commercieel

afgeleid van het Franse commercial (met het voorvoegsel com- en met het achtervoegsel -eel)

commerciëler (uninflected comparative)
commercieelst (uninflected superlative)
commerciële (inflected positive)
commerciëlere (inflected comparative)
commercieelste (inflected superlative)
commercieels (partitive positive)
commerciëlers (partitive comparative)

Hoewl de critici het maar een flut boek vonden was zijn nieuwe roman toch een groot commercieel succes.

Evenementenlocatie Vliegveld Twenthe gaat een serieuze poging doen om het Eurovisie Songfestival naar Enschede te halen. Dat zegt commercieel directeur Marten Foppen. „We moeten groot durven denken.”

De idealistische professor wilde de wereld redden met zijn uitvindingen, maar de commerciële jongens van de universiteit zagen grote zakelijke mogelijkheden.

Ze zag overal sossen en was van mening dat het hele idee van televisie was om propaganda te maken voor de sossen, daarom moesten we een reclamevrije staatstelevisie hebben, hoewel alle verstandige mensen beseften dat commerciële televisie in particulier bezit veel beter zou zijn geweest.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


chocolaterie

chocolaterieën (plural)
chocolaterietje (diminutive singular)
chocolaterietjes (diminutive plural)

winkel waar vooral lekkernijen gemaakt van cacao, suiker en cacaoboter worden verkocht


markt

van Latijn mercatus zn "markt", wat weer is afgeleid van mercari ww "handel drijven"; in de betekenis van ‘plaats voor openbare handel’ aangetroffen vanaf 1240

Bij het scheiden van de markt, leert men de kooplui kennen.

Als de zaken eenmaal gedaan zijn, leer je iemand pas kennen

Boven de markt hangen

Gezegd van iets wat waarschijnlijk gaat gebeuren, terwijl nog onduidelijk is wanneer (zowel in economische – dus meer letterlijke – context als in figuurlijke zin); onduidelijk/onzeker blijven

Van alle markten thuis zijn

Veel kunnen en handig zijn, of van veel verschillende dingen iets weten

Van een koude (kale of slechte) markt (of: reis, kermis) thuiskomen

Niet datgene krijgen waar je op hoopte, teleurgesteld worden

Zich uit de markt prijzen

Door eigen toedoen laten anderen diegene links liggen

Markt

geheel van omstandigheden waaronder hoeveelheden van producten of diensten verhandeld worden

markten (plural)
marktje (diminutive singular)
marktjes (diminutive plural)

plein of straat waar handelaren hun waar (3) aan de klanten verkopen

Het was druk op de markt.

het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en aangeboden hoeveelheden van een bepaald product of een bepaalde dienst verhandeld worden tegen een bepaalde prijs

Dat ligt goed in de markt.

Volgens Rico Luman, sectoreconoom transport en automotive van ING, moeten de heffingen ook niet gezien worden als een middel om Chinese auto's van de Europese markt te weren. "In het Verenigd Koninkrijk zijn er geen heffingen op Chinese auto's en daar zie je een nog grotere groei van Chinese auto's. Het werkt eerder als een kleine rem dan als een blokkade."

Weblink bron
Aïda Brands
 “Chinese elektrische auto's booming in Europa ondanks heffingen” (24 april 2025), NOS


aankoop

aankopen (plural)
aankoopje (diminutive singular)
aankoopjes (diminutive plural)

Mijn vader kwam zijn nieuwste aankoop trots aan me tonen.

Dat ze zo te werk gaan, komt door een diepe angst voor elke vorm van mismoedigheid die niet kan worden verholpen door een aankoop, alsof de erkenning van enig andere gemoedstoestand dan euforie in één klap het eind zou kunnen betekenen van onze hele commerciële samenleving.

Alain de Botton
 “Hoe overleef ik de moderne wereld” (2033), Atlas Contact , ISBN 9789045045979

De aankoop kon niet doorgaan omdat ik mijn geld was vergeten.

'Jammer.' Bedachtzaam keek Reede naar het schilderij. 'Alles met betrekking tot de aankoop zou ons verder kunnen helpen. Ik vraag naar de herkomst, niet alleen voor het geval dat u het schilderij zou willen verkopen, of dat wij het tentoon zouden willen stellen '

Jessie Burton (vert.Marja Borg)
 “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704


super

Leenwoord uit het Engels of Duits, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: geweldig!’ voor het eerst aangetroffen in 1992

[1] (informeel), (spreektaal) bijvoeglijk naamwoord waaruit over het algemeen een zeer positief oordeel spreekt, vaak gebruikt als versterkend voorvoegsel (supergoed, superfijn, superleuk enz.)

grote winkel met een doorgaans brede keus aan producten voor het dagelijks leven

Ga je zo meteen nog even naar de super?


post

zn [4]: via Middelnederlands post van Latijn postis, in de betekenis van ‘paal’ aangetroffen vanaf 1240

Post

toegezonden materiaal, zoals brieven; poststuk - poststukken

posten (singular)
postje (diminutive)
postjes (diminutive singular)

Hij werkt bij de post.


huis

erfwoord, via Middelnederlands huus van Oudnederlands hus, in de betekenis van ‘woning’ aangetroffen vanaf 893

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

Dat is niet om over naar huis te schrijven.

Wat het huis verliest, brengt het weer terug.

Een gouden dak op het huis hebben

wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld

In een glazen huis wonen

een persoon wier handelen veel kritiek kan krijgen omdat deze openbaar te volgen is

In het huis van de gehangene spreekt men niet van de strop

Met de deur in huis vallen

meteen ter zake komen / onmiddellijk over datgene beginnen waarvoor men kwam zonder

Zuinigheid met vlijt, bouwt huizen als kastelen.

door te sparen krijg je uiteindelijk een grote som geld

huizen (plural)
huisje (diminutive singular)
huisjes (diminutive plural)

eenvoudige onderneming van twee of meer personen

Producten zijn te koop bij ons huis.


politie

v [1]: via Middelnederlands policie / policy van laat Middelfrans policie; in de betekenis ‘stedelijk bestuur’ aangetroffen vanaf 1477, in die van ‘stedelijke regelgeving’ vanaf 1487
De spelling -c- werd uitgesproken als een wrijfklank [ts] en in het latere Frans vereenvoudigd tot een sisklank [s]).

v [2], [3]: leenvertaling van Frans police, in de betekenis van ‘overheidsdienst voor openbare orde’ aangetroffen vanaf 1798

overheidsdienst die belast is met de handhaving van de openbare orde en veiligheid en het opsporen van wetsovertreders

De politie stond bij hem op de stoep.

Als je te hard rijdt, krijg je een bekeuring van de politie.


mandag

Manntag

hoeveelheid werk die één persoon op één werkdag kan verzetten, eenheid om de omvang van werkzaamheden in uit te drukken

De kosten per mandag zijn te hoog geworden.


makelaar

In de betekenis van ‘tussenpersoon’ voor het eerst aangetroffen in 1270

Naamwoord van handeling van makelen met het achtervoegsel -aar

poinçon

een vertikale balk in een dakconstructie

poinçon

een ornament op een markant punt van een bouwwerk

mauclair

verticale strip tussen vleugels van kast of deur

makelaars (plural)
makelaren (plural)
makelaartje (diminutive singular)
makelaartjes (diminutive plural)

de tussenpersoon in de handel, zowel van roerende als onroerende goederen

Een makelaar in koffie.

Vette bonussen en vriendjespolitiek onder makelaars (van woningen)


goedkoop

In de betekenis van ‘niet duur’ voor het eerst aangetroffen in 1390

Goedkoop is duurkoop.

Iets dat weinig kost, is vaak ook van lage kwaliteit

安い

やすい ⁽ʲᵃ⁾, yasui

安価

あんか ⁽ʲᵃ⁾, anka

goedkoper (uninflected comparative)
goedkoopst (uninflected superlative)
goedkope (inflected positive)
goedkopere (inflected comparative)
goedkoopste (inflected superlative)
goedkoops (partitive positive)
goedkopers (partitive comparative)

Een goedkoop hotel.

Hoog niveau: Voorzitter Bob Hoogendoorn van het Koninklijk Nederlands Geologisch-Mijnbouwkundig Genootschap (KNGMG) valt hem bij. "Er is echt geen werkloze afgestudeerde op dit moment. Er is enorm veel vraag naar." Bovendien is de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek aan de VU van wereldniveau, benadrukt hij. Niet goedkoop weliswaar, mede door het veldwerk, maar wel erg goed.

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS

Door alle abonnementen op te zeggen konden we overal een goedkopere aanbieder voor zoeken.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


zaak

erfwoord via Middelnederlands van Oudnederlands saka, in de betekenis van ‘rechtszaak’ voor het eerst aangetroffen als deel van een samenstelling vanaf 701 en als woord met de betekenis van ‘voorwerp, handeling’ aangetroffen vanaf 901

de gang van zaken

de manier waarop iets verloopt, gedaan/uitgevoerd wordt etc.

de kurk waarop de zaak drijft

datgene wat de basis vormt voor al het andere

de gewoonste/normaalste zaak van de wereld

de zaak zijn/haar beloop laten

niet ingrijpen bij iets wat zich afspeelt, ongeacht de gevolgen

een zaak van leven en dood

iets wat (al dan niet letterlijk) van levensbelang is

er is/zit [geen] schot in de zaak.

de kwestie komt [niet] dichter bij een oplossing, dankzij nieuwe ontwikkelingen

handelen naar bevind van zaken

acties afstemmen op hoe de actuele situatie zich ontwikkelt (i.p.v. ver vooruit te plannen)

het is voor de goede zaak

het dient een goed doel (m.n. gezegd van iets wat op het eerste gezicht verkeerd lijkt)

de neus in iemands anders/andermans zaken steken

zich ongevraagd bemoeien met zaken van een ander waar men zelf niets mee te maken heeft

niet veel zaaks

niet bijzonder/interessant/speciaal, weinig voorstellend

openheid van zaken geven

eerlijk, oprecht, transparant over iets zijn

orde op zaken stellen

een problematische of onoverzichtelijke kwestie oplossen, in een voorheen chaotische situatie meer ordening aanbrengen

de zaak bloedt dood

hoewel er in een bepaalde kwestie nog geen oplossing, eindoordeel e.d. is, neemt de publieke aandacht ervoor af en raakt het uiteindelijk in de vergetelheid

een zaak aanhouden

de verdere behandeling van een rechtszaak uitstellen

rechter in eigen zaak zijn

oordelen over iets waar men zelf zeer nauw bij betrokken is (≈ Eigen rechter spelen)

uit de aard der zaak

als natuurlijk/vanzelfsprekend gevolg; in de basis, in principe

gedane zaken nemen geen keer

iets dat gebeurd is, kan je niet meer terugdraaien

het hebben van de zaak, is het einde van 't vermaak

zodra je iets hebt, is het verlangen ernaar weg.

zaken (plural)
zaakje (diminutive singular)
zaakjes (diminutive plural)

transactie of handel zn (vooral in de woordcombinatie zaken doen)

Hij doet al jaren zaken met hem.

