carpoolstrook

Samenstelling van de werkwoordstam van carpoolen en strook

carpoolstroken (plural)
carpoolstrookje (diminutive singular)
carpoolstrookjes (diminutive plural)

rijstrook voor voertuigen met meerdere passagiers die samen carpoolen


klimstrook

Samenstelling van de werkwoordstam van klimmen en strook

klimstroken (plural)
klimstrookje (diminutive singular)
klimstrookjes (diminutive plural)

rijstrook voor trager rijdend verkeer, waaronder vrachtwagens, zodat het andere snellere verkeer bij het beklimmen van een helling niet gehinderd wordt


passeerstrook

Samenstelling van de werkwoordstam van passeren en strook

passeerstroken (plural)
passeerstrookje (diminutive singular)
passeerstrookjes (diminutive plural)

een plaatselijke wegverbreding waar het snellere verkeer langzaam verkeer (zoals een tractor) kan inhalen


uitvoegstrook

Samenstelling van de werkwoordstam van uitvoegen en strook

uitvoegstroken (plural)
uitvoegstrookje (diminutive singular)
uitvoegstrookjes (diminutive plural)

een rijbaan op een weg voor verkeer dat de weg wil verlaten


uitvoegen

voegde uit (past)
uitgevoegd (past participle)
uit te voegen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben uitgevoegd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgevoegd (active infinitive perfect present long-form)
uitgevoegd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgevoegd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
uitvoegend (imperfect participle)
uitgevoegd (past participle)
voeg uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
voegt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
voegt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
voegt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
voegt uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
voegen uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
voegen uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
voegen uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
voegde uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
voegde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
voegde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
voegde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
voegde uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
voegden uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
voegden uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
voegden uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitvoegen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitvoegen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitvoegen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitvoegen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitvoegen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitvoeg (subordinate-clause present)
uitvoegt (subordinate-clause present)
uitvoegt (subordinate-clause present)
uitvoegt (subordinate-clause present)
uitvoegt (subordinate-clause present)
uitvoegde (subordinate-clause past)
uitvoegde (subordinate-clause past)
uitvoegde (subordinate-clause past)
uitvoegde (subordinate-clause past)
uitvoegde (subordinate-clause past)
uitvoegden (subordinate-clause past)
uitvoegden (subordinate-clause past)
uitvoegden (subordinate-clause past)
heb uitgevoegd (perfect present first-person)
hebt uitgevoegd (perfect present second-person)
hebt uitgevoegd (perfect present second-person)
heeft uitgevoegd (perfect present second-person)
hebt uitgevoegd (perfect present second-person)
heeft uitgevoegd (perfect present third-person)
hebben uitgevoegd (perfect present first-person)
hebben uitgevoegd (perfect present second-person)
hebben uitgevoegd (perfect present third-person)
had uitgevoegd (perfect past first-person)
had uitgevoegd (perfect past second-person)
had uitgevoegd (perfect past second-person)
hadt uitgevoegd (perfect past second-person)
had uitgevoegd (perfect past third-person)
hadden uitgevoegd (perfect past first-person)
hadden uitgevoegd (perfect past second-person)
hadden uitgevoegd (perfect past third-person)
zal uitgevoegd hebben (perfect future first-person)
zal uitgevoegd hebben (perfect future second-person)
zult uitgevoegd hebben (perfect future second-person)
zult uitgevoegd hebben (perfect future second-person)
zal uitgevoegd hebben (perfect future second-person)
zult uitgevoegd hebben (perfect future second-person)
zal uitgevoegd hebben (perfect future third-person)
zullen uitgevoegd hebben (perfect future first-person)
zullen uitgevoegd hebben (perfect future second-person)
zullen uitgevoegd hebben (perfect future third-person)
zou uitgevoegd hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgevoegd hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgevoegd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgevoegd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgevoegd hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgevoegd hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgevoegd hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgevoegd hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgevoegd hebben (perfect conditional third-person)

verlaten van een doorgaande rijstrook naar een rijstrook daarnaast


voorsorteerstrook

Samenstelling van de werkwoordstam van voorsorteren en strook

voorsorteerstroken (plural)
voorsorteerstrookje (diminutive singular)
voorsorteerstrookjes (diminutive plural)

een gedeelte van een weg waar weggebruikers naar gelang de gewenste richting in het juiste vak moeten rijden


voorsorteervak

Samenstelling van de werkwoordstam van voorsorteren en vak

voorsorteervakken (plural)
voorsorteervakje (diminutive singular)
voorsorteervakjes (diminutive plural)


vrachtwagenstrook

vrachtwagenstroken (plural)
vrachtwagenstrookje (diminutive singular)
vrachtwagenstrookjes (diminutive plural)

een rijstrook waar alleen vrachtwagens en bussen mogen rijden


weefstrook

Samenstelling van de werkwoordstam van weven en strook

weefstroken (plural)
weefstrookje (diminutive singular)
weefstrookjes (diminutive plural)

een combinatie van een invoegstrook en een uitvoegstrook


weggebruikster

vrouwelijk persoon die deelneemt aan het verkeer


wegervaring

het hebben van ervaring in het berijden van wegen

Hij heeft dertig jaar wegervaring.

Mijn wegervaring in de Alpen? Soms sla ik doodsangsten uit.


rijervaring

Samenstelling van de werkwoordstam van rijden en ervaring

Hij heeft dertig jaar rijervaring.

Mijn rijervaring in de Alpen? Soms sla ik doodsangsten uit.


wegvervoerder

wegvervoerders (plural)
wegvervoerdertje (diminutive singular)
wegvervoerdertjes (diminutive plural)

een persoon of organisatie die over de weg goederen vervoert

De aansprakelijkheid van een wegvervoerder wordt beperkt in vervoerscondities.

Weblink bron “Rijden voor expediteurs: weet wat u tekent!” (2005-02-27), TVM Verzekeringen


wegversmalling

Bij een wegversmalling waar maar één voertuig tegelijkertijd kan passeren, moet de wegbeheerder kiezen: ‘regel ik de voorrang of niet’.

Weblink bron “Weg met voorrang bij wegversmallingen” (2011-05-02), verkeerskunde.nl


wegverlichting

de verlichting die aangebracht is langs wegen om het verkeer goed zicht te geven

Algemeen wordt aangenomen dat een goede wegverlichting de doorstroming van het verkeer zeer ten goede komt.

Door archive.org gearchiveerde versie van 2017-01-20
Dolf Jansen
 “De toekomst van de vernieuwde verkeerstechniek” (2017-04-05), AudiBlog.nl


wegverbinding

De Ommedijkseweg is een wegverbinding onder het viaduct van de A44.


wegtransport

Vanuit steedse meer kanten komt kritiek op regels voor het wegtransport, waarover vorige week een akkoord is bereikt in EU-verband.

“Kritiek op nieuwe EU-regels wegtransport zwelt aan” (2019-12-18), Nieuwsblad Transport


wegsplitsing

een plaats waar een weg zich in twee of meer richtingen vertakt

Dat ligt voorbij de wegsplitsing.


treinverkeer

Het treinverkeer tussen Amersfoort en Zwolle is na een storing van een halve dag hervat.

Dit weekend worden tussen Groningen en omliggende stations snelbussen ingezet. In de meeste richtingen rijden vanaf maandag weer treinen, maar van 14 juni tot en met 12 juli gaat het station opnieuw dicht. Op de laatste dagen wordt in vrijwel de hele provincie het treinverkeer stilgelegd.

Weblink bron “Station Groningen ruim twee maanden dicht vanwege verbouwing” (10 mei 2025), NOS


e-bike

Afgeleid van het Engelse woord bike zn met het voorvoegsel e-

Bij een e-bike behaald de trapondersteuning een maximale snelheid van 25 kilometer per uur.


tubeless

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘zonder binnenband’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1979

De nieuwe vinding van Richard Nieuwhuis van Dugast voor de veldrijders – een tubeless band met hoge demping – viel niet alleen in de smaak, maar ook in de prijzen op het wereldkampioenschap veldrijden zondag in Heusden-Zolder.

Weblink bron “Twentse banden voor succesvolle Belgen op WK” (01-02-2016), Tubantia

Joe's No Flat's brengt 'gevulde' binnenbanden en tubeless banden voor vrijwel alle fietstypes op de markt. Ook is de reparatievloeistof per fles te koop voor wie zijn eigen banden wil afvullen.

Weblink bron “Zelfreparerende fietsband komt er aan” (23 oktober 2008), Het Parool


kapkar

kapkarren (plural)
kapkarretje (diminutive singular)
kapkarretjes (diminutive plural)


zandtruck

open vrachtwagen geschikt voor het vervoer van zand met een bak die aan één kant omhoog kan voor het lossen van het zand


uitwijkmogelijkheid

Samenstelling van de werkwoordstam van uitwijken en mogelijkheid

Omdat er geen uitwijkmogelijkheid was kon de automobilist de ambulance er eerst niet voorbij laten.


tractorsluis

samenstelling van tractor zn en sluis zn

tractorsluizen (plural)
tractorsluisje (diminutive singular)
tractorsluisjes (diminutive plural)

verhoging op een landbouwweg met als doel om enkel landbouwtrekkers door te laten


knielbus

kneel bus

personenbus waarvan de carrosserie kan zakken tijdens stilstand zodat instappen makkelijker is

Wil een vervoerder een nieuwe concessie krijgen, dan moet hij wel het allerlaatste model knielbus op de weg brengen”, aldus Van der Heijden.

Weblink bron
07-05-2004
 “Enkele reis van Spijkenisse naar Havana” (Niek Sterk), Reformatorisch Dagblad


duorijder

afleiding van rijder met het voorvoegsel duo-

passagier op een bromfiets of motor die achter de bestuurder zit


fietsnet

fietsnetten (plural)
fietsnetje (diminutive singular)
fietsnetjes (diminutive plural)

verzameling van met elkaar samenhangende fietsroutes

Het is een belangrijke schakel die ontbreekt in het fietsnet', zegt een woordvoerder van stadsdeel Centrum.

Weblink bron “Stadsdeel wil snel nieuwe fietsroute langs Nemo” (12 juli 2013), Het Parool


TEE-trein

voormalige luxe exprestrein tussen een aantal grote Europese steden


treintaxi

In de betekenis van ‘goedkope taxi in aansluiting op treinreis’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1991

treintaxi's (plural)
treintaxietje (diminutive singular)
treintaxietjes (diminutive plural)

taxi die voor een vastgestelde prijs reizigers van en naar een treinstation bracht (afgeschaft sinds 1 januari 2014)


radarcontrole

samenstelling van radar zn en controle zn

vaststellen of bestuurders zich aan de maximumsnelheid houden door de snelheid van motorvoertuigen met behulp van radiogolven te meten

Volgens een woordvoerder van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) hebben tijdens de radarcontrole links en rechts van de wegen en bij de opritten 70-kilometerborden gestaan, plus borden die waarschuwden voor snelheidscontrole en voor gladheid.

Weblink bron “ANWB bepleit tevergeefs sepot bonnen” (7 december 2004) op nrc.nl


ringbus

ringbussen (plural)
ringbusje (diminutive singular)
ringbusjes (diminutive plural)

cirkelvormige busverbinding om het centrum

Op vijf lijnen kunnen rolstoelgebruikers voortaan zonder reservatie meerijden. In elke Vlaamse provincie wordt gestart met één traject. In West-Vlaanderen gaat het om de Kusttram, in Oost-Vlaanderen om tram 1 in Gent (Flanders Expo-Evergem), in Antwerpen om tram 15 tussen Boechout en Linkeroever, in Vlaams-Brabant om de Ringbus 600 en 601 in Leuven en in Limburg om lijn 51 tussen Hasselt en Heusden-Zolder.

Weblink bron
Lies Lecomte
 “rolstoelgebruikers” (19/11/2017), De Standaard

Momenteel rijdt de ringbus op werkdagen om de tien minuten tegen wijzerzin in langs de Leuvense ring. In een mededeling bevestigt Van Brempt dat het proefproject de vooropgestelde doelstelling qua reizigersaantal ruimschoots bereikte.

Weblink bron “Ringbus blijft in Leuven” (26 april 2008), De Morgen


semimetro

afleiding van metro met het voorvoegsel semi-

tramlijn die gedeeltelijk ondergronds, over viaducten of vrije banen is aangelegd

Toen de semimetro eindelijk ging rijden, waren er veel vertragingen en storingen. „Trams kwamen te laat en zaten te vol. Er was nog absoluut geen regelmaat”, aldus de zegsman.

Weblink bron “„RandstadRail gaat de goede kant op”” (24-10-2008), Reformatorisch Dagblad

Een kombinatie van metro en tram wordt semimetro genoemd en een voorlopig gebruik van trams in een beginnende metro premetro.

Weblink bron
Van Nierop
 “pre-metro” (1977), Walter de Clerck


tracédeel

deel van het verloop van een bepaalde verbinding door de omgeving, zoals die met een lijn op de kaart kan worden aangegeven

De ruim vijftig aanwezigen tijdens de informatiebijeenkomst in café-restaurant De Kroon hebben zich donderdagavond niet specifiek uitgesproken voor één van beide varianten voor het tracédeel Reggeweg van de Noord-Zuidverbinding.

