aspirine

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘acetylsalicylzuur’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1910

Aspirin

een middel tegen allerlei kwalen met als werkzame stof acetylsalicylzuur

aspirines (plural)
aspirinen (plural)
aspirientje (diminutive singular)
aspirientjes (diminutive plural)

We gebruiken tegenwoordig vaker paracetamol in plaats van aspirine bij pijn en koorts.


krokodil

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘krokodilachtige’ voor het eerst aangetroffen in 1521

Via het Latijnse crocodīlus ontleend aan het Oudgriekse κροκόδειλος (krokódeilos; "hagedis, krokodil"), oorspronkelijk gespeld als κροκόδιλος (in de Koinè werd een ει meestal als ι uitgesproken). Als verklaring hiervoor wordt vaak een samenstelling van κρόκη (krókē; "draad") en δρῖλος (drîlos; "worm") aangehaald, al is dit niet zeker

Een paarse krokodil

Onnodige en voor de klant niet behulpzame bureaucratie

krokodil

een groot, in het water levend reptiel dat behoort tot de familie der Crocodylidae

krokodillen (plural)
krokodilletje (diminutive singular)
krokodilletjes (diminutive plural)


kamfer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘middel tegen motten, geneesmiddel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1351

een stof met een brutoformule van C₁₀H₁₆O die voorkomt in het hout van de kamferboom Cinnamonum camphora en die witte tot transparante, wasachtige kristallen met een karakteristieke penetrante geur vormt


antiacidum

afgeleid van het Latijnse acĭdus met het voorvoegsel anti-

antacid

(medisch) een middel dat een teveel aan (maag)zuur tegengaat


anticholinergicum

afgeleid van cholinerg met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

anticholinergic

een stof die de werking van een weefselhormoon onderdrukt


antidiabeticum

afgeleid van diabeticum met het voorvoegsel anti-

Antidiabetikum

geneesmiddel ter behandeling van suikerziekte


antihistaminicum

afgeleid van histamine met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

Antihistaminikum

stof die de werking van de weefselstof histamine vermindert


antimitoticum

afgeleid van mitose met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antimitotic

middel dat de celdeling verhindert of vertraagt


antimycoticum

afgeleid van mycose met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum


antipyreticum

afgeleid van het Griekse πυρετικός 'pyretikós' (koortsig) met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antipyretica (plural)
antipyreticumpje (diminutive singular)
antipyreticumpjes (diminutive plural)

Voorbeelden van antipyretica zijn paracetamol, aspirine en de NSAIDs.


antisepticum

afgeleid van sepsis met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

een bacteriedodend middel dat plaatselijk, uitwendig kan worden gebruikt, op het lichaam of om instrumenten of werkvlakken te ontsmetten

De meeste antiseptica zijn te giftig voor inwendig gebruik.


antitussivum

afgeleid van tussivum ?? met het voorvoegsel anti-


antiaritmicum

afgeleid van (ritme met het voorvoegsel a-) met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

Antiarrhythmikum

geneesmiddel dat hartritmestoornis tegengaat

Wanneer het met de eerste drie defibrillaties niet is gelukt het ventrikelfibrilleren (…) te beëindigen, wordt een antiaritmicum toegediend.


antipsychoticum

afgeleid van psychose met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

geneesmiddel dat wanen vermindert (psychoses onderdrukt)


antifibrinolyticum

afgeleid van fibrinolyt of fibrinolyse met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antifibrinolytic

een middel tegen oplossing van fibrine bij de bloedstolling

antifibrinolytica (plural)
antifibrinolyticumpje (diminutive singular)
antifibrinolyticumpjes (diminutive plural)

Er werd een antifibrinolyticum toegediend.


antihypertensivum

afgeleid van hypertensie met het voorvoegsel anti-


antiflogisticum

afgeleid van het Griekse φλογιστός 'phlogistós' (ontsteking) met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antiflogistica (plural)
antiflogisticumpje (diminutive singular)
antiflogisticumpjes (diminutive plural)

[Er] bestaat in de tandheelkunde behoefte aan een veilig en effectief antiflogisticum.


antispasmodicum

afgeleid van spasme met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antispasmodic

middel dat krampen van organen tegengaat


laxativum

laxativa (plural)
laxativumpje (diminutive singular)
laxativumpjes (diminutive plural)

De dag voordien krijgt de patiënt een laxativum zodat het colon zuiver is.


parasympathicomimeticum

afgeleid van sympathicomimeticum met het voorvoegsel para-

parasympathomimetic

geneesmiddel dat de werking van het autonoom zenuwstelsel nabootst


sympathicomimeticum

symopathomimetic

middel met opwekkende werking van het autonoom zenuwstelsel

sympathicomimetica (plural)
sympathicomimeticumpje (diminutive singular)
sympathicomimeticumpjes (diminutive plural)


tablet

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plak, pastille’ voor het eerst aangetroffen in 1680

[táblet] van Engels, verkorting van tablet computer

tabletten (plural)
tabletje (diminutive singular)
tabletjes (diminutive plural)

Neem een tablet in.


generiek

Naamwoord van handeling van genus met het achtervoegsel -iek

generieker (uninflected comparative)
generiekst (uninflected superlative)
generieke (inflected positive)
generiekere (inflected comparative)
generiekste (inflected superlative)
generieks (partitive positive)
generiekers (partitive comparative)

waarvan het patent is verlopen en dat zonder merknaam op de markt wordt gebracht.


pil

v / m: via Middelnederlands pille van middeleeuws Latijn pilla, in de betekenis van ‘geneesmiddel’ voor het eerst aangetroffen in 1351
**[3] (verkorting) van anticonceptiepil, leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘anticonceptiepil’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1964

m van middeleeuws Latijn pilleus, in de betekenis van ‘dokter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1866

De pil slikken

Iets vervelends accepteren of een onaangenaam klusje toch doen, omdat dit nodig is

De pil vergulden

Een van zichzelf onaangename boodschap op een zo vriendelijk mogelijke manier overbrengen

pillen (singular)
pilletje (diminutive)
pilletjes (diminutive singular)

hoeveelheid werkzame stof met een bindmiddel in een bolletje gedraaid

In de westerse wereld worden heden ten dage geen echte pillen meer verstrekt

elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders

Een huisdier een pil geven is vaak geen makkelijk karwei.

regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel

Zij was al op haar dertiende aan de pil.


morfinomimeticum

morphinomimetic

(medisch) een stof die min of meer dezelfde werking heeft als morfine

Is die stof een morfinomimeticum?


zalf

In de betekenis van ‘smeersel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

salve

zalven (plural)
zalfje (diminutive singular)
zalfjes (diminutive plural)

smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek


endorfine

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘morfineachtige substantie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984

een door het lichaam aangemaakte morfineachtige stof

We wisten niet dat endorfine door het lichaam aangemaakt werd.

Ondertussen was ik stukje bij beetje uit mijn angstige gemoedstoestand van de afgelopen weken gekomen en voelde ik me steeds beter op de trail. Waarschijnlijk mede dankzij de endorfine die vanwege mijn dagelijkse 11 uur durende wandelingen door mijn lichaam stroomde.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


abortuspil

abortuspillen (plural)
abortuspilletje (diminutive singular)
abortuspilletjes (diminutive plural)

Zij nam met enige tegenzin een abortuspil in.


xtc-pil

xtc-pillen (plural)
xtc-pilletje (diminutive singular)
xtc-pilletjes (diminutive plural)

een 'pil' echter normaal een tablet met de werkzame stof xtc

De jongen nam de xtc-pil en kreeg waanvoorstellingen.

Ik stond er dus rechts aan de bar, niet ver van de dansvloer, toen de xtc-pil begon te werken. Golven van energie schoten door mijn lichaam, mijn ogen draaiden weg, een kort moment bevond ik me in een achtbaan van extase. Ik voelde een overweldigende, universele liefde en omarmde met gesloten ogen de jongen die rechts naast me stond. Ik legde mijn hoofd op zijn borst en met klapperende kaken zei ik: 'Ik hou van je. Ik heb nog nooit zo van een mens gehouden.'


anticonceptiepil

Antibabypille

een methode van anticonceptie in de vorm van een pil, dat je niet zwanger wordt

anticonceptiepillen (plural)
anticonceptiepilletje (diminutive singular)
anticonceptiepilletjes (diminutive plural)

De uitvinding van de anticonceptiepil veroorzaakte een grote verandering in het leven van de vrouw binnen de samenleving.


paracetamol

van Engels paracetamol; op te vatten als (verkorting) van para-acetylaminofenol, in de betekenis van "koortswerend middel" aangetroffen vanaf 1959 (zie vindplaats hieronder)

paracetamol

veelgebruikt medicijn tegen koorts en pijn

paracetamols (singular)
paracetamolletje (diminutive second-person)
paracetamolletjes (diminutive singular)

Pijnbestrijding is in de loop der jaren opgeschoven van paracetamol en ibuprofen – dat vroeger alleen op doktersrecept te krijgen was – naar codeïne, tramadol (een lichte opiaat), oxycodon of zelfs fentanyl.

Het nieuwe tablet, zo wordt verder opgemerkt, bevat paracetamol — "een absoluut ongevaarlijke stof met een uitstekende analgetische (pijnstillende) en antipyretische (koortswerende) werking, wat is gebleken allereerst na research en vervolgens na enkele jaren gebruik op grote schaal in Engeland en Amerika".


zetpil

samenstelling van zet ww en pil zn , in de betekenis van ‘pil die in de endeldarm gebracht wordt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1642

suppository

een medicament in de vorm van een pil die via de anus toegediend wordt

zetpillen (plural)
zetpilletje (diminutive singular)
zetpilletjes (diminutive plural)

Heb je je zetpil al genomen?

medicament in de vorm van een pil die via de vagina toegediend wordt


biobeschikbaarheid

afleiding van beschikbaarheid met het voorvoegsel bio- (korte vorm van biologisch).

een term die aangeeft in welke mate de werkzame stoffen van een geneesmiddel beschikbaar komen op de bedoelde plek

Er werd onderzoek gedaan om de biobeschikbaarheid van het geneesmiddel te verbeteren.


jodiumpil

jodiumpillen (plural)
jodiumpilletje (diminutive singular)
jodiumpilletjes (diminutive plural)

een medicament dat extra jodium aanbiedt aan het lichaam

Bij blootstelling aan radioactief ¹³¹I kunnen jodiumpillen de schildklier beschermen tegen stralingsschade.


heroïne

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘bedwelmende stof’ voor het eerst aangetroffen in 1928

een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine

Hij was aan de heroïne verslaafd.


rozenwater

samenstelling van roos en water met het invoegsel -en-

rozenwaters (plural)
rozenwatertje (diminutive singular)
rozenwatertjes (diminutive plural)

( één deel rozenolie met 5000 delen water vermengd.


ontstekingsremmer

samenstelling van ontsteking en remmer met het invoegsel -s-

ontstekingsremmers (plural)
ontstekingsremmertje (diminutive singular)
ontstekingsremmertjes (diminutive plural)

een middel dat de ontsteking minder hevig maakt

Hij kreeg een ontstekingsremmer voorgeschreven.


psychofarmacologie

afgeleid van farmacologie met het voorvoegsel psycho-

studie van de werking van geneesmiddelen op de menselijke geest


zelfmoordpil

zelfmoordpillen (plural)
zelfmoordpilletje (diminutive singular)
zelfmoordpilletjes (diminutive plural)

pil die men inslikt om een einde te maken aan het eigen leven

nazi´s hadden vaak een zelfmoordpil bij zich in de vorm van een cyaankalicapsule


plaspil

plaspillen (plural)
plaspilletje (diminutive singular)
plaspilletjes (diminutive plural)

een pil die de productie van urine bevordert


ACE-remmer

samenstelling van ACE en remmer , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.H

medicijn dat de werking van angiotensine I converterend enzym (ACE) in de weefsels en het bloedplasma remt


aidsremmer

geneesmiddel dat de ontwikkeling van aids bij een besmet persoon remt


eetlustremmer

geneesmiddel dat de eetlust moet temperen


groeiremmer

groeiremmers (plural)
groeiremmertje (diminutive singular)
groeiremmertjes (diminutive plural)

middel dat de groei van een dier of plant remt


proteaseremmer

geneesmiddel dat de werking van proteasen belemmert


zuurremmer

middel dat zorgt voor een verlaging van de maagzuurconcentratie


re-iteratie

via Frans réitération of direct van Latijn reiteratio, op te vatten als afgeleid van iteratie zn met het voorvoegsel re- of van re-itereren ww met het achtervoegsel -atie


pommade

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘haarcrème’ voor het eerst aangetroffen in 1697

pommades (plural)
pommadetje (diminutive singular)
pommadetjes (diminutive plural)


euthanasiepil

euthanasiepillen (plural)
euthanasiepilletje (diminutive singular)
euthanasiepilletjes (diminutive plural)

'pil' waarmee het leven van een patiënt beëindigd kan worden (waarbij moet worden opgemerkt dat in de praktijk hier vaak heel veel van nodig zijn)

