lul

lullen (plural)
lulletje (diminutive singular)
lulletjes (diminutive plural)

aan een pomp bevestigde pijp waar water doorheen kan stromen


auto

In de betekenis van ‘wagen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1899

motor

voertuig met drie of meer wielen, een motor en een carrosserie

auto's (plural)
autootje (diminutive singular)
autootjes (diminutive plural)

Ik ga nooit met de auto naar mijn werk.

Gemiddeld heeft elk huishouden een auto.

Het was nog donker toen Jack arriveerde om mij met zijn auto naar de Mexicaanse grens brengen.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Deze fabrikanten proberen elkaar flink af te troeven. "Er is echt een innovatie-oorlog gaande. Omdat er nu zo veel concurrentie is, probeert iedereen nieuwe functies in een auto te stoppen", zegt Van Dillen. Niet elke innovatie is volgens hem even geslaagd. "Veel van de nieuwe Chinese auto's hebben een waslijst aan innovaties waar mensen waarschijnlijk niet veel van zullen gebruiken."

Weblink bron
Aïda Brands
 “Chinese elektrische auto's booming in Europa ondanks heffingen” (24 april 2025), NOS


voet

In de betekenis van ‘lichaamsdeel waarop men staat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

Voet bij stuk houden

niet toegeven, bij de eigen ideeën blijven

Aan de voeten van Gamaliël zitten

aandachtig luisteren naar de les die een wijs persoon meegeeft

Iemand het gras voor de voeten wegmaaien

alles al zeggen wat een ander eigenlijk zelf had willen zeggen

Jong te paard, oud te voet.

als je in je jeugd erg wordt verwend, krijg je het later erg moeilijk

Op de oude voet verdergaan / voortgaan

Op dezelfde manier als voorheen doorgaan met een bepaalde activiteit

Op goede voet staan met iemand

Vriendschappelijk of vertrouwelijk met iemand om kunnen gaan

Vaste voet aan de grond krijgen

iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beschouwd gaan worden

Vertrouwen komt te voet en gaat/vertrekt te paard.

door een enkele stommiteit kan men vertrouwen of een reputatie die men jarenlang heeft opgebouwd in een keer teniet doen.

voet

voortzetting van het been beneden de enkel

voeten (plural)
voetje (diminutive singular)
voetjes (diminutive plural)


knie

erfwoord, in de betekenis van ‘verbinding tussen boven- en onderbeen’ aangetroffen vanaf 1156

West: Engels: knee (Angelsaksisch: cnēo(w) o), Duits: Knie o, (Oudhoogduits: kneo o), Fries: knibbel (Oudfries: knī, knē)

Noord: Zweeds: knä, Deens/Noors: knæ, Nynorsk: kne, IJslands: hné (Oudnoords: kné)

Iemand (God, enz.) danken op zijn blote knieën/knietjes

Iemand (God, enz.) heel erg dankbaar zijn

Met knikkende knieën

Gezegd van iemand die angstig of zenuwachtig is

Slappe knieën hebben

Niet standvastig/volhardend zijn, (te) snel opgeven of inbinden

knie

gewricht in het midden van het been dat het bovenbeen met het onderbeen verbindt

knieën (plural)
knietje (diminutive singular)
knietjes (diminutive plural)

een rechthoekig omgebogen verbindingsstuk voor pijpen


nagel

In de betekenis van ‘hoornplaat op laatste teen- en vingerkootjes’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287.

In de betekenis van ‘spijker’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240.

erfwoord: Middelnederlands nāghel ‘nagel; pin, spijker; kruidnagel, gewichtssoort’, ontwikkeld uit Oergermaans *naglaz ‘vinger- of teennagel’, bij Indo-Europees *h₃nogʰ-, waartoe ook Latijn unguis ‘nagel, klauw’, Litouws nagà ‘hoef’, nãgas ‘voet’ en Russisch nogá ‘voet, been’ behoren. Evenals Hoog- en Nederduits Nagel, Fries neil en Deens negl.

