360 gradenfeedback

leenvertaling van Engels 360-degree feedback, samenstellende samenstelling van 360 ht, graden zn en feedback zn , aaneengeschreven met een spatie na de cijfers volgens spellingregel 6.M onder (1)

methode om iemands functioneren te beoordelen waarbij zowel de opvattingen van de leidinggevenden, ondergeschikten, collega's, relaties buiten de organisatie als een zelfbeoordeling worden verzameld

De 360-gradenfeedbackmethode onderscheidt zich van ‘gewone’ feedback doordat de feedback vanuit meerdere perspectieven wordt gegeven en zo een objectiever en genuanceerder beeld van de beoordeelde geeft.

Weblink bron
Renske Start
 “Wat is 360-gradenfeedback?” (22 oktober 2019) op hrcommunity.nl


paardenmarkt

samenstelling van paard zn en markt zn met het invoegsel -en-

horse market

een markt waarop (levende) paarden verhandeld worden

Tweehonderd ton houtsnipppers zijn er in het stadspark gestort voor alle paarden die naar het park gebracht zijn. Het koninklijk gezelschap ziet hier topmenners en ook een Olympische hoefsmid. Weert houdt nog steeds een paardenmarkt in ere.

Weblink bron “Koninginnedag in Thorn en Weert” (30-04-2011), NOS

Het bestuur van de BIZ Centrum Goor en de organisatie van de Goorse Wintermarkt hebben samen besloten om de Paardenmarkt [sic!] en het wintersgenieten als evenement gecombineerd in de Goorse Wintermarkt uit te stellen tot het derde weekend in december 2021.

Weblink bron
Gerard Smink
 “Goor stelt Paardenmarkt uit” (14-10-2020), Tubantia


reissector

samenstelling van reizen ww en sector zn

reissectoren (plural)
reissectors (plural)

alle bedrijven die zich specialiseren in reizen en toerisme

Het gaat goed met de reissector. Dat is vooral te danken aan 65-plussers. Die gaan steeds vaker op vakantie en geven dan veel geld uit, blijkt uit onderzoek van reisbrancheorganisatie ANVR, het Nationaal Ouderenfonds en ABN Amro.

Weblink bron “Reisbranche profiteert: 65-plussers laten hun geld rollen” (13-02-2018), NOS

Hij is blij met het grote aantal maatschappijen dat van Schiphol vertrekt. "Als reissector zijn wij blij met al die directe verbindingen. Ik ken geen andere luchthaven van zo'n klein land met zoveel directe verbindingen."

Weblink bron “Topdrukte Schiphol: rennen naar de gate en dan boos op cabinepersoneel” (01-04-2017), NOS


grotematenwinkel

samenstellende samenstelling van grote bn, maten zn en winkel zn , in een schrijfwijze met koppeltekens aangetroffen vanaf 1984 (zie vindplaats hieronder)

Übergrößengeschäft

kledingzaak voor mensen met een fors postuur, voor wie het aanbod van confectiekleding minder groot is

Hij kan met één armgebaar het hele dorp hier omvatten (we gaan niet voor niks naar die grotematenwinkel).

Weblink bron
Marleen Blommaert
 56 7 54 01 in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 253 nr. 8 (11 januari 2011), p. 2 kol. 1

Maar de gemiddelde Nederlandse vrouwenmaat is 42, en dus zijn een heleboel vrouwen veroordeeld tot grotematenwinkels.

Weblink bron
Milou van Rossum
 “Een baggy jeans in maat 48” (23 februari 2013) op nrc.nl

Maar voor een nog jonge vrouw met maat 44 of 46 is het niet leuk zo’n grote-maten-winkel binnen te stappen.

Loes Sewing
 Grote maten ziin ook mensen in: Algemeen Dagblad , jrg. 39 nr. 107 (3 september 1984), Stichting Algemeen Dagblad, Rotterdam, p. 11 kol. 4


vliegmaatschappij

samenstelling van vliegen ww en maatschappij zn

vliegmaatschappijen (plural)
vliegmaatschappijtje (diminutive singular)
vliegmaatschappijtjes (diminutive plural)

een bedrijf dat vervoer door de lucht aanbiedt

Weblink bron “Doek valt voor Britse vliegmaatschappij Flybe, vliegtuigen aan de grond” (05-03-2020), NOS

Ook andere Europese landen komen met steunpakketten om 'hun' vliegmaatschappij overeind te houden.

Weblink bron “Zo ondersteunen andere Europese landen hun luchtvaartmaatschappijen” (26-04-2020), NOS


kerstverkoop

de verkoop in de kerstperiode, de drukste verkoopperiode van het jaar voor veel winkels

De kerstverkoop zorgde voor een omzet die anders in drie maanden bij elkaar gehaald wordt.


kerstbomenmarkt

Samenstelling van kerstboom en markt met het invoegsel -en-

verkoopgelegenheid waar men kerstbomen verkoopt

De kerstbomenmarkt bevond zich midden in het bos waar mensen zelf hun kerstboom mochten uitkiezen en omzagen.


businessplan

samenstelling van business zn en plan zn

businessplannen (plural)
businessplannetje (diminutive singular)
businessplannetjes (diminutive plural)

een formeel document met bedrijfsdoelstellingen, methoden, hoe en wanneer deze doelstellingen kunnen en moeten worden bereikt

De overname had volgens Van den Oever en Van der Pas kans van slagen, "maar dan had alles precies op zijn plek moeten vallen. Ruimte voor tegenslag was er niet. Het businessplan kende geen marge voor tegenvallers. Toen die er toch kwamen, klopten de rekensommen al snel niet meer."

Weblink bron
Louis Dekker
 “'Valse start brak Saab op'” (22-11-2012), NOS

Iedere topsector maakte een businessplan dat wordt gedragen door het bedrijfsleven, kennis- en innovatie-instellingen en de overheid. De plannen zijn inmiddels omgezet tot roadmaps en innovatiecontracten, zegt Wientjes.

Weblink bron “Het belang van export” (27-09-2012), NOS

Hoofdredacteur Jan-Jaap Heij schrijft dat het ook niet mogelijk is om meteen op 1 april, wanneer de papieren krant stopt, een doorstart te maken. De redactie van De Pers gaat de hele maand april gebruiken om een businessplan op te stellen.

Weblink bron “De Pers op papier verdwijnt zeker” (23-03-2012), NOS


businessstrategie

samenstelling van business zn en strategie zn

plan hoe een bedrijf kan blijven voortbestaan en winst maken

Van Hool is een van de grootste busbouwers in Europa. Het bedrijf telt zo'n 4.000 werknemers en produceert jaarlijks 1.500 autocars en meer dan 5.000 industriële voertuigen. 'Als gevolg van verschuivingen op de wereldmarkt moet Van Hool een geheel andere businessstrategie dan voorheen toepassen, namelijk zich resoluut gaan richten op de nichemarkt van luxe cars en de productie van de standaardbussen overbrengen naar Macedonië', zegt Peeters.

Weblink bron
gjs
 “Vlaamse regering geeft 1,2 miljoen euro opleidingssteun aan busbouwer Van Hool” (11/01/2013), De Standaard


adhocratie

afleiding van ad hoc met het achtervoegsel -cratie

organisatievorm die gekenmerkt wordt door een beperkte formele structuur en waar beslissingen worden genomen op basis van persoonlijke contacten

De hiërachie is sterk geformaliseerd en gestructureerd. De lange-termijnoriëntatie is stabiliteit, voorspelbaarheid en efficiëntie. De marktcultuur is resultaat-georiënteerd en competitiegericht. De clancultuur steunt op loyaliteit en traditie. En de adhocratie is dynamisch, ondernemend en creatief.

Weblink bron “HET BOEKEN-ONDERZOEK. Omgaan met cultuurverandering” (12/09/2006), De Standaard


bloempje van Catharina

verbinding van  bloempje, van en Catharina, eponiem dat verwijst naar de Russische keizerin Catharina de Grote
Volgens overlevering zag zij ooit in het voorjaar een mooi bloempje en wilde voorkomen dat iemand erop zou trappen. Daarom zorgde ze ervoor dat er een bewaker bij dit bloemetje kwam te staan. Toen het bloemetje was uitgebloeid, dacht niemand eraan dat de order kon worden ingetrokken. Zo bleef er nog lange tijd een bewaker op een vreemde plaats geposteerd, terwijl op den duur niemand meer wist waarom.

bloempjes van Catharina (diminutive plural)

regel of werkwijze in een organisatie die door veranderde omstandigheden niet zinvol meer is, maar toch in stand blijft

Heeft u de hierboven genoemde verklaring wel eens gezien? (…) Het is een typisch voorbeeld van een bloempje van Catharina: "Ik weet niet waarom we het zo doen, maar we doen het al jaren, dus het zal wel goed zijn."

Weblink bron
Gert-Peter den Hollander
 “Geheime controleverklaring bij deponeringsjaarrekening van middelgrote rechtspersoon” (21 februari 2020) op accountant.nl

De bezuinigingen op de kunst en cultuur kunnen ook gebruikt worden omde sector eindelijk eens te saneren op dood hout en ‘bloempjes van Catharina’.

Weblink bron
J.G.A. van Mierlo
 Bezuinigingen op kunst en cultuur in: Fiscaal Tijdschrift FIRM, jrg. 19 nr. 1 (oktober 2011)


midden- en kleinbedrijf

samentrekking van de verbinding van  middenbedrijf, en en kleinbedrijf

2. midden- en kleinbedrijven (plural)
mkb

De eerste benaming voor een categorie bedrijven is de oorspronkelijke betekenis. In het tweede decennium van de 21e eeuw is het ook in gebruik gekomen om afzonderlijke bedrijven aan te duiden, hoewel sommige taalgebruikers dit afwijzen.

in Nederland gangbare aanduiding voor een onderneming met minder dan 250 werknemers

In 2016 waren ruim 4,2 miljoen mensen werkzaam voor midden- en kleinbedrijven.

Weblink bron “Nederlands MKB blijft groeien: hogere omzet en meer banen” (17 november 2017) op rijksoverheid.nl

Best een gok: als buitenlander in Rusland een midden- en kleinbedrijf opzetten.

Weblink bron
Caroline van Keeken
 “Bitterballenkraam pal voor het Kremlin” (20 februari 2016) op nrc.nl


aanspreekcultuur

samenstelling van aanspreek ww en cultuur zn

culture of approach

geheel van omgangsvormen waarin mensen gewend zijn elkaar terugkoppeling op gedrag...

geheel van omgangsvormen waarin mensen gewend zijn elkaar terugkoppeling op gedrag en houding te geven, zonder bijbedoelingen of onplezierige gevolgen

Een aanspreekcultuur die door alle medewerkers als vanzelfsprekend wordt ervaren en waarbij ruimte is voor een eigen mening, zonder dat het gevoel ontstaat afgerekend te worden.

Weblink bron
Wil Nuij
 “‘Centraal georganiseerd -Lokaal verankerd’ : Over de organisatie, inrichting en sturing van het robuuste politiebasisteam” (maart 2015), Erasmus Universiteit Rotterdam, masterscriptie


Schiphol

van Middelnederlands Sciphol samenstelling van scip zn "vaartuig" en hol zn "laaggelegen, moerassige plaats" , oorspronkelijk de naam voor een ondiep maar bevaarbaar water

nationale luchthaven van Nederland, ten zuidwesten van Amsterdam

Ze wijst op een foto van een onooglijk grijs vrachtwagentje op de parkeerplaats van Schiphol. Dat was een auto van het timmerbedrijf waar mijn vader werkte. Hiermee bracht een oom ons naar het vliegveld – de koffers stuiterden achterin de laadbak.

Weblink bron
Annemarie Haverkamp
 “De grote reis van Gerry en Gerrit” (1 april 2021) op nrc.nl

Maar groot of beursgenoteerd betekent niet: immuun voor de crisis. KLM, Schiphol en de ov-bedrijven leden verlies.

Weblink bron
Jorg Leijten & Menno Tamminga
 “Na de eerste schrik kwam toch vaak het dividend” (26 maart 2021) op nrc.nl

Even speelde men met de gedachte bij Schellingwoude een fabriek te bouwen voor zogenoemde ‘landvliegtuigen’, want die hebben de toekomst. Maar uiteindelijk liepen de plannen voor een internationale luchthaven op niets uit en viel de keuze op Schiphol. Het had dus niet veel gescheeld of bij Schellingwoude had Amsterdam Airport gelegen.

Weblink bron
Kester Freriks
 “Enclave aan het IJ waar bijna Amsterdam Airport had gelegen” (22 januari 2021) op nrc.nl

Hij probeerde alles om van zijn slapeloosheid af te komen, maar niets mocht baten. Even was de hoop gevestigd op een duur Japans apparaat dat rustgevende lichtstralen beloofde te projecteren, maar dat werd hem dan weer door een beveiliger op Schiphol afgenomen.

Weblink bron
Sebastiaan Kort
 “Misschien deugde er iets niet aan die grootouders” (2 april 2020) op nrc.nl


Gasunie

samenstelling van gas zn en unie zn , (verkorting) van "N.V. Nederlandse Gasunie"

Nederlands staatsbedrijf dat aardgas transporteert

Vanwege dat publieke belang is de overheid de enige aandeelhouder in bedrijven als NS, Gasunie en hoogspanningsnetbeheerder Tennet.

Weblink bron
Menno Tamminga
 “Pas op! Staatsbedrijf is nieuwe multinational” (2 juli 2019) op nrc.nl


automatiseringsbedrijf

samenstelling van automatisering zn en bedrijf zn met het invoegsel -s- , in de betekenis "onderneming die andere ondernemingen helpt met het gebruiken van computers" aangetroffen vanaf 1966 (zie vindplaats hieronder)

automatiseringsbedrijven (plural)
automatiseringsbedrijfje (diminutive singular)
automatiseringsbedrijfjes (diminutive plural)

onderneming die andere bedrijven helpt met het gebruiken van computers

Bij de parlementaire commissie die ICT-falen bij de overheid onderzocht werd de situatie door een topbestuurder van een automatiseringsbedrijf zo samengevat: „Als de overheid vraagt om een auto zonder stuur, dan waarschuwen we wel. Maar daarna leveren we een auto zonder stuur.