"Wij doen moeilijk over een euthanasiepil, maar de sigaret, zelfmoord op termijn, mag vrijuit aan kinderen worden verkocht"


tramadol

een morfine-achtige pijnstiller die tot de opioïden gerekend wordt


monoamine-oxidaseremmer

samenstelling van monoamine, oxidase en remmer

Monoaminooxidase-Hemmer

deze stof blokkeert de werking van monoamino-oxidase (MAO)


moclobemide

een reversibele monoamino-oxidaseremmer (MAO-remmer)


fenelzine

een antidepressivum van de groep monoamine-oxydaseremmers (MAO)


selegiline

Selegilin

een medicijn tegen de ziekte van Parkinson en ouderdomsdementie


carbamazepine

carbamazepines (plural)
carbamazepinen (plural)


nalbufine

Nalbuphin

een geneesmiddelengroep van pijnbestrijders (analgetica) met opioïde (morfine-achtige) eigenschappen


pentazocine

Pentazocin

behoort tot een groep geneesmiddelen die morfine-achtige pijnstillers of opiaten worden genoemd


ondansetron

Ondansetron

een middel tegen misselijkheid en braken door chemotherapie,door bestraling en na operaties


slaapmiddel

slaapmiddelen (plural)
slaapmiddeltje (diminutive singular)
slaapmiddeltjes (diminutive plural)

een geneesmiddel dat slaap veroorzaakt, in de zin van makkelijker in slaap vallen en/of langer doorslapen

Mogelijk schrikken grootgebruikers terug voor „het stigma verslaving”, oppert Paling. Zeker is dat veel gebruikers geen idee hebben hoe gevaarlijk de slaapmiddelen kunnen zijn, zegt Paling, die bij Radboudumc in Nijmegen onderzoek doet aan benzodiazepinen.


zenuwpil

calmant

een geneesmiddel met een kalmerend effect

zenuwpillen (plural)
zenuwpilletje (diminutive singular)
zenuwpilletjes (diminutive plural)


antistollingsmiddel

samenstelling van stolling en middel met het invoegsel -s- met het voorvoegsel anti-

Antikoagulation

een middel dat gebruikt worden om de natuurlijke stollingsneiging van het bloed te onderdrukken

antistollingsmiddelen (plural)
antistollingsmiddeltje (diminutive singular)
antistollingsmiddeltjes (diminutive plural)


bisoprolol

een lipofiele selectieve bètablokker. Het zorgt ervoor dat het hart minder snel gaat kloppen, waardoor de bloeddruk daalt


verapamil

Verapamil

een geneesmiddel behorende tot de groep van calciumblokkers


diltiazem

Diltiazem

een geneesmiddel dat behoort tot de groep calciumantagonisten


clonidine

Clonidin

een medicijn dat onder andere de bloedvaten verwijdt en de bloeddruk verlaagt


calciumantagonist

Calciumantagonist

een geneesmiddel dat de calciumkanaaltjes in het celmembraan van spiercellen blokkeert, waardoor transport van calciumionen bemoeilijkt wordt


ergotamine

Ergotamin

ergotaminen (plural)
ergotamines (plural)

een alkaloïde met een vasoconstrictieve werking dat gebruikt wordt als aanvalscouperend antimigrainemiddel en een van de uitgangsstoffen voor lsd


barbituraat

Barbiturat

Een slaapmiddel in de vorm van een barbituurzuur verbinding


fenothiazine

een basismolecule voor vele derivaten, die een wijd toepassingsveld hebben in de geneesmiddelenindustrie


glimepiride

een verlager van het bloedglucose. Het behoort tot de sulfonylureum-verbindingen. Het stimuleert de alvleesklier om insuline af te geven aan het bloed


magnesiumstearaat

het magnesiumzout van stearinezuur, wordt gebruikt als additief in voedsel, medicijnen en cosmetica.


sulfonylureum

Sulfonylharnstoffe

een organische verbinding die een sulfonylgroep gekoppeld aan een ureumgroep bevat


sulfonamide

Sulfonamide

een organische verbinding met een sulfonamide functionele groep

sulfonamiden (plural)
sulfonamides (plural)


fenylbutazon

Phenylbutazon

een pijnstillend, ontstekingsremmend en koortswerend middel uit de NSAID-groep


verbandgaas

Verbandmull

verbandgazen (plural)
verbandgaasje (diminutive singular)
verbandgaasjes (diminutive plural)

Een verbandgaas dient ter bedekking van een wond of als absorberend verband en is gemaakt van katoen of viscose


azapropazon

azapropazone

behoort tot de groep geneesmiddelen die ontstekingsremmende pijnstillers worden genoemd


metformine

Metformin

een medicament uit de groep biguaniden dat vooral gebruikt wordt bij de behandeling van suikerziekte

een medicament uit de groep biguaniden dat vooral gebruikt wordt bij de behandeling van diabetes mellitus type 2 (suikerziekte)


cumarine

een welriekende organische verbinding, waarvan in de geneeskunde de derivaten als geneesmiddelen gebruikt worden


cyclofosfamide

een kankerremmende stof (cytostaticum). Het onderdrukt ook het afweersysteem


ifosfamide

alkylerend oncolyticum, structureel verwant met cyclofosfamide


chlooramfenicol

Chloramphenicol

een bacteriostatisch antibioticum dat de synthese van eiwitten in bacteriën remt


tetracycline

afgeleid van cycline met het voorvoegsel tetra-

Tetracyclin

tetracyclinen (plural)
tetracyclines (plural)

behoort tot de groep geneesmiddelen die tetracycline-antibiotica worden genoemd. Tetracycline-antibiotica werken tegen bacteriële infecties.


pentoxifylline

Pentoxifyllin

dit geneesmiddel zorgt dat bloedcellen minder makkelijk aan elkaar kleven, waardoor het bloed makkelijker stroomt


lorazepam

Lorazepam

Dit geneesmiddel behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen


piroxicam

Piroxicam

een NSAID ontstekingsremmer en pijnstiller (prostaglandinesynthetaseremmer) behorend tot de oxicamzuurderivaten.


pijnstillend

pijnstillender (uninflected comparative)
pijnstillendst (uninflected superlative)
pijnstillende (inflected positive)
pijnstillendere (inflected comparative)
pijnstillendste (inflected superlative)
pijnstillends (partitive positive)
pijnstillenders (partitive comparative)


vitaminepil

vitaminepillen (plural)
vitaminepilletje (diminutive singular)
vitaminepilletjes (diminutive plural)

Handelspreparaat dat vitamine(s), mineralen en sporenelementen bevat.

Een multivitaminepreparaat is een handelspreparaat dat naast combinaties van vitaminen tevens mineralen en eventueel sporenelementen bevat.


orgasmepil

orgasmepillen (plural)
orgasmepilletje (diminutive singular)
orgasmepilletjes (diminutive plural)

pil waarvan wordt beweerd dat die het krijgen van een orgasme zou bevorderen

Amerikanen ontwikkelen orgasmepil


plakpil

plakpillen (plural)
plakpilletje (diminutive singular)
plakpilletjes (diminutive plural)

geneesmiddel om op de huid te plakken waarna dit middel door diffusie geleidelijk in het lichaam wordt opgenomen


pleisterpil

pleisterpillen (plural)
pleisterpilletje (diminutive singular)
pleisterpilletjes (diminutive plural)

pleister met werkzame stof die op het lichaam wordt geplakt


pretpil

pretpillen (plural)
pretpilletje (diminutive singular)
pretpilletjes (diminutive plural)

pil die (terstond) de stemming verhoogt, handig in het uitgaanscircuit


vergeetpil

vergeetpillen (plural)
vergeetpilletje (diminutive singular)
vergeetpilletjes (diminutive plural)

middel dat (traumatische) ervaringen zou doen 'vergeten'

Slecht geweten? Slik de vergeetpil, dan kun je vrolijk verder


rohypnol

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘slaapmiddel dat met drugs het geweten uitschakelt’ voor het eerst aangetroffen in 1992

rohypnolletje (diminutive singular)
rohypnolletjes (diminutive plural)

middel dat een droomtoestand veroorzaakt met vermindering van de gewetensfunctie waarbij men zich later niet meer kan herinneren wat er gebeurd is.


propanolol

een bètablokker die voornamelijk gebruikt wordt bij de behandeling van hypertensie maar ook kan worden ingezet voor het weer verwerken van traumatische gebeurtenissen.


pep

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘energie’ voor het eerst aangetroffen in 1955

Pep is de volksnaam voor amfetamine omdat het een middel is wat je oppept


morning-afterpil

(samenkoppeling) van de Engelse woorden: morning, after samengesteld met pil

voorbehoedmiddel, bestaande uit sterke hormoonpreparaten die na een onbeschermde geslachtsgemeenschap innesteling van een eventueel bevruchte eicel verhinderen


slaappil

slaappillen (plural)
slaappilletje (diminutive singular)
slaappilletjes (diminutive plural)

tablet die zorgt dat je in slaap valt en blijft slapen


oogdruppels

alleen meervoud, samenstelling van oog zn en druppels zn

geneesmiddel voor de ogen in de vorm van vloeistof druppels die in het oog gebracht kunnen worden

Atropine wordt onder meer gebruikt in oogdruppels en om hartritmestoornissen bij een hartaanval op te heffen.


methadon

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘vervangingsmiddel van morfine’ voor het eerst aangetroffen in 1984

letterwoord van (di)METH(yl) A(mino) D(iphenyl heptan)ONe

een niet op opium gelijkende stof die in het lichaam een werking heeft die wel op opium lijkt, het is vooral in gebruik als vervangingsmiddel voor heroïne

Iedere dag haalde de verslaafde zijn methadon op bij de methadonbus.

’s Ochtends voor het Centraal Station en ’s middags voor de Bijenkorf. Voor Hagenaren was straatmuzikant Chuck Deely moeilijk te missen. Rocking in the free world en knocking on heavens door. Aan het begin van de dag klonk het nog hartstikke goed, aan het eind van de dag een stuk minder. „Dan was zijn gitaar koud en zijn stem schor”, vertelt de Alexander Spoor, zelf ook muzikant. „Maar wat wil je, als je elke dag tien uur in de kou staat te spelen.” „Tussen de middag ging hij altijd even naar huis”, zegt Alexander Gorssen, die in 2003 een documentaire maakte over de muzikant. „Ik denk om drugs te gebruiken.” Aan Gorssen vertelde Deely destijds dat hij lange tijd verslaafd was geweest aan heroïne en later was overgestapt op methadon. Gorssen: „Maar of dat allemaal waar is, weet ik eigenlijk ook niet.” Deely had in elk geval altijd wel een blowtje bij de hand, herinnert hij zich, in zijn broek- of jaszak.


apothekeres

afgeleid van apotheker met het achtervoegsel -es

Zij werd op luide toon toegesproken door de apothekeres, die een en ander probeerde duidelijk te maken over de verkrijgbaarheid van een medicijn. De apothekeres deed iets wat we allemaal doen als we merken dat we niet verstaan worden: ze ging steeds harder praten. Het kwam hierop neer dat het gevraagde medicijn pas na het weekend geleverd kon worden. De klant begreep er niets van, ze wees steeds weer op het receptbriefje dat de dokter haar had meegegeven.


geestverruimend

psychedelic

(farmacologie) van drugs: dat ze een hallucinerende werking hebben

geestverruimender (uninflected comparative)
geestverruimendst (uninflected superlative)
geestverruimende (inflected positive)
geestverruimendere (inflected comparative)
geestverruimendste (inflected superlative)
geestverruimends (partitive positive)
geestverruimenders (partitive comparative)

Voor een nieuwe generatie toeschouwers, die onbekend is met de wereld rondom de roman, zal On the Road vooral gaan over twee vrienden die een tijdperk van vrijheid, roes, seks en geestverruimende stuff ontdekken. Ze worden aangejaagd door Deans levensmotto: altijd bewegen.


hoestsiroop

hoestsiropen (plural)
hoestsiroopje (diminutive singular)
hoestsiroopjes (diminutive plural)

een zoete, stroperige vloeistof die bij inname de hoestprikkel dempt en meetal donker van kleur is

In juni van hetzelfde jaar nam hij zonder enige afspraak (de Hoyacks zaten in een pension in Bergen, Noord-Holland) de trein naar Gare du Val d'Or om Ali Khan te consulteren omdat hij last bleef houden van bronchitis. Hij bleek een maand te vroeg te zijn en moest zich behelpen met Rami, hoestsiroop.

Maar goed, als je dan bij de drogist bent geweest voor pijnstillers, slaapmiddelen en hoestsiroop kun je vervolgens fijn bankhangen in de woonkamer met een kop koffie en een punt appelvlaai, koekje, snoepje en stuk melkchocolade. En als je niet bent vergeten bloemen te kopen, heb je vanaf die plek ook nog een mooi uitzicht.


inslaapmiddel

inslaapmiddelen (plural)
inslaapmiddeltje (diminutive singular)
inslaapmiddeltjes (diminutive plural)

slaapmiddel met zeer kortdurende werking om in slaap te geraken


librium

In de betekenis van ‘kalmerend middel’ voor het eerst aangetroffen in 1974

oorspronkelijk de merknaam van chloordiazepoxide, een rustgevend medicament

De ontdekker van valium, librium en mogadon, Leo Sternbach, is eergisteren overleden. Hij werd 97. De in Oostenrijk geboren Sternbach stond op de lijst van de 25 invloedrijkste Amerikanen van de 20ste eeuw.

„Heel veel vrouwen slikten die toen. Al die zich doodvervelende huisvrouwen die te weinig te doen hadden kregen valium en librium.”


magistraal

bn: van Frans magistral bn of van Latijn magistralis bn , in de betekenis van ‘meesterlijk’ voor het eerst aangetroffen in 1688

zn o: van middeleeuws Latijn magisterialis bn "alchemistisch"

magistraler (uninflected comparative)
magistraalst (uninflected superlative)
magistrale (inflected positive)
magistralere (inflected comparative)
magistraalste (inflected superlative)
magistraals (partitive positive)
magistralers (partitive comparative)


preventiepil

samenstelling van preventie zn en pil zn

preventiepillen (plural)
preventiepilletje (diminutive singular)
preventiepilletjes (diminutive plural)

pil die wordt geslikt om iets te voorkomen

Hiv-preventiepil PrEP wordt ruim 80 procent goedkoper


spraypil

anticonceptiemiddel in de vorm van een spray dat vrouwen via hun huid kunnen toedienen


conserf

Gedurende het eerste beloop harer ongesteldheid had zij van tijd tot tijd wormen ontlast, waartegen haar de meest beproefde wormdrijvende middelen, onder anderen het conserf van Störck, op onderscheidene tijden waren voorgeschreven, zonder de ziekte merkelijk te verbeteren.

