hervormingsgezindheid

samenstelling van hervorming zn en gezindheid zn met het invoegsel -s-

afleiding van hervormingsgezind met het achtervoegsel -heid

het geneigd zijn om politieke en maatschappelijke hervormingen te bevorderen; de bereidheid om politieke en maatschappelijke hervormingen te bevorderen

Vanmiddag presenteerde Mark Rutte zeventien punten waarop bezuinigd gaat worden, in een brief aan de Tweede Kamer. Rutte stelde de lijst op op verzoek van een aantal oppositiepartijen, onder wie twijfel heerste over de hervormingsgezindheid van het kabinet.

Weblink bron “Gesprek met de minister-president” (vrijdag 5 november 2010, 19:05), NOS

Of dat waar is, is niet te zeggen. Het Syrische systeem is erg gesloten en hoe het er precies aan toe gaat in het hart van de macht in Syrië, weet niemand. Maar uit de manier waarop het regime reageert op de onrust in het land, blijkt nog weinig hervormingsgezindheid. Inmiddels is de noodtoestand opgeheven, maar veiligheidsdiensten slaan de protesten voorlopig keihard neer.

Weblink bron “Bashar al-Assad: dictator of hervormer?” (vrijdag 22 april 2011, 18:45), NOS

Volgens correspondent David Jan Godfroid wordt de kans op een kabinetscrisis in Kiev steeds groter. "Een deel van de regeringscoalitie heeft al geen enkel vertrouwen meer in de hervormingsgezindheid van premier Jatsenjoek en volgens sommige Oekraïense media is president Porosjenko al op zoek naar een nieuwe minister-president", zegt hij. "Het risico op politieke onrust is natuurlijk wel dat er van hervormingen en andere eisen van het IMF voorlopig helemaal niets terechtkomt."

Weblink bron
Marten Wiegman
 “Harde waarschuwing IMF voor Oekraïne” (woensdag 10 februari 2016, 13:02), NOS


hervormingskoers

samenstelling van hervorming zn en koers zn met het invoegsel -s-

het plan om maatschappelijke en politieke veranderingen door te voeren

Rehn zei dat het voor het herstel van de eurozone van belang is dat landen hun hervormingen doorzetten. "We moeten geen momentum verliezen, anders ondermijnen we het toenemende vertrouwen dat voor groei moet zorgen." Nederland heeft volgens Rehn effecieve maatregelen genomen. Ook Spanje heeft goede structurele hervormingen doorgevoerd. Wel benadrukte Rehn dat het belagrijk is dat het land de hervormingskoers blijft volgen.

Weblink bron “Europese Unie staat economisch stil” (vrijdag 22 februari 2013, 13:05), NOS

De inwoners van Teheran hebben vrijdag massaal gekozen voor de hervormingskoers van president Rohani. Van de 30 zetels die Teheran heeft in het parlement van 290 zetels, worden er straks 29 bezet door hervormingsgezinden. De uitslagen in de rest van het land zijn nog niet binnen.

Weblink bron “Hervormingsgezinden winnen bijna heel 'Teheran'” (zaterdag 27 februari 2016, 17:43), NOS


hervormingspakket

samenstelling van hervorming zn en pakket zn met het invoegsel -s-

hervormingspakketten (plural)
hervormingspakketje (diminutive singular)
hervormingspakketjes (diminutive plural)

een aantal maatschappelijke en politieke veranderingen

De Turkse premier Yildirim heeft een groot hervormingspakket aangekondigd van bijna 5 miljard euro. Hij wil schulden herstructureren en het sociaal stelsel vernieuwen.

Weblink bron “Erdogans AK-partij komt gepensioneerden vlak voor verkiezingen tegemoet” (dinsdag 1 mei 2018, 15:23), NOS

Piñera wil het basispensioen met 20 procent verhogen en de elektriciteitstarieven bevriezen. Ook wil hij medicijnen goedkoper maken en de overheid gaat dure medische behandelingen voor burgers betalen. Met zijn hervormingspakket hoopt de president de rust in het land terug te brengen.

Weblink bron “President Chili kondigt hervormingen aan om rust in land terug te brengen” (woensdag 23 oktober 2019, 11:10), NOS


hervormingspartij

samenstelling van hervorming zn en partij zn met het invoegsel -s-

hervormingspartijen (plural)
hervormingspartijtje (diminutive singular)
hervormingspartijtjes (diminutive plural)

politieke partij de politieke en maatschappelijke veranderingen nastreeft

Als het aan Stein ligt, komen er ook hertellingen in de battleground states Pennsylvania en Michigan. Daartoe heeft ze nog geen aanvraag ingediend. In Wisconsin krijgt ze steun van de kandidaat van de marginale Hervormingspartij, Rocky De La Fuente. Hij heeft ook een verzoek tot hertelling gedaan.

Weblink bron “Clinton sluit zich aan bij hertelling, Trump noemt procedure een schande” (zaterdag 26 november 2016, 22:21), NOS

De parlementsverkiezingen in Estland zijn volgens de voorlopige resultaten gewonnen door de centrumrechtse Hervormingspartij van huidig premier Kaja Kallas. Ze geldt als pro-Europees en een van de meest uitgesproken pleitbezorgers van steun voor Oekraïne.

Weblink bron “'Honderden militairen aan frontlinie Bachmoet omgekomen in dag tijd'” (maandag 6 maart 2023, 04:05), NOS


hervormingsproces

samenstelling van hervorming zn en proces zn met het invoegsel -s-

de gang van zaken bij politieke en maatschappelijke veranderingen


hervormingsprogramma

samenstelling van hervorming zn en programma zn met het invoegsel -s-

plannen betreffende politieke en maatschappelijke veranderingen

Het huidige conflict heeft een lange voorgeschiedenis, zegt Abbink. "Het TPLF is het onder meer oneens met het verlies van macht op federaal niveau en het hervormingsprogramma. Ze willen eigenlijk graag hun macht herstellen. Dat leidde tot een gespannen relatie tussen de partijen. Met vele speldenprikken over en weer."

Weblink bron
Fiorella Opromolla
 “Bloedig conflict in Noord-Ethiopië, wat is er aan de hand?” (woensdag 18 november 2020, 20:53), NOS

De nieuwe paus zou van plan zijn geweest om een pittig hervormingsprogramma door te voeren. Hij zou de regels van het conclaaf hebben willen veranderen, de Romeinse Curie hebben willen reorganiseren en ook de bisschoppensynodes, de vergaderingen tussen de paus en bisschoppen uit de hele wereld, een andere vorm hebben willen geven.

Weblink bron
Andrea Vreede
 “Johannes Paulus I, paus met 'de glimlach van God', zalig verklaard” (zondag 4 september 2022, 06:42), NOS


brainwashing

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘hersenspoeling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1957

Naamwoord van handeling van brainwashen met het achtervoegsel -ing


justitiewoordvoerder

samenstelling van justitie zn en woordvoerder zn

kamerlid dat namens een politieke fractie spreekt over gerechtelijke onderwerpen

VVD-Kamerlid Ulysse Ellian, die zwaar wordt beveiligd in verband met ernstige bedreigingen, woonde het debat bij. Hij is justitiewoordvoerder van zijn partij maar voerde niet het woord. Dat deed zijn collega Michon.

Weblink bron “Beladen Kamerdebat over drie moorden: veiligheid kroongetuigen en advocaten moet beter” (donderdag 20 april 2023, 21:35), NOS

De afgelopen jaren zette ze zich onder meer in voor het aanpassen van de abortuswetgeving en meer zeggenschap voor zorgmedewerkers. Naast zorg- en justitiewoordvoerder is Ellemeet vicevoorzitter van de fractie en wordt ze gezien als vertrouweling van partijleider Jesse Klaver.

Weblink bron “GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet stopt na verkiezingen” (dinsdag 18 juli 2023, 10:06), NOS


atoompolitiek

samenstelling van atoom zn en politiek zn

overheidsbeleid betreffende kernenergie en kernwapens

Hij was olieconcern, atoompolitiek, wapenindustrie en internationaal bankwezen ineen.

Juli Zeh
 “Ons soort mensen” (2016), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026334672


dorpspolitiek

samenstelling van dorp zn en politiek zn met het invoegsel -s-

het machtsspel zoals dat gespeeld wordt in een kleine gemeenschap

Terwijl aan de ramen het niemandsland voorbijtrok en Linda over dorpspolitiek praatte, dacht Frederik aan de glas-en-stenenwereld van Berlijn.

Fennema bleef lid van de CPN tot deze partij werd opgeheven en sloot zich daarna aan bij GroenLinks, waarvoor hij in de gemeenteraad van zijn woonplaats Bloemendaal zat. Daar raakte hij bevriend met Martijn Bolkestein, neef van voormalig VVD-leider Frits Bolkestein, met wie hij een coalitie vormde en later het boek Dorpspolitiek schreef.

Weblink bron
Dik Verkuil
 “Dwarsdenker en politicoloog Meindert Fennema (77) overleden” (dinsdag 13 juni 2023, 22:49), NOS


partijtrouw

de mate waarin men een politieke partij blijft ondersteunen

Anders dan zijn vader bezat Gombrowski het talent om op het juiste moment zijn mond te houden, wat de partijbonzen in Berlijn hem als partijtrouw aanrekenden.

Van Hoogstraten: "De partijtrouw is in Israël niet zo groot. Het wordt dan ook heel spannend of Netanyahu op genoeg steun uit het parlement kan rekenen."

Weblink bron “Israël heeft een nieuwe regering” (woensdag 6 mei 2015, 21:44), NOS

Of zij ook daadwerkelijk bereid zijn een tegenkandidaat te steunen boven Biden is twijfelachtig. Ze zijn vaak uitgekozen vanwege hun partijtrouw en loyaliteit aan Biden en willen hun reputatie niet verspelen. Alleen als Biden de eer aan zichzelf houdt, zullen zij op zoek gaan naar een alternatief.

Weblink bron “Democraten kunnen nog van Biden af, maar hebben dan wel zijn hulp nodig” (zaterdag 20 juli, 19:04), NOS


antifa

afkorting van samenstelling van anti zn en fascist zn

linkse beweging die strijdt tegen het fascisme

Bij het protest bij het Duitse bruinkooldorp Lützerath is aan het begin van de middag een cameraploeg van omroep PowNed belaagd door een groep activisten met een vlag van de extreem-linkse Antifa. Omroepvoorzitter Dominique Weesie zegt dat de omroep er aangifte van doet.

Weblink bron “Cameraploeg PowNed belaagd bij protest in Lützerath” (zaterdag 14 januari 2023, 20:34), NOS


E.K.

(afkorting) van Eerste Kamer, geschreven met punten en hoofdletters volgens spellingregel 17.A

raad van 75 leden gekozen door Provinciale Staten die samen met de direct gekozen Tweede Kamer de Staten-Generaal of het parlement vormen

De E.K. vergadert hier 12 nov. over.


coronacriticus

samenstelling van corona zn en criticus zn

persoon die het niet eens is met het te strenge overheidsbeleid tijdens de coronapandemie

'Al die mensen die de afgelopen weken coronadagboeken hebben geschreven, coronaregels opgevolgd, coronatalkshows gekeken, coronagesprekken gevoerd en tegen coronacritici hebben staan schreeuwen.

Juli Zeh
 “Onder buren” (2021), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186

In Tanzania is grote bezorgdheid ontstaan omdat president John Magufuli al elf dagen niet meer in het openbaar is gezien. De 61-jarige president is volgens oppositiebronnen met spoed opgenomen in het ziekenhuis, nadat hij besmet raakte met het coronavirus. Sommige Afrikaanse media beweren dat zijn situatie kritiek is. Magufuli is een fervent coronacriticus: hij ontkent het bestaan van het virus niet, maar hij vindt alle ophef rond het aantal besmettingen en opnames maar overdreven.