geen nagel meer hebben om zijn kont te krabben

iemand het bloed onder de nagels vandaan halen

op zijn nagels bijten

uiting van zenuwachtigheid of diep nadenken

nael

nagels (plural)
nagelen (plural)
nageltje (diminutive singular)
nageltjes (diminutive plural)

spijker [1] (meestal met een kleine kop)


fiets

In de betekenis van ‘rijwiel’ is fiets, ook gespeld als viets, voor het eerst schriftelijk aangetroffen in de Arnhemsche Courant in 1886 , maar de term moet al zeker ca. 15 jaar daarvoor mondeling in omloop geweest zijn dan de eerste vermelding ervan in woord en geschrift. Er bestaan verschillende − allemaal onbewezen − hypotheses over diens herkomst, die al heel vroeg bediscussieerd werd (vindplaatsen zie hieronder).
*#Een klanknabootsing.
*#Een verbastering van vélocipède, het Franse woord voor fiets; dit is de oudste en meest geaccepteerde verklaring.
*# Het woord is ook wel opgevat als een eponiem dat oorspronkelijk verwees naar de Wageningse wagenmaker en rijwielhandelaar E.C. Viets, die omstreeks 1870 moet zijn begonnen met de handel in rijwielen.
*# Een geopperde alternatieve hypothese dat het woord komt van het Duitse Vize (uitgesproken als "vietse") is volstrekt niet bewezen.

In de betekenis "vijf gulden" voor het eerst aangetroffen omstreeks 1910.

Op de fiets springen

Haastig vertrekken per fiets, ook - figuurlijk - haastig vertrekken met willekeurig vervoermiddel

Op een oude fiets moet je het leren.

Gezegd tegen een seksueel onervaren jonge man om hem een oudere vrouwelijke sekspartner aan te raden.
(Ook) gezegd tegen een student dat leren uit een gedateerd lesboek nog steeds waardevol is.

Wat heb ik nou aan mijn fiets hangen?

Wat gebeurt er nou? Dit had ik helemaal niet verwacht!

fiets

tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen

自転車

じてんしゃ ⁽ʲᵃ⁾, jitensha

fietsen (plural)
fietsje (diminutive singular)
fietsjes (diminutive plural)
viets

De fiets is een van de populairste vervoermiddelen van de Lage Landen.

Naar aanleiding van onze vraag omtrent de herkomst van het woord „viets” schrijft onze correspondent uit Groenlo: Hoewel ik niet kan voldoen aan de uitnoodiging om u aangaande de herkomst van het woord viets (beter fiets), met welken naam men in Arnhem het rijwiel heeft gedoopt, in te lichten, hoop ik u toch te kunnen overtuigen, dat deze benaming, gebezigd door een inwoner van Gelderlands hoofdstad, het begrip van snelheid volgens het Geldersch taaleigen zeer eigenaardig uitdrukt

“Gemengd Nieuws” (03-05-1886), Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage, 's-Gravenhage

Onze jongens zijn beter op de hoogte en waar ’t noodig is smeden zij ze zelven, getuige de term „viets”, voor vélocipède. Is er korter, kernachtiger, schooner woord te vinden in onze taal?

Veel belles filles zijn er niet, die zich woensdag naar boven wagen. Zij is er wel, de jonge vrouw roept hogere machten aan als zij op haar fiets de laatste steilte ontwaart.

Weblink bron
Rob Gollin
 “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant

'Veel mensen leggen de route af per fiets, op de motor of in een klassieke auto.'

Weblink bron
Peter Giesen
 “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant


tand

erfwoord via Middelnederlands tant van Oudnederlands tant, in de betekenis van ‘uitsteeksel in kaak om mee te bijten’ aangetroffen vanaf de 10e eeuw

De tand des tijds

De achteruitgang en verwoesting waar alles en iedereen op den duur onder lijdt

Haar op de tanden hebben

Erg moedig zijn in het geven van een mening/ Bazig zijn

Het mes tussen de tanden hebben

Zich keihard voor iets inzetten omdat er heel veel op het spel staat (vaak in de vorm met het mes tussen de tanden)

Iemand aan de tand voelen

Op een strenge manier ondervragen (oorspronkelijk: de leeftijd en gezondheid van paarden onderzoeken, middels inspectie van het gebit)

Met de mond vol tanden staan

Niet weten wat je moet zeggen/ergens versteld van staan, vaak in een situatie die dit gênant maakt

Op de tanden bijten

Zich bedwingen om zijn gevoelens niet te tonen.