E.J. Thomassen a Thuessink
 Waarnemingen, omtrent het gebruik van de radix artemisiae vulgaris, of gewonen bijvoet, in de epilepsie. in: Vaderlandsche Letteroefeningen., jrg. 66 deel 2 (1826), G.S. Leeneman van der Kroe en J.W. IJntema, Amsterdam, p. 306/307


digitalis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘vingerhoedskruid’ voor het eerst aangetroffen in 1663

geneesmiddel voor hartziekten, bereid uit vingerhoedskruid


gelule

gelules (plural)
gelulen (plural)
geluletje (diminutive singular)
geluultje (diminutive singular)
geluletjes (diminutive plural)
geluultjes (diminutive plural)

kleine hoeveelheid geneesmiddel of voedingssupplement verpakt in een dun laagje gelatine zodat het gemakkelijk kan worden ingeslikt

Iets ingewikkelder is 30 % pepermuntolie, 25 % olie van witte tijm, 25 % olie van rozemarijn CT verbenon, 10 % wortelolie en 10 % selderolie te mengen, daarvan 300 mg per gelule te laten stoppen en er ’s avonds en ‘s morgens na de maaltijd een gelule in te nemen.


opioïde

een analgeticum (pijnstiller) dat min of meer dezelfde werking heeft als morfine, waarbij de pijnstillende effecten op de voorgrond staan


ibuprofen

verkorting van het Engelse: iso-butyl-propanoic-phenylic acid

iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)

Andere meisjes en vrouwen hadden ook wel eens buikpijn tijdens hun ongesteldheid. Misschien was ik inderdaad wel 'gewoon' kleinzerig. Maar ondertussen slikte ik wel 8 ibuprofen van 400 milligram op een dag, terwijl maximaal 6 is toegestaan."

Op een tafeltje ligt een lege strip Ibuprofen, alsof de eigenaar er al hoofdpijn van had. Er lopen mensen in en uit, allemaal houden ze hun mond.

,,Wij hebben onze bestellingen voor komend weekeinde verdriedubbeld", zegt Annick de Bakker, bedrijfsleidster van de Etos in Hulst. ,,Niet alleen voor paracetamol, maar ook voor ibuprofen, neussprays en laxeertabletten." Ook Christel Duerinckx van apotheek Reynaert in de Steenstraat in Hulst heeft haar maatregelen genomen. ,,Ook wij hebben extra ingekocht. Het is toch wel spannend."


prozac

algemene benaming voor een geneesmiddel dat bij een depressie wordt voorgeschreven

Er rust nog steeds een taboe op depressiviteit, terwijl er ruim 700.000 mensen aan lijden. Te vaak worden ze als losers of prozac-slikkers gezien", zegt Adrianne Dercksen. "Terwijl er veel meer aan is te doen dan medicijnen slikken."

De critici schreeuwen natuurlijk het hardst. ‘Bah weer travo’s op de Oude Markt, die hoef ik niet.’ ‘Die kale met zijn artiesten, verschrikkelijk.’ ‘Wat een ongelooflijke herrie. En dat noemen ze muziek.’ ‘Een schande hoe die vrouwen daar op het podium staan.’ ‘Als je niet depressief bent, slik je na zo’n avond wel prozac.’


dopamine

een catecholamine dat fungeert als neurotransmitter (en soms als hormoon) op verschillende plaatsen in het lichaam van mensen en dieren

Professor Semir Zeki van de Universiteit van Londen spreekt van vier belangrijke geluksstofjes: de sekshormonen testosteron en oestrogeen en de neurotransmitters dopamine en serotonine.

Dit wil niet zeggen dat je meteen gelukkig wordt, maar deze stoffen hebben in ieder geval een positieve invloed op het humeur. Vooral serotonine en dopamine dragen bij aan een betere gemoedstoestand. Ondanks dat sommige van onderstaande producten bijdragen aan de aanmaak van deze hormonen, wil dat niet zeggen dat een depressie direct verholpen wordt. Het zijn geen wondermiddelen. Bij serieuze problemen wordt dan ook aangeraden om hulp te zoeken bij mensen in je directe omgeving of bij professionals.

Er zijn forse psychologische gevolgen. Treffend is de reactie van een vormalige pornoverslaafde. „Omdat ik mijn hersenen met zoveel dopamine voedde door uren naar porno te kijken, smachtte mijn brein steeds meer naar stimulatie. Alledaagse dingen werden minder stimulerend.


noodpil

een middel dat tot maximaal 120 uur na onbeschermde geslachtsgemeenschap de kans op zwangerschap sterk vermindert

Een op de negen vrouwen tussen de 15 en 44 jaar oud had in de periode 2006-2010 wel eens de noodpil geslikt, om te voorkomen dat ze zwanger werden. In 2002 was dat nog 4,2 procent. Dat komt mede doordat Amerikaanse vrouwen de pil makkelijker kunnen krijgen. De morning-afterpil is sinds 2006 zonder doktersrecept verkrijgbaar in de VS. De eerste morning-afterpil werd in 1998 goedgekeurd voor de Amerikaanse markt.

Toen de Poolse regering besloot vanaf eind vorige maand de toegang tot de morningafterpil te beperken, reageerde psychiater Aleksandra Krasowska ontsteld. Het regerende Recht en Rechtvaardigheid (PiS), een partij met een grote conservatief-katholieke achterban, bepaalde dat de noodpil alleen nog verstrekt mag worden op doktersvoorschrift.


oogwater

oogwaters (plural)
oogwatertje (diminutive singular)
oogwatertjes (diminutive plural)


minipil

afgeleid van pil met het voorvoegsel mini-

anticonceptiepil die alleen progestageen bevat

Het oestrogeen is voornamelijk aan de pil toegevoegd om te zorgen voor een regelmatige, voorspelbare menstruatiecyclus. Progestageen voorkomt zwangerschap. Dat synthetische hormoon kan de eetlust wat bevorderen. De progestageen-alleen pil (minipil), prikpil, het anticonceptiestaafje en de hormoonspiraal bevatten alleen progestageen.

Drie grote onderzoeken in de jaren tachtig, waarbij kraamvrouwen door loting de `gewone' combinatiepil dan wel de minipil (die geen oestrogeen bevat) of helemaal niets kregen voorgeschreven, toonden aan dat in de combinatiepilgroep niet alleen de baby's minder goed groeiden, maar ook minder vrouwen na drie maanden nog borstvoeding gaven.

Vrouwen die een combinatiepil slikken, maken bijna een kwart meer kans om na verloop van tijd ook antidepressiva voorgeschreven te krijgen, doorgaans in het eerste halfjaar nadat ze met de pil zijn begonnen. Vrouwen die een minipil gebruiken (pillen die alleen maar progestagenen bevatten, en geen oestrogeen) liepen zelfs een derde meer kans dan vrouwen die geen hormonale voorbehoedsmiddelen gebruikten.


anabolicum

medicamenten die zorgen voor extra weefselopbouw

Waarschijnlijker is dat er in 'kuren' gewerkt is. Perioden van 8 tot 12 weken van medicatie met anabolica, gevolgd door minstens evenlange pauzes waarin geen middelen gebruikt worden. Bij een maximum van 36 weken medicatie per jaar, komt dit echter nog maar neer op dagelijks ruim 13 mg. Uitgaande van het meest gebruikte orale anabolicum 'methandienone', zijn dit nog geen drie 5 mg tabletjes per dag, nog steeds iets onder de minimum-dosis om enige krachttoename van betekenis te bewerkstelligen, zeker bij reeds goed getrainde krachtsporters.

Professor Werner Franke, een bekend auteur over doping-misbruik in de DDR, beschuldigde zijn collega Armin Klümper uit Freiburg ervan Dressel op een blanco recept het anabolicum Stromba te hebben voorgeschreven. Een maand geleden werd de dood van Dressel nog eens onderzocht door de openbare aanklager. Bij het verhoor zou Thomas Kohlbacher, de trainer en levensgezel van Dressel, verklaard hebben dat de atlete sedert begin 1986 een anabolicum met de naam Stromba met tussenpozen van enkele weken heeft gebruikt.


roesmiddel

chemische stof die zorgt voor een verlaging en verandering van het bewustzijnsniveau

Partydrug xtc is aan een gevaarlijke opmars bezig. Mede door de populariteit van dansfeesten is het de meest gebruikte harddrug en zorgt het voor gezondheidsproblemen. Meer dan een kwart miljoen Nederlanders heeft het roesmiddel het afgelopen jaar gebruikt.

Na een heftig feestweekend liggen de straten in de steden er vol mee: kleine zilveren flesjes. Het zijn de slagroompatronen waar het lachgas in zit. Het gas (distikstofmonooxide, N2O) heeft een psychedelische en zintuiglijke werking en is daarom populair als roesmiddel. Door het gas snel in en uit te ademen blijft het langer in de longen en ontstaat de roes.


ooggel

eye gel

stroperige oogdruppels gemaakt van een gel

Computergebruikers houden hun ogen ook nog eens wijder open wanneer ze naar het scherm staren. Daardoor verdampt de traanfilm sneller, wat tot 'droge ogen' leidt. Om die probleempjes te verhelpen, ontwikkelden de Japanse onderzoekers kunsttranen. Bij het indruppelen krijgt het oog extra vocht en dat helpt vuiltjes weg te spoelen die zich tijdens het computergebruik opstapelden. Bovendien bevatten goede kunsttranen stoffen die het water minder snel doen verdampen. Voor de zwaardere gevallen helpen ook ooggels. Ze hebben een hogere viscositeit en verdampen dus minder snel.

Als laatste wordt me een ooggel en een voedende huidcrème opgelegd. 'De crème is ons best verkochte product. Het geeft ook een licht bronzerend effect, alsof men net terug is van een korte skivakantie.'

Ons nieuw product, de antibacteriële ooggel Clinagel, is ook zoiets. Dat kan binnen drie tot vier jaar voor een miljoen extra omzet zorgen.


prednison

prednisone

synthetisch steroïd dat men gebruikt als ontstekingsremmer

Het is voor het eerst dat er ook voetballers worden genoemd die medische attesten kregen. Kuyt gebruikte bij het WK de steroïden dexamethason. Dexamethason werkt 25 keer zo sterk als hydrocortison en ongeveer vijf keer zo sterk als het vergelijkbare prednison.

In 2014 kreeg Chris Froome toestemming om tijdens de Ronde van Romandië prednison (een paardenmiddel dat ontstekingen remt, maar ook een euforisch gevoel kan geven) te gebruiken.

Bridget Maasland (43) is tijdens de opnames van het RTL4-programma Dance Dance Dance zo ziek geweest dat ze haar eerste solodans stoned moest opvoeren. Volgens de RTL Boulevard-reporter was ze 'doodziek' en moest ze zelfs een dosis van het sterke medicijn Prednison nemen.


indifferent

afleiding van different met het ontkennend voorvoegsel in-

indifferenter (uninflected comparative)
indifferentst (uninflected superlative)
indifferente (inflected positive)
indifferentere (inflected comparative)
indifferentste (inflected superlative)
indifferents (partitive positive)
indifferenters (partitive comparative)

indifferente zalf: een zalf zonder actieve medicijnen

Naast behandeling van het actieve eczeem met hormoonzalf is het goed de gehele huid zo ‘vet’ mogelijk te houden. Dit kan met zogenaamde indifferente zalven. Dit zijn zalven waar geen medicijnen aan toegevoegd zijn, bv vaseline-paraffine zalf, cetomacrogol zalf of oculentum simplex, 1-2 keer per dag, waarbij er bij voorkeur minimaal een uur zit tussen het smeren van de hormoonzalf en de indifferente zalf.


offlabel

van Engels off label (of off-label met een koppelteken op de plaats van de spatie), in het Nederlands aan elkaar vast geschreven volgens spellingregel 12.A

off label

toepassing van een geneesmiddel die afwijkt van de officiële indicatie

Als de voorschrijver toch een geneesmiddel offlabel voor wil schrijven, dient deze de volle verantwoordelijkheid te nemen voor de keuze.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Farmacotherapeutisch Kompas
 “Offlabel” op farmacotherapeutischkompas.nl

Er zijn geen geneesmiddelen geregistreerd voor gebruik bij perniones [winterhanden- of -tenen, red.] Dat betekent dat elk geneesmiddel dat voorgeschreven wordt voor perniones, offlabel gebruik betreft.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Egbert de Jongh & Monique Verduijn
 “Perniones (wintertenen, winterhanden)” (2018), p. 6 op nhg.org


peppil

peppillen (plural)
peppilletje (diminutive singular)
peppilletjes (diminutive plural)

pil met een stimulerend of opwekkend middel

Onbewust was ik te lang doorgelopen met een longontsteking. Mijn opname had een voordeel: mijn medicatie werd gestopt omdat de artsen vonden dat die middelen niet gunstig waren voor mijn longen. In plaats daarvan kreeg ik van de psychiater in het ziekenhuis een soort peppilletjes: wellbutrin. En die onderdrukten mijn emoties niet meer!