Weblink bron “Meningen verdeeld over varianten bij Reggeweg” (18-03-2011), Tubantia

De provincie drong erop aan om het nieuwe tracédeel toch goed te keuren, omdat het plan wel aan het luchtkwaliteitbesluit van 2005 zou voldoen.

Weblink bron “Aanleg Zeeuwse N57 van de baan” (18-05-2006), Reformatorisch Dagblad


schaafmachine

samenstelling van schaaf ww en machine zn

apparaat waarin met een harde scherpe rand een dun laagje van stug en ruw materiaal verwijderd

Een schaafmachine verwijdert een centimeters dikke laag asfalt van de A10.

Nieuwe asfaltlaag A10 na ongeval met tankauto (fotobijschrift) in: Nederlands Dagblad , jrg. 48 nr. 11998 (25 januari 1992), Stichting Nederlands Dagblad, Amersfoort, p. 3 kol. 3/6


dumper

van Engels dumper, op te vatten als afgeleid van dumpen ww met het achtervoegsel -er
**[1] in de betekenis "stortkar" aangetroffen vanaf 1945 (zie vindplaats hieronder)
**[3] (verkorting) van afvaldumper
**[4] in de betekenis van "verkoper die onder de kostprijs verkoopt" aangetroffen vanaf 1922 (zie vindplaats hieronder)
**[6] misschien ontstaan onder invloed van voorgaande betekenissen (figuurlijk), omdat het woord "domper" in de eerste helft van de 20e eeuw als politiek scheldwoord werd gebruikt

De afstand was echter te klein en met de dumper raakte de auto de fiets.

Dodelijk ongeval in: Het vrĳe volk, jrg. 5 nr. 1295 (18 augustus 1949), De Arbeiderspers, Rotterdam, p. 3 kol. 7

⧖ De wagen was buitengewoon ernstig beschadigd, de wielen waren totaal verbogen, de dumper was geheel ingedrukt, ruiten waren gebroken, de carrosserie toonde heel wat deuken en schrammen en een der inzittenden, de persoon die naast den chauffeur was gezeten, had bovendien een zeer ernstige hoofdwonde bekomen.

Auto op transformatorhuisje. in: De Grondwet , jrg. 72 nr. 16 (19 januari 1934), J. Van Poll-Suykerbuyk, Roosendaal, p. 2 kol. 1


takelbedrijf

samenstelling van takel zn en bedrijf zn

bedrijf dat auto's die niet meer zelfstandig kunnen rijden kan wegtakelen

Toen de politie ter hoogte van de afslag Nootdorp op de A12 de auto nog een keer probeerde te laten stoppen, ramde de bestuurder twee politie-auto's. Alledrie de auto's raakten beschadigd, waardoor een takelbedrijf de politie-auto's en de gestolen auto moest meenemen.

Weblink bron “Politie-auto's geramd bij Den Haag” (11-07-2012), NOS


stekkerauto

een elektrische auto die opgeladen dient te worden door de stekker in het stopcontact te steken

In de garage naast het huis werd de stekkerauto iedere nacht opgeladen.

Duurt een stroomstoring langer dan vier uur, dan moet voedsel grootschalig worden weggegooid en komen automobilisten steeds vaker stil te staan. Dat geldt niet alleen voor stekkerauto's met een lege accu, maar ook voor brandstofwagens; tankstations werken zonder elektriciteit namelijk ook niet meer.


kerstslee

kerstsleeën (plural)
kerstsleetje (diminutive singular)
kerstsleetjes (diminutive plural)

een slee die door de kerstman gebruikt wordt om zich voort te bewegen

Volgens de verhalen brengt de kerstman met zijn kerstslee de pakjes rond.


vervoersysteem

samenstelling van vervoer zn en systeem zn

conveying system

samenhangend systeem dat zorgt voor het transport van mensen en goederen

De actie van Shell om de CO2-uitstoot van je auto te compenseren door 1 cent extra per liter brandstof te betalen, is positief zou je denken. Maar volgens Urgenda-directeur Marjan Minnesma is het niet de manier om over te gaan op een duurzaam vervoersysteem en heeft het zelfs een ongewenst effect. "Je houdt hiermee in stand dat mensen denken: 'Ik kan blijven rijden, want ik heb het gecompenseerd.'"

Weblink bron
Nina Bogosavac
 “'Shell voelt de druk om te verduurzamen, maar bevindt zich in spagaat'” (08-04-2019), NOS

De Amerikanen maakten een volwaardige militaire basis van het complex, met behalve barakken en commandocentra ook een openbaar vervoersysteem, ontspanningsruimtes en restaurants als Burger King en Pizza Hut. Het Amerikaanse leger had er verder eigen stroom- en watervoorziening geïnstalleerd, evenals vuilverbrandingsovens.

Weblink bron “Hoofdkwartier VS in Irak overgedragen” (02-12-2011), NOS


vervoerssysteem

samenstelling van vervoer zn en systeem zn met het invoegsel -s-

transport system

stelsel van voorzieningen dat zorgt voor het transport van mensen en goederen

Treinreizigers legden de afgelopen tien jaar ruim 20 procent meer kilometers af. Ook in de steden is de druk op het vervoerssysteem merkbaar volgens de organisaties: ov-gebruik in de steden steeg met 5 procent.

Weblink bron “Transportorganisaties willen extra minister voor Mobiliteit” (16-12-2016), NOS

VVD-Kamerlid Ziengs zei in het NOS Radio 1 Journaal dat toeristen veel geld in het laatje brengen en daarmee goed zijn voor de werkgelegenheid, maar dat het vervoerssysteem nauwelijks op hen is ingericht.

Weblink bron “Kamer wil ov-kaart voor toeristen” (01-04-2015), NOS


vervoersonderneming

samenstelling van vervoer zn en onderneming zn met het invoegsel -s-

transport company

bedrijf dat zich bezighoudt met het transport van mensen en dingen

Investeerders willen uiteindelijk een prettig rendement terugzien op het geld dat zij in welk bedrijf dan ook hebben gestoken. Voor een investeerder in de vervoersonderneming die vorig jaar nog een bescheiden winst boekte, zal dat niet anders zijn.

Weblink bron “Connexxion” (26-05-2006), Tubantia

Descheemaecker vindt dat de Belgische spoorwegen het best gediend zijn met een vervoersonderneming (NMBS) en een infrastructuurbeheerder (Infrabel), zonder dat daar nog een holding boven staat.

Weblink bron
wdp
 “NMBS-topman vindt holding overbodig” (10/06/2011), De Standaard


vervoersmiddel

samenstelling van vervoer zn en middel zn met het invoegsel -s-

means of transport

iets waarmee men mensen en dingen kan transporteren

In Bangladesh kunnen veel mensen zich geen auto veroorloven, daarom is de bus een populair vervoersmiddel.

Weblink bron “Bengaalse studenten: 'Hoe meer ze slaan, hoe meer we terugvechten'” (06-08-2018), NOS

Na de fiets is de trein het meest duurzame vervoersmiddel. En ook het leukste, vindt Kirsten Sporen.

Weblink bron “Duurzaam weg: het Albanese platteland is populairder dan ooit” (03-08-2018), NOS


vervoersector

samenstelling van vervoer zn en sector zn

transport sector

alle bedrijven en organisaties die zich bezighouden met het transport van mensen en zaken

vervoersectoren (plural)
vervoersectors (plural)

In twee jaar tijd groeide de omzet in de elektrisch-vervoersector met 44 procent, naar 1,3 miljard euro. Het aantal banen in de sector steeg in die periode met 28 procent tot 4290, blijkt uit een rapport van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Weblink bron
Leen Kraniotis
 “Is de laadpaal straks het belangrijkste Nederlandse exportproduct?” (16-10-2019), NOS

Vooral in de zakelijke dienstverlening en in de handel en de vervoersector kromp het aantal banen sterker dan eerder geraamd.

Weblink bron “CBS: sterkere krimp economie” (25-06-2013), NOS


vervoersbewijs

samenstelling van vervoer zn en bewijs zn met het invoegsel -s-

een bewijs van betaling voor betaald vervoer, in het bijzonder openbaar vervoer

Per dag vervoert de RET volgens directiewoordvoerder Frouke Albers zo'n 300.000 mensen met de metro. Van hen reisden er vorig jaar ongeveer 3000 zonder vervoersbewijs. Zeven jaar geleden waren dat er per dag nog 33.000.

Weblink bron “Minder zwartrijders en meer veiligheid in Rotterdamse metro” (07-05-2015), NOS

Als ik zelf muziek aan het luisteren ben en een conducteur controleert mijn vervoersbewijs, dan doe ik even mijn oortjes uit."

Weblink bron “Een selfie met de conducteur voor meer #TreinRespect” (01-06-2015), NOS


vervoersbeleid

samenstelling van vervoer zn en beleid zn met het invoegsel -s-

transportation policy

een plan van aanpak voor het oplossen van transport problemen

In een stad als Milaan werd de fijnstoflimiet vorig jaar 60 dagen overschreden. Daarom is daar en in Rome besloten om in te zetten op een groener vervoersbeleid.

Weblink bron
Mustafa Marghadi
 “Vraag naar e-bikes in Italië door subsidie geëxplodeerd” (22-05-2020), NOS

Als Uber alleen zou bemiddelen zou het vallen onder de regels die gelden op de Europese interne markt voor het vrij verrichten van diensten of elektronische handel. Maar de verantwoordelijkheid voor vervoersbeleid ligt bij de lidstaten en die mogen dus de voorwaarden bepalen waaraan Uber-chauffeurs moeten voldoen.

Weblink bron “Uber is transportbedrijf, niet alleen bemiddelingsdienst” (20-12-2017), NOS


vervoermaatschappij

samenstelling van vervoer zn en maatschappij zn

transport company

bedrijf dat zich bezighoudt met het transport van mensen of goederen

Een rolstoelgebruiker uit Den Haag zegt in de krant dat hij vooral met de Haagse vervoermaatschappij HTM problemen heeft: "Soms negeren chauffeurs me als ik alleen bij de halte sta. Dan steek ik mijn hand op, maar rijdt de bus gewoon door."

Weblink bron “Bus nog vaak niet toegankelijk voor rolstoelers of chauffeur rijdt door” (30-05-2017), NOS

De Vlaamse vervoermaatschappij De Lijn betaalde chauffeurs 50 euro bruto per dag extra als ze ondanks de terreurdreiging op Brussel zouden blijven rijden. De premie werd uitgekeerd van maandag tot donderdag.

Weblink bron “'Bibberpremie' Belgische buschauffeurs afgeschaft” (28-11-2015), NOS

Zelfs de stadsbussen van de Parijse vervoermaatschappij RATP rijden door, terwijl toch echt besloten was dat ze even zouden stilhouden.

Weblink bron
Hans Brom
 “Niet heel Parijs staat stil bij aanslagen” (16-11-2015), NOS


vervoerkosten

samenstelling van vervoer zn en kosten zn

cost of transport

de hoeveelheid geld die het kost om van de ene naar de andere plaats te gaan

Tax-on-Web zou zo geprogrammeerd moeten zijn dat de vervoerkosten voor de dagelijkse pendelafstand in zo'n geval automatisch op het scherm komen,' legt Lenaerts uit. 'Voorlopig is dit nog toekomstmuziek, maar samen met de fiscus zoeken wij hiervoor in een open dialoog naar mogelijkheden.'

Weblink bron “Fiscus werkt zo goed alsfoutloos” (14/07/2008), De Standaard


afkruisen

door een rood kruis op een matrixbord aangeven dat men een bepaalde rijstrook van een autosnelweg niet mag gebruiken

Het verkeer op zeven rijstroken is korte tijd stilgelegd. Onder begeleiding van de politie zijn ze de snelweg alsnog overgestoken. "We hebben de weg laten afkruisen en ze veilig naar het fietspad begeleid", zegt een woordvoerder.

Weblink bron “Fietsers aangehouden op snelweg, 'ze gingen hotdog halen'” (17-06-2020), NOS

De camera kan zien of er iets op de weg ligt dat er niet hoort. Zo wordt overdag 94 procent van de afgevallen lading herkend. De camera geeft een signaal aan de wegverkeersleider in de centrale en die kan een strook afkruisen of een weginspecteur eropaf sturen.

Weblink bron
Ton Voermans
 “Slimme foefjes tegen verkeersinfarct in de herfst” (30-09-2017), Tubantia


sergeantsstrepen

sergeantsstreep zn met de uitgang -en samenstelling van sergeant zn en strepen zn met het invoegsel -s-

Tegenwoordig is ook in de militaire betekenis de meervoudsvorm het meest gangbaar.

patroon van schuine strepen die een gedeelte van de rijbaan aangeven waar men niet mag rijden

Het nieuwe RVV bevat een verbod om over de zogeheten verdrijvingsvlakken te rijden. Dat zijn de vlakken met witte, schuine strepen (de zogeheten sergeantsstrepen) die bij voorbeeld te vinden zijn bij de versmalling van een rijbaan of bij voorsoorteervakken.

