten van de op de muur rustende gewelven, luchtbogen of kappen op te vangen en naar de fundering af te voeren


steunbalk

steunbalken (plural)
steunbalkje (diminutive singular)
steunbalkjes (diminutive plural)


stutbalk

Stützbalken

een balk waarmee iets gestut wordt, steunbalk

stutbalken (plural)
stutbalkje (diminutive singular)
stutbalkjes (diminutive plural)


dwarsbalk

dwarsbalken (plural)
dwarsbalkje (diminutive singular)
dwarsbalkjes (diminutive plural)

balk dwars op de richting van het geheel


bokkenpoot

samenstelling van bok zn en poot zn met het invoegsel -en-
**[4]-[8]: vanwege de gelijkenis in vorm
**[9], [10]: "bok" in de betekenis van "hijskraan of steun voor zware voorwerpen", omdat de staanders op de poten van een bok lijken
**[11]: vermoedelijk naar de indruk die het beslag op de hak van een soldatenlaars in de grond achterliet

bokkenpoten (plural)
bokkenpootje (diminutive singular)
bokkenpootjes (diminutive plural)
bokkepoot

onderdeel van een hijskraan of heistelling, bestaande uit twee schuine palen die bovenaan met elkaar zijn verbonden en scharnierend met de ondergrond zijn verbonden

⧖ Hierop komen de beenen van een bok, de z.g. „bokkenpoot”, (een kleine schrank) met hun topeinden te rusten. De voeteinden vinden op dezelfde plaat steun als de stellingbeenen. Zoowel de ondereinden van de stellingschrank als van den bokkenpoot zijn van „proken” (…) voorzien om het onderuitglijden tegen te gaan.

C. J. W. Schorteldoek
 Het uitvoeren van heiwerken in: Het bouwbedrijf; maandblad voor bouwkunde, techniek en handel, jrg. 1 nr. 3 (september 1924), p. 136 kol. 2


badkamerdeur

badrumsdörr

een deur die toegang geeft aan een badkamer

badkamerdeuren (plural)
badkamerdeurtje (diminutive singular)
badkamerdeurtjes (diminutive plural)

Marie-Claire Ik trek de badkamerdeur open en kijk in het gezicht van Giorgos, die met smalende blik en met een handdoek om zijn middel op de toiletpot zit. 'Is de kust veilig?' 'Wat was je aan het doen, joh? Lauren had het bijna door!' 'Wc doortrekken en tandenpoetsen,' is zijn eerlijke antwoord.

Ronald Giphart e.a.
 “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471

De badkamerdeur zwaait open en Nikki stapt in een handdoektenue - eentje op haar hoofd en eentje om haar lichaam gewikkeld - de kamer binnen.

Ronald Giphart e.a.
 “Een familie en een Grieks god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471


bouwmaterialenhandelaar

samenstelling van bouwmateriaal en handelaar met het invoegsel -en-

bouwmaterialenhandelaren (plural)
bouwmaterialenhandelaars (plural)
bouwmaterialenhandelaartje (diminutive singular)
bouwmaterialenhandelaartjes (diminutive plural)

iemand die zaken verkoopt die nodig zijn voor het bouwen of repareren van gebouwen

De bouwmaterialenhandelaar verkocht zowel aan particulieren als aan aannemers


muurkas

Gewächshaus

kas waarvan een zijde samenvalt met een muur

muurkassen (plural)
muurkasje (diminutive singular)
muurkasjes (diminutive plural)


wandbekleding

materiaal dat binnen tegen muren wordt aangebracht als versiering, isolatie of bescherming

aanbrengen van materiaal als versiering, isolatie of bescherming aan binnenmuren


badkamerverf

Badezimmerfarbe

stof die wegens waterbestendigheid en schimmelwerende eigenschappen...

badkamerverven (plural)
badkamerverfje (diminutive singular)
badkamerverfjes (diminutive plural)

stof die wegens waterbestendigheid en schimmelwerende eigenschappen geschikt is om oppervlakten in een vertrek waar men zich wast te beschilderen


orgelstoel

orgelstoelen (plural)
orgelstoeltje (diminutive singular)
orgelstoeltjes (diminutive plural)

onderstel van een hoog tegen een muur geplaatst kerkorgel

In 1883 werd voor de derde maal in 20 jaar een orgel op de orgelstoel van Niekerk geplaatst, gebouwd door de orgelbouwer Van Oeckelen.


parterre

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘benedenverdieping’ voor het eerst aangetroffen in 1908


concertzaal

concertzalen (plural)
concertzaaltje (diminutive singular)
concertzaaltjes (diminutive plural)

ruimte waarin men een concert kan houden


heteluchtverwarming

samenstelling van hete lucht en verwarming

heteluchtverwarmingen (plural)
heteluchtverwarminkje (diminutive singular)
heteluchtverwarminkjes (diminutive plural)

verwarming die plaats vindt door hete lucht in een ruimte te blazen


stedenbouw

samenstelling van stad en bouw met het invoegsel -en-


vestingbouwkunde

samenstelling van vestingbouw zn en kunde zn


atlant

een zuil in de vorm van een mannenfiguur die het hoofdgestel van een gebouw draagt


dekriet

dekrieten (plural)
dekrietje (diminutive singular)
dekrietjes (diminutive plural)


lagenmaat

samenstelling van laag en maat met het invoegsel -en-

bij metselwerk: de dikte van de steen plus de dikte van de lintvoeg


falbala

(…) het architraaf met een falbala van boogjes (…)


ojief

rand als versiering met een doorsnee die half hol en half bol is


klokojief

samenstelling van klok zn en ojief zn , omdat de doorsnee op een halve klok lijkt

rand als versiering met een doorsnee die boven half hol en van onder half bol is


hielojief

samenstelling van hiel zn en ojief zn , omdat de doorsnee ruwweg de vorm van een hiel heeft

rand als versiering met een doorsnee die boven half bol en van onder half hol is


gelui

afgeleid van luien met het voorvoegsel ge-

geheel van luidklokken zoals dat in een toren is geïnstalleerd

In 1505 giet hij het beroemde, nog steeds grotendeels bestaande gelui van de Utrechtse Domtoren.


