fruitteler

Voor varkenshouder en fruitteler Mark van den Oever uit Sint Hubert was de maat vol en hij richtte de Farmers Defence Force op, een Facebook- en whatsappgroep waarin boeren zich konden verdedigen tegen willekeurige stalbezettingen. Zij groeiden door de stikstofproblematiek uit tot één van de organisatoren achter de boerenprotesten.

Weblink bron “Politie roept tegendemonstranten stalbezetting Boxtel op zich te melden” (Dinsdag 21 april 2020, 17:22), NOS

Nog vijf weken en dan gaat de appel- en perenoogst beginnen. Een ding is al zeker: de opbrengst zal een stuk lager zijn dan in 2019. "Maar wat er hangt, daarvan is de kwaliteit super", zegt fruitteler Cees Masteling in Marknesse.

Weblink bron “Minder appels dit jaar, 'maar wat er hangt, ziet er goed uit'” (Vrijdag 24 juli 2020, 06:05), NOS


graanbeurs

plaats of gebouw waar granen bij opbod worden (of in het verleden werden) verkocht

Joost Holthuizen, organisator van house- en technofeesten die vanavond in Poppodium 013 in Tilburg, De Graanbeurs in Breda en zijn eigen Club Basis in Utrecht worden gehouden, verwacht er veel van. "Het fijne met Oud en Nieuw is dat je een soort garantie hebt op een volle zaal", zegt hij. Zijn team is nu bezig met de laatste voorbereidingen. "De verlichting wordt opgehangen en we sturen de laatste informatie naar de artiesten. Daarna zijn we er klaar voor."

Weblink bron “Na twee jaar weer stappen met Oud en Nieuw: jongeren en horeca zijn er klaar voor” (Zaterdag 31 december 2022, 15:30), NOS


graanexporteur

samenstelling van graan zn en exporteur zn

bedrijf of land dat graan verkoopt aan het buitenland


graangewas

graangewassen (plural)
graangewasje (diminutive singular)
graangewasjes (diminutive plural)


graanhandel

De aanvallen hebben alles te maken met het opzeggen van de graandeal, vertelt Jevgeniya Gaber, onderzoeker bij de denktank Atlantic Council in Turkije. "Rusland wil Oekraïne voor de keuze stellen: een graandeal onder onze voorwaarden, of er zal geen enkele graanhandel meer bestaan. Met iedere aanval verhogen ze de inzet voor de onderhandelingen."

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Dagenlange aanvallen raken Odesa in de ziel: 'Turkije moet iets doen'” (Dinsdag 25 juli 2023, 19:58), NOS

Mede door het stilliggen van de Oekraïense graanhandel via de Zwarte Zee stegen de voedselprijzen vorig jaar wereldwijd. Met name in minder welvarende landen ontstonden voedseltekorten. Het graanakkoord maakte het transport weer mogelijk. Maar sinds vorige maand kunnen Oekraïense schepen vol graan de havens in de Zwarte Zee niet meer verlaten.

Weblink bron
Paulus Houthuijs
 “Zwarte Zee wordt meer en meer oorlogsgebied: 'Alles om te winnen'” (Zondag 13 augustus 2023 15:26), NOS


graansector

graansectors (plural)
graansectoren (plural)

alle bedrijven die betrokken zijn bij de verbouw en de verkoop van granen

Op 2 augustus, toen het allereerste schip de haven van Odessa uitvoer onder de graandeal, zei VN-chef Guterres dat het gevuld was met "mais en hoop". "Het doel van de graandeal is het opnieuw leven inblazen van de commerciële graansector, en zo het Oekraïense graan weer op de wereldmarkt te krijgen. Vandaar die 'hoop'", legt Ismini Palla van het zogenoemde Joint Coordination Centre in Istanbul uit.

Weblink bron
Eva de Vries
 “Eerste schip met Oekraïens graan gearriveerd in Hoorn van Afrika” (Dinsdag 30 augustus 2022, 10:19), NOS


graanteelt

Door de stijgende graanprijs door de oorlog in Oekraïne wordt het aantrekkelijker voor Nederlandse boeren om graan te verbouwen, maar dat betekent niet dat ze nu massaal gaan kiezen voor graanteelt als inkomstenbron, zeggen landbouwexperts.

Weblink bron
Jules Jessurun
 “Graanteelt wordt aantrekkelijker, 'maar boeren gaan het niet massaal meer verbouwen'” (Woensdag 23 maart 2022, 15:00), NOS


graanpakhuis

samenstelling van graan zn en pakhuis zn

gebouw geschikt voor het opslaan van granen

Voor elke wolf die hij vangt, krijgt hij 75 euro. Eén wolf staat gelijk aan driekwart van zijn maandsalaris als opzichter van een graanpakhuis. Een leuk zakcentje dus, maar toch jaagt Kriventsjik alleen in de winter. "In de zomer voel ik me slecht als ik een wolf dood, omdat de pels dan zo slecht is."