Eric Stolwijk
 De belangrijkste wijzigingen in: Algemeen Dagblad , jrg. 46 nr. 148 (19 oktober 1991), Stichting Algemeen Dagblad, Rotterdam, p. 35 kol. 5/6


vrachtwagenchauffeuse

afgeleid van vrachtwagenchauffeur zn met het achtervoegsel -se, op te vatten als samenstelling van vrachtwagen zn en chauffeuse zn

Een vrachtwagenchauffeuse heeft haar vrachtwagen dinsdagmiddag klemgereden onder een viaduct op de Kurenpolderweg in Hank.

“Weer zit een vrachtwagen klem onder viaduct in Hank” (8 oktober 2019) op bndestem.nl


ontlastingsweg

samenstelling van ontlasting zn en weg zn met het invoegsel -s-
**[1] in de betekenis "als alternatief aangelegde route" aangetroffen vanaf 1918 (zie vindplaats hieronder)
**[2] in de betekenis "reeks van stappen en daarbij gebruikte organen waarmee een lichaam afvalstoffen kan uitscheiden" aangetroffen vanaf 1821 (zie vindplaats hieronder)

alternatieve route, aangelegd zodat het minder druk wordt op een bestaande route

Sinds elf uur gisterochtend is de nieuwe verbindingsweg van het centrum van Heerlen naar Hoensbroek voor het verkeer geopend. Hoewel het gisteren nog niet erg druk was, zullen binnenkort in het spitsuur op deze weg zon 2.700 auto's rijden. De verbinding is vooral bedoeld als ontlastingsweg voor de Schelsberg, Bokstraat en Ganzeweide.

Verbinding goed voor 2.700 auto's tijdens dagelijks spitsuur : Nieuwe weg Heerlen-Hoensbroek nu open in: Limburgsch Dagblad, jrg. 67 nr. 166 (17 juli 1985), Uitgeversmaatschappĳ Limburgs Dagblad, Heerlen, p. 13 (11) kol. 3

⧖ Vooral als Semarang door een diepzeehaven nog grooter beteekenis zal krijgen, zal hier op sommige gedeelten van den dag een verkeer van buitengewone sterkte ontstaan. Het is dus niet meer dan een wijze voorzorgsmaatregel om nu reeds naar ontlastingswegen uit te zien, en als zoodanig behoudt de laan Hoogenraad, die naar het winkelcentrum bij uitnemendheid: het betreffend gedeelte van den Bodjongschen weg voert, haar volle waarde. Zelfs is het wenschelijk van hetzelfde vertakkingspunt uit een tweeden ontlastingsweg te maken naar de Chineesche kamp, die, dicht langs de oude kamp, waarmede hij door enkele bruggen in verbinding kan staan, omgevoerd, dient te eindigen in de drukke Chineesche wijken aan den Djomblangschen weg, en wel tegenover den weg naar Passar Boegangan.

, Koninklijk Instituut van Ingenieurs / Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs, 's-Gravenhage in: De Ingenieur , jrg. 33 nr 18 (4 mei 1918), p. 330 kol. 2


kraakperswagen

samenstellende samenstelling van kraak ww, pers ww en wagen zn

vuilniswagen waarin het vuilnis van achteren wordt ingeworpen en vervolgens samengedrukt wordt

Een kraakperswagen is een veel gebruikte vuilniswagen in Nederland. Bij deze wagen wordt achteraan vuilnis ingeworpen. Vervolgens wordt dit geperst en naar de een vuilnishoop of een verbrandingsoven gereden.

Weblink bron “Kraakperswagen” (geraadpleegd 6 juni 2021), Wikipedia


tramhuisje

wachtruimte bij een halte voor bovengronds personenvervoer via rails in de straat

Er kwamen flitsende abonnementen- en mediacampagnes, flyeracties, direct mail, veel en opvallende posters op driehoeksborden en in tramhuisjes.

Weblink bron
Francine van der Wiel
 “Deskundig theatermarketeer met vlijmscherpe tong” (12 september 2015) op nrc.nl

Het was al laat op die bewuste avond toen ik bij het eindpunt in het tramhuisje zat.

Weblink bron
Roel Visser
 “'Zelfs als een passagier onwel is, gaan sommigen kankeren'” (6 mei 2006) op nrc.nl


poller

stevige paaltje om auto's te weren dat in het wegdek kan verzinken op momenten dat toegang voor een auto wel gewenst is

Sommigen rijden achter de bus aan en klappen vervolgens op de poller die na de bus weer omhoog komt.

Weblink bron “Verkeersregelaar mishandeld die wilde waarschuwen voor 'horrorpoller'” (7 juli 2021) op nu.nl

Met de invoer van het verkeerscirculatieplan (VCP) zijn straten voor doorgaand verkeer afgesloten met ‘pollers’. Dat zijn automatische paaltjes, die alleen op gezette tijden omlaag gaan voor mensen met een ontheffing. In totaal worden op elf plaatsen pollers geplaatst, soms in beide rijrichtingen, zoals het Spui.

Weblink bron
Brian van der Bol
 “Een frisse Haagse binnenstad” (20 november 2009) op nrc.nl


opligger

naamwoord van handeling van opliggen met het achtervoegsel -er

een aanhangwagen, die geen eigen vooras heeft en waarvan dus een belangrijk deel van het gewicht op het trekkend voertuig (de trekker) rust

Het ongeval gebeurde in de richting van de kust tussen Affligem en Aalst. Een trekker met opligger reed achteraan in op een VW Caddy. De bestuurder van de lichte vracht, Y. E. uit Londerzeel, werd in levensgevaar overgebracht naar het ziekenhuis.

Weblink bron
jdb
 “28-jarige man levensgevaarlijk gewond na aanrijding vrachtwagen” (04/11/2012), De Standaard

Verder nazicht in de loods bracht aan het licht dat de vier aanwezige opliggers gebruikt werden als cannabisplantage, met in totaal zowat 2.000 plantjes. Het onderzoek is nog volop aan de gang, momenteel is er al sprake van één verdachte die kon worden opgepakt.

Weblink bron
gjs
 “Brand in loods onthult cannabisplantage in Mol” (17/12/2012), De Standaard


pechverhelping

samenstelling van pech zn en verhelp ww met het achtervoegsel -ing

breakdown service

(verkeer) hulpverlening bij pech met een voertuig

"Een goedbedoelde boodschap, maar nu lijkt het dat je voor elke pechverhelping - zoals een platte band - naar de nooddiensten moet bellen", zei Jambon. "Dat willen we echt verhinderen. Het noodnummer 112 bel je enkel en alleen voor urgente gevallen.

Weblink bron “Belgische campagne over praatpalen na één dag alweer gestaakt” (08-09-2016), NOS

Cijfers van Touring en VAB-pechverhelping tonen weliswaar een daling, maar een significant aantal oproepen blijft.

Weblink bron
mdm
 “Reisbijstand in het buitenland daalt met ongeveer de helft, ondanks oproep om thuis te blijven” (30/12/2020), De Standaard


railtransport

samenstelling van rail zn en transport zn

type vervoer waarbij wagens harde wielen hebben die over evenwijdige staven rollen, zodat er maar weinig kracht nodig is om ze in beweging te brengen

De over het spoor vervoerde hoeveelheid goederen verdubbelde. Daarmee nam het procentuele aandeel van het railtransport ook toe, maar het is nog altijd bescheiden: van 3 procent in 1995 naar ruim 5 procent in 2005.

Weblink bron “De Betuwelijn is er nu toch - gebruik hem goed” (16 juni 2007) op nrc.nl


seatbelt

een riem die zorgt dat een inzittende van een voertuig bij een onverwachte en of heftige beweging van dat voertuig niet van zijn stoel geslingerd wordt

Ongeveer een half uur voordat het zou landen op de luchthaven van Tokyo maakte het toestel door toedoen van de zware turbulentie een plotselinge duik naar beneden. Passagiers die hun seatbelt niet om hadden werden uit hun stoel geslingerd of klapten tegen de stoel voor hen.

Weblink bron “Tientallen gewonden na turbulentie” (20 februari 2009), Reformatorisch Dagblad


trike

Het gaat om de modellen Touring, CVO Touring en Trike, uit jaren 2009 tot 2012.

Weblink bron “Harley-Davidson roept motoren terug” (24-10-2011), NOS

Bij doorzoeking van de woningen zijn twee vuurwapens en grote geldbedragen gevonden. Het gaat om 10.000 euro in contant geld. Ook twee auto's en een trike zijn in beslag genomen voor het onderzoek.

Weblink bron
Sabrina Kantelbergs
 “Vader en zoon vast na vondst drugs, wapens en geld” (11-03-2019,), Tubantia

De 51-jarige verkeersregelaar verongelukte toen hij bij Lettele op een trike een ambulance wilde begeleiden.

Weblink bron “Video's gemist? Het jaar van trucker Jan, de verliefde terrorgans en boze Attie” (29-12-2019), Tubantia


vroemen

afleiding van vroem met het achtervoegsel -en

met grote snelheid en veel lawaai in een auto rijden

De elektrische auto is vol in de publiciteit. De een zweert erbij, de ander weet het nog net zo niet. KempenEnergie organiseert daarom op zaterdag 2 november het evenement “Niet vroemen, maar zoemen”, waarbij iedereen kennis kan maken met elektrische auto’s.

Weblink bron “Niet vroemen, maar zoemen!” (2 november 2019), DBNL


autoverhuur

Buurtbewoner Tim, die niet met zijn achternaam genoemd wil worden, had al eerder zijn twijfels. "Ik werk zelf bij de Rotterdamse haven, in de autoverhuur. Ik breng heel veel huurauto's rond voor kraanmachinisten die hun kraan op locatie laten staan en met de huurauto naar huis gaan.

Weblink bron “Deel hijskraan gevallen in Etten-Leur, geen gewonden” (ZA 29 MEI 2021), NOS


bauxietweg

onverharde, rood gekleurde weg die loopt door een bauxiet houdend terrein

De rit gaat dan verder over een stoffige rode bauxietweg die loopt van Paranam tot Afobaka.

Carlo Hoop
 “Het water komt: De transmigratiedorpen in Suriname vijfentwintig jaar na de gedwongen volksverhuizing” (1990), De GidsL


bedrijfswagen

samenstelling van bedrijf zn en wagen zn met het invoegsel -s-

commercial vehicle

een vrachtwagen, bestelwagen of auto die gebruikt wordt door een onderneming voor bedrijfsdoeleinden

bedrijfswagens (plural)
bedrijfswagentje (diminutive singular)
bedrijfswagentjes (diminutive plural)

Zzp'ers met kantoorbanen zoals tekstschrijvers of boekhouders krijgen daarbij advertenties voor andere auto's dan een loodgieter of iemand met een gevelrenovatiebedrijf. "Die raden we dan een bedrijfswagen aan", zegt Ahmed Benachour, chief operating officer van Havas Media.

Weblink bron
Joost Schellevis
 “Gegevens KvK-inschrijvingen gebruikt voor reclames op Facebook” (18-04-2018), NOS

In havens en op vliegvelden gaan politie en het OM ook scherper optreden tegen drugscriminelen. Wie op een plek wordt betrapt waar hij niet mag zijn, kan een jaar cel krijgen. Wie met een valse toegangspas een beveiligd terrein binnendringt of zich verstopt in een bedrijfswagen om een terrein op te komen, kan maximaal twee jaar krijgen.

Weblink bron “Grapperhaus: laat criminelen betalen voor vernietigen drugslab” (11-07-2019), NOS

Toch gaat de RAVU de oude, lage ambulances missen. Ze zijn volgens de bestuurders veel comfortabeler dan bestelbusjes. "Het rijdt gewoon lekker, het rijdt heerlijk", aldus Pedro Bravo Garcia, hoofd wagenpark bij de ambulancevervoerder. "Het comfort van het bestelbusje is een stuk minder. Het is een bedrijfswagen, een bus."

Weblink bron “Ook in Utrecht wordt de ambulance een bestelbusje” (26-10-2019), NOS


motoronderhoud

samenstelling van motor zn en onderhoud zn

engine maintenance

alle handelingen die nodig zijn om de motor van een machine in een goede conditie te houden

alle handelingen die nodig zijn om een motorfiets in een goede conditie te houden

Schrijver Robert M. Pirsig is op 88-jarige leeftijd overleden. Hij werd wereldberoemd met zijn filosofische roman Zen en de kunst van het motoronderhoud. Volgens zijn uitgever kampte hij al een tijd met een zwakke gezondheid. Pirsig overleed in zijn woonplaats in de noordoostelijke staat Maine.

Weblink bron “Auteur 'Zen en de Kunst van het Motoronderhoud' overleden” (24-04-2017), NOS

Ondernemer Lucy van Ostade (28) deed wat ze kon tijdens de lockdown. Het geven van cursussen in motoronderhoud stond door de strenge coronamaatregelen on hold.