afbouw

het tot voltooiing afbouwen van een bouwwerk


placeren

met het achtervoegsel -eren gevorm uit Frans placer ww "plaatsen"
**[2] Brabantse streektaal

placeerde (past)
geplaceerd (past participle)
te placeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen placeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen placeren (active infinitive imperfect future long-form)
geplaceerd (active infinitive perfect present short-form)
te geplaceerd (active infinitive perfect present long-form)
geplaceerd zullen (active infinitive perfect future short-form)
geplaceerd te zullen (active infinitive perfect future long-form)
placerend (imperfect participle)
geplaceerd (past participle)
placere (subjunctive)
placeer (indicative imperfect present singular first-person)
placeert (indicative imperfect present singular second-person)
placeert (indicative imperfect present singular second-person)
placeert (indicative imperfect present singular second-person)
placeert (indicative imperfect present singular third-person)
placeerde (indicative imperfect past singular first-person)
placeerde (indicative imperfect past singular second-person)
placeerde (indicative imperfect past singular second-person)
placeerde (indicative imperfect past singular second-person)
placeerde (indicative imperfect past singular third-person)
placeerden (indicative imperfect past plural first-person)
placeerden (indicative imperfect past plural second-person)
placeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal placeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult placeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal placeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult placeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal placeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult placeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal placeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen placeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen placeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen placeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou placeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou placeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) placeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt placeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou placeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden placeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden placeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden placeren (indicative imperfect conditional plural third-person)

[3]-[6] Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

aanleggen van installaties in een bouwwerk, zoals voor water, elektriciteit of verwarming


verankering

Naamwoord van handeling van verankeren met het achtervoegsel -ing

constructie waaraan of waarmee iets verankerd wordt of is


remise

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘stalling voor voertuig’ voor het eerst aangetroffen in 1771. De specifieke betekenis "gelijkspel" is een verkorting van het Franse partie remise.

versterkte bergruimte in een vestingwerk


gipsplaat

gipsplaten (plural)
gipsplaatje (diminutive singular)
gipsplaatjes (diminutive plural)

plaat waarin gips is verwerkt en die wordt gebruikt als brandveilig bouwmateriaal, gipskartonplaat of gipsvezelplaat waarbij in de praktijk meestal eerstgenoemde wordt bedoeld


gipskartonplaat

gipskartonplaten (plural)
gipskartonplaatje (diminutive singular)
gipskartonplaatjes (diminutive plural)

plaat van 9 tot 15 mm dik bestaande uit een kern van gips die aan beide zijden is voorzien van karton, die wordt gebruikt als brandveilig bouwmateriaal


gipsvezelplaat

gipsvezelplaten (plural)
gipsvezelplaatje (diminutive singular)
gipsvezelplaatjes (diminutive plural)

plaat van 9 tot 15 mm dik bestaande uit uit gips en papiervezels, die wordt gebruikt als brandveilig bouwmateriaal


golfplaat

golfplaten (plural)
golfplaatje (diminutive singular)
golfplaatjes (diminutive plural)

bouwmateriaal met een gegolfde structuur


nachtblind

[bijvoeglijk naamwoord] van Duits nachtblind, op te vatten als samenstelling van nacht zn en blind bn

[zelfstandig naamwoord] samenstelling van nacht zn en blind zn

luik om vensters af te sluiten wanneer het donker wordt

In den nacht van 1 op 2 Juni j.l. was de 31-jarige petroleumventer M. D. uit Standdaarbuiten de woning van den den landbouwer P. BI. aldaar binnengedrongen, door een raam, toegang gevende tot die woning, open te schuiven, het voor dat raam zich bevindende nachtblind weg te schuiven en daarna dat huis binnen te gaan.


laagbouw

lage gebouwen (minder dan 5 verdiepingen)


onbeschermd

afgeleid van beschermd met het voorvoegsel on-, cognaat met Duits unbeschirmt

onbeschermd blijven

geen bescherming tegen verwacht gevaar krijgen

onbeschermd laten

geen bescherming tegen verwacht gevaar bieden

onbeschermder (uninflected comparative)
onbeschermdst (uninflected superlative)
onbeschermde (inflected positive)
onbeschermdere (inflected comparative)
onbeschermdste (inflected superlative)
onbeschermds (partitive positive)
onbeschermders (partitive comparative)

niet geschilderd of op een andere manier tegen het weer bestand gemaakt


bouwplaats

In China zijn ten minste 67 mensen omgekomen op de bouwplaats van een energiecentrale toen een bouwsteiger instortte. Het ongeluk gebeurde donderdag in Fengcheng, in de oostelijke provincie Jiangxi. Vijf bouwvakkers zijn opgenomen in het ziekenhuis, een persoon is nog vermist.

Twee jaar geleden liep Dirk (roepnaam: Dik) Wessels zelf rond op een bouwplaats in Ede, bij de oplevering van een prefab-huis van zijn bouwbedrijf VolkerWessels.


buitendeur

buitendeuren (plural)
buitendeurtje (diminutive singular)
buitendeurtjes (diminutive plural)

Die gedachte wint terrein. Een ‘verpleeghuis’ is al lang geen ziekenhuis meer maar een woonvoorziening; vrijheid hoort bij een hoge kwaliteit van leven. De techniek helpt ook. Met sensoren in muren en plafonds kan aan bewoners ‘vrijheid op maat’ worden toegekend. Via gps zijn bewoners buiten te volgen. In veel moderne, kleine woongroepen gaan de buitendeuren overdag niet meer op slot. Zelfs in een aantal grotere, traditionele verpleeghuizen - hoeveel precies weet niemand - wordt ermee geëxperimenteerd. Hoofdinspecteur ouderenzorg Anja Jonkers: „Je ziet de gedachte ontstaan: wat heb je eraan als je veilig bent maar geen kant meer op kunt? Dan nemen we maar wat meer risico. Dat is echt wel een verschuiving.”


vakwerk

vakwerken (plural)
vakwerkje (diminutive singular)
vakwerkjes (diminutive plural)

ouderwetse bouwconstructie waarbij de wanden van een gebouw worden samengesteld uit een geraamte van houten balken, die vakken vormen, die daarna opgevuld worden met metselwerk of vlechtwerk van takken waarover leem wordt gestreken


isolatieniveau

samenstelling van isolatie zn en niveau zn

van een gebouw of bouwmateriaal: mate van bescherming tegen warmteverlies

Ook recent gebouwde woningen voldoen meestal niet aan de verplichte isolatienormen (K55 of beter), maar hebben gemiddeld slechts een isolatieniveau K75 met uitschieters tot K140.