Weblink bron “In beeld: één wolf levert Wit-Russische jager bijna een maandsalaris op” (Donderdag 16 februari 2017, 14:39), NOS


grasgroei

Doordat veel melkveehouders een groter bedrijf kregen, hielden ze koeien vaak op stal. Daardoor is volgens Berdine veel kennis over grasgroei, bemesting en dierenwelzijn verloren gegaan. Daar komt bij dat de huidige generatie boeren te weinig over de weidegang leert, zegt ze.

Weblink bron “Weidecoach Berdine haalt alles van stal voor de koe” (Zaterdag 8 april 2017, 09:58), NOS


groeibevorderaar

samenstelling van groei zn en bevorderaar zn

middel dat gebruikt wordt om de groei van gewassen en vee te bevorderen

Het gebruik van antibiotica als groeibevorderaar in de veeteelt moet stapsgewijs uitgebannen worden.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Chinees vijfjarenplan tegen antibioticaresistentie” (Dinsdag 20 september 2016, 06:12), NOS

"Die ziektes worden bestreden met veel antibiotica die in het water worden gegooid of in het voer verwerkt worden. Antibiotica worden ook gebruikt als groeibevorderaar. Zo worden de bassins grote kweekvijvers voor antibioticaresistentie", aldus Ormondt.

Weblink bron “Resistente bacteriën gevonden in kweekvis” (Vrijdag 7 november 2014, 07:02), NOS


groenbemester

samenstelling van groen zn en bemest ww met het achtervoegsel -er

gewas dat men kan gebruiken om de grond te verbeteren

gewas dat stikstof uit de atmosfeer kan binden en zo het stikstof gehalte in de grond kan verhogen


grondvisie

de manier waarop men aankijkt tegen het gebruik van land

Boerenorganisatie LTO Nederland pleit ervoor om "serieus en grondig" te onderzoeken of het mogelijk is landbouwgrond in zee te winnen. In zijn Grondvisie 2021 noemt LTO landaanwinning een van de opties om te voorkomen dat het landbouwareaal verder afkalft.

Weblink bron “LTO wil meer grond voor boeren, desnoods in zee” (Vrijdag 5 maart 2021, 03:49), NOS


hectaretoeslag

samenstelling van hectare zn en toeslag zn

geld dat boeren als een inkomensondersteuning krijgen vanuit de Europese Unie

De Europese landbouwuitgaven dalen wel. In de voorstellen staat dat de boeren met 6 procent worden gekort. Tot nu toe kreeg iedereen die grond heeft een hectaretoeslag, waardoor vooral akkerbouwers geld uit Europa kregen.

Weblink bron “Europese Commissie wil begroting fors verhogen” (Woensdag 2 mei 2018, 12:19), NOS

De minister is tevreden dat er extra geld komt voor jonge boeren en ruimte om te vernieuwen. Ook de hectaretoeslag, geld dat boeren als een soort inkomensondersteuning krijgen, wordt simpeler. "Daar moeten we wel op blijven letten, want we hebben ook weer nieuwe regels afgesproken en we moeten voorkomen dat boeren worden bedolven onder nieuwe formulieren."

Weblink bron
Bert van Slooten
 “EU-lidstaten sluiten akkoord over 'een nieuw soort landbouw'” (Woensdag 21 oktober 2020, 10:47), NOS


boerenperzik

samenstelling van boer zn en perzik zn met het invoegsel -en-

buiten, niet in een kas gekweekte fruitboom van de soort Prunus persica

De meest populaire van deze rassen is de in Limburg, Zuid-Gelderland en Noord-Brabant algemeen verbreide boerenperzik, bekend als Pierk, Park of Rouwkous.

Weblink bron “Zesde beschrijvende rassenlijst voor fruit”, 6e druk (1948), Commissie voor de rassenlijst voor fruit, 's-Gravenhage, p. 88 kol. 1


landbouwindustrie

samenstelling van landbouw zn en industrie zn

bedrijven die op grote schaal agrarisiche producten maken

China is een interessante groeimarkt voor de Nederlandse landbouwindustrie. De laatste jaren kende het land talloze voedselschandalen. Die leidden ertoe dat de vraag van welgestelde Chinese middenklasse naar kwaliteitsproducten uit het buitenland snel toenam.

