binnentuin

binnentuinen (plural)
binnentuintje (diminutive singular)
binnentuintjes (diminutive plural)

door een of meer gebouwen en muren omsloten gebied bestemd om planten te laten groeien

Achter de drie met betonnen lijsten gemarkeerde ingangen ligt niet een hal rondom een betonnen kern met liften en trappen, maar een ruime binnentuin vanwaar twee brede gebogen trappen dwars door het gebouw voeren naar een gemeenschappelijke ruimte die grenst aan een groot terras.

Weblink bron
Bernard Hulsman
 “Het eerste goede gebouw op de Amsterdamse Zuidas: ‘The George’” (9 september 2020) op nrc.nl

‘Deze verborgen binnentuinen aan de grachten zijn als een eilandenrijk”, zegt de Leidse bioloog Menno Schilthuizen terwijl hij om zich heen wijst in een fraaie tuin tussen Keizersgracht en Herengracht, de tuin van fotografiemuseum Foam. „Ze liggen geïsoleerd door de hoge huizenrijen eromheen. We spreken van het ‘eilandeffect’.

Weblink bron
Kester Freriks
 “Ongekende rijkdom in grachtentuinen” (4 september 2020) op nrc.nl


eskimohut

een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken


oranjehuis

samenstelling van oranje zn "sinaasappel" en huis zn "gebouwd verblijf" , oorspronkelijk een ruimte waar men sinsaasappelplanten kon kweken

aanbouw of vrijstaand gebouw met glazen wanden, vaak gebruikt als ruimte waar men bij koud maar zonnig weer aangenaam kan verblijven

⧖ Van zyn Studeerkamer begaven wy ons in de tuin, met eene verbaazende menigte keurlyke Gewassen en Planten vervuld: eenige stonden in een Oranjehuis; (…)

Brief van een Russischen edelman Iwan Al-z in: Vaderlandsche Letteroefeningen., jrg. 23 deel 2 (april 1783), A. van der Kroe en Yntema en Tieboel, Amsterdam, p. 266


contactgeluid

samenstelling van contact zn en geluid zn

structure-borne noise

geluidstrillingen die door directe fysieke verbindingen worden overgebracht

contactgeluiden (plural)
contactgeluidje (diminutive singular)
contactgeluidjes (diminutive plural)

De in totaal 74 oefenruimtes zijn opgebouwd volgens een doos-in-doosprincipe. Alle ruimtes zijn losgekoppeld van de buitenconstructie, waardoor contactgeluid uitgeschakeld wordt.

Weblink bron “Stadsgezichten: Muziekmakerscentrum muzyQ” (23 september 2010), Het Parool


alignement

naamwoord van handeling van aligneren met het achtervoegsel -ment

alignment

het geheel van rechte lijnen, bogen en overgangsbogen waarmee de as van een verkeersweg, spoorbaan of waterweg is gedefinieerd in drie dimensies


uitkragen

samenstellende afleiding van uit bw en kraag ww met het achtervoegsel -en

kraagde uit (past)
uitgekraagd (past participle)
uit te kragen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben uitgekraagd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgekraagd (active infinitive perfect present long-form)
uitgekraagd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgekraagd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
uitkragend (imperfect participle)
uitgekraagd (past participle)
kraag uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
kraagt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kraagt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kraagt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kraagt uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
kragen uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
kragen uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
kragen uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
kraagde uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
kraagde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kraagde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kraagde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kraagde uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
kraagden uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
kraagden uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
kraagden uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitkragen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitkragen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitkragen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitkragen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitkragen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitkraag (subordinate-clause present)
uitkraagt (subordinate-clause present)
uitkraagt (subordinate-clause present)
uitkraagt (subordinate-clause present)
uitkraagt (subordinate-clause present)
uitkraagde (subordinate-clause past)
uitkraagde (subordinate-clause past)
uitkraagde (subordinate-clause past)
uitkraagde (subordinate-clause past)
uitkraagde (subordinate-clause past)
uitkraagden (subordinate-clause past)
uitkraagden (subordinate-clause past)
uitkraagden (subordinate-clause past)
heb uitgekraagd (perfect present first-person)
hebt uitgekraagd (perfect present second-person)
hebt uitgekraagd (perfect present second-person)
heeft uitgekraagd (perfect present second-person)
hebt uitgekraagd (perfect present second-person)
heeft uitgekraagd (perfect present third-person)
hebben uitgekraagd (perfect present first-person)
hebben uitgekraagd (perfect present second-person)
hebben uitgekraagd (perfect present third-person)
had uitgekraagd (perfect past first-person)
had uitgekraagd (perfect past second-person)
had uitgekraagd (perfect past second-person)
hadt uitgekraagd (perfect past second-person)
had uitgekraagd (perfect past third-person)
hadden uitgekraagd (perfect past first-person)
hadden uitgekraagd (perfect past second-person)
hadden uitgekraagd (perfect past third-person)
zal uitgekraagd hebben (perfect future first-person)
zal uitgekraagd hebben (perfect future second-person)
zult uitgekraagd hebben (perfect future second-person)
zult uitgekraagd hebben (perfect future second-person)
zal uitgekraagd hebben (perfect future second-person)
zult uitgekraagd hebben (perfect future second-person)
zal uitgekraagd hebben (perfect future third-person)
zullen uitgekraagd hebben (perfect future first-person)
zullen uitgekraagd hebben (perfect future second-person)
zullen uitgekraagd hebben (perfect future third-person)
zou uitgekraagd hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgekraagd hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgekraagd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgekraagd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgekraagd hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgekraagd hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgekraagd hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgekraagd hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgekraagd hebben (perfect conditional third-person)

naar boven toe steeds verder naar buiten uitsteken van een muur of ander constructieonderdeel

Tijdens de bouw is nu goed te zien hoe de muren draaien en als omgekeerde piramides boven de straat uitkragen.

Weblink bron
Tracy Metz
 “Nieuw V&A museum voor Schots design” (25 juli 2017) op nrc.nl

uitsteken van een constructieonderdeel dat slechts aan één zijde vast zit aan de rest van het bouwwerk

Ook is er een ver uitkragende glazen bak aan de doos gehangen waarin onder meer een zaal voor productpresentaties is gelegen.

Weblink bron
Bernard Hulsman
 “Koolhaas terug bij het modernisme” (7 augustus 2014) op nrc.nl


atriumtuin

ruimte met planten waar daglicht van boven kan binnenkomen en die door delen van een gebouw omringd is of in een gebouw ligt

Bijzonder is de atriumtuin die aan de binnenzijde van het pand wordt gerealiseerd. Op het pand van het ministerie van Financiën bevindt zich een glazen koepel. Daaronder wordt een vergadercentrum ingericht. Op dit vergadercentrum wordt de atriumtuin geplaatst. Deze tuin wordt als subtropische binnentuin gerealiseerd: er worden acht bomen met een hoogte van ten minste 8 m geplaatst.

Weblink bron Twee daktuinen toegepast bij renovatie ministerie van Financiën, Lindeman Uitgevers b.v., Heerhugowaard in: Roofs, jrg. 16 nr. 11 (december 2007), p. 41

De tuinen in Voor-Azië, Griekenland, het Romeinse Rijk en de Middeleeuwen hebben elk specifieke kenmerken; zoals de bevloeide gebruikstuin in Perzië, (‘Paradiso’ genaamd), de daktuinen bij de koningsburcht in Babylonië, de Romeinse atriumtuin met bassin en potplanten, zoals we die nog kunnen bekijken in Pompeï, de kloostertuin, het doolhof en de ‘Liebesgarten’ uit de Middeleeuwse periode.

Weblink bron
Christian Vermander
 “Tuinkunst: een visie op vrije ruimte” (22 april 1986) op archipelvzw.be


baanzand

samenstelling van baan zn en zand zn
Surinaams-Nederlands

wit zand dat men gebruikt bij de aanleg van (spoor)wegen


buitenschrijnwerk

samenstelling van buiten bw en schrijnwerk zn

,,We kwamen terug van een dagje Planckendael en opeens zagen we dat een groot stuk van onze straat paars zag. Bij ons heeft vooral het buitenschrijnwerk het hard te verduren gekregen. Binnen is het poeder tot in onze slaapkamer gewaaid. Onze lakens en gordijnen zien paars. Gelukkig is de slaapkamer van ons zoontje gespaard gebleven."

Weblink bron “Huizen en schapen onder paarse verf na Color Run” (14-07-2015), Tubantia


crepi

soort gevelbepleistering gemaakt van zand en cement

Door je gevel af te zetten met isolatie en met crepi te laten bepleisteren, bescherm je ook de onderliggende constructie tegen vocht en vriesweer.

Weblink bron “Crepi met isolatie” (geraadpleegd 1 maart 2021)

Crepi is een soort gevelpleister dat voornamelijk bestaat uit cement en zand. Crépi wordt ook wel sierpleister genoemd en kan dienen als afwerkingsmateriaal voor zowel binnen als buiten. Hoewel het misschien minder bekend is, is crepi een volwaardig alternatief voor baksteen of andere gevelbekledingen.

Weblink bron “Crépi gevelbekleding: Info & Prijzen” (geraadpleegd 1 maart 2021)


diefijzer

voorzieningen in de vorm van spijlen of traliestaven, van vierkante of ronde stalen staven, in de dag van een raamkozijn of voor een keldergat aangebracht, om ongewenste indringers buiten te houden


erfwoning

samenstelling van erf zn en woning zn
Surinaams-Nederlands

eenvoudige woning die gelegen is op het erf van een grotere andere woning

Het schepencollege heeft een bouwvergunning gegeven aan Vooruitzien CVBA voor zes erfwoningen in gesloten bebouwing en vijf 'levenslange' woningen in halfopen bebouwing in De Laar.

Weblink bron
kvh
 “Erfwoningen” (20 FEBRUARI 2009), De Standaard


stukadoorwerk

samenstelling van stukadoor zn en werk zn

hoofdzakelijk uit kalk of gips bestaande laag die als afwerking op wanden of plafonds is aangebracht

Het gehele stukadoorwerk zal worden verwijderd.

Weblink bron “Sonesta-koepel zal voorlopig rood zijn” (23 maart 1993) op nrc.nl


stukadoorswerk

samenstelling van stukadoor zn en werk zn met het invoegsel -s-

Na de lunch breng ik een bezoek aan de nieuwe woning van mijn dochter. Het stukadoorswerk is bijna gereed.

Weblink bron
Th. Hendriks
 “Hollands Dagboek” (12 november 1994) op nrc.nl


glasdal

hol of massief element van blank of gekleurd glas dat gebruikt wordt om lichtdoorlatende wanden, plafond- of vloergedeelten te maken


haaknagel

spijker met aan het einde haaks stuk metaal


achterschot

eenvoudige houten wand die een ruimte scheidt van een daarachter gelegen ruimte

Toen bij deze restauratie de achterschotten werden verwijderd, kwamen fragmenten van beeldhouw- en steekwerk in eikenhout te voorschijn.

G.W.C. van Wezel
 “De Onze-Lieve-Vrouwekerk en de grafkapel voor Oranje-Nassau te Breda.” (2003), Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle, ISBN 90 400 8746 6, p. 133

Het joodse boekhandeltje bevindt zich in de Simonsstraat, op nummer 40. (…) De geborduurde kop van een rabbijn, in witte, bruine en oudroze kruissteekjes, monstert vanuit een plastic lijst tegen het achterschot de berg curiosa aan zijn denkbeeldige voeten.

Weblink bron
Benno Barnard
 “Een taal op sterk water; Het Jiddisch in Antwerpen” (10 mei 1996) op nrc.nl


splitlevel

gebouwd zó dat de voor- en achterzijde een woning niet op hetzelfde niveau liggen


kaaimuur

quayside

gemetselde oeverstrook waaraan de schepen kunnen aanleggen

kaaimuren (plural)
kaaimuurtje (diminutive singular)
kaaimuurtjes (diminutive plural)

Bovendien trekt u ook voor uw eigen gezondheid maar beter geen mosselen van bijvoorbeeld een kaaimuur of een staketsel. Volgens het Ilvo, het Instituut voor Landbouw en Visserijonderzoek, zijn ze vaak zwaar vervuild. Er zitten schadelijke bacteriën en pcb’s in.

Weblink bron
Sarah Vankersschaever, Tom Le Bacq
 “Zelf mosselen oogsten is gevaarlijk. Voor u én voor de natuur” (13/08/2018), De Standaard

Den Blauwe Steen is een term die in het Antwerpse gebruikt wordt voor de kaaimuur aan de rechterscheldeoever. Deze kaaimuur werd aangelegd met een blauwe steen tijdens de rechttrekking van de Schelde tussen 1880 en 1885.