Het isolatieniveau dat de norm eist, hangt af van het buitengeluidsniveau waaraan het gebouw blootgesteld wordt.


monnikskap

samenstelling van monnik en kap met het invoegsel -s-

monnikskappen (plural)
monnikskapje (diminutive singular)
monnikskapjes (diminutive plural)

met de wind meedraaiende kap op een schoorsteen, een gek


kimnaad

kimnaden (plural)
kimnaadje (diminutive singular)
kimnaadjes (diminutive plural)


plug

In de betekenis van ‘wig, prop’ voor het eerst aangetroffen in 1510. Herkomst onduidelijk; mogelijk van plag in de bet. "lap, vod". Buiten het Germaans zijn er geen cognaten bekend.

pluggen (plural)
plugje (diminutive singular)
plugjes (diminutive plural)

cilindertje van kunststof of hout dat in een in steenachtig geboord gat wordt aangebracht en waarin een schroef kan worden gedraaid


woonblok

woonblokken (plural)
woonblokje (diminutive singular)
woonblokjes (diminutive plural)

een groep aan elkaar vast gebouwde woningen

- Sindsdien is de landmacht verder uitgegroeid tot een staat-in-de-staat met een enorme bureaucratie, eigen universiteiten, ziekenhuizen, scholen, muziekkorpsen, dans- en toneelgroepen en dure woonblokken in de grote steden. Generaals met grote industriële en vastgoedbelangen in hun militaire regio’s konden zich decennia permitteren de instructies van de politieke leiding te negeren.


zijraam

zijramen (plural)
zijraampje (diminutive singular)
zijraampjes (diminutive plural)

raam aan de zijkant van een gebouw of voertuig

Die Eendjes toch. De ooit spotgoedkope anti-auto’s gaan tegenwoordig van de hand voor bedragen die je een aardige tweedehands Mercedes opleveren; 10 tot 15.000 euro is heel gewoon, de beste exemplaren schieten ver boven de twintig uit. En dat voor een oudgediende die al in de jaren zeventig tot de traagste en primitiefste vervoermiddelen van zijn tijd behoorde. Die je toen nieuw kocht voor minder dan 5.000 gulden, zeg 2.000 euro nu. Daarvoor had je geen airco, geen klokje, geen elektrische en zelfs geen neerdraaibare zijramen, geen achterruitverwarming - niks. Hij bleef zo kaal als een kerkrat en Citroën deed weinig moeite om hem bij de tijd te houden. De cilinderinhoud nam iets toe van 375 naar 435 en uiteindelijk 602 cc. Zo werd hij iets sneller. Iets. De acceleratie naar honderd kilometer per uur voltrok zich in zijn laatste carrièrestadium in 35 seconden, nog steeds een kleine eeuwigheid. De 2CV bleef de rudimentaire weltergewicht die hij bij zijn debuut in 1948 was met toen 9 pk en een topsnelheid van 64 kilometer per uur - en precies dat was en is wat fans er charmant aan vinden.


bouwfirma

bedrijf dat zich toelegt op het maken van gebouwen

De bouwinspecteur en de projectleider van de bouwfirma gaan bovendien direct om tafel zitten om het hele project door te nemen.


overkapping

Naamwoord van handeling van overkappen met het achtervoegsel -ing

overall roof (of a station)

een dak hebbend maar geen muren, vooral van een station

overkappingen (plural)
overkappinkje (diminutive singular)
overkappinkjes (diminutive plural)

Omdat de zijkanten en de voor- en achterkant van de overkapping open zijn, oordeelden de inspecteurs in het verleden dat roken buiten de bars en restaurants maar op het Handelsterrein toegestaan is. „Dat is plotseling veranderd”, zegt ondernemer Hans van Wijk, eigenaar van feestzaalverhuur Eethiek.


bastion

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bolwerk’ voor het eerst aangetroffen in 1602

bastions (plural)
bastionnetje (diminutive singular)
bastionnetjes (diminutive plural)


kerkkoor

kerkkoren (plural)
kerkkoortje (diminutive singular)
kerkkoortjes (diminutive plural)

De meterslange stroken papier laten zien wat de glasschilders zich voornamen uit te beelden tussen de verticale stijlen van de ramen. Het grootste deel van de tekeningen is van de hand van de Gouwenaar Dirck Crabeth (ca. 1510-1574). Hij was door de kerkmeesters van Sint Jan aangesteld om leiding te geven aan de decoratiecampagne van de vensters die startte na een verwoestende brand in 1552. Hoewel ook andere kunstenaars, onder wie Dircks broer Wouter, ontwerpen hebben geleverd, maakten Dirck Crabeth en zijn atelier er de meeste. En de mooiste. Zo ontwierp Crabeth voor het kerkkoor drie ramen met voorstellingen uit het leven van Johannes de Doper. In zwart krijt trok hij contouren en plaatste hij arceringen om plasticiteit aan te geven. Opvallend is de aandacht van de schilder voor allerlei details in bijvoorbeeld kleding en vegetatie.


bovenverdieping

hoger (hoogst) gelegen etage in een gebouw

De explosie vond plaats om 06.45 uur in de ochtend. De gehele bovenverdieping lijkt daarbij te zijn weggevaagd en in brokstukken op straat terecht te zijn gekomen. Ook andere woningen in het complex zijn beschadigd. Direct na de ontploffing brak brand uit, maar die is inmiddels geblust. Het gasnet is preventief afgesloten.