Weblink bron
Sebastiaan Quekel
 “President Tanzania die corona maar overdreven vindt, 'krijgt hartstilstand door virus’” (11-03-2021), Tubantia

persoon die het niet eens is met het te slappe overheidsbeleid tijdens de coronapandemie


coronademonstratie

samenstelling van corona zn en demonstratie zn

protestmars of betoging tegen het coronabeleid van de regering tijdens de coronapandemie

De man bekende dat hij de flyers had meegenomen bij een eerdere coronademonstratie en dat hij ze vervolgens in de buurt van het Museumplein opplakte. De vrouw verklaarde dat zij beelden van de flyers maakte. Ze is eerder veroordeeld voor het filmen van de man die met een brandende fakkel bij het huis van minister Kaag stond.

Weblink bron “Werkstraf voor plakken foto's Rutte en ministers op schietschijf” (maandag 16 januari 2023, 17:54), NOS

"Als ik zie dat ze ID's controleren, loop ik even om." Marcel Roozeboom (58) is ondernemer en begon drie jaar geleden met demonstreren. "Vanwege de rare coronamaatregelen, ik wilde mijn stem laten horen." Roozeboom liep in meer dan vijftig demonstraties mee en fotografeert dan ook. Hij was niet alleen bij coronademonstraties, maar ook bij klimaatacties, woonprotesten en antiracisme-demonstraties.

Weblink bron “Meer kritiek op controles bij demonstraties: 'de politie moet faciliteren'” (donderdag 1 juni 2023, 14:18), NOS


coronafeest

coronafeesten (plural)
coronafeestje (diminutive singular)
coronafeestjes (diminutive plural)

feest tijdens de coronapandemie waarbij men zich niet houdt aan de afstandsregels

Bovendien gaat het hier om een illegaal coronafeestje.

Weblink bron “Coronafeest is opname videoclip Famke Louise” (vrijdag 15 januari 2021, 11:23), NOS


coronakritisch

samenstelling van corona zn en kritisch zn

met veel kritiek op het beleid tijdens de coronapandemie

'Deel nu net een sjekkie met een coronakritische, wiettelende AfD-stemmer.

Mona Keijzer keert voorlopig niet terug in de Tweede Kamer. Ondanks aanmoedigingen uit coronakritische hoek laat ze de vrijgekomen zetel voor ‘nu’ voorbijgaan om buiten het parlement ‘onafhankelijk’ aan het coronadebat deel te nemen.

Weblink bron “Keijzer keert nu niet terug in de Tweede Kamer: ‘Wel een actieve, onafhankelijke rol in coronadebat’” (10-01-2022), Tubantia


corona-ontkenner

samenstelling van corona zn en ontkenner zn

persoon die de ernst van de coronapandemie ontkent

Voor Robert zijn rechtse mensen vooral klimaat- en coronaontkenners.


burgerforum

burgerfora (plural)
burgerforums (plural)

een representatieve groep burgers die bij elkaar komt om advies te geven over beleidsplannen


bedrijfslevenbeleid

samenstelling van bedrijfsleven zn en beleid zn

plan van aanpak van de overheid dat betrekking heeft op de particuliere bedrijven

Het is belangrijk te blijven werken aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Enkele instrumenten die het kabinet daarvoor inzet, zijn minder regels, lagere lasten en extra geld voor innovatie via Invest-NL. In algemene zin moet het bedrijfslevenbeleid veel voorspelbaarder worden.

Weblink bron “Lees hier de volledige troonrede” (17-09-2024), Tubantia


hondenfluit

samenstelling van hond zn en fluit zn met het invoegsel -en-

[2] Vertaald uit VS Engels dog whistle, gepopulariseerd in Nederland vanaf 2017.

hondenfluiten (plural)
hondenfluitje (diminutive singular)
hondenfluitjes (diminutive plural)

een bedekte toespeling, veelal met een negatieve lading over buitenstaanders, die alleen of vooral door ingewijden wordt begrepen

Maar Yesilgöz hield vol dat er sprake was van een zogenoemd hondenfluitje: een op het oog onschuldig symbool of een formulering waarvan de goede verstaander precies weet welke haatboodschap ermee wordt bedoeld. Ook lang voor het uitbreken van de oorlog in Gaza, als minister van Justitie en Veiligheid, wees ze op het gevaar van antisemitische "hondenfluitjes".

Weblink bron “Palestijnse watermeloen leidt tot ophef in Tweede Kamer, dit is wat het betekent” (21-9-2024), NOS

Zonder ze expliciet bij naam te noemen verwees Yeşilgöz naar Kamerleden van Forum voor Democratie. "Parlementariërs hebben hun hondenfluitjes ingeruild voor een heus blaasorkest", zei de minister. Het woord hondenfluitje verwijst naar het in verdekte termen aanwakkeren van Jodenhaat.

Weblink bron “Yeşilgöz waarschuwt voor antisemitisme: schaamte is er zelfs niet meer” (maandag 31 oktober 2022, 09:29), NOS

Van den Bergh hoorde gisteravond ook een ander verhaal, dat een specifieker publiek aanspreekt. "Er zaten een aantal signaalwoorden in, dogwhistles of hondenfluitjes. Dat zijn woorden die voor de goede verstaander heel duidelijk maken wat het programma van Baudet is."

Weblink bron “De uil van Minerva en oikofobie; wat zei Baudet nou eigenlijk?” (donderdag 21 maart 2019, 20:23), NOS


canapépolitiek

geen meervoud, samenstelling van canapé zn en politiek zn

politiek van heimelijk overleg, tête-à-tête, met veel loven en bieden


ontideologisering

afleiding van ideologisering met het voorvoegsel ont-

verschijnsel dat men het handelen minder laat leiden door een wijsgerig systeem

Na de grote oorlogen van de twintigste eeuw had een verlichtingsfase geleid tot een verregaande ontideologisering van de maatschappij.

Juli Zeh
 “Corps delcti” (2009), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789041417480


autonomist

afleiding van autonomisme met het achtervoegsel -ist

aanhanger van een radicaal-links streven naar de opbouw van een alternatieve orde buiten de reguliere, kapitalistische orde om


degrowth

een politieke en milieubeweging met anti-consumentistische en anti-kapitalistische ideeën


staatscomité

samenstelling van staat zn en comité zn met het invoegsel -s-

staatscomités (plural)
staatscomiteetje (diminutive singular)
staatscomiteetjes (diminutive plural)

door de staat aangestelde groep mensen die belast is met een bepaalde opdracht

Op het ogenblik van de explosie waren 37 reddingswerkers en 6 à 7 mijnwerkers aan het werk in de getroffen zone, bericht Interfax dat een bron bij het staatscomité voor de arbeidsbescherming citeert. De Zasiadko-mijn in Donetsk is een van de grootste en de gevaarlijkste van het land. Vijf zware ongevallen eisten de voorbije jaren ruim 230 levens. Op 18 november vonden 101 kompels de dood bij een ondergrondse explosie. Dat was de zwaarste mijnramp in deze voormalige Sovjetrepubliek. Zaterdag moesten na een nieuwe ontploffing 47 mijnwerkers gehospitaliseerd worden. (GEL)

Weblink bron “Minstens 4 doden bij nieuwe explosie in Zasiadko-mijn in Oekraïne” (Zondag 2 december 2007 om 00:00), De Standaard


verkiezingscomité

samenstelling van verkiezing zn en comité zn met het invoegsel -s-

verkiezingscomités (plural)
verkiezingscomiteetje (diminutive singular)
verkiezingscomiteetjes (diminutive plural)

organisatie die verkiezingen organiseert en controleert

Jammeh verloor op 1 december de presidentsverkiezingen van oppositieleider Barrow. Maar de zittende president accepteerde de uitslag niet. Er zou door het verkiezingscomité zijn gefraudeerd en daarom deden militairen een inval in het kantoor van het comité.

Weblink bron “Gambiaanse president houdt voet bij stuk en weigert op te stappen” (21-12-2016), Tubantia

UpdateDe wereldvoetbalbond FIFA heeft dinsdag een ingelaste persconferentie aangekondigd op het hoofdkwartier in Zürich. De persconferentie zou in eerste instantie om 18.00 uur beginnen, maar werd rond die tijd naar 18.45 uur uitgesteld. De mondiale federatie maakte niet bekend wat het onderwerp is en wie de pers zullen toespreken. Eén van de aanwezigen meldde echter dat naambordjes klaar staan van voorzitter Sepp Blatter, diens perschef Walter De Gregorio en Domenico Scala, die voorzitter was van het verkiezingscomité. De FIFA is sinds vorige week in de ban van een nieuw omkoopschandaal.

Weblink bron “FIFA belegt persconferentie in Zürich” (02-06-2015), Tubantia


volkscomité

samenstelling van volk zn en comité zn met het invoegsel -s-

volkscomités (plural)
volkscomiteetje (diminutive singular)
volkscomiteetjes (diminutive plural)

dagelijks bestuur in een communistisch land

Na de lugubere vondst zei de politie donderdag ervan uit te gaan dat alle 39 dodelijke slachtoffers Chinezen zijn. Maar het lijkt nu waarschijnlijker dat de meerderheid Vietnamezen zijn. Bui Huy Cuong, vicevoorzitter van het Volkscomité in het district Can Loc vertelde vandaag aan het Duitse persbureau DPA informatie te hebben over acht vermiste mensen. ,,Vijf families hebben zich tot ons gewend en vroegen hulp bij het vinden van hun vermiste kinderen”.

Weblink bron “‘Vrachtwagen met 39 doden deel van konvooi’, bestuurder aangeklaagd, vijfde verdachte vast” (26-10-2019), Tubantia

Tran Van Nam, vicevoorzitter van het volkscomité (dagelijks bestuur) van Binh Duong, zei dat aanvankelijk ongeveer 6000 mensen daar in een vreedzaam protest de straat opgingen. De demonstratie liep uit de hand, toen de menigte tot 20.000 mensen was aangezwollen.

Weblink bron “Vietnamezen stichten brand uit woede op China” (14-05-2014), Tubantia


caucus

een partijbijeenkomst in Angelsaksische landen


incontournabel

incontournabeler (uninflected comparative)
incontournabelst (uninflected superlative)
incontournabele (inflected positive)
incontournabelere (inflected comparative)
incontournabelste (inflected superlative)
incontournabels (partitive positive)
incontournabelers (partitive comparative)

met zoveel steun of kracht dat aan een herkenbare rol bij de besluitvorming niet valt te ontkomen

Ondanks het forse verlies van N-VA op vele plaatsen lijken de Vlaams-nationalisten wel incontournabel te worden voor de vorming van een regering.

KVDS
 “Overzicht verkiezingen 2019. Dit zijn de 5 belangrijkste vaststellingen van de dag” (26 mei 2019) op hln.be

25 jaar na het Antwerpse congres vinden we Fredericq, nog altijd vrijgezel maar ondertussen incontournabel boegbeeld en woordvoerder van de liberale Vlaamse beweging terug op het feest in Lier.

Weblink bron
Paul Fredericqs (Ludo Stynen ed.)
 Reisaanteekeningen : Nog twee keer Tony, jrg. 25 in: Mededelingen van het Cyriel Buysse Genootschap 25. (november 2009), Cyriel Buysse Genootschap, Gent, p. 149


cliquetsysteem

samenstelling van cliquet zn en systeem zn

systeem in België ingevoerd om het grote prijsverschil tussen diesel en benzine te laten verdwijnen


kingmaker

persoon die ervoor zorgt dat iemand koning wordt of benoemd wordt in een andere machtige positie

In een vlekkeloze roze jurk neemt Imelda Marcos plaats op een met goud versierde bank, omringd door kostbare kunstwerken. "Ik moet altijd make-up op doen en me mooier maken. Want de armen zijn altijd op zoek naar een ster in het donker van de nacht", zegt de 92-jarige oud-first lady van de Filipijnen in de documentaire The Kingmaker uit 2019.

Weblink bron
Mustafa Marghadi
 “Filipijnen naar de stembus: Ferdinand 'Bongbong' Marcos grote favoriet” (zondag 8 mei 2022, 20:38), NOS

Weblink bron
Heleen D'Haens
 “Van buitenbeentje tot kingmaker: in Brussel kan niemand meer om Meloni heen” (vrijdag 7 juni 2024), NOS


coalitiemeerderheid

samenstelling van coalitie zn en meerderheid zn


oproermaker

persoon die in opstand komt tegen het bevoegde gezag

Het Israëlische leger heeft in een schriftelijke verklaring laten weten dat 'de rubberkogel die de camera van de journalist raakte terwijl hij zich in de nabijheid bevond van gewelddadige oproermakers, niet doelbewust naar hem geschoten was.'

