watervoor

watervoren (plural)
watervoortje (diminutive singular)
watervoortjes (diminutive plural)

geul in een akker of een stuk grasland aangebracht om overtollig water te laten afvloeien


opsteker

Naamwoord van handeling van opsteken met het achtervoegsel -er

chance

een omstandigheid die gunstig voor iets of iemand werkt; iets wat blijmoedig maakt

opstekers (plural)
opstekertje (diminutive singular)
opstekertjes (diminutive plural)


bevloeiing

Naamwoord van handeling van bevloeien met het achtervoegsel -ing

bevloeiingen (plural)
(bevloeiinkje) (diminutive singular)

De meeste boeren lieten dat vruchtbare land braak liggen. Ze vonden het te veel werk om de zware kleigrond in cultuur te brengen. Met emmer en gieter konden ze niet meer dan een klein stukje land bevloeien. De opbrengst aan groenten was gering.

Het meeste water wordt in de landbouw gebruikt. Door inefficiënte irrigatiesystemen gaat 85 procent van de waterconsumptie op aan de bevloeiing van gewassen. En dat is niet eens genoeg. Door de ongelijke verdeling van het water zien veel boeren zich gedwongen onbehandeld rioolwater af te tappen voor hun gewassen. De minister van Landbouw heeft afgelopen week aangekondigd alle groente en fruit te vernietigen die met rioolwater zijn geteeld.


biodynamisch

afgeleid van dynamisch met het voorvoegsel bio-

biodynamischer (uninflected comparative)
biodynamische (inflected positive)
biodynamischere (inflected comparative)
biodynamischers (partitive comparative)

Er zijn verschillende manieren van imkeren en tijdens mijn leerjaren ontdekte ik dat de biodynamische aanpak het beste bij mij past. Bijen krijgen alle ruimte om zich natuurlijk te ontwikkelen, ingrepen in de kast blijven beperkt tot het minimum en het volk heeft niets te duchten van chemische middelen ter bestrijding van ziekten of plagen. Ook mogen de bijen zwermen - dat is hun bijeigen voortplanting - en ruim voldoende honing behouden om met behulp van hun eigen, gezonde en veelzijdige voervoorraad glansrijk de winter door te komen, in plaats van op suikersiroop, die imkers als ‘vervanger’ geven nadat ze de honing hebben weggehaald. Zo benader ik sindsdien mijn volken, waarvoor ik liefde en ontzag voel. Volken die mij dichtbij laten komen en mijn imkerleven kleuren met ervaringen, van aanvankelijke beginnerspaniek, spanning en vertwijfeling, tot blijdschap, opwinding en verrukking.


bonenstaak

samenstelling van boon zn en staak zn met het invoegsel -en-

een tak of een lat waartegen de bonenplant omhoog kan groeien

Knip stevig gewas in de herfst niet weg, maar laat het staan. Denk aan bonenstaken, rietpollen, stengels van kardoen, zonnebloemen, enzovoort. Ze vormen ideale schuil- en rustplekken voor al vroeg (of nog laat) uitvliegende bijen en voor honingbijen die een ‘reinigingsvlucht’ maken, om even te poepen. Schoon als ze zijn doen ze dat buiten hun kast en aan zo’n stengel kunnen ze heerlijk hangen.


boerenjongen

samenstelling van boer en jongen met het invoegsel -en-

zoon van een boer of boerenknecht, een weinig ontwikkeld persoon

Bij andere kunstenaars ligt de ‘queer-heid’ minder dicht aan de oppervlakte. Een beeld van een knappe, half ontklede boerenjongen van Hamo Thornycroft of de schilderijen van naaktzwemmende jongens van Henry Scott Tuke zijn met de kennis van nu behoorlijk homo-erotisch, maar de kunstenaars zelf waren niet uitgesproken over hun seksualiteit.

Coco is een verhaal van vierenhalve pagina waaraan ik altijd weer moet denken als ik een of ander bericht over dierenmishandeling lees - vooral die van paarden, zoals de laatste tijd veel voorkomt. Coco was een zeer oud, wit paard dat niet meer kon werken en alleen nog uit medelijden door de boer gehouden werd. Een 15-jarige boerenjongen, Zidore, kreeg de opdracht voor hem te zorgen, maar had daar weinig zin in. Hij moest hem vier keer per dag van plaats verwisselen op een heuvel, zodat hij voldoende vers gras kreeg.


uitspitten

spitte uit (past)
uitgespit (past participle)
uit te spitten (active infinitive imperfect present long-form)
hebben uitgespit (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgespit (active infinitive perfect present long-form)
uitgespit zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgespit te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
uitspittend (imperfect participle)
uitgespit (past participle)
spit uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
spit uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
spit uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
spit uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
spit uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
spitten uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
spitten uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
spitten uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
spitte uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
spitte uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
spitte uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
spitte uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
spitte uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
spitten uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
spitten uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
spitten uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitspitten (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitspitten (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitspitten (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitspitten (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitspitten (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitspit (subordinate-clause present)
uitspit (subordinate-clause present)
uitspit (subordinate-clause present)
uitspit (subordinate-clause present)
uitspit (subordinate-clause present)
uitspitte (subordinate-clause past)
uitspitte (subordinate-clause past)
uitspitte (subordinate-clause past)
uitspitte (subordinate-clause past)
uitspitte (subordinate-clause past)
heb uitgespit (perfect present first-person)
hebt uitgespit (perfect present second-person)
hebt uitgespit (perfect present second-person)
heeft uitgespit (perfect present second-person)
hebt uitgespit (perfect present second-person)
heeft uitgespit (perfect present third-person)
hebben uitgespit (perfect present first-person)
hebben uitgespit (perfect present second-person)
hebben uitgespit (perfect present third-person)
had uitgespit (perfect past first-person)
had uitgespit (perfect past second-person)
had uitgespit (perfect past second-person)
hadt uitgespit (perfect past second-person)
had uitgespit (perfect past third-person)
hadden uitgespit (perfect past first-person)
hadden uitgespit (perfect past second-person)
hadden uitgespit (perfect past third-person)
zal uitgespit hebben (perfect future first-person)
zal uitgespit hebben (perfect future second-person)
zult uitgespit hebben (perfect future second-person)
zult uitgespit hebben (perfect future second-person)
zal uitgespit hebben (perfect future second-person)
zult uitgespit hebben (perfect future second-person)
zal uitgespit hebben (perfect future third-person)
zullen uitgespit hebben (perfect future first-person)
zullen uitgespit hebben (perfect future second-person)
zullen uitgespit hebben (perfect future third-person)
zou uitgespit hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgespit hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgespit hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgespit hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgespit hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgespit hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgespit hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgespit hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgespit hebben (perfect conditional third-person)
er wordt uitgespit (impersonal passive present imperfect)
er is uitgespit (impersonal passive present perfect)
er werd uitgespit (impersonal passive past imperfect)
er was uitgespit (impersonal passive past perfect)
er zal uitgespit worden (impersonal passive future imperfect)
er zal uitgespit zijn (impersonal passive future perfect)
er zou uitgespit worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou uitgespit zijn (impersonal passive conditional perfect)
uitgespit worden (passive infinitive imperfect present short-form)
uitgespit te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
uitgespit zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
uitgespit te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
uitgespit zijn (passive infinitive perfect present short-form)
uitgespit te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
uitgespit zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
uitgespit te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word uitgespit (singular imperfect present first-person)
wordt uitgespit (singular imperfect present second-person)
wordt uitgespit (singular imperfect present second-person)
wordt uitgespit (singular imperfect present second-person)
wordt uitgespit (singular imperfect present plural third-person)
worden uitgespit (singular imperfect present plural first-person)
worden uitgespit (singular imperfect present plural second-person)
worden uitgespit (singular imperfect present third-person)
werd uitgespit (singular imperfect past first-person)
werd uitgespit (singular imperfect past second-person)
werd uitgespit (singular imperfect past second-person)
werdt uitgespit (singular imperfect past second-person)
werd uitgespit (singular imperfect past plural third-person)
werden uitgespit (singular imperfect past plural first-person)
werden uitgespit (singular imperfect past plural second-person)
werden uitgespit (singular imperfect past third-person)
zal uitgespit worden (singular imperfect future first-person)
zult uitgespit worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgespit worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgespit worden (singular imperfect future second-person)
zal uitgespit worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen uitgespit worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen uitgespit worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen uitgespit worden (singular imperfect future third-person)
zou uitgespit worden (singular imperfect conditional first-person)
zou uitgespit worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgespit worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgespit worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgespit worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgespit worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden uitgespit worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden uitgespit worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden uitgespit worden (singular imperfect conditional third-person)
ben uitgespit (perfect present first-person)
bent uitgespit (perfect present second-person)
bent uitgespit (perfect present second-person)
is uitgespit (perfect present second-person)
zijt uitgespit (perfect present second-person)
is uitgespit (perfect present third-person)
zijn uitgespit (perfect present first-person)
zijn uitgespit (perfect present second-person)
zijn uitgespit (perfect present third-person)
was uitgespit (perfect past first-person)
was uitgespit (perfect past second-person)
was uitgespit (perfect past second-person)
waart uitgespit (perfect past second-person)
was uitgespit (perfect past third-person)
waren uitgespit (perfect past first-person)
waren uitgespit (perfect past second-person)
waren uitgespit (perfect past third-person)
zal uitgespit zijn (perfect future first-person)
zult uitgespit zijn (perfect future second-person)
zult uitgespit zijn (perfect future second-person)
zult uitgespit zijn (perfect future second-person)
zal uitgespit zijn (perfect future third-person)
zullen uitgespit zijn (perfect future first-person)
zullen uitgespit zijn (perfect future second-person)
zullen uitgespit zijn (perfect future third-person)
zou uitgespit zijn (perfect conditional first-person)
zou uitgespit zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgespit zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgespit zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgespit zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgespit zijn (perfect conditional third-person)
zouden uitgespit zijn (perfect conditional first-person)
zouden uitgespit zijn (perfect conditional second-person)
zouden uitgespit zijn (perfect conditional third-person)


landbouwhuisdier

samenstelling van landbouw zn en huisdier zn

beesten die mensen in de eerste plaats houden om er nut van te hebben

Embryosplitsing is al langer beproefd, bijvoorbeeld bij landbouwhuisdieren zoals koeien en schapen.


garven

Door een samenloop van omstandigheden kregen de Scholten - in de tweede helft van de vorige eeuw betreft het zo'n twintig families - het grootste deel van de gronden in hun bezit. In hun bedrijfsvoering ontbrak echter de dynamiek, die we bij de kleinere boeren op de zandgronden wèl aantreffen. Zo bleven de Scholten, ook na het uitbreken van de landbouwcrisis, stug vasthouden aan het bijna middeleeuwse relict van de 'garfpacht'. De pachters moesten hierbij de pacht in natura, in garven graan, voldoen. Met de ineenstorting van de graanprijzen werden de Scholten zo een dief van hun eigen portemonnee. Dit deerde hen echter niet. Voor hen was de groepscultuur, de 'Scholteneer', belangrijker. Hierbij werden landadelijke waarden, zoals de gehechtheid aan bos, grondbezit-om-het-grondbezit en de jacht, tot het hoogste goed verheven.