`Onze gasten kunnen gerust slapen in de wetenschap dat hun vertrekken duchtig worden bewaakt; zei Montebello. `Om zich toegang te verschaffen tot de bovenverdiepingen dient men te passeren tussen de hybride verschijningsvorm van de angst en het verraderlijk spinnende poesje dat voor raadselen stelt, die respectievelijk staan voor het weinig realistische zelfbeeld van de man en het wezen van de vrouw, als u het mij toestaat u te amuseren met mijn dilettantisme op het gebied van de symboliek.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 16

Op het moment dat zij zich op de bank wilde laten ploffen, realiseerde Chantal zich dat zij geen gestommel op de bovenverdieping hoorde.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


citadel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘deel van vestingwerk’ voor het eerst aangetroffen in 1588

stronghold

versterking die een vestingstad domineert, hetzij om de inwoners van die stad onder bedwang te houden,...

versterking die een vestingstad domineert, hetzij om de inwoners van die stad onder bedwang te houden, hetzij om weerstand te kunnen blijven bieden als de rest van de stad mocht vallen

Het Carlton, een luxehotel tegenover de Citadel, is weg: opgeblazen door rebellen die een tunnel hadden gegraven tot onder het gebouw. In de Omayyadenmoskee zijn weer - lokale - toeristen. Maar de moskee moet het sinds 2013 doen zonder de minaret uit de elfde eeuw. Er heerst vooral stilte in de oude stad. De wind maakt muziek met los hangend metaal. Hier en daar klinkt getimmer waar handelaars voorzichtig zijn begonnen met reparatiewerkzaamheden.

Op 2 februari 2016, rond drie uur in de middag, ziet de kapitein van bulktanker Nave Jupiter vanaf de brug twee snelle sloepjes naderen. Hij weet direct hoe laat het is en begint ontwijkende manoeuvres uit te voeren. Eenmaal dichterbij gekomen openen de piraten het geweervuur en bekogelen ze het schip met zelfgemaakte explosieven. Het lukt drie kapers om via een meegebrachte ladder aan boord te klimmen en de brandstoftoevoer naar de machinekamer af te snijden. Op bevel van de kapitein heeft de bemanning zich al teruggetrokken in de citadel, het meest ondoordringbare deel van het schip. De piraten proberen met geweld toegang tot de citadel te verkrijgen, maar dat mislukt. Nadat ze de meeste communicatie-apparatuur van het schip hebben vernield en persoonlijke bezittingen van de bemanning hebben ingeladen, vertrekken ze.


doorgeefluik

samenstelling van doorgeef ww en luik zn

service-hatch

luik in de muur tussen eetkamer en keuken waardoor men eten van de keuken...

doorgeefluiken (plural)
doorgeefluikje (diminutive singular)
doorgeefluikjes (diminutive plural)

luik in de muur tussen eetkamer en keuken waardoor men eten van de keuken naar de eetkamer kan brengen


douchecel

shower cubicle

klein vertrek of deel van een badkamer waarin men zich kan douchen

Het geluid is soms dof en afgeknepen, alsof het uit een douchecel komt, maar de authenticiteit overtuigt volledig.

Als Somberman onder de warme douche staat, glijdt de zeep uit zijn hand. Terwijl hij zich bukt om de zeep op te rapen, wordt de waterstraal plotseling ijskoud. Hij draait de kraan dicht en verlaat de douchecel.


feng shui

van Chinees 風水 (fēngshuǐ) "letterlijk: wind en regen", in de betekenis van ‘bepalen van gunstige omstandigheden voor de vestiging van een gebouw’ voor het eerst aangetroffen in 1975

Chinese leer die onderzoekt hoe je door je omgeving gelukkig kunt worden

Bij ons zijn kerken altijd oost-west georiënteerd, maar een missionaris die daaraan zou hebben vastgehouden zou in die tijd geen Chinees naar binnen hebben gekregen, want volgens de feng shui hoort de hoofdingang in het zuiden.” Feng Shui is een meer dan 3000 jaar oude leer over de manier waarop de omgeving het welbevinden van de bewoners kan beïnvloeden.

Hulshof en Roggeveen plaatsen het lot van individuen in een onthullend panorama van feiten en cijfers. Daarbij mijden ze de westerse neiging tot moraliseren. Hun registraties tonen vaak eerder de nuance, soms een paradox. Zo beschrijven de auteurs hoe de compounds met allerlei eigen voorzieningen toch weer dorpen vormen in de stad, zij het verticaal. Hoe de klassieke feng shui-inrichtingsprincipes soms vóór winstbejag gaan. En hoe speculatie de vastgoeddroom dreigt te verstoren.


ruwbouw

het opbouwen van een bouwwerk, voordat installaties en afwerking worden aangebracht

bouwwerk waarvan de constructie staat, maar dat nog afgewerkt moet worden


graftombe

pleonastische samenstelling van graf en tombe

het algemeen een bouwwerk, grafheuvel of hunebed met als inhoud het graf van een heerser of ander machtig of rijk iemand dat fungeert als een grafmonument

De uitvaart had plaats op 30 maart, een heldere Hollandse lentedag. Maar liefst negenduizend militairen paradeerden mee of stonden als erewacht opgesteld langs de route. Laarzen, trompetten en knopen waren opgepoetst. Zilver, goud, koper — alles blonk, glom en flonkerde. De berenmutsen, baretten, epauletten, kepi's, kwasten, linten, pluimen, sjerpen, steken en tressen vormden in de felle ochtendzon een kleurrijk schouwspel. Naast de koets waarmee het lichaam van de dode koningin van Noordeinde werd overgebracht naar de graftombe van de Oranjes in Delft, liepen geen soldaten maar lakeien met witte kniekousen in kostuums met goudkleurige galons. Midden tussen de vier hoekconstructies van witte struisvogelveren op het dak lag een gouden kroon. Beginnend met trompetgeschal bij haar geboortepaleis eindigde Juliana's laatste publieke gang onder het geluid van kanonschoten, terwijl onderweg de Gele Rijders elke minuut een saluutschot afvuurden.