Tot de tanden bewapend/gewapend zijn

Van allerlei soorten wapens voorzien zijn

Van de hand in de tand leven

Zo gauw iets verdiend is het meteen weer uitgeven

Zich met hand en tand verzetten

Zich heftig tegen iets dat ophanden is verzetten en er alles aan doen om het niet te laten doorgaan

Zijn tanden in iets zetten

Zich intensief met iets bezig (gaan) houden

Zijn tanden op iets stukbijten

Ondanks alle inspanning iets niet bereiken

Die de minste tanden hebben, kauwen het meest

Mensen die het minste van iets weten, hebben vaak wel het meest te vertellen

Liggen de handen, dan liggen de tanden

Als je niet werkt, heb je ook niets te eten

dant

hard en wittige gecalcificeerde structuur in de mond

tanden (plural)
tandje (diminutive singular)
tandjes (diminutive plural)

een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen

De tanden van een zaag.

Vraag het aan Gentenaar Geert Claus, uitbater van frituur Emily’s, hoe zwaar het is. Hij legt de laatste meters te voet af, met de fiets aan de hand. ‘Een paar tandjes te weinig, een paar kilootjes te veel.’


fluit

via Middelnederlands flute / floite van Oudfrans flaute, in de betekenis van ‘blaasinstrument’ aangetroffen vanaf 1351

fluiten (plural)
fluitje (diminutive singular)
fluitjes (diminutive plural)

op luchtstroom werkend signaalinstrument


centrifuge

In de betekenis van ‘centrifugaalmachine’ voor het eerst aangetroffen in 1865.

Leenwoord uit Frans centrifuge ‘machine voor het ontromen van melk’, zelfstandig gebruik van het bijvoeglijke naamwoord centrifuge ‘centrifugaal’, ontlening aan Neolatijn centrifugus ‘middelpuntvliedend’, een neologisme gemunt door Isaac Newton (Principia, 1687) op basis van Latijn centrum ‘middelpunt’ en fugere ‘vluchten’.

toestel dat gebruikmakend van de middelpuntvliedende kracht, de mogelijkheid biedt om stoffen te scheiden, te zuiveren of te drogen

Melasse en kristallen worden in een centrifuge gescheiden.

De centrifuge van mijn wasmachine is kapot.


toetsenbord

samenstelling van toets en bord met het invoegsel -en-

ստեղնաշար

1,2 een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer e.d. ingevoerd kunnen worden

toetsenborden (plural)
toetsenbordje (diminutive singular)
toetsenbordjes (diminutive plural)

een set van met de vingers manipuleerbare hefboompjes, knoppen, schakelaars of posities op een (beeld-)scherm waarmee apparaten, machines en instrumenten kunnen worden bediend of bespeeld

Het toetsenbord is veel te klein, met z'n dikke vingers krijgt hij z'n pincode niet ingevoerd.


carrosserie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘koetswerk van auto’ voor het eerst aangetroffen in 1914

carrosserieën (plural)
carrosserietje (diminutive singular)
carrosserietjes (diminutive plural)

koetswerk van een motorisch voertuig (meestal een auto of bus)

De carrosserie is de drager van alle losse delen van de auto.


cassette

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘houder, doos’ voor het eerst aangetroffen in 1688

Kassette

een behuizing voor video- en audiobanden

cassetten (plural)
cassettes (plural)
cassettetje (diminutive singular)
cassettetjes (diminutive plural)

Een videoband zit vaak in een cassette.

het geheel aan tandwielen op het achterwiel van een fiets

Een cassette met ketting.


bijbel

van Bijbel en , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.P onder (3)

bijbels (plural)
bijbeltje (diminutive singular)
bijbeltjes (diminutive plural)

een werktuig voor het maken van vuurpijlen

De hulzen van een vuurpijl worden gemaakt met een bijbel.


aambeeld

In de betekenis van ‘blok waarop metalen bewerkt worden’ voor het eerst aangetroffen in 1599

Vermoedelijk een leenvertaling van het Latijnse incus. Het eerste deel is dan eigenlijk het voorzetsel aan, waarna als gevolg van regressieve assimilatie een verschuiving van -n- naar -m- heeft plaatsgehad. Het tweede deel hangt o.a. samen met het Engelse beat, maar is vervormd onder invloed van beeld

altijd op het zelfde aambeeld hameren

steeds maar blijven herhalen, benadrukken

aambeelden (plural)
aambeeldje (diminutive singular)
aambeeldjes (diminutive plural)

het ijzeren smeedblok waarop de smid het gloeiend metaal smeedt


viool

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘snaarinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1555