Het was dagenlang hard werken. De maaiers maaiden met hun zichten - een heel korte zeis - het koren, terwijl de bindsters de halmen tot garven - graanbundels - samenbonden.


knolselder

samenstelling van knol zn en selder zn , ook op te vatten als (verkorting) van knolselderij of knolselderie

bepaalde plant die een eetbare knol net boven de grond ontwikkelt: Apium graveolens var. rapaceum, een variant van de selderij, Apium graveolens


garf

In de betekenis van ‘schoof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1170

erfwoord: Middelnederlands garve, ontwikkeld uit West-Germaans *garbōn, eigenlijk ‘het (samen)gegrepene’. Evenals Nederduits Garv, Garf, Duits Garbe en Saterfries jierwe.

garven (plural)
garfje (diminutive singular)
garfjes (diminutive plural)

samengebonden hoeveelheid graanhalmen of andere afgemaaide gewassen


graanschuur

graanschuren (plural)
graanschuurtje (diminutive singular)
graanschuurtjes (diminutive plural)


hooimijt

In de betekenis van ‘stapel hooi’ voor het eerst aangetroffen in 1872

hooimied

opslagplaats voor hooi zonder overkapping

In het kamp had mijn vader vaak erudiete mensen ontmoet. Zulke was hij nergens meer tegengekomen. Sommigen schreven gedichten en die overleefden vaker. Net als priesters, die hun gebeden zeiden. Mijn vader wilde dat al zijn kinderen doorleerden. Dat was zijn droom. En alle vier hebben we een instituut afgemaakt. Maar hij leerde ons ook achter de ploeg lopen en gras maaien met de zeis. Ik kan hooi op een wagen steken en een hooimijt optassen. Alles kan nog van pas komen', vond mijn vader. En hij had gelijk.

In Den Haag staat het cadeau dat prinses Juliana voor haar 2de verjaardag kreeg: een complete boerderij. Miniatuur, natuurlijk, maar zij was zelf nog maar zo klein dat ze nauwelijks boven het dak (90 centimeter hoog) zal hebben kunnen uitkijken. Op haar maat waren alleen de koeien, paarden en schapen, houten figuurtjes met vacht overtrokken. Inclusief duiventil, schuur, schaapskooi, hooimijt en waterput neemt het geheel al gauw een halve kamer in beslag. Haar ouders wilden dat ze ervan zou leren hoe het eraan toeging op het Kroondomein van het Loo. Erg veel gespeeld met de boerderij heeft de prinses niet; naar verluidt liet ze er haar poppen soms logeren als die ziek waren.


improductief

afleiding van productief met het ontkennend voorvoegsel in- (niet, on-)

improductiever (uninflected comparative)
improductiefst (uninflected superlative)
improductieve (inflected positive)
improductievere (inflected comparative)
improductiefste (inflected superlative)
improductiefs (partitive positive)
improductievers (partitive comparative)


doodspuiten

spoot dood (past)
doodgespoten (past participle)
dood te spuiten (active infinitive imperfect present long-form)
hebben doodgespoten (active infinitive perfect present short-form)
te hebben doodgespoten (active infinitive perfect present long-form)
doodgespoten zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
doodgespoten te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
doodspuitend (imperfect participle)
doodgespoten (past participle)
spuit dood (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
spuit dood (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
spuit dood (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
spuit dood (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
spuit dood (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
spuiten dood (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
spuiten dood (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
spuiten dood (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
spoot dood (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
spoot dood (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
spoot dood (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
spoot dood (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
spoot dood (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
spoten dood (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
spoten dood (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
spoten dood (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal doodspuiten (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen doodspuiten (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen doodspuiten (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen doodspuiten (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden doodspuiten (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
doodspuit (subordinate-clause present)
doodspuit (subordinate-clause present)
doodspuit (subordinate-clause present)
doodspuit (subordinate-clause present)
doodspuit (subordinate-clause present)
doodspoot (subordinate-clause past)
doodspoot (subordinate-clause past)
doodspoot (subordinate-clause past)
doodspoot (subordinate-clause past)
doodspoot (subordinate-clause past)
doodspoten (subordinate-clause past)
doodspoten (subordinate-clause past)
doodspoten (subordinate-clause past)
heb doodgespoten (perfect present first-person)
hebt doodgespoten (perfect present second-person)
hebt doodgespoten (perfect present second-person)
heeft doodgespoten (perfect present second-person)
hebt doodgespoten (perfect present second-person)
heeft doodgespoten (perfect present third-person)
hebben doodgespoten (perfect present first-person)
hebben doodgespoten (perfect present second-person)
hebben doodgespoten (perfect present third-person)
had doodgespoten (perfect past first-person)
had doodgespoten (perfect past second-person)
had doodgespoten (perfect past second-person)
hadt doodgespoten (perfect past second-person)
had doodgespoten (perfect past third-person)
hadden doodgespoten (perfect past first-person)
hadden doodgespoten (perfect past second-person)
hadden doodgespoten (perfect past third-person)
zal doodgespoten hebben (perfect future first-person)
zal doodgespoten hebben (perfect future second-person)
zult doodgespoten hebben (perfect future second-person)
zult doodgespoten hebben (perfect future second-person)
zal doodgespoten hebben (perfect future second-person)
zult doodgespoten hebben (perfect future second-person)
zal doodgespoten hebben (perfect future third-person)
zullen doodgespoten hebben (perfect future first-person)
zullen doodgespoten hebben (perfect future second-person)
zullen doodgespoten hebben (perfect future third-person)
zou doodgespoten hebben (perfect conditional first-person)
zou doodgespoten hebben (perfect conditional second-person)
zou doodgespoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt doodgespoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt doodgespoten hebben (perfect conditional second-person)
zou doodgespoten hebben (perfect conditional third-person)
zouden doodgespoten hebben (perfect conditional first-person)
zouden doodgespoten hebben (perfect conditional second-person)
zouden doodgespoten hebben (perfect conditional third-person)
er wordt doodgespoten (impersonal passive present imperfect)
er is doodgespoten (impersonal passive present perfect)
er werd doodgespoten (impersonal passive past imperfect)
er was doodgespoten (impersonal passive past perfect)
er zal doodgespoten worden (impersonal passive future imperfect)
er zal doodgespoten zijn (impersonal passive future perfect)
er zou doodgespoten worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou doodgespoten zijn (impersonal passive conditional perfect)
doodgespoten worden (passive infinitive imperfect present short-form)
doodgespoten te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
doodgespoten zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
doodgespoten te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
doodgespoten zijn (passive infinitive perfect present short-form)
doodgespoten te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
doodgespoten zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
doodgespoten te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word doodgespoten (singular imperfect present first-person)
wordt doodgespoten (singular imperfect present second-person)
wordt doodgespoten (singular imperfect present second-person)
wordt doodgespoten (singular imperfect present second-person)
wordt doodgespoten (singular imperfect present plural third-person)
worden doodgespoten (singular imperfect present plural first-person)
worden doodgespoten (singular imperfect present plural second-person)
worden doodgespoten (singular imperfect present third-person)
werd doodgespoten (singular imperfect past first-person)
werd doodgespoten (singular imperfect past second-person)
werd doodgespoten (singular imperfect past second-person)
werdt doodgespoten (singular imperfect past second-person)
werd doodgespoten (singular imperfect past plural third-person)
werden doodgespoten (singular imperfect past plural first-person)
werden doodgespoten (singular imperfect past plural second-person)
werden doodgespoten (singular imperfect past third-person)
zal doodgespoten worden (singular imperfect future first-person)
zult doodgespoten worden (singular imperfect future second-person)
zult doodgespoten worden (singular imperfect future second-person)
zult doodgespoten worden (singular imperfect future second-person)
zal doodgespoten worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen doodgespoten worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen doodgespoten worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen doodgespoten worden (singular imperfect future third-person)
zou doodgespoten worden (singular imperfect conditional first-person)
zou doodgespoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou doodgespoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt doodgespoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt doodgespoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou doodgespoten worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden doodgespoten worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden doodgespoten worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden doodgespoten worden (singular imperfect conditional third-person)
ben doodgespoten (perfect present first-person)
bent doodgespoten (perfect present second-person)
bent doodgespoten (perfect present second-person)
is doodgespoten (perfect present second-person)
zijt doodgespoten (perfect present second-person)
is doodgespoten (perfect present third-person)
zijn doodgespoten (perfect present first-person)
zijn doodgespoten (perfect present second-person)
zijn doodgespoten (perfect present third-person)
was doodgespoten (perfect past first-person)
was doodgespoten (perfect past second-person)
was doodgespoten (perfect past second-person)
waart doodgespoten (perfect past second-person)
was doodgespoten (perfect past third-person)
waren doodgespoten (perfect past first-person)
waren doodgespoten (perfect past second-person)
waren doodgespoten (perfect past third-person)
zal doodgespoten zijn (perfect future first-person)
zult doodgespoten zijn (perfect future second-person)
zult doodgespoten zijn (perfect future second-person)
zult doodgespoten zijn (perfect future second-person)
zal doodgespoten zijn (perfect future third-person)
zullen doodgespoten zijn (perfect future first-person)
zullen doodgespoten zijn (perfect future second-person)
zullen doodgespoten zijn (perfect future third-person)
zou doodgespoten zijn (perfect conditional first-person)
zou doodgespoten zijn (perfect conditional second-person)
zou doodgespoten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt doodgespoten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt doodgespoten zijn (perfect conditional second-person)
zou doodgespoten zijn (perfect conditional third-person)
zouden doodgespoten zijn (perfect conditional first-person)
zouden doodgespoten zijn (perfect conditional second-person)
zouden doodgespoten zijn (perfect conditional third-person)


visvijver

visvijvers (plural)
visvijvertje (diminutive singular)
visvijvertjes (diminutive plural)

stilstaand water aangelegd om vissen in te houden

stilstaand water met vissen voor consumptie


kasgroente

greenhouse vegetables

(landbouw) een groente die gekweekt is in kassen

kasgroentes (plural)
kasgroenten (plural)

Traditioneel gezien komen de kasgroenten voor heel Europa in de zomer uit Nederland en in de winter uit Spanje. Door verdere verbeteringen kunnen de Spaanse tuinders steeds beter concurreren met hun Nederlandse collega’s, voorspelt Jan van der Blom. De Nederlandse bioloog werkt sinds 1993 in Almería aan het optimaliseren van de teelt. Zo bracht hij hommels naar de plastic kassen om de tomatenplanten te bestuiven.