Weblink bron “Blauwe Steen (Antwerpen)” (geraadpleegd 13 mei 2021), Wikipedia


kalei

De Oude Kerk in Katwijk, beter bekend als het witte kerkje aan de boulevard, zal nooit meer wit worden. De kerk is gepleisterd met lichtgrijze kalei. Daardoor kan zout naar buiten trekken en binnen geen schade aanrichten. Volgens onderzoeksbureau TNO uit Wageningen is het overschilderen van kalei niet wenselijk.

Weblink bron “Oude Kerk Katwijk blijft grijs” (3 januari 2012), Reformatorisch Dagblad

Als afgestudeerd filosoof sloeg Bert Van Bellegem een andere richting in dan de meeste van zijn studiegenoten. Door zelf een huis te verbouwen, raakte hij geïnteresseerd in alternatieve bouwmethodes en materialen en richtte hij vijf jaar geleden HUUS op, een concept store voor leem- en kalkpleister, kalei en natuurverf. “Ik werkte altijd al graag met mijn handen.”

Weblink bron
Bart Bettens
 “Ambachtelijke stukadoors, een uitstervend ras?” (27/09/2019), De Standaard

Voor een uitzonderlijk glad eindresultaat zal de keuze echter beperkt zijn tot spuitsystemen en waar kwaststrepen deel uitmaken van het te behalen eindresultaat (zoals bij kalei) is vanzelfsprekend de keuze beperkt tot verschillende soorten kwasten.

Weblink bron “Schilderen (vakmanschap)” (geraadpleegd 19 mei 2021), Wikipedia


klinkzand

rood gekleurd fijn zand dat men gebruikt als opvulzand en dat door (regen)water goed inklinkt


kaleien

In dit geval werd hydraulische kalk gebruikt. Daarna werd de hellende molenromp gekaleid.

Koen van Balen, Bert van Bommel, Rob van Hees, Michiel van Hunen, Jeroen van Rhijn, Matth van Rooden
 “Kalkboek. Het gebruik van kalk als bindmiddel voor metsel- en voegmortels in verleden en heden” (2003)


Vredespaleis

samenstelling van vrede zn en paleis zn met het invoegsel -s- , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A

gebouw in Den Haag waarin het Permanent Hof van Arbitrage en het Internationaal Gerechtshof van de Verenigde Naties gevestigd zijn

Aung San Suu Kyi verdedigde de Tatmadaw eind vorig jaar nog voor een andere Haagse rechtbank, het Internationaal Gerechtshof in het Vredespaleis.

Weblink bron
Hanneke Chin A Fo
 “‘Schiet op alles wat je ziet en hoort’, zei de Myanmarese kolonel” (8 september 2020) op nrc.nl

Twee Italiaanse mariniers die beschuldigd worden van het doodschieten van twee vissers voor de kust van India in 2012, hebben het internationaal recht geschonden. India heeft daarom recht op compensatie van Italië, maar heeft niet het recht om de mariniers te vervolgen. Dat heeft het Permanente Hof van Arbitrage, dat is gevestigd in het Vredespaleis in Den Haag, donderdag bepaald na een jarenlange diplomatieke rel tussen de twee landen.

Weblink bron
Steven Musch
 “Hof van Arbitrage: Italië moet India compenseren voor dood vissers” (2 juli 2020) op nrc.nl

In Den Haag staat al ruim een eeuw het Vredespaleis dat werd betaald door de Amerikaanse staalmagnaat Andrew Carnegie en nog steeds wordt beheerd door de stichting die zijn naam draagt.

Weblink bron “Zuckerbergs eerste taak als filantroop: het wegnemen van het wantrouwen in zijn motief” (3 december 2015) op nrc.nl


tramhuisje

wachtruimte bij een halte voor bovengronds personenvervoer via rails in de straat

Er kwamen flitsende abonnementen- en mediacampagnes, flyeracties, direct mail, veel en opvallende posters op driehoeksborden en in tramhuisjes.

Weblink bron
Francine van der Wiel
 “Deskundig theatermarketeer met vlijmscherpe tong” (12 september 2015) op nrc.nl

Het was al laat op die bewuste avond toen ik bij het eindpunt in het tramhuisje zat.

Weblink bron
Roel Visser
 “'Zelfs als een passagier onwel is, gaan sommigen kankeren'” (6 mei 2006) op nrc.nl


schapenstal

samenstelling van schaap zn en stal zn met het invoegsel -en-

Schafstall

verblijf voor schapen die als kleinvee worden gehouden

verblijf voor schapen Ovis aries die als kleinvee worden gehouden

Die heidevelden werden kortgehouden door schapen, die ’s nachts op stal stonden. De schapenstallen werden bedekt met heideplaggen, die met de schapenpoep een vruchtbaar mestmengsel vormden voor op de akkers.

Weblink bron
Gemma Venhuizen
 “Het is zomer, dé tijd om te wandelen over de heide” (20 juli 2018) op nrc.nl

Echt lamsvlees, dat wil zeggen vlees van lammeren die niet ouder zijn dan pakweg acht, negen maanden, is juist erg mager en ruikt in de verste verte niet naar schapenstal.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Easy lam” (19 april 2006) op nrc.nl


musichall

grote zaal waarin muziekoptredens kunnen plaatsvinden


douanekantoor

samenstelling van douane zn en kantoor zn

douanekantoren (plural)
douanekantoortje (diminutive singular)
douanekantoortjes (diminutive plural)

werkruimte voor de ambtenaren die toezicht houden op internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen
Meestal te vinden bij een lucht- of zeehaven of een grensovergang.

Hazeldonk-Meer is sinds het wegvallen van de Europese binnengrenzen veranderd. De douanekantoren zijn verdwenen.

Weblink bron
Arjen Schreuder
 “In Hazeldonk is de grens nog voelbaar in de regels” (13 mei 2019) op nrc.nl

Eind december werd in Moermansk een kustwachtbasis geopend met spiksplinternieuwe pieren, hangars en een douanekantoor.

Weblink bron
Eva Cukier
 “Rusland ruikt kansen in Arctisch gebied” (10 januari 2019) op nrc.nl

Een hub (overstapluchthaven) wordt het sowieso niet. En om Lelystad aantrekkelijk te maken voor maatschappijen en passagiers moeten er vele tientallen miljoenen geïnvesteerd worden in terminals, verkeersleiding, een douanekantoor en betere bereikbaarheid.

Weblink bron
Hans Steketee
 “Kruip-door-sluip-door in het luchtruim” (25 mei 2013) op nrc.nl

Ze stelt voor de coffeeshops aan de grens te zetten, bijvoorbeeld in de voormalige douanekantoortjes.

Weblink bron “Venlo is drugstoerisme zat” (26 oktober 1998) op nrc.nl


breuksteen

breukstenen (plural)
breuksteentje (diminutive singular)
breuksteentjes (diminutive plural)

een natuursteen van onregelmatige vorm, zoals die ongekapt of licht bewerkt uit de steengroeve is gebroken


hang-en-sluitwerk

samenstellende samenstelling van hang ww , en vw , sluit ww , en werk zn , geschreven met koppeltekens volgens spellingregel 6.D, ontstaat uit het als samentrekking opgevatte "hang- en sluitwerk"

geheel van de onderdelen waarmee je ramen en deuren opent en sluit


omnisport

afleiding van sport zn met het voorvoegsel omni-

Bondscoach Hugo Haak blikt tevreden terug op de afgelopen acht maanden, ook zonder wedstrijden. "Gelukkig hebben we in Omnisport (de trainingsbaan, red.) goede voorzieningen om de tijd door te komen", zegt Haak.

Weblink bron “Een jaar lang geen wedstrijd, maar baanrenners zijn 'gedrevener dan ooit'” (02-12-2020), NOS

"Als je corona krijgt, dan houdt het op", verklaart Bos de bubbel. "Want de wedstrijd gaat gewoon door." Ze zitten in een hotel aan de rand van Apeldoorn en trainen in het nabijgelegen Omnisport. "We gaan met onze eigen auto van het hotel naar de hal en dan trainen we los van de grote groep", legt Van 't Hoenderdaal uit.

Weblink bron “Nederlandse baanwielrenners in bubbel op weg naar belangrijke bike-off” (15-01-2021), NOS

Ondanks de aangescherpte coronamaatregelen gaan de Nederlandse kampioenschappen indooratletiek in het Omnisport van Apeldoorn door. Dat heeft de Atletiekunie met instemming van de lokale autoriteiten besloten.

Weblink bron “In afgeslankte vorm gaan de NK indooratletiek in Apeldoorn door” (12-01-2021), NOS


onderhoek

deel van een bouwtekening waarin beschreven wordt wat de aard van de bouwtekening is

In de rechteronderhoek van de bouwtekening bevindt zich een stempel of onderhoek. Daarin staat altijd de volgende informatie: ...

Weblink bron “Bouwtekening” (geraadpleegd 6 augustus 2021), Wikipedia


pannenbier

samenstelling van pan zn en bier zn met het invoegsel -en-

pannenbiertje (diminutive singular)
pannenbiertjes (diminutive plural)

bier dat bouwvakkers drinken ter gelegenheid van het bereiken van het hoogste punt van een te bouw gebouw, het bier wordt door de opdrachtgeven getrakteerd, meestal gaat dan ook de vlag uit

Ze moeten nog even geduld hebben. Nog minstens een jaar. Maar dan hebben nierpatiënten uit Hengelo en directe omgeving het een stuk makkelijker. Want dan hoeven ze voor dialyse niet meer naar Enschede of Almelo. Dat zei Marcel de Vries dinsdag bij het bereiken van het hoogste punt van de nieuwbouw van de laboratoria en dialyse..... Nadat het pannenbier dinsdagmiddag was geschonken voor de bouwers van Plegt-Vos was de bouwplaats een soort open huis.

Weblink bron “Hoop voor patiënten; bier voor bouwers lab” (17-10-2012), Tubantia

Vandaag is de imposante staalconstructie op z’n plek gehesen en aansluitend pannenbier gedronken.

Weblink bron “Plantsoen met Pet Paviljoen” (26-04-2013), Tubantia


passiefhuis

passive house

woning waar voor ruimteverwarming weinig of geen fossiele energie nodig is

passiefhuizen (plural)
passiefhuisje (diminutive singular)
passiefhuisjes (diminutive plural)

Nick Spikkert (28) en zijn vriendin Susanne Granneman (29) zijn twee van de bewoners die afgelopen november in hun energieneutrale huurwoning (passiefhuis) trokken aan de Welemanstraat.

Weblink bron “Passiefhuis met zonneboiler” (12-04-2013), Tubantia

Een passiefhuis onderscheidt zich door de bijzondere combinatie van een hoogwaardig en aangenaam binnenklimaat en een laag energieverbruik. Het pand aan de Stationslaan in Vroomshoop is georiënteerd op het zuiden. De koudebruggen en kieren zijn voorkomen. Daarnaast zijn er hoge isolatiewaarden toegepast en er wordt efficiënt geventileerd en verwarmd. Voor ruimteverwarming is nauwelijks nog fossiele energie nodig.

Weblink bron “Vroomshoops woonzorgcomplex valt in de prijzen” (16-02-2015), Tubantia

Het jonge stel heeft het huis aan de Harfsensesteeg grotendeels zelf gebouwd. Het gaat om een zogenaamd passiefhuis, gebouwd met vooral ecologische materialen zoals houtskelet, houtvezelisolatie en afvalpapier. Het huis is aardgasvrij.

Weblink bron
Bas Klaassen
 “Duurzaamste nieuwbouwhuis van Nederland staat in Harfsen” (25-11-2018), Tubantia

Een passiefhuis richt zich op maximale vraagbeperking resulterend in een maximale vraag voor ruimteverwarming en koeling van 15 kWh/m2 per jaar en een maximaal primair energieverbruik (incl. elektrische huishoudelijke apparaten) van minder dan 120 kWh/m2 per jaar.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Agentschap NL Energie en Klimaat
 “Centraal stellen van duurzame energieambities in het gebiedsontwikkelingsproces : Bijlage A1 - Passiefhuis” (juni 2010), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Den Haag, p. 1


palapa

een open ruimte met daarboven, op houten palen, een dak van gedroogde palmbladeren

De palapa, een open ruimte met daarboven, op houten palen, een dak van gedrooge palmbladeren, bracht het er niet zonder kleerscheuren vanaf, de meubels kwamen onder water te staan en zijn verschimmeld geraakt.