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Tweede viool spelen

Minder in te brengen hebben dan een ander

violen (plural)
viooltje (diminutive singular)
viooltjes (diminutive plural)

katrol/blok met twee boven elkaar geplaatste schijven van verschillende grootte, waardoor de vorm wat op het onder [1] genoemde instrument lijkt


staart

In de betekenis van ‘achterste gedeelte’ voor het eerst aangetroffen in 1197

Middelnederlands: stert (1240), staert (1285), start (1287)

West: Engels: start in redstart ‘roodstaart, Phoenicurus ’ (Angelsaksisch: steort), Duits: (verouderd) Sterz, (Oudhoogduits: sterz), Fries: sturt (Oudfries: stert)

Noord: Zweeds: stjärt, (Oudnoords: stertr ‘vogelstaart’)

Komt men over de hond, dan komt men over de staart

Als het moeilijkste deel van iets is gelukt, gaat de rest vanzelf en veel makkelijker

Met de staart tussen de benen/poten [afdruipen/weggaan, ...]

Ergens ontredderd, terneergeslagen, teleurgesteld etc. vandaan gaan

Als men over de duivel spreekt, dan trapt men hem op zijn staart

het over iemand hebben en die dan plots tegen het lijf lopen, of iets gebeurt terwijl je het er net over had

Een aal ( of een paling) bij de staart hebben

Hij is te vangen als een aal bij de staart

Maart roert zijn staart

in maart kan het erg koud zijn met winterse buien

bisht

een verlengstuk van de ruggengraat bij sommige dieren

Schwanz

het achterste stuk van een vliegtuig of een auto

staarten (plural)
staartje (diminutive singular)
staartjes (diminutive plural)

Een vliegtuig van TUI is na vertrek van Schiphol weer teruggekeerd naar de luchthaven. Dat gebeurde omdat het toestel een zogenoemde tailstrike had: tijdens het opstijgen raakte de staart van het vliegtuig de grond.

“Staart vliegtuig TUI raakt grond bij opstijgen, keert terug naar Schiphol” (2023-02-27), RTL Nieuws


stoel

In de betekenis van ‘zitplaats’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

In zijn stoel neerploffen

(Al dan niet letterlijk) Vermoeid in zijn stoel gaan zitten; neerploffen, neerzijgen

Op de stoel van de rechter gaan zitten

In een kwestie zelf voor rechter spelen (terwijl men daarvoor eigenlijk niet in de gepaste positie is)

Zijn mening niet onder stoelen of banken steken

Zijn mening luid en duidelijk verkondigen

stoelen (plural)
stoeltje (diminutive singular)
stoeltjes (diminutive plural)

onderstel waar iets op rust (-> dakstoel, klokkenstoel, zaagstoel)


raam

In de betekenis van ‘lijst(werk), omlijsting’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1277.

erfwoord: Middelnederlands rāme, raem m, rāme v ‘omlijsting, raam, waarop iets gespannen wordt’, ontwikkeld uit Oergermaans *hraman-, bij Indo-Europees *krom-, waartoe ook Russisch dial. kromá ‘rand; korst’, vero. krómka ‘id.’ en zakromítʹ ‘met planken afscheiden’ behoren. Verwant aan remmen. Evenals Nederduits Rahm en Duits Rahmen, beide ‘lijst(werk), omlijsting’.

Fenster

venster: muuropening om lucht en licht door te laten

ramen (plural)
raampje (diminutive singular)
raampjes (diminutive plural)

een kader, een rechthoekige constructie rond een afbeelding


paard

In de betekenis van ‘tam hoefdier met manen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1266.

Middelnederlands pāert, perert, ontleend aan Laatlatijn paraverēdus ‘postpaard op zijlijnen, wisselpaard’, samengesmolten uit Oudgrieks pára ‘bij, extra’ en Gallisch verēdus ‘(post)paard’ (vgl. Welsh gorwydd ‘ros’), leenvertaling naar het voorbeeld van Oudgrieks párippos ‘postpaard’ (uit pára- en híppos ‘paard’). Evenzo ontleend zijn Nederduits Peerd en Duits Pferd.