Weblink bron “'Sinds ik met die medicatie ben gestopt leef ik eindelijk weer!'” (02 mrt. 2017), De Telegraaf


softenon

naar de merknaam "Softenon" waaronder het middel van 1959 tot 1962 onder meer in België en Nederland op de markt werd gebracht, op te vatten als gevormd uit Engels soften ww "verzachten" met het achtervoegsel -on

Contergan

medicijn tegen slapeloosheid en misselijkheid dat ernstige afwijkingen kan veroorzaken bij ongeboren kinderen

De fabrikant van het middel softenon, waardoor ruim 50 jaar geleden wereldwijd 10.000 baby's misvormd zijn geboren, heeft voor het eerst excuses aangeboden. Topman Harald Stock van de Grünenthal Group uit het Duitse Aken deed dat bij de onthulling vrijdag van een standbeeld voor de slachtoffers in het nabijgelegen Stolberg.

Weblink bron “'Excuses fabrikant softenon onvoldoende'” (01-09-2012), Tubantia

De onzekerheid van het nut van sommige uitvindingen wordt gedemonstreerd door de niet-verwachte neveneffecten die de softenon bleek te hebben, toen er misvormde kinderen werden geboren.

Jan Tinbergen
 “Een leefbare aarde.”, 4e druk (1974), Agon Elsevier, Amsterdam / Brussel, ISBN 90 10 10492 3, p. 89

Dr. Frances Oldham Kelsey, wereldwijd geëerd om haar leidende rol in het thalidomide-drama (in Nederland bekend onder de merknaam Softenon) is op 101-jarige leeftijd overleden. De Canadese arts slaagde erin het medicijn uit de VS te weren, ondanks grote druk van de farmaceutische industrie.

Weblink bron “Arts die VS Softenon-drama bespaarde overleden” (08-08-2015), Tubantia


zelfdodingspil

samenstelling van zelfdoding zn en pil zn met het invoegsel -s-

Waarom gaan mensen meteen op hun achterste benen staan als er een voorstel komt voor een zelfdodingspil?, vraagt Simonne de Jong Bruinsma uit Bilthoven zich af. "Te controversieel?

Weblink bron “'Pil is voor veel mensen een uitkomst'” (25 mei 2016), De Telegraaf

SGP’er Kees van der Staaij beweerde in 2017 in de Wall Street Journal dat de Nederlandse dokters actief mensen het leven ontnemen en dat er aan een zelfdodingspil gewerkt wordt.

Weblink bron
Sebastian Proos
 “Kindermishandeling en andere fabeltjes over Nederland” (25/07/2019), HP de Tijd


zelfzorgmedicijn

samenstelling van zelfzorg zn en medicijn zn

eenvoudig medicijn dat zonder recept verkocht mag worden

Al langere tijd worden een aantal medicijnen niet vergoed omdat deze onder zelfzorg zouden vallen. Een aantal van deze medicijnen is alleen op recept verkrijgbaar en daarom is de gebruiker afhankelijk van de prijs die een apotheker daarvoor berekent. Andere zelfzorgmedicijnen zijn wel vrij verkrijgbaar, maar zijn in het buitenland vaak veel goedkoper dan in Nederland.

Weblink bron “Medicijnen” (13 jun. 2013), De Telegraaf

De twee winkelketens willen zich volgens topman Gerard van Breen "steeds meer profileren als health-winkels, met een grotere keus in zelfzorgmedicijnen".

Weblink bron “Kruidvat en Trekpleister stoppen verkoop tabak” (04 jan. 2018), De Telegraaf


thalidomide

thalidomiden (plural)
thalidomides (plural)

een geneesmiddel dat door Chemie Grünenthal, een in Stolberg gevestigd Duits farmaceutisch bedrijf, op 1 oktober 1957 als slaapmiddel, sedativum, pijnstiller en als middel tegen zwangerschapsbraken op de markt kwam

Het is zeer zeldzaam dat baby's geboren worden zonder ledematen. In de jaren 50 kwam het vaker voor. Toen werd dat met name toegeschreven aan het gebruik van het medicijn thalidomide. Het medicijn werd later van de markt gehaald vanwege de ernstige gevolgen voor baby's.

Weblink bron “Medisch raadsel: 18 baby’s zonder armen of handen geboren in Franse Ain” (31-10-2018), Tubantia


chloraal

chlooraalhydraat dat men kan gebruiken als slaapmiddel

Aanstaand biograaf Lucien Custers schrijft over de tragedie van 1904: na een conflict op het Doetinchems Gymnasium (dat de landelijke pers haalde) neemt Dèr Mouw een flesje chloraal in, een sterke slaapdrank, in de hoop dat hij het niet overleeft.

Weblink bron
ARJAN PETERS
 “Dèr Mouw was twee keer bijna dood” (10 december 2011), de Volkskrant


luminal

merknaam voor slaapverwekkend, kalmerend middel uit de groep van de barbituraten


nandrolon

nandrolone

een anabool steroïd met een gering masculiniserend effect

Bakker werd op 10 december gecontroleerd en bij hem werden sporen van zes verboden stoffen aangetroffen waaronder nandrolon, stanozolol en boldenone.

Weblink bron “Waterpoloër Bakker voor 3 jaar geschorst vanwege doping” (18-02-2017), Tubantia

Profhonkballer Starling Marte van Pittsburgh Pirates is voor tachtig duels geschorst wegens het gebruik van verboden middelen. Bij de 28-jarige speler uit de Dominicaanse Republiek werden sporen van nandrolon aangetroffen.

Weblink bron “Honkballer Marte voor liefst 80 duels geschorst” (18-04-2017), Tubantia


seneblad

seneblaren (plural)
senebladen (plural)
senebladeren (plural)

bladeren van de seneplant die men gebruikt als laxeermiddel


veronal

Met een overdosis Veronal beëindigden de schrijver Stefan Zweig en zijn jonge Duitse vrouw op 22 februari 1942 hun levens als ballingen in Brazilië.

Weblink bron
Kevin van Vliet
 “1933 opnieuw aangebroken? Lees de anti-Mein Kampf” (22/02/2017), HP de Tijd


lindaan

genoemd naar de ontdekker ervan, de Nederlandse chemicus T. van der Linden

geneesmiddel voor ziekten veroorzaakt door huidparasieten


psilocine

afgeleid van Psilocybe met het achtervoegsel -ine, net als verwante verbinding "psilocybine"

een hallucinogeen die in paddenstoelen van het geslacht Psilocybe voorkomt

De stelling is wetenschappelijk onjuist en onhoudbaar. De werkzame stoffen psilocybine en psilocine in paddo's zijn niet verslavend. Acute lichamelijke effecten, zo deze al optreden, zijn mild en zo nodig goed behandelbaar. Chronisch lichamelijke effecten die op den duur tot de dood kunnen leiden, zoals bij alcohol, zijn niet beschreven.

Weblink bron “'Paddoverbod is kretologie'” (25 november 2008), Het Parool

In de smartshops vonden controleurs gedroogde paddestoelen met de verboden stof psilocine. Daarmee vallen de paddestoelen onder de harddrugs. In The Magic Mushroom Gallery werd bovendien de partydrug ghb aangetroffen.

Weblink bron “Amsterdam sluit twee smartshops” (6 juli 2007), de Volkskrant


antihistaminepil

samenstelling van histamine zn en pil zn met het voorvoegsel anti-

antihistaminepillen (plural)
antihistaminepilletje (diminutive singular)
antihistaminepilletjes (diminutive plural)

medicament in de vorm van een pil dat een allergische reactie onderdrukt

Ik rende hard weg maar werd achtervolgd door een zwerm zwarte insecten. Pas 100 meter verder durfde ik te stoppen om de schade op te nemen. Vooral mijn linkerkuit was het doelwit geweest en werd met de minuut dikker en pijnlijker. Al binnen een uur was mijn linkeronderbeen volledig opgezwollen. Ik nam snel twee antihistaminepillen in de hoop dat de zwelling weg zou trekken.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


cannabisolie

samenstelling van cannabis zn en olie zn

olie met tetrahydrocannabinol (THC) als werkzame stof

Toen ik mijn vrouw later vertelde dat ik voor het eerst wiet had gerookt, antwoordde ze dat ze zelf al twee maanden aan de cannabisolie was. Wat een toeval! Aan twee verschillende kanten van de wereld waren we beiden iets nieuws aan het ontdekken. Haar fles cannabisolie stond doodleuk tussen de mayo en de eieren in de ijskast.

Weblink bron
Kaj van Arkel
 “Gebruik van cannabisolie is niet zonder risico” (19-10-2019), Tubantia


temperans

een middel dat klachten minder heftig maakt; verzachtend middel; kalmerend middel


ibuprofenpil

samenstelling van ibuprofen zn en pil zn

ibuprofenpillen (plural)
ibuprofenpilletje (diminutive singular)
ibuprofenpilletjes (diminutive plural)

Als toetje nam ik twee ibuprofen-pillen om de pijn in mijn voeten te verdoven en ik kroop met vermoeide benen in mijn slaapzak.


fentanyl

morfinomimeticum, een stof met een werking analoog aan die van morfine

Volgens TMZ blijkt uit de arrestatiepapieren dat de rapper de drug oxycodon bestelde bij Cameron Pettit. Die kocht dat in bij Stephen Walter. De derde verdachte, Ryan Reavis, zou de pillen bij Mac Miller hebben afgeleverd. Die zou de pillen hebben verpulverd en opgesnoven, zonder te weten dat de drugs fentanyl bevatten. Deze stof werd hem uiteindelijk in combinatie met cocaïne en alcohol fataal.

Weblink bron “Drie mannen aangeklaagd om dood rapper Mac Miller” (03-10-019), Tubantia

Zware pijnstillers als fentanyl of oxycodon kunnen levensgevaarlijk zijn. Deze opiaten zijn zeer verslavend en kunnen bij een te hoge dosis zelfs dodelijk zijn.

Weblink bron “‘Inspectie staat machteloos tegen illegale handel in zware pijnstillers’” (31-12-019), Tubantia

In Europa krijgen we slechts voorbeelden van uitgesproken extreme Amerikanen te zien, alleen maar uitingen van contrasten. Ze zijn ofwel supermooi met botox en nepborsten, of enorm dik en luidruchtig. De rednecks zijn agressief en gevaarlijk, anderen zijn juist weer oppervlakkig en overdreven vriendelijk in de supermarkt. Slimme puissant rijke ondernemers of kansloos verslaafd aan crack en fentanyl.


chloroquine

chloroquinen (plural)
chloroquines (plural)

De vier medicijnen die het best in staat zijn om bij relatief lage concentraties het MERS-virus te remmen zijn het malariamedicijn Chloroquine, het antipsychoticum Chlorpromazine, de hiv-remmer Lopinavir en het anti-diarreemiddel Loperamide. Dat laatste medicijn is gewoon bij de drogist te koop.

Weblink bron “Huidige medicijnen remmen MERS” (20-05-2014), NOS

Zijn uitlatingen over experimentele coronamedicijnen, waaronder het middel chloroquine dat ook dienst heeft gedaan als malariamedicijn, kwam Trump ook op nogal wat kritiek te staan. ,,Ik ben een fan’’, zei hij over het middel in een persconferentie ,,Dit kan maar zo de grootste gamechanger zijn in de geschiedenis van de geneeskunde.’’ Uiteindelijk bleek chloroquine niet meer dan een hype.

Weblink bron
Bonne Kerstens
 “President Donald Trump en zijn vrouw Melania hebben coronavirus” (2 okt. 2020), Tubantia


calpoltablet

samenstelling van calpol zn en tablet zn


doperen

gebruiken of toedienen van verboden prestatie verhogende middelen

Mercier was ooit knecht van Lance Armstrong, maar stopte in 1997 met wielrennen toen de ploegdokter van US Postal hem voorstelde om zich te doperen. De Amerikaan was toen pas 28 jaar.

Weblink bron “'Het tere plantje van hoop in de wielersport is platgetrapt'” (11-12-2014), NOS

'Het is onmogelijk de Tour te winnen zonder je te doperen. De Tour is een uithoudingswedstrijd waarin het verschil wordt gemaakt door zuurstof. Om een voorbeeld te geven: EPO zal een sprinter niet helpen een 100 meter te winnen, maar het maakt wel het verschil voor iemand die 10.000 meter loopt. Dat spreekt voor zich.'

Weblink bron “Armstrong: 'Zonder doping kan je Tour niet winnen'” (28-06-2013), Tubantia


kwasibita

geneeskrachtig, bitter smakend hout van bovengenoemde struik dat zou helpen malaria te genezen


posologie

uit het grieks met het achtervoegsel -logie

de wetenschap van het doseren van geneesmiddelen


rilatine

middel dat wordt voorgeschreven bij de behandeling van ADHD

Ze dreven mijn dochter zo ver dat ze 30 pillen rilatine innam op het toilet.

Weblink bron
/Bonne Kerstens
 “Brugge opgeschrikt door bende gewelddadige pubermeisjes” (26-10-2017), Tubantia

En uit een studie van de Universiteit Gent die in de zomer van 2012 werd gepubliceerd, bleek dat 12 procent van de jongens tussen acht en elf in de arrondissementen Kortrijk, Roeselare en Ieper het ADHD-middel Rilatine (Ritalin) gebruikt.

Weblink bron “Werkt zo’n studentenportie ritalin tijdens het leren?” (15/06/2016), HP de Tijd


adjuvant

stof die men aan een vaccin toevoegt om de immuunreactie te versterken

Volgens hem is er tussen de 100 en 200 miljoen euro nodig om alvast klinisch onderzoek te doen naar een onderdeel van zo’n vaccin. Het gaat om een zogenoemd adjuvant dat zorgt voor een snellere afweerreactie op het virus.

Weblink bron “’Hoogervorst pompt onnodig geld in staatsbedrijf’” (4 april 2006), Reformatorisch Dagblad

Gebruik van een zogeheten adjuvant, een stof die het immuunsysteem stimuleert, kan het aantal beschikbare doses wellicht vergroten doordat er minder viruseiwit nodig is om een goede, beschermende afweerreactie te krijgen.