Weblink bron
Derk Stokmans
 “Het geheim van een goede ICT’er” (9 oktober 2015) op nrc.nl

Hoewel automatiseringsbedrijven de afgelopen weken graag vertelden hoe belangrijk zij het belang van de klant vinden, zijn het natuurlijk geen liefdadigheidsinstellingen.

Weblink bron
Derk Stokmans
 “Erger dan dit kan het niet worden” (7 juni 2014) op nrc.nl

Met de beursgang voegt UCC zich in een rij van nieuw genoteerde automatiseringsbedrijfjes, zoals ICT en CSS.

Weblink bron
Michiel van Nieuwstadt
 “UCC was bang voor grote broer” (6 september 1997) op nrc.nl

AE Kluwer Uitgeversmaatschappij in Deventer heeft een automatiseringsbedrijf opgericht onder de naam IJsselbrein. Deze dochter zal niet alleen werken voor Kluwer. Ook andere bedrijven kunnen op de computer van IJsselbrein hun administratie laten verrichten.

Kortom in: De Volkskrant , jrg. 44 nr. 12558 (18 februari 1966), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 2 kol. 1


midoffice

organisatie die zorgt dat de communicatie tussen de balie (waar direct klantencontact is) en het kantoor (dat in principe geen direct klanten contact heeft) goed verloopt

De firma Exxellence (let even op de gekunstelde naam en spelling!) heeft verreweg de geilste kraam op het KING-congres. Een achterwandje met een jonge vrouw met een kek hoofdtelefoontje op en een servicegerichte glimlach suggereert dat Exxellence organisaties injecteert met flexibele en vriendelijke schoonheden van het type stewardess. Maar het tegendeel is waar: het bedrijf laat softwarematig ‘front- en midoffices’ draaien waar je als leidinggevende weinig of geen omkijken meer naar hebt.

Weblink bron “De voelfactor!” (14/01/2011), HP de Tijd

Sinds 2001 is Keller directeur van het door hem opgerichte M&I/Argitek, dat zich onder meer bezighoudt met advies rond ICT-architectuur en ICT aanbestedingen. Argitek is m.n. bekend door het onderzoek naar zogenaamde midoffice en zaaksystemen voor de lokale overheid. Keller heeft een groot aantal seminars en boeken op zijn naam staan.

Weblink bron “Wouter Keller” (geraadpleegd 20 juli 2021), Wikipedia


missionstatement

een beknopte omschrijving van de hogere doelstelling van een bedrijf of organisatie

Waarschijnlijk heeft deze look & feel www.organicchampagne.nl geïnspireerd tot het ontwikkelen van hun ‘Organic Champagnebag’, een cadeauverpakking bedoeld om het omgevingsvriendelijke missionstatement van deze niche internetaanbieder te onderstrepen.

Weblink bron “Aan de biochampagne” (05/11/2010), HP de Tijd

Volgens het bedrijf was de keuze voor Meade unaniem. ‘Toen we de naam van ons nieuw product bedachten - “fearless” - dachten we meteen aan Katie’, zegt ceo Kenny Kahn. ‘Zij is écht fearless.’ Kahn wijst er ook nog op dat in de missionstatement van Beauty & Pin-Ups staat dat het bedrijf iedereen wil helpen om in de spotlight te staan.

Weblink bron “Reclamedebuut voor model met downsyndroom” (04/04/2016), De Standaard


privéclub

De gecontroleerde vrouwen werkten in de zogenoemde niet-vergunde prostitutie, dus vanuit woningen of hotels. De politie richtte zich speciaal op die groep omdat in de vergunde prostitutiebranche, zoals bij bordelen en in privéclubs, al veel toezicht en controle is.

Weblink bron “Signalen van mensenhandel bij tien prostituees
18 oktober 2014” op nrc.nl


aspirant-koper

samenstelling van aspirant zn en koper zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.I onder (1)

iemand die het plan heeft iets aan te schaffen

Het is onder makelaars een clichézinnetje: „Een logeerkamer? Dat zijn de duurste vierkante meters van het huis.” Menige aspirant-koper knikt dan blij: dat is waar! Zo’n kamer staat maar leeg, zonde eigenlijk.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Alsof leven een vorm van binnenhalen is” (6 juli 2020) op nrc.nl

Voetbalbond KNVB wil de verkoop van een betaaldvoetbalclub in het uiterste geval kunnen tegenhouden. (…) De KNVB bereidt volgens de directeur nieuwe regelgeving voor om aspirant-kopers vooraf tegen het licht houden.

“KNVB wil vetorecht bij verkoop clubs” (3 februari 2016) op nrc.nl


verkeersbureau

samenstelling van verkeer zn en bureau zn met het invoegsel -s-

onderneming die adviezen uitbrengt over mogelijkheden om de veiligheid of doorstroming van wegvervoer te verbeteren

De meeste klappen – een verkeersbureau telde er 79 in de afgelopen vijf jaar – leiden tot verwondingen of blikschade, maar dit jaar vielen er ook drie doden kort na elkaar.

Weblink bron
Freek Schravesande
 “Langs ‘de dodenweg’ wachten omwonenden op de volgende klap” (6 mei 2021) op nrc.nl

Om verdere opstoppingen en files op de S100 in Nijmegen te voorkomen, zijn extra maatregelen nodig, blijkt uit onderzoek van verkeersbureau Goudappel Coffeng.

Weblink bron
Geert Willems
 “Zo loopt Nijmegen vast, actie is nodig” (11 december 2018), fotobijschrift op destentor.nl


toeristenbureau

samenstelling van toerist zn en bureau zn met het invoegsel -en-

onderneming waar mensen die voor hun genoegen een reis willen maken terecht kunnen om hun vervoer en verblijf te regelen

Toeristenbureaus zien hun reserveringen voor de VS met driekwart kelderen.

Weblink bron
Paul Friese
 “De week” (29 september 2001) op nrc.nl


theaterbureau

samenstelling van theater zn en bureau zn

onderneming die voor artiesten optredens organiseert

Het leek hem toen een aardig idee in dat kader ook een wedstrijd uit te schrijven voor beginnende cabaretiers. Dat werd het Leids Cabaretfestival. En daaruit ontstond na enkele jaren zijn theaterbureau, dat aanvankelijk vooral de boekingen ging verzorgen voor festivalwinnaars die een cabaretcarrière wilden beginnen.

Weblink bron
Henk van Gelder
 “Waaróm de cabaretier een grap maakte, dat vond Harry Kies (67) belangrijk” (30 december 2020) op nrc.nl

Terwijl gesubsidieerden steeds moeilijker het schouwburgpubliek weten te vinden, slagen theaterbureaus als Hummelinck Stuurman, Wallis en Bos erin toneel te maken dat voldoet aan de artistieke maatstaven van critici en andere fijnproevers, én aan de vermaakeisen van het grote publiek.

Weblink bron
Wilfred Takken
 “‘Meer dan negen acteurs gaat echt niet’” (4 april 2008) op nrc.nl


seksboetiek

seksboetieken (plural)
seksboetieks (plural)

winkel waar porno en artikelen voor erotische spelletjes worden verkocht

Iedere keer als ik langs seksboetiek Nolly moet met een zak vol boodschappen, mijn oma of wat piepjonge nichtjes, staar ik in een etalage vol kolossale plastic piemels, opengesperde vagina's en van die tuigjes waarin nog wel eens een Engelse politicus dood wordt aangetroffen.

Weblink bron
Joris Luyendijk
 “Van wippestein in het openbaar” (13 augustus 2003) op nrc.nl

In de aanloopstraten tussen de haven en het winkelhart, zoals de kop van de Walstraat en de Nieuwe Dijk, staan veel winkels leeg, of er zijn gokhallen en seksboetieks gevestigd.

Weblink bron
Henk Donkers
 “Zeelands zegen” (14 maart 2003) op nrc.nl

Bij mij daarentegen drijft direct de onthutsende proleterigheid van het eerste panorama van de hoofdstad, als je het Centraal Station uit komt, boven: een wanstaltige keten hamburgertenten, seksboetieken en toeristenwinkels.

Rob Schouten
 “Schouten” (25 september 2002) op trouw.nl


opdrachtverklaring

samenstelling van opdracht zn en verklaring zn

De middengroep is lastiger: daar wordt iets voor bedacht wat lijkt op de wet DBA, met een module waarin moet worden opgegeven hoe de opdracht wordt ingevuld. Dit noemen ze in het coalitieakkoord de 'opdrachtverklaring', maar onduidelijk is nog wat dat precies is.

Weblink bron “'Geen echte doorbraak, maar zo gaat de arbeidsmarkt wel de goede kant op'” (13-10-2017), NOS

Let wel: de discussies gingen niet over de inhoud van de vakken, wel over de identiteit van het katholiek onderwijs – een zeer fundamentele kwestie. De vorige tekst daarover, die toen nog opdrachtverklaring heette, dateert al van 1994. Boeve: ‘We waren aan een herziening toe.’

Weblink bron
Stijn Cools
 “Katholiek onderwijs hertekent opdracht: alle overtuigingen welkom in lerarenkamer” (22/01/2019), De Standaard


hypotheekbank

samenstelling van hypotheek zn en bank zn

onderneming die geld uitleent met onroerend goed als onderpand voor de betaling van rente en aflossing

Liever zou DNB meer gespecialiseerde banken zien: spaarbanken, hypotheekbanken, zakenbanken.

Weblink bron
Chris Hensen
 “DNB: banken moeten zich meer specialiseren” (19 juni 2015) op nrc.nl

De hypotheekbank wil hem wegens betalingsachterstand uitzetten en het huis begin volgende maand bij executie veilen.

Weblink bron
Raymond van den Boogaard
 “Een pand wordt kunstwerk uit protest” (21 augustus 2014) op nrc.nl


koopvaart

van Middelnederlands coopvaert, samenstelling van koop zn en vaart zn

verscheping van goederen om ze met winst te verhandelen

De waterweg is diep genoeg voor de koopvaart, en kan aan grotere olietankers doorgang bieden dan het Panama- of Suezkanaal.

Weblink bron
Frank Kuin
 “Brekend ijs” (23 september 2000) op nrc.nl


bouwmaatschappij

samenstelling van bouw ww en maatschappij zn

groot bedrijf dat woningen, bedrijfspanden en andere gebouwen maakt

Shijiazhuang, dat nu 10 miljoen inwoners telt, moet groeien naar een megametropool met 15 miljoen inwoners, naar een chemisch en farmaceutisch wereldcentrum, waar niet alleen iedereen goed werk heeft en een mooi appartement bewoont, maar ook „gelukkig” is, zo blijkt uit de folders van de bouwmaatschappijen.

Weblink bron
Oscar Garschagen
 “Vooruitgang, daar mag je niet tegen zijn” (16 maart 2013) op nrc.nl

Vader was aannemer en opzichter bij een bouwmaatschappij, moeder was schoonmaakster.

Weblink bron
Mark Duursma
 “Volksjongen onvoldoende diplomaat voor politiek” (21 juli 2003) op nrc.nl


shiftverband

samenstelling van shift zn en verband zn

werken op verschillende tijden volgens een dienstrooster


wrijvingsverlies

samenstelling van wrijving zn en verlies zn met het invoegsel -s-

verminderde resultaten veroorzaakt door onenigheid of omslachtige procedures in een organisatie

Bovendien heeft de opsplitsing van de dienst in negen regio's de organisatie misschien dichter bij de klant gebracht (…) maar de decentralisatie heeft tevens geleid tot meer bureaucratische `overhead' en het daarmee gepaard gaande wrijvingsverlies.

Weblink bron
Hubert Smeets
 “Van der Aa met sociale dienst terug bij af” (14 juni 2001) op nrc.nl

Al die losse functionele regio's bergen niet alleen het gevaar in zich van bureaucratische wrijvingsverliezen, ze bevorderen ook niet de democratische controle.

Weblink bron “Lappendeken” (28 januari 1991) op nrc.nl


sourcing

Typerend in deze zaak is volgens kantonrechter Kuipers een filmpje dat in het dossier zat waarin een voormalig directeur Sourcing & Sustainability bij PostNL tijdens een presentatie uitlegt dat ‘65% van de kosten in de factor arbeid zit’, waarbij hij onder andere opmerkt dat ‘de ballast’ die een cao met zich meebrengt, bij contracting geen meer rol speelt.

Weblink bron
Gerben Kuitert
 “Rechter: PostNL en In Person gebruikten ‘schijnconstructie’ pakketsorteerders” (07-05-2019), Tubantia


gereedschapsmaker

samenstelling van gereedschap zn en maker zn met het invoegsel -s-

onderneming die duurzame voorwerpen vervaardigt die mensen gebruiken om hun werk te kunnen doen

Gereedschapsmaker Rex Tools uit Apeldoorn schrapt 40 van de 52 banen. Rex Tools verplaatst de productie naar Duitsland. Daar nam het onlangs het Duitse Heller over.

Weblink bron “Rex Tools schrapt 40 banen” (27 maart 1999) op nrc.nl


scheepstimmerbedrijf

samenstelling van schip zn en timmerbedrijf zn met het invoegsel -s- , met klinkerwisseling /ɪ/ in /e/
Schepen werden oorspronkelijk van hout gemaakt; toen later ook andere materialen gangbaar werden, bleven bij het construeren van schepen aanduidingen met het woord "timmeren" in gebruik.

onderneming die houten vaartuigen bouwt of het houtwerk maakt van schepen met een metalen of kunstof romp

De kantonrechter in Rotterdam stelde vorig jaar de weduwe van een asbestosepatiënt in het gelijk die vond dat de werkgever van haar man, een scheepstimmerbedrijf, in het begin van de jaren zeventig meer maatregelen had moeten nemen dan het verstrekken van stofsnuitjes en stofzuigers.