De strenge vorst treft niet alleen wintergroenten. Ook kasgroente als sla groeit langzamer door de kou en is daardoor duurder.


koolzaad

koolzaden (plural)
koolzaadje (diminutive singular)
koolzaadjes (diminutive plural)

zaad van een koolplant, Brassica napus, waaruit men olie kan winnen

Dat geldt voor meer dingen in het boek: hoe mooi het ook is, het gaat er een beetje aan voorbij dat de meeste mensen overdag nog wat anders te doen hebben dan struukduken. Bosaardbeitjes zijn best bijzonder: laat staan dat je er een pond van vindt! Ook nogal vergezocht is het 'maak je eigen koolzaadolie'. Ten eerste heb je er een duur molentje voor nodig, maar belangrijker: wie wildplukt er nu kilo's zaad? Nee, laat die koolzaadjes maar voor de vogeltjes en koop je olie in de winkel.


kruidentuin

samenstelling van kruid en tuin met het invoegsel -en-

herb garden

(landbouw) een stuk land waarop kruiden geteeld worden

kruidentuinen (plural)
kruidentuintje (diminutive singular)
kruidentuintjes (diminutive plural)

In de kruidentuin zijn aparte perken voor geneeskruiden, keukenkruiden, verfkruiden en sierkruiden.

Er zijn geurige planten, medicinale kruiden en tal van planten voor in de keuken. Enkele jaren geleden is een insectenhotel ingericht. Vrijwilligers geven er een rondleiding en de bezoeker kan zelfgemaakte producten proeven. De kruidentuin is altijd geopend voor bezoekers.

De nieuwe collectie colognes van JO MALONE staat in het teken van de kruidentuin. Zoals steeds mixte het Britse parfummerk - deze keer met de hulp van parfumeur Anne Flipo - de meest verrassende ingrediënten.

Over het lage muurtje van de kruidentuin heen zag ik John staan.

Danielle Teller (vert. Marja Borg)
 “Er was eens iets anders” (2018), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026346477


maaidorser

stroper

een getrokken machine verder ontwikkeld tot een zelfrijdende landbouwmachine, die gebruikt wordt ...

een getrokken machine verder ontwikkeld tot een zelfrijdende landbouwmachine, die gebruikt wordt voor het oogsten van graangewassen, koolzaad en graszaad.

De verkoop van tractors is dit jaar met 15,4 procent gestegen ten opzichte van 2010. Er werden ook een kwart meer maaidorsers verkocht. Dat is zondag bekendgemaakt tijdens de afsluitende persconferentie van de landbouwbeurs Agribex, de op twee na grootste indoorbeurs van het land.

Bij oogstwerkzaamheden op een akker aan de Rekkense Binnenweg is zondagmiddag een maaidorser in brand gevlogen.


mestvaalt

van Middelnederlands mesvaelde, op te vatten als samenstelling van mest en vaalt

op de mestvaalt van de geschiedenis belanden

Misthaufen

platte hoop waar men dierenpoep en andere organisch afval van de boerderij verzamelt

mestvaalten (plural)
mestvaaltje (diminutive singular)
mestvaaltjes (diminutive plural)

Het aantal insecten was al dramatisch gedaald door het verbod op een open mestvaalt, door de toegenomen chemische insectenverdelging in de koeienstal en door het verharden van boerenerven.

Weblink bron
Arjen Schreuder
 “Boerenerf is te schoon voor boerenzwaluw” (26 maart 2002) op nrc.nl

Achter een heg liggen de mestvaalt, de mutsert (de bundels takkenbossen voor het bakhuis) en de bliksemkuil, waarin water werd opgevangen mocht er brand uitbreken. De daken van de boerderijen waren meestal van stro.

Weblink bron
Max Paumen
 “Boerderij anno 1900 nu als museum” (10 mei 1990) op nrc.nl

Welwater kon van behoorlijke kwaliteit zijn, maar was meestal vervuild door gier uit mestvaalten of huishoudelijk afval.


trassen

[werkwoord] van tras met het achtervoegsel -en

[zelfstandig naamwoord] tras met uitgang -en

traste (past)
getrast (past participle)
te trassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen trassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen trassen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben getrast (active infinitive perfect present short-form)
te hebben getrast (active infinitive perfect present long-form)
getrast zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
getrast te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
trassend (imperfect participle)
getrast (past participle)
trasse (subjunctive)
tras (indicative imperfect present singular first-person)
trast (indicative imperfect present singular second-person)
trast (indicative imperfect present singular second-person)
trast (indicative imperfect present singular second-person)
trast (indicative imperfect present singular third-person)
traste (indicative imperfect past singular first-person)
traste (indicative imperfect past singular second-person)
traste (indicative imperfect past singular second-person)
traste (indicative imperfect past singular second-person)
traste (indicative imperfect past singular third-person)
trasten (indicative imperfect past plural first-person)
trasten (indicative imperfect past plural second-person)
trasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal trassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult trassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal trassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult trassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal trassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult trassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal trassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen trassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen trassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen trassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou trassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou trassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) trassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt trassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou trassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden trassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden trassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden trassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb getrast (perfect present first-person)
hebt getrast (perfect present second-person)
hebt getrast (perfect present second-person)
heeft getrast (perfect present second-person)
hebt getrast (perfect present second-person)
heeft getrast (perfect present third-person)
hebben getrast (perfect present first-person)
hebben getrast (perfect present second-person)
hebben getrast (perfect present third-person)
had getrast (perfect past first-person)
had getrast (perfect past second-person)
had getrast (perfect past second-person)
hadt getrast (perfect past second-person)
had getrast (perfect past third-person)
hadden getrast (perfect past first-person)
hadden getrast (perfect past second-person)
hadden getrast (perfect past third-person)
zal getrast hebben (perfect future first-person)
zal getrast hebben (perfect future second-person)
zult getrast hebben (perfect future second-person)
zult getrast hebben (perfect future second-person)
zal getrast hebben (perfect future second-person)
zult getrast hebben (perfect future second-person)
zal getrast hebben (perfect future third-person)
zullen getrast hebben (perfect future first-person)
zullen getrast hebben (perfect future second-person)
zullen getrast hebben (perfect future third-person)
zou getrast hebben (perfect conditional first-person)
zou getrast hebben (perfect conditional second-person)
zou getrast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt getrast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt getrast hebben (perfect conditional second-person)
zou getrast hebben (perfect conditional third-person)
zouden getrast hebben (perfect conditional first-person)
zouden getrast hebben (perfect conditional second-person)
zouden getrast hebben (perfect conditional third-person)
er wordt getrast (impersonal passive present imperfect)
er is getrast (impersonal passive present perfect)
er werd getrast (impersonal passive past imperfect)
er was getrast (impersonal passive past perfect)
er zal getrast worden (impersonal passive future imperfect)
er zal getrast zijn (impersonal passive future perfect)
er zou getrast worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou getrast zijn (impersonal passive conditional perfect)

de onderste bladen van suikerriet weghalen


misoogst

leenvertaling van Duits Missernte, op te vatten als samenstelling van mis bn en oogst zn

crop failure

(landbouw) een mislukte oogst; een oogst met een slecht opbrengst

slechte opbrengst van geteelde planten bij afloop van het groeiseizoen; mislukte oogst

Toch is de situatie nu anders dan bij veel voorgaande hongersnoden. Het gebrek aan voedsel wordt niet alleen veroorzaakt door misoogsten, wanbeleid, droogtes of natuurrampen, maar vooral door gewapende conflicten. Ook O’Brien benadrukte dat in zijn toespraak tot de Veiligheidsraad. ‘Voortgaan op het pad van oorlog en militaire veroveringsdrang levert gegarandeerd meer mislukkingen en morele schande op.’

In Nieuw-Zeeland zijn avocado's in groente- en fruitwinkels steeds vaker het doelwit van dieven. Dit komt door een grote misoogst afgelopen jaar, waardoor de vruchten flink in prijs zijn gestegen. Ze kosten nu omgerekend tussen de drie tot vier euro per stuk.


pikhaak

boat hook

een haak op een stok waarmee men iets naar zich toe kan trekken, vooral gebruikt in de scheepvaart

werktuig gebruikt bij het maaien van graan

,,Dit is toch prachtig’’, glundert Marsman. Ze draagt een traditioneel tenue speciaal voor het roggebinden. ,,Deze traditionele manier van roggemaaien werd veelal tot aan de Tweede Wereldoorlog toegepast. Je gebruikt alle ledematen. In de ene hand de zicht en in de andere een pikhaak om de rogge bij elkaar te vegen. Met de voet schuif je de schoven bij elkaar. Het is secuur werk. Het draait niet om kracht, maar om een soepele zwaaibeweging.’’


platspuiten

onkruid vernietigen door het sproeien van gif

Het zou de natuur ook helpen als de boeren hagen, heggen en poelen zouden vrijwaren of in ere herstellen. ‘Waarom verplichten we de boeren niet om rond elke akker een niet-bewerkte strook land van 2 of 3 meter te laten liggen?’, zegt Jan Rodts van Vogelbescherming Vlaanderen. ‘En waarom verbieden we de boeren niet dat ze rondom hun velden alles platspuiten met Round-up? De moderne landbouw is veel te agressief en te veel gericht op grootschalige monocultuur. Zelfs de boerenzwaluw verdwijnt, omdat de moderne stallen veel te steriel zijn.’


ploegschaar

Middelnederlands ploechscare, op te vatten als samenstelling van ploeg zn en schaar zn . Evenals Nederduits Ploogschoor, Duits Pflugschar en Engels ploughshare.

ploegscharen (plural)
ploegschaartje (diminutive singular)
ploegschaartjes (diminutive plural)

het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, betsaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt

De mollen hadden hetzelfde materiaal naar boven gewoeld als de ploegscharen. In dezelfde verhoudingen tussen organisch materiaal (schelpen, botjes), bouwresten en keramiek. Conclusie: molshopen geven een representatief beeld van de archeologische resten in de bodem. Mollen woelen even goed historisch materiaal naar boven als klassieke opgravingen.