Weblink bron “Virologen twijfelen: wel of geen vaccin?” (8 mei 2009), Reformatorisch Dagblad

stof die aan een (chirurgische) behandeling wordt toegevoegd om de werking te versterken


voedingssupplement

samenstelling van voeding zn en supplement zn met het invoegsel -s-

diëet aanvulling

voedingssupplementen (plural)
voedingssupplementje (diminutive singular)
voedingssupplementjes (diminutive plural)

voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)

Dagelijks een voedingssupplement nemen, heeft dat zin?


comedicatie

afleiding van medicatie met het voorvoegsel co-

medicijnen die men gelijktijdig gebruikt naast het genoemde medicament


apothekersassistente

samenstelling van apotheker zn en assistente zn met het invoegsel -s-

vrouw die in een apotheek werkt onder leiding van een apotheker

Ìmke is apothekersassistente geweest,'zei Tinus. Hij klonk trots.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

Een apothekersassistente vult de capsules met het medicijn

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “AMC zet farmaceut buitenspel met eigen medicijn” (05-04-2018,), NOS


ijzerpreparaat

samenstelling van ijzer zn en preparaat zn

iron preparation

een medicijn waarvan ijzer de werkzame stof is

In de vijftiende week van haar zwangerschap hadden haar armen en benen de omvang van polsstokken en ondanks de ijzerpreparaten zag ze angstwekkend bleek.

De Algemene Inspectiedienst (AID) heeft bij een handelsonderneming in Overijssel een partij illegaal ijzerpreparaat opgespoord. Dit middel wordt bij biggen gebruikt om bloedarmoede te voorkomen.

Weblink bron “AID neemt diergeneesmiddel in beslag” (18 november 2004), Reformatorisch Dagblad


vermageringsmiddel

samenstelling van vermagering zn en middel zn met het invoegsel -s-

middel dat helpt om gewicht te verliezen

'Wat je gezien hebt, is een vermageringsmiddel,' zei ik.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

De 26-jarige Tsjechische werd in oktober 2012 tijdens het WTA-toernooi van Luxemburg betrapt op het verboden sibutramine, een vermageringsmiddel dat de hoeveelheid energie die het lichaam gebruikt verhoogt en de eetlust remt.

Weblink bron “Tennisster zes maanden geschorst” (14-02-2013), NOS


braakmiddel

Nu waren ze die oude zottin van een Guichard in kamer 24 aan het ontgiften, ze kreeg een braakmiddel toegediend en haar darmen en maag werden gespoeld.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396

Vooral in de jaren '80, weet ze, kon ze niets goed doen. 'Liesbeth Slist' en 'Een muzikaal braakmiddel', heette ze in die tijd voor menig criticus. „Mijn zalen raakten leeg. Onverdraaglijk. Het voelde als een vernedering.”

Weblink bron
Arno Gelde
 “Liesbeth List: Ramses zou zó trots op me zijn geweest” (19-06-2015), Tubantia


farmaceutica

chemicaliën die men gebruikt als geneesmiddel

Nederland exporteert vooral veel brandstof. De buurlanden zijn sterk in andere producten. Zo exporteert Duitsland machines en transportmiddelen en België farmaceutica, drank, tabak en ertsen.

Weblink bron “Export terug op niveau van 2008” (dinsdag 6 november 2012), NOS

Op vier gebieden wordt nu de stap gemaakt naar industrieel printen: voedsel, farmaceutica, 3D-elektronica en reserveonderdelen. Bij de onderdelen loopt Nederland voorop, volgens Meinders.

Weblink bron
Flip de Jong
 “3D printen komt in stroomversnelling, Nederland loopt voorop” (zaterdag 14 oktober 2017), NOS


ritalin

oorspronkelijk de merknaam van methylfenidaat

merknaam van methylfenidaat een geneesmiddel dat voorgeschreven wordt bij ADHD en zou helpen bij het studeren

Het had hem opgekikkerd als ritalin toen hij voor zijn tentamen studeerde, ondanks zijn meer dan twaalf uur lange dag op kantoor zat hij al na een paar zinnen klaarwakker in de leesstoel.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535

Een belangrijke stap, zegt onderzoeker en kinderpsychiater Hilgo Bruining. Nu krijgen kinderen medicatie op basis van hun diagnose. Dat gebeurt als hun gedrag thuis of op school tot grote problemen leidt. "Maar medicijnen als ritalin of een antipsychose-middel onderdrukken alleen het gedrag. Ze pakken de oorzaak in de hersenen niet aan en geven bijwerkingen die soms erger zijn dan de kwaal."

Weblink bron
Floor Ligtvoet & Hanneke de Jonge
 “Zondag 14 november 2021” (Zondag 14 november 2021), NOS


antibraakmiddel

afleiding van braakmiddel met het voorvoegsel anti-

antibraakmiddelen (plural)
antibraakmiddeltje (diminutive singular)
antibraakmiddeltjes (diminutive plural)

Alex S. werd in juli aangehouden. Volgens het Openbaar Ministerie verkocht hij het middel mogelijk aan bijna zevenhonderd mensen. S. wordt verdacht van overtreding van de Geneesmiddelenwet en van witwassen van de opbrengst hiervan. Hij verkocht behalve het zelfdodingspoeder, dat ook wel middel X wordt genoemd, het antibraakmiddel domperidon, dat alleen op doktersrecept verkrijgbaar is. Hij zou in totaal 55.000 euro verdiend hebben.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Mogelijk 33 mensen dood door zelfdodingspoeder” (Woensdag 27 oktober 2021, 09:52), NOS

Heringa was in 2008 behulpzaam toen zijn stiefmoeder 'Moek' Heringa een einde aan haar leven wilde maken. Hij kocht voor haar malariapillen, slaappillen en een antibraakmiddel en filmde hoe hij te werk ging.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Eis: geen cel voor hulp zelfdoding” (Dinsdag 24 september 2013, 12:18), NOS


farmaciebedrijf

samenstelling van farmacie zn en bedrijf zn

farmaciebedrijven (plural)
farmaciebedrijfje (diminutive singular)
farmaciebedrijfjes (diminutive plural)

Verder maakte Novartis bekend zijn afdeling voor dierenmedicijnen te verkopen aan het Amerikaanse Eli Lilly. Dat levert het Zwitserse farmaciebedrijf 3,9 miljard euro op. Novartis-topman Joe Jimenez zegt dat die verkoop nodig is om beter te kunnen focussen op kernactiviteiten.

Weblink bron “Novartis sluit miljardendeals” (Dinsdag 22 april 2014, 12:48), NOS

Bij een apotheek in Bergen, in Noord-Limburg, zijn verontreinigde partijen aangetroffen van een middel tegen maagzuur. Het gaat om het veelgebruikte middel Pantoprazol van het Indiase farmaciebedrijf Ranbaxy.

Weblink bron
Door redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink
 “Vervuild maagmedicijn ontdekt” (Dinsdag 7 februari 2012, 22:57), NOS


farmacieconcern

samenstelling van farmacie zn en concern zn

De Tweede Kamer maakt zich zorgen over de toekomst van de kenniseconomie in Nederland naar aanleiding van de 2175 ontslagen bij het farmacieconcern MSD in Oss. Het onderzoekscentrum wordt naar de VS overgeplaatst.

Weblink bron “Kamer bezorgd over MSD-ontslagen” (Woensdag 21 juli 2010, 16:08), NOS

Het Britse farmacieconcern GlaxoSmithKline heeft zich in China schuldig gemaakt aan omkoping en belastingontduiking. Medewerkers van het bedrijf hebben dat bekend tegen de politie, zegt het Chinese ministerie van Veiligheid.

Weblink bron “Britse farmaceut fraudeert in China” (Donderdag 11 juli 2013, 13:13), NOS

In Zwitserland krijgt topman Daniel Vasella van Novartis bij zijn vertrek bij het farmacieconcern bijna 60 miljoen euro mee.

Weblink bron “Zwitser krijgt 60 miljoen bij vertrek” (Zondag 17 februari 2013, 18:33), NOS


apothekersorganisatie

samenstelling van apotheker zn en organisatie zn met het invoegsel -s-

vereniging waar apothekers bij zijn aangesloten

Anticonceptiepillen blijven nog weken beperkt beschikbaar in Nederland. Groothandels leveren nog steeds mondjesmaat aan apotheken en sommige filialen hebben mogelijk helemaal geen voorraad meer. Dat meldt apothekersorganisatie KNMP.

Weblink bron “'Anticonceptiepillen nog weken beperkt beschikbaar'” (Vrijdag 12 oktober 2018, 10:39), NOS

Het drankje heeft in de euthanasierichtlijnen van apothekersorganisatie KNMP en artsenorganisatie KNMG uit 2012 'niet de voorkeur' omdat het verloop van het overlijden onvoorspelbaar is. Artsen hadden er slechte ervaringen mee, omdat patiënten het drankje soms uitbraakten. Soms duurde het ook uren voor de dood intrad.

Weblink bron “'Drankje nu betrouwbaar alternatief voor injectie bij euthanasie'” (Dinsdag 25 september 2018, 08:00), NOS


hormoonbehandeling

samenstelling van hormoon zn en behandeling zn

behandeling met hormonen die als geneesmiddel worden toegediend; of behandeling met geneesmiddelen die de hormoonproductie in het lichaam stimuleren

Een belangrijke Britse oncoloog vermoedt dat Al-Megrahi een experimentele hormoonbehandeling krijgt en dat hij mogelijk nog jaren in leven zal zijn.

Weblink bron “Schotland: vrijlating Lockerbie-dader terecht” (Zaterdag 20 augustus 2011, 11:45), NOS

Jenna werd geboren als man, Walter Talackova. Ze begon een hormoonbehandeling op haar 14e en onderging een geslachtsoperatie toen ze 19 was.

Weblink bron “Transseksueel geen Miss Canada” (Zondag 20 mei 2012, 09:41), NOS


clenbuterol

astmamedicijn dat gebruikt wordt bij paarden

spierversterkend middel dat o.a. gebruikt wordt als doping in de sport

In 2011 werden vijf spelers uit de CONCACAF Gold Cup-ploeg van Mexico genomen, nadat die positief hadden getest op clenbuterol, een verboden middel dat in de veeteelt illegaal gebruikt wordt om runderen versneld te laten groeien.

Weblink bron “Voetballers Mexico mijden rundvlees” (Donderdag 22 mei 2014, 10:18), NOS

De Australische renner Michael Rogers mag weer aan wedstrijden deelnemen. De 34-jarige Tinkoff-Saxo-renner testte in oktober positief op clenbuterol, maar heeft de UCI en het WADA ervan kunnen overtuigen dat hem geen blaam treft.

Weblink bron “Geen straf 'positieve' Rogers” (Woensdag 23 april 2014, 12:54), NOS

Colo testte in het voorjaar positief op clenbuterol in de Ronde van Mexico. Voor een eerste dopingvergrijp staat normaal twee jaar schorsing.

Weblink bron “Colo krijgt jaar straf na clenbuterol” (Maandag 11 oktober 2010, 11:50), NOS


antibioticakuur

samenstelling van antibiotica zn en kuur zn

antibioticakuren (plural)
antibioticakuurtje (diminutive singular)
antibioticakuurtjes (diminutive plural)

een serie toedieningen van een antibacterieel middel die als geheel een infectieziekte kan genezen

Terug in Nederland constateerde topsportarts Peter Vergouwen bij Vos een zware voorhoofdsholte- en keelonsteking. Die is zo hardnekkig, dat hij direct met een zwaardere antibioticakuur is begonnen.

Weblink bron “Meerkamper Vos mist EK en NK” (Zaterdag 16 februari 2013, 12:34), NOS

De bacterie waar het om gaat, Clostridium difficile, kan aandoeningen veroorzaken van milde diarree tot levensbedreigende darmontstekingen. Vooral oudere mensen die een antibioticakuur hebben gehad, zijn er vatbaar voor. Dat komt doordat antibiotica de natuurlijke balans van darmbacteriën verstoren.

Weblink bron “Hond speurt ziekenhuisbacterie op” (Vrijdag 14 december 2012, 06:04), NOS


aidsmedicijn

samenstelling van aids zn en medicijn zn

De Amerikaan die berucht werd omdat hij een aidsmedicijn enorm duur maakte, is schuldig bevonden aan fraude. Martin Shkreli's straf wordt later bepaald. Hem hangt maximaal twintig jaar cel boven het hoofd.

Weblink bron “'Meest gehate man van Amerika' schuldig aan fraude” (Zaterdag 5 augustus 2017, 07:26), NOS

Een klein legertje gamers heeft geholpen met de oplossing van een tien jaar oud medisch raadsel. Door samen aan de opbouw van een enzym te sleutelen, is een aidsmedicijn dichterbij gekomen.

Weblink bron “Gamers lossen medische puzzel op” (Maandag 19 september 2011, 15:52), NOS


medicijnkosten

samenstelling van medicijn zn en kosten zn

uitgaven die men doet voor geneesmiddelen

Medicijnkosten Nederland laag

Weblink bron “Medicijnkosten Nederland laag” (Vrijdag 31 augustus 2012, 21:54), NOS

GroenLinks wil de farmaceutische industrie dwingen om verantwoording af te leggen. Het nieuws van de afgelopen weken over hoge medicijnkosten, overmedicatie en oneerlijke concurrentie maakt volgens GroenLinks duidelijk dat de industrie moet worden aangepakt.