Weblink bron
Jacques Herraets
 “Aantal gevallen van kanker door asbest zal naar verwachting nog sterk toenemen; Asbestslachtoffers voeren complexe juridische strijd met werkgevers” (30 november 1991) op nrc.nl


besturingsorgaan

samenstelling van besturing zn en orgaan zn met het invoegsel -s-

onderdeel van een organisatie dat te behalen doelstellingen en te gebruiken werkwijzen bepaalt

Zo mag men niet verwachten onmiddellijk een definitieve oplossing te vinden, maar men moet leren werken met een besturingsorgaan dat telkens de aanpassing aan gewijzigde situaties en doelstellingen tot stand weet te brengen.

Vollebergh e.a. (geciteerd)
 Conclusie na onderzoek: Nationale Kulturele Raad moet NCC vervangen in: De Telegraaf , jrg. 38 nr. 13800 (4 maart 1970), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam, p. 3 kol. 3

In de leiding van de besturingsorganen van de gesocialiseerde bedrijven zouden vier belangengroepen steeds vertegenwoordigd zijn: arbeiders, technici en bedrijfsleiders, consumenten en de overheid.

Bart Tromp
 “Het sociaal-democratisch programma. De beginselprogramma's van SDB, SDAP en PVDA 1878-1977.” (2002), Bert Bakker, Amsterdam, ISBN 9035125266, p. 191

middel om richting te geven aan een organisatie

Bij tal van ondernemingen begint men de ondernemingscultuur inmiddels te gebruiken als een subtiel besturingsorgaan dat doorwerkt in de officiële besluitvormings- en bestuursprocessen. Ze wordt tot het "bindmiddel' dat de onderneming bijeenhoudt.

Weblink bron
Manfred Kets de Vries
 “De zin van bedrijfsliederen en aparte directie-wc's” (18 februari 1993) op nrc.nl


aankoopbon

aankoopbonnen (plural)
aankoopbons (plural)
aankoopbonnetje (diminutive singular)
aankoopbonnetjes (diminutive plural)

papieren bewijs dat men een bepaald product gekocht heeft en men ontvangt na het betalen van de prijs

Klanten die het product niet willen gebruiken, kunnen de peertjes terugbrengen en hun geld terugkrijgen. Een aankoopbon is niet nodig.

Weblink bron “Ontvlambare stoofpeertjes terug” (14-12-2012), NOS

Hij vraagt daarom iedereen nog eens op zolder of in de kelder te zoeken naar oude kasboekjes of bijvoorbeeld de aankoopbon van de eerste auto en die op te sturen naar Kasboekje van Nederland aan de Universiteit Utrecht.

Weblink bron “Gezocht: oude loonzakjes en voedselbonnen voor het Kasboekje van Nederland” (04-10-2017), NOS


aankoopprijs

samenstelling van aankoop zn en prijs zn

aankoopprijzen (plural)
aankoopprijsje (diminutive singular)
aankoopprijsjes (diminutive plural)

de hoeveelheid geld die een handelaar betaalt bij het kopen van een product

De nabestaanden van een consortium van Joodse kunsthandelaren haalden eerder bakzeil bij de Duitse commissie die gaat over de teruggave van kunst die geroofd werd door de nazi's. De handelaren kochten de Welfenschatz in 1929 aan en verkochten die in 1935 voor ongeveer de helft van de aankoopprijs aan de deelstaat Pruisen. De aankoop was een cadeau van nazikopstuk Hermann Göring, destijds premier van Pruisen, aan Adolf Hitler.

Weblink bron “Amerikaans Hooggerechtshof buigt zich over Duitse roofkunstzaak” (06-12-2020), NOS

Geld wordt dan verdiend met het verschil tussen de hogere verkoopprijs en de lagere aankoopprijs.

Weblink bron
André Meinema
 “Shortsellers, beursspeculanten en activisten: de beurs is als het Wilde Westen” (03-02-2021), NOS


auto-export

verkoop van personenwagens naar het buitenland

Onderzoek naar misstanden auto-export: Nieuwsuur ontdekte dat er in Libië talloze auto's rondrijden met Nederlandse kentekenplaten. Dat is illegaal. De kentekenplaten horen volgens de Nederlandse wet vernietigd te worden, voordat auto's worden geëxporteerd. De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) kondigt een onderzoek aan.

Weblink bron “Onderzoek naar misstanden auto-export” (09-01-2013), NOS

Trump mocht brullen van de NAVO-leden, zolang er maar niet concreet werd afgesproken dat de uitgaven versneld moesten toenemen. Zo zei hij dat de Duitsers 'bad' zelfs 'very bad' zijn vanwege hun auto-export.

Weblink bron
Bert van Slooten
 “Trump op bezoek in Europa: geen doorbraken maar ook geen brokken” (27-05-2017), NOS


auto-exporteur

samenstelling van auto zn en exporteur zn

bedrijf dat personenvoertuigen verkoopt aan het buitenland


auto-import

een vierwielig gemotoriseerd personenvervoersmiddel kopen uit het buitenland


auto-importeur

samenstelling van auto zn en importeur zn

bedrijf dat vierwielige gemotoriseerde personenvervoersmiddelen koopt in het buitenland om ze te verkopen in het binnenland


bedrijfsintern

samenstelling van bedrijf zn en intern bn met het invoegsel -s-

bedrijfsinterne (inflected positive)
bedrijfsinterns (partitive positive)

Voorts blijkt uit de studie dat de bedrijven de problemen wel kennen (81 procent), maar dat ze geen oplossingen zien (46 procent). Bedrijfsinterne oplossingen (zoals flexibele begin- en einduren en het tele-thuiswerken) zijn vrij beperkt en bedrijven rekenen vooral op externe oplossingen, zoals de verbetering van de multimodaliteit (circa 70 procent is ontevreden over de diversiteit van het transportaanbod) en fiscale voordelen voor openbaar vervoer.

Weblink bron
kld
 “Bijna driekwart bedrijven heeft mobiliteitsprobleem” (18/12/2003), De Standaard

“In de praktijk betekent dat we ook meer bedrijfsinterne programma's willen uitbouwen voor ondernemingen die een begeleidingstraject willen”, voegt Christian Leysen daaraan toe.

Weblink bron
Karin De Ruyter
 “UAMS gaat internationaal” (09/07/2005), De Standaard


bedrijfskritisch

samenstelling van bedrijf zn en kritisch bn met het invoegsel -s-

bedrijfskritischer (uninflected comparative)
bedrijfskritische (inflected positive)
bedrijfskritischere (inflected comparative)
bedrijfskritischers (partitive comparative)

wat van doorslaggevend belang is voor het functioneren van een onderneming

In de tweede plaats zijn er veel vacatures ontstaan door ondoordachte ontslaggolven. Men komt er langzaam achter dat men iets te hard van stapel is gelopen en dat nu blijkt dat er toch enkele bedrijfskritische ondersteunende processen in de knel komen. Er moet dus snel weer volk bij.

Weblink bron “Top bedrijfsleven ontbeert visie” (27 november 2003), Reformatorisch Dagblad

Werknemers die geen bedrijfskritische taken uitvoeren en niet vanuit huis kunnen werken moeten op onbetaald verlof.

Weblink bron “Tesla verlaagt salarissen wegens coronavirus” (8 april 2020), Reformatorisch Dagblad


autohandel

Het gaat bijvoorbeeld om ngo's, religieuze organisaties of bedrijven in sectoren waarin witwassen, fraude of corruptie relatief vaker voorkomen. Dat kunnen sectoren zijn waarin veel contant geld omgaat, zoals de autohandel, de handel in dure sieraden of bijvoorbeeld de handel in landbouwproducten.

Weblink bron “Onderzoek naar negatieve bijwerkingen anti-witwasregels banken” (03-09-2020), NOS

De bedrijfsleider van een autohandel in Borne betuigt spijt dat hij met een aantal medewerkers een borrel heeft gedronken. De politie kwam gisteravond langs op de melding van een feest - dat is nu verboden. Volgens de bedrijfsleider was het geen feest.

Weblink bron “'Ik heb er spijt van dat ik met 7 of 8 mensen binnen was'” (04-04-2020), NOS


bedrijfsbureau

samenstelling van bedrijf zn en bureau zn met het invoegsel -s-

support unit

afdeling die zich bezig houdt met de planning en indeling van werkzaamheden in een onderneming

Zo wordt er sinds vorig jaar gewerkt met één ingang voor burgers met een vraag, is er nu één postbus en één telefoonnummer (14053). „Dat nummer komt voort uit een landelijk project”, verklaart Petra Bout, hoofd Bedrijfsbureau. „Als klanten niet weten waar ze moeten zijn, kan de klant dit nummer bellen. Het oude nummer blijft nog wel in gebruik.” Petra Bout geeft toe dat de vijf cijfers wel even wennen zijn.

Weblink bron “Stadskantoor heeft alweer de beste balie van het land” (05-07-2011), Tubantia

Het lijkt de ideale oplossing om een grauwe, versmeerde berging voor afvalcontainers een wat vriendelijker tint te geven. De bewoners van de St. Josephstraat zijn er in elk geval blij mee. „Wij horen positieve geluiden”, zeggen wijkconsulent Marianne Wiehink en de coördinator van het bedrijfsbureau van WBO Wonen Gerben Heering.

Weblink bron “Volksbuurt op wallprint” (04-09-2012), Tubantia


bedrijfschef

samenstelling van bedrijf zn en chef zn met het invoegsel -s-

operations superintendent

iemand die de dagelijkse leiding heeft van een bedrijf

Wie de definitie van de Van Dale uit 1999 bekijkt concludeert: nee, déze secretaresse bestaat in elk geval niet meer: "werkneemster die de correspondentie van een bedrijfschef opneemt, uittikt en verzendt, telefoonzaken namens de chef afhandelt en dergelijke." Brieven typen op dubbele vellen met een carbonnetje ertussen, doen wat de baas zegt, gesprekken opnemen in steno en uitwerken op de typemachine: die secretaresse bestaat natuurlijk allang niet meer – en dat is helemaal niets nieuws.

Weblink bron
Ellen van de Beek
 “Secretaresse zoekt naar nieuwe rol” (18 april 2012), Reformatorisch Dagblad


bedrijfshulpverlening

samenstelling van bedrijf zn en hulpverlening zn met het invoegsel -s-

de hulp die wordt verleend bij ongewenste gebeurtenissen in een organisatie, die de veiligheid en/of gezondheid van de werknemers en andere aanwezigen bedreigen (zoals brand en ongevallen)

Ook de bedrijfshulpverlening is niet overal in orde, net als het brandveiligheidsbewustzijn van medewerkers. Verder wordt geconstateerd dat er te weinig wordt gedaan aan voorlichting over brandveiligheid aan personeel en patiënten.

Weblink bron
Gert-Jan Dennekamp en Hugo van der Parre
 “Brandveiligheid zorg niet in orde” (24-12-2011), NOS

Grote opleidingscentra voor bedrijfshulpverlening spreken van een daling in het aantal cursussen van enkele procenten. Exacte cijfers ontbreken, omdat er geen centrale organisatie is die de cijfers bijhoudt.

Weblink bron “Bedrijfshulpverlener minder getraind” (12-02-2013), NOS


bedrijfsstrategie

samenstelling van bedrijf zn en strategie zn met het invoegsel -s-

corporate strategy

de manier waarop men de lange termijn doelstellingen van een bedrijf of organisatie denkt te kunnen bereiken

Kortom, we zijn rijk. Erg rijk. Volgens de Boston Consulting Group, een wereldwijd adviesbureau op het gebied van bedrijfsstrategie komt dit vooral dankzij stijgende aandeelkoersen. Dit blijkt uit het rapport dat zij vandaag publiceerde.

Weblink bron “We waren nog nooit zo rijk” (01-06-2011), NOS

Niet alleen Wang is boos op de Haagse club. "Nu zijn mijn leidinggevenden woest. De situatie bij ADO beïnvloedt onze bedrijfsstrategie. Investeren we in een voetbalclub en dan worden we uitgescholden", aldus de Chinees, die bijvoorbeeld niet op de hoogte was van de verkoop van Michiel Kramer aan Feyenoord.

Weblink bron “'Wang dreigt met ontslagen bij ADO Den Haag'” (24-01-2016), NOS

Als het Snowdenschandaal iets heeft aangetoond, dan is het wel dat het verzamelen van zoveel mogelijk gegevens een structureel onderdeel is van de bedrijfsstrategie van alle grote Amerikaanse internetbedrijven en van de Amerikaanse regering.

Weblink bron “De vergeefse strategie van een wanhopig Microsoft” (04/02/2014), HP de Tijd


spekslagerij

samenstelling van spek zn en slagerij zn

Zijn voorouders begonnen ooit een klokkenmakerij. Daarna werd het een spekslagerij. Zijn oma, nu 95, vertelt geregeld over koningin Wilhelmina die vroeger in de vaart bij Zoetermeer ging schaatsen en dan per se worst van Van Herwijnen wilde.

Weblink bron
Barbara Rijlaarsdam
 “Klokken, spek, lingerie, wandelspul” (20 augustus 2015) op nrc.nl

Het stijgend verbruik van varkensvlees deed het aantal spekslagerijen in de Mandelstad aangroeien.

Michiel de Bruyne
 De varkensmarkt van Roeselare van 1800 tot heden in: Biekorf., jrg. 67 nr. 11 (november 1966), E. Vercruysse en Zoon, St.-Andries, p. 358


transitorisch

Naamwoord van handeling van transigeren met het achtervoegsel -isch

transitorischer (uninflected comparative)
transitorische (inflected positive)
transitorischere (inflected comparative)
transitorischers (partitive comparative)


bestuurscomité

samenstelling van bestuur zn en comité zn met het invoegsel -s-

groep mensen die leiding geeft aan een organisatie

Volgens het IMF staat de internationale economie er nu wat beter voor dan een halfjaar geleden. Maar de uitdagingen blijven groot, stelde de voorzitter van het bestuurscomité Tharman Shanmugaratnam.