Iets van de totale ontreddering van die eerste wereldoorlog ligt daar met een ongekende directheid in opgeslagen, juist door de onbeholpen schriftuur van die jongens van toen, die meer vertrouwd waren met de ploegschaar dan met de pen.


hakbaar

afgeleid van hakken met het achtervoegsel -baar

hakbaarder (uninflected comparative)
hakbaarst (uninflected superlative)
hakbare (inflected positive)
hakbaardere (inflected comparative)
hakbaarste (inflected superlative)
hakbaars (partitive positive)
hakbaarders (partitive comparative)


proeftuin

pilot project

(figuurlijk) plaats waar men dingen uitprobeert voordat men het op grote schaal gaat toepassen

proeftuinen (plural)
proeftuintje (diminutive singular)
proeftuintjes (diminutive plural)

tuin waarin men de groei van planten onderzoekt

In 2012 kreeg hij landelijke bekendheid met zijn wiet-proeftuin in het BNN programma Tim’s tuintje XL. Justitie rolde het tuintje inderdaad op, maar seponeerde de zaak, tot Beintema’s teleurstelling.


landbouwlobby

Lobby die de 'belangen' van de landbouwsector behartigt

De NVWA houdt zich aan de Europese regels. Volgens een Europese wet uit 2005 moeten nationale toezichthouders kijken naar de combinatie-effecten zodra de Europese toezichthouder daar een methode voor heeft ontwikkeld. Dat laatste is nog steeds niet gebeurd, volgens Muilerman en emeritus hoogleraar milieukunde Lucas Reijners onder druk van de landbouwlobby.


snijmais

planten van Zea mays, geteeld om in hun geheel als veevoer te worden gebruikt

Erger is het gesteld met de maïsteelt, het belangrijkste gewas in de regio. We verwachten dat de dorsmaïs een verminderde opbrengst van 90 tot 100 procent heeft en dat de snijmaïs en de zomergranen maar de helft van het normale volume zullen opbrengen. Ook de aardappelteelt heeft zwaar geleden. Vele knollen hebben nieuwe scheuten gekregen waardoor ze niet meer voor consumptie bruikbaar zijn.

Het CBS meldde verder dat de gerstoogst met 3 procent is gestegen naar 237 miljoen kilo. De oogst van snijmaïs daalde met 10 procent tot 7,2 miljard kilo.

Een varken eet een aantal malen zijn gewicht op voor hij geslacht wordt. Een deel van het voedsel wordt op eigen bodem geproduceerd (snijmais). Het merendeel wordt ingevoerd uit de Derde Wereld.


mengmeststof

samenstelling van meng ww en meststof zn

blended fertilizer

minerale messtof met een bepaalde verhouding van nitraat, fosfor en kalium (NPK)

NPK-, NP en PK meststoffen worden ook wel mengmeststoffen of samengestelde meststoffen genoemd. Dit zijn minerale meststoffen die meer dan één voedingselement bevatten, verwerkt in één uniforme korrel.


handelsmeststof

samenstelling van handel zn en meststof zn met het invoegsel -s-

commercial fertilizer

meststof bestaande uit diverse niet gecomposteerde organischmaterialen

Wij testen handelsmeststoffen, stalmest en secundaire grondstoffen op alle relevante parameters. Ook declaratie-analyses voor handelsmeststoffen voeren wij deskundig en snel uit volgens de relevante voorschriften. Vooralsnog nog niet volgens de Nederlandse richtlijnen.

Inagro, een Belgisch praktijkcentrum voor onderzoek en voorlichting in land- en tuinbouw, volgde de effecten van compostbemesting en vergeleek deze met onder meer dierlijke mest. Hieruit bleek dat boerderijcompost, net als stalmest, bijdraagt aan de organische (kool)stofopbouw. Vergelijkende behandelingen met snelwerkende organische bemesting (drijfmest, organische handelsmeststof) resulteerden niet in hogere gewasopbrengsten in vergelijking met objecten met traag werkende bemestingsvormen.


vogelmest

middel gewonnen uit vogelpoep dat gebruikt wordt om de grond vruchtbaarder te maken

De vogelmest, die guano wordt genoemd, geldt als een bijzonder goede meststof. Peru kan jaarlijks 20.000 ton verzamelen.

Door vroegere reddingacties is het eiland te hoog geworden. Zelfs bij springtij spoelt het zeewater er nog maar zelden overheen. De vegetatie op het eiland wordt daardoor - en dankzij alle vogelmest - steeds ruiger en weelderiger. Sterns en visdiefjes houden juist van zand en lage, spaarzame plantengroei. Dan hebben ze een vrij blikveld om de zilvermeeuwen in de gaten te houden die het op hun jongen hebben voorzien.


mestverbruik

samenstelling van mest zn en verbruik zn

de hoeveelheid mest die gebruikt wordt op een landbouwbedrijf vaak gemeten in Kg/N/ha/jaar (kilogram stikstof per hectare per jaar)


landbouwmeststrooier

samenstelling van landbouw zn en meststrooier zn

machine waarmee men mest over landbouwgronden strooit


stoppelveld

stoppelvelden (plural)
stoppelveldje (diminutive singular)
stoppelveldjes (diminutive plural)

graanveld waarvan het graan geoogst is maar de stoppels nog niet zijn ondergeploegd (en daardoor altijd in de herfst en winter)

Ik ren het stoppelveld op, achter hem aan, ik zal je hebben, dood moet je nu, dood, ik kan je er zo niet vandoor laten gaan. Ik span het geweer, richt op de vos, glij bijna uit in een plas water, en vuur — weer snijdt zijn gejank door de schemering, hij sleept zich voort, tachtig meter, honderd en valt dan om.

Dit was zijn tijd en hij genoot van elk uur. Het ijs dat op een ochtend dun als loof op de rivier lag. De nevel die over de gele stoppelvelden dreef. De sterren die elke nacht die verstreek helderder schenen. De bladeren die van de bomen vielen, de nieuwe stilte die in de wereld ontstond en meer ruimte leek te bieden aan de enkeling die zich nog liet horen: een schreeuwende uil, een blaffende vos of het menselijke geluid van lynxen die elkaar 's avonds van bergkam tot bergkam toeriepen.

De dijk voor het dorp bij zonsondergang biedt een landschap zo Chinees dat elke westerling er week van moet worden. Groepjes huizen die her en der als fortjes uit het akkerland opsteken, stoppelvelden van geoogste rijst, grafterpen met wat boompjes, een watervlak met een eendenkwekerij, buffels.


toemaat

toematen (plural)
toemaatje (diminutive singular)
toemaatjes (diminutive plural)

nagras dat men kan oogsten in het najaar


verkaveling

Naamwoord van handeling van verkavelen met het achtervoegsel -ing

parcel

de manier waarop land in stukken is verdeeld

subdivision

de manier waarop een groter geheel in scherp afgegrensde delen is verdeeld

De ligging van Stakenbeek is volgens wethouder Alida Renkema nu juist een pluspunt. „Dicht bij het spoor en dicht bij het gezondheidscentrum. Ook WBO Wonen doet volop mee in Berghuizen.” Het nadenken over de verkaveling van fase 2 van de Stakenbeek kan beginnen.


mengmest

samenstelling van meng ww en mest zn
**[1] omdat deze mest gemaakt wordt door vermenging van bestanddelen
**[2] omdat deze mest onstaat door vermenging van dierlijke poep en urine

De ENCK heeft op aandrang van de Arbeidsinspectie voorlopig de produktie van mengmest gestaakt.

vloeibare dierlijke mest, met een gehalte aan droge stof lager dan 20 %

Deze vloeren hellen af teneinde een gemakkelijke afvoer van mest, mengmest of spoelwaters te verzekeren.