De archeologie werd getrakteerd op absoluut sensationeel nieuws vonden archeologen: er bleken twee verborgen kamers in de graftombe van de Egyptische farao Toetanchamon te zitten. Over de functie ervan werd druk gespeculeerd. De wildste, en meest controversiële, theorie: het is de langgezochte tombe van Nefertiti. De meest waarschijnlijke: het betreft gewoon twee onafgemaakte kamers.


harmonicawand

een wand (van kunststof) die in- en uitgeschoven kan worden zodat men een grotere ruimte kan verdelen in twee kleinere ruimtes

Café-biljart De Sjoester was nu open. Achter een harmonicawand bromde tevreden de aquariumclub. Eigenaar Willy Pieters schonk koffie in.

De grote zaal blijkt te klein. Geen nood, de harmonicawand scheurt open. Er komt nog meer multifunctionele groepsruimte vrij, tegen de achtermuur staat een rijtje droogkappen.


hardboard

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘houtvezelplaat’ voor het eerst aangetroffen in 1954

Na een tijdje had ik zo bij de Tankstelle talloze bestanden, waarbij ik inzoomde op een diversiteit aan geeltinten. Ik liet honderd stuks afdrukken op een formaat van 10 x 10 centimeter, en plakte die op een groot stuk vierkant hardboard van 1 x 1 meter.

Stanleymes (1936) Soms weet een fabrikant een product gewoon in één keer op de goede manier op de markt te brengen, zoals Stanley Tools dat in 1936 deed met het Stanleymes. Het was bedacht om hardboard mee te snijden, maar het werd al snel een mes dat voor van alles en nog wat gebruikt zou worden.


hanenbalk

samenstelling van haan zn en balk zn met het invoegsel -en-

niet weggewerkte horizontale balk van een dakconstructie (van een boerenschuur)

Ik zal de inhoud niet herhalen, dus laat ik het even hierbij: in 1904 pleegde de toenmalige eigenaar zelfmoord - hij hing zich op aan een hanenbalk in de paardenstal - en vluchtte zijn weduwe het huis uit. De woning kwam op de markt en mijn grootouders, die in de buurt van Den Haag woonden, tekenden het contract.

Geen zorgen, we hebben het afgelopen voorjaar een paar tussenschotten getimmerd' - ze wijst naar het achtereind van de schuur - 'om de dames een beetje privacy te geven. Achterin is een derde deel van de schuur afgeschoten door een twee keer manshoge triplex wand. In die wand zit een deuropening waar een oud laken voor hangt. Iemand heeft boven de deuropening DE HAREM gekalkt, waarvandaan iemand een pijl heeft getrokken naar de woorden GROOTTE DOET ER WÉL TOE, GARY, DUS VERGEET HET MAAR. Achter het laken is het wat donkerder en lijkt het wat op de pasruimte in een kledingzaak, met aan weerskanten drie pashokjes, elk met een eigen ingang, twee bedden en een kaal peertje dat aan de hanenbalken bungelt.


heipaal

driven pile

funderingspaal die diep de grond in geboord of geslagen wordt om een stevig fundament te zijn ...

heipalen (plural)
heipaaltje (diminutive singular)
heipaaltjes (diminutive plural)

funderingspaal die diep de grond in geboord of geslagen wordt om een stevig fundament te zijn voor de bouwwerken die men er bovenop wil maken

Operatie Braakhoek hield in: een provisorisch hek direct achter het perceel, een vrachtwagen vol zand, een stuk of wat betonnen platen, een groot aannemersbord waarop stond WOONTOREN DE STERRENBERG, GEREED MEDIO 2015, en verborgen concertboxen met subwoofer en heipaalgeluiden uit de New-Age er Mindfulness-selectie van iTunes. En inderdaad, nadat Grim op de beveiligingscamera's waar de Rijksweg het dorp binnenliep de wagens had zien naderen en het signaal had gegeven, eiste het bonken alle aandacht op. Samen met het geluid van de klopboor waarmee tegelzetter Henk Sebes lukraak gaten in de betonplaten boorde, had het wel iets weg van het bouwen van onzichtbare luchtschepen.

Bewoners die een jaar geleden nog vrolijk samen de eerste heipaal sloegen (dat schept een band), zouden nu liefst de aannemer de grond in timmeren. Tot aan het puntje van zijn stalen neus. Ook dat schept een band.


houtwol

materiaal gemaakt van fijne houtkrullen dat o.a. gebruikt wordt als verpakkings-, isolatie- en opvullingsmateriaal

- Kom, kom, Monsieur le secrétaire, zo ver is het niet van de Burchtstraat naar Doddendaal. Monsieur Bévèrninque is jonger dan ik. Hij hoeft nog niet verpakt in houtwol vervoerd te worden.'

- Voor de zzp'er nooit meer het gestuntel met die immense verhuisdoos op de fiets. Niet de solidaire blikken in de metro, waar iedereen te kijk staat naast zo'n doos, die om misverstanden of leugens te voorkomen met kerstballen is bedrukt. Straks zullen hun kinderen zich juichend op de doos storten en vliegt de houtwol door de kamer.


huurkazerne

huurkazernen (plural)
huurkazernes (plural)

groot gebouw met veel kleine, armoedige huurwoningen

In plaats daarvan was het een wijk vol opslagplaatsen, huurkazernes en miserabele rijen slecht gebouwde huizen. Er waren looierijen en zeepziederijen, kleine bedrijfjes van ververs, kalkbranders en looiers, waar de leertouwers een substantie gebruikten om huiden donker te maken die bekendstond als pure en die iedere nacht door de meest vervuilde paupers uit de buurt werd verzameld — pure, een Victoriaanse term voor hondenstront.