Weblink bron “Nederland overhandigt China wierookvat” (10 mei 2011, 15:44), NOS

Cohen voorziet ook meteen een nieuw probleem opdoemen: tegenmaatregelen van bijvoorbeeld de EU of Aziatische landen. "Een voorbeeld is de landbouwindustrie, die voor miljarden exporteert naar Azië. Landen als China kunnen de VS raken met eigen importheffingen." Vanuit Europa klonk inderdaad al de dreiging om Amerikaanse producten als spijkerbroeken en Harley Davidson-motoren te gaan belasten.

Weblink bron
Job Boonstra
 “Staalindustrie VS maakt zich zorgen: 'Importtarief brengt banen in gevaar'” (10 maart 2018, 20:40), NOS

Ook maakt het de landbouwindustrie aantrekkelijker. De 29-jarige Maphosa, die ook kippenboer is, maakt deel uit van een nieuwe generatie jonge agrariërs in Zimbabwe. Velen zijn goed geschoold en hebben zelfs een universiteitsdiploma op zak, maar kunnen geen werk vinden. Zo studeerde Maphosa politicologie. Hij vertrok vanuit hoofdstad Harare naar het platteland, vlak voordat de coronacrisis begon.

Weblink bron
Elles van Gelder
 “Zimbabwe kan na decennia weer de eigen bevolking voeden” (4 juli 2021, 19:42), NOS


gewasbesproeiing

samenstelling van gewas zn en besproeiing zn

ɣəˈwɑzbəˌsprujɪŋ

besprenkeling van geteelde planten met een vloeistof in fijn verdeelde vorm, om zo vocht, voeding of bestrijdingsmiddelen toe te voegen

Hij huurde een oude tankwagen, vulde die met zijn brouwsel en reed naar zijn oude vijand, Amadeus von Brakken, die een kleine luchtvaartmaatschappij voor gewasbesproeiing op Zestienhoven exploiteerde.

Weblink bron
Jan Bee Landman
 De eerste kruistocht van Hans Martenglass anno 1982 in: Hollands Maandblad., 461/462 jrg. 27 nr. 4/5 (april/mei 1986), Stichting Hollands Weekblad, Den Haag, p. 40


theeplantage

samenstelling van thee zn en plantage zn

tropisch landbouwbedrijf waar thee wordt verbouwd

De Britten drinken zo'n 165 miljoen kopjes thee per dag en aan heel wat van die thee zit een naar smaakje, ontdekte de BBC. Op Indiase theeplantages zijn veel misstanden: theeplukkers hebben te weinig wc's, verdienen minder dan het minimumloon en spuiten pesticiden zonder bescherming.

Weblink bron “'36 jaar wachten op een toilet op Indiase theeplantage'” (9 september 2015, 08:48), NOS

In Sri Lanka zijn waarschijnlijk tientallen mensen om het leven gekomen bij een aardverschuiving. Na een moesson zakte bij een theeplantage een helling weg. Zeker 140 huizen van medewerkers werden meegesleurd.

Weblink bron “Huizen spoelen weg bij aardverschuiving Sri Lanka” (29 oktober 2014, 10:46), NOS


EG-landbouwsubsidie

samenstelling van EG en "Europese Gemeenschap" en landbouwsubsidie zn

landbouwsubsidie afkomstig van de Europese Gemeenschap


landbouwsubsidie

samenstelling van landbouw zn en subsidie zn


bevloeiingswerk

samenstelling van bevloeiing zn en werk zn met het invoegsel -s-

technische voorzieningen waarmee men een stuk landbouwgrond kan voorzien van voldoende water

De markgraaf zei: 'Heer kapitein-generaal, nu God ons gegund heeft zowel de veldslag te winnen als deze stad te heroveren, kunnen we ons hier altijd verschansen, want mocht de vijand ons nog op het lijfvallen, dan kunnen de sluizen van de bevloeiingswerken altijd opengedraaid worden, waardoor de velden zouden overstromen, zodat niemand de stad kan bereiken, of, als ze erin zouden komen, ze er niet meer uit zouden kunnen komen.

Joanot Martorell en Martí Joan de Galba
 “Tirant lo Blanc” (1987), Schocken, ISBN 0805238999

Als de Turken tijd hadden gehad om die overstroming te veroorzaken, zouden wij de stad nooit hebben kunnen innemen, maar daar ik de toestand van mijn stad goed kende, heb ik door mijn mensen de wacht laten optrekken bij de bevloeiingswerken.


fabrieksaardappel

samenstelling van fabriek zn en aardappel zn met het invoegsel -s-

fabrieksaardappels (plural)
fabrieksaardappelen (plural)
fabrieksaardappeltje (diminutive singular)
fabrieksaardappeltjes (diminutive plural)

aardappel die men als grondstof gebruikt in fabrieken; aardappel die dient als grondstof voor aardappelzetmeel

In de veenkoloniën werd een nieuwe fabrieksaardappel geteeld, die genoemd werd naar de staatsman Thorbecke en een hoog zetmeelgehalte had.