Een auto van de zaak.

Wij bezitten een zaakje in het dorp.

Ik ga vandaag niet naar de zaak.


bazaar

Leenwoord uit het Perzisch, in de betekenis van ‘marktplaats’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1572

bazaars (plural)
bazaartje (diminutive singular)
bazaartjes (diminutive plural)

Op een bazaar kun je vaak snel een indruk van een land krijgen.

In zijn vrije tijd stond hij op de bazaar in Beverwijk met tweedehandsauto's en - scooters en nam sporadisch schilderwerk aan.

Safae el Khannoussi
 “Oroppa” (2024), Uitgeverij Pluim , ISBN 9789493339125


bedrijfsleider

samenstelling van bedrijf en leider met het invoegsel -s-

bedrijfsleiders (plural)
bedrijfsleidertje (diminutive singular)
bedrijfsleidertjes (diminutive plural)

een mannelijk persoon, die een afdeling van een bedrijf leidt

In het bedrijfsleven is de bedrijfsleider veelal een afdelingsleider en wordt het bedrijf geleid door de bedrijfsdirecteur.


bestuurder

Van de stam van besturen met het achtervoegsel -der.

Fahrer

een persoon die een voertuig of andere machine bestuurt

Leiter

een persoon die een bedrijf of organisatie leiding geeft

bestuurders (plural)
bestuurdertje (diminutive singular)
bestuurdertjes (diminutive plural)

De bestuurder wist niet meer wat hij met de situatie aanmoest en besloot daarom maar om zijn salaris te verhogen.


veer

Veerbrug

1. boot of schip toegewijd aan het onderhouden van een regelmatige verbinding over een rivier of een ander water

Fähre

dienstverlening die mensen en hun vervoermiddelen naar de overkant van een rivier of ander water brengt


onderneming

Naamwoord van handeling van ondernemen met het achtervoegsel -ing

ondernemingen (plural)
onderneminkje (diminutive singular)
onderneminkjes (diminutive plural)

organisatie die met een winstoogmerk producten of diensten voortbrengt, bedrijf

Hij wil hier een onderneming gaan starten.

Het aantal foodtruckondernemingen is in vijf jaar tijd ruim verdubbeld. In 2017 waren er bij de Kamer van Koophandel (KvK) nog 1189 ondernemingen met een foodtruck ingeschreven, inmiddels zijn dat er 2495. Tijdens de coronacrisis hield de groei van het aantal foodtrucks aan.

Weblink bron “Aantal foodtruckondernemingen sinds 2017 verdubbeld, vaker fulltime uitbaters” (17 mei 2022), NOS

Een eigen automaat die je in een bedrijf plaatst en zelf vult met frisdrankblikjes, proteïnerepen of zelfs haarproducten. Steeds meer Nederlanders beginnen een eigen onderneming in verkoopautomaten. Bij de Kamer van Koophandel waren op 1 april meer dan twee keer zoveel verkoopautomaatondernemers ingeschreven als twee jaar geleden.

Weblink bron
Pomme Rademaker
 “Bijverdienen met een verkoopautomaat bij kapper of sportschool is in trek” (5 april 2025), NOS


uso

van Italiaans uso, in de betekenis "wisselgebruik" aangetroffen vanaf 1578

standaardtermijn waarbinnen een wissel betaald moet worden

⧖ Men merkt altyd den tyd aan, waar op de Wisselbrieven moesten betaald worden, welke op vier manieren is. De eerste is, wanneer de Brieven een betaling op zo vele dagen zicht mede brengen. De twede het betalen op genoemden dag; dat is, by voorbeeld den 10 Mei, of enen anderen dag. De derde is, op een uso, of twe. Uso betekent een maand. De vierde op zicht, dat is, dat de Wisselbrieven door hen, op wien ze getrokken zyn, op ’t ogenblik moeten worden betaald, waar op ze hun vertoond worden.

M. Noel Chomel (vert. Jan Lodewyk Schuer & A.H. Westerhof)
 “Huishoudelyk woordboek, Vervattende vele middelen om zyn goed te vermeerderen, en zyne gezondheid te behouden, Met verscheiden wisse en beproefde middelen.” (1743), S. Luchtmans/H. Uytwerf, Leiden/Amsterdam, p. p. 1348/1349


administratie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bestuur’ voor het eerst aangetroffen in 1299

Naamwoord van handeling van administreren met het achtervoegsel -atie

[4] Leenvertaling van Engels administration.

администрация

de plaats waar gegevens zorgvuldig worden vastgelegd zodat ze later terug te vinden of te controleren zijn

administraties (plural)
administratietje (diminutive singular)
administratietjes (diminutive plural)

Zijn inschrijving kon niet worden teruggevonden in de administratie.

'Je snapt er niks van. Het punt is dat Peggy, of haar personeel, de administratie goed op orde hield.

beherend orgaan van een instantie inclusief de administratieve stukken en de personen die hiervoor gaan

Tarieven zijn op te vragen bij de administratie.

Wat automatisch inhield dat hier bepaalde documenten lagen. Bij de administratie of ergens in een archief, dat was haar om het even.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


bedrijf

In de betekenis van ‘beroepswerkzaamheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1293

In de betekenis van ‘deel van een toneelstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1704

besigheid

organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren

bedrijven (plural)
bedrijfje (diminutive singular)
bedrijfjes (diminutive plural)

In bet. 1 en 2. heeft bedrijf vooral een technische betekenis, terwijl bij onderneming de nadruk ligt op het economische aspect.

De melkfabriek was een bedrijf dat het land voorzag van melkproducten en de melk van de boeren kocht.

Een doodgewone veertiger met een eigen bedrijf, twintig jaar getrouwd, vader van drie, die elke zondag het gras maait.

Lauritzen & Lauritzen dit behartigenswaardige bouwproject voor het algemeen belang aan zou nemen, kon hun tegelijkertijd een concessie worden verleend op zekere gemeentegrond waar het bedrijf een wooncomplex voor eigen rekening kon bouwen, vooropgesteld dat ze het zelf zouden financieren.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


banketbakkerij

samenstelling van banket zn en bakkerij zn

Konditorei

een bedrijf dat zich toelegt op het vervaardigen van gebak, taart en andere lekkernijen

banketbakkerijen (plural)
banketbakkerijtje (diminutive singular)
banketbakkerijtjes (diminutive plural)


warenhuis

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘grootwinkelbedrijf’ voor het eerst aangetroffen in 1906

samenstelling van waar en huis met het invoegsel -en-

bazaro

een grote winkel die een uitgebreid assortiment aan goederen verkoopt

warenhuizen (plural)
warenhuisje (diminutive singular)
warenhuisjes (diminutive plural)

een grote winkel, vaak met meerdere verdiepingen, die een uitgebreid assortiment aan goederen verkoopt

Een voorbeeld van een warenhuis is de Bijenkorf.

De warenhuizen van V&D waren al jaren verlieslijdend. In het laatste niet afgeronde boekjaar, van februari tot en met november vorig jaar, dook de keten bijna 49 miljoen euro in de rode cijfers. Restaurantketen La Place maakte wel winst, met een bedrijfsresultaat van dik 1 miljoen euro, blijkt uit het verslag.

De centrale ligging zou heel goed geschikt zijn voor een nieuw warenhuis.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


beurs

zn [1], [4]: In de betekenis van ‘handelsbeurs’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1612, mogelijk een eponiem dat verwijst naar de familinaam Van der Beurze

zn [2], [3], [5]: Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘portemonnee’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

bn: In de betekenis van ‘zacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1829

Met gesloten beurs betalen

door middel van een wederzijdse schuld het bedrag verrekenen

balore-burtsa

het beursgebouw waar aandelen gekocht en verkocht worden

panair

bijeenkomst waar producenten van een bepaald vakgebied meest nieuwe producten tentoonspreiden

beurzen (plural)
beursje (diminutive singular)
beursjes (diminutive plural)

het beursgebouw waar effecten (waardepapieren) gekocht en verkocht worden

De Amsterdamse beurs was gevestigd aan het Damrak

tentoonstelling waar producenten in een bepaalde branche, nieuwe producten tonen, of het gebouw waarin zulke tentoonstellingen gehouden kunnen worden

Veel huisvrouwen gaan naar de huishoudbeurs


bierbrouwerij

Bierbrauerei

een bedrijf dat zich toelegt op het brouwen van bier

bierbrouwerijen (plural)
bierbrouwerijtje (diminutive singular)
bierbrouwerijtjes (diminutive plural)

België kent een groot aantal bierbrouwerijen.


boekbinderij

Afgeleid van de stam van boekbinden met het achtervoegsel -erij.

bookbindery

een bedrijf dat zich toelegt op het inbinden van documenten in boekwerken

boekbinderijen (plural)
boekbinderijtje (diminutive singular)
boekbinderijtjes (diminutive plural)


hoofd

In de betekenis van ‘kop’ voor het eerst aangetroffen in 901

Boter op het hoofd hebben

Zelf ook schuldig zijn (verkorte vorm van Wie boter op zijn hoofd heeft, moet niet in de zon gaan lopen)

Een hoofd als een boei krijgen

Een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen

Geen haar op mijn hoofd die daaraan denkt

Gloeiende/Vurige kolen op iemands hoofd stapelen

Iemand die iets verkeerds gedaan heeft of die zich vijandig opstelt, in plaats van te straffen juist vriendelijk tegemoettreden, waardoor diegene beschaamd gemaakt wordt. (Bron: Bijbel en Cultuur)

Het hoofd (net) boven water kunnen houden

Net genoeg inkomen hebben om van te kunnen leven

Het hoofd koel houden

Onder moeilijke omstandigheden rationeel blijven denken

Het hoofd loopt me om

Niet meer weten wat te doen (bijv. bij drukte)

Iemand de hand boven het hoofd houden

Hem/haar in bescherming nemen, diegene (ten onrechte) buiten schot houden

Iemand iets naar het hoofd slingeren

Een verwensing of ander soort belediging richting iemand uiten

Wie zelf iets gedaan heeft wat verkeerd is, is niet de aangewezen persoon om een ander die iets soortgelijks heeft te beschuldigen

Uit hoofde van

op grond van iets, krachtens, wegens, vanwege

Zich de haren uit het hoofd trekken

Zwaar emotioneel geroerd zijn door angst, spijt of wanhoop

rêš

een belangrijk lichaamsdeel, helemaal bovenaan het lichaam, waarin zich de hersenen...

hoofden (plural)
hoofdje (diminutive singular)
hoofdjes (diminutive plural)

iemand die leiding geeft aan een onderdeel van een organisatie

Hij is het hoofd van de afdeling.