Weblink bron “Oud-Eibergse kwam met de schrik vrij bij orkaan in Mexico” (02-11-2015), Tubantia

Stampertje is inmiddels helemaal gesetteld in zijn nieuwe verblijf. ,,Mijn baasje had een ren gemaakt, overdekt met palmbladeren. Hij noemde het een konijnen-palapa.

Weblink bron
Simone van Zwienen
 “Voor 660 euro heeft dwergkonijn Stampertje toch nog een heerlijk leventje op Bonaire” (26-12-2017), Tubantia


duratex

afgeleid van de merknaam "Duratex", die overigens door verschillende producenten voor verschillende producten is gebruikt

De hoofdingang, breed en ruim, is bevloerd met duratex, hèt materiaal voor een auto-garage. Duratex is glashard en ondoordringbaar voor olie.

De nieuwe auto-garage der firma Van Lent. in: Nieuwe Haarlemsche Courant, jrg. 50 nr. 16354 (15 september 1926), p. 5 kol. 5


bouwmaatschappij

samenstelling van bouw ww en maatschappij zn

groot bedrijf dat woningen, bedrijfspanden en andere gebouwen maakt

Shijiazhuang, dat nu 10 miljoen inwoners telt, moet groeien naar een megametropool met 15 miljoen inwoners, naar een chemisch en farmaceutisch wereldcentrum, waar niet alleen iedereen goed werk heeft en een mooi appartement bewoont, maar ook „gelukkig” is, zo blijkt uit de folders van de bouwmaatschappijen.

Weblink bron
Oscar Garschagen
 “Vooruitgang, daar mag je niet tegen zijn” (16 maart 2013) op nrc.nl

Vader was aannemer en opzichter bij een bouwmaatschappij, moeder was schoonmaakster.

Weblink bron
Mark Duursma
 “Volksjongen onvoldoende diplomaat voor politiek” (21 juli 2003) op nrc.nl


pieleman

een houten lat die als afstandhouder bij bekistingen wordt aangebracht


pignon

een benaming voor een (driehoekige) gevelspits


pinadak

pinadaken (plural)
pinadakje (diminutive singular)
pinadakjes (diminutive plural)

dak gemaakt van de bladeren van de pinapalm Euterpe oleracea


pinahut

pinahutten (plural)
pinahutje (diminutive singular)
pinahutjes (diminutive plural)

eenvoudig optrekje met een dak gemaakt van de bladeren van de pinapalm Euterpe oleracea


spachtelputz

een kunststofgebonden pleister voor muren en wanden

Stucwerk, of sierpleister, is een populaire en betaalbare wandafwerking. Traditioneel stucwerk bestaat uit een dunne laag gips. Gips is minder stootvast, maar heeft wel een vochtregulerende werking. Daarnaast heb je spachtelputz (een schrob- en stootvast kunsthars) of granol (het grove zeventigerjaren stucwerk).

Weblink bron
Marlous Snijder
 “Verbouwplannen? Dit zijn de beste wandafwerkingen” (01-10-2020), Tubantia

Leem kan in tegenstelling tot bijvoorbeeld behang of spachtelputz vocht opnemen en weer afstaan. Dat komt het binnenklimaat ten goede.

Weblink bron
Ellen van de Beek
 “Huis met huisboek” (6 april 2007), Reformatorisch Dagblad

Voor het wandje achter de kachel kocht ze grijze betonverf. „Mijn man zei nog: Je denkt toch niet dat ze beton in een caravan verwerken? En inderdaad: het beton bleek gewoon spachtelputz. Maar het staat leuk.”

Weblink bron
Mariska Dijkstra-Wolters
 “Roelien Dijkhuizen knapte stacaravan op” (18 mei 2012), Reformatorisch Dagblad


staatslogeergebouw

samenstelling van staat zn en logeergebouw zn met het invoegsel -s-

huis waarin gasten van de staat tijdelijk kunnen verblijven


welfsel

Het ongeval gebeurde rond 10.45 uur aan de Schaapsdreef, waar de arbeiders bezig waren met een achterbouw. Ze waren de betonwelfsels op de eerste verdieping aan het plaatsen, toen plotseling de arm van de kraan het begaf. Daardoor schoot het welfsel los, waarna de arbeiders bedolven werden onder de brokstukken.

Weblink bron “Arm bouwkraan breekt af in Genk, vier arbeiders gewond” (10 september 2009), De Morgen


achterstal

achterstallen (plural)
achterstalletje (diminutive singular)
achterstalletjes (diminutive plural)

achterste ruimte waar dieren gehuisvest zijn


geodetisch

afgeleid van geodesie met het achtervoegsel -isch
**[2] van Engels geodesic bn , een verwijzing naar de driehoeksmeting als belangrijk onderdeel van de landmeetkunde

geodetischer (uninflected comparative)
geodetische (inflected positive)
geodetischere (inflected comparative)
geodetischers (partitive comparative)

opgebouwd uit driehoeken die een gebold vlak vormen

De toren, ontworpen in de jaren vijftig, is overduidelijk gebaseerd op de ‘geodetische’ stavenconstructies van de Amerikaanse uitvinder Richard Buckminster Fuller, maar Kahn laat zien dat je hiermee ook wiebeltorens kunt bouwen.

Weblink bron
Bernard Hulsman
 “Kahn: architect die achterom en vooruit keek” (2 oktober 2012) op nrc.nl


antisliplaag

samenstelling van slip ww en laag zn met het voorvoegsel anti-

stroeve laag die ervoor zorgt dan men minder snel uitglijdt als men zich erover voortbeweegt

"Toch hebben ze aan alle details gedacht: er zit zelfs een antisliplaag op het dek."

Weblink bron
Marc Bessems
 “Acht ton coke in een Colombiaanse drugsduikboot” (11-01-2016), NOS

De antisliplaag die drie weken geleden werd aangebracht op de spekgladde rvs-goten op het Stationsplein in Enschede, laat op veel plekken alweer los.

Weblink bron “Antisliplaag op Stationsplein in Enschede laat alweer los” (08-10-2019), Tubantia


bandwerk

Het gebouw oogt in eerste instantie een beetje protserig met zijn rode bakstenen gevel, bandwerk in natuursteen en spitse, gotisch aandoende bogen.

Weblink bron “Stadsgezichten: Turngebouw/De Krakeling” (9 september 2010), Het Parool


boeiboord

samenstelling van boei zn en boord zn
uit het Surinaams - Nederlands

gutter board

een opstaande zijde van een dakrand of dakgoot


boerenhoeve

samenstelling van boer zn en hoeve zn met het invoegsel -en-

homestead

woon- en bedrijfsgebouw voor een boerenfamilie en hun bedrijf

boerenhoeven (plural)
boerenhoeves (plural)

Even later overkwam Tratnik bijna hetzelfde, maar de Sloveen wist de meubelen te redden door het erf van een boerenhoeve op te sturen.

Weblink bron “Tratnik wint Volta Limburg Classic na chaotische finale” (31-03-2018), NOS

We zitten nu al op onze bestemming, een boerenhoeve met gites, gerund door Nederlanders. We gaan hier twee weken heerlijk genieten.’’

Weblink bron
Peter Groenendijk
 “Op vakantie op zwarte zaterdag? Dat doen we altijd!” (29-07-2017), Tubantia

Verder heeft het landgoed als boerenhoeve een geschiedenis die teruggaat tot 1410.

Weblink bron
Mariëtte Cellarius
 “Toch fietstocht langs monumenten dankzij Historische Kring Wierden” (09-09-2020), Tubantia


binnendeur

inner door

een afsluiting tussen twee ruimtes in een gebouw

binnendeuren (plural)
binnendeurtje (diminutive singular)
binnendeurtjes (diminutive plural)

Het sluiten van binnendeuren voor het slapen gaan geeft bijna drie keer zoveel tijd om te vluchten bij brand. Dat blijkt uit een praktijkproef van de Brandwonden Stichting en de brandweer. Gesloten deuren houden de rook – de grootste bedreiging bij brand – nog enige tijd buiten de slaapkamer.

Weblink bron “Deuren sluiten verdrievoudigt overlevingskansen bij brand” (27-10-2016), NOS

Een gordijn aan de deur vloog in brand, maar kon snel worden gedoofd. De voordeur was verwoest en er sneuvelde ook een raam verderop in de gang. Door de luchtdruk van de ontploffing zit er een barst in een binnendeur.

Weblink bron “Minder illegaal vuurwerk onderschept, maar vuurwerkbommen blijven” (30-12-2016), NOS


funderingspaal

samenstelling van fundering zn en paal zn met het invoegsel -s-

funderingspalen (plural)
funderingspaaltje (diminutive singular)
funderingspaaltjes (diminutive plural)

heipaal die diep de grond in geboord of geslagen wordt om een stevig fundament te zijn voor de bouwwerken die men er bovenop wil maken


hartpaal

hartpalen (plural)
hartpaaltje (diminutive singular)
hartpaaltjes (diminutive plural)

de middelste zware heipaal voor een fundament, die door palen van lichter soort wordt omgeven


kokerpaal

holle stalen paal voor waterbouwkundige werken, meest vierkant of rechthoekig van doorsnede


compactheid

afleiding van compact met het achtervoegsel -heid

compaction

het samengedrongen en daardoor stevig zijn

de mate waarin de verhouding inhoud / oppervlak groter is

Tegelijkertijd is volgens mij de compactheid van het Apple-ringgebouw niet zo best en dat zal het bedrijf gaan merken in de primaire energievraag. Dat kan door hernieuwbare energie wel weer worden gecompenseerd, al vind ik het beter om onnodige vraag te voorkomen."

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Apples 'ruimteschip': een marketingmachine van 5 miljard” (12-09-2017), NOS


computerlokaal

samenstelling van computer zn en lokaal zn

computerlokalen (plural)
computerlokaaltje (diminutive singular)
computerlokaaltjes (diminutive plural)

ruimte in een (school)gebouw waarin computers staan opgesteld

Allen en Bill Gates leerden elkaar kennen op de middelbare school in Seattle, in het computerlokaal. Beiden hadden al vroeg de betekenis van informatietechnologie door: ze voorzagen dat er ooit in elk huis een computer zou staan.

Weblink bron “Mede-oprichter Microsoft Paul Allen overleden” (16-10-2018), NOS

Een scholier had op straat een granaat gevonden en nam het explosief mee naar school. In het computerlokaal zou hij er onvoorzichtig mee zijn omgegaan, zegt het Dagestaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. De jongen is aangehouden.

Weblink bron “Scholier neemt granaat mee naar school in Dagestan: 1 dode” (24-04-2017), NOS


schroefpaal

schroefpalen (plural)
schroefpaaltje (diminutive singular)
schroefpaaltjes (diminutive plural)

paal voor funderingen met schroefvormig uiteinde


paalfundering

samenstelling van paal zn en fundering zn

fundering dmv palen die bij voorkeur op een stabiele ondergrond staan


dakgebint

portaalvormige constructie waarop het dak rust

Het huis is hol en vol duisternis/„mijn lief, mijn lief, o waar gebleven”/gefluister is/boven op zolder, het dakgebint.

Weblink bron “Boekenweek” (15 maart 2002), Reformatorisch Dagblad


deurstijl

door pillar

vertikaal deel van het raamwerk waarin een deur wordt afgehangen

Volgens de politie greep de verkeersregelaar naar de deurstijl en het stuur en bleef hij een paar meter aan de auto hangen. Daarna viel hij en raakte hij gewond aan zijn hoofd. Ook heeft de man een paar schaafwonden.

Weblink bron “Man sleurt verkeersregelaar mee” (10-06-2013), NOS

S. belt met 112 maar als agenten voor de deur staan doet hij niet open, hij is druk bezig zijn belangrijke spullen in een tas te stoppen. Uiteindelijk blijkt de schade van de brand mee te vallen, een kapotte ruit en een verkoolde deurstijl.

Weblink bron
Erik Jan Jansen
 “Wereldvreemde Enschedeër verbrandt pornoboekje in tuin en steekt bijna eigen huis in de fik” (26-11-2020), Tubantia


volkswoning

samenstelling van volk zn en woning zn met het invoegsel -s-

volkswoningen (plural)
volkswoninkje (diminutive singular)
volkswoninkjes (diminutive plural)

eenvoudige, kleine woning voor de gezinnen van mensen die productiearbeid verrichten

Zo belooft Obrador de onmiddellijke bouw van 1 miljoen volkswoningen om het tekort aan goedkope huur- en koophuizen op te vangen.