Jan Theodoor Maria Bank; Marita Theodora Catharina Mathijsen
 “Nederland in de negentiende eeuw” (2006), Bakker, ISBN 9035129504


kassenbouw

samenstelling van kas zn en bouw zn met het invoegsel -en-

Duinen werden afgegraven, kronkelende wegen en riviertjes recht gemaakt, boomgaarden en akkers vervangen door kassenbouw en de oude landgoederen zo goed als allemaal van de kaart geveegd.

Annejet van der Zijl
 “Fortuna's kinderen” (2021), Hollands diep, ISBN 9789048858972

In de jaren dertig kwam de kelder door het afgraven van de duinen bij Monster ten behoeve van de kassenbouw vijf meter boven het maaiveld te liggen en veranderde daardoor in een grafheuvel.

Ook de oer-Hollandse kassenbouw zou het goed kunnen gaan doen in Iran. "Iran is een interessant land met vijf klimaatzones", zegt manager Den Heijer van Van der Hoeven Horticultural. "Het gaat dus niet om standaard kassenbouw. Ook op de watertekorten kunnen wij goed inspelen met onze kassen."

Weblink bron “'Export naar Iran kan met 400 miljoen euro toenemen'” (Woensdag 15 juli 2015, 13:11), NOS


vollegrondteelt

samenstelling van volle grond zn en teelt zn

Bij het kopen van het zaad moet er op gelet worden, dat het zaad inderdaad voor vollegrondteelt is.

Centrale Vereniging voor Schoolwerktuinen
 “Kweekt zelf groente in tijden van nood : Eenvoudige handleiding” (1941), Kosmos, Amsterdam, p. 12


zodenbemester

samenstellen afgeleid uit zode zn en bemesten ww met het achtervoegsel -er, geschreven met een tussen-n volgens spellingregel 8.A

werktuig dat smalle sleuven in de grond maakt, daar drijfmest in spuit en ze daarna weer dichtdrukt, zodat de mest vooral bij de plantenwortels terechtkomt en niet in de omgeving belandt

Door middel van een ‘mestinjecteur’ wordt de mest rechtstreeks in de gespoten en de ‘zodenbemester’ snijdt netjes plakjes grond los om daar mest onder te spuiten.

I.M. de Klerk
 Vreemde vogels en slimme apen in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 234 nr. 25 (30 januari 1991), p. 9 kol. 8


witlofboer

agrariër die cichorei (Cichorium intybus var. foliosum) teelt op een manier waarbij er geen licht bij de krop komt

Een jaar daarvoor verbleef hij reeds 5 maanden bij witlofboer J.A. van Nieuwenhuijzen in Poortvliet waar hij stage liep in het kader van een agrarisch uitwisselingsprogramma.

‘De rechter moet niet meer om handtekeningen heen kunnen’ in: Eendrachtbode , jrg. 45 nr. 47 (5 oktober 1989), p. 9 kol. 4


witloofboer

Ge herinnert U nog wel dat Sellekaerts, de slimme witloofboer die zoveel verstand heeft dat hij in de gemeenteraad zit van zijn dorp, tweemaal te reke de eerste ereprijs won in Brussel-Centre.

Dikken Bruine
 Duivenkroniek : Befaamde namen in: de Stem, jrg. 6 nr. 1553 (5 december 1949), p. 2 kol. 6


witlofwortel

samenstelling van witlof zn en wortel zn

wortelstok van cichorei Cichorium intybus var. foliosum, die kan worden gebruikt bij de teelt van kroppen, die als er geen licht bij komt als witlof kunnen worden gegeten

Een witlofwortel is maar één maal te gebruiken om witlof te trekken.

Melita Lanting
 Een stronkje witlof groeit in drie weken in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 256 nr. 275 (21 november 2014), p. 56 (30) kol. 2


witloofwortel

samenstelling van witloof zn en wortel zn

wortelstok van cichorei Cichorium intybus var. foliosum, die kan worden gebruikt bij de teelt van kroppen, die als er geen licht bij komt als witloof kunnen worden gegeten

“Vroeger at men de witloofwortel al wel”, vertelt Daan Sarens. “Maar die had echter een té bittere smaak. ‘Bitter in de mond maakt het hart gezond’, klonk het vroeger in de volksmond, maar wilde je iets lekkers, was je eraan voor de moeite.”