Het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland, kardinaal Eijk, zegt dat paus Franciscus een groot hart had voor de zwakkeren in de samenleving. "Dat liet hij steeds weer blijken in zijn teksten en door de bezoeken die hij bracht."

Weblink bron “Bedroefde reacties op dood van paus: 'Miljoenen mensen geïnspireerd'” (21 april 2025), NOS


verkoop

Iemand (geen) knollen voor citroenen verkopen

iemand (niet) gemakkelijk kunnen bedriegen

Je moet de huid van de beer niet verkopen voor hij geschoten is

men viert best de overwinning niet alvorens die heeft plaatsgevonden

Verkauf

het verkopen (voor geld aan een ander geven)

verkopen (plural)
verkoopje (diminutive singular)
verkoopjes (diminutive plural)


leiding

Naamwoord van handeling van leiden met het achtervoegsel -ing.

Leitung

het bepalen wat een groep of organisatie behoort te doen

Leitung

een buis, pijp of slang die een vloeistof...

leidingen (singular)
leidinkje (diminutive third-person)
leidinkjes (diminutive singular)

diegenen die het beheer in handen hebben

De leiding van deze beweging is over een aantal belangrijke zaken onderling verdeeld.

De campagneposter van D66 onder leiding van Jan Terlouw in 1981.

Weblink bron
Dik Verkuil
 “Het vertrouwen van Jan Terlouw was zijn kracht en zijn zwakte” (16 mei 2025), NOS

Het restaurant kreeg onder leiding van Smallegange een Michelinster, maar daarvoor werkte hij zo'n drie jaar als beginnende kok bij De Librije. "Hij stond aan de basis van mijn carrière en voor heel veel jeugdige koks en bestaande ondernemers is hij een leermeester geweest."

Weblink bron “Topchefs geschokt door dood Jonnie Boer: 'Hij leerde mij alles'” (23 april 2025), NOS


doen

erfwoord, in de betekenis van ‘handelen, plaatsen’ voor het eerst aangetroffen in 901

Aangifte doen

Bij de politie melding maken van een misdrijf / Bij de gemeente de geboorte van een kind melden / De belastingaangifte indienen

Doen alsof je neus bloedt

Iets belangrijks negeren of bewust niet reageren, terwijl men wel wordt geacht dit te doen

Een beroep op iets of iemand doen

Vragen of iemand zijn vaardigheden wil inzetten / iets ergens voor gebruiken

Er is niets aan te doen

Gezegd van iets vervelends dat niet aangenamer gemaakt kan worden

Iets gedaan krijgen

Zorgen dat iets lukt, of dat iemand anders iets regelt

Opgeld doen

(Van een mening) Waar veel mensen het mee eens zijn

Jong geleerd is oud gedaan.

Als je op jonge leeftijd al een vaardigheid aanleert, heb je daar later plezier van of je kunt het dan nog beter

Zo gezegd, zo gedaan.

Gezegd over iets (een opdracht e.d.) dat na te zijn uitgesproken snel ten uitvoer wordt gebracht

Wie goed doet, goed ontmoet.

Wie iets goeds voor anderen doet of betekent, kan verwachten dat anderen op hun beurt iets goeds terug doen

deed (past)
gedaan (past participle)
te doen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen doen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen doen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedaan (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedaan (active infinitive perfect present long-form)
gedaan zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedaan te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
doend (imperfect participle)
gedaan (past participle)
doe (subjunctive)
doe (indicative imperfect present singular first-person)
doet (indicative imperfect present singular second-person)
doet (indicative imperfect present singular second-person)
doet (indicative imperfect present singular second-person)
doet (indicative imperfect present singular third-person)
deed (indicative imperfect past singular first-person)
deed (indicative imperfect past singular second-person)
deed (indicative imperfect past singular second-person)
deedt (indicative imperfect past singular second-person)
deed (indicative imperfect past singular third-person)
deden (indicative imperfect past plural first-person)
deden (indicative imperfect past plural second-person)
deden (indicative imperfect past plural third-person)
zal doen (indicative imperfect future singular first-person)
zult doen (indicative imperfect future singular second-person)
zal doen (indicative imperfect future singular second-person)
zult doen (indicative imperfect future singular second-person)
zal doen (indicative imperfect future singular second-person)
zult doen (indicative imperfect future singular second-person)
zal doen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen doen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen doen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen doen (indicative imperfect future plural third-person)
zou doen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou doen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) doen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt doen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou doen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden doen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden doen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden doen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedaan (perfect present first-person)
hebt gedaan (perfect present second-person)
hebt gedaan (perfect present second-person)
heeft gedaan (perfect present second-person)
hebt gedaan (perfect present second-person)
heeft gedaan (perfect present third-person)
hebben gedaan (perfect present first-person)
hebben gedaan (perfect present second-person)
hebben gedaan (perfect present third-person)
had gedaan (perfect past first-person)
had gedaan (perfect past second-person)
had gedaan (perfect past second-person)
hadt gedaan (perfect past second-person)
had gedaan (perfect past third-person)
hadden gedaan (perfect past first-person)
hadden gedaan (perfect past second-person)
hadden gedaan (perfect past third-person)
zal gedaan hebben (perfect future first-person)
zal gedaan hebben (perfect future second-person)
zult gedaan hebben (perfect future second-person)
zult gedaan hebben (perfect future second-person)
zal gedaan hebben (perfect future second-person)
zult gedaan hebben (perfect future second-person)
zal gedaan hebben (perfect future third-person)
zullen gedaan hebben (perfect future first-person)
zullen gedaan hebben (perfect future second-person)
zullen gedaan hebben (perfect future third-person)
zou gedaan hebben (perfect conditional first-person)
zou gedaan hebben (perfect conditional second-person)
zou gedaan hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedaan hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedaan hebben (perfect conditional second-person)
zou gedaan hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedaan hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedaan hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedaan hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gedaan (impersonal passive present imperfect)
er is gedaan (impersonal passive present perfect)
er werd gedaan (impersonal passive past imperfect)
er was gedaan (impersonal passive past perfect)
er zal gedaan worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gedaan zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gedaan worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gedaan zijn (impersonal passive conditional perfect)
gedaan worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gedaan te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gedaan zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gedaan te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gedaan zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gedaan te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gedaan zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gedaan te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gedaan (singular imperfect present first-person)
wordt gedaan (singular imperfect present second-person)
wordt gedaan (singular imperfect present second-person)
wordt gedaan (singular imperfect present second-person)
wordt gedaan (singular imperfect present plural third-person)
worden gedaan (singular imperfect present plural first-person)
worden gedaan (singular imperfect present plural second-person)
worden gedaan (singular imperfect present third-person)
werd gedaan (singular imperfect past first-person)
werd gedaan (singular imperfect past second-person)
werd gedaan (singular imperfect past second-person)
werdt gedaan (singular imperfect past second-person)
werd gedaan (singular imperfect past plural third-person)
werden gedaan (singular imperfect past plural first-person)
werden gedaan (singular imperfect past plural second-person)
werden gedaan (singular imperfect past third-person)
zal gedaan worden (singular imperfect future first-person)
zult gedaan worden (singular imperfect future second-person)
zult gedaan worden (singular imperfect future second-person)
zult gedaan worden (singular imperfect future second-person)
zal gedaan worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gedaan worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gedaan worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gedaan worden (singular imperfect future third-person)
zou gedaan worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gedaan worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gedaan worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gedaan worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gedaan worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gedaan (perfect present first-person)
bent gedaan (perfect present second-person)
bent gedaan (perfect present second-person)
is gedaan (perfect present second-person)
zijt gedaan (perfect present second-person)
is gedaan (perfect present third-person)
zijn gedaan (perfect present first-person)
zijn gedaan (perfect present second-person)
zijn gedaan (perfect present third-person)
was gedaan (perfect past first-person)
was gedaan (perfect past second-person)
was gedaan (perfect past second-person)
waart gedaan (perfect past second-person)
was gedaan (perfect past third-person)
waren gedaan (perfect past first-person)
waren gedaan (perfect past second-person)
waren gedaan (perfect past third-person)
zal gedaan zijn (perfect future first-person)
zult gedaan zijn (perfect future second-person)
zult gedaan zijn (perfect future second-person)
zult gedaan zijn (perfect future second-person)
zal gedaan zijn (perfect future third-person)
zullen gedaan zijn (perfect future first-person)
zullen gedaan zijn (perfect future second-person)
zullen gedaan zijn (perfect future third-person)
zou gedaan zijn (perfect conditional first-person)
zou gedaan zijn (perfect conditional second-person)
zou gedaan zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gedaan zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gedaan zijn (perfect conditional second-person)
zou gedaan zijn (perfect conditional third-person)
zouden gedaan zijn (perfect conditional first-person)
zouden gedaan zijn (perfect conditional second-person)
zouden gedaan zijn (perfect conditional third-person)

[5.2] Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

als prijs hebben
Vaak in combinatie met een geldbedrag per hoeveelheid.