Weblink bron “GL wil farmaceuten aanpakken” (Woensdag 8 augustus 2012, 07:02), NOS

Volgens het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) kunnen de medicijnkosten van ouderen jaarlijks met 100 miljoen euro omlaag. Dat zegt IVM-directeur Ruud Coolen van Brakel vanavond in Nieuwsuur. Het Instituut pleit voor een verplichte, jaarlijkse 'APK'.

Weblink bron “100 Miljoen euro te veel aan pillen” (Vrijdag 10 februari 2012, 19:46), NOS


cholesterolverlager

samenstelling van cholesterol zn en verlager zn

geneesmiddel dat het cholesterolgehalte in het bloed verlaagt

De Amerikaanse farmaciegigant Amgen koopt het Nederlandse biotechbedrijfje Dezima Pharma. Dezima ontwikkelt een veelbelovende cholesterolverlager.

Weblink bron “Nederlands biotechbedrijfje verkocht voor 265 miljoen euro” (Woensdag 16 september 2015, 17:05), NOS

November 2012: Ranbaxy Laboratories legt de productie van cholesterolverlager atorvastatine stil vanwege glasdeeltjes die zich in verschillende verpakkingen blijken te bevinden.

Weblink bron “Ranbaxy in opspraak: een overzicht” (Donderdag 23 januari 2014, 12:59), NOS

Dat waren er 2783 meer dan in 2011. De meest genoemde bijwerking was spierpijn als gevolg van de cholesterolverlager Simvastatine.

Weblink bron “Meer medicijnbijwerkingen gemeld” (Dinsdag 21 mei 2013, 18:55), NOS


apothekersexamen

samenstelling van apotheker zn en examen zn met het invoegsel -s-

examen wat men moet afleggen om apotheker te worden

De frauderende studenten maakten het apothekersexamen in de provincie Shaanxi. Meer dan 25.000 mensen deden mee aan de toets, die op zeven verschillende plekken werd afgenomen. "Op één locatie betrapten we bijna achthonderd studenten", zegt Du Fangshuai. "Ze hadden een draadloze koptelefoon en een signaal-ontvanger."

Weblink bron “Hoe 2440 Chinezen betrapt werden op spieken” (Dinsdag 28 oktober 2014, 17:16), NOS


antischimmelmiddel

afleiding van samenstelling van schimmel zn en middel zn met het voorvoegsel anti-

antischimmelmiddelen (plural)
antischimmelmiddeltje (diminutive singular)
antischimmelmiddeltjes (diminutive plural)

Er komt nu een vervolgonderzoek om te bekijken of het verstandig is om elke ic-patiënt meteen een antischimmelmiddel te geven.

Weblink bron “Meer kans op dodelijke schimmel bij ernstige griep” (Woensdag 1 augustus 2018, 13:53), NOS

De grootste farmaceutische bedrijven hebben de afgelopen twee jaar meer gedaan dan daarvoor om nieuwe antibiotica en antischimmelmiddelen te ontwikkelen. Ze hebben zich ook meer ingespannen om de toegankelijkheid van bestaande middelen in armere landen te vergroten, al blijft dat een groot probleem.

Weblink bron “Ondanks corona boeken farmaceuten vooruitgang op het gebied van antibiotica” (Donderdag 18 november 2021, 01:36), NOS


bupropion

antidepressivum dat gebruikt wordt bij de behandeling van nicotineverslaving en als vermageringsmiddel

Mysimba is een combinatie van twee werkzame stoffen, naltrexon en bupropion. De stoffen hebben effect op het hersengebied dat de voedselinname en de energiebalans regelt. Wanneer ze samen worden gebruikt, verminderen ze de eetlust en de hoeveelheid die patiënten eten.

Weblink bron “Zorginstituut adviseert: vergoed anti-obesitasmedicijn uit basispakket” (Dinsdag 24 mei 2022, 17:14), NOS


combinatiepil

samenstelling van combinatie zn en pil zn

combinatiepillen (plural)
combinatiepilletje (diminutive singular)
combinatiepilletjes (diminutive plural)

tablet waarin twee of meer werkzame stoffen zitten

Wie elke dag een combinatiepil slikt waarin cholesterolverlagende en bloeddrukverlagende middelen zitten en ook nog aspirine, heeft veel minder kans op hart- en vaatziekten. Dat heeft een onderzoek in Iran aangetoond onder gezonde 50-plussers.

Weblink bron “Elke dag een combinatiepil verlaagt kans op hartinfarct flink” (Vrijdag 23 augustus 2019, 12:16), NOS


antibioticateam

samenstelling van antibiotica zn en team zn

team dat probeert het antibioticumgebruik in een ziekenhuis te optimaliseren

Alle Nederlandse ziekenhuizen zouden vóór 1 januari 2014 een antibioticateam moeten opzetten. Dat adviseert de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) aan minister Schippers van Volksgezondheid.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “'Antibiotica-team in elk ziekenhuis'” (Vrijdag 22 februari 2013, 05:49), NOS

De Inspectie voor de Gezondheidszorg vindt dat elk ziekenhuis een 'antibioticateam' moet krijgen. Doel: minder antibiotica, om resistentie te voorkomen.

Weblink bron “IGZ: antibiotica-teams in ziekenhuizen” (Vrijdag 22 februari 2013, 18:31), NOS


breindoping

het gebruiken van medicamenten om de mentale prestaties te verbeteren zoals bijvoorbeeld het gebruiken middelen die gebruikt worden bij ADHD-patiënten bij mensen die geen ADHD hebben

David en Mucahit zijn niet de eerste met dit idee. In Utrecht brachten studenten Gerben Houwers en Wimme Klaver vorig jaar mei vergelijkbare breindoping uit: Study Buddy. "We zaten op een dag in de trein over de film Limitless te praten. Daarin neemt een man een pil waardoor hij zijn hersenen voor 100 procent in plaats van 15 procent kan gebruiken. Toen dachten we: wat als we dat zelf gaan uitproberen."

Weblink bron “Van deze zelfmaakpillen ga je heel hard studeren” (Vrijdag 29 april 2016, 22:25), NOS

Iedere student weet het: er zijn van die momenten dat je zelfs meer géld hebt, dan concentratie. Ongeveer 11 procent van alle studenten heeft daarom wel eens breindoping gebruikt om studieprestaties te verhogen. Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau No Ties in opdracht van NOS op 3. We spraken een aantal gebruikers.

Weblink bron “'1 op 10 studenten weleens aan concentratiedoping'” (Donderdag 9 april 2015, 06:53), NOS

Schippers overweegt in een publiekscampagne aandacht te schenken aan de illegale aanschaf van dit soort medicijnen. Dat schrijft ze vandaag in antwoord op Kamervragen van de VVD. Aanleiding was een enquête van EenVandaag onlangs waaruit bleek dat één op de tien jongeren dit soort middelen als 'breindoping' gebruikt als zij tentamens moeten doen, terwijl ze geen recept daarvoor hebben. Dat gebeurt veelal met medeweten van hun ouders. Eén op de twintig slikt ritalin, dat een oppeppend effect heeft.

Weblink bron “Schippers laakt gebruik 'breindoping' door jongeren in examentijd” (08-07-2014), Tubantia


breinpil

medicamenten die gebruikt worden om de mentale prestaties te verbeteren zoals bijvoorbeeld middelen die gebruikt worden bij ADHD-patiënten


cannabispil

cannabispillen (plural)
cannabispilletje (diminutive singular)
cannabispilletjes (diminutive plural)


wietpil

wietpillen (plural)
wietpilletje (diminutive singular)
wietpilletjes (diminutive plural)


hasjpil

hasjpillen (plural)
hasjpilletje (diminutive singular)
hasjpilletjes (diminutive plural)


chemobom

afleiding van bom met het voorvoegsel chemo-

chemobommen (plural)
chemobommetje (diminutive singular)
chemobommetjes (diminutive plural)

vetbolletjes die cytostatica bevatten; chemokuur verpakt in vetbolletjes


antistoller

afleiding van stoller met het voorvoegsel anti-

middel dat de stolling van het bloed remt

Deze orale antistollers, zogeheten 'anticoagulantia'(noac's), werden bij hun introductie op de geneesmiddelenmarkt aangeprezen als een goed alternatief voor de oude generatie antistollingspreparaten. Patiënten, zo klonk het lokkertje, zouden nu niet meer voor controle naar de trombosedienst behoeven.

Weblink bron
RENÉ STEENHORST
 “Doden door nieuwe bloedverdunners” (Updated 02 mrt. 2015), De Telegraaf


earlyaccessprogramma

programma waarbij mensen in een vroegtijdig stadium al gebruik kunnen maken van een nog niet uitontwikkeld medicament


griepremmer

Een oproep van viroloog Ab Osterhaus aan grieppatiënten om hun huisarts om antivirale middelen te vragen, zorgt voor opschudding in artsenkringen. Osterhaus deed zijn oproep zaterdag onder meer in het NOS Journaal. De griepremmers zijn wetenschappelijk omstreden.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Opschudding over oproep Osterhaus” (Zondag 8 februari 2015), NOS

De GGD IJsselland deelt griepremmers en antivirusmiddelen uit in het nu afgesloten gebied in Kamperveen. Volgens de GGD is van vogelgriep type H5N8 nog nooit iemand in de wereld ziek geworden. Maar in Nederland waart ook de gewone wintergriep rond. Uit besmetting met vogelgriep zou een gevaarlijk nieuw griepvirus kunnen ontstaan, aldus een woordvoerder.

Weblink bron “Vogelgriep op nog twee bedrijven Kamperveen” (21-11-2014), Tubantia


medicomaat

samenstelling van medicament zn en automaat zn

automaat geplaatst bij een apotheek waar men eerdere bestelde medicamenten kan afhalen


eerste-uitgiftegesprek

samenstellende samenstelling van eerste bn, uitgifte zn en gesprek zn

gesprek dat een apotheekmedewerker voert met een patiënt als deze voor de eerste keer een bepaald medicament ontvangt waarbij met name wordt gesproken over mogelijke bijwerkingen


rapedrug

bijnaam voor ghb; een verdovend middel dat gebruikt wordt voordat men iemand wil verkrachten

De politie heeft deze dagen de handen vol aan arrestanten die verslaafd zijn aan de drug ghb. Van oorsprong is dat een narcosemiddel, dat in het uitgaansleven ook wordt gebruikt als rapedrug. Bij ernstige verslaving aan het middel kunnen gebruikers onhandelbaar zijn. In Brabant worden nu speciale politiecellen gebruikt, waar de verslavingszorg rechtstreeks kan meekijken.

Weblink bron “Experiment met speciale ghb-cellen in Brabant” (Dinsdag 27 december 2011, 18:17), NOS

Langzaam aan kwamen ook de nadelen aan de oppervlakte. Zo wordt het stiekem in drankjes gegooid om slachtoffers ontvankelijk te maken voor seks. Van een partydrug werd het een rapedrug.

Weblink bron
Door redacteur Aalt van 't Veen
 “Ongelukken met ghb verzesvoudigd” (Zondag 22 augustus 2010, 12:56), NOS


tomatenpil

samenstelling van tomaat zn en pil zn met het invoegsel -en-

tomatenpillen (plural)
tomatenpilletje (diminutive singular)
tomatenpilletjes (diminutive plural)

pil ter voorkoming van hartaanvallen en beroertes met evenveel lycopeen als men in 2,75 kg tomaten kan vinden


kijksluiter

samenstelling van kijken ww en sluiter zn

video waarin de werking en het gebruik van een medicament wordt uitgelegd; bijsluiter op video

Ook in Nederland zijn er nog al wat YouTube-video's die niet ondertiteld zijn. Dat bleek maar weer bij de lancering van de Kijksluiter, afgelopen week. Hoewel met animatievideo's geprobeerd wordt om medicijnbijsluiters voor veel mensen makkelijker te maken, waren de ontwikkelaars toch iets vergeten:

Weblink bron “Doven: automatische YouTube-ondertitel moet beter” (Zaterdag 12 november 2016, 18:20), NOS

Weblink bron “'Met de Kijksluiter kun je informatie over je medicijn thuis op je gemak terugkijken'” (Donderdag 10 november 2016, 05:25), NOS

Daarnaast gaat het CBG samen met stichting Kijksluiter begrijpelijke animatievideo's maken over medicijngebruik. ,,En met apothekers, huisartsen en patiënten werken we eraan om online betrouwbare medicijninformatie beter vindbaar en begrijpelijker te maken’’, vervolgt De Boer. ,,We willen medicijnen voor iedereen goed toegankelijk maken. De één kijkt liever een filmpje, de ander ziet het liever in één oogopslag en weer een ander pluist juist graag de hele bijsluiter uit.’’

Weblink bron “Zo gaat de nieuwe bijsluiter ‘voor dummies’ eruit zien: simpel met symbolen” (Marcia Nieuwenhuis 21-05-19, 05:00 Laatste update: 21-05-19, 07:59), Tubantia


dopegebruik

gebruik van verboden stimulerende middelen om sportprestaties te verbeteren

In de kwestie van de op dopegebruik betrapte broers Valentin en Maksim Iglinski wast Vinokoerov zijn handen in onschuld: "Het gaat hier niet om spullen die per ongeluk in een vitaminepreparaat zaten of een voedingssupplement. Dat betekent dus, dat zij bewust vals hebben gespeeld. Ik heb ze er in elk geval niet toe aangezet. Ik ben in zekere zin schuldig, want ik ben zo naïef geweest ze te vertrouwen. Ze hebben dat vertrouwen geschaad en dat voelt als een dolksteek in mijn rug."

Weblink bron “Vinokoerov ziet één groot complot” (Woensdag 17 december 2014, 12:34), NOS

Het wereld-antidopingbureau WADA doet al een jaar onderzoek naar fraude bij de IAAF. Dat gebeurde naar aanleiding van een Duitse documentaire uit december, waarbij systematisch dopegebruik in Rusland en het verhullen ervan werd blootgelegd. WADA komt maandag met een rapport over het onderzoek. De organisatie heeft al veel informatie gedeeld met de Franse justitie.