Weblink bron
Margo Koekoekx
 “Versalof uit Steenhuffel maakt van bittere witloofwortel lekkere ‘chicobite’: “Binnenkort zit het in vleesvervangers en smeerbeleg”” (8 februari 2022) op hln.be


melkveehouder

samenstelling van melk zn en veehouder zn

boer die geiten of koeien houdt voor de melkproductie

Als je écht wil meedoen in de top, dan kan je tegenwoordig niets anders meer aan je hoofd hebben,' zei de melkveehouder.

Jessica Merkens
 “Op eigen houtje” (2023), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026360930

Bij een melkveehouder in de Amerikaanse staat Michigan is vogelgriep vastgesteld. Het is waarschijnlijk het tweede geval dat bij mensen is veroorzaakt door een uitbraak bij Amerikaanse melkkoeien.

Weblink bron “Opnieuw iemand in VS besmet met vogelgriep na uitbraak onder vee” (Donderdag 23 mei 2024), NOS


kokosplantage

samenstelling van kokos zn en plantage zn

plaats waar men kokospalmen laat groeien

Haar vader kwam hier wonen en richtte een grote kokosplantage op.

Victoria Holt
 “Vlucht van de zeven zwaluwen” (1992), Saga, ISBN 9788726484892


fruitpluk

Het was nu de tijd van de fruitpluk.

Victoria Holt
 “Minnares van de duivel” (1982), Saga, ISBN 9788726484731

Weblink bron
Anne Loohuis
 “Fruitboerderij ’t Duvelshöfke’ in Oldenzaal meer dan alleen fruitpluk na overname Kitsch& Koekjes” (16-10-2021), Tubantia


bleekaarde

een speciaal soort kaolien. Deze kleisoort heeft een zeer poreuze structuur en dus een groot inwendig oppervlak o.a. gebruikt om stoffen te bleken of te raffineren (vandaar de naam)


braaklegging

Samenstellende afleiding van braak en leggen met het achtervoegsel -ing


maai-dorsmachine

samenstellende samenstelling van maaien ww, dorsen ww en machine zn

machine die zaadgewassen maait en dorst in één arbeidsgang

Zelfs als je, wat Rack in Gombrowski's werkkamer ter plekke op een stuk rekenpapier becijferde, een voorziening van anderhalf miljoen opnam voor de dringend noodzakelijke asbestsanering, en nog een half miljoen reserveerde voor de aanschaf van nieuwe maai-dorsmachines, teneinde het te verdelen eigen kapitaal van de LPG tot de helft terug te brengen, zouden een paar doorstarters die met behulp van hun compensatiebedrag een eigen bedrijf wilden oprichten de Ökologica om zeep helpen.

Juli Zeh
 “Ons soort mensen” (2016), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026334672


silage

vergisting van geoogste gewassen tot veevoer

Een goed gewas snijmais levert zeer hoogwaardig veevoerder op. Behoudens enkele percelen, welke dit jaar voor het eerst geteeld worden, voor rijpe oogst, is vrijwel alle mais bestemd voor silage.

Dit jaar in Enschede een record aan maisvelden in: Tubantia, jrg. (28 mei 1970), Van der Loeff, Enschede, p. 3 kol. 7

veevoer gemaakt door geoogste gewassen te vergisten

Wanneer de kuil in de silo eenmaal in gebruik is, moet er gemiddeld per dag een tien centimeter uit om bederf van de silage te voorkomen.

Stad dwingt boer in keurslijf van oude vormen en gedachten in: Leeuwarder Courant , jrg. (2 augustus 1980), Stichting Leeuwarder Courant 1947, Leeuwarden, p. 15 kol. 5


akkerrand

akkerranden (plural)
akkerrandje (diminutive singular)
akkerrandjes (diminutive plural)

De weg buigt af, laat de akkerrand achter zich en leidt naar het bos.

Juli Zeh
 “Onder buren” (2021), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186

De afgelopen jaren hebben boeren in de Hoeksche Waard subsidies gekregen van onder andere de Europese Unie om de randen van hun akkers in te zaaien met bloemen en kruiden. De akkerranden trekken insecten en vogels aan en zorgen voor meer opslag van CO2 in de bodem.

Weblink bron “Bloemstroken leveren de samenleving veel op, maar de boer is er druk mee” (vrijdag 8 september 2023, 16:56), NOS


aspergeoogst

samenstelling van asperge zn en oogst zn

ɑsˈpɛrʒəˌʔoxst

inzameling van opgekweekte asperges door ze uit te steken

' In de krant had Dora over problemen bij de aspergeoogst gelezen.