Weblink bron “IMF: politici moeten onzekerheid economie wegnemen” (13-10-2012), Tubantia

Het burgemeestersparlement wordt geleid door een klein bestuurscomité met leden uit alle vijf continenten. Voorzitter is de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen. Behalve Den Haag doen uit Nederland mee Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en de regio Zwolle.


bestuursmodel

samenstelling van bestuur zn en model zn met het invoegsel -s-

blauwdruk voor het bestuur van een bedrijf of organisatie

De licentiecommissie legde Twente een Europees verbod van drie jaar op. Ook zou de licentie van de club ingetrokken worden als de club niet zou meewerken aan een onafhankelijk onderzoek en het bestuursmodel niet ingrijpend zou veranderen.

Weblink bron “Twente schakelt hulp in van oud-directeur Feyenoord” (11-01-2016), NOS

De SP vindt dat de organisatie van Hogescholen en Universiteiten heel anders moet, en roept minister Bussemaker op zo snel mogelijk met een heel nieuw bestuursmodel te komen.

Weblink bron “SP wil plan voor universiteitsbesturen” (10-06-2016), NOS

Wiebes wil weer meer controle krijgen over de Belastingdienst en verandert het bestuursmodel. De Belastingdienst heeft straks niet langer een raad van bestuur, maar valt via een directeur-generaal rechtstreeks onder het ministerie van Financiën.

Weblink bron “Wiebes stelt Belastingdienst onder curatele” (12-10-2016), NOS


binnendienst

samenstelling van binnen bw en dienst zn

inside staff

afdeling van een bedrijf die contact houdt met klanten vanuit het bedrijf zelf

Ze begeleidt mensen uit alle sectoren, legt ze uit. „Van een 23-jarige verkoper binnendienst tot een 55-jarige technicus en alles wat daartussen zit.

Weblink bron
Tim Nijhof
 “Vloeiend Duits spreken gaat niet meer vanzelf in Twente” (11-09-2020), Tubantia

Het ene na het andere bedrijf maakt bekend mensen te moeten ontslaan. Reden: corona. Er zijn minder vluchten, minder treinreizen, minder vakanties, minder festivals, en ga zo nog maar even door. Marcel Beijerink (46) uit Borne was commercieel medewerker binnendienst. Hij kon kiezen uit twee functies, maar na twee weken moest hij al afscheid nemen van zijn nieuwe collega’s.

Weblink bron
Marjolein Kooyman
 “Marcel (46) uit Borne kreeg twee banen tegelijk aangeboden, maar staat nu alsnog op straat” (07-12-2020), Tubantia


buurtsuper

supermarkt die haar klanten vooral in één bepaalde wijk heeft

De inwoners van Bergamo zitten verplicht thuis. "We zijn volledig geïsoleerd", zegt de Nederlandse Edith de Vries. Alleen voor boodschappen in de buurtsuper mag ze één keer per week naar buiten.

Weblink bron “Waarschuwing uit epicentrum Bergamo: 'Nederland reageert veel te traag'” (14-03-2020), NOS

Wat zouden ze meer vrezen: het coronavirus of honger?: De meeste lezers hoeven zich deze vraag, net als ik, niet serieus te stellen. We blijven in ons eigen, veilige huis, houden afstand bij de buurtsuper en wassen bij thuiskomst netjes onze handen.

Weblink bron
Aletta André
 “Lockdown India: terwijl de ene ramp wordt afgewend, voltrekt zich een andere” (05-04-2020), NOS


aanbiedingenpaal

samenstelling van aanbieding zn en paal met het invoegsel -en-

paal waarop de aanbiedingen worden aangekondigd


communicatieafdeling

samenstelling van communicatie zn en afdeling zn

deel van een bedrijf of organisatie dat zich bezighoudt met de uitwisseling van informatie met personen en instelling van buiten de organisatie

Er werkten dagelijks veel mensen aan het nieuwsbericht, zegt RIVM-woordvoerder Harald Wychgel. "We moesten cijfers krijgen van bijvoorbeeld alle GGD's over het aantal nieuwe besmettingen. Vervolgens gingen onze epidemiologen ermee aan de gang en daarna nog de communicatieafdeling. Er was constant die tijdsdruk om maar om 14.00 uur klaar te zijn."

Weblink bron
Mitchell van de Klundert
 “De RIVM-cijfers waren iedere dag stipt op tijd, maar nooit compleet” (30-06-2020), NOS


compartimentering

naamwoord van handeling van compartimenteren met het achtervoegsel -ing

het niet of slecht met elkaar samenwerken van verschillende afdelingen binnen één bedrijf

De gruweldaden kwamen aanvankelijk niet aan het licht door een „cultuur van geheimhouding en compartimentering” waarbij informatie geheim werd gehouden binnen patrouillegroepen.

Weblink bron “’Australische elitetroepen pleegden 39 moorden in giftige cultuur’” (19 nov. 2020), De Telegraaf


controleapparaat

samenstelling van controle zn en apparaat zn

Veel boeren zouden niet hebben geïnvesteerd in hun bedrijf, vertelt vakbondsleider Christos Sideropoulos, maar in veel te dure machines en auto’s: "Ons land had jammer genoeg geen goed controleapparaat. Het dossier van een boer kon makkelijk worden veranderd. Zonder aan voorwaarden te voldoen, kon het geld worden opgestreken."

Weblink bron “Griekse genen: boosheid van de boeren” (18-09-2015), NOS


controleafdeling

samenstelling van controle zn en afdeling zn

gedeelte van een bedrijf of organisatie waar men toezicht uitoefent (op bijvoorbeeld de bedrijfsvoering, de producten en de klanten)

ABN Amro zet stevig in op het op orde krijgen van de klantendossiers en de controle van klanten, geldstromen en witwassen. De bank zet daar 85 miljoen euro voor opzij en gaat vierhonderd extra mensen werven. Bij de controleafdeling Customer Due Diligence werken nu al ongeveer duizend mensen.

Weblink bron “ABN Amro zet geld en mensen in op meer klantencontrole” (13-02-2019), NOS


afslagplaats

een veiling waar de voorgestelde prijs geleidelijk verlaagd word


handelsplaats

samenstelling van handel zn en plaats zn met het invoegsel -s-

handelsplaatsen (plural)
handelsplaatsje (diminutive singular)
handelsplaatsjes (diminutive plural)

plaats waar veel goederen worden verkocht die op andere plaatsen gebruikt gaan worden

In 1282 werd Riga een Hanzestad en daarmee een belangrijke haven- en handelsplaats.


dorpsslager

samenstelling van dorp zn en slager zn met het invoegsel -s-

winkelier die vlees verkoopt aan de bewoners van een kleine stad of nederzetting

Zijn vrouw, dochter van de dorpsslager, laat zich niet zien.

Weblink bron
Ton Voermans
 “‘Eigenaars Chickfriend criminelen? Nee, gewoon normale boerenjongens’” (11-08-2017), Tubantia

Bij de dorpsslager kan een speciaal ZMN-barbecuepakketje worden besteld.

Weblink bron “‘Zölf Met Nemm’n’ naar muzikaal
feest in Lutter openluchttheater” (05-06-2019), Tubantia

Met de toename van de vleesconsumptie groeide ook de vleesproductie (en omgekeerd). Wie de slacht door de dorpsslager midden jaren vijftig vergelijkt met de vleesfabrieken van nu constateert dat zich in de vleesverwerking een revolutie heeft voltrokken.

Weblink bron
Wim Kranendonk
 “Bijbel staat vlees eten toe, maar met mate” (7 januari 2019), Reformatorisch Dagblad


werknemersbijdrage

samenstelling van werknemer zn en bijdrage zn met het invoegsel -s-

werknemersbijdrages (plural)
werknemersbijdragen (plural)

het aandeel van het bedrijfsresultaat dat door werknemers geleverd wordt

Het is allemaal niet zo ingewikkeld: Heineken heeft in 2010 weer een prachtig resultaat bereikt en grotendeels is dit dankzij de werknemersbijdrage aan efficiëntieverhogende en kostenreducerende programma's, aldus Fransien de Jong, bestuurder bij FNV Bondgenoten.

Weblink bron “Meer salaris voor top Heineken ondanks gemor” (21-04-2011), Tubantia

het deel van de premies voor sociale verzekeringen dat door de werknemers wordt betaald

Voorzitter Agnes Jongerius van de vakcentrale FNV lanceerde vorige week het idee om net als enkele jaren geleden een werknemersbijdrage te vragen voor de WW-kassen, omdat het kabinet nu met de tegenvallende economie en oplopende werkloosheid zoekt naar extra bezuinigingen om de overheidsfinanciën op orde te brengen.

Weblink bron “Kamp WW-premie werknemers onverstandig” (06-03-2012), Tubantia


handelsklimaat

samenstelling van handel en klimaat zn met het invoegsel -s-

heersende algemene (economische) toestand in de handel

De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben een gezamenlijk statement gepubliceerd waarin ze bekend maken dat ze wederzijds tarieven verlagen. Deze positieve maatregelen zijn genomen om een beter handelsklimaat tussen de twee partijen mogelijk te maken.

Weblink bron “EU en VS zijn akkoord over verlaging tarieven” (2020-08-25), Customs Support


innovatieklimaat

samenstelling van innovatie zn en klimaat zn

toestand, omstandigheden voor zover die van invloed zijn op innovaties

Bij het versterken van het innovatieklimaat wordt in toenemende mate uitgegaan van het gegeven dat technische innovaties zijn ingebed in en zich manifesteren in sociale innovaties.

Door archive.org gearchiveerde versie van 2017-01-20 “Innovatieklimaat en ondernemingszin”, NS


geelgieterij

[1], [2]: afgeleid van geelgieter met het achtervoegsel -ij

[3], [4]: Naamwoord van handeling van geelgieten met het achtervoegsel -erij

ˌɣelɣitəˈrɛi

geelgieterijen (singular)
geelgieterijtje (diminutive)
geelgieterijtjes (diminutive singular)

Het is een typisch laatgotisch model zoals het ook elders voorkomt en zoals het bijvoorbeeld werk uit Mechelse geelgieterijen in de late middeleeuwen kenmerkt.

C.J.A.C. Peeters
 “De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch.” (1964), Staatsuitgeverij, Den Haag / Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist, p. 346

Ik heb de merkwaardige geelgieterij van den heer Bivort Raymond, buiten Namen, bezocht en de kunde en ijver van denzelven bewonderd.

Gijsbert Karel Hogendorp (graaf van)
 “Bijdragen Tot de Huishouding Van Staat in Het Koningrijk Der Nederlanden, Verzameld Ten Dienste Der Staten-Generaal, Volumes 1-2” (1854), J. Noman en zoon, p. 323

Kenmerkend voor het multifunctionelere karakter van Veendam en Winschoten was dat binnen de bedrijfstak metaal in deze gemeenten ook nog geelgieterijen en tingieterijen (Winschoten) en scharenslijperijen (Veendam) voorkwamen.

Jan Francinus Voerman
 “Verstedelijking en migratie in het Oost-Groningse veengebied ...” (2001), Van Gorcum , ISBN 9789023237600, p. 489

industriële werkplaats voor het bewerken van messing (geelkoper)

Op de zomerzegels staan afbeeldingen van het stoomgemaal Nijkerk, gebouwd in 1882, de watertoren van Deventer, daterend uit 1892 en de geelgieterij in Joure, waarvan het gebouw in 1911 werd opgetrokken. De geelgieterij zelf stamt uit 1854.

Weblink bron “Monumenten afgebeeld op zomerpostzegels” (25 februari 1987) op nrc.nl

Zij rigtten zelfs te Zaandam eene geelgieterij op, om al het koperwerk maar te kunnen bezorgen, en de fabrijken van klein houtwerk te Krommenie en Uitgeest, waren met magt van werklieden bijna niet in staat de bestellingen te volvoeren.

Jacob Honig
 “Geschiedenis der Zaanlanden” (1849), Van der Scheer, p. 146

Markante voorbeelden zijn de meubelmakers gebroeders Horrix en de geelgieterij annex knopenfabriek Van Maanen. De echte moderne industrie diende zich in de stad aan in 1824 met de komst van de eerste stoommachine bij de koperpletterij E.B.L. Maritz, de latere ijzergieterij en -pletterij Enthoven.

Koos Havelaar
 “Bewaard en bewonderd: Industrieel erfgoed in de Haagse regio” (2020), Amsterdam University Press , ISBN 9789462495166, p. 22


loopbrief

loopbrieven (plural)
loopbriefje (diminutive singular)
loopbriefjes (diminutive plural)

formulier dat meegaat met een bepaalde persoon of bepaalde goederen tijdens een procedure en waarin voorgeschreven stappen van die procedure worden geregistreerd

document dat nodig is bij de invoer van goederen

Tussen de papieren zit een loopbrief – een bewijs van registratie – van AC Ter Apel.

Weblink bron
Geerke Catshoek
 “Asielzoeker op slippers” (22 februari 2019) op nrc.nl

De volgende post controleert een en ander aan de hand van een loopbriefje, dat door de groep meegevoerd wordt en waarop de gegevens vermeld staan.

J. G. R. Grootewal
 Beknopt overzicht van de organisatie. in: Athletiekwereld, jrg. 15 nr. 25 (23 december 1949), Koninklijke Nederlandsche Athletiek Unie, Utrecht, p. 9 kol. 3

Bij loopbrieven, of kaarten met een aantal bewerkingen er op, overzichtskaarten voor statistische doeleinden, e.d., is herhaalde aantekening nodig van een datum en van nog een ander gegeven (b.v. van een bedrag).

Gogh, V.W. van
 “Bedrijfsorganisatie” (1935), Handelswetenschappelijke Bibliotheek, Leiden, p. 123

Omdat de Italiaanse douaniers verderop de zaak ophouden kunnen de Zwitsers het zogeheten loopbriefje niet stempelen.