Weblink bron “'Leger Israël neemt journalisten op de korrel'” (02-12-2013), Tubantia

Tijdens de negende opeenvolgende nacht van geweld in Franse steden, in de nacht van vrijdag op zaterdag, werden in totaal bijna negenhonderd wagens in brand gestoken en pakte de politie 253 verdachten op. De regering is vast van plan de zwaarste crisis, die ze sinds het aantreden in juni doormaakt, het hoofd te bieden. "De regering is vastberaden om het geweld te bestrijden", zei minister van Binnenlandse Zaken Nicolas Sarkozy zaterdag na de crisisvergadering. Sarkozy ligt zwaar onder vuur omdat hij enkele maanden geleden aankondigde dat hij de Parijse voorstedelijke regio zou schoonmaken met een hogedrukreiniger. Tijdens de rellen noemde hij de oproermakers "uitschot". (ful)

Weblink bron “Ruim zeshonderd Fransen houden mars tegen rellen” (Zaterdag 5 november 2005 om 00:00), De Standaard


college van B en W

(afkorting) college van burgemeester en wethouders

verbinding van  college, van, B, en en W

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-college van B en W.ogg

dagelijks bestuur van een gemeente bestaande uit de burgemeester en de wethouders, die de uitvoerende macht op het grondgebied van een gemeente vormen van gemeentelijke en landelijke wet- en regelgeving


college van burgemeester en wethouders

verbinding van  college, van, burgemeester, en en wethouders

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-college van burgemeester en wethouders.ogg

col·le·ge van bur·ge·mees·ter en wet·hou·ders

colleges van burgemeester en wethouders (plural)


commissaris van de Koning

verbinding van  commissaris, van, de en koning

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-commissaris van de Koning.ogg

de voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten en van Provinciale Staten van de provincies


commissaris van de Koningin

verbinding van  commissaris, van, de en koningin

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-commissaris van de Koningin.ogg

Terlouw besloot niet terug te keren in de Kamer en haalde zijn gram met de publicatie van een bitter dagboek. Na een periode in het buitenland werd hij tussen 1991 en 1996 commissaris van de Koningin in Gelderland. Het einde van zijn loopbaan stond, net als aan het begin, in het teken van het water: in 1995 liet hij wegens dreigende overstromingen het rivierengebied evacueren.

Weblink bron
Dik Verkuil
 “Het vertrouwen van Jan Terlouw was zijn kracht en zijn zwakte” (16 mei 2025), NOS


homoactivist

samenstelling van homo zn en activist zn

persoon die opkomt voor de rechten van homofielen

In Bangladesh worden de laatste tijd geregeld mensen vermoord die de woede van extremistische moslims hebben opgewekt. Maandag was een homoactivist het slachtoffer, vorige week zaterdag een hoogleraar. Dit soort moorden wordt zowel door IS als al-Qaeda opgeëist.

Weblink bron “Kleermaker vermoord in Bangladesh, vermoedelijk door IS” (zaterdag 30 april 2016, 16:20), NOS

Oorlogsschip vernoemd naar Amerikaanse homoactivist: De Amerikaanse marine vernoemt een schip naar homorechtenactivist Harvey Milk. Wethouder Milk uit San Francisco staat bekend als de eerste openlijke homoseksuele politicus uit de VS.

Weblink bron “Oorlogsschip vernoemd naar Amerikaanse homoactivist:” (vrijdag 29 juli 2016, 08:21), NOS

Premier Rhuggenaath van Curaçao heeft op de Gay Pride in Willemstad een oproep gedaan voor meer homoacceptatie. Hij zei het niet te accepteren als mensen in angst leven vanwege hun geaardheid. Homoactivisten op Curaçao noemen de toespraak "historisch".


horecabeleid

samenstelling van horeca zn en beleid zn

de strategie die men heeft om met uitgaansgelegenheden om te gaan

Rotterdam kende de afgelopen jaren een streng horecabeleid. Als er in een café of club iets gebeurde, moest de zaak voor een half jaar dicht. Gisteren presenteerde de gemeente een nieuwe nota. Daarin geeft Rotterdam ondernemers meer vertrouwen en worden zij lichter gestraft als er iets gebeurt.

Weblink bron “Baja Beach Club mag openblijven” (donderdag 26 juli 2012, 20:41), NOS

De gemeente Deventer hield zich op de vlakte tijdens het conflict en beperkte zich tot het bemiddelen tussen beide partijen. Wel kregen de nieuwe eigenaren onlangs geen toestemming om een foodhall te vestigen in het gebouw uit 1892. Wethouder Liesbeth Grijsen zei in de regionale krant de Stentor dat het plan niet past in het horecabeleid en de uitgangspunten rond rijksmonumenten en religieus erfgoed.

Weblink bron “Joodse gemeente vertrekt na rel uit Grote Synagoge in Deventer” (zaterdag 28 juli 2018, 13:57), NOS


confedereren

afgeleid van het Franse confédérer (met het voorvoegsel con- en met het achtervoegsel -eren)

confedereerde (past)
geconfedereerd (past participle)
te confedereren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen confedereren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen confedereren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geconfedereerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geconfedereerd (active infinitive perfect present long-form)
geconfedereerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geconfedereerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
confedererend (imperfect participle)
geconfedereerd (past participle)
confederere (subjunctive)
confedereer (indicative imperfect present singular first-person)
confedereert (indicative imperfect present singular second-person)
confedereert (indicative imperfect present singular second-person)
confedereert (indicative imperfect present singular second-person)
confedereert (indicative imperfect present singular third-person)
confedereerde (indicative imperfect past singular first-person)
confedereerde (indicative imperfect past singular second-person)
confedereerde (indicative imperfect past singular second-person)
confedereerde (indicative imperfect past singular second-person)
confedereerde (indicative imperfect past singular third-person)
confedereerden (indicative imperfect past plural first-person)
confedereerden (indicative imperfect past plural second-person)
confedereerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal confedereren (indicative imperfect future singular first-person)
zult confedereren (indicative imperfect future singular second-person)
zal confedereren (indicative imperfect future singular second-person)
zult confedereren (indicative imperfect future singular second-person)
zal confedereren (indicative imperfect future singular second-person)
zult confedereren (indicative imperfect future singular second-person)
zal confedereren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen confedereren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen confedereren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen confedereren (indicative imperfect future plural third-person)
zou confedereren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou confedereren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) confedereren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt confedereren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou confedereren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden confedereren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden confedereren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden confedereren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geconfedereerd (perfect present first-person)
hebt geconfedereerd (perfect present second-person)
hebt geconfedereerd (perfect present second-person)
heeft geconfedereerd (perfect present second-person)
hebt geconfedereerd (perfect present second-person)
heeft geconfedereerd (perfect present third-person)
hebben geconfedereerd (perfect present first-person)
hebben geconfedereerd (perfect present second-person)
hebben geconfedereerd (perfect present third-person)
had geconfedereerd (perfect past first-person)
had geconfedereerd (perfect past second-person)
had geconfedereerd (perfect past second-person)
hadt geconfedereerd (perfect past second-person)
had geconfedereerd (perfect past third-person)
hadden geconfedereerd (perfect past first-person)
hadden geconfedereerd (perfect past second-person)
hadden geconfedereerd (perfect past third-person)
zal geconfedereerd hebben (perfect future first-person)
zal geconfedereerd hebben (perfect future second-person)
zult geconfedereerd hebben (perfect future second-person)
zult geconfedereerd hebben (perfect future second-person)
zal geconfedereerd hebben (perfect future second-person)
zult geconfedereerd hebben (perfect future second-person)
zal geconfedereerd hebben (perfect future third-person)
zullen geconfedereerd hebben (perfect future first-person)
zullen geconfedereerd hebben (perfect future second-person)
zullen geconfedereerd hebben (perfect future third-person)
zou geconfedereerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geconfedereerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconfedereerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconfedereerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconfedereerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconfedereerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geconfedereerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geconfedereerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geconfedereerd hebben (perfect conditional third-person)

een confederatie maken van een aantal staten


conservatief-liberaal

(samenkoppeling) van conservatief en liberaal

aanhanger van het conservatief-liberalisme


constituante

nationale vergadering belast met het maken van een grondwet

(Frankrijk van juni 1789 tot september 1791): De Constituante vormde het leidende orgaan van de eerste fase van de Franse Revolutie. Ze schafte onder meer de adellijke privileges af, stelde de Verklaring van de rechten van de mens en de burger op en nationaliseerde de kerkelijke goederen


contingenteren

contingenteerde (past)
gecontingenteerd (past participle)
te contingenteren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen contingenteren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen contingenteren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gecontingenteerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gecontingenteerd (active infinitive perfect present long-form)
gecontingenteerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gecontingenteerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
contingenterend (imperfect participle)
gecontingenteerd (past participle)
contingentere (subjunctive)
contingenteer (indicative imperfect present singular first-person)
contingenteert (indicative imperfect present singular second-person)
contingenteert (indicative imperfect present singular second-person)
contingenteert (indicative imperfect present singular second-person)
contingenteert (indicative imperfect present singular third-person)
contingenteerde (indicative imperfect past singular first-person)
contingenteerde (indicative imperfect past singular second-person)
contingenteerde (indicative imperfect past singular second-person)
contingenteerde (indicative imperfect past singular second-person)
contingenteerde (indicative imperfect past singular third-person)
contingenteerden (indicative imperfect past plural first-person)
contingenteerden (indicative imperfect past plural second-person)
contingenteerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal contingenteren (indicative imperfect future singular first-person)
zult contingenteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal contingenteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult contingenteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal contingenteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult contingenteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal contingenteren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen contingenteren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen contingenteren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen contingenteren (indicative imperfect future plural third-person)
zou contingenteren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou contingenteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) contingenteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt contingenteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou contingenteren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden contingenteren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden contingenteren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden contingenteren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gecontingenteerd (perfect present first-person)
hebt gecontingenteerd (perfect present second-person)
hebt gecontingenteerd (perfect present second-person)
heeft gecontingenteerd (perfect present second-person)
hebt gecontingenteerd (perfect present second-person)
heeft gecontingenteerd (perfect present third-person)
hebben gecontingenteerd (perfect present first-person)
hebben gecontingenteerd (perfect present second-person)
hebben gecontingenteerd (perfect present third-person)
had gecontingenteerd (perfect past first-person)
had gecontingenteerd (perfect past second-person)
had gecontingenteerd (perfect past second-person)
hadt gecontingenteerd (perfect past second-person)
had gecontingenteerd (perfect past third-person)
hadden gecontingenteerd (perfect past first-person)
hadden gecontingenteerd (perfect past second-person)
hadden gecontingenteerd (perfect past third-person)
zal gecontingenteerd hebben (perfect future first-person)
zal gecontingenteerd hebben (perfect future second-person)
zult gecontingenteerd hebben (perfect future second-person)
zult gecontingenteerd hebben (perfect future second-person)
zal gecontingenteerd hebben (perfect future second-person)
zult gecontingenteerd hebben (perfect future second-person)
zal gecontingenteerd hebben (perfect future third-person)
zullen gecontingenteerd hebben (perfect future first-person)
zullen gecontingenteerd hebben (perfect future second-person)
zullen gecontingenteerd hebben (perfect future third-person)
zou gecontingenteerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gecontingenteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gecontingenteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecontingenteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecontingenteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gecontingenteerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gecontingenteerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gecontingenteerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gecontingenteerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gecontingenteerd (impersonal passive present imperfect)
er is gecontingenteerd (impersonal passive present perfect)
er werd gecontingenteerd (impersonal passive past imperfect)
er was gecontingenteerd (impersonal passive past perfect)
er zal gecontingenteerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gecontingenteerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gecontingenteerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gecontingenteerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gecontingenteerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gecontingenteerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gecontingenteerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gecontingenteerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gecontingenteerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gecontingenteerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gecontingenteerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gecontingenteerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gecontingenteerd (singular imperfect present first-person)
wordt gecontingenteerd (singular imperfect present second-person)
wordt gecontingenteerd (singular imperfect present second-person)
wordt gecontingenteerd (singular imperfect present second-person)
wordt gecontingenteerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gecontingenteerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gecontingenteerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gecontingenteerd (singular imperfect present third-person)
werd gecontingenteerd (singular imperfect past first-person)
werd gecontingenteerd (singular imperfect past second-person)
werd gecontingenteerd (singular imperfect past second-person)
werdt gecontingenteerd (singular imperfect past second-person)
werd gecontingenteerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gecontingenteerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gecontingenteerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gecontingenteerd (singular imperfect past third-person)
zal gecontingenteerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gecontingenteerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gecontingenteerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gecontingenteerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gecontingenteerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gecontingenteerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gecontingenteerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gecontingenteerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gecontingenteerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gecontingenteerd (perfect present first-person)
bent gecontingenteerd (perfect present second-person)
bent gecontingenteerd (perfect present second-person)
is gecontingenteerd (perfect present second-person)
zijt gecontingenteerd (perfect present second-person)
is gecontingenteerd (perfect present third-person)
zijn gecontingenteerd (perfect present first-person)
zijn gecontingenteerd (perfect present second-person)
zijn gecontingenteerd (perfect present third-person)
was gecontingenteerd (perfect past first-person)
was gecontingenteerd (perfect past second-person)
was gecontingenteerd (perfect past second-person)
waart gecontingenteerd (perfect past second-person)
was gecontingenteerd (perfect past third-person)
waren gecontingenteerd (perfect past first-person)
waren gecontingenteerd (perfect past second-person)
waren gecontingenteerd (perfect past third-person)
zal gecontingenteerd zijn (perfect future first-person)
zult gecontingenteerd zijn (perfect future second-person)
zult gecontingenteerd zijn (perfect future second-person)
zult gecontingenteerd zijn (perfect future second-person)
zal gecontingenteerd zijn (perfect future third-person)
zullen gecontingenteerd zijn (perfect future first-person)
zullen gecontingenteerd zijn (perfect future second-person)
zullen gecontingenteerd zijn (perfect future third-person)
zou gecontingenteerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gecontingenteerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gecontingenteerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gecontingenteerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gecontingenteerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gecontingenteerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gecontingenteerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gecontingenteerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gecontingenteerd zijn (perfect conditional third-person)