Het is zo warm voor de tijd van het jaar, dat in Etten-Leur een boer zijn tweede aspergeoogst in één jaar heeft ontdekt.

Weblink bron “Natuur van slag: asperges en vlinders met Kerst” (27 december 2015), NOS

geheel van na opkweken ingezamelde asperges

De aspergeoogst valt tot nu toe tegen door de kou en regen. De groente wordt wel geoogst, maar de hoeveelheid asperges die uit de grond komt is beperkt.

Weblink bron “Aspergeoogst valt tegen door regen en kou” (28 april 2016), NOS


aardappelakker

samenstelling van aardappel zn en akker zn

aardappelakkers (plural)
aardappelakkertje (diminutive singular)
aardappelakkertjes (diminutive plural)

stuk land waarop aardappels worden verbouwd

Als ze weer bij een open veld aankomen blijven ze staan. 'Nog een akker?' 'Aardappelakker. Vroeger. Dat klinkt als de titel van een boek dat Dora niet zou uitlezen.

RIJSSEN - Vooral voor de biodiversiteit maakt Rijssen-Holten werk van het inzaaien van akkerranden in het buitengebied. Op aanvraag stelt de gemeente een bloemenzaadmengsel beschikbaar, opdat onder meer mais-, tarwe- en aardappelakkers omzoomd worden door een veelheid aan kleur. Want het oog wil ook wat.

Weblink bron
Ronald Vrugteman
 “‘Laat duizend bloemen bloeien’ en vooral in akkerranden en bermen in Rijssen-Holten” (18-03-2021), Tubantia


privéboer

privéboeren (plural)
privéboertje (diminutive singular)
privéboertjes (diminutive plural)

een particuliere boer die voor eigen rekening een boerenbedrijf runt

Misschien is het toch tijd om te verhuizen naar een boervriendelijk land. Helaas is het in Rusland niet eenvoudig om als kleine privéboer (tot 100 melkkoeien) te starten, maar men wil en zal de landbouw ontwikkelen en wellicht dat een aantal randvoorwaarden zal verbeteren. Voor wie dit alles met eigen ogen wil zien, organiseren we dit jaar een studiereis.

Weblink bron
Rene Kremers
 “Boeren hebben hulp nodig” (24 april 2009), www.boerderij.nl


landbouwcomité

samenstelling van landbouw zn en comité zn

landbouwcomités (plural)
landbouwcomiteetje (diminutive singular)
landbouwcomiteetjes (diminutive plural)

groep mensen die is aangesteld om agrarische problemen aan te pakken

Dat zei een vertegenwoordiger van de Europese Commissie tijdens een zitting over het eierschandaal van het landbouwcomité van het Europees Parlement. Ze zei dat er verontreinigde eieren op de markt zijn gebracht in 22 landen binnen en buiten de EU. Oekraïne en Oman hebben nog een importverbod op eieren uit Nederland, België, Duitsland en Frankrijk.

Weblink bron
Navin Bhagwat
 “Nog 144 kippenbedrijven op slot na eierschandaal” (31-08-2017), Tubantia

BRUSSEL -- De Europese Unie verwerpt de voorstellen van Stuart Harbinson, de voorzitter van het landbouwcomité van de wereldhandelsorganisatie WTO. Harbinson legt vandaag nieuwe voorstellen op tafel. Maar Europees commissaris Franz Fischler van Landbouw maakte zich gisteravond op de Europese ministerraad geen illusies.

Weblink bron
Bernard Bulcke
 “WTO-onderhandelingen landbouw muurvast” (Dinsdag 18 maart 2003 om 00:00), De Standaard


cirkelmaaier

samenstelling van cirkel zn en maaier zn

cirkelmaaiers (plural)
cirkelmaaiertje (diminutive singular)
cirkelmaaiertjes (diminutive plural)

maaimachine waarbij met hoge snelheid het gras door een horizontaal draaiend mes wordt afgeslagen


hopoogst

hopoogsten (plural)
hopoogstje (diminutive singular)
hopoogstjes (diminutive plural)

het van het veld halen van de gekweekte hop

Brouwerij Koningshert uit Drachten was al van plan om een biertje te maken met streekproduct cichoreiwortel, maar zette in 2016 extra vaart achter hun Cicho Amber Ale. "Eind 2015 kregen we berichten dat de hopoogst tegenviel. Toen dacht ik: 'Dit is het moment om met cichoreiwortel te brouwen.'"