René Poels
 Het leven van een beroepschauffeur: Wachten, wachten en af en toe rijden in: de Stem, jrg. 126 (7 maart 1986), p. 25 kol. 3

Dezen bekennen dan ook schuld en beloven voortaan allen, die om loopbriefjes mochten verzoeken, naar de hoofdlieden van het manufacturiers- en kramersgilde te zullen verwijzen.

Wiersum, E.
 “Uit het Rotterdamsche gildewezen” (1928), Rotterdamsche Middenstandsvereeniging "Handel en Nijverheid", Rotterdam, p. 101


kruidenierszaak

samenstelling van kruidenier zn en zaak zn met het invoegsel -s-

kruidenierszaken (plural)
kruidenierszaakje (diminutive singular)
kruidenierszaakjes (diminutive plural)

De deur van de kruidenierszaak stond open en van verre zag ze al dat het er vol stond.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

We vervolgen onze route richting een kruidenierszaak in de Bijlmer waar we een afspraak hebben met algemeen directeur Cees van Vliet. Het beleid van deze keten die op de kleintjes let is om zo min mogelijk afval te produceren.

Weblink bron “'Dumpsterdiver' Robin duikt letterlijk naar afval” (04-08-2011), NOS


flexi-job

kofferwoord gevormd uit flexibel bn en job zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A, omdat i+j tussen de delen van een samenstelling een klinkerbotsing oplevert

dienstverband voor nevenwerkzaamheden in horeca of detailhandel
Voor dit soort werk gelden gunstiger regels bij de heffing van belasting.

Wie bijklust in een flexi-job, betaalt op de extra inkomsten geen belastingen of sociale bijdragen.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Bijverdienen : Flexi-job” op vlaanderen.be


computerzaak

samenstelling van computer zn en zaak zn

winkel waar men computerapparatuur en computerbenodigdheden verkoopt

Jenny's moeder was op een dag in de zomer van 2009 computerzaak Dixons aan de Kinkerstraat binnengestapt om zich te laten voorlichten over nieuwe fotoapparatuur.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

Omdat hij vond dat zijn computer niet snel genoeg meer was, bracht hij deze in juni 2009 naar een computerzaak om deze na te laten kijken. Daar werden compromitterende foto's en video's op de computer ontdekt en kwam Benno L. in beeld als verdachte.

Weblink bron
Marc van Dam
 “'Ik hoopte dat ze niets zouden merken'” (31-05-2010), NOS


bloemenkwekerij

samenstelling van bloem zn en kwekerij zn met het invoegsel -en-

bloemenkwekerijen (plural)
bloemenkwekerijtje (diminutive singular)
bloemenkwekerijtjes (diminutive plural)

Ze kregen een sinds de eerste maanden van de revolutie leegstaand schoenenmagazijn of een orangerie van een ook destijds gesloten bloemenkwekerij toegewezen, en gingen onder de ruime booggewelven hun miezerige, willekeurig bijeengeraapte boekenverzamelingen verkopen.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396


herenmodezaak

samenstelling van herenmode zn en zaak zn

Ik stapte naar binnen bij de meest exclusieve herenmodezaak die ik kon vinden, en koos een zwart pak van Armani.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten en Jasper Popma)
 “Zweedse laarzen” (2015), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044535723

"Ze gaan mijn pand slopen." Ronald Nordemann zegt het op de dag dat zijn winkel en woning zijn uitgebrand. Dit jaar moest een kroonjaar worden voor zijn bedrijf. Herenmodezaak Spaander aan de Langestraat in Alkmaar bestaat in maart een eeuw.

Weblink bron
Pauline Broekema
 “Alleen zijn eigen kleren heeft hij nog” (01-01-2015), NOS


servicecenter

bedrijf of afdeling van een bedrijf waar men reparaties verricht

Het Almelose bedrijf TVA Servicecenter legt de lat laag voor een nieuwe bedrijf, maar onder duizenden werkzoenenden in de kaartenbak is blijkbaar niemand te vinden. CEO van het bedrijf, Yvonne Koolhaas, snapt het niet.

Weblink bron
Bert Hellegers
 “Almeloos bedrijf vindt ondanks 15.000 werklozen geen monteur” (19-05-2017), Tubantia

Zoals in het rustoord is ook in de servicecenters van Toyota de ziekteuitval veel minder groot dan in het acht urensysteem, vertelde algemeen directeur Martin Banck onlangs aan de Brtise krant The Guardian .

Weblink bron “Werkdag van zes uur te duur” (04/01/2017), De Standaard


airline

De Somalische man die vorige week een aanslag pleegde op een vliegtuig van de Somalische luchtvaartmaatschappij Daallo Airlines, had eigenlijk op een vlucht van Turkish Airlines moeten zitten. Dat heeft de topman van Daallo gezegd tegen de media.

Weblink bron “Somalische aanslagpleger had Turkish Airlines geboekt” (09-02-2016), NOS

Zo was er een advertentie in de geschreven pers die verschillende beweringen bevatte. Onder een kopje 'Europe's lowest fares, lowest emissions airline' stond: "Ryanair heeft de laagste koolstofdioxide-uitstoot van welke grote vliegmaatschappij dan ook - 66 gram per gevlogen passagiers-kilometer."

Weblink bron “'Groene' reclames van Ryanair waren misleidend” (05-02-2020), NOS


doorverbinddienst

samenstelling van doorverbind ww en dienst zn

onderneming die een beller helpt om telefonisch contact te krijgen met een persoon of organisatie door het nummer daarvan op te zoeken en een verbinding tot stand te brengen; hiervoor moet de beller meestal via een latere telefoonrekening betalen

Op het internet staan verschillende telefoonnummers waarmee u onze BelastingTelefoon kunt bellen, maar veel van deze nummers zijn van dure doorverbinddiensten. Belt u dus geen duur 0906- of 18-nummer voor uw gesprek met ons. Een doorverbinddienst werkt zo: u belt dat nummer. Zij verbinden u met ons door en laten u een hoog bedrag per minuut betalen voor deze doorverbinding. Ook nadat u bent doorverbonden, blijft de teller lopen.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Bel de BelastingTelefoon niet op een 0906 of 18 nummer” (7 december 2021) op belastingdienst.nl

De doorverbinddiensten vermelden dat de gebruiker 80 cent per minuut betaalt voor vinden en doorverbinden, niet dat het tarief ook geldt voor het gesprek dat volgt.

Berrit de Lange
 Consumentenbond wil strengere regels voor doorverbinden (28 juli 2009) in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 251 nr. 175, p. 4 kol. 3


adviesorganisatie

samenstelling van advies zn en organisatie zn

bedrijf of lichaam [2] dat onderzoek verricht en naar aanleiding van dat onderzoek aanbevelingen doet

De internationale accountants- en adviesorganisatie KPMG wil de Britse prins Andrew niet langer sponsoren. Ook verzekeringsmakelaar Aon heeft aan de Financial Times laten weten afstand te nemen van de prins. Volgens de krant willen de bedrijven hun eigen reputatie beschermen nu er veel controverse is over de band tussen prins Andrew en de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.

Weblink bron “Prins Andrew verliest steun van bedrijfsleven na BBC-interview” (18-11-2019), NOS

Tineke van Ham is bestuurder van Rijnbrink, de adviesorganisatie voor bibliotheken in Gelderland en Overijssel. Ze sluit zich aan bij de woorden van Kok, zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal: "Bibliotheken bewegen mee met dit maatschappelijke gesprek."

Weblink bron “Bibliotheken halen Zwarte Piet-boeken weg: 'meebewegen met maatschappij'” (12-11-2020), NOS


zijdeweverij

samenstelling van zijde zn en weverij zn

nijverheid die zich bezighoudt met het weven van zijde

De Turken hebben veel door de vingers moeten zien, omdat hun garnizoenen op de graanvoorziening door de Droezen evenzeer aangewezen waren als geheel Syrië dit was. Ook de teelt van zijderupsen en de zijdeweverij is van belang.


atoomfabriek

samenstelling van atoom zn en fabriek zn

plaats waar splijtstof voor kerncentrales of kernwapens wordt gemaakt

Kang Myong-do vertelde op een persconferentie zelfverzekerd en ontspannen, dat hij uit opmerkingen van het hoofd van de atoomfabriek te Yongbyon in oktober afgelopen jaar had begrepen dat Pjongjang over vijf atoombommen beschikte.

Noord-Korea heeft volgens overloper vijf atoombommen in: De Telegraaf , jrg. 102 nr. 33118 (28 juli 1994), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam, p. 9 kol. 8


kunstbeurs

kunstbeurzen (plural)
kunstbeursje (diminutive singular)
kunstbeursjes (diminutive plural)

plaats waar kunst te koop wordt aangeboden

Hotels in Maastricht hebben te maken met tientallen annuleringen door het coronavirus. Dat schrijft 1Limburg op basis van navraag bij hotels in Maastricht. Annuleringen komen vooral door bezoekers van de Tefaf, een grote kunstbeurs in Maastricht.

Weblink bron
Nina Bogosavac
 “Nederlanders stellen vakanties uit vanwege corona: 'Stuk minder boekingen'” (03-03-2020), NOS

De internationale kunstbeurs TEFAF in Maastricht sluit vervroegd zijn deuren. Dat heeft de organisator besloten in overleg met de gemeente Maastricht, de GGD en het MECC, waar de beurs wordt gehouden. De beurs is vandaag voor het laatst open.

Weblink bron “TEFAF sluit zijn deuren, kunsthandelaren in de rats” (11-03-2020), NOS


vestigingsadres

samenstelling van vestiging zn en adres zn met het invoegsel -s-

gegevens over de locatie van een persoon, bedrijf of organisatie

Het woonadres van ondernemers en bestuurders van bedrijven is niet meer zomaar op te vragen in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit moet hun privacy beschermen. Sommige partijen mogen de gegevens nog wel zien, zoals de Belastingdienst en deurwaarders. Het vestigingsadres van een ondernemer kan nog wel worden opgevraagd.

Weblink bron “Dit verandert in 2022: minder energiebelasting, rookruimteverbod en veel meer” (Donderdag 30 december 2021), NOS

Minister Micky Adriaansens van Economische Zaken wil dat eenmanszaken hun vestigingsadres straks volledig kunnen afschermen in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK). Ondernemers moeten als alternatief dan wel een postadres registreren. KVK schermt nu al op verzoek af bij een vermoeden van dreiging.

Weblink bron “Minister wil dat eenmanszaken adres kunnen afschermen bij KVK” (Woensdag 29 juni 2022), NU.nl


uitkeringsinstantie

samenstelling van uitkering zn en instantie zn met het invoegsel -s-

organisatie die zorg draagt voor het betalen van uitkeringen aan hen die daar recht op hebben

Gister meldde Nieuwsuur dat in Nederland ziekgemelde Polen met een uitkering gewoon aan het werk zijn in hun thuisland. Dat is fraude, maar de controle hierop door uitkeringsinstantie UWV verloopt problematisch. Dat komt deels doordat Polen sinds vorige jaar huisbezoeken van het UWV en andere instanties in Polen niet toestaat.

Weblink bron “Minister en Kamer willen in Polen kunnen controleren op uitkeringsfraude” (Dinsdag 3 maart 2020), NOS

Het UWV heeft in minder dan 2,5 uur 37.500 aanvragen ontvangen voor tegemoetkoming in de studiekosten, het zogeheten STAP-budget. Hierdoor is het beschikbare bedrag van 32,6 miljoen euro al op, meldt de uitkeringsinstantie.

Weblink bron “STAP-budget al binnen 2,5 uur op door stortvloed aan aanvragen” (01 juli 2022), NU.nl


fruithandel

winkel of distributiebedrijf dat vruchten verkoopt

Moerer zou een fruithandel hebben gehad, schreef Omroep Brabant eerder.

Weblink bron
Anouk Eigenraam
 “Mogelijk link tussen moord ggz-directeur en liquidatie Steenbergen” (26 januari 2015) op nrc.nl

De andere slagerijen zijn daar ook, en de darmenhandels; de kruideniers, de fruithandels, maar het zijn ongetwijfeld de melkzaken die de meest zure, de meest doordringende stank verspreiden.

Weblink bron
Ben van der Velden
 “Het huisvuil en de Heilige Geest” (23 mei 1975) op nrc.nl


fruithandelaar

samenstelling van fruit zn en handelaar zn

fruithandelaars (plural)
fruithandelaren (plural)
fruithandelaartje (diminutive singular)
fruithandelaartjes (diminutive plural)

De Belgische fruithandelaar Greenyard is geïntereseerd in de Amerikaanse branchegenoot Dole, bekend van de bananen. Dat zegt het Belgische bedrijf – dat ook levert aan Albert Heijn – dinsdag in reactie op geruchten.

Weblink bron “Greenyard Foods 20,29 euro / + 3,3 % : Megafruitfusie lijkt op komst” (19 december 2017) op nrc.nl

Vorig jaar december leek dit streven te worden bekroond met de verscheping van elfduizend ton Palestijnse grapefruits uit de Israelische haven Ashdod naar Vlaardingen. (…) Bovendien waren door een onverwachts ruim aanbod van onder andere Amerikaanse grapefruits de prijzen in de loop van december sterk gedaald, zodat de verkoop van de Palestijnse vruchten, die in januari ter hand werd genomen, uiterst moeizaam verliep. Onlangs sloegen de fruithandelaars in Gaza alarm en beklaagden zich erover dat ze nog geen geld hadden ontvangen voor de eerste elfduizend ton.

Weblink bron “Den Haag heeft vertrouwen in spoedige hervatting verschepingen citrusfruit Palestijnse uitvoer naar EG stagneert” (2 februari 1989) op nrc.nl


aardgasbedrijf

samenstelling van aardgas zn en bedrijf zn

aardgasbedrijven (plural)
aardgasbedrijfje (diminutive singular)
aardgasbedrijfjes (diminutive plural)

onderneming die aardgas wint en verkoopt

Lokaal Dinkelland brengt dinsdag 8 maart tijdens de raadsvergadering een motie van die strekking in stemming. Volgens fractievoorzitter Benny Tijkotte betrekken zowel de gemeente als de ambtelijke uitvoeringsorganisatie Noaberkracht nu hun gas van het Russische aardgasbedrijf Gazprom.