Goud doet nu meer dan 50.000 euro per kilo.


koopje

dim. tant. koop zn met het achtervoegsel -je

Die winkel heeft bijna alleen maar koopjes, echt fantastisch!


instelling

Naamwoord van handeling van instellen met het achtervoegsel -ing

Einrichtung

keer dat je iets instelt, of wat ingesteld is

Anstalt

organisatie, die vaak subsidie van de overheid krijgt en geen geld wil verdienen

Einstellung

manier waarop je bezig bent met en denkt over wat je doet

instellingen (plural)
instellinkje (diminutive singular)
instellinkjes (diminutive plural)

organisatie [3] die vaak subsidie van de overheid krijgt

Een bank is een financiële instelling met winstoogmerk.


duur

In de betekenis van ‘kostbaar’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

duurder (uninflected comparative)
duurst (uninflected superlative)
dure (inflected positive)
duurdere (inflected comparative)
duurste (inflected superlative)
duurs (partitive positive)
duurders (partitive comparative)

van iets dat je wilt kopen, dat je er veel geld voor moet betalen

Hij koopt altijd dure maar kwalitatief goede spullen die lang meegaan.

Ze rekenden precies uit wanneer ze winst gaan maken: "Het is echt massa is kassa. Daarom komen er binnenkort meer machines bij. Het is nog geen vetpot, maar per machine moet je denken aan 600 tot 900 euro per maand. Pas na twee jaar gaan we echt winst maken." Dat komt vooral vanwege de kosten: "We hebben best wel grote machines staan en de kosten daarvan variëren tussen de 3000 en de 5000 euro. Daarnaast moet je ook btw over je producten afdragen maar de locatie is het duurste."


handelaar

Afgeleid van de stam van handelen met het achtervoegsel -aar.

handelaars (plural)
handelaren (plural)
handelaartje (diminutive singular)
handelaartjes (diminutive plural)


winkel

In de betekenis van ‘verkoopplaats’ voor het eerst aangetroffen in 1101

van Middelnederlands winkel "hoek", verg. ook Duits Winkel "hoek"; de betekenis is dus eigenlijk "hoek waar men waren uitstalt";
met het achtervoegsel -el (2).

Een winkel van sinkel

Een niet erg hoogstaande winkel waar van alles door elkaar is uitgestald

winkels (plural)
winkeltje (diminutive singular)
winkeltjes (diminutive plural)

Hij opende in 1924 een winkel voor groente-, bloem- en landbouwzaden in Rotterdam en ging al snel over op het zelf ontwikkelen van nieuwe groenterassen.

’s Middags dwaalde ik doelloos door de straten van de oude stad en kwam een winkel tegen waar allerlei verfspullen werden verkocht.


partij

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘groep’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1266

Geen partij zijn [voor]

Het bij een wedstrijd e.d. niet kunnen opnemen tegen de tegenstander

Partij kiezen

Zich bij een geschil in een van de betrokken kampen scharen, niet neutraal zijn

party

persoon of groep die een overeenkomst of strijd aangaat met een andere persoon of groep

party

vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen...

partia

spel dat wordt gespeeld, potje, wedstrijd

partijen (plural)
partijtje (diminutive singular)
partijtjes (diminutive plural)

Er is nog een partij schoenen te koop.


plant

fabriek die een onderdeel van een industriële vestiging vormt


kopen

erfwoord via Middelnederlands copen van Oudnederlands kopon, in de betekenis van ‘door betaling verwerven’ aangetroffen vanaf 1151-1200; dit gaat via het Germaans terug op Latijn caupo "handelaar, kroegbaas"

Er niets voor kopen

Er niets mee opschieten, er niets aan hebben

購入

こうにゅうする, kōnyūsuru

kocht (past)
gekocht (past participle)
te kopen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen kopen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen kopen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekocht (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekocht (active infinitive perfect present long-form)
gekocht zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekocht te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
kopend (imperfect participle)
gekocht (past participle)
kope (subjunctive)
koop (indicative imperfect present singular first-person)
koopt (indicative imperfect present singular second-person)
koopt (indicative imperfect present singular second-person)
koopt (indicative imperfect present singular second-person)
koopt (indicative imperfect present singular third-person)
kocht (indicative imperfect past singular first-person)
kocht (indicative imperfect past singular second-person)
kocht (indicative imperfect past singular second-person)
kocht (indicative imperfect past singular second-person)
kocht (indicative imperfect past singular third-person)
kochten (indicative imperfect past plural first-person)
kochten (indicative imperfect past plural second-person)
kochten (indicative imperfect past plural third-person)
zal kopen (indicative imperfect future singular first-person)
zult kopen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kopen (indicative imperfect future singular second-person)
zult kopen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kopen (indicative imperfect future singular second-person)
zult kopen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kopen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen kopen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen kopen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen kopen (indicative imperfect future plural third-person)
zou kopen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou kopen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) kopen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt kopen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou kopen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden kopen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden kopen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden kopen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekocht (perfect present first-person)
hebt gekocht (perfect present second-person)
hebt gekocht (perfect present second-person)
heeft gekocht (perfect present second-person)
hebt gekocht (perfect present second-person)
heeft gekocht (perfect present third-person)
hebben gekocht (perfect present first-person)
hebben gekocht (perfect present second-person)
hebben gekocht (perfect present third-person)
had gekocht (perfect past first-person)
had gekocht (perfect past second-person)
had gekocht (perfect past second-person)
hadt gekocht (perfect past second-person)
had gekocht (perfect past third-person)
hadden gekocht (perfect past first-person)
hadden gekocht (perfect past second-person)
hadden gekocht (perfect past third-person)
zal gekocht hebben (perfect future first-person)
zal gekocht hebben (perfect future second-person)
zult gekocht hebben (perfect future second-person)
zult gekocht hebben (perfect future second-person)
zal gekocht hebben (perfect future second-person)
zult gekocht hebben (perfect future second-person)
zal gekocht hebben (perfect future third-person)
zullen gekocht hebben (perfect future first-person)
zullen gekocht hebben (perfect future second-person)
zullen gekocht hebben (perfect future third-person)
zou gekocht hebben (perfect conditional first-person)
zou gekocht hebben (perfect conditional second-person)
zou gekocht hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekocht hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekocht hebben (perfect conditional second-person)
zou gekocht hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekocht hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekocht hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekocht hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gekocht (impersonal passive present imperfect)
er is gekocht (impersonal passive present perfect)
er werd gekocht (impersonal passive past imperfect)
er was gekocht (impersonal passive past perfect)
er zal gekocht worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gekocht zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gekocht worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gekocht zijn (impersonal passive conditional perfect)

Ik ben eigenlijk loodgieter en heb al mijn gereedschap en mijn bestelbus verkocht, waarvan ik deze twee paarden heb gekocht voor 2500 dollar per stuk.

Ik kocht twee zakken chips, een sixpack bier en een bear canister die verplicht was in het gebied waar ik de komende vier weken doorheen zou lopen.


manager

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bestuurder van een onderneming’ voor het eerst aangetroffen in 1847 . Het kan ook (mede) zijn afgeleid van het eveneens uit het Engels afkomstige werkwoord managen, met het achtervoegsel -er

Leiter

een persoon die de leiding heeft over een afdeling binnen een organisatie

managers (plural)
managertje (diminutive singular)
managertjes (diminutive plural)

persoon die de leiding heeft over een afdeling binnen een grotere organisatie

De manager luisterde niet goed naar zijn medewerkers.

Met een hoop handgebaren lukte het uiteindelijk om de manager van het bezoekerscentrum duidelijk te maken wat ik nodig had om mijn nepzonnebril te repareren.


handelswaar

samenstelling van handel en waar met het invoegsel -s-


drijven

In de betekenis van ‘voor zich uit doen gaan’ voor het eerst aangetroffen in 1100

van het Middelnederlands driven; vergelijk Middelhoogduits triben en Oudsaksisch driban