contourennota

samenstelling van contour zn en nota zn met het invoegsel -en-

nota waarin toekomstig beleid globaal geschetst wordt


anti-islam

afleiding van islam met het voorvoegsel anti-

tegen het islamitisch geloof, moslims en/of alles wat met de islam te maken heeft

In het parlement profileert de PVV zich nadrukkelijk als een anti-islam partij die zich ten doel stelt de godsdienstvrijheid van moslims aan te tasten, maar komt geen antisemitische partij voor.

Weblink bron
Sipco Vellenga
 “Joden en moslims onder vuur” (september 2015), Religie & Samenleving


huurstaking

Te hoge huren, plafonds die naar beneden komen in het studentenhuis, studiebeurzen die verlaagd worden; studenten die op campus wonen in Londen zijn het zat. Meer dan duizend van hen zijn in staking gegaan en weigeren langer de huur te betalen. Britse kranten noemen het de grootste huurstaking in de Britse geschiedenis.

Weblink bron “'Londense universiteiten discrimineren arme studenten'” (6 mei 2016), NOS


legeropstand

samenstelling van leger zn en opstand zn

poging van militairen om het heersende gezag omver te werpen

In de hoofdstad Conakry van Guinee is gisteren een legeropstand uitgebroken. Militairen op de grootste legerbasis van het West-Afrikaanse land schoten in de lucht en gijzelden de plaatsvervangend legercommandant.

Weblink bron “Militairen in Guinee komen in opstand” (27 mei 2008) op nrc.nl


actiemogelijkheid

samenstelling van actie zn en mogelijkheid zn

de mate waarin het mogelijk is een actie (zoals bijvoorbeeld een staking of demonstratie) te voeren

De VNV zegt nu acties voor te bereiden. Stakingen worden niet uitgesloten. Een beslissing daarover laat nog even op zich wachten. Eerst overlegt het bestuur van de bond, daarna volgt een ledenraadpleging. Schmid zegt een breed scala aan actiemogelijkheden te hebben, maar houdt zijn kaarten nog op de borst. Volgens hem staan er geen vervolggesprekken met KLM meer gepland.

Weblink bron “KLM-piloten dreigen met acties om afgewezen cao-bod” (17-08-2018), Tubantia


christelijk-sociaal

(samenkoppeling) van christelijk en sociaal

christelijk-socialer (uninflected comparative)
christelijk-sociaalst (uninflected superlative)
christelijk-sociale (inflected positive)
christelijk-socialere (inflected comparative)
christelijk-sociaalste (inflected superlative)
christelijk-sociaals (partitive positive)
christelijk-socialers (partitive comparative)

met betrekking tot het christensocialisme


christelijk-historisch

(samenkoppeling) van christelijk en historisch

christelijk-historischer (uninflected comparative)
christelijk-historische (inflected positive)
christelijk-historischere (inflected comparative)
christelijk-historischers (partitive comparative)

betrekking hebbend op de Christelijk-Historische Unie


chequeboekdiplomatie

geen meervoud, samenstelling van chequeboek zn en diplomatie zn

het regelen van politieke zaken met geld


afstammingsrecht

samenstelling van afstamming zn en recht zn met het invoegsel -s-

Hij wil niet ingaan op de troonopvolging door mogelijke kinderen die in dat huwelijk kunnen worden geboren. ‘In het kader van de behandeling van een toekomstige toestemmingswet kan door de regering en de Staten-Generaal zo nodig nader stil worden gestaan bij de afstammingsrechtelijke positie van kinderen geboren uit het desbetreffende huwelijk in relatie tot het dan geldende afstammingsrecht. Het is niet dienstig om nu vooruit te lopen op een dergelijke weging omtrent de erfopvolging in het kader van een toestemmingswet.’

Weblink bron “Kabinet heeft geen bezwaar tegen homohuwelijk troonopvolger” (12-10-2021), Tubantia


Cubacrisis

de crisis van een dreigende atoomoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in oktober 1962, als gevolg van het plaatsen van lanceerinstallaties voor atoomwapens op Cuba


politiezone

overkoepelende politie-eenheid in België; intergemeentelijk samenwerkingsverband

Politiezones zijn vaak efficiënter dan lokale politiekantoren.


amendementsrecht

samenstelling van amendement zn en recht zn met het invoegsel -s-

het recht om wetsvoorstellen en andere plannen aan te passen


arbeiderscentrale

samenstelling van arbeider zn en centrale zn met het invoegsel -s-

De goedkeuring van de christelijke metaal- en textielcentrale is de eerste aanwijzing hoe de christelijke vakbond zal stemmen over het loonakkoord. Heel wat afdelingen van de socialistische vakbond lieten zich al kritisch uit over het ontwerp. De Algemene Centrale, de grootste arbeiderscentrale binnen het ABVV, verwierp het akkoord al.

Weblink bron “Christelijke metaalvakbond keurt loonakkoord wél goed” (Woensdag 20 maart 2019 om 13:45), De Standaard


arabisering

afleiding van arabiseren met het achtervoegsel -ing

proces waarbij de Arabische taal, cultuur en religie in een bepaalde samenleving steeds meer invloed krijgen

,,Hij heeft veel meegemaakt. Tijdens de arabisering van Irak zijn veel Koerden verbannen en vermoord. Veel vrienden van hem zijn omgekomen. Hier in Nederland begon Fuad meteen weer met zijn activiteiten, gericht tegen het regime van Saddam Hoessein”, vertelde Caroline Montessori destijds, vanaf hun thuisbasis in Amstelveen.

Weblink bron
Wladimir van Willigenburg
 “Nederlandse vrouw van Iraakse vicepremier en voorvechtster montessorionderwijs overleden” (08-04-2024), Tubantia


arabisatie

afleiding van Naamwoord van handeling arabiseren met het achtervoegsel -atie


arbeidsbeleid

samenstelling van arbeid zn en beleid zn met het invoegsel -s-

de manier waarop men omgaat met werkenden en de arbeid die zij verrichten

Tal van politici reageren geschokt op het plotselinge overlijden van de werkgeversvoorzitter die zo lang en zo nadrukkelijk zijn stempel zette op het arbeidsbeleid in Nederland.

Weblink bron
Ton Voermans
 “Oud-voorman VNO-NCW Hans de Boer (66) overleden” (18-01-2021), Tubantia


arbeidersstaat

samenstelling van arbeider zn en staat zn met het invoegsel -s-

staat waar de werkende klasse de macht heeft of in naam zou hebben


antiglobaliseringsbeweging

samenstelling van globalisering zn en beweging zn met het invoegsel -s- met het voorvoegsel anti-

politieke beweging die zich keert tegen ongebreidelde vrijhandel en multinationale ondernemingen

Het rapport, dat tot stand kwam in samenwerking met Citigroup, Marsh and McLennan, Swiss Re en Wharton School Risk Center, stelt vast dat 15 van de 23 belangrijkste wereldrisico's vorig jaar zijn toegenomen en dat geen enkel is afgenomen. Er wordt onder meer verwezen naar de hoge olieprijs, het Amerikaans begrotingstekort, een harde landing van de Chinese economie, de vastgoedzeepbel en de vergrijzing. Ook de milieurisico's namen vorig jaar toe. Daarnaast wijzen de auteurs op een toename van het internationale terrorisme, de verspreiding van kernwapens, (burger)oorlogen, een uitbreiding van de "grijze" zones, de instabiliteit in het Midden-Oosten en de antiglobaliseringsbeweging. (sij)

Weblink bron “Wereld werd risicovoller in 2006” (Woensdag 10 januari 2007 om 00:00), De Standaard

De actie, die maar enkele minuten duurde, werd gevoerd na een oproep van de antiglobaliseringsbeweging Attac. “Als antwoord op de ernstige en imminente dreiging die belastingontduiking vormt”, heeft Attac enkele weken geleden opgeroepen tot de burgerlijke opvordering van 196 stoelen in agentschappen van banken die het meest gevestigd zijn in belastingparadijzen, in de aanloop naar de klimaattop in Parijs (COP 21).

Weblink bron “Klimaattop Parijs: activisten stelen stoelen uit bankagentschappen op Flageyplein” (Dinsdag 17 november 2015 om 14:49), De Standaard


arbeiderszelfbeheer

samenstelling van arbeider zn en zelfbeheer zn met het invoegsel -s-

organisatie van een bedrijf waarbij de werknemers zelf de leiding hebben en het beleid bepalen


democratuur

een porte-manteau van democratie en dictatuur

een schijndemocratie, een dictatuur in een democratisch jasje


arbeiderseis

samenstelling van arbeider zn en eis zn met het invoegsel -s-

arbeiderseisen (plural)
arbeiderseisje (diminutive singular)
arbeiderseisjes (diminutive plural)

eisen die arbeiders stellen betreffende hun salaris en de werkomstandigheden


armbestuur

lichaam dat de toestand van arme mensen probeert te regelen en te verbeteren


armoededebat

samenstelling van armoede zn en debat zn

‘Welzijnszorg is verheugd om opnieuw een voorzitter te kunnen voorstellen met heel wat ervaring in het sociale en politieke veld, maar met vooral een groot, sociaal vrijwilligershart. Hiermee wil Welzijnszorg zich verder profileren als dynamische beweging en als belangrijke speler in het armoededebat’, luidt het.

Weblink bron “'Voorzitterschap wordt een mooie sociale uitdaging'” (Zaterdag 21 maart 2015 om 16:02), De Standaard


asielzoekersproblematiek

samenstelling van asielzoeker zn en problematiek zn met het invoegsel -s-

de politieke kwestie rond het opvangen van vluchtelingen die asiel hebben aangevraagd

Het is het derde jaar op rij dat de geweldscijfers zijn gestegen. Ter vergelijking: in 2020 ging het nog om 661 meldingen. Vooral mensen zonder kaartje zorgen voor problemen, maar de NS noemt ook "asielzoekersproblematiek, toename van verwarde personen en een bepaalde hardheid in de samenleving".