Weblink bron
Stephan Scheper
 “Lokaal Dinkelland en VVD Oldenzaal : contract opzeggen en zo snel mogelijk weg bij Gazprom” (28-02-2022), Tubantia

Schalke 04 heeft definitief een einde gemaakt aan de relatie met hoofdsponsor Gazprom. Dat heeft de club uit de 2. Bundesliga besloten na de Russische inval in Oekraïne. Eerder al had Schalke de reclame-uitingen van het Russische aardgasbedrijf van het shirt gehaald. De UEFA volgde het voorbeeld en zette ook per direct een punt achter de samenwerking.

Weblink bron “Na Schalke stopt ook UEFA met Gazprom als sponsor” (28-02-2022), Tubantia


prijsverschil

samenstelling van prijs zn en verschil zn

prijsverschillen (plural)
prijsverschilletje (diminutive singular)
prijsverschilletjes (diminutive plural)

hoeveel meer of minder ergens voor betaald moet worden

Tussen nieuwe auto’s en dezelfde modellen die een of twee jaar oud zijn, is het prijsverschil klein.

Weblink bron
Djaja Ottenhof
 “Voor een jonge tweedehands auto, camper of boot betaal (of krijg) je nu de hoofdprijs” (4 augustus 2022) op nrc.nl


gasmaatschappij

samenstelling van gas zn "luchtvormige brandstof" en maatschappij zn "onderneming"

onderneming die luchtvormige brandstof verkoopt

Daarnaast kunnen gasmaatschappijen CO2 injecteren in bijna lege gasvelden in de Noordzee, om zo extra aardgas uit de velden te drukken.

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Goedkope CO2-opslag in haven Rotterdam” (11 juni 2007) op nrc.nl

De grote Westduitse gasmaatschappij Ruhrgas AG is bereid elke kubieke meter aardgas die Nederland extra voor uitvoer aanbiedt af te nemen.

Ben Greif
 “Gasunie biedt aanvullende exportcontracten Europese vraag naar meer Nederlands gas” (18 januari 1984) op nrc.nl


zakenplan

samenstelling van zaak zn en plan zn met het invoegsel -en-

een formeel document met bedrijfsdoelstellingen, methoden, hoe en wanneer deze doelstellingen kunnen en moeten worden bereikt

In die tijd bestond weliswaar het 'Magazijn'nog, de oeroude bioscoop Maxim in de Birger Jarlspassagen met het zakenplan om kinderen van twaalf jaar en ouder binnen te laten, hoe verboden voor kinderen de film ook was. Maar die uitlaatklep stond Erkki en zijn klasgenootjes niet langer ter beschikking.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


luchtvaartbedrijf

samenstelling van luchtvaart zn en bedrijf zn

luchtvaartbedrijven (plural)
luchtvaartbedrijfje (diminutive singular)
luchtvaartbedrijfjes (diminutive plural)

een bedrijf dat vervoer door de lucht aanbiedt

United wil de toestellen kopen van Boom Supersonic uit Denver, dat momenteel werkt aan een eerste prototype. Als de toestellen voldoen aan alle veiligheids- en milieueisen, zal het luchtvaartbedrijf ze daadwerkelijk aankopen. Het heeft bovendien nog een optie op 35 toestellen meer. United hoopt dat passagiers in 2029 tickets kunnen boeken.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Opvolger Concorde in zicht: United koopt 15 supersonische vliegtuigen” (Vrijdag 4 juni 2021, 08:41), NOS

Het bericht over de overname van Airtrade kwam een dag nadat Air France-KLM de slechtste resultaten uit zijn bestaan bekend had gemaakt. Doordat door de coronapandemie een groot deel van het vliegverkeer afgelopen jaar plat lag, boekte het luchtvaartbedrijf een verlies van 7,1 miljard euro.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “KLM wil meer concurreren met reisarrangementen, touroperators boos” (Maandag 22 februari 2021, 08:39), NOS


megafusie

afleiding van fusie met het voorvoegsel mega-

samengaan van organisaties tot een bijzonder groot geheel

Megafusie luchtvaart nagenoeg rond

Weblink bron “Megafusie luchtvaart nagenoeg rond” (14 februari 2013), NOS op nos.nl


banenreductie

samenstelling van baan zn en reductie zn met het invoegsel -en-

vermindering van het aantal arbeidsplaatsen

De banenreductie maakt deel uit van een reorganisatie waarbij Wegener zich gaat richten op internet. Wegener zal zich concentreren op betaalde producten, zoals apps voor smartphones en tabletcomputers.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Wegener schrapt honderden banen” (Woensdag 15 februari 2012, 09:48), NOS

Weblink bron
NOS Nieuws
 “250 banen weg bij Menzis” (Maandag 5 november 2012, 17:32), NOS


nevenbedrijf

samenstelling van neven bw en bedrijf zn

nevenbedrijven (plural)
nevenbedrijfje (diminutive singular)
nevenbedrijfjes (diminutive plural)

bijkomstige activiteiten van een onderneming

Volgens haar zijn er maar heel weinig boeren die bewust kiezen voor een nevenbedrijf.

Weblink bron
Joost van Kasteren
 “Boeren in deeltijd superheffing dwingt agrariërs tot bijbaantjes” (25 februari 1987) op nrc.nl

Uitziend over het Damrak ziet Donkers steeds meer klanten verloren gaan aan AMRO en ABN, de reisbureau's, hotelbalies, sigarenwinkels en zelfs een enkele patatkraam met de valutahandel als nevenbedrijf.

Weblink bron
Wim Wennekes
 “50 jaar grenswisselkantoren: de kracht van specialisatie exotisch geld leverbaar uit voorraad” (15 mei 1984) op nrc.nl

onderneming die producten van een grotere onderneming geschikt maakt voor een specifieke markt

Een agrarisch nevenbedrijf is een bedrijf met als hoofddoel het bewerken, vervoeren of verhandelen met producten van agrarische bedrijven.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Ruimtelijke ordening in het buitengebied” (27 maart 2017) op woutersadvocaten.nl

De branderijen leverden niet alleen grote verontreiniging door hun afvalwater, wat zij met hun spoeling — het restant van het graanbeslag nadat de alcohol eruit verwijderd is — deden, was nog minder geschikt voor het grotestadsgebeuren. Deze spoeling diende namelijk als varkensvoer, en de branderijen hadden een belangrijk nevenbedrijf in de varkensvetmesterij.

Weblink bron
Huib Brand
 “Borrel te boek” (12 januari 1985) op nrc.nl


textielhandelaar

samenstelling van textiel zn en handelaar zn

textielhandelaren (plural)
textielhandelaars (plural)

Hij was de zoon van een marskramer, een textielhandelaar die langs de deuren ging. "Mijn vader verkocht met een van zijn zeven broers tijdens de crisisjaren lapjes en theedoeken en ze konden daar de huur niet eens mee betalen."

Weblink bron “Oprichter textielsupermarkt Zeeman overleden” (Woensdag 3 juni 2020, 12:24), NOS

Na de bevrijding werd Van Thijn met zijn ouders herenigd. De oorlog bleef als een schaduw over het gezin hangen, al werd er nooit over gesproken. Zijn vader werd rijk als textielhandelaar, de vakanties werden doorgebracht in dure hotels en de zoon - die op de zondagen met zijn vader naar Ajax ging - werd schaamteloos verwend.

Weblink bron “Ed van Thijn, 'man achter Den Uyl', hervond zijn Joodse identiteit” (Zondag 19 december 2021, 20:35), NOS


uitvaartverzorging

samenstelling van uitvaart zn en verzorging zn

dienstverlening bij het afscheid en begrafenis of crematie van een overledene

„Een begrafenis kost al snel 4.000 tot 4.500 euro, maar dan heb je een eenvoudige uitvaart”, zegt Ellen Rhebergen, manager uitvaartverzorging van Uitvaartcentrum Zuid.

Weblink bron
Heleen de Graaf
 “Doodgaan is duur” (4 december 2004) op nrc.nl


boterschaal

boterschalen (plural)
boterschaaltje (diminutive singular)
boterschaaltjes (diminutive plural)

weegschaal bestemd om boter mee af te wegen

Voor het ijken van de boterschaal van Lo bij Veurne wordt in 1406 beroep gedaan op de ‘ghesworen ykere vanden ghewichten’ van de stad Brugge.

Antoon Viaene
 Kleine verscheidenheden in: Biekorf., jrg. 71 nr. 5/6 (mei/juni 1970), E. Vercruysse en Zoon, St.-Andries, p. 187


consultancybedrijf

samenstelling van consultancy zn en bedrijf zn

consultancybedrijven (plural)
consultancybedrijfje (diminutive singular)
consultancybedrijfjes (diminutive plural)

bedrijf dat zich bezig houdt met consultancy


oliehandel

De Verenigde Staten zien dit als een belangrijk moment, omdat China op steeds grotere schaal investeert in Afrika. China stopt miljarden dollars in de oliehandel en de mijnbouw. In 2009 verving China de VS als belangrijkste handelspartner van Afrika.

Weblink bron “Obama begint bezoek Afrika” (Donderdag 27 juni 2013, 00:43), NOS


ivoorhandel

de, illegale, handel in ivoor of producten gemaakt van ivoor

Satao is een van de 20.000 olifanten die volgens natuurbeschermers vorig jaar in Afrika werden afgeslacht. Alleen voor hun ivoren slagtanden. Voor het eerst is de ivoorhandel in Afrika groter dan in Azië. Een kilo ivoor is goed voor duizenden dollars.

Weblink bron “Bekendste olifant van Kenia afgeslacht” (Zondag 15 juni 2014, 12:11), NOS

Bij de opening van de conferentie maakte de Thaise premier bekend ivoorhandel in het land te verbieden. Nu is de handel in ivoor van Thaise olifanten legaal. Criminelen maken van die regeling gebruik om ook ivoor van Afrikaanse olifanten aan te bieden. Vanwege de grote vraag naar ivoor worden steeds meer olifanten door stropers afgemaakt.

Weblink bron “Olifant op de agenda in Thailand” (Zondag 3 maart 2013, 09:20), NOS


beursgebouw

beursgebouwen (plural)
beursgebouwtje (diminutive singular)
beursgebouwtjes (diminutive plural)

tentoonstellingsgebouw waarin producenten in een bepaalde brache, nieuwe producten kunnen tonen

Het Amsterdamse beursgebouw RAI heeft haar 100 miljoenste bezoeker ontvangen. De man kwam voor de vakbeurs Intertraffic die momenteel gehouden wordt. Hij kreeg een bos bloemen, een vip-behandeling en een waardebon voor een toeristisch weekend in Amsterdam.

Weblink bron “Amsterdam RAI verwelkomt 100 miljoenste bezoeker” (Donderdag 7 april 2016, 20:51), NOS


diamanthandel

samenstelling van diamant zn en handel zn

De handel in deze bloed-diamanten uit Zimbabwe werd in 2008 aan banden gelegd in verband met mensenrechtenschendingen door het regime-Mugabe. Vorig jaar besloot het Kimberley Process, de VN-organisatie die toeziet op de internationale diamanthandel, de export onder voorwaarden weer toe te laten.

Weblink bron “'Martelkampen bij diamantmijn Zimbabwe'” (Maandag 8 augustus 2011, 12:32), NOS

"Deze drukte hebben we één keer eerder meegemaakt", zegt goudhandelaar Jan Meijer van Klumpers Goud- en Diamanthandel.

Weblink bron
Nik Wouters
 “Recordprijs goud zorgt voor gekte bij handelaren” (Dinsdag 18 mei 2010, 21:06), NOS


zwarte markt

markt waarin onwettige economische transacties plaatsvinden, in het bijzonder het illegaal kopen en het verkopen van producten


handelsbeurs

samenstelling van handel zn en beurs zn met het invoegsel -s-

plaats waar bedrijven handel met elkaar drijven; tentoonstelling waar bedrijven hun producten tonen

De zes jaar durende Griekse recessie is volgend jaar voorbij. Dat voorspelde de Griekse premier Antonis Samaras bij de opening van de jaarlijkse internationale handelsbeurs in de stad Thessaloniki. In 2020 is Griekenland terug op het niveau van voor de crisis, stelt de premier.

Weblink bron “Griekenland ziet einde recessie” (Zaterdag 7 september 2013, 16:41), NOS

De afgelopen vijf jaar is het aantal horecabedrijven afgenomen. Er zijn vooral minder cafés. KHN maakte bij de start van de handelsbeurs Horecava bekend dat het voor de horeca een moeilijke tijd is en blijft.

Weblink bron “Horeca ook in 2013 onder druk” (Maandag 7 januari 2013, 10:07), NOS


handelsdag

samenstelling van handel zn en dag zn met het invoegsel -s-

Het zat er al een week of zes aan te komen, maar om half vier, kort na opening van Wall Street, schoot de Dow Jones vandaag voor het eerst in de geschiedenis door de 20.000 punten. En tot het slot van de handelsdag bleef die boven die grens.

Weblink bron “Wall Street sluit op recordhoogte” (Woensdag 25 januari 2017, 15:53), NOS

Vooralsnog is die psychologische grens nog nooit geslecht. Ook vandaag lijkt dat niet te gebeuren, want in de eerste uren van de Amerikaanse handelsdag zakte de koers zo'n half procent.

Weblink bron “Britse beurs sluit op recordhoogte” (Woensdag 28 december 2016, 21:41), NOS


handelsfirma

samenstelling van handel zn en firma zn met het invoegsel -s-

20 juni Via een agent vraagt de handelsfirma Trafigura aan afvalverwerker Amsterdam Port Services (APS) een offerte voor de inname van zogeheten slops: een mengsel van water, gasoline en caustic soda. De slops zitten aan boord van de door Trafigura gehuurde Griekse tanker Probo Koala, die een tijd voor Gibraltar heeft gelegen als drijvende opslag voor ruwe aardolie. APS biedt aan het afvalwater voor 12.000 euro te verwerken.