Weblink bron “Mexico kiest straatvechter of academicus” (30 juni 2006), Reformatorisch Dagblad

Ook zegt hij honderdduizenden volkswoningen te zullen bouwen in een poging de uitgestrekte krottenwijken rond de grote steden te ontvolken.

Weblink bron “Ecuadoranen moeten opnieuw naar de stembus” (17 oktober 2006), Reformatorisch Dagblad


dorpscentrum

samenstelling van dorp zn en centrum zn met het invoegsel -s-

dorpscentrums (plural)
dorpscentra (plural)
dorpscentrumpje (diminutive singular)
dorpscentrumpjes (diminutive plural)

gebouw waarin belangrijke gemeenschapsvoorzieningen voor een dorp zijn gehuisvest


eengezinshuis

samenstellende samenstelling van een ht, gezin zn en huis zn met het invoegsel -s-

single family house

woning die gebouwd is om bewoond te worden door ouders en de kinderen van die ouders

eengezinshuizen (plural)
eengezinshuisje (diminutive singular)
eengezinshuisjes (diminutive plural)

De omwonenden klaagden over de massaliteit van het woongebouw. Zij zijn niet tegen woningbouw in de polder, zo verklaarde hun woordvoerder A. Goudswaard. Maar in een dorp met gewone eengezinshuizen past een appartementengebouw van 15 meter hoog niet en het is ook nog nooit vertoond in Maasland, zo stellen de tegenstanders.

Weblink bron “Fiat voor bouw flat in Maasland” (1 juli 2004), Reformatorisch Dagblad

Hij adviseert de gemeente dan ook zich meer te richten op grondgebonden woningen, zoals eengezinshuizen.

Weblink bron
Gerco Verdouw
 “„Lisse langzaam met beslissingen”” (13 december 2006), Reformatorisch Dagblad


eenpersoonskamer

samenstelling van eenpersoons en kamer zn

single room

kamer voor het verblijf van één persoon (bijvoorbeeld in een hotel of ziekenhuis)

eenpersoonskamers (plural)
eenpersoonskamertje (diminutive singular)
eenpersoonskamertjes (diminutive plural)

In het nieuwe ziekenhuiscomplex hoeven de patiënten zich niet meer te storen aan het gesnurk of het bezoek van de buurman. Alle patiënten hebben een eenpersoonskamer, eigen wc, douche én tillift. Daarnaast kunnen patiënten via een tablet de temperatuur en het licht regelen en om een glas water of een kussen vragen.

Weblink bron “'Thuis behandelen gaat voor veel ziektes en ingrepen niet op'” (28-05-2018), NOS

Op het schip, waar zo'n 200 uitgeprocedeerde asielzoekers wonen, leven de bewoners te dicht op elkaar. "Op dit moment verblijven veel bewoners met z'n tweeën op een eenpersoonskamer, waardoor de veilige afstand van anderhalve meter niet gegarandeerd kan worden.

Weblink bron “Gemeente Groningen huurt extra boot voor opvang asielzoekers” (02-04-2020), NOS


eerstesteenlegging

samenstellende samenstelling van eerste bn, steen zn en legging zn

de ceremoniële start van de bouw van een bouwwerk

Nieuwe hofjesprojecten worden met open armen ontvangen door de gemeente Rijssen-Holten. Dat zei wethouder Erik Wessels vrijdagmiddag bij de eerstesteenlegging voor het complex Noaberhof Op ’n Esch aan de Wilhelminastraat.

Weblink bron
Dick Janssen
 “Nog meer hofjes zijn welkom in Rijssen: ‘Hier helpen bewoners elkaar tenminste’” (3-09-2021), Tubantia

De woontoren is 187 meter hoog en is Spanjes vijfde hoogste bouwwerk. Het Spaanse vakantieoord telt nu 27 flatgebouwen die hoger zijn dan 100 meter. Dat het zo lang geduurd heeft vooraleer het project klaar was, heeft alles te maken met de zware vastgoedcrisis die Spanje in 2008 trof, twee jaar na de eerstesteenlegging.

Weblink bron
krs
 “Hoogste woontoren van Europa is na 15 jaar (eindelijk) af” (26/07/2021), De Standaard


eiffeltoren

eponiem, leenvertaling van Frans tour Eiffel, samenstelling van Eiffel en "A.G. Eiffel " en toren zn

eiffeltorens (plural)
eiffeltorentje (diminutive singular)
eiffeltorentjes (diminutive plural)

toren die lijkt op de Eiffeltoren van Parijs


entreehal

entrance-hall

ruimte direct na de ingang van een gebouw, waar bezoekers in eerste instantie ontvangen kunnen worden

entreehallen (plural)
entreehalletje (diminutive singular)
entreehalletjes (diminutive plural)

De schutter wil nog meer mensen vermoorden, maar dan blokkeert het wapen. Hij schiet nog in het wilde weg door de entreehal, waarbij een vrijwilligster wordt geraakt en slaat dan op de vlucht. Het zwaargewonde slachtoffer zal later in het ziekenhuis overlijden. In minder dan een minuut tijd heeft hij een bloedbad aangericht.

Weblink bron
Bert van Slooten
 “Proces tegen verdachten eerste IS-aanslag in Europa van start” (10-01-2019), NOS

Zwagerman is in de entreehal op schermen te zien en te horen op beelden van De Wereld Draait Door met gesprekken over kunst die hij voerde met Matthijs van Nieuwkerk. Hij vertelt over Vincent van Gogh en een van zijn grote favorieten, de Amerikaan Mark Rothko. Het werk van dergelijke grootheden is schaars.

Weblink bron
Jeroen Wielaert
 “Joost Zwagerman schiep luidkeels feest van stilte in Bergen” (12-12-2015), NOS


tweegezinswoning

samenstelling van twee ht en gezinswoning zn

bouwwerk bedoeld als verblijfplaats voor twee paar ouders met kinderen

Tussenmuren, doorgangen, slim verscholen sanitair: allemaal het werk van haar vader, wijst ze trots. Zo maak je van een oude boerderij een moderne tweegezinswoning.

Weblink bron
Sandra Heerma van Voss
 “'We zijn pioniers'” (11 juli 2009) op nrc.nl


boerenhuis

samenstelling van boer zn en huis zn met het invoegsel -en-

boerenhuizen (plural)
boerenhuisje (diminutive singular)
boerenhuisjes (diminutive plural)

Van Lienden heeft het historische boerenhuis op zijn terrein al opgegeven. "Het implodeert langzaam maar zeker. De scheuren worden steeds groter, het plafond kwam al vijf centimeter naar beneden. De lekkages door de smeltende sneeuw verergeren die situatie. Het zal tegen de vlakte moeten en er zal uiteindelijk een houten huis moeten komen dat nieuwe aardbevingen kan doorstaan."

Weblink bron
Rop Zoutberg
 “Getroffen Nederlanders in Italië doen laatste poging bedrijf te redden” (26-01-2017), NOS

Het is een levenskracht, die zich uit in concentratie en de aandacht voor het eeuwige leven, en het geeft een „monumentale stijl” aan het leven dat in „menig boerenhuis” beter wordt begrepen dan in de „drukke persoonlijkheidscultuur” van de zogenaamde ‘cultuurmens’.

Weblink bron
Bart Jan Spruyt
 “Bart Jan Spruyt: De spiegel van het Friese Reveil” (6 september 2019), Reformatorisch Dagblad


traliewerk

traliewerkje (diminutive singular)
traliewerkjes (diminutive plural)

een afdichting gemaakt van metalen staven

Uit het dierenasiel in Enschede zijn afgelopen weekend twee straatkatten gestolen. De dieren, van wie er één ziek is, zaten in het dierenasiel in quarantaine. De daders zijn binnengekomen door het traliewerk van de quarantaineafdeling te verwijderen.

Weblink bron
Angelique Kunst
 “Straatkatten gestolen uit asiel” (01-05-2010), Tubantia

De piloot werd begin februari vorig jaar door IS-strijders in een traliewerk gevangen gezet en in brand gestoken.

Weblink bron “'Kleine kans dat F-16-piloten in handen van IS vallen'” (12-01-2017), Tubantia


vloerplank

tongued and grooved boarding

een van de planken die een houten vloer maken

vloerplanken (plural)
vloerplankje (diminutive singular)
vloerplankjes (diminutive plural)

De nieuwe eigenaren van een kasteel in de Franse Alpen keken vreemd op toen ze bij een renovatie de vloerplanken vervingen. Op de onderkant van de vloerdelen stonden allerlei teksten geschreven.

Weblink bron “Dagboek gevonden op vloerplanken Frans kasteel, vol met overspel en moord” (04-06-2018), NOS

Consumenten moeten in de winkel in één oogopslag kunnen zien of het tuinmeubulair, de schutting of de vloerplanken gemaakt zijn van ’goed’ of ’fout’ hout.

Weblink bron “CDA en VVD blijven bij Europese aanpak illegaal hout” (26 januari 2005), Reformatorisch Dagblad


daklei

dakleien (plural)
dakleitje (diminutive singular)
dakleitjes (diminutive plural)

een dakbedekking bestaande uit individuele overlappende elementen (oorspronkelijk gemaakt van leisteen)

Om het daklei te laten vervangen, is namelijk wel een groot geldbedrag nodig. In dit geval gaat het om ongeveer anderhalve ton, dat hebben we natuurlijk niet zo maar even liggen.

Weblink bron “Vriezenveense Ontmoetingskerk toe aan nieuw dak” (10-01-2017), Tubantia

Onderzoek heeft aangetoond dat er in beperkte mate asbest aanwezig was in de dakleien van de Ark van Noe, het toekomstige asielcentrum in Bilzen dat deels in vlammen is opgegaan.

Weblink bron “Asbest aangetroffen in dakleien van asielcentrum Bilzen” (16/11/2019), De Standaard


boerengebouw

samenstelling van boer zn en gebouw zn met het invoegsel -en-

boerengebouwen (plural)
boerengebouwtje (diminutive singular)
boerengebouwtjes (diminutive plural)

bedrijfsgebouw dat deel uitmaakt van een agrarischbedrijf

Weidler zei dat de schilderijen, met de titels 'Boerderij' en 'Boerengebouwen aan de rivier', tussen 23 en 25 april zouden worden geveild. De aquarellen dateren uit 1914, toen Hitler 25 jaar was.

Weblink bron
avb
 “Veiling aquarellen Hitler” (17/04/2009), De Standaard


omheiningsmuur

samenstelling van omheining zn en muur zn met het invoegsel -s-

omheiningsmuren (plural)
omheiningsmuurtje (diminutive singular)
omheiningsmuurtjes (diminutive plural)

een stenen muur die een stuk grond afschermt van de omgeving en er voor zorgt dat men niet naar buiten kan gaan

In de dierentuin van Berlijn is zondag een beer ontsnapt. Juan (19), 110 kilo zwaar en twee meter lang, gooide een tak in de gracht rond zijn buitenplaats. Staande op de tak, hees hij zichzelf omhoog aan de twee meter hoge omheiningsmuur.

Weblink bron “Beer ontsnapt in dierentuin Berlijn” (30 augustus 2004), Reformatorisch Dagblad

Twee gevangenen zijn maandag op een zeer klassieke manier ontsnapt uit de gevangenis in het Belgische Verviers. Ze hadden met een schroevendraaier een groot gat gemaakt in de muur van hun cel. Daarna knoopten ze lakens aan elkaar en daalden zo naar beneden. Bij een omheiningsmuur stonden handlangers klaar met een ladder.

Weblink bron “Belgische boeven ontsnappen met laken” (14 april 2008), Reformatorisch Dagblad


bouwwerkzaamheden

samenstelling van bouw zn en werkzaamheden zn

alle bezigheden die deel uitmaken van een bouwproces

Weblink bron “Expo 2020: niet vijf, maar drie arbeiders overleden bij bouwwerkzaamheden” (ZA 2 OKTOBER 2021), NOS

De brandweer meldt dat de winkel en de bovenwoningen nog in aanbouw waren. Het is niet duidelijk of er een verband is tussen de bouwwerkzaamheden en de brand.

Weblink bron “Winkel en woningen uitgebrand in Aalsmeer” (WO 27 OKTOBER 2021), NOS


projectontwikkeling

samenstelling van project zn en ontwikkeling zn

property development

het proces waarbij grond, geld en gebruikers bijeen gebracht worden om een bouwwerk te realiseren

Braal pleit ervoor corporaties failliet te kunnen laten gaan, en de sociale activiteiten strikt te scheiden van de commerciële projectontwikkeling.