Kubizek krijgt geen positieve indruk van Wenen: de stad lijkt vol ongeïnteresseerde, onsympathieke mensen, sombere portieken, smalle, slechtverlichte huurkazernes en trappen.


schoolpoort

schoolpoorten (plural)
schoolpoortje (diminutive singular)
schoolpoortjes (diminutive plural)

toegang tot een schoolgebouw of schoolterrein

ingang van een schoolgebouw of constructie die toegang geeft tot een schoolterrein

Het voertuig stopte bij de schoolpoort.

“De Scholier” was afgebeeld boven de schoolpoort te Delft, die nu gesloopt is.


instrijken

streek in (past)
ingestreken (past participle)
in te strijken (active infinitive imperfect present long-form)
hebben ingestreken (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ingestreken (active infinitive perfect present long-form)
ingestreken zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ingestreken te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
instrijkend (imperfect participle)
ingestreken (past participle)
strijk in (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
strijkt in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
strijkt in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
strijkt in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
strijkt in (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
strijken in (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
strijken in (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
strijken in (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
streek in (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
streek in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
streek in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
streek in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
streek in (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
streken in (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
streken in (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
streken in (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal instrijken (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult instrijken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal instrijken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult instrijken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal instrijken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult instrijken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal instrijken (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen instrijken (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen instrijken (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen instrijken (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou instrijken (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou instrijken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) instrijken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt instrijken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou instrijken (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden instrijken (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden instrijken (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden instrijken (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
instrijk (subordinate-clause present)
instrijkt (subordinate-clause present)
instrijkt (subordinate-clause present)
instrijkt (subordinate-clause present)
instrijkt (subordinate-clause present)
instreek (subordinate-clause past)
instreek (subordinate-clause past)
instreek (subordinate-clause past)
instreek (subordinate-clause past)
instreek (subordinate-clause past)
instreken (subordinate-clause past)
instreken (subordinate-clause past)
instreken (subordinate-clause past)
heb ingestreken (perfect present first-person)
hebt ingestreken (perfect present second-person)
hebt ingestreken (perfect present second-person)
heeft ingestreken (perfect present second-person)
hebt ingestreken (perfect present second-person)
heeft ingestreken (perfect present third-person)
hebben ingestreken (perfect present first-person)
hebben ingestreken (perfect present second-person)
hebben ingestreken (perfect present third-person)
had ingestreken (perfect past first-person)
had ingestreken (perfect past second-person)
had ingestreken (perfect past second-person)
hadt ingestreken (perfect past second-person)
had ingestreken (perfect past third-person)
hadden ingestreken (perfect past first-person)
hadden ingestreken (perfect past second-person)
hadden ingestreken (perfect past third-person)
zal ingestreken hebben (perfect future first-person)
zal ingestreken hebben (perfect future second-person)
zult ingestreken hebben (perfect future second-person)
zult ingestreken hebben (perfect future second-person)
zal ingestreken hebben (perfect future second-person)
zult ingestreken hebben (perfect future second-person)
zal ingestreken hebben (perfect future third-person)
zullen ingestreken hebben (perfect future first-person)
zullen ingestreken hebben (perfect future second-person)
zullen ingestreken hebben (perfect future third-person)
zou ingestreken hebben (perfect conditional first-person)
zou ingestreken hebben (perfect conditional second-person)
zou ingestreken hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingestreken hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingestreken hebben (perfect conditional second-person)
zou ingestreken hebben (perfect conditional third-person)
zouden ingestreken hebben (perfect conditional first-person)
zouden ingestreken hebben (perfect conditional second-person)
zouden ingestreken hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ingestreken (impersonal passive present imperfect)
er is ingestreken (impersonal passive present perfect)
er werd ingestreken (impersonal passive past imperfect)
er was ingestreken (impersonal passive past perfect)
er zal ingestreken worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ingestreken zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ingestreken worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ingestreken zijn (impersonal passive conditional perfect)
ingestreken worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ingestreken te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ingestreken zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ingestreken te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ingestreken zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ingestreken te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ingestreken zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ingestreken te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word ingestreken (singular imperfect present first-person)
wordt ingestreken (singular imperfect present second-person)
wordt ingestreken (singular imperfect present second-person)
wordt ingestreken (singular imperfect present second-person)
wordt ingestreken (singular imperfect present plural third-person)
worden ingestreken (singular imperfect present plural first-person)
worden ingestreken (singular imperfect present plural second-person)
worden ingestreken (singular imperfect present third-person)
werd ingestreken (singular imperfect past first-person)
werd ingestreken (singular imperfect past second-person)
werd ingestreken (singular imperfect past second-person)
werdt ingestreken (singular imperfect past second-person)
werd ingestreken (singular imperfect past plural third-person)
werden ingestreken (singular imperfect past plural first-person)
werden ingestreken (singular imperfect past plural second-person)
werden ingestreken (singular imperfect past third-person)
zal ingestreken worden (singular imperfect future first-person)
zult ingestreken worden (singular imperfect future second-person)
zult ingestreken worden (singular imperfect future second-person)
zult ingestreken worden (singular imperfect future second-person)
zal ingestreken worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ingestreken worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen ingestreken worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen ingestreken worden (singular imperfect future third-person)
zou ingestreken worden (singular imperfect conditional first-person)
zou ingestreken worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingestreken worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingestreken worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingestreken worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingestreken worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ingestreken worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden ingestreken worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden ingestreken worden (singular imperfect conditional third-person)
ben ingestreken (perfect present first-person)
bent ingestreken (perfect present second-person)
bent ingestreken (perfect present second-person)
is ingestreken (perfect present second-person)
zijt ingestreken (perfect present second-person)
is ingestreken (perfect present third-person)
zijn ingestreken (perfect present first-person)
zijn ingestreken (perfect present second-person)
zijn ingestreken (perfect present third-person)
was ingestreken (perfect past first-person)
was ingestreken (perfect past second-person)
was ingestreken (perfect past second-person)
waart ingestreken (perfect past second-person)
was ingestreken (perfect past third-person)
waren ingestreken (perfect past first-person)
waren ingestreken (perfect past second-person)
waren ingestreken (perfect past third-person)
zal ingestreken zijn (perfect future first-person)
zult ingestreken zijn (perfect future second-person)
zult ingestreken zijn (perfect future second-person)
zult ingestreken zijn (perfect future second-person)
zal ingestreken zijn (perfect future third-person)
zullen ingestreken zijn (perfect future first-person)
zullen ingestreken zijn (perfect future second-person)
zullen ingestreken zijn (perfect future third-person)
zou ingestreken zijn (perfect conditional first-person)
zou ingestreken zijn (perfect conditional second-person)
zou ingestreken zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingestreken zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingestreken zijn (perfect conditional second-person)
zou ingestreken zijn (perfect conditional third-person)
zouden ingestreken zijn (perfect conditional first-person)
zouden ingestreken zijn (perfect conditional second-person)
zouden ingestreken zijn (perfect conditional third-person)