beploegen

afgeleid van ploegen met het voorvoegsel be-

beploegde (past)
beploegd (past participle)
te beploegen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen beploegen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen beploegen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben beploegd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben beploegd (active infinitive perfect present long-form)
beploegd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
beploegd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
beploegend (imperfect participle)
beploegd (past participle)
beploege (subjunctive)
beploeg (indicative imperfect present singular first-person)
beploegt (indicative imperfect present singular second-person)
beploegt (indicative imperfect present singular second-person)
beploegt (indicative imperfect present singular second-person)
beploegt (indicative imperfect present singular third-person)
beploegde (indicative imperfect past singular first-person)
beploegde (indicative imperfect past singular second-person)
beploegde (indicative imperfect past singular second-person)
beploegde (indicative imperfect past singular second-person)
beploegde (indicative imperfect past singular third-person)
beploegden (indicative imperfect past plural first-person)
beploegden (indicative imperfect past plural second-person)
beploegden (indicative imperfect past plural third-person)
zal beploegen (indicative imperfect future singular first-person)
zult beploegen (indicative imperfect future singular second-person)
zal beploegen (indicative imperfect future singular second-person)
zult beploegen (indicative imperfect future singular second-person)
zal beploegen (indicative imperfect future singular second-person)
zult beploegen (indicative imperfect future singular second-person)
zal beploegen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen beploegen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen beploegen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen beploegen (indicative imperfect future plural third-person)
zou beploegen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou beploegen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) beploegen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt beploegen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou beploegen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden beploegen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden beploegen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden beploegen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb beploegd (perfect present first-person)
hebt beploegd (perfect present second-person)
hebt beploegd (perfect present second-person)
heeft beploegd (perfect present second-person)
hebt beploegd (perfect present second-person)
heeft beploegd (perfect present third-person)
hebben beploegd (perfect present first-person)
hebben beploegd (perfect present second-person)
hebben beploegd (perfect present third-person)
had beploegd (perfect past first-person)
had beploegd (perfect past second-person)
had beploegd (perfect past second-person)
hadt beploegd (perfect past second-person)
had beploegd (perfect past third-person)
hadden beploegd (perfect past first-person)
hadden beploegd (perfect past second-person)
hadden beploegd (perfect past third-person)
zal beploegd hebben (perfect future first-person)
zal beploegd hebben (perfect future second-person)
zult beploegd hebben (perfect future second-person)
zult beploegd hebben (perfect future second-person)
zal beploegd hebben (perfect future second-person)
zult beploegd hebben (perfect future second-person)
zal beploegd hebben (perfect future third-person)
zullen beploegd hebben (perfect future first-person)
zullen beploegd hebben (perfect future second-person)
zullen beploegd hebben (perfect future third-person)
zou beploegd hebben (perfect conditional first-person)
zou beploegd hebben (perfect conditional second-person)
zou beploegd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt beploegd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt beploegd hebben (perfect conditional second-person)
zou beploegd hebben (perfect conditional third-person)
zouden beploegd hebben (perfect conditional first-person)
zouden beploegd hebben (perfect conditional second-person)
zouden beploegd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt beploegd (impersonal passive present imperfect)
er is beploegd (impersonal passive present perfect)
er werd beploegd (impersonal passive past imperfect)
er was beploegd (impersonal passive past perfect)
er zal beploegd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal beploegd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou beploegd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou beploegd zijn (impersonal passive conditional perfect)
beploegd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
beploegd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
beploegd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
beploegd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
beploegd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
beploegd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
beploegd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
beploegd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word beploegd (singular imperfect present first-person)
wordt beploegd (singular imperfect present second-person)
wordt beploegd (singular imperfect present second-person)
wordt beploegd (singular imperfect present second-person)
wordt beploegd (singular imperfect present plural third-person)
worden beploegd (singular imperfect present plural first-person)
worden beploegd (singular imperfect present plural second-person)
worden beploegd (singular imperfect present third-person)
werd beploegd (singular imperfect past first-person)
werd beploegd (singular imperfect past second-person)
werd beploegd (singular imperfect past second-person)
werdt beploegd (singular imperfect past second-person)
werd beploegd (singular imperfect past plural third-person)
werden beploegd (singular imperfect past plural first-person)
werden beploegd (singular imperfect past plural second-person)
werden beploegd (singular imperfect past third-person)
zal beploegd worden (singular imperfect future first-person)
zult beploegd worden (singular imperfect future second-person)
zult beploegd worden (singular imperfect future second-person)
zult beploegd worden (singular imperfect future second-person)
zal beploegd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen beploegd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen beploegd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen beploegd worden (singular imperfect future third-person)
zou beploegd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou beploegd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou beploegd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt beploegd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt beploegd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou beploegd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden beploegd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden beploegd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden beploegd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben beploegd (perfect present first-person)
bent beploegd (perfect present second-person)
bent beploegd (perfect present second-person)
is beploegd (perfect present second-person)
zijt beploegd (perfect present second-person)
is beploegd (perfect present third-person)
zijn beploegd (perfect present first-person)
zijn beploegd (perfect present second-person)
zijn beploegd (perfect present third-person)
was beploegd (perfect past first-person)
was beploegd (perfect past second-person)
was beploegd (perfect past second-person)
waart beploegd (perfect past second-person)
was beploegd (perfect past third-person)
waren beploegd (perfect past first-person)
waren beploegd (perfect past second-person)
waren beploegd (perfect past third-person)
zal beploegd zijn (perfect future first-person)
zult beploegd zijn (perfect future second-person)
zult beploegd zijn (perfect future second-person)
zult beploegd zijn (perfect future second-person)
zal beploegd zijn (perfect future third-person)
zullen beploegd zijn (perfect future first-person)
zullen beploegd zijn (perfect future second-person)
zullen beploegd zijn (perfect future third-person)
zou beploegd zijn (perfect conditional first-person)
zou beploegd zijn (perfect conditional second-person)
zou beploegd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt beploegd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt beploegd zijn (perfect conditional second-person)
zou beploegd zijn (perfect conditional third-person)
zouden beploegd zijn (perfect conditional first-person)
zouden beploegd zijn (perfect conditional second-person)
zouden beploegd zijn (perfect conditional third-person)

geschikt maken voor de verbouw van gewassen door de bovenste bodemlaag te keren

Wie hier loopt, moet houden van ver en vlak en uitgestrekt, dat wel. De tocht voert langs enorme lappen te beploegen akkergrond, bespikkeld met meeuwen.


melkveesector

de economische sector waarin gewerkt wordt met melkvee en er melk geproduceerd wordt

Met de BSE-crisis kreeg de melkveesector harde klappen.


maisakker

maisakkers (plural)
maisakkertje (diminutive singular)
maisakkertjes (diminutive plural)


maïsakker

/ˈmɑɪsˌɑkər/

maïsakkers (plural)
maïsakkertje (diminutive singular)
maïsakkertjes (diminutive plural)


maisteelt

Volgens de Iowa State University kan de Amerikaanse maisteelt dankzij verbeterde teelttechnieken en conventionele veredeling elk jaar een klein beetje beter tegen droogte.


maïsteelt

In natte en koude gebieden, zoals geconstateerd bij tarweteelten in Finland en maïsteelten in Polen, vallen de voordelen van niet ploegen vooralsnog tegen.


achterlader

Hecklader

toestel dat aan de achterkant van een tractor kan worden gemonteerd om lasten op te tillen en te verplaatsen


doening

afgeleid van doen ww met het achtervoegsel -ing

doeningen (plural)
doeningske (diminutive singular)
doeningskes (diminutive plural)


mergelen

afgeleid van mergel met het achtervoegsel -en

mergelde (past)
gemergeld (past participle)
te mergelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen mergelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen mergelen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gemergeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gemergeld (active infinitive perfect present long-form)
gemergeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gemergeld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
mergelend (imperfect participle)
gemergeld (past participle)
mergele (subjunctive)
mergel (indicative imperfect present singular first-person)
mergelt (indicative imperfect present singular second-person)
mergelt (indicative imperfect present singular second-person)
mergelt (indicative imperfect present singular second-person)
mergelt (indicative imperfect present singular third-person)
mergelde (indicative imperfect past singular first-person)
mergelde (indicative imperfect past singular second-person)
mergelde (indicative imperfect past singular second-person)
mergelde (indicative imperfect past singular second-person)
mergelde (indicative imperfect past singular third-person)
mergelden (indicative imperfect past plural first-person)
mergelden (indicative imperfect past plural second-person)
mergelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal mergelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult mergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal mergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult mergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal mergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult mergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal mergelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen mergelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen mergelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen mergelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou mergelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou mergelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) mergelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt mergelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou mergelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden mergelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden mergelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden mergelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gemergeld (perfect present first-person)
hebt gemergeld (perfect present second-person)
hebt gemergeld (perfect present second-person)
heeft gemergeld (perfect present second-person)
hebt gemergeld (perfect present second-person)
heeft gemergeld (perfect present third-person)
hebben gemergeld (perfect present first-person)
hebben gemergeld (perfect present second-person)
hebben gemergeld (perfect present third-person)
had gemergeld (perfect past first-person)
had gemergeld (perfect past second-person)
had gemergeld (perfect past second-person)
hadt gemergeld (perfect past second-person)
had gemergeld (perfect past third-person)
hadden gemergeld (perfect past first-person)
hadden gemergeld (perfect past second-person)
hadden gemergeld (perfect past third-person)
zal gemergeld hebben (perfect future first-person)
zal gemergeld hebben (perfect future second-person)
zult gemergeld hebben (perfect future second-person)
zult gemergeld hebben (perfect future second-person)
zal gemergeld hebben (perfect future second-person)
zult gemergeld hebben (perfect future second-person)
zal gemergeld hebben (perfect future third-person)
zullen gemergeld hebben (perfect future first-person)
zullen gemergeld hebben (perfect future second-person)
zullen gemergeld hebben (perfect future third-person)
zou gemergeld hebben (perfect conditional first-person)
zou gemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zou gemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zou gemergeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden gemergeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden gemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden gemergeld hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gemergeld (impersonal passive present imperfect)
er is gemergeld (impersonal passive present perfect)
er werd gemergeld (impersonal passive past imperfect)
er was gemergeld (impersonal passive past perfect)
er zal gemergeld worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gemergeld zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gemergeld worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gemergeld zijn (impersonal passive conditional perfect)


zijdehoen

samenstelling van zijde zn "soort zachte stof" en hoen zn "soort vogel" , omdat het zachte verenkleed aan zijde doet denken

zijdehoenders (plural)
zijdehoenderen (plural)
zijdehoentje (diminutive singular)
zijdehoentjes (diminutive plural)

bepaald ras van sierkippen Gallus gallus domesticus Brisson


sproeistof

bestrijdingsmiddel dat men kan gebruiken door te vernevelen of te sproeien

De Europese lidstaten hebben een algemeen verbod op drie neonicotinoïden goedgekeurd. Dat moet de bijensterfte een halt toeroepen. Het verbod komt er op voorstel van de Europese Commissie. Het gebruik van de sproeistof wordt in open lucht volledig verboden.

Een ander voorbeeld. In andere gewassen is langs genetische weg een natuurlijk insectenbestrijdingsmiddel ingebouwd. Dit middel wordt in de biologische landbouw als sproeistof gebruikt en is schadelijk voor kleinere groepen insecten dan de chemische bestrijdingsmiddelen.


poelie

[1] via Frans poulie of Engels pulley van Oudfrans polie, dat via middeleeuws Latijn polidia teruggaat op een verkleiningsvorm van Oudgrieks πόλος (pólos) "draaipunt, as"