Weblink bron “'Russische dopingzondaars succesvol bij OS Londen'” (Zondag 8 november 2015, 11:28), NOS

Lance Armstrong heeft US Postal Service opgelicht door te liegen over zijn dopegebruik tijdens zijn carrière.

Weblink bron “Overheid VS: Armstrong fraudeerde” (Woensdag 24 april 2013, 08:47), NOS


dopingaffaire

samenstelling van doping zn en affaire zn

dopingaffaires (plural)
dopingaffairetje (diminutive singular)
dopingaffairetjes (diminutive plural)

schandaal betreffende het gebruik van verboden stimulerende middelen om betere sportprestaties te leveren

In totaal worden op 27 februari in Monte Carlo Laureus Awards verdeeld in acht categorieën. Wielrenner Chris Froome, die verwikkeld is in een mogelijke dopingaffaire, is de opvallendste naam voor de titel Sportman van het Jaar. Naast Froome maken ook Mo Farah, Lewis Hamilton, Cristiano Ronaldo, Roger Federer en Rafael Nadal kans op de prijs.

Weblink bron “Mentel en Plat genomineerd voor prestigieuze Laureus Award” (Dinsdag 16 januari 2018, 16:16), NOS

In het wielrennen ziet Ram een positieve ontwikkeling, maar de Russische dopingaffaire blijft een open wond. "Rusland is natuurlijk een andere kwestie. Achteraf kijk je natuurlijk naar iets wat door de internationale sport voor een heel groot deel genegeerd is en wat niet geleid heeft tot een oplossing voor dit soort statelijke corruptie. Als ik daarop terugkijk, dan kan ik niet tevreden zijn."

Weblink bron
Arthur Huizinga
 “Dopingjager Ram neemt afscheid: 'Interessantste zaken niet in publiciteit'” (Dinsdag 8 juni 2021, 19:03), NOS


dopingbeleid

samenstelling van doping zn en beleid zn

plan van aanpak betreffende het illegale gebruik van verboden prestatiebevorderende middelen in de sport

"Het is de enige beslissing die ik begrijp en de enige beslissing die ik kan uitleggen", zegt Ram over de uitkomst van de bijeenkomst van de IAAF op vrijdag in Wenen. "Er is wel vooruitgang door de Russen geboekt, maar de tolerantie voor doping is daar niet veranderd. Een sterk effectief dopingbeleid is er gewoon niet. Aan diverse belangrijke criteria hebben ze niet voldaan."

Weblink bron “Dopingautoriteit: enige juiste beslissing van IAAF” (Vrijdag 17 juni 2016, 20:32), NOS

Ram: "Nederland lag achterop als het om dopingbestrijding ging. Dopingbeleid is internationaal en Nederland kwam steeds meer onder druk te staan. Dat is gelukkig teruggedraaid."

Weblink bron “NOC*NSF maakt vier ton extra vrij voor dopingbestrijding” (Maandag 9 mei 2016, 23:06), NOS


dopingbestrijding

samenstelling van doping zn en bestrijding zn

het tegengaan van het gebruik van verboden, prestatieverbeterende middelen in de sport

Het WADA is niet te spreken over de dopingbestrijding tijdens de Olympische Spelen van Rio de Janeiro. In Brazilië ging er heel veel mis, zo bleek donderdag uit het rapport dat de wereldantidopingautoriteit naar buiten bracht. De Nederlandse Dopingautoriteit sloot zich daar vrijdag bij aan. De gang van zaken was soms ronduit "schandelijk".

Weblink bron “Dopingautoriteit over wantoestanden in Rio: schandelijk” (Vrijdag 28 oktober 2016, 19:24), NOS

Hij vindt wel dat het IAAF-bestuur veel steken heeft laten vallen op het moment dat oud-voorzitter Lamine Diack de dopingbestrijding van de wereldatletiekfederatie corrumpeerde: "Natuurlijk was er een doofpot en meer van dat soort dingen. Erken het. Als je dat niet kunt, zul je het nooit achter je kunnen laten."

Weblink bron “'Sebastian Coe ideale man om schoonmaak atletiek te leiden'” (Donderdag 14 januari 2016, 16:13), NOS


dopingcommissie

samenstelling van doping zn en commissie zn

groep personen die belast is met de bestrijding van doping

Voor de tweede rapportage onderzocht de commissie van het WADA, het wereldantidopingagentschap, mogelijke corruptie binnen de internationale atletiekfederatie, de IAAF. De aanleiding was de arrestatie in Frankrijk van oud-voorzitter Lamine Diack wegens corruptie. Ook Gabriel Dollé, het voormalige hoofd van dopingcommissie van de IAAF, wordt verdacht van het aannemen van smeergeld.

Weblink bron “Pound: tweede WADA-rapport nog schokkender” (Woensdag 25 november 2015, 17:08), NOS

De drie jaar schorsing die de dopingcommissie van het Italiaans Olympisch Comité hem oplegde, is een half jaar langer dan de eis. De vriendin van Licciardi, die de kunstpenis op internet had aangeschaft, mag zich 3,5 jaar niet op sportevenementen in Italië vertonen.

Weblink bron “Atleet met kunstpenis geschorst” (Donderdag 5 december 2013, 16:53), NOS

Het is de bedoeling dat de voormalige Rabo-kopman binnen een maand in België wordt verhoord. Over mogelijke sancties wil Fransen zich nog niet uitlaten: "Zijn verklaring wordt opgenomen in het dossier. Op basis van het complete dossier beoordelen we wat de eventuele vergrijpen zijn. Daarop wordt een gepaste sanctie voorgelegd aan de dopingcommissie, die een definitief besluit zal nemen."

Weblink bron “Boogerd mogelijk alsnog geschorst” (Woensdag 1 oktober 2014, 09:14), NOS


dopinggeval

dopinggevallen (plural)
dopinggevalletje (diminutive singular)
dopinggevalletjes (diminutive plural)

keer dat iemand verboden prestatieverbeterende middelen heeft gebruikt in de sport

Het is al het derde dopinggeval deze Spelen. Eerder werden de Japanse shorttracker Kei Saito en de Russische curler Aleksandr Kroesjelnitski betrapt op het gebruik van verboden middelen. Kroesjelnitski won onder neutrale vlag brons bij het curling voor gemengde teams.

Weblink bron “Sloveense ijshockeyer Jeglic test positief en verlaat Spelen” (Dinsdag 20 februari 2018, 09:37), NOS


dopingjacht

het speuren naar het illegale gebruik van verboden, prestatieverhogende middelen in de sport

De Britse wielerploeg Team Sky begon in 2010 met de missie om binnen vijf jaar de Tour de France te winnen met een schone Britse renner. Dat lukt meermalen, maar al snel wordt de 'dopingjacht' geopend.

Weblink bron “Tijdlijn: de verdachtmakingen rondom Team Sky” (Woensdag 13 december 2017, 18:48), NOS


dopinglaboratorium

samenstelling van doping zn en laboratorium zn

dopinglaboratoriums (plural)
dopinglaboratoria (plural)

laboratorium waar men onderzoek doet naar het gebruik van illegale, prestatieverhogende middelen in de sport

De Russische president Vladimir Poetin wist van het grootschalig dopinggebruik binnen de Russische sport. Ook was er al voor de Spelen van Peking in 2008 en Londen in 2012 sprake van een grootschalig dopingprogramma in Rusland. Die beschuldiging uit het voormalig hoofd van het Russische antidopinglaboratorium, Grigori Rodtsjenkov, in een nieuwe documentaire van de dopingredactie van de Duitse televisiezender ARD.

Weblink bron “'Staatsdoping bestaat al sinds 2008 en Poetin wist ervan'” (Maandag 29 januari 2018, 11:27), NOS

Rusland wil dat Grigori Rodsjenkov wordt uitgeleverd door de Verenigde Staten. Het land overweegt daartoe een verzoek in te dienen. Rodsjenkov is het voormalig hoofd van het Russisch anti-dopinglaboratorium en verblijft momenteel in de Verenigde Staten.

Weblink bron “Russen willen uitlevering dopingklokkenluider” (Woensdag 8 november 2017, 20:16), NOS

Onaangekondigde controles blijken er niet te zijn, het dopinglaboratorium in Moskou werkt actief mee aan het verdoezelen van positieve controles en de commissie onthult het bestaan van een tweede lab. Dat werd waarschijnlijk gebruikt als alternatief lab, waar schone stalen bloed opgeslagen lagen. Die konden dan omgeruild worden in het geval van een positieve test.

Weblink bron “Het Russische dopingschandaal: data en feiten op een rijtje” (Dinsdag 5 december 2017, 07:34), NOS


dopingnetwerk

samenstelling van doping zn en netwerk zn

groep met elkaar samenwerkende personen en organisaties die gebruik van illegale, prestatieverhogende middelen mogelijk maakt

Lasitskene probeerde ook nog de hoogte van het wereldrecord. De 2,09 meter van de Bulgaarse Stefka Kostadinova uit 1987 bleef echter buiten bereik. Wellicht lukt het in augustus in Londen bij de WK, waar Lasitske na toestemming van de internationale atletiekunie IAAF mag uitkomen onder neutrale vlag. Rusland is door de IAAF nog steeds uitgesloten na de ontdekking van een uitgebreid dopingnetwerk in de Russische atletiek.

Weblink bron “Hoogspringster Lasitskene maakt grote indruk” (Vrijdag 7 juli 2017, 00:10), NOS


dopingonderzoek

samenstelling van doping zn en onderzoek zn

onderzoek naar het gerbruik van illegale, prestatieverhogende middelen

Nu het dopingonderzoek rondom een verdacht pakketje aan Bradley Wiggins is afgerond, kruipt de Tourwinnaar van 2012 uit zijn schulp. "De afgelopen veertien maanden waren een hel voor mij."

Weblink bron “Wiggins: deze heksenjacht was een hel voor me” (Woensdag 15 november 2017, 18:36), NOS

Kort voor de Giro liet Giro-directeur Mauro Vegni overigens weten dat het resultaat van Froome in de Giro ongeacht de uitkomst van het dopingonderzoek zal blijven staan.

Weblink bron “Froome treedt in de voetsporen van Merckx en Hinault” (Zondag 27 mei 2018, 19:05), NOS


dopingproces

samenstelling van doping zn en proces zn

rechtszaak rond het gebruik van verboden prestatieverhogende middelen in de sport

Mark Schmidt, de hoofdverdachte in het grootste dopingproces van Duitsland, gaf bloeddoping aan wintersporters en wielrenners.

Weblink bron “Bijna vijf jaar celstraf voor dokter Schmidt, brein Duits dopingnetwerk” (Zaterdag 16 januari 2021, 00:10), NOS

Schmidt bleek vanuit het Duitse Erfurt een grote dopingpraktijk te runnen. In het onderzoek naar zijn handel en wandel komen nog steeds nieuwe feiten naar boven. Duitse media hebben het proces tegen Schmidt al bestempeld als het grootste dopingproces in de Duitse sportgeschiedenis.

Weblink bron “Proces tegen brein Operatie Aderlass is grootste dopingproces in Duitsland” (Woensdag 16 september 2020, 05:57), NOS


dopingschandaal

samenstelling van doping zn en schandaal zn

dopingschandalen (plural)
dopingschandaaltje (diminutive singular)
dopingschandaaltjes (diminutive plural)

affaire betreffende het gebruik van verboden prestatievebrterende middelen in de sport

De Amerikaanse paardensportwereld is in de ban van een groot dopingschandaal. Liefst 27 personen, merendeels trainers en veeartsen, worden vervolgd wegens het toedienen van doping aan paarden.

Weblink bron “Groot dopingschandaal in Amerikaanse paardensport” (Maandag 9 maart 2020, 21:50), NOS

Lamine Diack, de voormalig voorzitter van de internationale atletiekfederatie IAAF, is wegens zijn rol bij het dopingschandaal rond Russische atleten veroordeeld tot twee jaar cel. Hij zal die echter vanwege zijn leeftijd (87 jaar) vermoedelijk niet hoeven uit te zitten.

Weblink bron “Franse rechtbank veroordeelt voormalig IAAF-preses Diack tot twee jaar cel” (Woensdag 16 september 2020, 15:39), NOS


dopingschorsing

samenstelling van doping zn en schorsing zn

uitsluiting van deelname aan een sport wegens het gebruik van verboden prestatieverbeterende middelen

Vallen, opstaan, vallen, opstaan en weer doorgaan. Zo kun je de loopbaan van André Onana bij Ajax kort samenvatten. Hij groeide in eerste instantie uit tot uitblinker en publiekslieveling, maar werd persona non grata in Amsterdam na zijn dopingschorsing en het niet willen verlengen van zijn contract. Nu is hij weer eerste doelman bij Ajax, in een cruciale fase van het seizoen.

Weblink bron
Sam Porskamp
 “Uitgekotst en afgeschreven, maar Ajax koestert Onana nu in cruciale fase” (Donderdag 3 maart 2022, 08:25), NOS

Na zijn dopingschorsing werd de opvliegende bowler gestraft voor vulgair taalgebruik tijdens een wedstrijd, ongepast contact met een tegenstander en commentaar op de arbitrage.