inwassen

waste in (past)
ingewassen (past participle)
in te wassen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben ingewassen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ingewassen (active infinitive perfect present long-form)
ingewassen zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ingewassen te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
inwassend (imperfect participle)
ingewassen (past participle)
was in (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
wast in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
wast in (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
wassen in (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
wassen in (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
wassen in (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
waste in (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
waste in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
waste in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
waste in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
waste in (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
wasten in (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
wasten in (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
wasten in (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal inwassen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult inwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal inwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult inwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal inwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult inwassen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal inwassen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen inwassen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen inwassen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen inwassen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou inwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou inwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) inwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt inwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou inwassen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden inwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden inwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden inwassen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
inwas (subordinate-clause present)
inwast (subordinate-clause present)
inwast (subordinate-clause present)
inwast (subordinate-clause present)
inwast (subordinate-clause present)
inwaste (subordinate-clause past)
inwaste (subordinate-clause past)
inwaste (subordinate-clause past)
inwaste (subordinate-clause past)
inwaste (subordinate-clause past)
inwasten (subordinate-clause past)
inwasten (subordinate-clause past)
inwasten (subordinate-clause past)
heb ingewassen (perfect present first-person)
hebt ingewassen (perfect present second-person)
hebt ingewassen (perfect present second-person)
heeft ingewassen (perfect present second-person)
hebt ingewassen (perfect present second-person)
heeft ingewassen (perfect present third-person)
hebben ingewassen (perfect present first-person)
hebben ingewassen (perfect present second-person)
hebben ingewassen (perfect present third-person)
had ingewassen (perfect past first-person)
had ingewassen (perfect past second-person)
had ingewassen (perfect past second-person)
hadt ingewassen (perfect past second-person)
had ingewassen (perfect past third-person)
hadden ingewassen (perfect past first-person)
hadden ingewassen (perfect past second-person)
hadden ingewassen (perfect past third-person)
zal ingewassen hebben (perfect future first-person)
zal ingewassen hebben (perfect future second-person)
zult ingewassen hebben (perfect future second-person)
zult ingewassen hebben (perfect future second-person)
zal ingewassen hebben (perfect future second-person)
zult ingewassen hebben (perfect future second-person)
zal ingewassen hebben (perfect future third-person)
zullen ingewassen hebben (perfect future first-person)
zullen ingewassen hebben (perfect future second-person)
zullen ingewassen hebben (perfect future third-person)
zou ingewassen hebben (perfect conditional first-person)
zou ingewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou ingewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingewassen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingewassen hebben (perfect conditional second-person)
zou ingewassen hebben (perfect conditional third-person)
zouden ingewassen hebben (perfect conditional first-person)
zouden ingewassen hebben (perfect conditional second-person)
zouden ingewassen hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ingewassen (impersonal passive present imperfect)
er is ingewassen (impersonal passive present perfect)
er werd ingewassen (impersonal passive past imperfect)
er was ingewassen (impersonal passive past perfect)
er zal ingewassen worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ingewassen zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ingewassen worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ingewassen zijn (impersonal passive conditional perfect)
ingewassen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ingewassen te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ingewassen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ingewassen te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ingewassen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ingewassen te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ingewassen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ingewassen te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word ingewassen (singular imperfect present first-person)
wordt ingewassen (singular imperfect present second-person)
wordt ingewassen (singular imperfect present second-person)
wordt ingewassen (singular imperfect present second-person)
wordt ingewassen (singular imperfect present plural third-person)
worden ingewassen (singular imperfect present plural first-person)
worden ingewassen (singular imperfect present plural second-person)
worden ingewassen (singular imperfect present third-person)
werd ingewassen (singular imperfect past first-person)
werd ingewassen (singular imperfect past second-person)
werd ingewassen (singular imperfect past second-person)
werdt ingewassen (singular imperfect past second-person)
werd ingewassen (singular imperfect past plural third-person)
werden ingewassen (singular imperfect past plural first-person)
werden ingewassen (singular imperfect past plural second-person)
werden ingewassen (singular imperfect past third-person)
zal ingewassen worden (singular imperfect future first-person)
zult ingewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult ingewassen worden (singular imperfect future second-person)
zult ingewassen worden (singular imperfect future second-person)
zal ingewassen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ingewassen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen ingewassen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen ingewassen worden (singular imperfect future third-person)
zou ingewassen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou ingewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingewassen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingewassen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ingewassen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden ingewassen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden ingewassen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben ingewassen (perfect present first-person)
bent ingewassen (perfect present second-person)
bent ingewassen (perfect present second-person)
is ingewassen (perfect present second-person)
zijt ingewassen (perfect present second-person)
is ingewassen (perfect present third-person)
zijn ingewassen (perfect present first-person)
zijn ingewassen (perfect present second-person)
zijn ingewassen (perfect present third-person)
was ingewassen (perfect past first-person)
was ingewassen (perfect past second-person)
was ingewassen (perfect past second-person)
waart ingewassen (perfect past second-person)
was ingewassen (perfect past third-person)
waren ingewassen (perfect past first-person)
waren ingewassen (perfect past second-person)
waren ingewassen (perfect past third-person)
zal ingewassen zijn (perfect future first-person)
zult ingewassen zijn (perfect future second-person)
zult ingewassen zijn (perfect future second-person)
zult ingewassen zijn (perfect future second-person)
zal ingewassen zijn (perfect future third-person)
zullen ingewassen zijn (perfect future first-person)
zullen ingewassen zijn (perfect future second-person)
zullen ingewassen zijn (perfect future third-person)
zou ingewassen zijn (perfect conditional first-person)
zou ingewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou ingewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingewassen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingewassen zijn (perfect conditional second-person)
zou ingewassen zijn (perfect conditional third-person)
zouden ingewassen zijn (perfect conditional first-person)
zouden ingewassen zijn (perfect conditional second-person)
zouden ingewassen zijn (perfect conditional third-person)