Weblink bron “De hop droogt op, dus drink je nu bier met dennentoppen en cichoreiwortel” (woensdag 2 augustus 2017, 16:15), NOS

Een van de oorzaken is al genoemd: een beroerde hopoogst. Van Rooij: ,,Het was een extreem droge zomer. Daardoor is bijvoorbeeld in Engeland en Duitsland minder geoogst. Ook het zuurgehalte van de hop, dat de bitterheid bepaalt, is minder dan normaal. Op de hopmarkt is een groot deel van de oogst vooraf contractueel vastgelegd door de grote brouwerijen. De Heinekens, de Krombachers. ,,70 tot 80 procent is al verkocht. Normaal gesproken is dat geen probleem. Voor kleinere brouwers kopen we op de spotmarkt de hop die overblijft. Maar als maar 50 tot 60 procent van de verwachte opbrengst geoogst wordt, heb je een probleem.

Weblink bron
Sander van Mersbergen
 “Daar gaat je speciaalbiertje; de hop is op!” (11-01-2017), Tubantia


aardgewas

aardgewassen (plural)
aardgewasje (diminutive singular)
aardgewasjes (diminutive plural)

planten die voornamelijk onder de grond groeien en waar de eetbare delen, zoals knollen, wortels of bollen, in de bodem zitten


agrificatie

overgang naar de teelt van gewassen voor industriële toepassing die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie


akkerbouwgewas

samenstelling van akkerbouw zn en gewas zn

akkerbouwgewassen (plural)
akkerbouwgewasje (diminutive singular)
akkerbouwgewasjes (diminutive plural)

plantensoort die men teelt in de open lucht en op de volle grond


akkermaalsbos

samenstellende samenstelling van akker zn, maal zn en bos zn met het invoegsel -s-

akkermaalsbossen (plural)
akkermaalsbosje (diminutive singular)
akkermaalsbosjes (diminutive plural)

bos dat dient als afgrenzing van een akker; kreupelhout van eiken rond een akker


akkermaalshout

samenstellende samenstelling van akker zn, maal zn en hout zn met het invoegsel -s-

kreupelhout dat groeit op de afscheiding van akkers en wordt gebruikt als hakhout voor de kachel


akkerrandbeheer

samenstellende samenstelling van akker zn, rand zn en beheer "zn"


akkerteelt

het verbouwen van gewassen in de open lucht op akkers


akkersleep

landbouwwerktuig dat men over een akker heen trekt om de grond te verkruimelen en te egaliseren


agro-industrieel

afgeleid van industrieel bn met het voorvoegsel agro-, geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.B

agro-industriëler (uninflected comparative)
agro-industrieelst (uninflected superlative)
agro-industriële (inflected positive)
agro-industriëlere (inflected comparative)
agro-industrieelste (inflected superlative)
agro-industrieels (partitive positive)
agro-industriëlers (partitive comparative)

betrekking hebbend op de grootschalige, industriële verwerking van agrarische producten


gentechgewas

samenstelling van gentech zn en gewas zn

ˈɣɛntɛɣəˌwɑs

plant waarvan het DNA door een directe ingreep is aangepast om het nog geschikter te maken voor bepaalde werkwijzen in de landbouw

Pas zodra wetenschappers in dienst van de EU een gentechgewas hebben getoetst op potentieel risico is het toegestaan het te verbouwen.

Weblink bron
Hidde Boersma & Coen Brummer
 “Buiten Europa is men niet zo bang voor gengewassen” (26 juli 2010) op nrc.nl


aspergebed

hij kan daar wel zijn aspergebed aanleggen

men kan bij hem wel aspergebedden aanleggen


ganzenhoeder

samenstelling van gans zn en hoeder zn met het invoegsel -en-

iemand die waakt over de grote, stevig gebouwde watervogels van een boerderij

Thijs de ganzenhoeder is een Hongaars volkssprookje waarin een boerenzoon de inhalige, machtsbeluste graaf en gravin te slim af is.

Weblink bron
Bregje Boonstra
 “Rode stamplaarzen en geklap op lichaamsdelen” (22 december 1993) op nrc.nl


hydrocultuur

afleiding van cultuur met het voorvoegsel hydro-

hydroculturen (plural)
hydrocultuurtje (diminutive singular)
hydrocultuurtjes (diminutive plural)

manier om gewassen te telen zonder dat men daar aarde als voedingsbodem voor gebruikt

Veel grote Nederlandse rozenkwekerijen zullen binnen enkele jaren grotendeels zijn overgeschakeld op hydrocultuur, dat is het telen van gewassen zonder grond.