Weblink bron
Nina Bogosavac
 “Zij voelen de recessie: 'Financieel gezien is het nu echt overleven'” (14-08-2020), NOS


spooronderhoud

samenstelling van spoor zn en onderhoud zn

alle handelingen die nodig zijn om (tram)(trein)rails in een goede conditie te houden

De raad constateert in het rapport ook dat het spooronderhoud zich vooral richt op het voorkomen van verstoringen en vertragingen. Volgens de Onderzoeksraad kan dat er onbedoeld toe leiden dat "die ontwikkeling ten koste kan gaan van de spoorveiligheid." Het ongeluk op het spoor bij Hilversum is daarvan een voorbeeld.

Weblink bron “Trein Hilversum ontspoorde door slecht onderhoud” (18-12-2014), NOS

In 2013 lag Mansveld ook al onder vuur, vanwege het niet delen van een rapport over ProRail. In dat rapport uit juni 2012 stond onder meer dat ProRail het spooronderhoud zo goedkoop aanbesteedt, dat vertragingen en ongelukken dreigen. Mansveld bood de Kamer toen haar excuses aan.

Weblink bron “Kamer: alle stukken spoorfinanciën openbaar” (18-09-2015), NOS

Geld voor spooronderhoud wordt voorlopig alleen besteed aan NS-lijnen, werd op Prinsjesdag duidelijk.

Weblink bron “'Provincies dupe van tekort ProRail'” (22-09-2015), NOS


bestuurdersstoel

samenstelling van bestuurder zn en stoel zn met het invoegsel -s-

pilot's seat

de zitting waarop de chauffeur van een voertuig zit

bestuurdersstoelen (plural)
bestuurdersstoeltje (diminutive singular)
bestuurdersstoeltjes (diminutive plural)

Agenten gingen kijken en zagen de man slapend op de bestuurdersstoel liggen. Ze herkenden hem als de gezochte gevangene en hielden hem aan. De man verzette zich flink tijdens zijn arrestatie, meldt Omroep Brabant.

Weblink bron “Gezochte gevangene met doorgeladen pistool aangehouden” (08-08-2019), NOS

In de auto lagen flessen met lachgas, en naast de bestuurdersstoel vond de politie een ballon die net was gebruikt.

Weblink bron “Jongen van 16 zonder rijbewijs slingert met lachgas over snelweg” (25-01-2020), NOS


chassisnummer

samenstelling van chassis zn en nummer zn

chassis number

een unieke identificatiecode die alle toegelaten wegvoertuigen moeten hebben

De RDW mag alleen controleren of er niet met het chassisnummer is geknoeid en/of het voertuig niet als gestolen staat geregistreerd. Is alles in orde, dan moet de RDW de auto een Nederlands kenteken geven. Met alle gevolgen vandien.

Weblink bron “Europese autowrakken op Nederlandse weg” (05-10-2011), NOS

De 34-jarige man wilde zich bij een controle op de A12 bij Zevenaar niet legitimeren. De politie controleerde vervolgens de auto en ontdekte een mobilofooninstallatie in het handschoenenkastje. Toen de politie het chassisnummer checkte bleek de Volkswagen Golf een burgerwagen van de politie Haaglanden te zijn.

Weblink bron “Litouwer in politieauto betrapt” (30-06-2012), NOS


bushouder

iemand die een personenbus(je) exploiteert

Bovendien heeft de vervoerder te kampen met moordende concurrentie van de veel beter georganiseerde diensten van honderden particuliere bushouders.

Weblink bron “Connexxion wil deel busvervoer in Suriname” (21 februari 2007), Reformatorisch Dagblad


botssimulator

samenstelling van botsen ww en simulator zn

botssimulatoren (plural)
botssimulators (plural)

apparaat dat op een gecontroleerde wijze een botsing (van een voertuig) kan nabootsen zodat men de gevolgen van de botsing kan onderzoeken


anti-inrijpaal

samenstelling van inrij ww met het voorvoegsel anti- en paal zn


fotopaal

fotopalen (plural)
fotopaaltje (diminutive singular)
fotopaaltjes (diminutive plural)

paal langs de weg voor het fotograferen van kentekenplaten bij verkeersovertredingen (te hoge snelheid)


framenummer

een unieke identificatiecode die in het frame van een tweewielig voertuig geslagen is

Naast het GPS-systeem moet de scooter ook een framenummer hebben, een uniek nummer dat elke scooter verplicht moet hebben. De politie kan via het framenummer makkelijker zien of het een 'samengestelde' scooter is of niet.

Weblink bron “Scooterdiefstal groeit explosief” (31-10-2012), NOS

De fiets die eind augustus bij Maastricht uit de Maas werd opgedoken, is niet van de sinds 1993 vermiste Tanja Groen. De opgedoken fiets is van een ander merk en het framenummer en de postcode die op de fiets hadden moeten staan, ontbreken.

Weblink bron “Opgedoken fiets niet van Tanja” (17-09-2012), NOS

Aan de hand van onder meer het framenummer van de fiets, het merk en de kleur, kon de politie vaststellen dat het inderdaad de fiets was van de vrouw uit Oisterwijk.

Weblink bron “Gestolen fiets terug via Marktplaats” (25-08-2013), NOS


schamppaal

paal die een hoek van een gebouw e.d. beschermt tegen aanrijding


verkeerspaal

samenstelling van verkeer zn en paal zn met het invoegsel -s-

verkeerspalen (plural)
verkeerspaaltje (diminutive singular)
verkeerspaaltjes (diminutive plural)

paal waarop een of meer verkeersborden zijn aangebracht

paal om de doorgang van auto's te verhinderen


uitwijkplaats

samenstelling van uitwijk ww en plaats zn

een plaats waar tegemoetkomend verkeer (auto, trein etc.) voor elkaar kan uitwijken op een weg die te smal is voor een passage van meerdere voertuigen tegelijk


tiendweg

samenstelling van tiend zn en weg zn , waarin "tiend" kan verwijzen naar de belasting waarmee de weg werd gefinancierd of een verbastering kan zijn van teen "tak van een wilg" omdat die bij de aanleg werden gebruikt of omdat er wilgen langs geplant waren

tiendwegen (plural)
tiendweggetje (diminutive singular)
tiendweggetjes (diminutive plural)

ontsluitingsweg in een polder, vaak iets verhoogd aangelegd met aan beide zijden een sloot, lijkt daarom op een dijkje

⧖ ...als van haare andere Landen in den nieuwen Boezem werd gedaan; met de aarde komende uit de bovenstaande te gravene Molenvliet, of andere aarde, zal over het voorsz. aantekopene Land gemaakt werden een Kade, van het Overwaards Waterschap, gaande by den Tiendweg door de Wetering, en zo over den Tiendweg, dezelve Kade te leggen te sluiten tegen de Kade van den Nieuwen Boezem van den Overwaard

Slype, Nicolaas van
 “Handvesten, keuren, privilegien, octroijen, reglementen, contracten en andere brieven van den Overwaard” (1782)


rechterbaan

de rechterrijstrook van een weg met meerdere rijstroken in één richting

Ze zet haar knipperlicht aan en voegt tot woede van een achterligger in op de rechterbaan.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

Onder meer op de A13 ondervonden mensen die vanuit het westen naar Parijs moesten er veel hinder van, zegt correspondent Frank Renout: "Trekkers reden hier met 30 kilometer per uur over de rechterbaan. Die weg staat normaal al vast doordat veel mensen in Parijs moeten werken, dus je kan je voorstellen hoe groot de opstoppingen waren."

Weblink bron “Boerenprotest Frankrijk leidt tot files in Parijs” (27-11-2019), NOS


ontkoppelingspedaal

samenstelling van ontkoppeling zn en pedaal zn met het invoegsel -s-

clutch pedal

voetbediening om de verbinding tussen de motor van een voertuig en de wielen te verbreken
Kan worden gebruikt om de motor stationair te laten draaien of om zonder schade aan tandwielen te kunnen schakelen naar een andere versnelling.

Ook als ik in de auto stap, word ik herinnerd aan een prachtige buitentocht (voorjaar 1994) met lichamelijke gevolgen. Ik kan namelijk het ontkoppelingspedaal niet tot de bodem indrukken omdat een pees in mijn voet doorgesneden is nadat ik ooit na een val in de stijgbeugel bleef hangen.

Weblink bron
Margot Poll
 “Manifestatie Paard '97 in Utrecht; Lekker van je paard vallen” (24 december 1997) op nrc.nl


koppelingspedaal

samenstelling van koppeling zn en pedaal zn met het invoegsel -s-

Met zijn halfautomaat schakelde je zelf, maar zonder koppelingspedaal.

Weblink bron
Bas van Putten
 “De hete versnellingspook van de Citroën DS5” (27 september 2015) op nrc.nl

Het eiwit heeft dus dezelfde uitwerking als het intrappen van de koppelingspedaal van een auto waardoor de motor loskomt van de versnellingsbak.

Weblink bron
Michiel van Nieuwstadt
 “Bacterie staat stil door ontkoppelen van zweepstaart” (28 juni 2008) op nrc.nl


overspanning

óverspanning [1], [2]: samenstelling van over bw en spanning zn

óverspanning [3]: afgeleid van óverspannen ww met het achtervoegsel -ing

ˈovɛrˌspɑnɪŋ

ˌovɛrˈspɑnɪŋ

overspanningen (plural)
overspanninkje (diminutive singular)
overspanninkjes (diminutive plural)

Na de overspanning reed het rijtuig heel wat sneller.


busverkeer

het rijden van autobussen, het rijden van touringcars

Burgemeester Bloomberg, nogal casual gekleed wat de indruk versterkt dat hij de stad elk moment kan verlaten, zegt dat Cuomo de mta heeft opgedragen om vanavond het busverkeer stil te leggen vanaf 19.00 uur en de metro vanaf 21.00 uur.

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

Ook mag er in het land niet meer gereisd worden, tenzij strikt noodzakelijk. Het busverkeer tussen steden is aan banden gelegd.

Weblink bron “Turkije legt al het internationale vliegverkeer stil” (28-03-2020), NOS


crashtest

crashtesten (plural)
crashtests (plural)

onderzoek naar wat het effect is van een botsing op de inzittenden van een voertuig

’Je hebt natuurlijk de factoren die het voertuig betreffen,’ zei Edwin, ‘zoals hoe duur de auto is, hoe veilig en hoeveel punten hij heeft behaald als hij een crashtest heeft gedaan bij nhts en/of iihs, waarvoor hij gebruikt wordt en hoeveel je rijdt, of het een Amerikaanse auto is of niet, de leeftijd en kilometerstand van de auto ...

Ook moet ook de botsveiligheid van de treinen verbeteren; dat kan bijvoorbeeld met een crashtest. Bij auto's is het al de normaalste zaak van de wereld, maar bij treinen is het relatief nieuw.

Weblink bron “Crashtest voor treinen” (11-12-2012), NOS


kilometerstand

samenstelling van kilometer zn en stand zn

het aantal kilometers dat een voertuig heeft afgelegd (zoals men kan aflezen van de kilometerteller)

‘Je hebt natuurlijk de factoren die het voertuig betreffen,’ zei Edwin, ‘zoals hoe duur de auto is, hoe veilig en hoeveel punten hij heeft behaald als hij een crashtest heeft gedaan bij nhts en/of iihs, waarvoor hij gebruikt wordt en hoeveel je rijdt, of het een Amerikaanse auto is of niet, de leeftijd en kilometerstand van de auto...

De wegverkeersdienst RDW heeft een nieuw systeem geïntroduceerd waarmee mensen elk moment kunnen nagaan of er met de kilometerstand van een auto is geknoeid. Op de website van de RDW kan het kenteken van een auto worden ingevoerd en kan men zien of de tellerstand "logisch" is of niet.

Weblink bron “Wegverkeersdienst komt met service tegen valse kilometerstand” (12-11-2015), NOS


autoverhuurbedrijf

samenstelling van auto zn en verhuurbedrijf zn

car hire company

bedrijf dat auto's zonder chauffeur verhuurt

autoverhuurbedrijven (plural)
autoverhuurbedrijfje (diminutive singular)
autoverhuurbedrijfjes (diminutive plural)

Quispel wist dat het om een bestelwagen van autoverhuurbedrijf Bouke Aas ging; hij had de wagen, citroengeel, bij thuiskomst voor de deur zien staan.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

Autoverhuurbedrijf Europcar meldt een verdubbeling van het aantal aanvragen voor huurauto's. Meerdere taxibedrijven in Parijs nemen geen reserveringen meer aan voor komende week. Uber-gebruikers klagen dat malafide chauffeurs misbruik maken van de situatie en tot drie keer het normale tarief vragen voor een rit.