schwimmen

e1. op het oppervlak van een vloeistof rusten

treiben

o1. iets of iemand voor zich uit doen bewegen

dreef (past)
gedreven (past participle)
te drijven (active infinitive imperfect present long-form)
zullen drijven (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen drijven (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedreven (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedreven (active infinitive perfect present long-form)
gedreven zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedreven te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
drijvend (imperfect participle)
gedreven (past participle)
drijve (subjunctive)
drijf (indicative imperfect present singular first-person)
drijft (indicative imperfect present singular second-person)
drijft (indicative imperfect present singular second-person)
drijft (indicative imperfect present singular second-person)
drijft (indicative imperfect present singular third-person)
dreef (indicative imperfect past singular first-person)
dreef (indicative imperfect past singular second-person)
dreef (indicative imperfect past singular second-person)
dreeft (indicative imperfect past singular second-person)
dreef (indicative imperfect past singular third-person)
dreven (indicative imperfect past plural first-person)
dreven (indicative imperfect past plural second-person)
dreven (indicative imperfect past plural third-person)
zal drijven (indicative imperfect future singular first-person)
zult drijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal drijven (indicative imperfect future singular second-person)
zult drijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal drijven (indicative imperfect future singular second-person)
zult drijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal drijven (indicative imperfect future singular third-person)
zullen drijven (indicative imperfect future plural first-person)
zullen drijven (indicative imperfect future plural second-person)
zullen drijven (indicative imperfect future plural third-person)
zou drijven (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou drijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) drijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt drijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou drijven (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden drijven (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden drijven (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden drijven (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedreven (perfect present first-person)
hebt gedreven (perfect present second-person)
hebt gedreven (perfect present second-person)
heeft gedreven (perfect present second-person)
hebt gedreven (perfect present second-person)
heeft gedreven (perfect present third-person)
hebben gedreven (perfect present first-person)
hebben gedreven (perfect present second-person)
hebben gedreven (perfect present third-person)
had gedreven (perfect past first-person)
had gedreven (perfect past second-person)
had gedreven (perfect past second-person)
hadt gedreven (perfect past second-person)
had gedreven (perfect past third-person)
hadden gedreven (perfect past first-person)
hadden gedreven (perfect past second-person)
hadden gedreven (perfect past third-person)
zal gedreven hebben (perfect future first-person)
zal gedreven hebben (perfect future second-person)
zult gedreven hebben (perfect future second-person)
zult gedreven hebben (perfect future second-person)
zal gedreven hebben (perfect future second-person)
zult gedreven hebben (perfect future second-person)
zal gedreven hebben (perfect future third-person)
zullen gedreven hebben (perfect future first-person)
zullen gedreven hebben (perfect future second-person)
zullen gedreven hebben (perfect future third-person)
zou gedreven hebben (perfect conditional first-person)
zou gedreven hebben (perfect conditional second-person)
zou gedreven hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedreven hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedreven hebben (perfect conditional second-person)
zou gedreven hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedreven hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedreven hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedreven hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gedreven (impersonal passive present imperfect)
er is gedreven (impersonal passive present perfect)
er werd gedreven (impersonal passive past imperfect)
er was gedreven (impersonal passive past perfect)
er zal gedreven worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gedreven zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gedreven worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gedreven zijn (impersonal passive conditional perfect)
gedreven worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gedreven te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gedreven zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gedreven te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gedreven zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gedreven te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gedreven zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gedreven te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gedreven (singular imperfect present first-person)
wordt gedreven (singular imperfect present second-person)
wordt gedreven (singular imperfect present second-person)
wordt gedreven (singular imperfect present second-person)
wordt gedreven (singular imperfect present plural third-person)
worden gedreven (singular imperfect present plural first-person)
worden gedreven (singular imperfect present plural second-person)
worden gedreven (singular imperfect present third-person)
werd gedreven (singular imperfect past first-person)
werd gedreven (singular imperfect past second-person)
werd gedreven (singular imperfect past second-person)
werdt gedreven (singular imperfect past second-person)
werd gedreven (singular imperfect past plural third-person)
werden gedreven (singular imperfect past plural first-person)
werden gedreven (singular imperfect past plural second-person)
werden gedreven (singular imperfect past third-person)
zal gedreven worden (singular imperfect future first-person)
zult gedreven worden (singular imperfect future second-person)
zult gedreven worden (singular imperfect future second-person)
zult gedreven worden (singular imperfect future second-person)
zal gedreven worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gedreven worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gedreven worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gedreven worden (singular imperfect future third-person)
zou gedreven worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gedreven worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gedreven worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gedreven worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gedreven worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gedreven worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gedreven worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gedreven worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gedreven worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gedreven (perfect present first-person)
bent gedreven (perfect present second-person)
bent gedreven (perfect present second-person)
is gedreven (perfect present second-person)
zijt gedreven (perfect present second-person)
is gedreven (perfect present third-person)
zijn gedreven (perfect present first-person)
zijn gedreven (perfect present second-person)
zijn gedreven (perfect present third-person)
was gedreven (perfect past first-person)
was gedreven (perfect past second-person)
was gedreven (perfect past second-person)
waart gedreven (perfect past second-person)
was gedreven (perfect past third-person)
waren gedreven (perfect past first-person)
waren gedreven (perfect past second-person)
waren gedreven (perfect past third-person)
zal gedreven zijn (perfect future first-person)
zult gedreven zijn (perfect future second-person)
zult gedreven zijn (perfect future second-person)
zult gedreven zijn (perfect future second-person)
zal gedreven zijn (perfect future third-person)
zullen gedreven zijn (perfect future first-person)
zullen gedreven zijn (perfect future second-person)
zullen gedreven zijn (perfect future third-person)
zou gedreven zijn (perfect conditional first-person)
zou gedreven zijn (perfect conditional second-person)
zou gedreven zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gedreven zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gedreven zijn (perfect conditional second-person)
zou gedreven zijn (perfect conditional third-person)
zouden gedreven zijn (perfect conditional first-person)
zouden gedreven zijn (perfect conditional second-person)
zouden gedreven zijn (perfect conditional third-person)

plegen, (een zaak) leiden, uitoefenen, besturen

Hij dreef de zaak met grote kundigheid.


verpanden

afgeleid van pand met het voorvoegsel ver- en met het achtervoegsel -en

Zijn woord/eer verpanden

Iets zeggen of beloven waaraan men vervolgens, op straffe van eerloosheid, is gehouden

verpandde (past)
verpand (past participle)
te verpanden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verpanden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verpanden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verpand (active infinitive perfect present short-form)
te hebben verpand (active infinitive perfect present long-form)
verpand zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
verpand te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verpandend (imperfect participle)
verpand (past participle)
verpande (subjunctive)
verpand (indicative imperfect present singular first-person)
verpandt (indicative imperfect present singular second-person)
verpandt (indicative imperfect present singular second-person)
verpandt (indicative imperfect present singular second-person)
verpandt (indicative imperfect present singular third-person)
verpandde (indicative imperfect past singular first-person)
verpandde (indicative imperfect past singular second-person)
verpandde (indicative imperfect past singular second-person)
verpandde (indicative imperfect past singular second-person)
verpandde (indicative imperfect past singular third-person)
verpandden (indicative imperfect past plural first-person)
verpandden (indicative imperfect past plural second-person)
verpandden (indicative imperfect past plural third-person)
zal verpanden (indicative imperfect future singular first-person)
zult verpanden (indicative imperfect future singular second-person)
zal verpanden (indicative imperfect future singular second-person)
zult verpanden (indicative imperfect future singular second-person)
zal verpanden (indicative imperfect future singular second-person)
zult verpanden (indicative imperfect future singular second-person)
zal verpanden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verpanden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verpanden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verpanden (indicative imperfect future plural third-person)
zou verpanden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verpanden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verpanden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verpanden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verpanden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verpanden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verpanden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verpanden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb verpand (perfect present first-person)
hebt verpand (perfect present second-person)
hebt verpand (perfect present second-person)
heeft verpand (perfect present second-person)
hebt verpand (perfect present second-person)
heeft verpand (perfect present third-person)
hebben verpand (perfect present first-person)
hebben verpand (perfect present second-person)
hebben verpand (perfect present third-person)
had verpand (perfect past first-person)
had verpand (perfect past second-person)
had verpand (perfect past second-person)
hadt verpand (perfect past second-person)
had verpand (perfect past third-person)
hadden verpand (perfect past first-person)
hadden verpand (perfect past second-person)
hadden verpand (perfect past third-person)
zal verpand hebben (perfect future first-person)
zal verpand hebben (perfect future second-person)
zult verpand hebben (perfect future second-person)
zult verpand hebben (perfect future second-person)
zal verpand hebben (perfect future second-person)
zult verpand hebben (perfect future second-person)
zal verpand hebben (perfect future third-person)
zullen verpand hebben (perfect future first-person)
zullen verpand hebben (perfect future second-person)
zullen verpand hebben (perfect future third-person)
zou verpand hebben (perfect conditional first-person)
zou verpand hebben (perfect conditional second-person)
zou verpand hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verpand hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verpand hebben (perfect conditional second-person)
zou verpand hebben (perfect conditional third-person)
zouden verpand hebben (perfect conditional first-person)
zouden verpand hebben (perfect conditional second-person)
zouden verpand hebben (perfect conditional third-person)
er wordt verpand (impersonal passive present imperfect)
er is verpand (impersonal passive present perfect)
er werd verpand (impersonal passive past imperfect)
er was verpand (impersonal passive past perfect)
er zal verpand worden (impersonal passive future imperfect)
er zal verpand zijn (impersonal passive future perfect)
er zou verpand worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou verpand zijn (impersonal passive conditional perfect)
verpand worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verpand te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verpand zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verpand te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verpand zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verpand te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verpand zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verpand te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word verpand (singular imperfect present first-person)
wordt verpand (singular imperfect present second-person)
wordt verpand (singular imperfect present second-person)
wordt verpand (singular imperfect present second-person)
wordt verpand (singular imperfect present plural third-person)
worden verpand (singular imperfect present plural first-person)
worden verpand (singular imperfect present plural second-person)
worden verpand (singular imperfect present third-person)
werd verpand (singular imperfect past first-person)
werd verpand (singular imperfect past second-person)
werd verpand (singular imperfect past second-person)
werdt verpand (singular imperfect past second-person)
werd verpand (singular imperfect past plural third-person)
werden verpand (singular imperfect past plural first-person)
werden verpand (singular imperfect past plural second-person)
werden verpand (singular imperfect past third-person)
zal verpand worden (singular imperfect future first-person)
zult verpand worden (singular imperfect future second-person)
zult verpand worden (singular imperfect future second-person)
zult verpand worden (singular imperfect future second-person)
zal verpand worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verpand worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen verpand worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen verpand worden (singular imperfect future third-person)
zou verpand worden (singular imperfect conditional first-person)
zou verpand worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verpand worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verpand worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verpand worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verpand worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verpand worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden verpand worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden verpand worden (singular imperfect conditional third-person)
ben verpand (perfect present first-person)
bent verpand (perfect present second-person)
bent verpand (perfect present second-person)
is verpand (perfect present second-person)
zijt verpand (perfect present second-person)
is verpand (perfect present third-person)
zijn verpand (perfect present first-person)
zijn verpand (perfect present second-person)
zijn verpand (perfect present third-person)
was verpand (perfect past first-person)
was verpand (perfect past second-person)
was verpand (perfect past second-person)
waart verpand (perfect past second-person)
was verpand (perfect past third-person)
waren verpand (perfect past first-person)
waren verpand (perfect past second-person)
waren verpand (perfect past third-person)
zal verpand zijn (perfect future first-person)
zult verpand zijn (perfect future second-person)
zult verpand zijn (perfect future second-person)
zult verpand zijn (perfect future second-person)
zal verpand zijn (perfect future third-person)
zullen verpand zijn (perfect future first-person)
zullen verpand zijn (perfect future second-person)
zullen verpand zijn (perfect future third-person)
zou verpand zijn (perfect conditional first-person)
zou verpand zijn (perfect conditional second-person)
zou verpand zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verpand zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verpand zijn (perfect conditional second-person)
zou verpand zijn (perfect conditional third-person)
zouden verpand zijn (perfect conditional first-person)
zouden verpand zijn (perfect conditional second-person)
zouden verpand zijn (perfect conditional third-person)

als basis voor een lening uit handen geven

Zij moest er haar stradivarius voor verpanden.