Weblink bron “Enquête Woningcorporaties: gevaar nog niet geweken zegt CFV” (08-07-2014), NOS

"Het is echt belangrijk dat de sector weer gaat doen waar hij voor is: huizen voor mensen met een kleine portemonnee. En geen geld meer verspillen aan wilde avonturen zoals projectontwikkeling of zo'n boot in Rotterdam," zegt Blok.

Weblink bron “'Misstanden woningcorporaties ontluisterend'” (30-10-2014), NOS


buitengebouw

buitengebouwen (plural)
buitengebouwtje (diminutive singular)
buitengebouwtjes (diminutive plural)

een klein gebouw dat naast of buiten het hoofdgebouw staat

Normaal gesproken krijgen de veiligheidsagenten die dergelijke dure, grote woningen bewaken een garage, poolhouse of ander buitengebouw toegewezen dat gebruikt wordt als commandopost met een toilet en ruimte waar ze pauze kunnen nemen.

Weblink bron “Toilet voor geheim agenten van gezin Ivanka Trump kost 3000 dollar per maand” (14-01-2021), Tubantia

Bij het koetshuis neemt de heer des huizes afscheid. Hier bij de buitengebouwen nadert de voltooiing van een proces van grote volharding.

Weblink bron
Jolanda Driesse
 “Buitenplaats Mon Plaisir: hersteld in oude luister” (1 februari 2012), Reformatorisch Dagblad

De politie gaat er vooralsnog vanuit dat het meisje nog leeft. Maar omdat ieder spoor van haar ontbreekt, hebben de autoriteiten inwoners om hulp gevraagd. „We vragen iedereen die al in schuurtjes en buitengebouwen hebben gekeken, dat nog een keer te doen”. Ondertussen zijn agenten, vrijwilligers en reddingsteams naarstig op zoek naar het verdwenen kind, onder meer met warmtebeeldapparatuur.

Weblink bron
2 oktober 2012
 “Wales in ban van grote zoektocht meisje” (2 oktober 2012), Reformatorisch Dagblad


binnenklimaat

de atmosferische omstandigheden (temperatuur, windsnelheid en luchtvochtigheid) in leefomgevingen zoals broeikassen en gebouwen

Het eerste waar u rekening mee moet houden voor een gezond binnenklimaat is de tempratuur in huis.

Door archive.org gearchiveerde versie van 2017-01-20 “Zo woont u met een gezond binnenklimaat”, thuicomfort.nl


bouwklimaat

bouwklimaten (plural)
bouwklimaatje (diminutive singular)
bouwklimaatjes (diminutive plural)

heersende algemene (economische) toestand in het bouwbedrijf

Ze vormen met elkaar een aardige afspiegeling van het bouwklimaat in het land: de 258 inzendingen voor de jaarlijkse Gebouw-van- het-Jaarverkiezing, georganiseerd door de Bond van Nederlandse Architecten (BNA).

“Regionale nominaties voor architectuurprijs” (2005-02-27), Eindhovens Dagblad


klimaatgevel

samenstelling van klimaat zn en gevel zn

een 'actieve' gevel die op een slimme manier gebruikmaakt van daglicht, zonnewarmte en luchtverversing om het binnenklimaat te regelen


herbestemming

afleiding van bestemming met het voorvoegsel her-

het geven van een nieuwe functie aan een bestaand pand

Paleis Soestdijk is weer een stapje dichter bij een nieuwe bestemming. Vier plannen mogen een gooi doen naar de herbestemming van het paleis, maakte het Rijksvastgoedbedrijf bekend.

Weblink bron “Het oude hart van de monarchie staat al tien jaar leeg” (21-12-2015), NOS

Grootswagers pleit ervoor dat gemeenten, de buurt en de parochie samen kijken naar herbestemming van de kerk. "Dit is een probleem. Het grootste museum van Europa staat te koop."

Weblink bron “Volop alternatieven voor het slopen van leegstaande kerken” (22-12-2015), NOS

Met de herbestemming van de slachterij in Leeuwarden hoopt Vion te profiteren van de groei van het aantal zogenoemde flexitariërs; mensen die een paar dagen per week bewust geen vlees eten.

Weblink bron “Slachterij gaat op andere toer: alleen nog maar vegaproducten maken” (30-10-2019), NOS


bouwtechnisch

samenstelling van bouw zn en technisch bn

bouwtechnischer (uninflected comparative)
bouwtechnische (inflected positive)
bouwtechnischere (inflected comparative)
bouwtechnischers (partitive comparative)

De crisis heeft flink huisgehouden in architectenland. In 2008 waren er nog ruim 14.500, nu zijn er nog maar 6500 architecten, bouwtechnisch tekenaars, en bestekschrijvers. Ook de omzetten zijn dramatisch gedaald.

Weblink bron “Minimumtarief voor zzp-architecten” (20-07-2015), NOS

Bouwtechnisch onderzoek heeft uitgewezen dat de vooroorlogse huizen stabiel en veilig zijn. Morgen worden in de woningen trillingsmeters geplaatst.

Weblink bron “Bewoners trillende huizen Rotterdam weer naar huis” (24-11-2016), NOS

De teamleden hebben bouwtechnisch inzicht en beschikken over speciale zoekapparatuur om slachtoffers op te sporen. Ook hebben ze gereedschap en materieel bij zich om de bouwconstructie te stabiliseren.

Weblink bron “Dat niemand omkwam bij de gasexplosie in Den Haag 'is een wonder'” (28-01-2019), NOS


brugleuning

parapet

hek langs de zijkant van een brug die voetgangers beschermt tegen in het water vallen

Bij de sluis moest ze stoppen, zo duizelig was ze. Ze legde haar hoofd op de brugleuning en ademde diep in en uit om haar gedachten weer op een rijtje te krijgen.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

De Sloebrug in Vlissingen is gisteren omhoog gegaan terwijl er iemand op stond. Op foto's is te zien hoe een vrouw met een fiets zich aan de brugleuning vastklampt. Volgens de provincie Zeeland, eigenaar van de brug, kroop de vrouw onder de slagbomen door. Ze bleef ongedeerd.

Weblink bron “Brug in Vlissingen gaat omhoog met vrouw erop” (19-06-2017), NOS


groepseenheid

samenstelling van groep zn en eenheid zn met het invoegsel -s-

zelfstandig bouwwerk waarin een vast verband van mensen kan wonnen of werken

Op deze locatie zou vrij eenvoudig een groepseenheid geplaatst kunnen worden voor 12 \ 16 jongeren die 24 uursbegeleiding krijgen.

Weblink bron Gearchiveerde versie
gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude
 “Informatienota opvang statushouders” (april 2016), p. 3


vleugelmuur

vleugelmuren (plural)
vleugelmuurtje (diminutive singular)
vleugelmuurtjes (diminutive plural)

een van de stenen wanden links en rechts van een deur of bouwsel

Eén der spanten in de zuiderzijbeuk is 1663 gemerkt, en het is niet onmogelijk, dat bij die gelegenheid de westelijke vleugelmuren zijn gebouwd. Dit zou een verklaring kunnen geven aan het bestaan van een omlopende lijst aan de westelijke vleugelmuur, die dan eertijds onder een goot of dakoverstek zou hebben gelopen.

R.F.P. de Beaufort & Herma M. van den Berg
 “De Betuwe.” (1968), Staatsuitgeverij, Den Haag, p. 316


heimachine

samenstelling van heien ww en machine zn

pile-driver

machine die heipalen in de grond kan drijven als fundering voor bouwwerken

heimachines (plural)
heimachinetje (diminutive singular)
heimachientje (diminutive singular)
heimachinetjes (diminutive plural)
heimachientje (diminutive plural)

Na de bevrijding hadden deze collaborateurs grote opdrachten van de Nederlandse staat binnengehaald, met hulp van de Marshall-gelden; zij hadden het materieel om direct aan de slag te gaan. Reid had op zijn handen na niks; geen hamer, geen graver, geen heimachine.

Even verderop leunt een heimachine tegen een betonnen zuil. Vanwege de strenge vorst is de bouw op het park tijdelijk tot stilstand gekomen.

Weblink bron
Arjen van der Horst
 “2012: Spelen van de Soberheid” (09-08-2012), NOS

Het project heeft vertraging opgelopen door een defecte heimachine en onvoorziene grondsanering. Sinds dinsdag wordt er al tot 's avonds laat geheid.

Weblink bron “Arnhem blijft geheid wakker” (29-07-2010), NOS


paneeldeur

panel door

een deur die bestaat uit een of meerdere houten vlakken

paneeldeuren (plural)
paneeldeurtje (diminutive singular)
paneeldeurtjes (diminutive plural)

Een huis dat haar grootvader gebouwd heeft en waarin elke ruimte zijn handtekening draagt in gladgepolijste paneeldeuren, ronde lambrisering, gestucte wanden en bewerkte plafonds.

Het is een huiskamer. Hoge plafonds, ornamenten en een houten paneeldeur. In de hoek is een opstelling gemaakt van decorplaten, twee lichte camera's op statief en twee fauteuils; eentje voor de interviewer en eentje voor de gast. Webcasting vanuit de binnenstad van Istanbul.

Weblink bron
Lucas Waagmeester
 “Turkije breidt censuur uit, nu is het internet aan de beurt” (19-04-2018, 22:12), NOS


achtermuur

achtermuren (plural)
achtermuurtje (diminutive singular)
achtermuurtjes (diminutive plural)

De muren brandden helemaal en de achtermuur was ingestort, het houten dak dreigde naar beneden te komen en de balken gloeiden. De menigte wachtte kennelijk op het moment dat het dak zou instorten.

Leo Tolstoj
 “Oorlog en Vrede” (1869), van Oorschot, ISBN 978902825115 1

Het kantoor - waarin een enorme kondor in de hal zijn vleugels uitslaat, krijgt aan de achterzijde een aanbouw. Het nieuwe deel komt langs de Regge en bestaat uit een souterrain met drie bouwlagen. De vloeroppervlakte van het kantoorpand wordt daarmee van 3700 naar 4600 vierkante meter vergroot. Om de uitbreiding mogelijk te maken wordt een deel van de achtermuur van het pand gesloopt. Met de bouw, die uiteraard door Wessels zelf wordt gerealiseerd is een slordigde miljoen euro gemoeid.

Weblink bron “Kondor van Dik Wessels krijgt meer ruimte” (22-02-2011), Tubantia


balkondeur

een deur die van binnen een gebouw naar een balkon leidt

Gaat u alstublieft weg, ik weet ook zonder u wel wat ik moet doen, schreeuwde Rastoptsjin kwaad. Hij stond bij de balkondeur naar de menigte te kijken. 'Dit hebben ze Rusland aangedaan!'

Eind vorig jaar goot de vrouw een jerrycan met benzine leeg in de slaapkamer waar de man lag te slapen. Ze trok de slaapkamerdeur dicht en stak het huis met benzine en een gasbrander in brand. Eerder had ze al de deurklink aan de binnenkant weggehaald. De ramen en balkondeuren waren ook dicht en ze had de batterijen uit de rookmelders gehaald.

Weblink bron “Acht jaar voor vrouw die overspelige man in brandende slaapkamer opsloot” (25-07-2018), NOS


overbouwen

samenstelling van over bw en bouwen ww
**óverbouwen [1]: "over" in de betekenis "naar een nieuwe plaats", naar het voorbeeld van inbouwen ww
**óverbouwen [2]: "over" in de betekenis "opnieuw"
**óverbouwen [3]: "over" in de betekenis "boven uitstekend"
**overbóúwen: "over" in de betekenis "boven"

bouwde over (past)
overgebouwd (past participle)

horizontaal zo uitbreiden dat de gevel boven vooruitspringt ten opzichte van het lager gelegen deel

De verdieping (1617) is hier overgebouwd op geprofileerde zandsteenen kraagstukken, waartusschen troggewelven.

J.C. Overvoorde e.a.
 “Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VII. De provincie Overijssel.” (1923), Algemeene Landsdrukkerij, Den Haag / A. Oosthoek, Utrecht, p. 71


meidenkamer

samenstelling van meid zn en kamer zn met het invoegsel -en-

meidenkamers (plural)
meidenkamertje (diminutive singular)
meidenkamertjes (diminutive plural)

Intussen wisten ze in de meidenkamer niet alleen dat er een minister met zijn zoon was aangekomen, ze wisten ook precies hoe ze eruitzagen.

kamer die is ingericht naar de smaak van meisjes

Een stoere meidenkamer, dat was de grootste wens van de zestienjarige Mandy uit Enschede. Die ging deze week in vervulling, met dank aan de Doe Een Wens Stichting Nederland en vele vrijwillige helpers.