een dood paard aan een boom (vast)binden

een gegeven paard in de bek kijken

niet dankbaar, maar kritisch zijn over cadeaus of koopjes

een oud paard van stal halen

wat men vroeger al eens heeft laten horen nog eens ten beste geven

het beste paard van stal

de in stilte meest gewaardeerde persoon in een gezelschap

iemand te paard helpen

iemand helpen om een goede baan te krijgen

man en paard noemen

eerlijk zeggen wat er niet goed is en door wie dat komt

over het paard getild

te zeer geprezen zijn zodat men verwaand is

sterk als een paard

met grote spierkracht, oersterk, ijzersterk

trekken aan een dood paard

zich inspannen voor een hopeloze zaak die alleen maar energie kost en uiteindelijk niets oplevert

een schurftig paard vreest de roskam

iemand die aan iets schuldig is, heeft liever niet dat datgene onderzocht wordt

het beste paard struikelt (ook) wel eens

het beste paard van stal wordt overgeslagen.

grappige uitspraak wanneer iemand overgeslagen wordt

het hinkende paard komt achteraan

wanneer het werk is gedaan komt de rekening ofwel: na mooie dingen komen vaak de minder fijne dingen

het oog van de meester maakt het paard vet

het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt

je kan een paard naar het water brengen, maar je kan het niet laten drinken

iemand doet enkel dingen dat hij zelf wil

je moet een gegeven paard niet in de mond/bek kijken

je moet niet te kritisch zijn over cadeaus, of koopjes

jong te paard, oud te voet

als je in je jeugd erg wordt verwend, krijg je het later erg moeilijk

men moet een paard de rug niet stuk rijden

men moet niet te veel eisen van een ander

paarden die haver verdienen krijgen ze niet

de mensen die het hardste werken, krijgen het minste geld

vertrouwen komt te voet en gaat/vertrekt te paard

door een enkele stommiteit kan men vertrouwen of een reputatie die men jarenlang heeft opgebouwd in een keer teniet doen.

waar het paard aangebonden is, moet het vreten

men moet zich naar de omstandigheden schikken

馬

うま ⁽ʲᵃ⁾, ウマ ⁽ʲᵃ⁾, uma

paarden (plural)
paardje (diminutive singular)
paardjes (diminutive plural)

het deel van het mechanisme van een korenmolen, dat de afstand tussen de molenstenen regelt


bar

In de betekenis van ‘naakt’ voor het eerst aangetroffen in 820

[bijvoeglijk naamwoord] erfwoord, Middelnederlands bar

bars (plural)
barretje (diminutive singular)
barretjes (diminutive plural)

eenheid van druk (circa 1 atmosfeer), weergegeven met het symbool bar

Eén bar is gelijk aan 100 kilopascal (100kPa.)


gal

erfwoord via Middelnederlands galle van Oudnederlands galla
In de betekenis van ‘bittere vloeistof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

eponiem, genoemd naar de Italiaanse onderzoeker Galilei
In de betekenis van ‘eenheid van versnelling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950

Lunker

[B] 1. door luchtinsluiting gevormd holletje in (giet-) materiaal

Gallapfel

[B] 2. uitwas aan blad van boom of struik

gallen (singular)
galletje (diminutive)
galletjes (diminutive singular)

De grote gaten moeten we dichtplamuren, de kleine galletjes mogen wel blijven zitten.


sleutel

In de betekenis van ‘werktuig om slot te openen of te sluiten’ voor het eerst aangetroffen in 1240.

erfwoord: Middelnederlands slōtel, sleutel, ontwikkeld uit Oergermaans *slutila-, afleiding bij het werkwoord *slūtan- ‘(af)sluiten’, waaruit sluiten, met het achtervoegsel *-ila voor gereedschappen. Vorm met umlaut is Vlaams, Zeeuws en Hollands; vgl. beugel, teugel. Eveneens Nederduits Slötel, Duits Schlüssel en Oudfries sletel.

ключ

за завиване и отвиване

sleutel

een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.

sleutel

een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen

sleutel

een aandeel of functie die in een groep van groot belang is

sleutels (plural)
sleuteltje (diminutive singular)
sleuteltjes (diminutive plural)

een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien

De moer is dolgedraaid, de sleutel heeft er geen grip meer op.