Weblink bron “Helft treinen geannuleerd, autoverhuur Frankrijk piekt in kerstweekeinde” (21-12-2019), NOS


bromfietshelm

samenstelling van bromfiets zn en helm zn

rash helmet

een stevige helm die een bromfietser moet dragen tijdens het rijden...

bromfietshelmen (plural)
bromfietshelmpje (diminutive singular)
bromfietshelmpjes (diminutive plural)

een stevige helm die een bromfietser moet dragen tijdens het rijden om het hoofd te beschermen bij een val

Hij had telkens zo'n bromfietshelm op, met de klep voor zijn gezicht.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu raadt aan in de tussentijd een bromfietshelm te dragen. Maar volgens de branche is dat evenmin een optie. "Die ademen niet. Je moet flink trappen dus dat is niet te doen", zegt Tom Huyskens van Bovag. Die branchevereniging van onder meer rijwielhandels heeft ervoor gezorgd dat niet de zware, zwetende brommerhelm verplicht werd, maar een nieuw type helm.

Weblink bron “Nieuwe regels snelle e-bikes onhaalbaar” (21-11-2016), NOS


passagiersvervoer

samenstelling van passagier zn en vervoer zn met het invoegsel -s-

passenger traffic

het vervoer van personen naar een bepaalde bestemming

De posterijen werken niet, het passagiersvervoer is gestaakt, ze laten alleen graantransporten rijden.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396

Na lang testen willen de makers kijken of de Airlander, een luchtvaartuig zo groot als een voetbalveld, geschikt gemaakt kan worden voor passagiersvervoer.

Weblink bron “Grootste luchtschip ter wereld moet passagiers gaan vervoeren” (13-01-2019), NOS


olifantenpad

samenstelling van olifant zn en pad zn met het invoegsel -en-
**[2] in de figuurlijke betekenis "spontane fietsroute" aangetroffen vanaf 1984 (zie vindplaats hieronder)

olifantenpaden (plural)
olifantenpaadje (diminutive singular)
olifantenpaadjes (diminutive plural)

route voor langzaam verkeer die niet was voorzien bij de inrichting van een gebied, maar door spontaan gebruik door een groep ontstaat

Dit pad is een mooi voorbeeld van kuddegedrag. Een olifantenpaadje ontstaat nooit zomaar: er moet een doel zijn dat meerdere mensen willen bereiken, via een zo makkelijk mogelijke route.

Weblink bron
Gemma Venhuizen
 “Een pad maak je nooit in je eentje” (3 mei 2019) op nrc.nl

Van der Vlis: „Je moet geen onhandige constructies bouwen. Dan houdt niemand zich eraan. Je moet pragmatisch te werk gaan.” Het Koningsplein geeft dat aan. Daar liep sinds jaar en dag een illegaal fietspad over de vrije trambaan. Kortelings is deze route gemarkeerd met verfstrepen en is het voormalige „olifantenpad” officieel goedgekeurd voor rijwielen, die altijd hebben geweigerd honderd meter om te rijden. „Je moet opzoeken waar de fietser is en niet waar 'ie zou moeten zijn.”

PPR-nota over toet-toet en ring-ring Strijd tegen de auto-terreur in: De Waarheid , jrg. 44 nr. 159 (1 juni 1984), p. 4 kol. 6


toeristenbus

samenstelling van toerist zn en bus zn met het invoegsel -en-

toeristenbussen (plural)
toeristenbusje (diminutive singular)
toeristenbusjes (diminutive plural)

vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal vakantiegangers

Achter een parkeerplaatsje, waar een toeristenbus voor een houten souvenirkiosk en een moderne telefooncel geparkeerd staat, begint het park Melichovo.

Michel Krielaars
 “Het brilletje van Tsjechov : reizen door Rusland” (2014), Atlas Contact , ISBN 9789045024875

In Jasper National Park in Canada is gistermiddag (lokale tijd) een toeristenbus gekanteld. Volgens de politie zijn zeker drie inzittenden om het leven gekomen en raakten meerdere mensen gewond, van wie sommige ernstig. Dat melden Canadese media.

Weblink bron “Toeristenbus kantelt in Canadese bergen: drie doden” (19-07-2020), NOS


E-keur

samenstelling van E zn "verwijzing naar de ECE " en keur zn "kwaliteitswaarborg" , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.G

Dit merkteken heeft de vorm van een hoofdletter E in een cirkel waarin ook een nummer staat dat aanduidt welk land de typegoedkeuring heeft verleend. Het is gebaseerd op afspraken die in VN-verband voor Europa zijn gemaakt, staat los van de Europese Unie en moet niet worden verward met de CE-markering.

merkteken voor de typegoedkeuring van een auto-onderdeel

Of de fabrikant in 1982 de E-keur al vermeldde op de uitlaat is niet bekend.

medewerker Klantenservice RDW geciteerd door Gast
 “E-keur op motoruitlaat uit 1982?” (27 mei 2008) op infopolitie.nl


achteruitrijlicht

samenstelling van achteruitrij ww en licht zn

witkleurige verlichting die andere weggebruikers erop attendeert dat een voertuig achteruit gaat rijden

Het is momenteel verplicht om minimaal één achteruitrijlicht te hebben als uw voertuig na 31 december 1997 geproduceerd is. Meerdere achteruitrijlichten zijn ook toegestaan.

Weblink bron “Wat is achteruitrijlicht?” (23 december 2021) op tralert.com


ADR

o [1]: (initiaalwoord) voor actieve donorregistratie

o [2]: (initiaalwoord) van Frans ADR voor: accord européen relatif au transport international des marchandises dangereuses par route "Europese overeenkomst betreffende het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg"

m [1]: (initiaalwoord) voor Auditdienst Rijk

verdrag met regels die van toepassing zijn bij het vervoer over de landsgrens van goederen die gevaar kunnen opleveren

Het vervoer van gevaarlijke stoffen moet voldoen aan de regels van het ADR. In bepaalde gevallen is een gedeeltelijke of een volledige vrijstelling van het ADR mogelijk.

Weblink bron
Inspectie Leefomgeving en Transport (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
 “Vrijstellingen ADR” (13 juni 2017) op ilent.nl


wegverkeersleider

samenstelling van weg zn en verkeersleider zn

iemand die toezicht houdt op het wegverkeer en zo nodig de verkeersstromen kan beïnvloeden

Tunnels worden vanuit de verkeerscentrales 24 uur per dag in de gaten gehouden met camera's en detectiesystemen. 'Zo kunnen wegverkeersleiders bij incidenten de tunnel afsluiten, hulpdiensten alarmeren en installaties in de tunnels bedienen', schrijft Rijkswaterstaat.

Weblink bron “Ketheltunnel dicht tijdens ochtendspits vanwege ziekmeldingen, inmiddels weer open” (16 mei 2022), NOS

De camera kan zien of er iets op de weg ligt dat er niet hoort. Zo wordt overdag 94 procent van de afgevallen lading herkend. De camera geeft een signaal aan de wegverkeersleider in de centrale en die kan een strook afkruisen of een weginspecteur eropaf sturen.

Weblink bron
Ton Voermans
 “Slimme foefjes tegen verkeersinfarct in de herfst” (30-09-2017), Tubantia


aanrijdingszaak

samenstelling van aanrijding zn en zaak zn met het invoegsel -s-

rechtszaak betreffende een botsing met een voertuig

Weblink bron “Van Aartsen moet getuigen in aanrijdingszaak” (30 januari 2006), Reformatorisch Dagblad


reflectietape

samenstelling van reflectie zn en tape zn

materiaal dat licht weerkaatst en in de vorm van strepen is aangebracht op voertuigen en kleding

Door het gebruik van reflectietape vallen zij meer op en worden er ongelukken voorkomen.

Weblink bron “Wat is reflectietape?” (10 februari 2022) op tralert.com


turborotonde

intensiverende samenstelling van turbo zn en rotonde zn

turborotonden (plural)
turborotondes (plural)

gelijkvloers kruispunt van wegen in de vorm van twee rondgaande rijstroken, waartussen de bestuurder bij het oprijden kan kiezen afhankelijk van de gewenste afslag

Na jaren van politiek gesteggel was in februari besloten dat de bekende rotonde tussen Oosterhout en Made, met een levensgrote bromtol in het midden, daags nadat de Ronde van Spanje Brabant zou hebben verlaten op de schop zou gaan. (…) De Bromtol moet een turborotonde worden, met dubbele banen, zodat al het verkeer dat van en naar de snelweg A59 rijdt, makkelijker doorstroomt.

Weblink bron
Dennis Boxhoorn
 “De Tour laat het wielrennen nog niet stilvallen” (17 april 2020) op nrc.nl


turboverkeersplein

intensiverende samenstelling van turbo zn en verkeersplein zn

uitgestrekt, met verkeerslichten geregeld kruispunt van drukke wegen waar de bestuurder bij het oprijden al een rijstrook kan kiezen afhankelijk van de gewenste afslag

Voor de grote silo’s van het graanbedrijf lag jarenlang een druk kruispunt met verkeerslichten. Nu is dat een ‘turboverkeersplein’. Dat is soort enorme rotonde waarbij voertuigen al vooraf moeten kiezen waarheen ze willen. Maar omdat je er geen rondjes op kan rijden, wordt niet gesproken van een rotonde maar van een ‘verkeersplein’.

Weblink bron
Bert Staes
 “Nieuw ‘turboverkeersplein’ op R4 is af: zo werkt het” (31 mei 2022) op nieuwsblad.be


sneeuwtrekker

samenstelling van sneeuw zn en trekker zn

sneeuwtrekkers (plural)
sneeuwtrekkertje (diminutive singular)
sneeuwtrekkertjes (diminutive plural)

voertuig, gewoonlijk een tractor, die speciaal is uitgerust om sneeuw te ruimen

We hebben op wintersport een ritje op een sneeuwtrekker gemaakt.

De keuken is niet meer te bereiken: slechts eenmaal per dag slaagt men erin om de barakken met een sneeuwtrekker van proviand te voorzien.

J.G. Veenhof
 Gevangenen in de taiga in: Eilanden-nieuws., jrg. 77 nr. 7377 (1 februari 2005), p. 5 kol. 2


sneeuwband

sneeuwbanden (plural)
sneeuwbandje (diminutive singular)
sneeuwbandjes (diminutive plural)

speciale autoband ter voorkoming van ongelukken op besneeuwde wegen

Wat is het verschil tussen winterbanden, sneeuwbanden en thermoplastische rubberbanden?
In feite zijn er weinig verschillen. Deze termen zijn in de loop van de tijd geëvolueerd met de ontwikkeling van nieuwe technologie.


sneeuwmobiel

samenstelling van sneeuw zn en mobiel zn

sneeuwmobielen (plural)
sneeuwmobieltje (diminutive singular)
sneeuwmobieltjes (diminutive plural)

voertuig voorzien ski's en rupsbanden dat zich over sneeuw kan voortbewegen

Is het uw droom om een tocht met een sneeuwmobiel in de Alpen te maken? Zoek niet verder!