Weblink bron “Geweld tegen NS-medewerkers weer toegenomen, 'schokkend en onacceptabel'” (donderdag 15 februari 2024, 04:42), NOS


atoompacifisme

samenstelling van atoom zn en pacifisme zn

stroming binnen het pacifisme die specifiek het bezit en gebruik van atoomwapens afkeurt


atoompacifist

samenstelling van atoom zn en pacifist zn

persoon die het bezit en gebruik atoomwapens afkeurt


landingsnota

samenstelling van landing zn "bereiken van een bestemming na vlucht of vaartocht" en nota zn "geschrift dat een standpunt vastlegt" met het invoegsel -s- , in de betekenis „onderhandelingsdocument” gebruikt door de 21e-eeuwse Vlaamse politicus M. Diependaele bij zijn werk als kabinetsformateur in 2024

document dat uitkomsten van onderhandelingen beschrijft met vervolgstappen om tot een resultaat te komen

Het valt op dat de werknota nogal veel gelijkenissen toont met de verkiezingsvoorstellen van de N-VA. Het lijkt wel te gaan om een manier van werken van de N-VA, waarbij het dan aan de coalitiepartners is om af te zwakken en bij te sturen. De methode werd ook toegepast in de landingsnota's van Vlaams formateur Matthias Diependaele (N-VA).

Weblink bron
Rik Arnoudt
 “Hoe wil federaal formateur De Wever de staat hervormen? Een greep uit de meest opvallende voorstellen” (17 oktober 2024) op vrt.be

Diependaele stelde tijdens die gesprekken zijn zogenaamde landingsnota voor. Dat is een overzicht van alle knelpunten die nog opgelost moeten worden, al noemt Diependaele dat liever een ‘landingsnota’ dan knelpuntennota.

Weblink bron
Pieter Lesaffer
 “Ook Vlaamse formatie is nog lang niet rond: volgens Vooruit is er “heel veel werk” aan landingsnota” (3 september 2024) op nieuwsblad.be


aspirant-politicus

samenstelling van aspirant zn en politicus zn

persoon die politiek actief wil worden maar nog niet verkozen is


autonomiegroep

samenstelling van autonomie zn en groep zn

een groep mensen die zich richt op zelfbeheer, zelforganisatie en onafhankelijkheid


autonomieproblematiek

samenstelling van autonomie zn en problematiek zn

kwesties rond de zelfstandigheid en onafhankelijkheid van landen en volkeren


bediendestaking

samenstelling van bediende zn en staking zn

werkonderbreking door (huishoudelijke) bedienden om betere arbeidsomstandigheden te verkrijgen; staking door werknemers die geen arbeider zijn


bediendevakbond

samenstelling van bediende zn en vakbond zn

bediendevakbonden (plural)
bediendevakbondje (diminutive singular)
bediendevakbondjes (diminutive plural)

vakbond voor (huishoudelijke) bedienden; vakbond voor werknemers die geen arbeider zijn

De bediendevakbonden eisen dat Delhaize zijn plannen intrekt om al zijn eigen winkels te verzelfstandigen. Ze hebben het overleg verlaten. De spontane acties gaan ondertussen gewoon door.

Weblink bron
Pascal Dendooven
 “Vakbonden Delhaize eisen intrekking franchiseplannen en verlaten overleg” (Dinsdag 14 maart 2023 om 11:00), De Standaard

De veertigtal werknemers van Ryanair in Brussel hebben vrijdag een sociaal akkoord met de Ierse lagekostenmaatschappij goedgekeurd. Berichtgeving in onder meer Le Soir is aan Belga bevestigd door Didier Lebbe, permanent secretaris van christelijke bediendevakbond CNE.

Weblink bron “Personeel van Ryanair Brussel keurt sociaal akkoord met directie goed” (Zaterdag 25 maart 2023 om 17:12), De Standaard


begrotingskamer

samenstelling van begroting zn en kamer zn met het invoegsel -s-

college dat toeziet op de besteding van overheidsgelden


begrotingswijziging

samenstelling van begroting zn en wijziging zn met het invoegsel -s-

verandering in de raming van de te maken uitgaven voor de komende tijd

Groenlinks-PvdA, VVD, NSC, D66, BBB, CDA en SGP hebben al toegezegd de begrotingswijziging te steunen. Naar verwachting wordt binnen een paar weken over het voorstel gestemd.

Weblink bron “Meerderheid Tweede Kamer voor financiële impuls Kamp Westerbork” (dinsdag 15 oktober 2024), NOS

Het zou dan gaan om een bijdrage van 200.000 euro voor volgend jaar. "Een goede eerste stap", zei Paulusma daar vorige week over. Een meerderheid van de Kamer heeft toegezegd de begrotingswijziging te steunen. Naar verwachting wordt binnen een paar weken over het voorstel gestemd.

Weblink bron “Ook vier andere herinneringscentra in financiële nood, willen meer steun” (maandag 21 oktober 2024), NOS


behoudsgezind

samenstelling van behoud zn en gezind zn met het invoegsel -s-

behoudsgezinder (uninflected comparative)
behoudsgezindst (uninflected superlative)
behoudsgezinde (inflected positive)
behoudsgezindere (inflected comparative)
behoudsgezindste (inflected superlative)
behoudsgezinds (partitive positive)
behoudsgezinders (partitive comparative)

verlangen dat alles blijft zoals het was

De leider van de islamitisch en behoudsgezinde regering die het land al meer dan tien jaar bestuurt, verzekerde ook dat zijn regime zonder discriminatie alle Turken vertegenwoordigt. 'Wij zijn de partij van 76 miljoen Turken', stelde hij.

Weblink bron “Erdogan roept kiezers op betogers in 2014 een lesje te leren” (09-06-2013), Tubantia


dierenactivisme

geen meervoud, samenstelling van dier en activisme zn met het invoegsel -en-

het zich inzetten voor betere rechten voor de dieren


dierenrechtenactivisme

geen meervoud, samenstelling van dierenrechten en activisme zn


dierenactivist

samenstelling van dier zn en activist zn met het invoegsel -en-

iemand die acties voert om het lot van dieren te verbeteren


dierenrechtenactivist

samenstelling van dierenrechten en activist zn


dierenrechtenbeweging

samenstelling van dierenrechten zn en beweging zn

beweging die zich inzet voor betere rechten voor de dieren


dierenbevrijdingsfront

samenstelling van dier zn en bevrijdingsfront zn met het invoegsel -en-

een Nederlandse activistische groep, die actie voert tegen dierenleed


diplomatentaal

samenstelling van diplomaat zn en taal zn met het invoegsel -en-


gallicaans

gallicaanser (uninflected comparative)
gallicaanst (uninflected superlative)
gallicaanse (inflected positive)
gallicaansere (inflected comparative)
gallicaanste (inflected superlative)
gallicaansers (partitive comparative)

m.b.t. de zich zelfstandig opstellende Franse r.-k. kerk, behorend tot, van het gallicanisme


hypotheekaftrek

samenstelling van hypotheek zn en aftrek zn

een belastingvoordeel voor de bezitters van een eigen huis die hypotheekrente betalen

Ook AFM begint over hypotheekaftrek: Topman Ronald Gerritse van de Autoriteit Financiële Markten roept het kabinet op een begin te maken met de geleidelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek.

Weblink bron “Ook AFM begint over hypotheekaftrek” (woensdag 14 december 2011, 19:02), NOS

De Hoop Scheffer: hypotheekaftrek moet anders: CDA-prominent De Hoop Scheffer vindt dat er iets moet veranderen aan de hypotheekrente-aftrek, zei hij bij BNR Nieuwsradio. Hij noemde het zonneklaar dat er iets moet gebeuren.

Weblink bron “De Hoop Scheffer: hypotheekaftrek moet anders” (donderdag 8 december 2011, 12:10), NOS


woonbonus

Belastingvermindering voor de enige en eigen woning (woonbonus): Als u een hypothecaire lening afsloot voor 1 januari 2016, voor de aankoop van een enige en eigen woning, dan kunt u genieten van de woonbonus, een belastingvermindering gedurende de looptijd van de lening. De eerste 10 jaar kunt u zelfs een verhoging van die belastingvermindering krijgen.

Weblink bron “Belastingvermindering voor de enige en eigen woning (woonbonus)”, vlaanderen.be


buitenlandminister

samenstelling van buitenland zn en minister zn

De Libanese buitenlandminister Bou Habib zegt dat hij hoopt dat er vandaag een akkoord komt tussen Israël en Hezbollah. Hij zegt dat het Libanese leger zeker 5000 manschappen naar het zuiden van het land kan sturen als Israël zijn troepen daar terugtrekt. Ook kunnen de Verenigde Staten volgens hem een rol spelen in het herbouwen van infrastructuur die is verwoest door Israëlische aanvallen.

Weblink bron “Meer aanwijzingen voor staakt-het-vuren Israël en Hezbollah” (dinsdag 26 november 2024), NOS

Een bestand tussen Hamas en Israël lijkt nog ver weg. Onder bemiddeling van de Verenigde Staten, Qatar en Egypte spreken de partijen opnieuw met elkaar. Ook vandaag zou er weer onderhandeld worden. De Amerikaanse buitenlandminister Blinken noemde deze ronde afgelopen week "mogelijk de laatste kans"om de gijzelaars vrij te krijgen en tot een staakt-het-vuren te komen.

Weblink bron “Midden-Oosten opnieuw op scherp na grootschalige aanvallen Israël en Hezbollah” (zondag 25 augustus 2024), NOS


schaduwoorlog

samenstelling van schaduw zn en oorlog zn

schaduwoorlogen (plural)
schaduwoorlogje (diminutive singular)
schaduwoorlogjes (diminutive plural)

stille, geheime, verborgen vijandelijkheden zonder dat er sprake is van een openlijke oorlog

Schaduwoorlog op zee: hoe beschermen we onze datakabels?

Weblink bron
Bobby Schinkel
 “Marine begeleidde bijna dubbel zoveel Russische schepen op de Noordzee” (woensdag 8 januari 2025), NOS

De schaduwoorlog tussen Iran en Israël

Weblink bron
Annabel van Gestel
 “Israël en Iran: van bondgenoten tot gezworen vijanden” (zondag 14 april 2024, 14:04), NOS


illegalenbeleid

samenstelling van illegaal zn en beleid zn met het invoegsel -en-

de manier waarop de overheid omgaat men personen die zonder verblijfsvergunning in een land wonen of verblijven

De Protestantse Kerk heeft meerdere kabinetten aangesproken op het illegalenbeleid, maar ziet het beleid juist verslechteren, zegt een woordvoerder.

Weblink bron “Europa toetst illegalenbeleid” (maandag 8 juli 2013, 12:05), NOS

In Nieuwsuur uiten de burgemeesters van Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Groningen, Almere, Leeuwarden en Rotterdam kritiek op het nieuwe illegalenbeleid van de ministers Leers en Opstelten.

Weblink bron “Grote steden tegen illegalenquotum” (vrijdag 23 maart 2012, 20:23), NOS


immigratiedebat

samenstelling van immigratie zn en debat zn

de politieke en maatschappelijke discussie over de verschillende aspecten van immigratie

De voicemail gaat verder met: "...omdat de Democraten in het Congres de overheidsfinanciering, van onder andere onze militairen en andere nationale veiligheidsprioriteiten, gijzelen vanwege een niet-gerelateerd immigratiedebat."

Weblink bron “Voicemail Witte Huis: ‘Democraten gijzelen overheidsfinanciering’” (zondag 21 januari 2018, 16:58), NOS

Om 10.00 uur begint het najaarspartijcongres van het CDA in de Jaarbeurs in Utrecht. Het congres speelt een belangrijke rol in de zaak Mauro, de 18-jarige Angolese jongen die op dit moment het middelpunt is van het Nederlandse immigratiedebat. Binnen het CDA heerst verdeeldheid over de kwestie. Donderdagnacht was er crisisoverleg binnen de partij. Het congres moet uitkomst bieden.