strijkstok

In de betekenis van ‘stok om muziekinstrument mee te bespelen, om maat mee af te strijken’ voor het eerst aangetroffen in 1567

bow

een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden

strickle

een stok waarmee een maatvat voor droge stoffen afgestreken wordt

strijkstokken (plural)
strijkstokje (diminutive singular)
strijkstokjes (diminutive plural)

Met een strijkstok kun je een maatvat precies met de juiste hoeveelheid afstrijken.


slijten

In de betekenis van ‘door wrijving doen afnemen’ voor het eerst aangetroffen in 1285

Ontwikkeld uit Oudnederlands -farschiton (lees: farscliton) ‘aan stukken breken’ (10e eeuw), uit *slītan- ‘stukscheuren’ . Vergelijk Oudsaksisch slītan (Middelnederduits sliten), Oudhoogduits slīzan (modern Duits schleißen), Oudfries slīta (modern Fries slite) "id.", Noors slit "harde arbeid; slijtage, overbelasting", Engels slit.

sleet (past)
gesleten (past participle)
te slijten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen slijten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen slijten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesleten (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesleten (active infinitive perfect present long-form)
gesleten zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesleten te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
slijtend (imperfect participle)
gesleten (past participle)
slijte (subjunctive)
slijt (indicative imperfect present singular first-person)
slijt (indicative imperfect present singular second-person)
slijt (indicative imperfect present singular second-person)
slijt (indicative imperfect present singular second-person)
slijt (indicative imperfect present singular third-person)
sleet (indicative imperfect past singular first-person)
sleet (indicative imperfect past singular second-person)
sleet (indicative imperfect past singular second-person)
sleet (indicative imperfect past singular second-person)
sleet (indicative imperfect past singular third-person)
sleten (indicative imperfect past plural first-person)
sleten (indicative imperfect past plural second-person)
sleten (indicative imperfect past plural third-person)
zal slijten (indicative imperfect future singular first-person)
zult slijten (indicative imperfect future singular second-person)
zal slijten (indicative imperfect future singular second-person)
zult slijten (indicative imperfect future singular second-person)
zal slijten (indicative imperfect future singular second-person)
zult slijten (indicative imperfect future singular second-person)
zal slijten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen slijten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen slijten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen slijten (indicative imperfect future plural third-person)
zou slijten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou slijten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) slijten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt slijten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou slijten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden slijten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden slijten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden slijten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesleten (perfect present first-person)
hebt gesleten (perfect present second-person)
hebt gesleten (perfect present second-person)
heeft gesleten (perfect present second-person)
hebt gesleten (perfect present second-person)
heeft gesleten (perfect present third-person)
hebben gesleten (perfect present first-person)
hebben gesleten (perfect present second-person)
hebben gesleten (perfect present third-person)
had gesleten (perfect past first-person)
had gesleten (perfect past second-person)
had gesleten (perfect past second-person)
hadt gesleten (perfect past second-person)
had gesleten (perfect past third-person)
hadden gesleten (perfect past first-person)
hadden gesleten (perfect past second-person)
hadden gesleten (perfect past third-person)
zal gesleten hebben (perfect future first-person)
zal gesleten hebben (perfect future second-person)
zult gesleten hebben (perfect future second-person)
zult gesleten hebben (perfect future second-person)
zal gesleten hebben (perfect future second-person)
zult gesleten hebben (perfect future second-person)
zal gesleten hebben (perfect future third-person)
zullen gesleten hebben (perfect future first-person)
zullen gesleten hebben (perfect future second-person)
zullen gesleten hebben (perfect future third-person)
zou gesleten hebben (perfect conditional first-person)
zou gesleten hebben (perfect conditional second-person)
zou gesleten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesleten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesleten hebben (perfect conditional second-person)
zou gesleten hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesleten hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesleten hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesleten hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesleten (impersonal passive present imperfect)
er is gesleten (impersonal passive present perfect)
er werd gesleten (impersonal passive past imperfect)
er was gesleten (impersonal passive past perfect)
er zal gesleten worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesleten zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesleten worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesleten zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesleten worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesleten te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesleten zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesleten te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesleten zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesleten te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesleten zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesleten te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesleten (singular imperfect present first-person)
wordt gesleten (singular imperfect present second-person)
wordt gesleten (singular imperfect present second-person)
wordt gesleten (singular imperfect present second-person)
wordt gesleten (singular imperfect present plural third-person)
worden gesleten (singular imperfect present plural first-person)
worden gesleten (singular imperfect present plural second-person)
worden gesleten (singular imperfect present third-person)
werd gesleten (singular imperfect past first-person)
werd gesleten (singular imperfect past second-person)
werd gesleten (singular imperfect past second-person)
werdt gesleten (singular imperfect past second-person)
werd gesleten (singular imperfect past plural third-person)
werden gesleten (singular imperfect past plural first-person)
werden gesleten (singular imperfect past plural second-person)
werden gesleten (singular imperfect past third-person)
zal gesleten worden (singular imperfect future first-person)
zult gesleten worden (singular imperfect future second-person)
zult gesleten worden (singular imperfect future second-person)
zult gesleten worden (singular imperfect future second-person)
zal gesleten worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesleten worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesleten worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesleten worden (singular imperfect future third-person)
zou gesleten worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesleten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesleten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesleten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesleten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesleten worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesleten worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesleten worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesleten worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesleten (perfect present first-person)
bent gesleten (perfect present second-person)
bent gesleten (perfect present second-person)
is gesleten (perfect present second-person)
zijt gesleten (perfect present second-person)
is gesleten (perfect present third-person)
zijn gesleten (perfect present first-person)
zijn gesleten (perfect present second-person)
zijn gesleten (perfect present third-person)
was gesleten (perfect past first-person)
was gesleten (perfect past second-person)
was gesleten (perfect past second-person)
waart gesleten (perfect past second-person)
was gesleten (perfect past third-person)
waren gesleten (perfect past first-person)
waren gesleten (perfect past second-person)
waren gesleten (perfect past third-person)
zal gesleten zijn (perfect future first-person)
zult gesleten zijn (perfect future second-person)
zult gesleten zijn (perfect future second-person)
zult gesleten zijn (perfect future second-person)
zal gesleten zijn (perfect future third-person)
zullen gesleten zijn (perfect future first-person)
zullen gesleten zijn (perfect future second-person)
zullen gesleten zijn (perfect future third-person)
zou gesleten zijn (perfect conditional first-person)
zou gesleten zijn (perfect conditional second-person)
zou gesleten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesleten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesleten zijn (perfect conditional second-person)
zou gesleten zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesleten zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesleten zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesleten zijn (perfect conditional third-person)

iets aan iemand ~: verkopen, met name van alcoholische drank


KLM

KLM zag haar winst vorig jaar met ruim driekwart toenemen tot 681 miljoen euro. Bij de grotere zustermaatschappij Air France daalde de winst met 13 procent naar 372 miljoen euro.


CAO

CAO's (plural)
CAO'tje (diminutive singular)
CAO'tjes (diminutive plural)

directeur verantwoordelijk voor administratie, financiën, personeelszaken, enz

directeur verantwoordelijk voor de boekhouding

senior manager verantwoordelijk voor de data-analyse in een organisatie


factor

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘in de wiskunde: vermenigvuldiger’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1821

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘element’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1856

iemand die namens een of meer anderen werkzaamheden verricht, bijv. een afgezant van een handelaar

Kort hierop moet hij vertrokken zijn, want een ander zaakgelastigde, de factor van de Portugese pretendent, verblijft reeds te Antwerpen op 27 apr. 1582.


manifest

Van het Franse manifeste, in de betekenis van ‘zich duidelijk vertonend’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1531

Manifest

openlijke bekendmaking van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij

door de cargadoor opgestelde lijst van cognossementen voor een bepaald vervoerstraject

Het manifest van de gevaarlijke goederen vermeldt enkel de gevaarlijke goederen aan boord van het schip. Dit manifest moet afgegeven worden aan de havenautoriteiten alvorens het schip de haven aanloopt.

Weblink bron “Manifest”, Vlaamse Havencommissie


monitoring

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘controle tijdens technisch proces’ voor het eerst aangetroffen in 1984

Naamwoord van handeling van monitoren met het achtervoegsel -ing

Vele bedrijven hebben een speciale dienst voor de monitoring van het productieproces.


passief

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘lijdende vorm van het werkwoord’ voor het eerst aangetroffen in 1638

afgeleid van passie met het achtervoegsel -ief


zeilmakerij

Samenstellende afleiding van zeil en maken met het achtervoegsel -erij

afgeleid van zeilmaker met het achtervoegsel -ij

zeilmakerijen (plural)
zeilmakerijtje (diminutive singular)
zeilmakerijtjes (diminutive plural)


organogram

afgeleid van orgaan met het achtervoegsel -gram

organogrammen (plural)
organogrammetje (diminutive singular)
organogrammetjes (diminutive plural)


supermarkt

leenvertaling van Engels supermarket, intensiverende afleiding van markt zn met het voorvoegsel super-, in de betekenis van ‘winkel met zelfbediening’ voor het eerst aangetroffen in 1948

supermarkten (plural)
supermarktje (diminutive singular)
supermarktjes (diminutive plural)

een relatief grote zelfbedieningswinkel waar voedingsmiddelen en huishoudelijke artikelen worden verkocht

Owens speelde in de jaren 80 schoonzoon Elvin in de hitserie. Alhoewel hij in de jaren daarna geregeld kleine gastrolletjes had in televisieseries, bleef het grote werk uit voor de inmiddels 57-jarige. Hij ging daardoor werken buiten de entertainmentindustrie, en werd afgelopen week door een klant gefotografeerd in de supermarkt waar hij een baan heeft. De foto kwam online te staan, waar veel mensen honend reageerden.