Weblink bron “Doe Een Wens helpt Mandy aan nieuwe kamer” (09-12-2006), Tubantia


bidvertrek

samenstelling van bidden zn en vertrek zn

bidvertrekken (plural)
bidvertrekje (diminutive singular)
bidvertrekjes (diminutive plural)

kamer die speciaal is ingericht om in te bidden

Ze stond op maar liep voordat ze naar beneden ging eerst het bidvertrek binnen en bleef met haar ogen gericht op het door een lampje verlichte, zwart geworden gelaat van de grote icoon van de Verlosser enkele ogenblikken met gevouwen handen staan.

Voor zulke mensen bidt Hij. Hij slaat Zijn ogen op naar de hemel (vers 1). Een eerbiedige gebedshouding in de openlucht, want een bidvertrek heeft Hij niet. Hij blijft tijdens het gebed naar Boven staren. Wat een les voor ons nietige mensjes, die het altijd maar van de aarde verwachten.

Weblink bron “Ds. Van Aalst: Verwacht het op biddag niet van de aarde” (11 maart 2013), Reformatorisch Dagblad


dakvenster

dakvensters (plural)
dakvenstertje (diminutive singular)
dakvenstertjes (diminutive plural)

Ik opende het dakvenster en verwelkomde de kille, ziltige buitenlucht.

Mariska Overman
 “Noorderlicht” (2021), de Crime Compagnie, ISBN 9789461094766

Keuken en zit-groep baden in licht dat via voorraam, dakvenster en dakluik binnenvalt. Let vooral ook op het plafondpaneel dat één geheel vormt met dakvenster en dakluik en dat is voorzien van indirecte sfeerverlichting.

Weblink bron
Niek Schenk
 “De Camper van het Jaar is een Bürstner en de Caravan van het Jaar komt van Dethleffs” (09-10-2019), Tubantia


achterwand

back wall

de achterste muur van een gebouw of vertrek

achterwanden (plural)
achterwandje (diminutive singular)
achterwandjes (diminutive plural)

De tentoonstelling, met een toepasselijke minimalistische titel - (Dash, mocht je de behoefte hebben om het hardop te zeggen, later bekend als Four Paintings Plus Dress) nam maar een fractie van de ruimte in beslag, aan weerszijden in de hoofdzaal hing een schilderij van 120 × 120 cm en aan de achterwand hingen er twee.

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

Uit onderzoek van een constructeur is gebleken dat de kerktoren stabiel is. Ook de rechterzijgevel is stabiel. De achterwand en de linkerzijgevel zijn dat niet, meldt de gemeente. Om die reden blijven er hekken staan om het kerkterrein. Ook de begraafplaats valt binnen die afzetting.

Weblink bron “Bijna alle omwonenden van verwoeste kerk Hoogmade kunnen weer naar huis” (05-11-2019), NOS


appartementengebouw

samenstelling van appartement zn en gebouw zn met het invoegsel -en-

gebouw met verschillende zelfstandige wooneenheden

Woningen als nummer 3D in het Apthorp, een appartementengebouw dat een heel blok beslaat tussen West 78th en 79th Street bij Broadway in Upper West Side, wisselen altijd onderhands van eigenaar, ze worden nooit in het openbaar aangeboden.

In de buurt van Miami Beach in de Amerikaanse staat Florida is een appartementengebouw van twaalf verdiepingen gedeeltelijk ingestort. Beelden tonen een enorme puinhoop en ravage.

Weblink bron “Appartementengebouw van twaalf verdiepingen in Miami deels ingestort” (24-06-2021), NOS


productiehal

samenstelling van productie zn en hal zn

grote ruimte waarin men producten kan fabriceren

Owen wil de dagen liever zo identiek mogelijk maken, ze een functie geven; hij put veel kracht uit de herhalingen en uit de aanblik van de piano’s die in verschillende stadia van afwerking in rijen opgesteld staan als hij het C3-station van de productiehal van Weber Piano & Pianola Co. binnenstapt.

Anderhalve week geleden klommen actievoerders in bomen op het privéterrein van VDL Nedcar. Ze voeren actie tegen de kap van ongeveer zeven hectare van het bos, pal naast de autofabriek van VDL Nedcar. Het bedrijf wil daar een nieuwe productiehal bouwen. Sinds het begin van de actie zijn al meer dan twintig actievoerders aangehouden.

Weblink bron “Zeven actievoerders aangehouden bij ontruiming Sterrebos” (DI 8 FEBRUARI 2022), NOS


moulure

moulures (plural)
mouluren (plural)
(mouluurke) (diminutive singular)

lijst die als versiering langs de randen van een oppervlak is aangebracht

Met behulp van deze baluster met moulure in dennenhout (920 x 25 x 60 mm) monteer je de hoognodige handrail voor je trapleuning.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Baluster met moulure in den 920x25x60MM” op zelfbouwmarkt.be

⧖ Ik die in jaren lang geen goede moulure der antieken gezien heb, en die ze hier hebben zijn zeer mooi, en die in die jaren steeds het levend model onder de oogen heb gehad, ik sta verbaasd over de almachtige kennis en juistheid van sentiment van de ouden, nu ik het eens goed terug zie.

Vincent van Gogh (ed. J. van Gogh-Bonger)
 “Brieven aan zijn broeder. Deel 2. nr. 445” (1914), Mij. voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam, p. 607


buitenmuur

buitenmuren (plural)
buitenmuurtje (diminutive singular)
buitenmuurtjes (diminutive plural)

In de buitenmuur was een houten poort, waarvan hij het hangslot opende.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

Aan de buitenmuur is een plaquette te lezen met een versregel van oud-gevangene Anthonie Donker: "Gedenk hun laatste gang door deze poort. Hun leven voor vrijheid en voor recht gegeven. Zet hun strijd voort."

Weblink bron “Waalsdorpervlakte en Oranjehotel vanaf vandaag Rijksmonument” (04-09-2021), NOS


hijsbalk

lifting beam

een balk waaraan goederen omhoog of omlaag kunnen worden getransporteerd

Kunnen we hem aan de hijsbalk optakelen? Misschien verloor de droom zijn geloofwaardigheid doordat het bellen, ondanks de geopende deur, almaar doorging, en was dat eerder dan het bellen zelf de oorzaak van zijn ontwaken.

De hijsbalken verraden dat het vroeger een pakhuis was.

Weblink bron
J. R. A. Dekker
 “Kuyper geeft preekbeurt aan Kohlbrugge” (3 september 2002), Reformatorisch Dagblad

Het afmonteren van de Pieter Schelte vindt plaats op het binnenmeer van de Tweede Maasvlakte. Speciaal voor het schip wordt daar een put gebaggerd. In de Rotterdamse haven zullen de 65 meter lange balken van het hefsysteem worden geïnstalleerd. De hijsbalken worden in Italië gebouwd en komen per schip naar Nederland.

Weblink bron “Megaschip wordt afgebouwd in Rotterdam (video)” (11 juli 2014), Reformatorisch Dagblad


luxeappartement

samenstelling van luxe zn en appartement zn

dure, comfortabele woning in een gebouw met meerdere woningen

Luxe-appartement, conciërge, goede stand... de namen waren er nog wel, maar er beantwoordde niets meer aan.

Volgens Solarte zijn er aangiftes van oplichting binnen gekomen van de eigenaar van een jacht, van een luxeappartement en van vier sekswerkers. ,,Afgaand op de eerste geverifieerde informatie maakte de Nederlander gebruik van overschrijvingen die hij weer introk nadat de betalingen waren geregistreerd op de rekeningen van zijn slachtoffers.’’ Solarte riep andere gedupeerden op om ook aangifte te doen tegen Verhagen met het oog op vervolging.

Weblink bron
Caspar Naber
 “Nederlandse voetbalfraudeur opgepakt in Colombia tijdens luxe vakantie: ‘Onbetaalde callgirls, jachten en suites’” (17-06-2021), Tubantia


klinksteen

blok zeer hard gebakken klei, gebruikt als plaveisel of bouwmateriaal

⧖ (…) de lezer worstelt tegen dat huppelen en rammelen dat den geest vermoeit, verstrooit, dat de aandacht op harde proef stelt en zóó eentonig wordt - als de trapplende hoeven van paarden op klinksteen, (…)

H. Claeys
 Verhuizen door Hilda Ram. in: Het Belfort., jrg. 3 deel 1 nr. 6 (juni 1888), S. Leliaert, A. Siffer en Co, Gent, p. 497

⧖ De koelbakken bestaan meestal uit besten klinksteen, bij sommige zeer net vierkant uitgeslepen, dezelven worden in tras opgemetseld; (…)

J. le Francq van Berkhey
 “Natuurlyke historie van Holland. Deel 9.” (1811), P.H. Trap, Leiden, p. 326


klinksteen

steen met een uitholling voor een deurklink


fundamentsteen

samenstelling van fundament zn en steen zn

blokken van hard materiaal om in de grond een constructie te maken waarop een bouwwerk wordt gebouwd

⧖ Op den dag dat de lente aanving van het jaar 1321 luidden de klokken van de oude Domkerk en een blijde processie toog naar de plek, waar de vochtige bodem diep ontbloot lag. Bisschop Frederik, oud en krank, was op zijn slot gebleven, maar Heer Jacob, de deken, en Heer Gisbert van Everdingen, de oudste der Kanunniken, daalden af en metselden den fundamentsteen, die daar voor ongetelde eeuwen den toren zou dragen.

P.H. van Moerkerken
 Jan van den Dom. in: De Gids., jrg. 75 nr. 3 (maart 1911), P.N. van Kampen & zoon, Amsterdam, p. 539


gebouwencomplex

samenstelling van gebouw zn en complex zn met het invoegsel -en-

De pinksterzon bleef onaangedaan boven het gebouwencomplex staan, en droogde haar vingers.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

Er is zelfs sprake van dagboeken, die volgens het Duitse Openbaar Ministerie in 2006 gestolen zijn van Lennon's weduwe Yoko Ono in New York. De voormalig Beatle woonde daar tot zijn dood in het gebouwencomplex The Dakota.

Weblink bron “Duitse politie neemt gestolen spullen Lennon in beslag” (20-11-2017), NOS


halsgevel

neck-gable

een bakstenen gevel van een smal huis (drie, soms twee, ramen breed) met twee hoeken van 90° aan de top die opgevuld zijn met zandstenen ornamenten, zogenaamde klauwstukken

Toen de spelersboot voorbij was, en de voetballers alweer neerhurkten voor de volgende brugboog, bleven we nog even naar de halsgevel van ons vroegere huis staan kijken.

Het huis –met karakteristieke halsgevel– stamt uit circa 1640 en is volgens Exalto bezit geweest van baljuws, schouten en burgemeesters. „De eerst bekende bewoner was Johan van Lodensteijn. Of-ie familie was van Jodocus heb ik helaas niet kunnen achterhalen.”

Weblink bron
Pieter Ariese
 “Een grooten en welbeplanten thuyn” (20 juli 2010), Reformatorisch Dagblad


Kremlin

paleizencomplex in Moskou, regeringszetel van Rusland


bouwploeg

bouwploegen (plural)
bouwploegje (diminutive singular)
bouwploegjes (diminutive plural)

In '97 had ik alles laten doorbreken tot een grote, l-vormige ruimte. Nadat de bouwploeg vertrokken was, stond ik sprakeloos op het spiegelende parket, terwijl Tonio met tot vliegtuigvleugels gespreide armen om me heen draafde, vrolijke lachkreten slakend.

Een vijftig man sterke bouwploeg had maanden gewerkt aan het verzamelen van de takken voor het grote paasvuur van 2000 kuub in Espelo, vertelt verslaggever Pauline Broekema. Maar twee dagen voor Pasen keurde de brandweer deze bult af; zo'n groot vuur was te gevaarlijk gezien de droogte, de wind en de nabije bosrand.

Weblink bron “Drukte bij paasvuur in Espelo” (31-03-2013,), NOS


sluitwerk

fastening device

alle zaken waarmee men ramen en deuren van een gebouw kan afsluiten

Ik kon me vergissen, maar volgens mij ging de discussie over hang- en sluitwerk van kerken in de vroege middeleeuwen, geen uitgesproken Afrikaans onderwerp.

De bendes zoeken volgens de transportorganisatie naar wagens die zich lenen voor de overvalmethode. Van Dijk zegt dat bijvoorbeeld aanhangers met een zeilen huif en wagens zonder hang- of sluitwerk een verhoogd risico lopen.