ontgrenzen

denominatief van grens met het voorvoegsel ont-

ontgrensde (past)
ontgrensd (past participle)
te ontgrenzen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen ontgrenzen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen ontgrenzen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben ontgrensd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ontgrensd (active infinitive perfect present long-form)
ontgrensd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ontgrensd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
ontgrenzend (imperfect participle)
ontgrensd (past participle)
ontgrenze (subjunctive)
ontgrens (indicative imperfect present singular first-person)
ontgrenst (indicative imperfect present singular second-person)
ontgrenst (indicative imperfect present singular second-person)
ontgrenst (indicative imperfect present singular second-person)
ontgrenst (indicative imperfect present singular third-person)
ontgrensde (indicative imperfect past singular first-person)
ontgrensde (indicative imperfect past singular second-person)
ontgrensde (indicative imperfect past singular second-person)
ontgrensde (indicative imperfect past singular second-person)
ontgrensde (indicative imperfect past singular third-person)
ontgrensden (indicative imperfect past plural first-person)
ontgrensden (indicative imperfect past plural second-person)
ontgrensden (indicative imperfect past plural third-person)
zal ontgrenzen (indicative imperfect future singular first-person)
zult ontgrenzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontgrenzen (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontgrenzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontgrenzen (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontgrenzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontgrenzen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen ontgrenzen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen ontgrenzen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen ontgrenzen (indicative imperfect future plural third-person)
zou ontgrenzen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou ontgrenzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) ontgrenzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt ontgrenzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou ontgrenzen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden ontgrenzen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden ontgrenzen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden ontgrenzen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb ontgrensd (perfect present first-person)
hebt ontgrensd (perfect present second-person)
hebt ontgrensd (perfect present second-person)
heeft ontgrensd (perfect present second-person)
hebt ontgrensd (perfect present second-person)
heeft ontgrensd (perfect present third-person)
hebben ontgrensd (perfect present first-person)
hebben ontgrensd (perfect present second-person)
hebben ontgrensd (perfect present third-person)
had ontgrensd (perfect past first-person)
had ontgrensd (perfect past second-person)
had ontgrensd (perfect past second-person)
hadt ontgrensd (perfect past second-person)
had ontgrensd (perfect past third-person)
hadden ontgrensd (perfect past first-person)
hadden ontgrensd (perfect past second-person)
hadden ontgrensd (perfect past third-person)
zal ontgrensd hebben (perfect future first-person)
zal ontgrensd hebben (perfect future second-person)
zult ontgrensd hebben (perfect future second-person)
zult ontgrensd hebben (perfect future second-person)
zal ontgrensd hebben (perfect future second-person)
zult ontgrensd hebben (perfect future second-person)
zal ontgrensd hebben (perfect future third-person)
zullen ontgrensd hebben (perfect future first-person)
zullen ontgrensd hebben (perfect future second-person)
zullen ontgrensd hebben (perfect future third-person)
zou ontgrensd hebben (perfect conditional first-person)
zou ontgrensd hebben (perfect conditional second-person)
zou ontgrensd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ontgrensd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ontgrensd hebben (perfect conditional second-person)
zou ontgrensd hebben (perfect conditional third-person)
zouden ontgrensd hebben (perfect conditional first-person)
zouden ontgrensd hebben (perfect conditional second-person)
zouden ontgrensd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ontgrensd (impersonal passive present imperfect)
er is ontgrensd (impersonal passive present perfect)
er werd ontgrensd (impersonal passive past imperfect)
er was ontgrensd (impersonal passive past perfect)
er zal ontgrensd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ontgrensd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ontgrensd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ontgrensd zijn (impersonal passive conditional perfect)
ontgrensd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ontgrensd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ontgrensd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ontgrensd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ontgrensd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ontgrensd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ontgrensd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ontgrensd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word ontgrensd (singular imperfect present first-person)
wordt ontgrensd (singular imperfect present second-person)
wordt ontgrensd (singular imperfect present second-person)
wordt ontgrensd (singular imperfect present second-person)
wordt ontgrensd (singular imperfect present plural third-person)
worden ontgrensd (singular imperfect present plural first-person)
worden ontgrensd (singular imperfect present plural second-person)
worden ontgrensd (singular imperfect present third-person)
werd ontgrensd (singular imperfect past first-person)
werd ontgrensd (singular imperfect past second-person)
werd ontgrensd (singular imperfect past second-person)
werdt ontgrensd (singular imperfect past second-person)
werd ontgrensd (singular imperfect past plural third-person)
werden ontgrensd (singular imperfect past plural first-person)
werden ontgrensd (singular imperfect past plural second-person)
werden ontgrensd (singular imperfect past third-person)
zal ontgrensd worden (singular imperfect future first-person)
zult ontgrensd worden (singular imperfect future second-person)
zult ontgrensd worden (singular imperfect future second-person)
zult ontgrensd worden (singular imperfect future second-person)
zal ontgrensd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ontgrensd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen ontgrensd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen ontgrensd worden (singular imperfect future third-person)
zou ontgrensd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou ontgrensd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ontgrensd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ontgrensd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ontgrensd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ontgrensd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ontgrensd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden ontgrensd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden ontgrensd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben ontgrensd (perfect present first-person)
bent ontgrensd (perfect present second-person)
bent ontgrensd (perfect present second-person)
is ontgrensd (perfect present second-person)
zijt ontgrensd (perfect present second-person)
is ontgrensd (perfect present third-person)
zijn ontgrensd (perfect present first-person)
zijn ontgrensd (perfect present second-person)
zijn ontgrensd (perfect present third-person)
was ontgrensd (perfect past first-person)
was ontgrensd (perfect past second-person)
was ontgrensd (perfect past second-person)
waart ontgrensd (perfect past second-person)
was ontgrensd (perfect past third-person)
waren ontgrensd (perfect past first-person)
waren ontgrensd (perfect past second-person)
waren ontgrensd (perfect past third-person)
zal ontgrensd zijn (perfect future first-person)
zult ontgrensd zijn (perfect future second-person)
zult ontgrensd zijn (perfect future second-person)
zult ontgrensd zijn (perfect future second-person)
zal ontgrensd zijn (perfect future third-person)
zullen ontgrensd zijn (perfect future first-person)
zullen ontgrensd zijn (perfect future second-person)
zullen ontgrensd zijn (perfect future third-person)
zou ontgrensd zijn (perfect conditional first-person)
zou ontgrensd zijn (perfect conditional second-person)
zou ontgrensd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ontgrensd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ontgrensd zijn (perfect conditional second-person)
zou ontgrensd zijn (perfect conditional third-person)
zouden ontgrensd zijn (perfect conditional first-person)
zouden ontgrensd zijn (perfect conditional second-person)
zouden ontgrensd zijn (perfect conditional third-person)

begrenzing verwijderen bij scooters, brommers enz.

Ontgrenzen betekent dat de begrenzers die aangebracht zijn, vanwege de Nederlandse regelgeving, verwijderd worden. Voor de Nederlandse wet betekent dit opvoeren.

Weblink bron “Scooteronderdelenshop” (2022)


lock-up

mechanisme bij een automatische versnellingsbak dat slippen daarbinnen voorkomt door een directe verbinding met de aandrijving en zo energie bespaart

De meest geavanceerde automatische versnellingsbakken zijn uitgerust met een automatische lock-up, waardoor in de derde en vierde versnelling vanaf een bepaalde snelheid wordt overgeschakeld op een gedeeltelijke of geheel mechanische verbinding. De koppelomvormer wordt dan uitgeschakeld, waardoor er in die versnellingen ook geen vermogensverlies als gevolg van een slippende koppelomvormer meer optreedt. De prestaties worden beter en het verbruik wordt lager.

Weblink bron Automaat wordt steeds slimmer in: Reformatorisch Dagblad (16 juli 1992), p. 15 kol. 3


vertreksignaal

samenstelling van vertrek zn "weggaan" en signaal zn "sein"

geluid, gebaar of ander teken dat aangeeft dat een trein, schip of ander vervoermiddel voor grotere aantallen mensen op het punt staat om op weg te gaan

Om 11.11 uur precies klonk vorige week op perron 2 van het station van Stirling het fluitje van de conducteur. Het vertreksignaal voor de trein naar Aberdeen.

Weblink bron
Titia Ketelaar
 “Met de NS treinen kan straks ook in Schotland” (9 april 2015) op nrc.nl

Met regelmaat klinkt vanaf metrostation Postjesweg een mechanisch vertreksignaal.

Weblink bron
Greetje de Graaff & Mickelle Haest
 “Een lichtje in de sporthal” (24 november 2007) op nrc.nl

Treinen van de Nederlandse Spoorwegen zijn bij het vertrek niet veilig. Deuren van veel treinstellen gaan niet automatisch open als iemand er tussen zit en vertreksignalen van de conducteur zijn voor machinist en reizigers niet altijd duidelijk.

Weblink bron “NS-treinen bij vertrek niet veilig” (18 juni 2001) op nrc.nl

Over heel Nederland bestonden honderden stoombootverbindingen; voor ontelbare mensen moeten dat gewone dagelijkse belevenissen zijn geweest: het wachten op de kade, het aan boord gaan, de geur van de machines, het glimmende koper, het vertreksignaal met de stoomfluit, het rinkelen van de telegraafbel en het bruisen van het boegwater bij het loskomen van de kade.

Weblink bron
Rudy Kousbroek
 “De eeuw van mijn moeder” (17 april 1999) op nrc.nl


autoboot

voertuig dat zowel op de weg als in het water gebruikt kan worden

De sQuba kan zo van het land in het water worden gereden. Eerst blijft hij drijven, tot de bestuurder het water binnen laat. Dan zinkt het voertuig met open dak tot tien meter diepte en blijft daar vliegen. De bestuurder moet natuurlijk niet vergeten zijn zuurstofmasker op te zetten. De autoboot wordt aangedreven door elektromotoren met oplaadbare lithium-ion-accu’s en stoot geen uitlaatgassen uit.

Weblink bron “Snorkelen in Bond-stijl” (15 februari 2008) op nrc.nl


kamikazefiets

samenstelling van kamikaze zn en fiets zn , omdat je op zo'n fiets een groot risico loopt dat je jezelf een fataal ongeluk bezorgt, net als een kamikazepiloot (figuurlijk)

rijwiel zonder remmen
Zulke fietsen worden gebruikt op wielerbanen of bij acrobatiek (of door sommige fietskoeriers), maar zijn niet toegestaan op de openbare weg, want de berijder kan ze alleen tot stilstand brengen door achteruit trappen wat te lang duurt als de fiets een behoorlijke vaart heeft.

De politie in Amsterdam maakt zich grote zorgen over de groeiende populariteit van de kamikazefiets.

Weblink bron “'Kamikazefiets' baart politie zorgen” (31 maart 2010) op nu.nl


treindienstleider

samenstelling van trein zn en dienstleider zn

iemand die bepaalt waar en wanneer treinen rijden; iemand die het treinverkeer leidt

Uwe zette koers naar de keuken terwijl Eric achterbleef als treindienstleider.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Zij die dromen doden slapen nooit” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044640496

Of er een trein rijdt, heeft te maken met de stakingsbereidheid onder het personeel. Die is naar verwachting hoog, maar kan niet helemaal ingeschat worden door de vervoerder. NS heeft in ieder geval een machinist, conducteur en treindienstleider nodig om een trein te kunnen laten rijden.

Weblink bron
Teake Dijkstra
 “Het OV ligt vandaag nagenoeg helemaal plat: kijk hier of jij wél met de bus of trein kan reizen” (27-05-2019), Tubantia


zebraklok

samenstelling van zebra zn "oversteekplaats" en klok zn "uurwerk"

indicator die voetgangers bij een oversteekplaats na een druk op de knop laat zien hoe lang het nog duurt voordat het licht groen wordt

Het gaat om een digitale klok, die het aantal seconden aangeeft dat voetgangers nog moeten wachten aan het zebrapad, voordat het verkeerslicht voor hen op groen springt. Volgens de lokale politie is de zebraklok meer dan alleen een informatiebron voor voetgangers en zorgt ze voor rust in het drukke verkeer.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Eerste zebraklok in Hasselt geeft tijd aan voor groen licht” (20 maart 2006) op hbvl.be

indicator die verkeersdeelnemers laat zien hoe lang het nog duurt voordat een verkeerslicht verspringt

Bijna iedere stad heeft ze inmiddels wel: van die verkeerslichten die aangeven hoe lang het nog gaat duren voordat je groen licht krijgt. Ze schijnen zebraklokken te heten.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Snappu?!” (8 augustus 2013) op medunkt2011.blogspot.com


biogasbus

leenvertaling van Zweeds biogasbuss, samenstelling van biogas zn en bus zn , in de betekenis "autobus op biogas" aangetroffen vanaf 2007 (zie vindplaats hieronder)

voertuig voor een groot aantal passagiers, met een motor waarin een gasmengsel wordt verbrand dat ontstaat bij het vergisten van plantaardige en dierlijke afvalstoffen

De eerste biogasbus gaat binnen afzienbare tijd tussen Ede en Wageningen rijden.

Weblink bron “Gelderland bouwt biogastankstations voor ‘groene bus’” (13 juli 2007) op volkskrant.nl


nepfietsstrook

samenstelling van nep bn en fietsstrook zn , in de betekenis "fietssuggestiestrook" aangetroffen vanaf 2006 (zie vindplaats hieronder)

markering met een onderbroken lijn of kleurverschil langs de rijbaan; bedoeld om aan te geven dat er ruimte voor fietsers is, maar zonder juridische status
De manier waarop de juridische status wordt aangegeven verschilt per land: in Nederland wordt hiervoor een fietssymbool gebruikt, in België een dubbele onderbroken lijn.

Een fietssuggestiestrook (stippellijn zonder fietssymbool) is een nepfietsstrook, hier kun je ongestraft met de auto stoppen en zelfs parkeren.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Fietspaden” (29 april 2022) op fietsersbond.nl

Nepfietsstroken zijn voor zowel fietsers als automobilisten gevaarlijk en verwarrend.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Jack Tsang e.a.
 “Motie GroenLinks: Nepfietsstroken zijn gevaarlijk en verwarrend” (6 september 2006) op groenlinks.nl


mobiliteitssector

samenstelling van mobiliteit zn en sector zn met het invoegsel -s-

alle bedrijven en organisaties die betrokken zijn bij het vervoer van mensen en goederen

Op zich geeft Europa aanzienlijk meer uit aan onderzoek in de mobiliteitssector dan Amerika, Japan of China, maar te veel van dat geld gaat nog naar schonere diesel- en benzinemotoren, en niet naar bijvoorbeeld de verdere ontwikkeling van waterstof, betere accu’s of snellere oplaadsystemen voor elektrische auto’s.

Voor autodealers of fietsenverkopers is het goed nieuws dat klanten op afspraak weer hun winkels en showrooms mogen bezoeken. Voor grotere aankopen zoals een auto, scooter of e-bike is goed persoonlijk advies namelijk belangrijk. Dat wordt door de beperkte opening van winkels weer mogelijk, aldus de branchevereniging voor de mobiliteitssector RAI Vereniging.