[2] via Middelnederlands poelge van Oudfrans pouille

carrillo

schijf met een V-vormige insnijding in de zijkant


afrepelen

repelde af (past)
afgerepeld (past participle)
af te repelen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben afgerepeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben afgerepeld (active infinitive perfect present long-form)
afgerepeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
afgerepeld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
afrepelend (imperfect participle)
afgerepeld (past participle)
repel af (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
repelt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
repelt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
repelt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
repelt af (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
repelen af (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
repelen af (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
repelen af (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
repelde af (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
repelde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
repelde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
repelde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
repelde af (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
repelden af (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
repelden af (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
repelden af (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afrepelen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen afrepelen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen afrepelen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen afrepelen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden afrepelen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
afrepel (subordinate-clause present)
afrepelt (subordinate-clause present)
afrepelt (subordinate-clause present)
afrepelt (subordinate-clause present)
afrepelt (subordinate-clause present)
afrepelde (subordinate-clause past)
afrepelde (subordinate-clause past)
afrepelde (subordinate-clause past)
afrepelde (subordinate-clause past)
afrepelde (subordinate-clause past)
afrepelden (subordinate-clause past)
afrepelden (subordinate-clause past)
afrepelden (subordinate-clause past)
heb afgerepeld (perfect present first-person)
hebt afgerepeld (perfect present second-person)
hebt afgerepeld (perfect present second-person)
heeft afgerepeld (perfect present second-person)
hebt afgerepeld (perfect present second-person)
heeft afgerepeld (perfect present third-person)
hebben afgerepeld (perfect present first-person)
hebben afgerepeld (perfect present second-person)
hebben afgerepeld (perfect present third-person)
had afgerepeld (perfect past first-person)
had afgerepeld (perfect past second-person)
had afgerepeld (perfect past second-person)
hadt afgerepeld (perfect past second-person)
had afgerepeld (perfect past third-person)
hadden afgerepeld (perfect past first-person)
hadden afgerepeld (perfect past second-person)
hadden afgerepeld (perfect past third-person)
zal afgerepeld hebben (perfect future first-person)
zal afgerepeld hebben (perfect future second-person)
zult afgerepeld hebben (perfect future second-person)
zult afgerepeld hebben (perfect future second-person)
zal afgerepeld hebben (perfect future second-person)
zult afgerepeld hebben (perfect future second-person)
zal afgerepeld hebben (perfect future third-person)
zullen afgerepeld hebben (perfect future first-person)
zullen afgerepeld hebben (perfect future second-person)
zullen afgerepeld hebben (perfect future third-person)
zou afgerepeld hebben (perfect conditional first-person)
zou afgerepeld hebben (perfect conditional second-person)
zou afgerepeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgerepeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgerepeld hebben (perfect conditional second-person)
zou afgerepeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden afgerepeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden afgerepeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden afgerepeld hebben (perfect conditional third-person)

de knoppen of zaaddozen van het vlas door repelen wegnemen


repelaar

Naamwoord van handeling van repelen met het achtervoegsel -aar


tweeslagstelsel

samenstelling van tweeslag zn en stelsel zn

tweeslagstelsels (plural)
tweeslagstelseltje (diminutive singular)
tweeslagstelseltjes (diminutive plural)

methode van akkerbouw waarbij men twee soorten van gewassen elkaar laat afwisselen


gewasveredeling

samenstelling van gewas zn en veredeling zn

veredeling van land- of tuinbouwgewassen, bij voorbeeld door genetische manipulatie


ganzerik

afgeleid van gans met het achtervoegsel -erik


kolchoz

Leenwoord uit het Russisch, in de betekenis van ‘collectief landbouwbedrijf’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1931

groot collectief landbouwbedrijf in de voormalige communistische landen met name de Sovjet-Unie


landerij

afgeleid van land zn met het achtervoegsel -erij

landerijen (plural)
landerijtje (diminutive singular)
landerijtjes (diminutive plural)

De meervoudsvorm landerijen is veel gangbaarder dan het enkelvoud.

geheel van gronden die samen als landbouwbedrijf worden geëxploiteerd

In Cannibals All (1857) stelde de zuidelijke apologeet George Fitzhugh het koloniale leven gelijk aan het leven op een grote plantage. Aangezien het zo is dat een agrarische samenleving zich in veel opzichten gedraagt als een gezin, kan zo'n notie met evenveel recht worden toegepast op zowel de tropische kolonie als de zuidelijke landerij.

Het werd Columbus zelfs verboden de Indianen in slavernij weg te voeren. Wel mocht hij hen tot ‘lijfeigenen’, levenslang aan een landerij gebonden arbeiders, maken.

Het is nutteloos een enkele landerij te saneren en de erosie op de omliggende percelen van andere eigenaars te laten voortgaan.


ploeger

Naamwoord van handeling van ploegen met het achtervoegsel -er

iemand die het land met een ploeg bewerkt

Hij zag in navolging van Vincent van Gogh schilders als ploegers. 'Wie ploegt, maakt nieuw leven en groei mogelijk.'

Ook De Ploeger van Museum Helmond is tot Gouden Pronkstuk uitgeroepen. Het beeld van de Belg Constantin Meunier komt als 12 meter hoge replica in goudkleurig piepschuim in het centrum van Helmond.


wanmand

wanmanden (plural)
wanmandje (diminutive singular)
wanmandjes (diminutive plural)

gevlochten schaal bestemd om graan te zuiveren van kaf door het in de wind op te werpen en weer op te vangen

Mijn buurman stond op zijn zolder, mede aan de achterzij van zijn huis, met een groote wanmand voor 't open venster te schudden en te blazen.


maïskip

samenstelling van maïs zn en kip zn , vanaf 1976 (in advertenties) aangetroffen

maïskippen (plural)
maïskippetje (diminutive singular)
maïskippetjes (diminutive plural)

kip waaraan veel mais en vaak ook kleurstof is gevoerd

Neem een mooie dubbele filet, liefst van een maïskip.


maiskip

samenstelling van mais zn en kip zn , vanaf 1976 (in advertenties) aangetroffen

maiskippen (plural)
maiskippetje (diminutive singular)
maiskippetjes (diminutive plural)

Het is belangrijk een maiskip te nemen. De ondoordringbare zoutverpakking houdt alle geuren binnen, en een „gewone" kip die zich met vismeel in leven heeft moeten houden, ruikt daar na deze bereidingswijze zeer nadrukkelijk naar.

Vraag uw leverancier een flinke braadkip (liefst een zg. boerekip of een „maiskip") in acht stukken te verdelen.


stookkas

stookkassen (plural)
stookkasje (diminutive singular)
stookkasjes (diminutive plural)

licht bouwwerk met veel ruiten en verwarming om planten te kweken

De meest exclusieve planten waren de tropische boompjes, die Boreels neef Gouverneur-Generaal Baron Gustaaf Willem van Imhoff15. had gestuurd, namelijk ‘Quini, mangus en doerioen’, resp. ‘Mangifera odorata’ (kuini), ‘Mangifera indica’ (mango) en ‘Durio zibethinus’ (durian) (…). Voor de vruchtzetting van deze bomen is in ons land een stookkas noodzakelijk.

Nu loopt hij in zijn hete stookkas langs de tomatenstekken; het glazen dak zigzagt boven zijn hoofd; (…)


pachtboer

pachtboeren (plural)
pachtboertje (diminutive singular)
pachtboertjes (diminutive plural)

agrariër die land verbouwt dat niet in zijn eigendom is en waarvoor hij pacht moet betalen

Staatsbosbeheer vindt dat een paardenhouderij het stille karakter van het landgoed te veel aantast. Ze veroorzaakt meer verkeer. Evers heeft bovendien een stuk grond verhard en illegaal een uitrijbak aangelegd. Omdat de pachtboer in beroep is gegaan tegen de uitspraak van de pachtrechter, staat Staatsbosbeheer toe dat hij met zijn gezin op de boerderij blijft wonen totdat daarover een uitspraak is gedaan.

In zijn met de Premio Strega bekroonde familiekroniek Het Mussolinikanaal geeft Antonio Pennacchi een indringend beeld van het Italiaanse platteland onder het fascistische regime. Een familie van arme pachtboeren, teleurgesteld in de niet gerealiseerde beloften van het socialisme, sluit zich aan bij de fascistische beweging, zonder daar echt in te geloven.

Dit is een van de waargebeurde verhalen die Steffie van den Oord met veel gevoel voor saillante details navertelt in De vrouw met de bijl en negen andere moordenaressen. Ze biedt een interessante mix van criminele feiten, gepleegd met uiteenlopende wapens. Bijl, sabel, deurknop, knipmes, broodmes, pistool, revolver, dolk en rattengif. De moordenaressen zijn dienstmeiden, hoeren, dochters van pachtboeren, zakkendragers en boerenknechten. Geldgebrek is een belangrijk motief. Soms ook jaloezie. Of hartstocht.


bouwhoek

bouwhoeken (plural)
bouwhoekje (diminutive singular)
bouwhoekjes (diminutive plural)

gebied waar landbouw bedreven kan worden


zaadbak

[1.2] vermoedelijk als vergelijking met het voerbakje dat bij sommige vogelkooien onderaan de voorzijde uitsteekt

zaadbakken (plural)
zaadbakje (diminutive singular)
zaadbakjes (diminutive plural)

onderdeel van een zaaimachine dat het te verspreiden zaaigoed bevat

Een trommelzaaier heeft een trommel, die ronddraait. In de trommel zitten gaatjes. De trommel draait langs een zaadbak en pikt de zaadjes daaruit op door het vacuüm in de trommel. Op de plaats van bestemming schraapt een plaat de zaadjes van de trommel waarna deze op de zaaigrond vallen.


aardappelkanker

samenstelling van aardappel zn en kanker zn , voor het eerst aangetroffen in 1847

plantenziekte veroorzaakt door de waterschimmel Phytophthora infestans, waar vooral aardappelplanten, maar bijvoorbeeld ook tomatenplanten gevoelig voor zijn

Verder is men er in geslaagd soorten te telen, die niet of nagenoeg niet door de aardappelkanker aangetast worden.


fytoftora

nieuw gevormd woord uit Grieks φυτό [futó] "plant" en φθορά [ftorá] "verval, verwoesting" , in 1893 aangetroffen als onderdeel van de naam van de betreffende waterschimmel en vanaf 1926 als aanduiding van de hierdoor veroorzaakte ziekte

Als enige remedie tegen de fytoftora gold hier het verbouwen van voor de ziekte weinig vatbare soorten, aldus Kok.


fruittuin

een stuk land waarop de fruitteler fruit teelt

Naam: Johan Klaassen- Leeftijd: 70 jaar- Burgerlijke staat: getrouwd, drie kinderen- Woonplaats: Albergen- Dierbaar plekje: groente- en fruittuin

Carlos Faes van de Philips Fruittuin in Eindhoven vermoedt dat appelhandelaren gaan speculeren. ,,Het zou me niet verbazen als ze appels van de vorige oogst langer in de koelhuizen laten liggen om ze vervolgens op de markt te brengen als het aanbod schaars is en de prijs hoog.”

Wethouder Laurens Ivens (dierenwelzijn) heeft deze plek vrijdagmiddag geopend bij de Fruittuin van West. Op deze biologisch-dynamische boerderij kunnen mensen tegen een geringe betaling afscheid nemen van hun kippen of haan. Hier mogen de dieren oud worden of worden ze herplaatst.


rijstbouw

vorm van landbouw waarbij rijst het belangrijkste geteelde gewas is

In de rijstbouw werken mannen en vrouwen, maar niet altijd op gelijke voet. Bij de introductie van bijvoorbeeld nieuwe irrigatietechnieken worden vrouwen vaak uitgesloten.

Volgens Bierkens kan het oppompen van grondwater worden geremd. 'Veel water wordt verspild. Je kan dus betere irrigatiemogelijkheden inzetten. Ook zou het schelen om andere gewassen te verbouwen. In plaats van natte rijstbouw, kan je ook maïs of graan verbouwen', legt hij uit.