Achter de pendule ligt de sleutel om hem op te winden.


slot

achter slot en grendel

goed en stevig opgesloten (van gedetineerden)

قفل

mechanisme waarmee in combinatie met bijvoorbeeld een sleutel een deur of een raam kan worden afgesloten

sloten (singular)
slotje (diminutive)
slotjes (diminutive singular)

mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten

En ja.... sta me toe'Hij maakte het pakje open en legde het sieraad snel om de hals van Christa, deed het slotje dicht en zette een paar passen naar achteren.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691

Maar ons appartement is niet gemaakt voor een gezin, alle ruimtes staan met elkaar in open verbinding, en negen van de tien keer geef ik mezelf weg met een krakende traptrede, het geluid van de sleutel in het slot.

Lynn Berger
 “De tweede: over het zijn en krijgen van een tweede kind” (2021), De Correspondent, ISBN 9789082821697


animatie

In de betekenis van ‘activering’ voor het eerst aangetroffen in 1657

Naamwoord van handeling van animeren met het achtervoegsel -atie

animaties (plural)
animatietje (diminutive singular)
animatietjes (diminutive plural)

tweedimensionaal audiovisueel werk gemaakt door het creëren van een serie beelden met toenemende verandering waardoor beweging gesuggereerd wordt


stofzuiger

In de betekenis van ‘huishoudelijk apparaat dat stof opzuigt’ voor het eerst aangetroffen in 1934

Naamwoord van handeling van stofzuigen met het achtervoegsel -er

stofsuier

een elektrisch toestel dat stof en kleine deeltjes opzuigt

stofzuigers (plural)
stofzuigertje (diminutive singular)
stofzuigertjes (diminutive plural)

Kun je de stofzuiger even uit de schoonmaakkast pakken?


grip

grippen (plural)
gripje (diminutive singular)
gripjes (diminutive plural)

een sterk contact tussen twee oppervlakken waardoor slippen of glijden bemoeilijkt wordt


knalpot

een apparaat ontworpen om het lawaai geproduceerd door de uitlaat van een interne verbrandingsmotor te reduceren, en zo geluidshinder te verminderen


rem

Bremse

een mechanisme dat iets vertraagt of tot stilstand brengt

remmen (plural)
remmetje (diminutive singular)
remmetjes (diminutive plural)

De remmen van zijn fiets waren kapot.


lamp

van Frans lampe, in de betekenis van ‘tot verlichting dienend voorwerp’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Geen olie meer in de lamp hebben

Geen geld meer hebben/Ernstig of terminaal ziek zijn

Tegen de lamp lopen

Betrapt worden terwijl men iets verbodens doet

lampen (plural)
lampje (diminutive singular)
lampjes (diminutive plural)

een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]

Hij probeerde de lamp aan te zetten, maar de stroom was uitgeschakeld.


baan

In de betekenis van ‘weg’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1340

In de betekenis van ‘betrekking’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1739

iets op de lange baan schuiven

stilletjes van plan zijn iets niet af te handelen

iets in goede banen leiden

dreigende problemen voorkomen door goede begeleiding

flexibele baan

een baan van een werknemer met een afspraak over een arbeidsduur met een variabele aantal uren per week

reguliere baan

een baan van een werknemer met een afspraak over een arbeidsduur met een vast aantal uren per week

banen (plural)
baantje (diminutive singular)
baantjes (diminutive plural)

het rechthoekige bovenblad van een aambeeld

In de baan van het aambeeld zit een vierkant gat waarin hulpstukken kunnen worden geplaatst.


bad

In de betekenis van ‘kuip, water waarin men zich baadt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Tauchbad

hoeveelheid water of andere vloeistof waarin iets of iemand ondergedompeld kan worden

baden (plural)
badje (diminutive singular)
badjes (diminutive plural)

voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer

Wij hebben thuis een heerlijk ligbad waarin je lekker kunt relaxen na een dag hard werken.

'Ik heb het bad voor u laten vollopen,' zei ze, haar ogen afwendend voor Olives naaktheid.

Jessie Burton (vert. Marja Borg)
 “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704

Per ongeluk had ik het bad laten overlopen toen ik even weg was gedommeld op het kingsize motelbed.


haan

erfwoord via Middelnederlands hane van Oudnederlands hano, in de betekenis van ‘mannetje bij hoenderachtigen’ aangetroffen vanaf 701

Er kraait geen haan naar.

Iets gebeurt geheel ongemerkt, of het kan niemand iets schelen

De gebraden haan uithangen

Op een onverantwoordelijke manier veel geld uitgeven, bijv. aan eten en drinken

De haan en de vos hebben elkaar te gast.