(van een (semi-)vloeibare substantie) aanbrengen in (met een spons of iets dergelijks)


valscherm

samenstelling van val ww en scherm zn
[1] leenvertaling van Duits Fallschirm

valschermen (plural)
valschermpje (diminutive singular)
valschermpjes (diminutive plural)

schuin paneel onder steigers bij bouwwerkzaamheden waardoor vallend materiaal niet op mensen terecht kan komen


tuinpoort

tuinpoorten (plural)
tuinpoortje (diminutive singular)
tuinpoortjes (diminutive plural)

constructie in een tuinmuur of omheining waardoor men de tuin in en uit kan gaan


turnzaal

turnzalen (plural)
turnzaaltje (diminutive singular)
turnzaaltjes (diminutive plural)

grote ruimte bestemd voor gymnastische oefeningen


knoest

In de betekenis van ‘uitwas aan boom’ voor het eerst aangetroffen in 1301

knoesten (plural)
knoestje (diminutive singular)
knoestjes (diminutive plural)

de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek

Miriam van de Lubbe heeft een knoest in een simpel tweedehands notenhouten tafeltje vervangen door een intrigerende zilvervlek. Voelt heerlijk, staat mooi.


luchtbrug

enclosed walkway

een hoge verbinding tussen twee gebouwen

luchtbruggen (plural)
luchtbruggetje (diminutive singular)
luchtbruggetjes (diminutive plural)

Samen met Markenheem bouwt ProWonen aan een nieuwe invulling van het terrein aan de Magnoliaweg. Op deze plaats bouwt ProWonen 22 appartementen en op termijn acht laagbouwwoningen voor zelfstandige bewoners en Markenheem bouwt 66 zorgappartementen. Deze week wordt de luchtbrug gesloopt. Daarna is het appartementengebouw aan de Magnoliaweg 6 t/m 32 aan de beurt.


liftkoker

de vertikale buis waarin een lift op- en neer kan gaan

Tijdens het paasweekeinde had een bende in de voor diamant- en goudhandel bekende wijk Hatton Garden tientallen kluisjes opengebroken en een miljoenenbuit gemaakt. Om in de kluiskamer in de kelder te geraken, waren de daders langs een liftkoker naar beneden geklauterd en hadden ze een twee meter dikke betonnen wand doorboord.

Enerverende actiefilm, waarvan de expliciete hardheid, de spectaculaire vormgeving en de cynische toon school zouden maken in Hollywood. Op kerstavond bindt eenzame politieman vanuit een liftkoker de strijd aan met genadeloze terroristen die Japanse topmanagers in gijzeling houden. Met Bruce Willis en Alan Rickman.


magistraal

bn: van Frans magistral bn of van Latijn magistralis bn , in de betekenis van ‘meesterlijk’ voor het eerst aangetroffen in 1688

zn o: van middeleeuws Latijn magisterialis bn "alchemistisch"

denkbeeldige lijn die de omtrek van een vesting aangeeft en die dient als uitgangspunt voor de ontwerp daarvan


meerwerk

zaken die niet in het bestek of op de technische tekeningen staan, maar wel door de opdrachtgever gewenst worden tijdens de bouw of verbouw

Pas in 2020 kan Rijkswaterstaat vaststellen wat de sluis precies kost. Er kan altijd nog meerwerk om de hoek komen kijken, zegt Zeilmaker. ,,En dan gaat het bij dit soort grote contracten ook meteen hard."

Zelfbouwers Vonk en Hoogstad hebben gekozen voor de cascovariant. Inclusief een beetje meerwerk voor de aannemer. In het contract staat dat This Side Up zorgt voor onder andere de entree, herstel van de gevels, scheidingswanden tussen de woningen en aansluitingen, zoals water en elektriciteit. Binnenin moeten ze zelf hard aan de slag. Bovenop de aankoopsom van ruim 212.000 euro verwacht het stel een kleine ton extra te investeren.


meranti

De meubels werden vervaardigd uit meranti fineer op multiplex. Een warme houtsoort, voor het contrast met de robuustheid van het beton. Dat beton werd trouwens bewust niet bekleed of bewerkt, enkel schoongepoetst.

Het Wereld Natuur Fonds heeft „met verbijstering” kennis genomen van het besluit. Veel overheden, gemeenten, waterschappen, projectontwikkelaars en woningcorporaties stellen eisen aan het gebruik van hout, veelal het keurmerk FSC. Bouwers hebben contracten afgesloten en zijn ontstemd dat naar hun oordeel minder duurzaam geproduceerd hout óók wordt erkend. Het Maleisische meranti-, merbau- en bankirai-hout wordt veel gebruikt in deuren en kozijnen.