Weblink bron “Controversiële cricketlegende Warne (52) overleden: een van de beste bowlers ooit” (Vrijdag 4 maart 2022, 17:31), NOS


dopingvraagstuk

samenstelling van doping zn en vraagstuk zn

de problematiek rond het gebruik van verboden prestatieverhogende middelen in de sport

Gebrselassie, die vorig jaar zijn laatste wedstrijd liep, wil een frisse wind laten waaien door de Ethiopische atletieksport. Daarbij zal het dopingvraagstuk veel aandacht krijgen. Begin dit jaar kwamen zes Ethiopische dopinggevallen aan het licht, waarna de internationale atletiekfederatie IAAF het land op de zwarte lijst plaatste.

Weblink bron “Gebrselassie wil Ethiopische atletiek hervormen” (Zondag 6 november 2016, 10:33), NOS


dopingzondaar

samenstelling van doping zn en zondaar zn

dopingzondaars (plural)
dopingzondaren (plural)

sporter die verboden prestatieverbeterende middelen heeft gebruikt

Verbruggen voerde processen wegens smaad tegen een keur aan critici, die zijn rol als gedoger van de dopingpraktijken aan de kaak stelden. Willy Voet, verzorger bij de Festina-ploeg die in 1998 betrapt werd op het vervoer van epo, kreeg een zaak aan zijn broek. Net als dopingzondaar Floyd Landis, de Ierse journalist Paul Kimmage en dopingjager Dick Pound.

Weblink bron “Verbruggen blijft voor altijd de voorzitter die Armstrong uit de wind hield” (Woensdag 14 juni 2017, 11:16), NOS


dopinghandel

samenstelling van doping zn en handel zn

de inkoop en verkoop van verboden, prestatieverhogende middelen in de sport

Volgens Ram heeft Leinders een hele reeks overtredingen begaan. Het gaat onder meer over dopinghandel in en het toedienen van doping bij renners. Maar ook met het helpen bij het gebruik en het verbergen van het gebruik van verboden middelen.

Weblink bron “'Er werd bloed van familieleden gebruikt'” (Donderdag 22 januari 2015, 15:19), NOS

Volgens de speciale dienst Multidisciplinaire Hormonencel, die in België de dopinghandel bestrijdt, is Nederland "een zwakke schakel in de internationale bestrijding van de dopinghandel". Volgens de dienst wordt door Nederland niet of nauwelijks gereageerd op tips over ondergrondse dopinglaboratoria in ons land.

Weblink bron “'NL zwakke schakel in dopingstrijd'” (Vrijdag 1 maart 2013, 04:20), NOS


antidopingscommissie

samenstelling van doping zn en commissie zn met het invoegsel -s- met het voorvoegsel anti-


dopingpraktijk

samenstelling van doping zn en praktijk zn

organisatie die verboden, prestatieverhogende middelen aan sporters verschaft

Het brein achter een van de grootste dopingnetwerken van Duitsland, dokter Mark Schmidt, moet vier jaar en tien maanden de cel in. Dat heeft de rechtbank in München vrijdagochtend bekendgemaakt. Schmidt runde vanuit Erfurt minimaal zes jaar een dopingpraktijk waarbij hij zeker 23 topsporters uit acht landen van bloeddoping en groeihormonen voorzag. Twee medeplichtigen kregen straffen van twee en een jaar cel, twee anderen werden veroordeeld tot geldstraffen.

Weblink bron “Bijna vijf jaar celstraf voor dokter Schmidt, brein Duits dopingnetwerk” (Vrijdag 15 januari 2021, 11:38), NOS


doxycycline

bepaald soort antibioticum uit de tetracycline groep

Sinds gisteren is het antibioticum doxycycline niet meer beschikbaar. Dat medicijn wordt wekelijks 20.000 keer voorgeschreven.

Weblink bron “Apothekers slaan alarm over tekort” (Dinsdag 14 mei 2013, 15:51), NOS


dwangmedicatie

samenstelling van dwang zn en medicatie zn

medicatie die tegen de wil van een patiënt zelf, kan of moet worden gegeven

Martijn van Wijk, de advocaat van de verdachte, zegt dat de dood van de gevangene voorkomen had moeten worden. Volgens hem zijn er vijf cruciale fouten gemaakt: het stoppen met dwangmedicatie, de overplaatsing van een penitentiair psychiatrisch centrum naar de Zoetermeerse gevangenis, een gebrek aan kennis over detentieverleden, de onoplettendheid die dag van bewaarders en de mogelijkheid om de sloten van celdeuren te saboteren.

Weblink bron “OM eist tbs met dwangverpleging voor doodsteken medegevangene” (Maandag 26 september 2016, 12:27), NOS

Ook wil Teeven ruimere wettelijke mogelijkheden voor dwangmedicatie. Nu mogen tbs'ers medicatie nog weigeren. In Nieuwsuur reageert tbs-advocaat Job Knoester op de voorstellen van de staatssecretaris. In de studio geeft Fred Teeven tekst en uitleg.

Weblink bron “Teeven: ontlopen tbs onmogelijk” (Donderdag 17 februari 2011, 17:33), NOS


erectiemiddel

samenstelling van erectie zn en middel zn

middel dat de erectie bij mannen stimuleert

Zeker 150.000 mannen gebruiken het erectiemiddel in Nederland, blijkt uit rioolwateranalyses van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), terwijl maar zo'n 45.000 mannen er een recept voor hebben. Dat zou betekenen dat ongeveer 70 procent van de gebruikte erectiepillen in Nederland illegaal wordt verkregen.

Weblink bron
Carmen Dorlo
 “Illegale viagra populair: 'vrije verkoop erectiepillen wenselijk'” (Zaterdag 13 mei 2017, 07:01), NOS

Jaarlijks worden op de zwarte markt grote hoeveelheden receptgeneesmiddelen, vooral erectiemiddelen en afslankmiddelen, in beslag genomen. Het RIVM heeft nu de totale omvang geschat door zeven dagen lang naar de resten van de medicijnen in rioolwaterzuiveringsinstallaties in Amsterdam, Eindhoven en Utrecht te kijken.

Weblink bron “60 procent erectiemiddelen illegaal” (Donderdag 3 juli 2014, 14:45), NOS


farmacotherapie

samenstelling van farmacon zn en therapie zn

medische behandeling met behulp van medicamenten

Mogelijk heeft het medicijngebruik dus iets te maken met het onverklaarbare gedrag van de verdachte. Volgens een deskundige farmacotherapie wordt er van paroxetine vaker dan vergelijkbare medicijnen gemeld dat er zich problemen mee voordoen.

Weblink bron “Medicijn mogelijk verklaring Baflo” (Vrijdag 8 februari 2013, 13:35), NOS

Artsen van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) stellen in het jongste nummer van het Tijdschrift voor Praktijkgerichte Farmacotherapie 'dat via internet voedingssupplementen en (namaak)medicatie uit het buitenland moeiteloos te verkrijgen zijn voor de Nederlandse consumenten'.

Weblink bron “Minder nepmedicijnen onderschept” (07-07-2013), Tubantia


finasteride

van Engels finasteride, daar gebruikt vanaf 1989, waarbij het achtervoegsel -steride een kofferwoord is van steroid en amide - gebruikt als aanduiding voor remmers van testosteronreductase; voor het begin "fina" is geen verklaring bekend

medicament dat gebruikt wordt bij aandoeningen van de prostaat en bij kaalheid

middel dat gebruikt kan worden om het gebruik van anabole steroïden te maskeren

Gezzar werd in 2006 al voor twee jaar geschorst na positief bevonden te zijn op nandrolon en finasteride. Deze zomer kreeg hij na een positieve epo-test een voorlopige schorsing. Daardoor miste de 32-jarige Gezzar de Olympische Spelen.

Weblink bron “Atleet Gezzar tien jaar geschorst” (Dinsdag 28 augustus 2012, 21:02), NOS


geneesmiddelenbeleid

samenstelling van geneesmiddel zn en beleid zn met het invoegsel -en-

voorgenomen manier waarop men wil omgaan met (nieuwe) medicijnen

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het geneesmiddelenbeleid. De PvdA denkt dat alle partijen in de Kamer wel voelen voor het initiatief wetsvoorstel. Maar coalitiepartner VVD betwijfelt of het plan wel oplevert wat de PvdA suggereert.

Weblink bron “PvdA wil lagere medicijnprijzen” (Woensdag 5 juni 2013, 06:16), NOS

In een vertrouwelijk conceptadvies stelt het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) dat de medicijnen die worden gebruikt tegen de ziektes van Pompe en van Fabry niet meer vergoed worden. Dat roept de vraag op: hoe lang ga je door met het behandelen van een dure aandoening en voor welk bedrag moet de samenleving bijdragen? In Nieuwsuur een discussie tussen Adri Steenhoek, emeritus hoogleraar specialistisch geneesmiddelenbeleid en Koos van der Hoeven, oncoloog.

Weblink bron “Stoppen of doorgaan met dure medicijnen?” (Dinsdag 31 juli 2012, 15:28), NOS


geneesmiddelengebruik

samenstelling van geneesmiddel zn en gebruik zn met het invoegsel -en-

Het aantal patiënten dat door geneesmiddelengebruik in het ziekenhuis wordt opgenomen is in vijf jaar tijd met een kwart gestegen, ondanks aanzienlijke inspanningen om dit verschijnsel juist terug te dringen. De uitkomsten van een studie hiernaar heeft minister Schippers gisteravond naar de Kamer gestuurd.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Meer mensen in het ziekenhuis door problemen met medicijnen” (Woensdag 1 februari 2017, 17:01), NOS

Nefarma benadrukt het belang van registratie. Volgens de branchevereniging van farmaceutische bedrijven bevordert registratie de veiligheid van geneesmiddelengebruik. "Dexamfetamine werd weliswaar door apothekers bereid, maar die vorm van bereiding is bedoeld voor maatwerk. Maar na verloop van tijd werd het middel door een steeds grotere groep gebruikt. Dan is registratie wenselijk", aldus een woordvoerder.

Weblink bron
Roselien Herderschee
 “Is registratie van een geneesmiddel goed?” (Maandag 2 mei 2016, 17:49), NOS


haargroeimiddel

samenstelling van haar zn en groeimiddel zn

haargroeimiddelen (plural)
haargroeimiddeltje (diminutive singular)
haargroeimiddeltjes (diminutive plural)

geneesmiddel dat de haargroei stimuleert; geneesmiddel dat gebruikt wordt bij kaalheid

Een operatie uit 1923 in het Sint Franciscus Gasthuis of de productie van een haargroeimiddel in 1934 door het bedrijf Silvikrin aan de Schiekade in Rotterdam. Het is allemaal vastgelegd door de Rotterdamse fotograaf Frans van Dijk. Het Stadsarchief Rotterdam wist zijn negatieven te bemachtigen en digitaliseerde ze zodat ze online bekeken kunnen worden.

Weblink bron “Archief Rotterdamse fotograaf geeft inkijkje in stad die er niet meer is” (Maandag 20 mei 2019, 21:53), NOS

Bornstein was Trumps privé-arts sinds de jaren 80. De president zette zijn privé-arts aan de kant, volgens de arts omdat hij had onthuld dat Trump een haargroeimiddel gebruikt.

Weblink bron “Ontslagen arts: Trump schreef doktersverklaring zelf” (Woensdag 2 mei 2018, 08:02), NOS

Een vrouw uit Kattendijke heeft zeven jaar cel gekregen voor het vergiftigen van haar man. De 58-jarige vrouw heeft opzettelijk haargroeimiddel in de likeur van haar echtgenoot gegoten. De man overleed door de vergiftiging.

Weblink bron “Cel voor vergiftiging met haarmiddel” (Dinsdag 4 maart 2014, 12:50), NOS


cyaankalipil

samenstelling van cyaankali zn en pil zn

cyaankalipillen (plural)
cyaankalipilletje (diminutive singular)
cyaankalipilletjes (diminutive plural)


nachtapotheek

samenstelling van nacht zn en apotheek zn

nachtapotheken (plural)
nachtapotheekje (diminutive singular)
nachtapotheekjes (diminutive plural)

De Bezorg Corner wordt voor van alles en nog wat ingeschakeld. Van de laatste boodschapjes die zijn vergeten voor het kerstdiner tot en met babypoeder van de nachtapotheek. ,,Wij zijn een soort ANWB van de kerst. Voor wat iemand was vergeten te halen of waarvoor hij niet de deur uit wil’’, legt Vishal (37) uit.

Weblink bron
Josien Kodde
 “Deze Tukkers werken met kerst gewoon door” (25-12-2-2017), Tubantia


abortusmedicijn

samenstelling van abortus zn en medicijn zn

medicament waarmee men in een zeer vroeg stadium van de zwangerschap een abortus kan opwekken


medicijnkost

samenstelling van medicijn zn en kost zn

uitgaven die men doet voor geneesmiddelen


kruidengeneeskunde

samenstelling van kruid zn en geneeskunde zn met het invoegsel -en-

,,Dank! Ik eet elke dag planten en ik studeer kruidengeneeskunde. Ik wilde planten als medicijn een gezicht geven. Ze kunnen ons niet alleen voeden, maar ook ondersteunen in onze gezondheid. Dat klinkt misschien spannend. Wat moet je met die brandnetels, zullen sommige mensen denken. Maar het is niet eng.’’

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “'Maai de paardenbloem niet weg, maar eet hem op'” (16-03-2018), Tubantia

In het katern Stad & Streek een interview met een docente Kruidengeneeskunde die cursussen geeft in wildplukken. Op bijgevoegde foto plukt de docente brandnetels in een plantsoen. Met haar blote handen nog wel. Dan moet je wel een heel gedreven wildplukker zijn. In een kadertje bij het artikel worden twee voorbeelden van eetbare planten genoemd: vogelmuur en paardenbloem.

Weblink bron
Romke van de Kaa
 “Pas op met wildplukken, honden en katten zorgen voor een spoor van gif op de paardenbloemen” (01-06-2023), Tubantia