Weblink bron “Het CDA-congres van minuut tot minuut” (zaterdag 29 oktober 2011, 17:05), NOS


impeachmentprocedure

samenstelling van impeachment zn en procedure zn

afzettingsprocedure van een bestuurder in het algemeen

afzettingsprocedure van de president van de Verenigde Staten

Grote vraag is wat fractieleider Mitch McConnell gaat doen. Hij verwees de impeachmentprocedure in 2019 nog resoluut naar de prullenbak, maar houdt zich dit keer opvallend stil. De kadaverdiscipline waar hij om bekendstaat, lijkt in dit dossier losgelaten. Hij heeft nog geen knoop doorgehakt over sancties, heet het in een verklaring.

Weblink bron “Republikeinse partij ongekend verdeeld over afzetting Trump” (donderdag 14 januari 2021, 09:51), NOS

In het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden is het debat begonnen om president Trump af te zetten, vanwege zijn rol in de bestorming van het Capitool. Het zou de tweede keer in zijn termijn zijn en de vierde keer in de geschiedenis van de VS dat een impeachmentprocedure tegen een president wordt gestart.

Weblink bron “Huis van Afgevaardigden begint debat over afzetten Trump, onder strenge bewaking” (woensdag 13 januari 2021, 15:54), NOS


importverbod

samenstelling van import zn en verbod zn

importverboden (plural)
importverbodje (diminutive singular)
importverbodjes (diminutive plural)

het verbod om bepaalde goederen (uit bepaalde landen) in te voeren

Botswana is boos dat het Verenigd Koninkrijk een importverbod overweegt voor jachttrofeeën uit Afrika. Het Britse parlement stemt daar later vandaag over, maar het Afrikaanse land noemt de maatregel contraproductief.

Weblink bron “Botswana boos over Brits importverbod trofeeën: 'We hebben te veel olifanten'” (vrijdag 22 maart 2024, 05:48), NOS

Ook internationaal is er aandacht voor de praktijk. Onlangs hebben grote merken zoals Nike, Puma en New Balance besloten om geen kangoeroeleer meer te gebruiken voor hun schoenen. Dierenactivisten lobbyen bij Europese politici en werken onder meer samen met de Nederlandse Partij voor de Dieren, maar tot nu toe heeft het niet geleid tot een importverbod.

Weblink bron
Meike Wijers
 “De Australische kangoeroe: icoon of plaag?” (woensdag 25 oktober 2023, 21:03), NOS


hegemoon

land met zoveel macht op politiek, handels-, cultureel of ideologisch gebied dat het andere landen tot gehoorzamen kan dwingen


industriebond

samenstelling van industrie zn en bond zn

industriebonden (plural)
industriebondje (diminutive singular)
industriebondjes (diminutive plural)

vakverbond voor werknemers in industriële fabrieken

In de jaren 60 en 70 was de Industriebond de belangrijkste vakbond in Nederland, met Groenevelt als spraakmakende voorman. De geboren Leidenaar kenmerkte zich door een sobere stijl. Hij rookte niet en dronk geen alcohol.

Weblink bron “Oud-vakbondsleider Arie Groenevelt overleden” (zaterdag 30 december 2017, 08:15), NOS


industriebeleid

samenstelling van industrie zn en beleid zn

alle plannen die men heeft met betrekking tot de ontwikkeling van de industrie

CDA-Europarlementariër Tom Berendsen zegt in een reactie op de plannen dat het belangrijk is dat de nieuwe bussen in Europa geproduceerd worden: "De emissiestandaarden aanscherpen zonder duidelijk Europees industriebeleid is vooral goed voor Chinese bussenbouwers die met enorme staatssteun goedkoop kunnen leveren". Hij vindt dat de Europese Commissie daarom "met het aanpassen van de standaarden tegelijkertijd zou moeten kiezen voor het stimuleren van de productie van schonere bussen en vrachtwagens in Europa."

Weblink bron “Europese Commissie: vrachtwagens en bussen moeten schoner” (dinsdag 14 februari 2023, 11:42), NOS

In ruim vijftig gemeenten in Nederland hangen camera's van de Chinese merken Hikvision en Dahua. In Nieuwsuur te gast is Tom Berendsen, hij is Europarlementariër namens het CDA en rapporteur industriebeleid in het Europarlement.

Weblink bron “Chinese camera's een gevaar?” (dinsdag 8 februari 2022, 22:19), NOS


illiberaal

afgeleid van liberaal (met het voorvoegsel il-)

illiberaler (uninflected comparative)
illiberaalst (uninflected superlative)
illiberale (inflected positive)
illiberalere (inflected comparative)
illiberaalste (inflected superlative)
illiberaals (partitive positive)
illiberalers (partitive comparative)


inkomensherverdeling

samenstelling van inkomen zn en herverdeling zn met het invoegsel -s-

het herverdelen van de inkomens tussen de verschillende leden van een samenleving door de overheid door middel van uitkeringen en belastingen

Wilders hoopt dat de excuses van Rutte van gisteren het begin zijn van een groot aantal sorry's. Volgens hem zijn er bijvoorbeeld excuses nodig aan hardwerkend Nederland en aan AOWérs met een klein pensioen. De PVV-leider zei dat het kabinet een socialistische politiek voert van inkomensherverdeling.

Weblink bron “Wilders: blamage en wanvertoning” (dinsdag 13 november 2012, 15:10), NOS


informatieproces

samenstelling van informatie zn en proces zn

informatieprocessen (plural)
informatieprocesje (diminutive singular)
informatieprocesjes (diminutive plural)

De afgelopen weken keek Nieuwsuur van dichtbij mee bij het informatieproces in Flevoland:

Weblink bron “Forum in coalitie Flevoland? Een kijkje achter de schermen van het informatieproces” (woensdag 17 april 2019, 23:15), NOS

Lubbers verwerpt de kritiek dat hij tijdens het informatieproces buiten zijn boekje is gegaan. De PvdA, D66 en GroenLinks vinden dat hij onterecht gelegenheid heeft geboden aan een rechts minderheidskabinet. Maar volgens Lubbers wilden VVD, CDA en PVV niets anders dan onderhandelen over dit kabinet.

Weblink bron “Lubbers: het kon niet anders” (woensdag 4 augustus 2010, 15:45), NOS

Daarin staat: "Hoezeer ik een gesprek met u op zichzelf op prijs zou stellen, heb ik na rijp beraad toch moeten besluiten dat een gesprek met u op dit moment niet goed past in deze fase van het informatieproces."

Weblink bron “Informateur schrijft brief aan áfvallers'” (woensdag 30 juni 2010, 12:05), NOS


informatievrijheid

samenstelling van informatie zn en vrijheid zn

de bescherming van het recht op vrijheid van meningsuiting met betrekking tot de internet- en informatietechnologie

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de blokkade van de NOS aangekaart bij de Chinese autoriteiten. "Persvrijheid en informatievrijheid zijn essentiële grondrechten. Het is daarom zeer ongewenst als nieuwswebsites uit andere landen niet toegankelijk zijn, wat de reden ook is", zegt een woordvoerder.

Weblink bron “Website en app NOS geblokkeerd in China” (maandag 1 februari 2021, 15:38), NOS

Internetjurist Arnoud Engelfriet zegt dat de uitspraak niet betekent dat er niet meer geschreven mag worden over medische fouten. "Een normaal nieuwsbericht krijg je echt niet weg met deze uitspraak. Essentieel was het tendentieuze karakter van de lijst. Dat hoef je als arts niet te tolereren." Ik zie dit niet als een fundamentele bedreiging voor de informatievrijheid. Rare sites geven rare rechtspraak."

Weblink bron “Rechter laat Google zoekresultaten schrappen over berispte arts” (vrijdag 18 januari 2019, 11:25), NOS


initiatiefwetsontwerp

samenstelling van initiatief zn en wetsontwerp zn

een voorgestelde wet die nog niet is aangenomen in de volksvertegenwoordiging

Een Kamermeerderheid wilde al langer af van ambtenaren die geen homostellen willen trouwen, maar binnen de coalitie leek een compromis te zijn bereikt dat de zaak op de lange baan geschoven zou worden. Er zou een initiatiefwetsontwerp van de PVV worden afgewacht.

Weblink bron “Kamer wil verbod weigerambtenaren” (dinsdag 15 november 2011, 16:05), NOS


institutionalisering

afleiding van Naamwoord van handeling institutionaliseren met het achtervoegsel -ing

creatie van gouvernementele instituties of bepaalde lichamen die verantwoordelijk zijn voor het implementeren van beleid

Donner denkt dat hun weerstand tegen Europese samenwerking kan worden weggenomen door zich minder te richten op verdere institutionalisering van de EU en meer op "vraagstukken die de afzonderlijke lidstaten boven het hoofd zijn gegroeid" zoals klimaat, veiligheid en migratie.

Weblink bron “Raad van State: EU bedreigd door politieke tegenstellingen” (donderdag 12 april 2018, 10:00), NOS


integratiepolitiek

samenstelling van integratie zn en politiek zn

beleid over hoe men personen kan opnemen in de samenleving

Gunilla Carlsson is parlementariër voor de Sociaal-Democraten en zit al zestien jaar in het parlement. "We moeten harder werken om de integratiepolitiek te laten werken. We vinden dat er meer geld naar scholen moet, dat mensen aan het werk raken, dat we woningen bouwen."

Weblink bron “Maakt voorbeeldland Zweden morgen een ruk naar rechts?” (zaterdag 8 september 2018, 15:55), NOS

Ook op het Hambacher Slot krijgt hij veel bijval. "Alles wat ik toen schreef, is nu waar geworden", zegt Sarrazin. "Maar het politieke antwoord op dit probleem is steeds vager en diffuser geworden. En daarmee is de integratiepolitiek de grootste bedreiging geworden voor Duitsland en Europa."

Weblink bron
Dieuwke van Ooij
 “Nieuwe rechtse beweging wil terugkeer naar oude Duitse waarden” (zondag 6 mei 2018, 17:59), NOS


asielregel

asielregels (plural)
asielregeltje (diminutive singular)
asielregeltjes (diminutive plural)

regels betreffende het opvangen van vluchtelingen

In het voorstel staat onder meer dat de grens tijdelijk verplicht gesloten wordt als er in een week tijd gemiddeld meer dan 5000 mensen proberen de Verenigde Staten binnen te komen. Mensen worden dan teruggestuurd naar Mexico zonder dat ze asiel kunnen aanvragen. Verder worden de asielregels strenger. De grensmaatregelen zijn voor de Republikeinen een voorwaarde om in te stemmen met Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne.

Weblink bron “Senaat VS presenteert pakket met grensmaatregelen en steun voor Oekraïne” (maandag 5 februari 2024, 04:15), NOS

Orbán zei ook dat als de EU zijn huidige begroting wil wijzigen, dit een "geweldige kans voor Hongarije zal zijn om te zeggen dat het het geld moet krijgen waar het recht op heeft". De EU heeft miljarden euro's voor Hongarije bevroren, onder meer omdat Boedapest de regels voor de rechtsstaat niet naleeft en het wat Brussel betreft hervormingen moet doorvoeren, bijvoorbeeld bij lhbti-rechten en asielregels.

Weblink bron “Hongarije blokkeert EU-steunpakket voor Oekraïne, gesprekken in januari verder” (vrijdag 15 december 2023, 03:07), NOS


budgetcommissie

samenstelling van budget zn en commissie zn

budgetcommissies (plural)
budgetcommissietje (diminutive singular)
budgetcommissietjes (diminutive plural)

groep officieel aangestelde personen die bepaalt welke uitgaven er gedaan kunnen worden; groep die de uitgaven controleert

Een van de Europarlementariërs met de hardste kritiek op de subsidiëring van de ngo's door de Europese Commissie is de Duitse Monika Hohlmeier. Zij is vicevoorzitter van de budgetcommissie van het Europees Parlement.