Weblink bron “Probo Koala: de feiten” (Maandag 21 juni 2010, 15:11), NOS

De komende maand moet onder meer de handelsfirma Trafigura zich voor de rechter verantwoorden. Trafigura was huurder van de Probo Koala. Ook de kapitein, de gemeente Amsterdam en afvalbedrijf Amsterdam Port Services (APS) worden gehoord.

Weblink bron
Edwin van den Berg
 “Rechtszaak Probo Koala begonnen” (Dinsdag 1 juni 2010, 12:35), NOS


handelskamer

samenstelling van handel zn en kamer zn met het invoegsel -s-

organisatie die de belangen van bedrijven behartigt

De Duitsers gaan morgen naar de stembus. De politieke kopstukken voeren vandaag nog volop campagne. Nieuwsuur is in Berlijn. Bij de Brandenburger Tor spreekt presentator Twan Huys vanavond met Günter Gülker, directeur van de Nederlands-Duitse Handelskamer, en Anke Plättner, Duits parlementair journaliste.

Weblink bron “Laatste slag om Duitse stemmen” (Zaterdag 21 september 2013, 23:09), NOS

Het is somber gesteld met het consumentenvertrouwen in Nederland, terwijl het bij onze buren een stuk beter gaat. In Duitsland staat het juist op het hoogste punt in zes jaar. Nieuwsuur spreekt in Beieren met Duitse consumenten. In de studio is Günter Gülker, voorzitter van de Nederlands-Duitse Handelskamer.

Weblink bron “Duitsland blaakt van vertrouwen” (Woensdag 26 juni 2013, 11:19), NOS


handelsvertegenwoordiger

samenstelling van handel zn en vertegenwoordiger zn met het invoegsel -s-

organisatie of persoon die de handelsbelangen van een land bevordert

De EU moet worden uitgezonderd van de importtarieven op staal en aluminium die president Trump wil opleggen, maar de procedure om dat voor elkaar te krijgen is onduidelijk. Eurocommissaris Malmström heeft dat getwitterd na overleg met de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger over de aangekondigde heffingen. De gesprekken gaan volgende week verder.

Weblink bron “EU: procedure om Amerikaanse importtarieven te ontlopen onduidelijk” (Zaterdag 10 maart 2018, 17:51), NOS

Robert Lighthizer, de handelsvertegenwoordiger van de VS, verzekerde het Congres dat het Witte Huis zich bewust is van mogelijke negatieve effecten voor Amerikaanse bedrijven en huishoudens. Hij en z'n staf hebben een algoritme ontwikkeld om sancties te ontwikkelen die "een maximale druk uitoefenen op China en een minimale op Amerikaanse huishoudens".

Weblink bron
Bart Kamphuis
 “VS vs. China: de angst voor een handelsoorlog groeit” (Donderdag 22 maart 2018, 14:54), NOS


handelsweek

samenstelling van handel zn en week zn met het invoegsel -s-

week dat men handel kan drijven op de beurs

De beurzen in Europa en Azië zijn onder invloed van de Griekse zorgen met forse verliezen aan de nieuwe handelsweek begonnen. Ook de waarde van de euro is verder gedaald. Voor een euro moet 1,33 dollar worden betaald, het laagste niveau ten opzichte van de dollar sinds januari.

Weblink bron “EU-ministers bijeen over Griekenland” (Maandag 3 oktober 2011, 17:10), NOS

Ook elders in de Arabische wereld dalen de koersen. In Saudi-Arabië sloot de TASI-index vandaag, op de eerste dag van de handelsweek, ruim 6 procent lager.

Weblink bron “Onrust Egypte duwt beurzen omlaag” (Zaterdag 29 januari 2011, 19:44), NOS


hasjhandel

Het OM onderzoekt of het nog geld tegoed heeft van de man die sinterklaascadeaus uitdeelde aan kinderen in Breda. De man, John Jansen, geeft toe dat hij in de jaren negentig lid was van een drugsbende die terechtstond voor hasjhandel, ontvoering en afpersing.

Weblink bron “OM kijkt naar Bredase Sint” (Dinsdag 26 november 2013, 16:20), NOS

Later dit jaar staat de 54-jarige drugsbaron terecht in een grotere rechtszaak, 'Doomer' genoemd. Daarin draait het om grootschalige kweek van wiet en bereiding van hasj in heel Nederland, internationale hasjhandel en het op grote schaal witwassen van enorme winsten.

Weblink bron “Drie jaar cel voor drugsbaron Zwolsman” (Dinsdag 11 mei 2010, 11:07), NOS


varkensmarkt

van Middelnederlands varkenmarket, op te vatten als samenstelling van varken zn en markt zn met het invoegsel -s-

varkensmarkten (plural)
varkensmarktje (diminutive singular)
varkensmarktjes (diminutive plural)

Provimi had in het eerste half jaar te lijden onder de vogelpest en ongunstige koersen van de Poolse zloty en de dollar. Dat leidde ertoe dat de nettowinst van de wereldleider in diervoeding inzakte tot 1,8 miljoen euro. (…) In de VS daalde de omzet door ongunstige wisselkoersen en een zwakke varkensmarkt.

“Vogelpest drukt resultaat Provimi” (12 september 2003) op nrc.nl


KNMI

Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

Het KNMI noteerde een temperatuur van 5,9°C en daarmee werd het record van 1975 met 5,3°C niet gebroken.

Weblink bron “Oktoberkou” (2015-10-15), tilburgers.nl


juwelierszaak

samenstelling van juwelier zn en zaak zn met het invoegsel -s-

juwelierszaken (plural)
juwelierszaakje (diminutive singular)
juwelierszaakjes (diminutive plural)

winkel waar men sieraden verkoopt, inkoopt en repareert

De eigenaar van de juwelierszaak probeerde de dieven tegen te houden. Daarbij is hij lichtgewond geraakt door glas.

Weblink bron “Mannen roven etalage juwelier leeg in IJmuiden” (Zaterdag 18 juli 2015, 15:43), NOS

Er zijn meerdere vuurwapens aangetroffen in de juwelierszaak. Het lijkt erop dat de juwelier en zijn vrouw geen wapenvergunning hadden, zei hoofdofficier van justitie Nieuwenhuizen. Het OM onderzoekt of er sprake is van verboden wapenbezit.

Weblink bron “OM: zaak-Deurne lijkt zelfverdediging” (Zaterdag 29 maart 2014, 18:10), NOS


stikstofhandel

samenstelling van stikstof zn en handel zn

stikstofhandels (plural)
stikstofhandeltje (diminutive singular)
stikstofhandeltjes (diminutive plural)


bloemmarkt

een markt waar voornamelijk planten en bloemen worden verhandeld

Parijs heeft de Britse koningin Elizabeth geëerd met een bloemmarkt. De markt in het centrum van de stad heet vanaf vandaag Marché aux Fleurs - Reine Elizabeth II.

Weblink bron “Parijs eert Elizabeth met markt” (Zaterdag 7 juni 2014, 18:02), NOS


boekhandelsketen

samenstelling van boekhandel zn en keten zn met het invoegsel -s-

groep boekhandels met een gemeenschappelijke eigenaar

Hoe zorg je ervoor dat mensen een boek van hun favoriete schrijver niet meer online kopen? Simpel: door ervoor te zorgen dat het boek alleen in 'echte' winkels te krijgen is. Een Japanse boekhandelsketen denkt hiermee het ei van Columbus gevonden te hebben.

Weblink bron “Boek Japanse succesauteur alleen in 'echte' winkel” (Woensdag 26 augustus 2015, 12:30), NOS


hondenuitlaatservice

samenstellende samenstelling van hond zn, uitlaat ww en service zn met het invoegsel -en-

onderneming die ervoor zorgt dat een hond wordt uitgelaten als zijn baasje dat niet kan doen

Nu we weer met z'n allen overdag op kantoor zitten, is de (nieuw aangeschafte) hond alleen thuis. Dé oplossing lijkt de hondenuitlaatservice.

Via haar hondenuitlaatservice laat ze elke dag van de week honden uit.


chocoladewinkel

samenstelling van chocolade zn en winkel zn

winkel waar men chocoladeproducten verkoopt

In al deze cijfers zitten niet de verkopen van bijvoorbeeld de honderden chocoladezaken. Veel van deze winkels weten al een jaar niet wat ze meemaken: omzetstijgingen tot wel 50 procent. Edwin Schref van een noten- en chocoladewinkel in Zeist zegt: "Ja, 50 procent, dat is toch nauwelijks te geloven? De horeca was natuurlijk lange tijd dicht, mensen konden niet uit en zaten veel thuis te werken. Dan wil je het in huis toch aangenaam maken. Dat kan met chocola hè."

Weblink bron
Jeroen Schutijser
 “Nederlanders snoepen meer in coronatijd, vooral chocola, winegums en drop” (Maandag 7 juni 2021, 06:54), NOS

Er wordt steeds meer online gekocht, maar dat kan voordelig zijn voor nieuwe, gespecialiseerde winkeliers, meent chocolatier Kees-Jan Hooglander. Hij begon in 2013 met zijn chocoladewinkel aan de rand van de Gorinchemse binnenstad.

Weblink bron
Marc-Robin Visscher
 “Gorinchem wil van winkelen 'een belevenis' maken” (Woensdag 24 juni 2015, 10:06), NOS


stapelmarkt

plaats waar het grootste deel van de handel in een bepaald goed plaatsvindt en die zo ook de prijzen daarvoor elders beïnvloedt

Sint-Eustatius was halverwege de 18de eeuw een Nederlandse vrijhaven, een centrale stapelmarkt tussen Europa, de andere Caribische eilanden en de voor onafhankelijkheid strijdende Britse koloniën in Noord-Amerika. Er stonden pakhuizen vol goederen die verhandeld werden, waaronder wapentuig uit Europa dat bestemd was voor de Amerikanen, die in 1775 de onafhankelijkheid hadden uitgeroepen.

Roelof van Gelder
 “Britse ergernis om een Caribisch eiland” (17 januari 2020) op nrc.nl


afleveringstermijn

samenstelling van aflevering zn en termijn zn met het invoegsel -s-

periode waarbinnen een besteld product geleverd moet of kan worden


afpingelen

door onderhandelen proberen de prijs van een te kopen product proberen te verlagen


computerwinkel

samenstelling van computer zn en winkel zn

computerwinkels (plural)
computerwinkeltje (diminutive singular)
computerwinkeltjes (diminutive plural)

winkel waar computers, software en computerbenodigdheden worden verkocht

In afwachting van nog meer onrust, gaat hij door met het opruimen en verstevigen van zijn geplunderde computerwinkel. Desondanks houdt hij, net zoals Zaalberg, wel hoop. "Anders was ik tien jaar geleden al weggegaan."

Weblink bron
Carmen Nelissen
 “Gewelddadige protestgolf Haïti: 'Niet eerder voelde ik me zo onveilig'” (Zaterdag 5 oktober 2019, 12:21), NOS

"In Syrië had ik een eigen computerwinkel en deed ik vrijwilligerswerk. Ik gaf geld aan mensen in nood. Nu krijg ik hier geld terwijl ik helemaal niet in nood ben. Ik ben jong en sterk en wil aan het werk."

Weblink bron “5 vluchtelingen, 100 dagen: wat gebeurt er #nadevlucht?” (Dinsdag 3 november 2015, 17:23), NOS

Al in 2004 blijken er signalen te zijn dat er iets mis is met de zwemlessen van Benno L., maar er worden dan geen concrete meldingen gedaan. De zedenzaak komt vijf jaar later aan het licht als Benno L. zijn computer laat maken bij een computerwinkel. Oplettende medewerkers treffen rare filmpjes en foto's aan op zijn computer.

Weblink bron “Kan Benno L. in Nederland blijven?” (Maandag 17 februari 2014, 10:35), NOS


werknemersbetrokkenheid

samenstelling van werknemer zn en betrokkenheid zn met het invoegsel -s-

de mate waarin een werknemer zich betrokken voelt bij de organisatie waar hij werkzaam is en/of bij het succes van die organisatie

Wereldwijd geeft 21% van de beroepsbevolking aan betrokken te zijn bij het werk; een stijging van 1% ten opzichte van 2020 en 9% meer dan in 2009. 33% van de werknemers scoort hoog op het algemeen welzijn. Het bureau wijt de beperkte groei van de werknemersbetrokkenheid aan de pandemie.

“Wat weegt zwaarder: werknemersbetrokkenheid of de cultuur op de werkplek?” (2022-08-24), Mijn Benify


dagmarkt

markt waarbij de prijzen van dag tot dag verschillen

"Het zorgt voor winstmarges waar niemand ooit rekening mee heeft gehouden en die tot hoge kosten voor huishoudens en bedrijven leiden", zegt John Kerkhoven, directeur van Kalavasta, een bureau dat veel onderzoek doet naar de energietransitie voor bedrijven en overheden. Hij is de aanjager voor het beperken van de winstmarge voor producenten op de dagmarkt voor elektriciteit, die niet te maken hebben met hoge inkoopprijzen voor gas of kolen.

Weblink bron
Rob Koster
 “Discussie over megawinsten bij exploitanten zon- en windenergie” (Donderdag 1 september 2022, 07:29), NOS

Ook de prijsindex waaraan het variabel contract gekoppeld is, kan variëren. Sommige contracten volgen de dagmarkt, andere een termijnindex. Het is moeilijk in te schatten welk systeem het voordeligst is. In een dalende markt bent u het beste af met maandelijks aanpasbare tarieven die de dagmarkt volgen. Maar als de markten stijgen, gaat uw factuur sneller de hoogte in.