De nieuwe toevoegingen aan de trein, is een deel van een campagne om het toerisme in Yamagata te promoten. Dit traditionele plattelandsgebied is onder meer bekend om de rijstbouw en perenvelden.

Rijstbouw vergt per hectare ongeveer twee keer zo veel werk als de tarweoogst, waardoor rijstboeren hun werkzaamheden onderling moeten coördineren om elkaar te kunnen helpen. Het noorden is te koud en te droog voor rijstbouw maar wel geschikt voor tarwe.


bindster

Naamwoord van handeling van binden met het achtervoegsel -ster

bindsters (plural)
bindstertje (diminutive singular)
bindstertjes (diminutive plural)

vrouw die het gemaaide graan bijeen bindt

Boerenkielen, knipmutsen en accordeonmuziek maken de Twentse gemoedelijkheid compleet. Even verderop zijn Jan Busscher, Bennie Veldhuis en Gerard Wassink en bindster Annie Busscher druk met de oogst. Maaien met de zig, dorsen op met de knuppel op de vloer en het kaf van het koren scheiden in de kafmolen.

En dan de dorpsklok die klept plus de forse maaiers die zich staan te bekruisen met de rappe bindsters, het lijkt op de negentiende eeuw vertolkt door iemand die in een later eeuw achteromkijkt.


drijfmest

slurry

vloeibaar mengsel van de uitwerpselen van vee

Een groep ganzen schuimt het weiland af. Het weiland is geelgroen; het is nog niet geïnjecteerd met drijfmest, zoals de omringende weilanden. Die zijn geelgroen met donkerbruine strepen.

Het is technisch mogelijk om de vervuilende drijfmest uit de veehouderij binnen tien jaar in te zetten voor onder meer het opwekken van energie en natuurlijke bemesting. Dat staat in een rapport, dat vandaag werd gepubliceerd door de boerenorganisatie LTO Nederland en Natuur & Milieu.


klaverwei

klaverweien (plural)
klaverweitje (diminutive singular)
klaverweitjes (diminutive plural)

In een brief aan Theo uit november 1881 schreef Van Gogh bijvoorbeeld, in een toespeling op de Bijbel: ` 't Verloren schaap' is God liever dan 99 schapen die zoo spiritueel zijn dat ze altijd in de klaverwei blijven en nimmer met de woestijn kennis maken.'

Het gazon mag best verwilderen, of kies voor een klaverweitje. Minder stress, meer geluk.


snijmaïs

planten van Zea mays, geteeld om in hun geheel als veevoer te worden gebruikt

Een ander plafond, dat voor stikstofuitstoot, wordt echter nog steeds overschreden, ondanks de gekrompen veestapel. (…) Dat komt onder meer omdat de samenstelling van het voer is veranderd. Veevoer bevat namelijk steeds meer gras en krachtvoer (onder meer soja, koolzaad en bieten), en minder snijmaïs.

Terwijl het aantal veehouderijbedrijven drastisch afnam, groeide echter het aantal runderen. Dit laatste was voor een groot deel mogelijk dankzij de veranderingen op het gebied van de veevoeding, met als een van de meest opvallende de waarlijk explosieve verbreiding van de teelt van snijmaïs. Snijmaïs was aan het eind van de jaren zestig nog nauwelijks van enige betekenis, maar was in de jaren negentig op gras na Nederlands belangrijkste landbouwgewas.


botermolen

botermolens (plural)
botermolentje (diminutive singular)
botermolentjes (diminutive plural)

grote karn aangedreven door een tredmolen


eetappel

eetappels (plural)
eetappelen (plural)
eetappeltje (diminutive singular)
eetappeltjes (diminutive plural)

bepaald soort boom of struik, Malus domestica, vaak in boomgaarden geplant om zijn vruchten

Veel meer dan wilde appel vindt men verwilderde vormen van eetappel, die opgeslagen zijn uit weggegooide klokhuizen en vruchten. In nogal wat gevallen hebben ze intermediaire kenmerken tussen de gekweekte eetappel en de wilde appel, maar gewoonlijk zijn ze goed te onderscheiden, zeker in de vruchtperiode.

Weblink bron “Wilde appel en Eetappel” op ecopedia.be


varkenshouderij

samenstelling van varken zn en houderij zn met het invoegsel -s-

pig sector

alle bedrijven waar men varkens houdt bij elkaar

In de Tweede Kamer is ontstemd gereageerd op de bezetting van een varkenshouderij in Boxtel door actievoerders. Regeringspartij CDA wil dat minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vanmiddag nog tekst en uitleg komt geven in de Kamer. Ook D66 en VVD hebben geen goed woord over voor de actievoerders, die met hun urenlange actie aandacht vroegen voor dierenleed in de bio-industrie.

Dat merken Nederlandse varkenshouders volgens Eric Stiphout, vice-voorzitter van de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV), nu ook. „Je ziet de waarde van varkens nu met rasse schreden omhooggaan. In vergelijking met het begin van het jaar is een varken nu ongeveer veertig euro meer waard.” En dat is prettig, zegt Stiphout. „Dit zorgt voor meer vet op onze botten, varkenshouders kunnen nu hun reserves aansterken.”


chicorei

Tijdens de oorlog werd de chicorei geroosterd als ersatz voor koffie.


inkuilen

ensile

gemaaide plantenresten onder luchtdichte omstandigheden bewaren in verdiepte ruimte

De vorming van nitreuze dampen treedt eigenlijk alleen kort na het inkuilen op. Met maïs, zoals in De Lutte, is dat een bekend verschijnsel. Omdat vooral in maïs veel nitraat zit. Maar het kan ook optreden met ingekuild gras. Het is altijd zaak de kuil zo snel mogelijk af te dichten met landbouwplastic en een laag zand. Met name als het inkuilen en afdichten wat traag gebeurt, kunnen er dampen vrijkomen.

Belangstellenden kunnen vrijdag om 13.00 uur een kijkje nemen op het erf van de familie Aan de Stegge aan de Deventerdijk 12 in Diepenheim. Het inkuilen is dan in volle gang. De gemeente krijgt bij het experiment hulp van Bij de Oorsprong, een bedrijf dat onder meer is gespecialiseerd in het maken van Bokashi.


plantmachine

Samenstelling van de werkwoordstam van planten en machine

een machine om een bepaald gewas in de grond te planten


aardappelteler

aardappeltelers (plural)
aardappeltelertje (diminutive singular)
aardappeltelertjes (diminutive plural)


veredelaar

Afgeleid van de stam van veredelen met het achtervoegsel -aar

veredelaars (plural)
veredelaartje (diminutive singular)
veredelaartjes (diminutive plural)


havezate

afgeleid van havezaat met het achtervoegsel -e

Een havezate is een versterkte boerderij.


bemergelen

Afleiding van mergelen met het voorvoegsel be-

bemergelde (past)
bemergeld (past participle)
te bemergelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen bemergelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen bemergelen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben bemergeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben bemergeld (active infinitive perfect present long-form)
bemergeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
bemergeld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
bemergelend (imperfect participle)
bemergeld (past participle)
bemergele (subjunctive)
bemergel (indicative imperfect present singular first-person)
bemergelt (indicative imperfect present singular second-person)
bemergelt (indicative imperfect present singular second-person)
bemergelt (indicative imperfect present singular second-person)
bemergelt (indicative imperfect present singular third-person)
bemergelde (indicative imperfect past singular first-person)
bemergelde (indicative imperfect past singular second-person)
bemergelde (indicative imperfect past singular second-person)
bemergelde (indicative imperfect past singular second-person)
bemergelde (indicative imperfect past singular third-person)
bemergelden (indicative imperfect past plural first-person)
bemergelden (indicative imperfect past plural second-person)
bemergelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal bemergelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult bemergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal bemergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult bemergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal bemergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult bemergelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal bemergelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen bemergelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen bemergelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen bemergelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou bemergelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou bemergelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) bemergelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt bemergelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou bemergelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden bemergelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden bemergelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden bemergelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb bemergeld (perfect present first-person)
hebt bemergeld (perfect present second-person)
hebt bemergeld (perfect present second-person)
heeft bemergeld (perfect present second-person)
hebt bemergeld (perfect present second-person)
heeft bemergeld (perfect present third-person)
hebben bemergeld (perfect present first-person)
hebben bemergeld (perfect present second-person)
hebben bemergeld (perfect present third-person)
had bemergeld (perfect past first-person)
had bemergeld (perfect past second-person)
had bemergeld (perfect past second-person)
hadt bemergeld (perfect past second-person)
had bemergeld (perfect past third-person)
hadden bemergeld (perfect past first-person)
hadden bemergeld (perfect past second-person)
hadden bemergeld (perfect past third-person)
zal bemergeld hebben (perfect future first-person)
zal bemergeld hebben (perfect future second-person)
zult bemergeld hebben (perfect future second-person)
zult bemergeld hebben (perfect future second-person)
zal bemergeld hebben (perfect future second-person)
zult bemergeld hebben (perfect future second-person)
zal bemergeld hebben (perfect future third-person)
zullen bemergeld hebben (perfect future first-person)
zullen bemergeld hebben (perfect future second-person)
zullen bemergeld hebben (perfect future third-person)
zou bemergeld hebben (perfect conditional first-person)
zou bemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zou bemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt bemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt bemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zou bemergeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden bemergeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden bemergeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden bemergeld hebben (perfect conditional third-person)
er wordt bemergeld (impersonal passive present imperfect)
er is bemergeld (impersonal passive present perfect)
er werd bemergeld (impersonal passive past imperfect)
er was bemergeld (impersonal passive past perfect)
er zal bemergeld worden (impersonal passive future imperfect)
er zal bemergeld zijn (impersonal passive future perfect)
er zou bemergeld worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou bemergeld zijn (impersonal passive conditional perfect)

het land vruchtbaarder maken door er mergel over te verspreiden

Vroeger ging de boer zijn land bemergelen.