Als twee bedriegers samenwerken, zijn ze vaak toch alleen op eigen voordeel uit

Zo rood zien als een kalkoense haan

Een erg rood gezicht hebben, meestal door een emotie zoals woede of schaamte

haan

mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels

hanen (plural)
haantje (diminutive singular)
haantjes (diminutive plural)

het onderdeel van een vuurwapen dat een slaande beweging maakt als de trekker wordt overgehaald

De haan van het pistool.


slang

Een slang aan/in zijn boezem voeden

Goed zijn voor iemand die dat niet toekomt (een verrader, schurk e.d.)

Als door een slang gebeten

Plotseling zeer verschrikt en/of heftig reageren

naer

benaming voor geschubde dieren met langgerekt lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen, die de onderorde Serpentes vormen

slangen (plural)
slangetje (diminutive singular)
slangetjes (diminutive plural)


ezel

via Middelnederlands esel ontleend van Latijn asinus, in de betekenis van ‘paardachtige’ voor het eerst aangetroffen in 1240

De jongste ezel moet het pak dragen

de jongste moet de vervelende klusjes opknappen

Een ezel stoot zich in het algemeen geen tweemaal aan dezelfde steen

wanneer iemand een fout heeft gemaakt past diegene er meestal voor op diezelfde fout nog eens te maken

Een schop van een ezel kunnen verdragen

je moet het aankunnen dat iemand zonder verstand van zaken kritiek geeft

Van de bok op de ezel gaan

snel van onderwerp wisselen zonder rode draad

Zolang de ezel zakken draagt, heeft de mulder hem lief

donkie

bepaald paardachtig zoogdier, Equus asinus

ezels (plural)
ezeltje (diminutive singular)
ezeltjes (diminutive plural)

voorste hanger van een windmolen waaraan de vangbalk vooraan met een scharnierpunt vastzit


brug

In de betekenis van ‘verbinding over water’ voor het eerst aangetroffen in 840

Bruggen slaan / bouwen

(onverzoenlijke) standpunten bij elkaar brengen

Men moet geen hei roepen, voor men over de brug is

bruggen (plural)
bruggetje (diminutive singular)
brugje (diminutive singular)
bruggetjes (diminutive plural)
brugjes (diminutive plural)

een hulpmiddel in de garage om een wagen mee op te tillen

Zetten jullie de auto vast op de brug, dan beginnen we er na de pauze aan.

elk van de steunplaatjes, aan een van de vlakke zijden van een horloge, voor de draaiende onderdelen


knop

erfwoord, via Middelnederlands cnop of cnoop van Oudnederlands knop, in de betekenis van ‘rond voorwerp als versiering, bescherming of handvat’ aangetroffen vanaf 1240, in de betekenis "knobbel" vanaf 1122

De rode knop

Een knop waarmee iets gevaarlijks in werking kan worden gesteld; meer specifiek de mogelijkheid om kernwapens te activeren

Naar de knoppen gaan

Kapotgaan, verpest/vernietigd etc. worden

In de knop gebroken worden/zijn

In een vroeg stadium alweer worden afgebroken (m.n. van iets wat veelbelovend leek)

knoppen (plural)
knopje (diminutive singular)
knopjes (diminutive plural)

klein, meestal rond, uitstekend deel van een apparaat bedoeld om in te drukken ter besturing ervan

Druk op de knop om het afspelen te starten.


vat

Wat in het vat zit, verzuurt niet.

Iets wat op de juiste manier wordt bewaard, blijft in goede staat / Er is geen haast bij

vat

ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden

vaten (singular)
vaatje (diminutive)
vaatjes (diminutive singular)


bouwkunde

de leer van het bouwen van alles wat voor bewoning of huisvesting van mensen en hun bedrijvigheden bedoeld is


mal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘model’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1671

In de betekenis van ‘zot’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477

Het ijzer wordt in een mal gegoten.

grafische vorm die voor herhaaldelijk gebruik is bedoeld

Een mal voor meermalig gebruik.


pad

In de betekenis van ‘weg’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

via Engels pad "stootkussen" van Frans patte "poot"

[D 1] in het Nederlands de verkorte vorm van koffiepad, samenstelling van koffie en het Engels pad, in de betekenis "stootkussen";