Weblink bron
Sebastiaan Quekel
 “Zo reageert Nederland op de versoepelingen: ‘Niet tegen te houden dat kroegen toch opengaan’” (23 feb. 2021), Tubantia


verkeersovertreding

samenstelling van verkeer zn en overtreding zn met het invoegsel -s-

verkeersovertredingen (plural)
verkeersovertredinkje (diminutive singular)
verkeersovertredinkjes (diminutive plural)

de keer dat men zich niet houdt aan de verkeersregels

De boete komt in principe altijd voor rekening van de chauffeur, tenzij hem of haar geen verwijt kan worden gemaakt. Maar volgens Ollongren gebeurt het "slechts bij hoge uitzondering" dat het ministerie de boete betaalt. Heel soms wordt een verkeersovertreding gemaakt 'in opdracht van de dienst', bijvoorbeeld als het sprake is van veiligheidsrisico's of een zwaarwegend dienstbelang.

Weblink bron “Dienstauto's ministeries rijden ook wel eens te hard” (Maandag 8 juni 2020), NOS

Het aantal verkeersovertredingen door buitenlandse diplomaten in Nederland is sinds mei vorig jaar met de helft afgenomen. Minister Blok van Buitenlandse Zaken schrijft aan de Tweede Kamer dat het beleid, waarbij de diplomaten worden aangesproken op hun fout, zijn vruchten afwerpt.

Weblink bron “Nieuwe aanpak: helft minder verkeersovertredingen door diplomaten” (Woensdag 10 juni 2020), NOS


speedpedelec

van Engels speed pedelec, op te vatten als samenstelling van speed zn en pedelec zn

elektrische bromfiets waarvan de motor pas werkt als de bestuurder met pedalen meetrapt, een voertuig gebouwd zoals een elektrische fiets maar met hogere snelheid, tot ongeveer 45 km/u

Halverwege dit jaar telde Nederland ruim 21.000 zogeheten speedpedelecs, een e-bike die tot 45 kilometer per uur rijdt.

Weblink bron
Belia Heilbron
 “Aantal supersnelle e-bikes in afgelopen drie jaar bijna verdubbeld” (23 november 2020) op nrc.nl

Maar de laatste jaren hebben ook forenzen de elektrische fiets ontdekt, en de speedpedelec, een elektrische fiets waarvan de trapondersteuning niet bij 25 kilometer per uur maar pas bij 45 kilometer per uur stopt.

Weblink bron
Arjen Schreuder
 “Hoe kan de nieuwe reiziger veilig en comfortabel toeren?” (19 mei 2017) op nrc.nl


pendelverkeer

samenstelling van pendelen ww en verkeer zn

verkeer dat op- en neergaat tussen twee plaatsen

De kit bestaat uit een stoffen masker, een zaklamp, een fluitje, water en ontsmettingsdoekjes. Allemaal keurig verpakt in een onopvallend nylon tasje, dat niet in de weg zit bij het dagelijkse pendelverkeer.

Weblink bron “Masker, zaklamp en water mee in de metro” (29 juli 2005), Reformatorisch Dagblad

Dat was even slikken voor Israël, dat altijd gewend was aan vrijwel onvoorwaardelijke steun vanuit Amerika. Vooral de Amerikaanse eis om bouwactiviteiten in de nederzettingen stop te zetten, schoot de Israëlische regering in het verkeerde keelgat. Intensief overleg en pendelverkeer tussen Jeruzalem en Washington volgde. Met als resultaat dat de Verenigde Staten hun eis hebben laten varen. De gedachte dat Israël onvoorwaardelijk aan de leiband van de grote Amerikaanse broer loopt, is daarmee ook meteen gelogenstraft.

Weblink bron “Dan maar een kussengevecht” (12 november 2009), Reformatorisch Dagblad


verkeerstechnisch

samenstelling van verkeer en technisch met het invoegsel -s-

verkeerstechnischer (uninflected comparative)
verkeerstechnische (inflected positive)
verkeerstechnischere (inflected comparative)
verkeerstechnischers (partitive comparative)

betrekking hebbend op, verband houdend met verkeerstechniek


vervoersverbod

samenstelling van vervoer zn en verbod zn met het invoegsel -s-

regeling die het verbiedt dat men iets van de ene naar de andere locatie vervoert vaak gaat het om dieren die men niet mag vervoeren in verband met de bestrijding van een epidemie

In een straal van 10 kilometer rond het bedrijf is per direct een vervoersverbod ingegaan. 128 pluimveebedrijven mogen geen broed- en consumptie-eieren meer vervoeren en ook mest, gebruikt strooisel en andere dierlijke producten van pluimveebedrijven mogen niet worden vervoerd.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Grootste uitbraak vogelgriep tot nu toe: 300.000 vogels gedood in Heythuysen” (20 oktober 2022), NOS

In het geval dat bedrijven toch nog tijdelijk een aantal fokdieren houden, adviseert het OMT-Z "om een scherpe surveillance op te zetten, zodat eventuele besmettingen tijdig worden gedetecteerd". Ook moet het vervoersverbod streng gehandhaafd worden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Advies OMT aan kabinet: nertsenfokkerijen eind dit jaar sluiten” (Woensdag 11 november 2020, 19:05), NOS


regenboogzebrapad

samenstelling van regenboog zn en zebrapad zn

oversteekplaats voor voetgangers die wordt uitgevoerd in de kleuren van de regenboog als teken van steun voor de gelijke behandeling van mensen, ongeacht hun voorkeur voor het geslacht van hun seksuele partners

De gemeente Utrecht gaat in het stadscentrum een ‘homozebrapad’ aanleggen. Met het zebrapad, dat wordt geschilderd in regenboogkleuren, wil de gemeente uitstralen een tolerante stad te zijn waar iedereen welkom is, ongeacht geaardheid of overtuiging. (…) Utrecht is de eerste Nederlandse stad met een regenboogzebrapad.

Weblink bron “Utrecht krijgt zebrapad in homokleuren” (27 maart 2013) op nrc.nl


voetgangersoversteekplaats

samenstelling van voetganger zn en oversteekplaats zn met het invoegsel -s-

duidelijk aangegeven punt waar mensen lopend naar de andere kant van een rijweg kunnen gaan

Een GOP is een geregelde voetgangersoversteekplaats. Het verschil met de VOP, de gewone voetgangersoversteekplaats, zit hem in de groene en rode lichten die laten zien wanneer de voetganger mag oversteken. De VOP heeft geen lichten, die heeft alleen zebrastrepen.

Weblink bron
Karel Knip
 “Tellen met camera’s, sensoren, trackers en chips” (5 september 2015) op nrc.nl


boorddocument

samenstelling van boord zn en document zn

officieel stuk dat altijd verplicht aanwezig moet zijn in een motorvoertuig dat op de openbare weg is

Je hebt van de politie een proces-verbaal van waarschuwing gekregen. Dit wordt uitgeschreven voor een lichte, onopzettelijke overtreding zoals een defect licht of een ontbrekend boorddocument.

“Pv van waarschuwing gekregen” op politieantwerpen.be


euronorm

afgeleid van norm zn met het voorvoegsel euro-

internationale standaard die voor Europa is vastgesteld

maatstaf om de uitstoot van een auto te meten
Elke nieuwere norm krijgt een hoger volgnummer, en vereist milieuvriendelijkere auto's.

Ook vindt Tang, van huis uit macro-econoom, dat de PvdA de euronorm van maximaal 3 procent begrotingstekort moet loslaten.

Weblink bron
Thijs Niemantsverdriet
 “‘PvdA en VVD in een coalitie, dat maakt de politiek kapot’” (4 september 2016) op nrc.nl

Euronorm is een systeem voor standaardmaten van onder andere dozen, kratten, kunststof bakken en thermoboxen. Als deze opbergers voldoen aan de euronorm passen ze perfect op een Europallet, blokpallet of rolcontainer van 80x60 centimeter.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Wat is Euronorm?” op logistiekconcurrent.nl

Op 1 januari 2025 stond een volgende verstrenging van de lage-emissiezones gepland. Vanaf dan zouden benzinewagens met euronorm 2 en dieselwagens met euronorm 5 worden verboden in Antwerpen en Gent. Dat wordt met een jaar uitgesteld, tot 1 januari 2026.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Vlaamse regering stelt verstrenging lage-emissiezones met jaar uit door koopkrachtcrisis” (21 oktober 2022) op vrt.be

Oldtimers ouder dan 25 jaar, aangepaste voertuigen voor gehandicapten en garagebedrijven zouden worden uitgezonderd van de zogenoemde ‘euronorm’.

Weblink bron “Autonieuws: kenteken & oldtimer” (20 mei 2008) op nrc.nl

Personenauto’s en bestelbussen die niet voldoen aan de Europese norm voor uitlaatgassen mogen vanaf eind volgend jaar de Amsterdamse binnenstad niet meer in. Deze zogeheten ‘euronorm’ komt in plaats van een eerder en omstreden plan om oude auto’s te weren.

Weblink bron “A’dam weert vieze auto” (20 mei 2008) op nrc.nl


linkerrijstrook

samenstelling van linker zn en rijstrook zn

strook aan de linkerkant van een weg met meerdere rijstroken in één richting

De linkerrijstrook, waar de fiets lag, werd snel door de politie afgesloten. Vorige week kon een motorrijder ter nauwernood nog een fiets op hetzelfde deel van de snelweg ontwijken.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Opnieuw fiets op A7 Wieringerwerf” (Zaterdag 13 augustus 2011, 16:27), NOS

De politie heeft op de A7 bij Leek in Groningen een man aangehouden die aan het ambulancekleven was. De man reed met 160 kilometer per uur achter een ambulance om van de voorrang te profiteren. De man had ook een tijd lang op de linkerrijstrook voor de ambulance gereden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Weer ambulanceklever aangehouden” (Zondag 14 augustus 2011, 19:30), NOS


begrafeniskosten

samenstelling van begrafenis zn en kosten zn

de hoeveelheid geld die het kost om iemand te begraven

Het wordt in Duitsland steeds populairder om je lichaam na je overlijden beschikbaar te stellen aan de wetenschap. De Duitse regering heeft namelijk de subsidies voor begrafeniskosten opgeschort, waardoor begrafenissen voor veel Duitsers te duur zijn geworden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Lijken gevonden in kelder universiteit” (Woensdag 14 maart 2012, 18:18), NOS

Mewa mag niets zeggen over de hoogte van het schadebedrag. Met Afriqiyah is afgesproken die informatie geheim te houden. Maar de schade varieert van eenvoudige materiële zaken als begrafeniskosten tot ingewikkelde immateriële schade en smartengeld.

Weblink bron
Ilan Sluis
 “Schade vliegramp Tripoli vergoed” (Zaterdag 12 mei 2012, 05:29), NOS


transportfiets

samenstelling van transport zn en fiets zn

rijwiel met een constructie waarmee vrachten vervoerd kunnen worden

„Meestal kwam ik hem tegen met een grote transportfiets”, zegt tekenaar Rothuizen. „Die lag vol met partijen kleding die hij aan het rondbrengen was.”

Weblink bron Gearchiveerde versie
Thijs Niemantsverdriet
 “Hij skatete als een muziekstuk – de aardigste man van Amsterdam” (9 februari 2021) op nrc.nl


hoofdrijbaan

samenstelling van hoofd zn en rijbaan zn

hoofdrijbanen (plural)
hoofdrijbaantje (diminutive singular)
hoofdrijbaantjes (diminutive plural)

het belangrijkste gedeelte van een weg bestemd voor doorgaand verkeer

Het ongeluk gebeurde op de A16 van Breda naar Rotterdam. Een vrachtwagen geladen met betonnen palen is tegen de vangrail gereden. Er is ook een busje bij het ongeluk betrokken, meldt de ANWB. De hoofdrijbaan is dicht.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Verkeerschaos na ongeluk R'dam” (Vrijdag 1 november 2013, 17:29), NOS

File De oplegger brandde gedeeltelijk uit. Het voertuig is inmiddels geborgen, maar de nasleep zorgt nog voor problemen in de ochtendspits omdat er veel troep op de weg ligt. De hoofdrijbaan is onbegaanbaar, verkeer kan over de parallelbaan.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “1600 kippen dood bij vrachtwagenbrand” (Dinsdag 26 januari 2010, 08:14), NOS


spitsheffing

samenstelling van spits zn en heffing zn

belasting die men moet betalen als men met de auto in de spitsuren wilt rijden met als doel om de drukte van de spits te verminderen

Ook zou worden gekeken naar invoering van een medicijnknaak (circa 2 euro), verhoging van het eigen risico in de zorg met 100 euro en het instellen van een spitsheffing.

Weblink bron “Oppositie wil bezuinigingslijst” (Woensdag 1 februari 2012, 14:04), NOS

Het PBL heeft niet alleen gekeken naar het effect van de forensentaks maar ook naar de kilometerheffing. Daarvoor is gekeken naar een heffing van 7 cent per gereden kilometer en een spitsheffing van 11 cent per kilometer. De spitsheffing zou het aantal files verminderen met 35 procent.