Weblink bron
Kysia Hekster
 “Europese klimaatsubsidies onder vuur, ngo's verwerpen kritiek” (23 januari 2025), NOS


commissiebeleid

samenstelling van commissie zn en beleid zn

door een groep officieel aangestelde personen ontwikkeld beleid

Het gaat volgens Dalhuisen dan ook uitdrukkelijk niet om 'aansturen' door de Commissie maar om het vastleggen van de gemaakte afspraken, een belofte om aan te tonen dat de subsidies goed zullen worden besteed. Hij ontkent ook dat het geld alleen gebruikt zou worden ter ondersteuning van het Commissiebeleid. "Wij zijn het juist oneens met het pesticidebeleid van de Commissie. Dat weten ze. Het hoort bij een gezonde democratie dat je een evenwichtig debat bevordert."


non-proliferatie

afleiding van proliferatie met het voorvoegsel non-

verhindering van de uitbreiding van het aantal mogendheden dat kernwapens vervaardigt


interpellatiedebat

samenstelling van interpellatie zn en debat zn

interpellatiedebatten (plural)
interpellatiedebatje (diminutive singular)
interpellatiedebatjes (diminutive plural)

discussie waarbij men vraagt om inlichtingen aan een bestuurder, vooral in de kamer door een kamerlid gesteld aan een minister

De minister is het daar niet mee eens. Het is aan het Europees Parlement zelf om informatie te verzamelen, aldus Van der Wal. De BBB-leider neemt hier geen genoegen mee en heeft een interpellatiedebat aangevraagd. Een ruime Kamermeerderheid heeft daarmee ingestemd. De BBB verwacht dat dat debat donderdag wordt gehouden.

Weblink bron “Blijdschap, zorgen en vraagtekens na groen licht EU voor natuurherstelwet” (dinsdag 27 februari 2024, 20:46), NOS

Mocht Paul weer niet op het verzoek van de Tweede Kamer ingaan, dan overwegen de Kamerleden een zogeheten interpellatiedebat aan te vragen. Dat is een debat waarin Kamerleden een bewindspersoon ter verantwoording roepen over een besluit of uitspraak. Tijdens het debat kunnen de Kamerleden in een motie de minister alsnog dringend verzoeken om de toetsperiode aan te passen.

Weblink bron “Tweede Kamer wil extra week voor doorstroomtoets groep 8 vanwege carnaval” (maandag 11 september 2023, 21:28), NOS


aankondigingsbeleid

samenstelling van aankondiging zn en beleid zn met het invoegsel -s-

een afwijzende beoordeling van nieuwe beleidsvoornemens (die niet realistisch of haalbaar zouden zijn)


interruptiedebat

samenstelling van interruptie zn en debat zn

interruptiedebatten (plural)
interruptiedebatje (diminutive singular)
interruptiedebatjes (diminutive plural)

discussie waarbij het toegestaan is een spreker te onderbreken (nadat de voorzitter daar toestemming voor heeft gegeven)

In een interruptiedebat met Zijlstra realiseert Pechtold zich dat hij wel heel veel clichés gebruikt. "Het is van tweeën één moet ik ook niet meer gebruiken", zei hij grappend.

Weblink bron “Pechtolds spreekwoordendoos gaat open” (woensdag 16 september 2015, 13:51), NOS

De minister gaf in het debat over het Klimaatakkoord aan dat hij werkt aan een pakket aanvullende maatregelen dat ingezet kan worden als volgend jaar blijkt dat de doelstellingen inderdaad niet worden gehaald. Wiebes erkende dat kolencentrales daar onderdeel van uitmaken, maar liet zich in een interruptiedebat met GroenLinks-fractievoorzitter Klaver niet verleiden om hier gedetailleerder op in te gaan.

Weblink bron “Kolencentrales mogelijk eerder dicht als CO2-doel niet wordt gehaald” (donderdag 1 november 2018, 02:39), NOS


marxistisch-leninistisch

(samenkoppeling) van marxistisch en leninistisch

marxistisch-leninistischer (uninflected comparative)
marxistisch-leninistische (inflected positive)
marxistisch-leninistischere (inflected comparative)
marxistisch-leninistischers (partitive comparative)

met betrekking tot het marxisme-leninisme


interventiepolitiek

samenstelling van interventie zn en politiek zn

gewapend ingrijpen in een buitenland om daar een ongewenste situatie te veranderen

Om de vluchtelingenstroom een halt toe te roepen is stabiliteit in de regio essentieel en moeten Westerse landen afzien van agressieve interventiepolitiek, zoals de inval in Irak. Dat heeft geleid tot het ontstaan van IS, zegt de SP. De partij wil dat vluchtelingen ook zo snel mogelijk de kans krijgen iets te maken van hun leven.

Weblink bron “Migratiegolf in Europa: de 10 politieke standpunten” (zondag 8 november 2015, 16:43), NOS


neoconservatief

afleiding van conservatief met het voorvoegsel neo-


neomarxistisch

afleiding van marxistisch met het voorvoegsel neo-

neomarxistischer (uninflected comparative)
neomarxistische (inflected positive)
neomarxistischere (inflected comparative)
neomarxistischers (partitive comparative)

een aantal marxistische denkstromingen in de westerse wereld die vanaf de jaren 1920 nieuwe interpretaties van Karl Marx' denken maakten, onafhankelijk van het marxisme-leninisme en de politieke praktijk daarvan in de Sovjet-Unie en andere communistische landen


nieuwrechts

nieuwrechtser (uninflected comparative)
nieuwrechtst (uninflected superlative)
nieuwrechtse (inflected positive)
nieuwrechtsere (inflected comparative)
nieuwrechtste (inflected superlative)
nieuwrechtsers (partitive comparative)

betrekking hebbend op een politieke richting of denkwijze aan de rechterzijde van het politieke spectrum die iets anders is dan gewoon rechts


NAVO-lidmaatschap

(samenkoppeling) van NAVO en lidmaatschap

lidmaatschap van de Noord-Atlantische VerdragsOrganisatie

Zolang Oekraïne geen veiligheidsgaranties krijgt van het Westen, zoals het NAVO-lidmaatschap, of garanties van Washington, is er geen uitzicht op vrede.


nazisympathie

samenstelling van nazi zn en sympathie zn

onbegrijpelijke sympathie voor het nazisme


nativisme

afleiding van het Latijnse nativo met het achtervoegsel -isme

politiek beleid dat belangen van een inheemse bevolking bevordert boven die van immigranten


volkssoevereiniteit

samenstelling van volk zn en soevereiniteit zn met het invoegsel -s-

het berusten van het hoogste gezag bij het volk


staatsgezag

geen meervoud, samenstelling van staat en gezag zn met het invoegsel -s-


ideeënstrijd

samenstelling van idee zn en strijd zn met het invoegsel -en-

strijd over het gedachtegoed binnen een politieke partij, een belangengroep etc.


push-pull-strategie

van het Engels, (samenkoppeling) van push pull en strategie

push-pull-strategieën (plural)
push-pull-strategietje (diminutive singular)
push-pull-strategietjes (diminutive plural)


isolationisme

afleiding van isolatie met het achtervoegsel -isme

politieke stroming die erop gericht is zich af te zonderen van de buitenwereld

In de notitie wordt opgemerkt dat jonge salafistische predikers in een gepolariseerd klimaat steeds vaker en actiever de grenzen opzoeken. "Dit kan ruimte bieden voor radicalisering." Minister Asscher wijst op voorbeelden van onverdraagzaamheid, isolationisme en ondemocratische activiteiten die de laatste tijd zichtbaar zijn geworden.

Weblink bron “Zorgen om salafisme, maar geen nieuw beleid” (woensdag 23 september 2015, 17:49), NOS

In de speech probeerde Obama vooral een middenweg te zoeken tussen de unilaterale aanpak die Amerika in de wereld geen goed heeft gedaan en het isolationisme dat nu in de Amerikaanse politiek de kop opsteekt.

Weblink bron “Obama: diplomatie, geen oorlog” (woensdag 28 mei 2014, 21:36), NOS


bijna-burgeroorlog

samenstelling van bijna bw en burgeroorlog zn

bijna-burgeroorlogen (plural)
bijna-burgeroorlogje (diminutive singular)
bijna-burgeroorlogjes (diminutive plural)

gespannen situatie in een land die lijkt op een burgeroorlog


bijna-kabinetscrisis

samenstelling van bijna bw en kabinetscrisis zn

bijna-kabinetscrisissen (plural)
bijna-kabinetscrises (plural)

situatie waarin een kabinet dreigt te vallen


bijna-premier

samenstelling van bijna bw en premier zn

persoon die genoemd wordt als mogelijke nieuwe minister-president


antikoloniaal

Afleiding van koloniaal met het voorvoegsel anti-

antikolonialer (uninflected comparative)
antikoloniaalst (uninflected superlative)
antikoloniale (inflected positive)
antikolonialere (inflected comparative)
antikoloniaalste (inflected superlative)
antikoloniaals (partitive positive)
antikolonialers (partitive comparative)


antikoningsgezind

Afleiding van koningsgezind met het voorvoegsel anti-

antikoningsgezinder (uninflected comparative)
antikoningsgezindst (uninflected superlative)
antikoningsgezinde (inflected positive)
antikoningsgezindere (inflected comparative)
antikoningsgezindste (inflected superlative)
antikoningsgezinds (partitive positive)
antikoningsgezinders (partitive comparative)

tegen de koning en het koningschap zijnde


Antilliaans-Nederlands

samenstelling van Antilliaans bn en Nederlands bn

Antilliaans-Nederlandser (uninflected comparative)
Antilliaans-Nederlandst (uninflected superlative)
Antilliaans-Nederlandse (inflected positive)
Antilliaans-Nederlandsere (inflected comparative)
Antilliaans-Nederlandste (inflected superlative)
Antilliaans-Nederlandsers (partitive comparative)

betrekking hebbend op de Antillen die deel uitmaken van het Koninkrijk der Nederlanden


antimonarchistisch

Afleiding van monarchistisch met het voorvoegsel anti-

antimonarchistischer (uninflected comparative)
antimonarchistische (inflected positive)
antimonarchistischere (inflected comparative)
antimonarchistischers (partitive comparative)

tegen de koning of het koningschap zijnde


antiglobaliseerder

afleiding van Naamwoord van handeling globaliseren met het achtervoegsel -er met het voorvoegsel anti-

aanhanger van de politieke beweging die zich keert tegen ongebreidelde vrijhandel en multinationale ondernemingen


antikernwapendemonstratie

samenstelling van kernwapen zn en demonstratie zn met het voorvoegsel anti-

politieke optocht waarin de deelnemers hun afkeer ten opzichte van kernwapens laten merken; protesttocht tegen kernbewapening


antisandinistisch

Afleiding van sandinistisch met het voorvoegsel anti-

antisandinistischer (uninflected comparative)
antisandinistische (inflected positive)
antisandinistischere (inflected comparative)
antisandinistischers (partitive comparative)

tegen het bewind van de sandinisten in Nicaraqua


antiterrorismecoalitie

samenstelling van terrorisme zn en coalitie zn met het voorvoegsel anti-

internationaal samenwerkingsverband om terrorisme te voorkomen en te bestrijden


antiterreurtsaar

samenstelling van terreur zn en tsaar zn met het voorvoegsel anti-

persoon met zeer uitgebreide bevoegdheden voor het bestrijden en voorkomen van terrorisme


antiterreurcoalitie

samenstelling van terreur zn en coalitie zn met het voorvoegsel anti-

internalionaal samenwerkingsverband dat erop gericht is terrorisme te voorkomen en te bestrijden


antiterreuralliantie

samenstelling van terreur zn en alliantie zn met het voorvoegsel anti-

samenwerkingsverband dat erop gericht is terrorisme te voorkomen en te bestrijden


antihomowetgeving

samenstelling van homo zn en wetgeving zn met het voorvoegsel anti-

wetgeving die gericht is tegen mensen die houden van mensen van hetzelfde geslacht


antikernwapenverdrag

samenstelling van kernwapen zn en verdrag zn met het voorvoegsel anti-

overeenkomst tussen twee of meer landen om de ontwikkeling, het bezit en het gebruik van kernwapens te verminderen of te reguleren


antimonarchist

afleiding van monarchist met het voorvoegsel anti-

persoon die actief tegen de koning en het koningschap gekant is


desahoofd

leider van een kleine nederzetting in Indonesië


departementsambtenaar

samenstelling van departement zn en ambtenaar zn met het invoegsel -s-

departementsambtenaren (plural)
departementsambtenaars (plural)

overheidsdienaar werkzaam op een ministerie


deputatenvergadering

samenstelling van deputaat zn en vergadering zn met het invoegsel -en-

deputatenvergaderingen (plural)
deputatenvergaderingetje (diminutive singular)
deputatenvergaderingetjes (diminutive plural)


deportatiebeleid

samenstelling van deportatie zn en beleid zn

de manier waarop men ongewenste personen uit een land verwijderd


deportatiemachine

samenstelling van deportatie zn en machine zn

informele benaming van de organisatie die ongewenste personen uit een land verwijderd

Een 'actiegroep' die zich 'Sloop de deportatiemachine' noemt, zegt in een verklaring het huis van de topambtenaar te hebben beschilderd. "Om de directeur eraan te herinneren dat ze bloed aan haar handen heeft." De groep vindt dat de uitzetting van vluchtelingen op een niet humane manier gebeurt.