Weblink bron
Johan Rasking
 “Op zoek naar het beste energiecontract” (Zaterdag 12 november 2022 om 3.25 uur), De Standaard


venduhuis

onderneming waar je eigendommen openbaar tegen opbod kan laten verkopen

Het venduhuis krijgt een commissie van ongeveer 18 procent, inclusief btw, maar het is geen business om rijk van te worden, daarvoor liggen de prijzen te laag. Trommelen ziet de gevonden voorwerpen als een aardige bijzaak, naast de kunst- en antiekveiling in het hoofdkantoor aan de Elandsgracht. „Wij zijn groot geworden in het afhandelen van totale inboedels en nalatenschappen. Mijn voorliefde ligt bij kunst en antiek. Als onderdeel vind ik dit prima, maar als ik dit alleen zou moeten doen, zou ik onmiddellijk stoppen.

Weblink bron
Gerda Telgenhof
 “Samsonites vol Nikes en naaldhakken” (24 december 1997) op nrc.nl


factoreren

Naamwoord van handeling van factor (met het achtervoegsel -eren)

factoreerde (past)
gefactoreerd (past participle)


draaiuren

alleen meervoud samenstelling van draai ww en uren zn

Zo’n centrale moet jaarlijks 8.000 draaiuren maken om de hoge vaste kosten terug te verdienen.

Weblink bron
Erik van der Walle
 “Wie aan de eisen voldoet, mag best een kerncentrale bouwen” (27 september 20) op nrc.nl


guerrillashop

samenstelling van guerrilla zn en shop zn

winkel die zich telkens weer tijdelijk op een andere plaats vestigt om specifieke modeartikelen te verkopen

Ik heb één keer hier in huis een presentatie voor vrienden en bekenden gehouden, maar ook een keer met drie collega’s in een atelier-aan-huis in het Oude Noorden en in een guerrillashop (een eendaagse verkooptentoonstelling op een bijzondere locatie) in Utrecht.

Weblink bron Gearchiveerde versie Verborgen bedrijvigheid : Charlotte Kan, mode-ontwerpster in: Buurtkrant Oude Westen (februari 2009), Aktiegroep Het Oude Westen, p. 3 kol. 3


guerrillastore

samenstelling van guerrilla zn en store zn

Blend magazine opent op donderdag 7 september een guerrillastore onder de naam '60daysofspace in Amsterdam' in de Westerstraat.

Weblink bron
Kari-Anne Fygi
 “Blend magazine opent guerrillastore in Amsterdam” (21 augustus 2006) op adformatie.nl


exportgericht

samenstelling van export zn en gericht bn

exportgerichter (uninflected comparative)
exportgerichtst (uninflected superlative)
exportgerichte (inflected positive)
exportgerichtere (inflected comparative)
exportgerichtste (inflected superlative)
exportgerichts (partitive positive)
exportgerichters (partitive comparative)

met uitvoer als doel; toegespitst op de uitvoer

De Duitse economie is sterk exportgericht en daardoor gevoelig voor ontwikkelingen in het buitenland, zoals de handelsoorlog tussen VS en China en de onzekerheid die de brexit met zich meebrengt. Ook nieuwe emissie-eisen voor de auto-industrie spelen de Duitsers, met hun grote autoconcerns, parten.

Weblink bron “Duitse industrie blijft kwakkelen, vrees voor groei werkeloosheid” (Vrijdag 6 december 2019, 17:16), NOS

Waar die vooral te vinden zijn, is in de zorg- en welzijnsector, detailhandel, specialistische zakelijke dienstverlening. De exportgerichte sectoren daarentegen zoals industrie en logistiek en transport kunnen wel wat tegenwind verwachten. ,,Het betekent niet dat chauffeurs massaal ontslagen worden, maar dat er misschien bij één bedrijf geen tien maar acht vacatures zijn.”

Weblink bron
Laurens Kok & Natasja de Groot
 “CPB: Werkloosheid omhoog, koopkracht valt tegen” (19-06-2019), Tubantia


depothouder

persoon die een voorraad handelswaren beheert

Inmiddels vergaat het hen stukken beter. Haar partner heeft werk en zij is zich voor Stop Armoede 053 gaan inzetten. Eerst werd ze depothouder en nu is ze de contactpersoon en de waakzame ogen voor Evelien op het Facobookaccount. „Tot de dag van vandaag zijn we Evelien dankbaar”, zegt ze. „Je was een zo onzeker meisje en bent nu veel zelfverzekerder geworden”, zegt Evelien. „Dankjewel, schat”, zegt Danique.

Weblink bron “Wie weinig heeft, geeft het meest: Evelien en Danique komen uit een Enschedese volkswijk en helpen plaatsgenoten in armoede” (Frank Timmers 24-12-2021), Tubantia


datahandel

het verkopen van verzamelde persoonsgegevens

De Consumentenbond luidt de noodklok over datahandel door gratis apps als Tinder en Grindr. Uit onderzoek van een Noorse consumentenorganisatie blijkt dat tien populaire gratis applicaties gebruikersgegevens verzamelen en doorspelen naar meer dan 135 partijen. Dat gebeurt buiten het medeweten en dus zonder toestemming van de gebruikers.

Weblink bron “Consumentenbond: actie tegen Tinder en andere apps die data doorverkopen” (Dinsdag 14 januari 2020, 18:26), NOS

Maar dat gebeurt dus niet, zegt Wolfsen. "Juist daarom worden wij hier zoveel over gebeld. En juist daarom doen we onderzoek naar dit soort type datahandel. Omdat het haaks staat op alles waar de privacywetgeving voor staat. Dat vind ik zorgelijk." Om die reden gaat hij één bond doorlichten om zo de regels voor álle bonden scherp te stellen en hen te waarschuwen. De tennisbond erkent dat het om de KNLTB gaat.

Weblink bron
Arjan Dijksma en Guido van Gorp
 “Hoe de gegevens van tennissers en voetballers doorverkocht worden” (Maandag 17 december 2018, 17:25), NOS

Verhoeven spreekt van een dubieuze praktijk en schimmige datahandel. Binnenkort houdt de Tweede Kamer een debat over Facebook en privacy. De handelwijze van de Kamer van Koophandel wordt daarbij meegenomen, zegt Verhoeven.

Weblink bron “Kamer wil opheldering over dataverkoop Kamer van Koophandel” (Woensdag 18 april 2018, 13:52), NOS


detailhandelsomzet

samenstelling van detailhandel zn en omzet zn met het invoegsel -s-

de waarde van alle producten die worden verkocht aan de eindverbruiker

Het is de sterkste verkoopstijging op maandbasis sinds december 2006. De laatste maanden van vorig jaar daalde de detailhandelsomzet nog met 2,1 procent. Economen hadden gemiddeld voor januari een verkoopgroei met 0,9 procent verwacht.

Weblink bron “Duitse winkels verkopen goed” (Vrijdag 1 maart 2013, 09:07), NOS

Wethouder Jan van Marle deelt de zorg over de dalende tendens in het bezoek aan het Almelose stadscentrum. Met Asbroek betwijfelt hij of de daling van de detailhandelsomzet wel groot is als het onderzoek stelt. Het herziene binnenstadplan biedt volgens hem voldoende basis voor een goede ontwikkeling. „Te meer omdat projectontwikelaars er iets goeds van alle maken. Hierdoor kan Almelo zich in positieve zin onderscheiden. Ook Van Marle vindt dat de binnenstad van Almelo wel een trekker kan gebruiken. Hij denkt aan V&D.

Weblink bron “'Almelo doet het goed als winkelstad'” (21-09-2010), Tubantia


diamantbeurs

samenstelling van diamant zn en beurs zn

diamantbeurzen (plural)
diamantbeursje (diminutive singular)
diamantbeursjes (diminutive plural)

plaats waar diamanten worden ge- en verkocht

Ook in Beverwijk en Amsterdam zijn invallen gedaan. In Amsterdam Zuid-Oost wordt de Diamantbeurs doorzocht, de Vereniging Beurs voor den Diamanthandel. Volgens verslaggever Robert Bas kan dat duiden op witwassen. Mogelijk is er ook sprake van drugs.

Weblink bron “Willem Holleeder opgepakt” (Maandag 27 mei 2013, 11:40), NOS

Uit het strafdossier blijkt dat de recherche de drie hoofdverdachten op tal van plekken heeft afgeluisterd met geheime apparatuur. Zo hing er zeker een jaar een microfoon in een kantoorruimte van een exclusief horlogebedrijf, dat is gevestigd in de Amsterdamse Diamantbeurs. Die ruimte werd door de hoofdverdachten regelmatig gebruikt om hun plannen te bespreken. Maar ook in openbare ruimten zoals een hotel en een lunchroom in Hilversum was opnameapparatuur verstopt.

Weblink bron “Topcriminelen jarenlang afgeluisterd” (Zaterdag 31 augustus 2013, 14:11), NOS


diamantsmokkel

samenstelling van diamant zn en smokkel zn

illegale internationale handel in diamanten

"We pakken genoeg drugs. Er komt ook wel wat door", geeft hij toe. "Maar van goud- of diamantsmokkel hebben we nooit signalen gekregen." Het zal vast wel eens gebeuren, denkt hij, "maar niet zo structureel als gesuggereerd wordt door Maduro."

Weblink bron “Strenge controle op smokkel Venezuela, maar 'er komt wat doorheen'” (Dinsdag 16 januari 2018, 13:47), NOS

Weblink bron “Vrouw van bejaarde Belg betrapt met diamanten in achterwerk” (Dinsdag 26 augustus 2014 om 12:31), De Standaard


detailhandelsniveau

samenstelling van detailhandel zn en niveau zn met het invoegsel -s-

op het niveau van de verkoop aan eindgebruikers

Er zijn appjes en mailberichten die dienen als bewijs. Verkopers vroegen Samsung ook op te treden tegen concurrenten die lagere prijzen hanteerden. "De gedragingen van Samsung verstoorden de concurrentie op detailhandelsniveau en leidden tot hogere prijzen voor consumenten", stelt ACM.

Weblink bron “Nederlandse boete van 39 miljoen euro voor Samsung vanwege prijsbeïnvloeding” (Woensdag 29 september 2021, 09:28), NOS

De organisatoren van de Week van de Fair Trade benadrukken alvast dat de consument definitief op de goede weg lijkt: alles samen werkten de Belgen in 2002 640 ton eerlijke koffie en 1.300 ton eerlijke bananen naar binnen. De totale omzet op detailhandelsniveau is het voorbije decennium met 80 procent gestegen. Uit een recente studie in opdracht van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking blijkt voorts dat de artisanale producten uit de fair trade, weliswaar bij een kennerspubliek, beter scoorden qua originaliteit, service in de winkels en zelfs kwaliteit, vergeleken bij andere artisanale producten: 95 procent van de klanten zou tevreden zijn over zijn of haar eerlijk product.

Weblink bron “TRENDWATCHERS. Van banen tot bananen” (Woensdag 8 oktober 2003 om 00:00), De Standaard


distributievorm

samenstelling van distributie zn en vorm zn

weg waarlangs een product op de markt gebracht wordt

De opkomst van internet, samen met toenemende geletterdheid en welvaart, heeft niet alleen de voornaamste distributievorm van muziekvideo's veranderd, maar ook de stijl. "Het publiek verwacht meer realisme en logica", zegt Kumar. "Eerder was het vaak zo dat de film zich volledig in India afspeelde, maar de muziekscène ineens in Zwitserland was. Dat was een fantasie, een manier waarop we het publiek iets van de wereld konden laten zien. Maar nu kunnen ze via internet al zo veel zien, dat het in films niet meer hoeft."

Weblink bron
Aletta André
 “Bollywoodkanaal T-Series bijna de grootste op YouTube. Wat is het geheim?” (Zondag 28 oktober 2018, 07:08), NOS

Met de stopzetting volgt de VRT de Europese trend waarbij steeds meer omroepen demiddengolfuitzendingen uitschakelen. Deze distributievorm is erg milieubelastend door hetgrote energieverbruik: op jaarbasis zal 1,7 miljoen kWh energieverbruik (equivalent met 745 ton CO2-uitstoot) kunnen bespaard worden.

Weblink bron “VRT stopt uitzendingen via middengolf” (Woensdag 21 december 2011 om 15:54), De Standaard


doorverkoper

afleiding van naamwoord van handeling van doorverkopen met het achtervoegsel -er

persoon die iets verkoopt wat hij of zij eerder zelf gekocht heeft

Niet alleen de koper loopt meer risico, ook de verkoper kan in de problemen komen. Die laatste is namelijk aansprakelijk voor eventuele schade. "Bij gezondheidsschade kan dat al snel in de papieren lopen", aldus Gerard Spierenburg van de Consumentenbond. De juridische gevolgen zijn namelijk niet voor de Chinese webshop, maar voor de Nederlandse doorverkoper. "Handelaren en verkopers moeten zich aan alle Nederlandse regels houden", beaamt woordvoerster Saskia Bierling van toezichthouder Autoriteit Consument en Markt.

Weblink bron
Joost Schellevis
 “Je webwinkel-aankoop komt stiekem misschien gewoon van AliExpress” (Vrijdag 22 mei 2020, 15:21), NOS

Om die reden speurde de KNVB het internet af, op zoek naar aanbieders van de kaarten. "Wie geen goede verklaring had voor het doorverkopen van de kaarten, zit nu met geblokkeerde kaartjes", zegt Schippers. Dat geldt ook voor mensen die via zo'n doorverkoper kaartjes hebben gekocht.

Weblink bron “KNVB blokkeert doorverkochte kaartjes Nederland-Zweden” (Vrijdag 6 oktober 2017, 13:02), NOS

Aan het gebruik van de app zijn geen kosten verbonden, in tegenstelling tot bij Postcodegarant. Pakkie is een doorverkoper van verzendlabels van pakketbedrijven zoals PostNL en verdient daar naar eigen zeggen voldoende aan, hoeveel wil het bedrijf niet zeggen.

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Meer zekerheid bij tweedehands aankopen online” (Donderdag 18 januari 2018, 08:02), NOS