Weblink bron “Transportsector waarschuwt voor 'James Bond-overvallen'” (02-09-2016), NOS


muursteen

muurstenen (plural)
muursteentje (diminutive singular)
muursteentjes (diminutive plural)

blok hard materiaal waaruit wanden van gebouwen worden gemaakt

Van geschuurde stukjes muursteen, het cement er nog aan, betonijzer en houten balkjes maakt ze speelse broches.

Weblink bron
Dirk Limburg
 “Een sierschaal uit een gedeukte autodeur snijden” (11 augustus 2006) op nrc.nl

'Ter herinnering aan hen die vielen om het leven van het vaderland te redden', staat op een muursteen met de namen van dertien militairen die door de subversie in de jaren 1973-1977 werden vermoord.

Weblink bron
Roel Janssen
 “Argentijnse leger stelt geschiedenis van de subversie ten toon Montoneros zijn opgeborgen in museum” (3 juli 1982) op nrc.nl


vleugeldeur

pair of doors

de dubbele deuren die naar elkaar toe zich sluiten

vleugeldeuren (plural)
vleugeldeurtje (diminutive singular)
vleugeldeurtjes (diminutive plural)

De gasten stapten voor het brede bordes uit en de gezette portier, die 's morgens achter de glazen deur altijd de krant zat te lezen om de voorbijgangers ontzag in te boezemen, opende geruisloos de geweldige vleugeldeur en liet de gasten aan zich voorbijgaan.

Lev Tolstoj (vert. Wils Huisman)
 “Anna Karenina” (1877), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028276062


stapelsteen

stuk natuurlijk gesteente dat met vergelijkbare stukken aan elkaar gepast worden om zonder mortel muren te maken

Op de weidegronden kuiert het vee, zwartbonte runderen en zwartkopschapen, tussen hagen, niet meer tussen muurtjes van stapelsteen.

Weblink bron
Joyce Roodnat
 “Burgh by Sands - Bowness-on-Solway” (23 september 2006) op nrc.nl


steentrap

uit natuurlijk gesteente gemaakte reeks van treden om een hoogteverschil te overbruggen

De oorspronkelijke situatie is gemakkelijk herkenbaar; alleen de voormalige dekheuvel met steentrap is sterk beschadigd.

Giffen, A.E. van
 “De hunebedden in Nederland. Deel 1”, Oosthoek, Utrecht, p. 22


revelaar

[1] naamwoord van handeling revelen ww met het achtervoegsel -aar

[2] van Revelaar zn , omdat dit zaad oorspronkelijk via Revel (Tallinn) werd aangevoerd

[3] van Revelaar zn , omdat dit hout oorspronkelijk via Revel (Tallinn) werd aangevoerd

voor revelaar spelen

anderen vermaken door zich als sukkel voor te doen


venstergat

Joeri Andrejevitsj werd wakker, strekte zich uit naar het vierkante venstergat waaruit het raam verwijderd was, en begon leunend op een elleboog te luisteren.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396


asfaltpapier

samenstelling van asfalt zn en papier zn

asphalted paper

flexibele, waterdichte dakbedekking waarin teer is verwerkt

Ik spijkerde een stuk asfaltpapier over het dak om het waterdicht te maken en legde er een paar oude dekens in om op te liggen.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten)
 “Italiaanse schoenen” (2011), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044521832

De meeste woningen hadden een lessenaarsdak met asfaltpapier en een aanleunplee.” Walcheren telt nog ongeveer dertig van dergelijke „monumenten van bescheidenheid”, weet de vice-voorzitter van de Boerderijenstichting Zeeland. „Ze zijn nu vaak in gebruik als opslagruimte of kippenhok.”

Weblink bron
Willem H. Smith
 “Bevrijdingsbommen gaven golven vrij spel” (5 maart 2004), Reformatorisch Dagblad


havenloods

shed

gebouw waarin men goederen kan opslaan in een haven

havenloodsen (plural)
havenloodsje (diminutive singular)
havenloodsjes (diminutive plural)

De explosie van dinsdag heeft volgens een Franse functionaris die met persbureau AFP sprak, geleid tot een krater van 43 meter diep. De ramp werd veroorzaakt door het ontploffen van 2750 ton ammoniumnitraat, een zeer explosieve stof die al zes jaar in een havenloods lag opgeslagen. Vrijdag werd duidelijk dat waarschuwingen jarenlang in de wind zijn geslagen door Libanese overheidsinstanties.

Weblink bron “Libanese ministers stappen op na explosie Beiroet” (09-08-2020), NOS

De recherche is steeds onderzoek blijven doen naar Jillals verdwijning en kwam recent uit bij de Antwerpse havenloods.

Weblink bron
Wouter Laumans
 “Spoor naar mogelijk vermoorde ‘Tante’ Jillal (52) leidt naar loods in Antwerpen” (15-03-2021), Tubantia


operatheater

samenstelling van opera zn en theater zn

operatheaters (plural)
operatheatertje (diminutive singular)
operatheatertjes (diminutive plural)

Ook voorzagen die lokale rijken hun stad van een operatheater, waar wereldsterren optraden die ervoor zorgden dat iedereen in West-Europa wist waar Taganrog lag.

Michel Krielaars
 “Het brilletje van Tsjechov : reizen door Rusland” (2014), Atlas Contact , ISBN 9789045024875

Abbado had de leiding over enkele van de grootste orkesten ter wereld. Zo dirigeerde hij het London Symphony Orchestra, de Berliner Philharmoniker en het Chicago Symphony Orchestra. Ook was hij directeur van het La Scala-operatheater in Milaan en later van de Wiener Staatsoper.

Weblink bron “Dirigent Claudio Abbado overleden” (20-01-2014), NOS


poortgebouw

poortgebouwen (plural)
poortgebouwtje (diminutive singular)
poortgebouwtjes (diminutive plural)

een bouwwerk, dat tot doel heeft de in- en uitstroom van personen, goederen en dieren van een bepaald terrein te controleren

Direct achter het poortgebouw ligt een grote vijver.

Prinses Máxima heeft in poortgebouw van het Leids Universitair Medisch Centrum het eerste exemplaar van het fotoboek 'Een wereld zonder baarmoederhalskanker' in ontvangst genomen. De prinses kreeg het boek uit handen van professor Lex Peters, oprichter van de Female Cancer Foundation.

Weblink bron “Máxima krijgt boek over kanker” (26-02-2013), NOS


hoektoren

turret

een meerhoekige of ronde toren ter verdediging aangebracht op de hoeken van een gebouw bijvoorbeeld bij een burcht, stadsmuur of stadspoort

hoektorens (plural)
hoektorentje (diminutive singular)
hoektorentjes (diminutive plural)

Pikzwart rees de hoektoren op tegen de laatste, groene nagloed van de dag.

Thomas Rosenboom
 “Gewassen vlees” (2014), Em. Querido's Uitgeverij , ISBN 9789021436173

Het gebouw van de Eerste Kamer ligt aan de Hofvijver en stamt uit het midden van de vijftiende eeuw. Aanvankelijk waren er vooral woningen gevestigd. Prins Maurits was ooit bewoner van het pand, net als de latere stadhouder Willem II. Maurits gaf opdracht om de hoektoren aan de rand van de Hofvijver te bouwen, die de Mauritstoren is gaan heten.

Weblink bron “Torentje, Trêveszaal en Ridderzaal” (10-10-2014), NOS


kerkportaal

Toen Willem Augustijn zich eroverheen boog zag hij dat het de stelling was die hij gisteren in het kerkportaal had opgehangen.

De St.Jozefparochie uit Noord Deurningen kan met een gerust hart over stappen tot de nieuwe parochie Lumen Christi. Een grote schare vrijwilligers heeft het afgelopen jaar gezorgd dat er een flink aantal projecten rond de kerk zijn afgerond. Met de realisatie van een nieuw kerkportaal kan men in maart met trots het 75 jarig bestaan van het kerkgebouw vieren.

Weblink bron “Nieuw portaal naar 75-jarig jubileum” (01-01-2010), Tubantia


ontstoring

afgeleid van ontstoren ww met het achtervoegsel -ing

bij restauratie veranderingen die afbreuk doen aan historische karakter van een gebouw vermijden of ongedaan maken

De directeur loopt over de zerkenvloer, die in de laatste fase van de restauratie geheel is opgelicht, waar nodig gerepareerd en weer is neergelegd inclusief de glooiing die er in de loop der eeuwen in gekomen was. „Ontstoring”, zegt Grandjean tevreden. „Je wilt de werking van de tijd niet weg restaureren, maar juist laten zien.”

Weblink bron “Oude Kerk is weer als nieuw” (13 september 2013) op nrc.nl


boucharderen

eponiem: vernoemd naar Bouchard die de daarvoor gebruikte hamer uitvond.met het achtervoegsel -eren

bouchardeerde (past)
gebouchardeerd (past participle)
te boucharderen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen boucharderen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen boucharderen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gebouchardeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gebouchardeerd (active infinitive perfect present long-form)
gebouchardeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gebouchardeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
boucharderend (imperfect participle)
gebouchardeerd (past participle)
bouchardere (subjunctive)
bouchardeer (indicative imperfect present singular first-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular second-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular second-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular second-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular third-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular first-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular second-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular second-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular second-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular third-person)
bouchardeerden (indicative imperfect past plural first-person)
bouchardeerden (indicative imperfect past plural second-person)
bouchardeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular first-person)
zult boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen boucharderen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen boucharderen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen boucharderen (indicative imperfect future plural third-person)
zou boucharderen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou boucharderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) boucharderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt boucharderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou boucharderen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden boucharderen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden boucharderen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden boucharderen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gebouchardeerd (perfect present first-person)
hebt gebouchardeerd (perfect present second-person)
hebt gebouchardeerd (perfect present second-person)
heeft gebouchardeerd (perfect present second-person)
hebt gebouchardeerd (perfect present second-person)
heeft gebouchardeerd (perfect present third-person)
hebben gebouchardeerd (perfect present first-person)
hebben gebouchardeerd (perfect present second-person)
hebben gebouchardeerd (perfect present third-person)
had gebouchardeerd (perfect past first-person)
had gebouchardeerd (perfect past second-person)
had gebouchardeerd (perfect past second-person)
hadt gebouchardeerd (perfect past second-person)
had gebouchardeerd (perfect past third-person)
hadden gebouchardeerd (perfect past first-person)
hadden gebouchardeerd (perfect past second-person)
hadden gebouchardeerd (perfect past third-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future first-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zult gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zult gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zult gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future third-person)
zullen gebouchardeerd hebben (perfect future first-person)
zullen gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zullen gebouchardeerd hebben (perfect future third-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gebouchardeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gebouchardeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gebouchardeerd (impersonal passive present imperfect)
er is gebouchardeerd (impersonal passive present perfect)
er werd gebouchardeerd (impersonal passive past imperfect)
er was gebouchardeerd (impersonal passive past perfect)
er zal gebouchardeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gebouchardeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gebouchardeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gebouchardeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gebouchardeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gebouchardeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gebouchardeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gebouchardeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gebouchardeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gebouchardeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gebouchardeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gebouchardeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt gebouchardeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gebouchardeerd (singular imperfect present third-person)
werd gebouchardeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gebouchardeerd (singular imperfect past third-person)
zal gebouchardeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gebouchardeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gebouchardeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gebouchardeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
is gebouchardeerd (perfect present third-person)
zijn gebouchardeerd (perfect present third-person)
was gebouchardeerd (perfect past third-person)
waren gebouchardeerd (perfect past third-person)
zal gebouchardeerd zijn (perfect future third-person)
zullen gebouchardeerd zijn (perfect future third-person)
zou gebouchardeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gebouchardeerd zijn (perfect conditional third-person)

Boucharderen is eigenlijk geen afwerking maar een tussenstap in de afwerking van een natuursteen. Eerst wordt de steen gehakt om daarna te boucharderen en vervolgens de steen verder af te werken met beitels of schuurmachines voor een egaal oppervlak te verkrijgen.


kooromgang

overdekte wandelgang rondom, en geopend naar, het koor

Aan de overzijde van de kruising stak een onbekende heer een duim naar hem op, hij wuifde onbekommerd terug en op deze manier weer aan zijn bedrieglijke roversvoorkomen herinnerd kreeg hij een te onfatsoenlijke ingeving dan dat hij die in zijn bruisende uitgelatenheid weerstaan kon: met een ruime boog achterlangs de kooromgang kwam hij uit aan de zijkant van het altaar, hij liep de treden af en volmaakt onherkenbaar in zijn witte kaftan met fez en snor begaf hij zich in de drukte.