Toch had ik haar hele lijst integraal ingekocht in een gigantische supermarkt in San Diego, genoeg voor de eerste zeven weken.


aanbieding

Naamwoord van handeling van aanbieden met het achtervoegsel -ing

aanbiedingen (plural)
aanbiedinkje (diminutive singular)
aanbiedinkjes (diminutive plural)

De voor "aanbieding" genoemde meervouds- en verkleinvormen worden ook gebezigd voor "aanbod" dat slechts in het enkelvoud voorkomt.

De winkel stond vol met verschillende aanbiedingen om de klanten naar binnen te lokken.

Als je iets gedurende een korte tijd kunt kopen voor een lagere prijs is het een aanbieding.


stuk

In de betekenis van ‘kapot’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1819

In de betekenis van ‘brok’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Men moet een paard de rug niet stuk rijden.

Men moet niet te veel eisen van een ander

Op zijn stuk [blijven] staan

Zich niet laten ompraten en bij de eigen mening blijven

Van zijn stuk raken

Onzeker worden en niet meer weten wat te zeggen

Voet bij stuk houden

Niet toegeven, bij de eigen ideeën of standpunten blijven

In stukken

1. tot of bij gedeelten, in parten
2. kapot

stukken (plural)
stuks (plural)
stukje (diminutive singular)
stukjes (diminutive plural)

Hoeveel exemplaren zijn er nog over? - Nog drie stuks.

Die appels kosten € 0,50 per stuk

Op de veemarkt kocht de boer drie stuks vee.


commercie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘handel’ voor het eerst aangetroffen in 1577

afgeleid van het Latijnse 'merx' (koopwaar, handel) met het voorvoegsel com- (commercium [handelsverkeer])

de verhandeling van goederen en diensten

Alsof alleen landelijke voetbalteams van nationaal belang zijn en wielrenners thuishoren rond het afvoerputje van folklore. In de conservatieve wereld van de sport blijft de hiërarchie wat ze honderd jaar geleden ook was. Uiteraard gesteund door commercie.


lot

Zich in zijn lot schikken

Zich neerleggen bij een nadelig uitgevallen situatie

Schicksal

noodlot, wat het toeval iemand toebedenkt

Via het nieuwe platform kunnen banken live alle stappen volgen die een lot diamanten doet als het verkocht wordt: de diamantair, de transporteur, de douanecontrole, ga zo maar door.

Weblink bron
Pieter Suy
 “Blockchain moet imago Antwerpse diamant redden” (2017-09-09), De Tijd


koopman

erfwoord via Middelnederlands coopman van Oudnederlands coman / kopman, op te vatten als samenstelling van koop ww en man zn

De koopman en de dominee

Uitdrukking die verwijst naar het streven naar winst en welvaart ("de koopman"), wanneer dat anderzijds op gespannen voet staat met morele vraagstukken ("de dominee")

kooplieden (plural)
kooplui (plural)
koopmannen (plural)
koopmannetje (diminutive singular)
koopmannetjes (diminutive plural)

iemand die in zijn levensonderhoud voorziet door dingen voor meer geld te verkopen dan waarvoor hij het heeft ingekocht

Dirk III – niet die van de drankwinkels maar de Graaf van Holland – legde in de elfde eeuw bij Vlaardingen een tolpost aan. Een koopman die daar met zijn schip langs wilde, moest betalen.

Weblink bron
Johan Schaberg
 “Maatschappelijk nut of zelfverrijking” (18 september 2010) op nrc.nl

Bij een onopvallende kraam ernaast bewaakt een zwetende en puffende koopman bakken met oude foto’s alsof ze van goud zijn. Kijken mag, maar alleen heel voorzichtig. De handel van deze koopman is te betalen. Oorlogsfoto’s gaan weg voor één euro per stuk.

Weblink bron
Joost van der Vaart
 “Huiveren bij alledaagse oorlogskiekjes” (10 juli 2008) op nrc.nl

Dat waren relatief rustige jaren, mijmeren de koopmannen op de grote markt van Bunia nog wel eens.

Weblink bron
Bram Vermeulen
 “Een uitgeholde staat verheft zich” (29 april 2005) op nrc.nl

Met koffers vol worsten, badpakken en tuinbouwprodukten zijn Amsterdamse ondernemers deze week in het kielzog van hun burgemeester naar Japan vertrokken. Want de tocht langs Tokio en Osaka is niet alleen bedoeld om Japanners voor Amsterdam te interesseren, maar biedt de Hollandse kooplui tevens een goede gelegenheid om met hun produkten de boer op te gaan.

Weblink bron
Elbrich Fennema
 “Amsterdamse kooplui op reis in Japan” (26 oktober 1989) op nrc.nl

Toen Myra in handen viel van de Mohammedanen, brachten Italiaanse kooplieden in 1087 het kostbare gebeente van Nicolaas naar Bad in Apulië (Zuid-Italië).

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 10


kader

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘frame, lijst’ voor het eerst aangetroffen in 1816

Rahmen

rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht

Kader

geschoolde medewerkers in een organisatie

kaders (plural)
kadertje (diminutive singular)
kadertjes (diminutive plural)

leidinggevende medewerkers in een organisatie

De vakbond heeft meer kaders nodig.


rederij

Naamwoord van handeling van het verouderde werkwoord reden met het achtervoegsel -erij of afgeleid van reder met het achtervoegsel -ij

rederijen (plural)
rederijtje (diminutive singular)
rederijtjes (diminutive plural)

een rechtspersoon welke eigenaar is van één of meerdere schepen


kleermakerij

Naamwoord van handeling van kleermaken met het achtervoegsel -erij

afgeleid van kleermaker met het achtervoegsel -ij

terzihane

atelier waar kleding wordt gemaakt; werkplaats van een kleermaker

kleermakerijen (plural)
kleermakerijtje (diminutive singular)
kleermakerijtjes (diminutive plural)


brouwer

van Middelnederlands brouwere, in de betekenis van ‘iemand die beroepsmatig bier brouwt’ aangetroffen vanaf 1284; op te vatten als naamwoord van handeling van brouwen met het achtervoegsel -er

brouwers (plural)
brouwertje (diminutive singular)
brouwertjes (diminutive plural)

onderneming die bier maakt om te verhandelen


bieden

In de betekenis van ‘geven, aanbieden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

bood (past)
geboden (past participle)
te bieden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen bieden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen bieden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geboden (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geboden (active infinitive perfect present long-form)
geboden zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geboden te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
biedend (imperfect participle)
geboden (past participle)
biede (subjunctive)
bied (indicative imperfect present singular first-person)
biedt (indicative imperfect present singular second-person)
biedt (indicative imperfect present singular second-person)
biedt (indicative imperfect present singular second-person)
biedt (indicative imperfect present singular third-person)
bood (indicative imperfect past singular first-person)
bood (indicative imperfect past singular second-person)
bood (indicative imperfect past singular second-person)
boodt (indicative imperfect past singular second-person)
bood (indicative imperfect past singular third-person)
boden (indicative imperfect past plural first-person)
boden (indicative imperfect past plural second-person)
boden (indicative imperfect past plural third-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular first-person)
zult bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zult bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zult bieden (indicative imperfect future singular second-person)
zal bieden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen bieden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen bieden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen bieden (indicative imperfect future plural third-person)
zou bieden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou bieden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) bieden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt bieden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou bieden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden bieden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden bieden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden bieden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geboden (perfect present first-person)
hebt geboden (perfect present second-person)
hebt geboden (perfect present second-person)
heeft geboden (perfect present second-person)
hebt geboden (perfect present second-person)
heeft geboden (perfect present third-person)
hebben geboden (perfect present first-person)
hebben geboden (perfect present second-person)
hebben geboden (perfect present third-person)
had geboden (perfect past first-person)
had geboden (perfect past second-person)
had geboden (perfect past second-person)
hadt geboden (perfect past second-person)
had geboden (perfect past third-person)
hadden geboden (perfect past first-person)
hadden geboden (perfect past second-person)
hadden geboden (perfect past third-person)
zal geboden hebben (perfect future first-person)
zal geboden hebben (perfect future second-person)
zult geboden hebben (perfect future second-person)
zult geboden hebben (perfect future second-person)
zal geboden hebben (perfect future second-person)
zult geboden hebben (perfect future second-person)
zal geboden hebben (perfect future third-person)
zullen geboden hebben (perfect future first-person)
zullen geboden hebben (perfect future second-person)
zullen geboden hebben (perfect future third-person)
zou geboden hebben (perfect conditional first-person)
zou geboden hebben (perfect conditional second-person)
zou geboden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geboden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geboden hebben (perfect conditional second-person)
zou geboden hebben (perfect conditional third-person)
zouden geboden hebben (perfect conditional first-person)
zouden geboden hebben (perfect conditional second-person)
zouden geboden hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geboden (impersonal passive present imperfect)
er is geboden (impersonal passive present perfect)
er werd geboden (impersonal passive past imperfect)
er was geboden (impersonal passive past perfect)
er zal geboden worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geboden zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geboden worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geboden zijn (impersonal passive conditional perfect)
geboden worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geboden te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geboden zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geboden te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geboden zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geboden te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geboden zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geboden te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt geboden (singular imperfect present plural third-person)
worden geboden (singular imperfect present third-person)
werd geboden (singular imperfect past plural third-person)
werden geboden (singular imperfect past third-person)
zal geboden worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geboden worden (singular imperfect future third-person)
zou geboden worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geboden worden (singular imperfect conditional third-person)
is geboden (perfect present third-person)
zijn geboden (perfect present third-person)
was geboden (perfect past third-person)
waren geboden (perfect past third-person)
zal geboden zijn (perfect future third-person)
zullen geboden zijn (perfect future third-person)
zou geboden zijn (perfect conditional third-person)
zouden geboden zijn (perfect conditional third-person)
geboden krijgen (infinitive imperfect present short-form)
geboden te krijgen (infinitive imperfect present long-form)
geboden zullen krijgen (infinitive imperfect future short-form)
geboden te zullen krijgen (infinitive imperfect future long-form)
geboden gekregen hebben (infinitive perfect present short-form)
geboden gekregen te hebben (infinitive perfect present long-form)
geboden gekregen zullen hebben (infinitive perfect future short-form)
geboden gekregen te zullen hebben (infinitive perfect future long-form)
krijg geboden (singular imperfect present first-person)
krijgt geboden (singular imperfect present second-person)
krijgt geboden (singular imperfect present second-person)
krijgt geboden (singular imperfect present second-person)
krijgt geboden (singular imperfect present plural third-person)
krijgen geboden (singular imperfect present plural first-person)
krijgen geboden (singular imperfect present plural second-person)
krijgen geboden (singular imperfect present third-person)
kreeg geboden (singular imperfect past first-person)
kreeg geboden (singular imperfect past second-person)
kreeg geboden (singular imperfect past second-person)
kreegt geboden (singular imperfect past second-person)
kreeg geboden (singular imperfect past plural third-person)
kregen geboden (singular imperfect past plural first-person)
kregen geboden (singular imperfect past plural second-person)
kregen geboden (singular imperfect past third-person)
zal geboden krijgen (singular imperfect future first-person)
zult geboden krijgen (singular imperfect future second-person)
zult geboden krijgen (singular imperfect future second-person)
zult geboden krijgen (singular imperfect future second-person)
zal geboden krijgen (singular imperfect future plural third-person)
zullen geboden krijgen (singular imperfect future plural first-person)
zullen geboden krijgen (singular imperfect future plural second-person)
zullen geboden krijgen (singular imperfect future third-person)
zou geboden krijgen (singular imperfect conditional first-person)
zou geboden krijgen (singular imperfect conditional second-person)
zou(dt) geboden krijgen (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geboden krijgen (singular imperfect conditional second-person)
zou geboden krijgen (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geboden krijgen (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geboden krijgen (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geboden krijgen (singular imperfect conditional third-person)
heb geboden gekregen (perfect present first-person)
hebt geboden gekregen (perfect present second-person)
hebt geboden gekregen (perfect present second-person)
heeft geboden gekregen (perfect present second-person)
hebt geboden gekregen (perfect present second-person)
heeft geboden gekregen (perfect present third-person)
hebben geboden gekregen (perfect present first-person)
hebben geboden gekregen (perfect present second-person)
hebben geboden gekregen (perfect present third-person)
had geboden gekregen (perfect past first-person)
had geboden gekregen (perfect past second-person)
had geboden gekregen (perfect past second-person)
hadt geboden gekregen (perfect past second-person)
had geboden gekregen (perfect past third-person)
hadden geboden gekregen (perfect past first-person)
hadden geboden gekregen (perfect past second-person)
hadden geboden gekregen (perfect past third-person)
zal geboden gekregen hebben (perfect future first-person)
zult geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zult geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zult geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zal geboden gekregen hebben (perfect future third-person)
zullen geboden gekregen hebben (perfect future first-person)
zullen geboden gekregen hebben (perfect future second-person)
zullen geboden gekregen hebben (perfect future third-person)
zou geboden gekregen hebben (perfect conditional first-person)
zou geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zou(dt) geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zou geboden gekregen hebben (perfect conditional third-person)
zouden geboden gekregen hebben (perfect conditional first-person)
zouden geboden gekregen hebben (perfect conditional second-person)
zouden geboden gekregen hebben (perfect conditional third-person)