Weblink bron “Hydrocultuur verhoogt produktie van rozen” (24 mei 1980) op nrc.nl


insectenverdelger

samenstelling van insect zn en verdelger zn met het invoegsel -en-

Weblink bron “Al jaren verboden insectenverdelger nog steeds gevonden in grutto's” (vrijdag 30 april 2021, 15:06), NOS

In het Limburgse Stramproy zijn twee complete bijenvolken vergiftigd. Iemand heeft insectenverdelger in de kasten gespoten, meldt 1Limburg. Daardoor zijn zo'n 50.000 bijen doodgegaan.

Weblink bron “50.000 bijen vergiftigd in Limburg” (woensdag 3 augustus 2016, 18:23), NOS

"Het kan zijn dat er een andere reden is voor microcefalie bij deze baby's". Zo wordt 20 tot 30 procent van alle neurologische afwijkingen veroorzaakt door mazelen. Ook is het niet uitgesloten dat chemicaliën een rol spelen, bijvoorbeeld een nieuw type insectenverdelger.

Weblink bron “Nieuwe richtlijnen zika-virus in de maak” (zaterdag 6 februari 2016, 15:52), NOS


trianguleren

afleiding van het Latijnse angŭlus (hoek) met het voorvoegsel tri- met het achtervoegsel -eren


multicultuur

afleiding van cultuur met het voorvoegsel multi-


biologisch-dynamisch

samenstelling van biologisch bn en dynamisch bn

biologisch-dynamischer (uninflected comparative)
biologisch-dynamische (inflected positive)
biologisch-dynamischere (inflected comparative)
biologisch-dynamischers (partitive comparative)

geteeld volgens de antroposofische leer van de Rudolf Steiner


vollegrondsgroenteteelt

geen meervoud, samenstelling van volle grond zn en groenteteelt zn met het invoegsel -s-


hennepteler

Met een juridische spoedprocedure hoopt de vereniging van henneptelers de wet nog terug te kunnen draaien. Ook is Cusani, voorzitter van de vereniging, van plan om op Europees niveau te procederen. "Daar zullen rechters ons gelijk geven, want volgens de Europese regels is het kweken van industriële hennep toegestaan."

Weblink bron
Heleen D'Haens
 “Hennepverbod Italië wekt verbazing: 'net zo gevaarlijk als een kerstomaatje'” (13 april 2025), NOS


ongecultiveerd

afleiding van gecultiveerd met het voorvoegsel on-

ongecultiveerder (uninflected comparative)
ongecultiveerdst (uninflected superlative)
ongecultiveerde (inflected positive)
ongecultiveerdere (inflected comparative)
ongecultiveerdste (inflected superlative)
ongecultiveerds (partitive positive)
ongecultiveerders (partitive comparative)


regeneratieve landbouw

verbinding van  regeneratieve en landbouw

een vorm van landbouw waarbij de belangrijkste doelstellingen zijn: het regenereren van de bodem, het vergroten van de biodiversiteit, de opslag van koolstof uit de atmosfeer door de bodem, de veerkracht van de bodem tegen klimaatschommelingen, het optimaliseren van de waterkringloop en het verbeteren van de levering van de ecosysteemdiensten


stadslandbouw

geen meervoud, samenstelling van stad zn en landbouw zn met het invoegsel -s-

het telen, oogsten en afzetten van voedsel in of in de nabijheid van een stad


landbouwtentoonstelling

samenstelling van landbouw zn en tentoonstelling zn


bejaardenboerderij

samenstelling van bejaarde en boerderij zn met het invoegsel -n-

een boerderij waar 24uurs zorg wordt geleverd voor ouderen (soms met dementie) en waar zowel agrarische als zorgactiviteiten een substantieel deel bijdragen aan het bedrijfsinkomen


herenboerderij

samenstelling van heer en boerderij zn met het invoegsel -en-

boerderij van een boer die voldoende kapitaal heeft om niet zelf zijn land te bewerken maar hiervoor personeel in dienst heeft


logeerboerderij

samenstelling van logeer ww en boerderij zn

logeerboerderijen (plural)
logeerboerderijtje (diminutive singular)
logeerboerderijtjes (diminutive plural)

boerderij waar kinderen kunnen logeren zonder hun ouders


proefboerderij

boerderij waar nieuwe producten of werkwijzen worden getest en waar men wetenschappelijke proeven doet


boerderijwinkel

samenstelling van boerderij zn en winkel

boerderijwinkels (plural)
boerderijwinkeltje (diminutive singular)
boerderijwinkeltjes (diminutive plural)

een winkel van boerenproducten, meestal op de boerderij zelf waar deze producten geproduceerd worden en de verkoop is meestal gericht op particulieren