Vooral de kooromgang, de zuidgevel van een kapel en het zuiderportaal van de kerk zijn dringend aan vervanging toe. De zuidkant van de kerk en de toren werden bij het bombardement van Nijmegen op 22 februari 1944 verwoest.

Weblink bron “Miljoenen nodig voor Nijmeegse Stevenskerk” (12-04-2013), Tubantia


middenpartij

samenstelling van midden zn en partij zn

hinge party

een politieke partij met een programma dat tussen twee uitersten in zit

middenpartijen (plural)
middenpartijtje (diminutive singular)
middenpartijtjes (diminutive plural)


abdijgebouw

Na negen jaar in Apeldoorn te hebben gestudeerd, werd Van Amstel tot predikant bevestigd in Middelburg, op 28 oktober 1965. „Daar zijn we zo thuis geweest”, zegt hij. „We kerkten in die prachtige oude Gasthuiskerk, hadden een geweldig fijne organist en in de kerkenraad zat een aantal van die echt oude ouderlingen. Ik weet nog goed dat we daar bij de Abdijgebouwen liepen.

Weblink bron
A. de Heer
 “Geen handelaar, geen etaleur, maar pastor” (25 oktober 2005), Reformatorisch Dagblad

Het statige grachtenpand –met lijstgevel– ligt midden in de binnenstad. Ideaal dus voor de vakantieganger die van museabezoek of van winkelen houdt. Het fraaie Abdijgebouw is bijvoorbeeld met een wandeling van tien minuten te bereiken. Toch is Dam 69 ook een heerlijk rustig plekje, want de doorgaande route loopt net om de straat heen.

Weblink bron
Gisette van Dalen-Heemskerk
 “Langs de mast omhoog” (30 juli 2011), Reformatorisch Dagblad


achterafzaal

samenstelling van achteraf bw en zaal zn

achterafzalen (plural)
achterafzaaltje (diminutive singular)
achterafzaaltjes (diminutive plural)

kleine aan de achterkant van een gebouw gelegen min of meer verborgen ruimte waar soms besloten bijeenkomsten worden gehouden


achterbouw

aanbouw aan de achterzijde van een gebouw

De brand woedt nog in het vier verdiepingen tellende gebouw, maar kan volgens de brandweer niet meer groter worden. "Momenteel wordt er nog volop geblust, omdat de woning ook nog een achterbouw heeft waar we moeilijk bij kunnen. De brand is dus nu zo goed als onder controle en kan niet uitbreiden."

Weblink bron “Grote woningbrand Brussel: een dode en 30 gewonden” (19-04-2021), NOS

Om dat voor elkaar te krijgen, moest er wel een stuk achterbouw van de kerk, beter bekend als de consistoriekamer, gesloopt worden. Op die plek ontstond dan plek voor het nieuwe centrum.

Weblink bron
Jeroen de Kleine
 “Nieuwbouw van ZorgAccent in hartje Den Ham gaat niet door: ‘Bouwkosten te veel gestegen’” (21-04-2022), Tubantia


achterraam

achterramen (plural)
achterraampje (diminutive singular)
achterraampjes (diminutive plural)

raam aan de zijkant van een gebouw of voertuig

Ook een woning werd geraakt. Een verdwaalde kogel kwam daar door het raam via een lampenkap en vloog door het achterraam weer naar buiten. Het echtpaar dat daar woont, dook naar de grond.

Weblink bron “Schutters doorzeven mogelijk verkeerde auto” (01-12-2016), NOS

De auto zonk steeds verder weg en de vrouw dreigde te verdrinken. Een van de agenten pakte daarop een stuk rots en sloeg het achterraam in zodat ze de vrouw eruit konden halen.

Weblink bron “Politie redt vrouw uit zinkende auto” (17-02-2015), NOS


achterruimte

samenstelling van achter bw en ruimte zn

achterruimten (plural)
achterruimtes (plural)

de minder goed zichtbare ruimte aan de achterzijde van een gebouw

Na 1930 werd het pandje bij de oude begraafplaats immers lange tijd gebruikt om de doden op te baren. Dat gebeurde dan in de achterruimte. In de grote ruimte aan de voorkant werd de lijkkoest geparkeerd. Zo is het 'dodenhuisje' of 'koetshuis' van Neede omhangen met geheimzinnigheid.

Weblink bron “Reddingsactie voor Needs 'dodenhuisje'” (17-01-2008), Tubantia

De twee kwamen terecht in een achterruimte van de winkel waar rekken met jurken staan. De jongen wist met zijn smartphone de hulpdiensten te waarschuwen. De hulpdiensten hebben de winkeldeur geforceerd om beide slachtoffers te helpen.

Weblink bron “Jong stel zakt door glazen koepel boven winkel in Hengelo” (18-05-2016), Tubantia


aandelenkantoor

samenstelling van aandeel zn en kantoor zn met het invoegsel -en-

gebouw waarin een bedrijf dat handelt in aandelen is gevestigd


ontdoven

denominatief van doof met het voorvoegsel ont-

ontdoofde (past)
ontdoofd (past participle)
te ontdoven (active infinitive imperfect present long-form)
zullen ontdoven (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen ontdoven (active infinitive imperfect future long-form)
hebben ontdoofd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ontdoofd (active infinitive perfect present long-form)
ontdoofd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ontdoofd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
ontdovend (imperfect participle)
ontdoofd (past participle)
ontdove (subjunctive)
ontdoof (indicative imperfect present singular first-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular second-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular second-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular second-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular third-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular first-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular third-person)
ontdoofden (indicative imperfect past plural first-person)
ontdoofden (indicative imperfect past plural second-person)
ontdoofden (indicative imperfect past plural third-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular first-person)
zult ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular third-person)
zullen ontdoven (indicative imperfect future plural first-person)
zullen ontdoven (indicative imperfect future plural second-person)
zullen ontdoven (indicative imperfect future plural third-person)
zou ontdoven (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou ontdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) ontdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt ontdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou ontdoven (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden ontdoven (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden ontdoven (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden ontdoven (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb ontdoofd (perfect present first-person)
hebt ontdoofd (perfect present second-person)
hebt ontdoofd (perfect present second-person)
heeft ontdoofd (perfect present second-person)
hebt ontdoofd (perfect present second-person)
heeft ontdoofd (perfect present third-person)
hebben ontdoofd (perfect present first-person)
hebben ontdoofd (perfect present second-person)
hebben ontdoofd (perfect present third-person)
had ontdoofd (perfect past first-person)
had ontdoofd (perfect past second-person)
had ontdoofd (perfect past second-person)
hadt ontdoofd (perfect past second-person)
had ontdoofd (perfect past third-person)
hadden ontdoofd (perfect past first-person)
hadden ontdoofd (perfect past second-person)
hadden ontdoofd (perfect past third-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future first-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zult ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zult ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zult ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future third-person)
zullen ontdoofd hebben (perfect future first-person)
zullen ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zullen ontdoofd hebben (perfect future third-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional first-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional third-person)
zouden ontdoofd hebben (perfect conditional first-person)
zouden ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zouden ontdoofd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ontdoofd (impersonal passive present imperfect)
er is ontdoofd (impersonal passive present perfect)
er werd ontdoofd (impersonal passive past imperfect)
er was ontdoofd (impersonal passive past perfect)
er zal ontdoofd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ontdoofd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ontdoofd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ontdoofd zijn (impersonal passive conditional perfect)
ontdoofd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ontdoofd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ontdoofd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ontdoofd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ontdoofd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ontdoofd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ontdoofd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ontdoofd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt ontdoofd (singular imperfect present plural third-person)
worden ontdoofd (singular imperfect present third-person)
werd ontdoofd (singular imperfect past plural third-person)
werden ontdoofd (singular imperfect past third-person)
zal ontdoofd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ontdoofd worden (singular imperfect future third-person)
zou ontdoofd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ontdoofd worden (singular imperfect conditional third-person)
is ontdoofd (perfect present third-person)
zijn ontdoofd (perfect present third-person)
was ontdoofd (perfect past third-person)
waren ontdoofd (perfect past third-person)
zal ontdoofd zijn (perfect future third-person)
zullen ontdoofd zijn (perfect future third-person)
zou ontdoofd zijn (perfect conditional third-person)
zouden ontdoofd zijn (perfect conditional third-person)

toch opengaande ramen aanbrengen in een dove gevel die er om geluidshinder te voorkomen geen heeft

Voor het ‘ontdoven’ van een dove gevel met behulp van een buitenruimte geldt dat de buitenruimte de gehele zijde van een woning dient af te schermen. Het is niet toegestaan de gevel van een woning te splitsen in een doof geveldeel en een niet doof geveldeel. Te openen delen in een dove gevel zijn niet toegestaan

Weblink bron “Den Haag overheidspublicatie” (2019)


slaapverdieping

samenstelling van slapen ww en verdieping zn

slaapverdiepingen (plural)
slaapverdiepinkje (diminutive singular)
slaapverdiepinkjes (diminutive plural)

etage van een woning waar de slaapkamers zijn

Je kijkt je ogen uit. In de gouden woonkamer is alles goudkleurig. Op de slaapverdieping is alles zwart of wit. Molenaar moest daarvoor een hometrainer zwart spuiten, omdat er geen zwart model te vinden was. De beroemde rode lippenbank van Dali kreeg een nieuwe, zwarte bekleding.

Weblink bron
Mattijs van de Wiel
 “Snuffelen in de slaapkamer van couturier Frans Molenaar” (Zaterdag 26 september 2015), NOS


slaapkamerverdieping

samenstelling van slaapkamer zn en verdieping zn

slaapkamerverdiepingen (plural)
slaapkamerverdiepinkje (diminutive singular)
slaapkamerverdiepinkjes (diminutive plural)

etage van een woning waar de slaapvertrekken zijn

En zoals hij had verwacht, kwam ze direct overeind, kuste hem op zijn voorhoofd, bedankte voor de onderhoudende avond en trok zich terug naar de slaapkamerverdieping.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


damessalon

samenstelling van dame zn en salon zn met het invoegsel -s-

Onder de Nijmeegse Waalbrug bijten de dj’s van COC Damessalon om 18.00 uur het spits af. In het nabijgelegen theaterschip De Zeester speelt Anne van Rijn vanaf 21.00 uur lesbische countryliedjes. De andere optredens worden onder meer verzorgd door The Klittens en White Cowbell Oklahoma.

Weblink bron
Lars Barendregt
 “De Kaaij komt op Roze Woensdag met programma voor ‘vrouwen die (ook) van vrouwen houden’” (16-07-2019), Tubantia

'Lieve god, je ziet eruit als Franz Diener op de dag erna' barstte Poulette spontaan uit toen ze de kleine gele damessalon op de tweede verdieping binnenkwam.


booggewelf

een overspanning in de vorm van een ronde boog

Je moest toen beginnen met een booggewelf van hout tussen de twee punten die met elkaar verbonden moesten worden.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


bruggenbouw

samenstelling van brug zn en bouw zn met het invoegsel -en-

het construeren van een verbinding over een diepte

Met natuurlijk dit verschil dat het toen niet nodig was om de stammen boven open vuur te houden als je ze samen moest voegen. Omdat daar geen bruggenbouw mogelijk was geweest in de wintertijd.

Video:Nachtelijke bruggenbouw over N18 bij Eibergen: Het is de eerste van een aantal tijdelijke bruggen in het kader van de aanleg van de N18: een bouwbrug over de oude N18 in de buurtschap Hupsel tussen Eibergen en Groenlo. In de nacht van woensdag op donderdag werd het brugdek gelegd.

Weblink bron
Peter Zandee
 “Nachtelijke bruggenbouw over N18 bij Eibergen” (06-10-2016), Tubantia


hoofdaannemer

samenstelling van hoofd zn en aannemer zn

onderneming die de leiding heeft bij bouwwerkzaamheden

De techniek was beproefd, hij had die eerder gebruikt. De hoofdaannemer Skânska Cement had de techniek ook eerder gebruikt en toen was alles goed gegaan.

Een van de hoofdverdachten in de geruchtmakende zaak rond de martelcontainers in Wouwse Plantage is overleden. Het gaat om Robin van O. (41), bevestigt zijn advocaat aan persbureau ANP na berichtgeving in Het Parool. Hij leed al lange tijd aan een agressieve vorm van kanker. O. werd gezien als 'hoofdaannemer' van de gebouwde containers.

Weblink bron “Verdachte in martelcontainer-zaak overleden” (Woensdag 22 juni 2022), NOS