Hij kreeg er twintig euro voor geboden.


bod

van Middelnederlands bot, verwant aan bode en boodschap, in de betekenis van ‘het bieden’ voor het eerst aangetroffen in 1440

Aan bod komen

(van personen) aan de beurt komen, de kans krijgen; (van zaken) behandeld worden, ter sprake komen

(biedingen) * (plural)
bodje (diminutive singular)
bodjes (diminutive plural)

Biedingen is het meervoud van bieding, maar kan worden gebruikt om het meervoud van "bod" uit te drukken.

Zijn bod was veel te laag.

Ze deed een bod op de antieke tafel.


entrepreneur

iemand die een zakelijke activiteit onderneemt


verschotten

additionele kosten die een opdrachtnemer moet maken voor de uitvoering van een opdracht

De kosten zijn begroot op €444,11 aan verschotten.


staf

erfwoord via Middelnederlands staf van Oudnederlands staf, vergelijk Oudhoogduits stab (modern Duits Stab), Oudengels stæf (modern Engels staff)
** in de betekenis van ‘stok’ aangetroffen vanaf 1110
** in de betekenis van ‘(oorspronkelijk militair) leidinggevend personeel’ aangetroffen vanaf 1766 , als leenvertaling van de Duitse legerterm Stab.

Stock

een stok bedoeld voor ondersteuning of onderscheiding van een persoon

staven (plural)
staafje (diminutive singular)
stafje (diminutive singular)
staafjes (diminutive plural)
stafjes (diminutive plural)

Betekenissen 2 en 3, waarbij gedoeld wordt op door meer personen ondersteunde leidinggevenden is door middel van beeldspraak van betekenis 1 afgeleid; het meervoud en verkleinde vormen zijn in deze betekenissen minder gangbaar.

personeel dat directe ondersteuning geeft aan de leiding van een grote organisatie


zaagmolen

Sägemühle

een door wind- of waterkracht aangedreven installatie voor het zagen van hout

zaagmolens (plural)
zaagmolentje (diminutive singular)
zaagmolentjes (diminutive plural)

Zaagmolens komen voor als paltrokmolens en als stellingmolens.


top

In de betekenis van ‘bovenstuk’ voor het eerst aangetroffen in 1130

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: akkoord!’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1704

tot in de toppen van zijn (haar) vingers

Spitzen-

grootst mogelijke, hoogst bereikbare (topsnelheid, topsport)

Leiter

de leiding van een bedrijf, de directeur en of de topmanagers

toppen (plural)
topje (diminutive singular)
topjes (diminutive plural)


business

Leenwoord uit het Engels, zie aldaar voor de verdere etymologie. In de betekenis van ‘zaken’ voor het eerst aangetroffen in 1912

Onder de bezielende leiding van Pierre Vinken is de wetenschappelijke tak uitgegroeid tot de core business van RELX.


liaison

relatie tussen partijen die vaker met elkaar zaken doen

Het belang dat dus sporadisch aan de moderecensies werd toegekend is met andere woorden veelal te danken aan het besef dat de mode één van de belangrijkste industrieën was voor de Franse economie en voor de Frans-Amerikaanse commerciële liaison.


opruimen

ruimde op (past)
opgeruimd (past participle)
op te ruimen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben opgeruimd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben opgeruimd (active infinitive perfect present long-form)
opgeruimd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
opgeruimd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
opruimend (imperfect participle)
opgeruimd (past participle)
ruim op (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
ruimt op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
ruimt op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
ruimt op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
ruimt op (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
ruimen op (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
ruimen op (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
ruimen op (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
ruimde op (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
ruimde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
ruimde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
ruimde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
ruimde op (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
ruimden op (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
ruimden op (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
ruimden op (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal opruimen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult opruimen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opruimen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opruimen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opruimen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opruimen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opruimen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen opruimen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen opruimen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen opruimen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou opruimen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou opruimen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) opruimen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt opruimen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou opruimen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden opruimen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden opruimen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden opruimen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
opruim (subordinate-clause present)
opruimt (subordinate-clause present)
opruimt (subordinate-clause present)
opruimt (subordinate-clause present)
opruimt (subordinate-clause present)
opruimde (subordinate-clause past)
opruimde (subordinate-clause past)
opruimde (subordinate-clause past)
opruimde (subordinate-clause past)
opruimde (subordinate-clause past)
opruimden (subordinate-clause past)
opruimden (subordinate-clause past)
opruimden (subordinate-clause past)
heb opgeruimd (perfect present first-person)
hebt opgeruimd (perfect present second-person)
hebt opgeruimd (perfect present second-person)
heeft opgeruimd (perfect present second-person)
hebt opgeruimd (perfect present second-person)
heeft opgeruimd (perfect present third-person)
hebben opgeruimd (perfect present first-person)
hebben opgeruimd (perfect present second-person)
hebben opgeruimd (perfect present third-person)
had opgeruimd (perfect past first-person)
had opgeruimd (perfect past second-person)
had opgeruimd (perfect past second-person)
hadt opgeruimd (perfect past second-person)
had opgeruimd (perfect past third-person)
hadden opgeruimd (perfect past first-person)
hadden opgeruimd (perfect past second-person)
hadden opgeruimd (perfect past third-person)
zal opgeruimd hebben (perfect future first-person)
zal opgeruimd hebben (perfect future second-person)
zult opgeruimd hebben (perfect future second-person)
zult opgeruimd hebben (perfect future second-person)
zal opgeruimd hebben (perfect future second-person)
zult opgeruimd hebben (perfect future second-person)
zal opgeruimd hebben (perfect future third-person)
zullen opgeruimd hebben (perfect future first-person)
zullen opgeruimd hebben (perfect future second-person)
zullen opgeruimd hebben (perfect future third-person)
zou opgeruimd hebben (perfect conditional first-person)
zou opgeruimd hebben (perfect conditional second-person)
zou opgeruimd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt opgeruimd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt opgeruimd hebben (perfect conditional second-person)
zou opgeruimd hebben (perfect conditional third-person)
zouden opgeruimd hebben (perfect conditional first-person)
zouden opgeruimd hebben (perfect conditional second-person)
zouden opgeruimd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt opgeruimd (impersonal passive present imperfect)
er is opgeruimd (impersonal passive present perfect)
er werd opgeruimd (impersonal passive past imperfect)
er was opgeruimd (impersonal passive past perfect)
er zal opgeruimd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal opgeruimd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou opgeruimd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou opgeruimd zijn (impersonal passive conditional perfect)

U krijgt vandaag 20% kassakorting, want we zijn aan het opruimen.


inkoop

van Middelnederlands incoop, naamwoord van handeling van inkopen ww

inkopen (plural)
inkoopje (diminutive singular)
inkoopjes (diminutive plural)

De inkoop van grondstoffen is nodig voordat de productie kan beginnen.

Hij had een deel van zijn inkopen bij de kassa laten staan.


zadelmakerij

Samenstellende afleiding van zadel en de stam van maken met het achtervoegsel -erij

afgeleid van zadelmaker met het achtervoegsel -ij

zadelmakerijen (plural)
zadelmakerijtje (diminutive singular)
zadelmakerijtjes (diminutive plural)

De zadelmakerij repareerde het beschadigde zadel.