Weblink bron “PBL: minder files door forensentaks” (Vrijdag 6 juli 2012, 11:16), NOS


transportsysteem

samenstelling van transport zn en systeem zn

stelsel van voorzieningen dat zorgt voor het vervoer van mensen en goederen

Het ruimtevliegtuig is slechts een van de kandidaten voor het toekomstige transport van astronauten naar het ISS. Nu gebeurt dat alleen met de Russische Sojoez. Een aantal Amerikaanse bedrijven ontwikkelt een nieuw transportsysteem voor NASA. Directe concurrenten van de Dream Chaser zijn de Dragon van SpaceX en de CST-100 van Boeing. NASA moet daar nog een keuze uit maken.

Weblink bron “Mini-shuttle in 2016 de ruimte in” (Vrijdag 24 januari 2014, 12:11), NOS

Een aantal stadions in onder meer São Paulo, Curitiba en Manaus is nog niet klaar. Ook is er nog veel werk te doen bij de vliegvelden en het transportsysteem. Daarnaast zijn er regelmatig protesten tegen de hoge kosten van het WK. Maar Blatter rekent op een enthousiast ontvangst. „Brazilië is het land van voetbal. Ik weet zeker dat het WK straks met open armen wordt ontvangen.”

Weblink bron “"Problemen Brazilië onder controle"” (Dinsdag 4 maart 2014, 12:19), NOS


vervoerverbod

samenstelling van vervoer zn en verbod zn

Sinds vorig najaar is al sprake van een nieuwe uitbraak van H5-vogelgriep in Nederland. Aanvankelijk werden vooral wilde vogels getroffen, in het noorden van Friesland en in Midden-Nederland. Even later dook het virus ook op bij pluimveebedrijven. De minister stelde een ophokplicht en een vervoerverbod is. Desondanks dook de vogelgroep in februari op in een kippenhouderij in het Brabantse Sint Oedenrode en in mei op een kalkoenbedrijf bij Weert (Limburg).

Weblink bron “Drentse kippenboeren willen na 34 weken van ophokplicht af” (Zaterdag 12 juni 2021, 12:21), NOS


uitlaatsysteem

samenstelling van uitlaat zn en systeem zn

uitlaatsystemen (plural)
uitlaatsysteempje (diminutive singular)
uitlaatsysteempjes (diminutive plural)

geheel van de onderdelen van een motorvoertuig die dienen om gassen die bij de verbranding van brandstof ontstaan op een goede manier af te voeren
De term wordt ook gebruikt bij verbrandingsmotoren buiten het verkeer en bij verbrandingsketels.

Hij is nu de trotse bezitter van een Cabrio Golf, wijst hij. „Ik heb ’m verlaagd, getuned, en er een nieuw uitlaatsysteem op gezet.”

Weblink bron
Manouk van Egmond
 “Vrij zijn is... elkaars auto bekijken” (16 januari 2020) op nrc.nl


tweerichtingsverkeer

samenstellende samenstelling van twee ht, richting zn en verkeer zn

een weg waar de voertuigen zowel de ene als de andere kant op kunnen en mogen gaan


gifspuit

toestel om verharding te besproeien met een stof tegen onkruid

Haar moeder stond erop dat het grind, dat om het jaar werd aangevoerd, wit van kleur was, net zo wit als de kleine steentjes op de bodem van het aquarium van goudvis Blup. Haar vader vond die wens overdreven, omdat het witte grind op de verkeerde plaats lag, want het hoorde op een graf thuis, eventueel nog op de bodem van een aquarium. Om de zoveel tijd moest hij met de gifspuit rondgaan om het onkruid te verdelgen.

Wilbert Cornelissen
 Lens in: Bunker Hill., jrg. 2 nr. 5 (november 1998), Stichting Bunker Hill, Amsterdam, p. 45/46


uitwijkmaneuver

samenstelling van uitwijk ww en maneuver zn

verandering van (rij)richting om een botsing te voorkomen

Dit kan voorkomen wanneer u bijvoorbeeld met uw auto, bij een uitwijkmaneuver, door een diepe kuil in de straat rijdt waarbij uw auto schade oploopt aan de wielophanging.

Gemeente Vlissingen
 Schade en vergoeding door de gemeente in: de Vlissinger, jrg. 25 nr. 9 (1 maart 1995), p. 5 kol. 1


buitenweg

Ik reed met mijn fiets over een stille buitenweg.


autoroute

de weg tussen twee plaatsen die speciaal geschikt is voor autoverkeer


busverbinding

samenstelling van bus zn en verbinding zn

vervoersmogelijkheid met behulp van een autobus

Het idee dat het stadscentrum van Utrecht ver weg ligt lijkt beeldvorming. Met de fiets is het hooguit 20 minuten en er is een goede busverbinding zeggen de bewoners. Een man die de hond uit laat vindt het fijn dat je makkelijk kunt parkeren en veel groen hebt. Betaalbare woningen, snel bij de snelweg. Weer een ander zegt dat de Vinex verre van anoniem is omdat het allemaal jonge gezinnen zijn met schoolgaande kinderen. Je komt elkaar steeds weer tegen en er wordt van alles georganiseerd.

Een bredere snelweg, een nieuwe aansluiting van de A6 en een betere busverbinding. Dat zijn de afspraken die minister Schultz (Infrastructuur en Milieu) heeft gemaakt over de bereikbaarheid van het vliegveld in Lelystad. De plannen die met de regio en met de luchthaven zelf zijn gemaakt moeten nog verder worden uitgewerkt.

Weblink bron “Lelystad Airport beter bereikbaar” (Maandag 10 maart 2014, 18:01), NOS


automobilistenvereniging

samenstelling van automobilist zn en vereniging zn met het invoegsel -en-

vereniging die de belangen van autobezitters behartigt

De voorzitter van de Duitse automobilistenvereniging ADAC treedt af. De zusterorganisatie van de ANWB kwam een paar weken geleden in opspraak vanwege gesjoemel bij de uitverkiezing van de populairste auto.

Weblink bron “ADAC-chef stapt op na schandaal” (Maandag 10 februari 2014, 14:07), NOS

De automobilistenvereniging vindt dat haar inbreng in het overleg "onvoldoende serieus wordt genomen". De ANWB ziet daarom "geen meerwaarde" in verdere deelname aan het overleg.

Weblink bron “ANWB stapt uit overleg ov-chipkaart” (Maandag 4 oktober 2010, 16:30), NOS


roofrack

vast imperiaal, bestaande uit twee roofrails


roofrail

roofrails (plural)
roofrailtje (diminutive singular)
roofrailtjes (diminutive plural)

elk van de twee stangen, in de lengterichting op het dak van een auto aangebracht, dienend om grote voorwerpen op te vervoeren


blaasproef

test waarbij men de uitademingslucht analyseert op bijvoorbeeld de aanwezigheid van alcohol

De man moest blazen; uit de blaasproef bleek dat de man drie keer meer had gedronken dan mag, schrijft RTV Utrecht. Hij moest zijn rijbewijs inleveren en kreeg een proces-verbaal.

Weblink bron “Stomdronken man rijdt met gesprongen airbags over A12” (Donderdag 6 oktober 2016, 13:30), NOS


automobielbedrijf

samenstelling van automobiel zn en bedrijf zn

automobielbedrijven (plural)
automobielbedrijfje (diminutive singular)
automobielbedrijfjes (diminutive plural)

bedrijf dat auto's verkoopt en onderhoudt

bedrijf dat auto's ontwerpt en produceert

BMW en Toyota gaan samen een sportwagen bouwen. De wagen is het eerste zichtbare resultaat van de samenwerking tussen het Duitse en Japanse automobielbedrijf. De topmannen van BMW en Toyota hebben de komst van de wagen officieel bevestigd.

Weblink bron “BMWOYOTA sportwagen op komst” (Maandag 30 december 2013, 09:37), NOS

Het doek lijkt langzaam maar zeker te vallen voor het Zweedse automobielbedrijf Saab. De Nederlandse topman Victor Muller heeft nu zelfs te weinig geld om het personeel te betalen.

Weblink bron “Saab kan salarissen niet meer betalen” (Donderdag 23 juni 2011, 22:24), NOS


binnenring

binnenringen (plural)
binnenringetje (diminutive singular)
binnenringetjes (diminutive plural)

Het gaat om de twee tunnelbuizen van de buitenring in zuidelijke richting. Verkeer dat uit het noorden komt, kan via een wisselbaan gebruik maken van een van de twee tunnelbuizen van de binnenring. Automobilisten kunnen ook kiezen voor de Zeeburgertunnel aan de oostkant van de A10.

Weblink bron “Deel Coentunnel dicht” (Vrijdag 8 augustus 2014, 15:35), NOS

Het verkeer wordt telkens op één helft van de brug geleid. In de eerste fase, tot 17 juli, is de binnenring afgesloten, daarna is de buitenring aan de beurt. Als alles volgens plan verloopt, kan het vernieuwde viaduct op 7 september weer in gebruik worden genomen.

Weblink bron “Brussel vreest zomerse verkeershinder” (Maandag 20 juni 2011, 11:19), NOS


autobeleid

plan van aanpak rond het gebruik van auto's

"Bij AZ wilde ik het autobeleid veranderen. Zie dat maar eens te doen bij voetballers. Toen heb ik gezegd: nieuwe spelers vallen onder het nieuwe autobeleid. Dan saneer je dat langzaam in twee jaar eruit en de nieuwe spelers weten niet beter."

Weblink bron “PSV-directeur Gerbrands vindt zichzelf niet geschikt voor KNVB” (Dinsdag 4 oktober 2016, 06:16), NOS


bromfietsrijbewijs

samenstelling van bromfiets zn en rijbewijs zn

rijbewijs dat men nodig heeft als men met een brommer wil rijden zonder dat men een autorijbewijs heeft

Tegelijk is het aantal 17-jarigen dat een bromfietsrijbewijs bezit en geen autorijbewijs heeft, licht gedaald. In 2014 had 11 procent zo'n bewijs, nu is dat 9,6 procent, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Weblink bron “17-jarigen pakken liever de auto dan de brommer” (Vrijdag 20 mei 2016, 02:00), NOS


file-informatie

samenstelling van file zn en informatie zn

informatie over aanwezige files op de weg


dalurenkaart

samenstellende samenstelling van dal zn, uur zn en kaart zn

kortingskaart voor het openbaar vervoer die niet geldig is tijdens de spits

Minister Bussemaker zegt in een reactie dat het haar aanspreekt dat er 'out of the box' is gedacht. "Er is niet alleen bedacht dat alle studenten een dalurenkaart moeten krijgen of dat onderwijsinstellingen worden verplicht om niet voor tien uur college te geven."

Weblink bron “'Student moet de spits uit'” (Donderdag 17 december 2015, 12:15), NOS

Anderen mogen blijven doen wat ze doen. Wie een dalurenkaart bezit, kan die onder de oude voorwaarden eindeloos verlengen. Voor 55 euro per jaar krijg je 40 procent korting buiten de ochtendspits. De avondspits bestaat dan niet. Wie dit aantrekkelijk vindt, kan tot 1 augustus zo'n kaart kopen.

Weblink bron “Kamerleden net zo hard op zoek naar kiezers, als NS naar reizigers” (Ron Meerhof 15-04-11, 02:47 Laatste update: 23-09-17, 10:45), Tubantia


afstandsangst

samenstelling van afstand zn en angst zn met het invoegsel -s-

de angst dat men zijn bestemming met een elektrische auto niet kan halen omdat de accu leeg raakt en er geen laadstations beschikbaar zijn


aftelstoplicht

samenstelling van aftellen ww en stoplicht zn

stoplicht dat aangeeft hoelang men nog moet wachten totdat men verder mag gaan


apartheidsbus

samenstelling van apartheid zn en bus zn met het invoegsel -s-

bus waar personen van maar één etnische groep in mogen vervoerd worden, bus met gescheiden compartimenten voor verschillende etnische groepen


afhaalfile

afhaalfiles (plural)
afhaalfiletje (diminutive singular)
afhaalfiletjes (diminutive plural)

een verkeersopstopping doordat mensen worden afgehaald


motorruimte

motorruimten (plural)
motorruimtes (plural)

deel van een voertuig dat is afgescheiden, bestemd voor de aandrijving

Door de enorme afstand tussen motorruimte en bestuurder lijkt de motor zich buiten de auto te bevinden, alsof voor het stoplicht naast je een op dezelfde afknijpprocedure getrakteerde BMW zacht proletarisch met je meerouwt.

Weblink bron
Bas van Putten
 “De Range Rover blijft de stille, almachtige heerser van het universum” (7 mei 2020) op nrc.nl

Het asbest werd aangetroffen in beugels waarmee de alarmsystemen in de motorruimte zijn vastgezet zijn. In totaal gaat het om 220 beugels per vliegtuig.

Weblink bron “Defensie versnelt verwijdering van asbest uit F16's” (15 april 1998) op nrc.nl


dubbeldeksweg

samenstellende samenstelling van dubbel, dek en weg met het invoegsel -s-

weg met twee boven elkaar liggende dekken waarop kan worden gereden


dubbeldeksbus

samenstellende samenstelling van dubbel, dek zn en bus zn met het invoegsel -s-

bus met twee niveaus waarin passagiers vervoerd kunnen worden