Het was nog mogelijk een enkel perceel in het voorjaar te bemergelen, zij het dan ook veel te laat.


hoender

[1] oorspronkelijk een meervoudsvorm van hoen zn , die na verloop van tijd niet meer als meervoud werd herkend

[2] afgeleid van hoen zn met het achtervoegsel -er, vermoedelijk omdat het oorspronkelijk voor het vervoer van pluimvee werd gebruikt


rugspuit

knapsack sprayer

sproeier die men als een rugzak op de rug draagt

sproeier met landbouwgif die men als een rugzak op de rug draagt

Maar Henk Geerdink, en ook zijn vrouw Ineke, hebben er ook geen probleem mee om zelf met een rugspuit - en soms zelfs een bloemenspuit - de wei in te gaan om heel gericht onkruid als distels te bestrijden.


horticultuur

In de betekenis van ‘tuinbouw’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

samenstelling van horti "tuin" en cultuur zn


tjap

[1]: via Indonesisch cap van Hindi छाप "stempel, merkteken"

[2]: via Surinaams tyapu van Engels chop ww "hakken"

tuingereedschap met een naar de gebruiker gericht metalen blad aan een steel, om de grond mee los te maken en onkruid te verwijderen

Hij heft de tjap. Kapt in de grond.


etgroen

van Middelnederlands etgroede onder invloed van groen zn

gras dat op een weide groeit waarvan al eerder in het jaar het hooi is geoogst

Etgroen, etgras of nagras is het tweede grasgewas dat na het maaien van het eerste opschiet.


klokhen

samenstelling van klok ww en hen zn , in de betekenis van ‘kloek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1599

vrouwtje van een hoenderachtige (en dan vooral kip) die kuikens heeft, broedende hen


landbouwgif

giftig bestrijdingsmiddel dat in de landbouw gebruikt wordt

Waterbedrijven staken hun inname van water uit rivieren als de concentratie van ongewenste stoffen te hoog is. Twee weken terug nog bleek de concentratie van het landbouwgif prosulfocarb te hoog in de Maas. In 2018 moest de waterinname uit de Maas 46 keer (196 dagen!) gestaakt worden vanwege te grote verontreiniging.

Weblink bron
Ianthe Sahadat
 “De vrouw die de rivieren gaat redden: ‘Slechts een paar generaties geleden konden we er nog uit drinken’” (6 december 2019), de Volkskrant


afharden

kasplanten langzaam laten wennen aan de koudere buitenlucht


bruinrot

potato brown rot disease

een ziekte bij aardappels die veroorzaakt wordt door Ralstonia solanacearum bacterie

Bij drie aardappeltelers in Groningen, Friesland en Noord-Holland zijn besmettingen met bruinrot ontdekt. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt de bron en eventuele verspreiding van de besmetting en legt de bedrijven maatregelen op, onder meer ten aanzien van de hygiëne.

Weblink bron “Bruinrot aangetroffen bij aardappeltelers” (26 okt. 2018), De Telegraaf


zelfbinder

self-binder

een maaimachine die het graan tevens schoven bindt

Naast het handmatig oogsten worden ook modernere manieren gedemonstreerd. Het zachte geruis van de zicht wordt ingeruild voor een maaimachine getrokken door paard, een zelfbinder en een combain.

Weblink bron “Jeugd moet oogsten leren” (04-08-2008), Tubantia

Ook is er een demonstratie door een ‘zelfbinder’ met drie paarden. Je kunt gratis deze bijzondere middag bijwonen.

Weblink bron “Weekend in Enschede: Mega Zara, yoga-les & authentiek graan oogsten” (12-08-2017), Tubantia

Het spant er in de ochtend om, maar het bestuur van de vereniging besluit om zeven uur de zeis en zelfbinder toch in te zetten.

Weblink bron
Eelco Kuiken
 “Halmen vallen op ouderwetse wijze in Staphorst” (11-08-2016), Reformatorisch Dagblad


ziekzoeker

iemand die speurt naar door virussen aangetaste bloembollen en deze verwijdert


padie

rijst Oryza sativa die nog niet is geoogst

Niet zijn bereikbaarheid, maar zijn onbereikbaarheid weerspiegelt de macht van de opkoper. Hij verschijnt wanneer het hem zint, dus net even te laat, op het moment dat de padie op het veld begint te rotten. Dan kan er worden onderhandeld over de prijs van de oogstmachine, de droogruimte en de rijst.


nestei

nest egg

namaakei dat men bij het eierrapen in het nest laat liggen

nagemaakt ei dat men bij het eierrapen in het nest laat liggen


leghorn

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘hoendervogel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1905

van het Engelse Leghorn, eigenlijk de naam van de Italiaanse havenstad Livorno, dat in de 16e en 17e eeuw Legorno heette

oorspronkelijk Italiaans kippenras van witte kippen die uitstekend leggen


palmet

een van de vormen waarin een vruchtboom geleid wordt en waarbij de takken als een omgekeerde keper naar boven gericht zijn


weesboom

weesbomen (plural)
weesboompje (diminutive singular)
weesboompjes (diminutive plural)

een lange houten paal dat bovenop een lading hooi geplaatst wordt om het hooi van boven in te drukken en vast te binden


volggewas

gewas dat na het huidige gewas wordt geteeld

Phacelia wordt gebruikt voor groenbemesting. Een voordeel van phacelia boven Italiaans raaigras is, dat er geen emelten in voorkomen, die veel schade aan het volggewas zouden kunnen veroorzaken.

Weblink bron
Wikipedia
 “Phacelia (soort)”

De vaste lupine wordt als groenbemester en voor veevoer gebruikt. Vaste lupine kan met hulp van symbiontische bacteriën (Rhizobium) stikstof uit de lucht binden in stikstofwortelknolletjes. Na onderwerking wordt het stikstofgehalte van de grond verhoogd. Lupinen wortelen bovendien erg diep, waardoor de ondergrond makkelijker toegankelijk wordt voor een volggewas.


zomergraan

spring corn

graan dat men in het voorjaar plant en in de zomermaanden kan oogsten

Ook de opbrengst van het zomergraan valt naar verwachting een derde lager uit dan normaal.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Aanzienlijke schade boeren en tuinders door aanhoudende droogte
Hitte treft landbouw in het oosten” (14-07-2006), Tubantia

Zeker 20 procent van het gezaaide zomergraan is kapot, bij suikerbieten gaat om 10 procent. Op bepaalde plekken gaat het om veel hogere percentages, zo vreest LTO-Noord. Veel boeren zullen opnieuw moeten zaaien of bijzaaien.

Weblink bron
19-04-2013
 “Jonge aanplant gezandstraald door storm” (19-04-2013), Reformatorisch Dagblad


zomerrogge

spring rye

Secale cereale soort graan dat men in het voorjaar zaait en in de zomer kan oogsten


sovchoz

Leenwoord uit het Russisch, in de betekenis van ‘staatslandbouwbedrijf’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1945

staatslandbouwbedrijf uit de communistische periode


doorwas

het groeien van een tweede knol op een aardappel

Er zijn te weinig aardappelen van goede kwaliteit om frieten van te maken. ,,Dit komt door de hitte", aldus Eeckhout. Door het warme weer worden de telers geconfronteerd met het fenomeen ,,doorwas". ,,Bij dit fenomeen groeit er een tweede knol op de nieuwe knol.

Weblink bron
sdg
 “Hittegolf brengt frieten in gevaar” (22/09/2006), De Standaard


beboeren

afleiding van boeren met het voorvoegsel be-


glastuinbouwsector

Samenstelling van glastuinbouw en sector

glastuinbouwsectors (plural)
glastuinbouwsectoren (plural)

de bedrijfstak van alle leveranciers van producten en diensten op het gebied van de glastuinbouw


tuinbouwsector

tuinbouwsectors (plural)
tuinbouwsectoren (plural)

de bedrijfstak van alle leveranciers van producten en diensten op het gebied van de tuinbouw


sierteeltsector

sierteeltsectors (plural)
sierteeltsectoren (plural)

de bedrijfstak van alle leveranciers van producten en diensten op het gebied van sierteelt


zaaizaadproductie

samenstelling van zaaizaad zn en productie zn

het kweken van zaad dat men op de akkers kan zaaien


sovchoze

van Russisch совхо́з (sovchoz) "Sovjetboerderij"

staatslandbouwbedrijf in de voormalige Sovjet-Unie

Het was voorheen de standplaats van de medewerkers van een sovchoze, de staatsboerderijen achter het vroegere ijzeren gordijn die door een inefficiënte bedrijfsvoering te gronde gingen.

Weblink bron “Peter en Marloes terug om te trouwen tussen de Russen” (28-03-2008), Tubantia

Het landschap onderweg is licht glooiend en vooral leeg. Er zijn veel braakliggende landbouwgronden en vervallen sovchoze- en kolchozegebouwen.

Weblink bron
Karel Onwijn
 “Crisis en corruptie houden Oekraïne in greep” (17-06-2011), Reformatorisch Dagblad


terpaarde

vruchtbare grond afkomstig van Friese terpen

De terp bij Anjum is een Rijksmonument. Door het gebruik van de vruchtbare terpaarde voor bemesting van de Friese zandgronden was het historische bouwwerk in de jaren veertig bijna verwoest.

Weblink bron
Bert Monster
 “Friese terp koestert eeuwenlange historie” (22-09-2006), Reformatorisch Dagblad

Rondom de terp ligt laaggelegen land. Daar is de vruchtbare terpaarde ongeveer honderd jaar geleden weggegraven voor het bevorderen van de vruchtbaarheid van de grond elders.

Weblink bron
Jan van Reenen
 “Een scheve toren op een hoge terp in Hegebeintum” (20-01-2015), Reformatorisch Dagblad


tuieren

vee vastzetten zodat ze maar een bepaald gedeelte van de weide kunnen begrazen


glastuinbouwer

Samenstelling van glastuinbouw met het achtervoegsel -er

glastuinbouwers (plural)
glastuinbouwertje (diminutive singular)
glastuinbouwertjes (diminutive plural)

iemand die een gewas verbouwt in een grote kas

De glastuinbouwer had na de hagel schade aan zijn kas.


agribulk

samenstelling van agrarisch bn en bulk zn

gewassen die in zeer grote hoeveelheden worden geproduceerd; agrarische massagoederen

De groei zit vooral in de energiesector, Amsterdam is de grootste benzinehaven ter wereld. De overslag van steenkool is met 27 procent gestegen en de overslag van agribulk nam met 24 procent toe. De overslag van olieproducten nam juist met 3 procent af.

Weblink bron “Flinke groei overslag Amsterdamse haven” (29-08-2013), Tubantia

'Het beeld is precies andersom dan vorig jaar. Waar in 2012 de ruwe olie en olieproducten zorgden voor groei, laten ze het dit jaar afweten. Nu zijn vooral kolen, erts en schroot en agribulk flink gestegen', zei Hans Smits, president-directeur van het Havenbedrijf Rotterdam.

Weblink bron “Overslag Rotterdamse haven dit jaar stabiel” (19-12-2013), Tubantia