Weblink bron “Woning directeur Dienst Terugkeer & Vertrek beklad” (vrijdag 26 augustus 2016, 09:31), NOS


rechts-conservatief

samenstelling van rechts zn en conservatief bn

rechts-conservatiever (uninflected comparative)
rechts-conservatiefst (uninflected superlative)
rechts-conservatieve (inflected positive)
rechts-conservatievere (inflected comparative)
rechts-conservatiefste (inflected superlative)
rechts-conservatiefs (partitive positive)
rechts-conservatievers (partitive comparative)

Met het hennepverbod wil de rechts-conservatieve meerderheid onder leiding van Giorgia Meloni naar eigen zeggen een grijs gebied in de wetgeving wegwerken.

Weblink bron
Heleen D'Haens
 “Hennepverbod Italië wekt verbazing: 'net zo gevaarlijk als een kerstomaatje'” (13 april 2025), NOS


raadsbrief

samenstelling van raad zn en brief zn met het invoegsel -s-

raadsbrieven (plural)
raadsbriefje (diminutive singular)
raadsbriefjes (diminutive plural)

brief geschreven door een wethouder die bestemd is voor de gemeenteraad

Wethouder Scholtes besluit zijn raadsbrief met het temperen van verwachtingen. Hij stelt dat de gemeente "streeft naar een duurzame vermindering van het aantal meldingen van overlast", maar zegt ook dat "de aantallen ratten niet van vandaag op morgen kleiner zullen worden".

Weblink bron “Extra geld voor rattenbestrijding Amsterdam, maar 'rat hoort nu eenmaal in de stad'” (18 april 2025), NOS


CDA-leider

CDA-leider Bontenbal is verdrietig over de dood van paus Franciscus. "Deze paus gaf de Katholieke Kerk een menselijk gezicht."

Weblink bron “Bedroefde reacties op dood van paus: 'Miljoenen mensen geïnspireerd'” (21 april 2025), NOS

In de formatie van 1977 slaagde hij er niet in de tegenstellingen tussen Den Uyl en CDA-leider Dries van Agt te overbruggen, waarna Van Agt met VVD-leider Hans Wiegel ging regeren.

Weblink bron
Dik Verkuil
 “Het vertrouwen van Jan Terlouw was zijn kracht en zijn zwakte” (16 mei 2025), NOS


CDU-leider

leider van de Duitse christen-democratische politieke partij het CDU

Inspiratiebron: Europese Commissievoorzitter Von der Leyen noemt de Argentijn een inspiratiebron. "Hij inspireerde miljoenen mensen, ver buiten de katholieke kerk, met zijn bescheidenheid en pure liefde voor de minderbedeelden." Ook CDU-leider Merz, aankomend bondskanselier van Duitsland, zegt dat de paus herinnerd zal worden "vanwege zijn onvermoeibare inzet voor de zwaksten in de samenleving, voor rechtvaardigheid en verzoening".


campagnemanager

samenstelling van campagne zn en manager zn

persoon die een politieke campagne coördineert


politiek-maatschappelijk

samenstelling van politiek bn en maatschappelijk bn geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

politiek-maatschappelijker (uninflected comparative)
politiek-maatschappelijke (inflected positive)
politiek-maatschappelijkere (inflected comparative)
politiek-maatschappelijks (partitive positive)
politiek-maatschappelijkers (partitive comparative)

betrekking hebbend op zowel politieke besluitvorming als maatschappelijke ontwikkelingen


VU

Volksunie, voormalige Vlaams-nationalistische politieke partij


Volksunie

samenstelling van volk zn en unie zn met het invoegsel -s-

politieke partij de de belangen van het 'eigen volk' voorop stelt

Vooral in de media werd Buikhuisen verguisd, onder meer door columnist Piet Grijs (een pseudoniem van Hugo Brandt Corstius). Die noemde hem een "kale, impotente carrièrewetenschapper" en vergeleek hem met de toenmalige leider van de nationaalsocialistische Nederlandse Volks-Unie (NVU).

Weblink bron “Criminoloog Wouter Buikhuisen (91) overleden” (10 mei 2025), NOS


provobeweging

samenstelling van provo zn en beweging zn

protestbeweging die midden jaren zestig van de twintigste eeuw in Nederland ontstond

Criminoloog Wouter Buikhuisen is afgelopen dinsdag op 91-jarige leeftijd overleden. Buikhuisen is onder meer bekend van de affaire Buikhuisen. Ook muntte hij de naam provo voor de Provobeweging in Amsterdam, een protestbeweging die in de jaren 60 werd opgericht.


VVD-feest

VVD-feesten (plural)
VVD-feestje (diminutive singular)
VVD-feestjes (diminutive plural)

In een begeleidend citaat vertelt Muskee dat ze dixieland speelden op VVD-feestjes voor mensen met een clubsjaal en glazen sherry in de hand - niet leuk, een beetje oubollig. Hij stapte spoedig over naar The Rocking Strings, dat Shadows-achtige rock & roll speelde, compleet met pakjes en pasjes. Ze hadden een heel talentvolle gitarist, Muskees vriend Eelco Gelling.

Weblink bron
Jeroen Wielaert
 “Window of my eyes: Harry Muskee en de verloren tijd” (zaterdag 16 januari 2016, 13:44), NOS


VVD-leider

persoon die leiding geeft aan de politieke partij de VVD


vechtkabinet

samenstelling van vecht ww en kabinet zn

vechtkabinetten (plural)
vechtkabinetje (diminutive singular)
vechtkabinetjes (diminutive plural)

regering waarbij de verschillende bewindslieden slecht met elkaar samenwerken


tweederdemeerderheid

samenstelling van twee derde en meerderheid zn

een meerderheid bestaande uit meer dan 66% van de stemmen


stemmenwinst

samenstelling van stem zn en winst zn met het invoegsel -en-

stemmenwinsten (plural)
stemmenwinstje (diminutive singular)
stemmenwinstjes (diminutive plural)

toename van het aantal stemmen dat men krijgt in vergelijking met vorige verkiezingen


PvdA

Nederlandse sociaal democratische partij


leider van de Nederlandse sociaalliberale politieke partij D66

De anekdote laat zien dat Terlouws vertrouwen grensde aan naïviteit. Het was zijn kracht en zwakte. Zijn open houding bezorgde hem als D66-leider populariteit en stemmenwinst, maar toen het erop aankwam ging hij ten onder in de politieke slangenkuil.


samenstelling van D66 zn en fractieleider zn

de voorzitter van de vertegenwoordigers van de Nederlandse sociaalliberale politieke partij D66

Terlouw werd in 1971 gekozen in de Tweede Kamer. Hij had toen al als D66-fractieleider in Utrecht naam gemaakt met kritiek op de bouw van Hoog Catharijne en de aanleg van autowegen door de binnenstad.


campagneposter

samenstelling van campagne zn en poster zn

aanplakbiljet dat men gebruikt tijdens een verkiezingscampagne

De campagneposter van D66 onder leiding van Jan Terlouw in 1981: Door de vijandschap tussen Van Agt en Den Uyl kwam het kabinet-Van Agt II nooit echt aan regeren toe. In mei 1982 stapte de PvdA uit het vechtkabinet, waarna Terlouw nog een paar maanden verderging met Van Agt.


PLO-leider

samenstelling van PLO zn en leider zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.H

machtigste bestuurder van de voornaamste Palestijnse bevrijdingsorganisatie en later politieke partij

Yasser Arafat, PLO-leider en de eerste president van de Palestijnse Autoriteit, droeg zijn keffiyeh met die ene flap over zijn schouder zelfs alsof het de landkaart van een gedroomd Palestina was.

Weblink bron
Hans Steketee
 “Terug van nooit echt weggeweest: de keffiyeh” (20 december 2024) op nrc.nl


machtspoliticus

samenstelling van macht zn en politicus zn met het invoegsel -s-


frontvorming

samenstelling van front zn en vorming zn


zuilenmaatschappij

samenstelling van zuil zn en maatschappij zn met het invoegsel -en-


neofascistisch

afleiding van fascistisch met het voorvoegsel neo-

neofascistischer (uninflected comparative)
neofascistische (inflected positive)
neofascistischere (inflected comparative)
neofascistischers (partitive comparative)

weer berustend op nationalistische, autoritaire en corporatieve beginselen

Aan deze kant van de Atlantische Oceaan wordt het politieke landschap gekenmerkt door een versterking van radicale antidemocratische, neofascistische krachten; door onliberale democratieën en autoritaire, racistische, antimoderne partijen; maar ook door polarisatie, pessimisme en ja, cynisme ten opzichte van het heersende systeem waarvan grote delen van de Europese bevolking vinden dat het hen niet langer vertegenwoordigt.


elitetheorie

samenstelling van elite zn en theorie zn

elitetheorieën (plural)
elitetheorietje (diminutive singular)
elitetheorietjes (diminutive plural)

een theorie die stelt dat in de staat de sleutelposities worden ingenomen door een machtselite en dat dit ook het geval is binnen een parlementaire democratie waar de macht ligt bij de leiding van de grote partijen


revanchisme

geen meervoud, afleiding van revanche met het achtervoegsel -isme

stroming die revanche nastreeft na een verloren oorlog

In Duitsland was sprake van revanchisme na het Duitse verlies in de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). De roep om wraak ging hier uit van verschillende partijen, met name van de NSDAP. Als voornaamste figuur van het Duitse revanchisme geldt Adolf Hitler, rijkskanselier en leider ("Führer") van Duitsland van 1933 tot 1945


terugroeping

naamwoord van handeling van terugroepen ww met het achtervoegsel -ing

ontslag door een speciale stemming onder de kiezers

Newsoms periode als gouverneur loopt eigenlijk pas in 2022 af, maar er is dit jaar een campagne voor een zogeheten terugroeping gestart. Als deze petitie door genoeg stemmers wordt ondertekend (er is een aantal van anderhalf miljoen nodig) , kan hij worden afgezet en wordt er een nieuwe gouverneur gekozen.

Weblink bron “Caitlyn Jenner mengt zich officieel in strijd om gouverneurschap Californië” (23 april 2021) op nrc.nl


kortetermijnpolitiek

geen meervoud, samenstellende samenstelling van korte bn, termijn zn en politiek zn

politiek die zich beperkt tot het oplossen van problemen die op de korte termijn spelen

Zelfs onder normale omstandigheden hebben verkiezingen democratische nadelen. Ze dwingen politici tot kortetermijnpolitiek, waardoor lange termijn problemen – klimaat, stikstof, woningbouw, cyberveiligheid of de vergrijzing – op de lange baan worden geschoven, vaak uit angst voor electorale afstraffing.


defensiezaak

samenstelling van defensie zn en zaak zn

iets wat te maken heeft met de landsverdediging