[D 2] in het Nederlands de verkorte vorm van iPad, deels afgeleid van het Engels pad, in de betekenis "schrijfblok",

padden (singular)
padje (diminutive)
padjes (diminutive singular)

deel van een fietsframe, aan het uiteinde van de voor- of achtervork, waaraan de wielas wordt bevestigd

een bevestigingspunt aan een wagenas waaraan de (schokbreker van de) koets of laadbak wordt bevestigd


spin

spin in het web

belangrijk persoon om wie alles en iedereen draait, spilfiguur

spinnen (singular)
spinnetje (diminutive)
spinnetjes (diminutive singular)

kruisvormige constructie bij windmolens voor het zelfzwichten en het bedienen van de remkleppen

De vier trekstangen kwamen bij de askop samen en vormden daar een zwichtkruis of ‘spin’.

“Molenhof te Rodenborg”, Inventaris Onroerend Erfgoed


naald

In de betekenis van ‘dunne stift om te naaien’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1156

zoeken naar een naald in een hooiberg

Iets zoeken dat vrijwel niet te vinden is; een onmogelijke taak proberen uit te voeren

Heet van de naald zijn

Direct iets doorvertellen; nog heel nieuw zijn (bijv. van nieuws)

naalden (plural)
naaldje (diminutive singular)
naaldjes (diminutive plural)

de wijzer van een instrument: kompas, weegschaal enz.


aanloop

Anlauf

het op toeren komen van een aandrijfmotor, machine etc.

alkuro

een loop of tred voorafgaand aan een sprong, duik, enzovoort

aanlopen (plural)
aanloopje (diminutive singular)
aanloopjes (diminutive plural)

Een elektromotor heeft maar een korte aanloop maar de inschakelstroom is enorm.


aanslag

aanslagen (plural)
aanslagje (diminutive singular)
aanslagjes (diminutive plural)

een voorziening op een rail of as die de bewegingsruimte van een of ander mobiel onderdeel beperkt


automaat

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘machine die zelfstandig handelingen verricht’ voor het eerst aangetroffen in 1552

автомат

een toestel dat, eenmaal in werking gezet, zonder verdere tussenkomst een aantal handelingen verricht

automaten (plural)
automaatje (diminutive singular)
automaatjes (diminutive plural)

De belichtingsautomaat regelde het diafragma en en de belichtingstijd van de fotocamera.

In Amerika rijden bijna alleen maar automaten rond.

Laten we even een kroketje trekken uit de automaat.


bestuurder

Van de stam van besturen met het achtervoegsel -der.

Fahrer

een persoon die een voertuig of andere machine bestuurt

Leiter

een persoon die een bedrijf of organisatie leiding geeft

bestuurders (plural)
bestuurdertje (diminutive singular)
bestuurdertjes (diminutive plural)

De politie heeft de bestuurder van de hijskraan verhoord. Uit een eerste onderzoek is gebleken dat de man niet had gedronken.

“Fatale aanrijding met hijskraan” (2014-03-28), Rijnmond RTV


piloot

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘vlieger’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1924

vlieënier

een bestuurder van een vliegtuig, luchtschip of race-auto

piloten (plural)
pilootje (diminutive singular)
pilootjes (diminutive plural)

instrument dat een voertuig zelfstandig zonder tussenkomst van een mens kan besturen


binnenband

Schlauch

binnenste band, de band waarin de lucht aanwezig is

binnenbanden (plural)
binnenbandje (diminutive singular)
binnenbandjes (diminutive plural)

Gister reed ik door glas, maar alleen mijn buitenband is beschadigd. Aan mijn binnenband zie je niks, dus ik kan nog gewoon fietsen.


vijzel

vijzels (singular)
vijzeltje (diminutive)
vijzeltjes (diminutive singular)

dommekracht of krik waarmee door middel van een schroef- of hydraulisch systeem, grote kracht kan worden uitgeoefend.

Met behulp van een groot aantal vijzels is het gebouw opgevijzeld.

waterschroef, een spiraalvormig onderdeel van een gemaal

Een ronddraaiende vijzel werkt het water omhoog.


veer

veerbalans

2. mechanische tong of spiraal waarop door buiging spanning gezet kan worden

veer

veren (singular)
veertje (diminutive)
veertjes (diminutive singular)

Het veertje was gebroken en dit bracht het uurwerk tot stilstand.


zender

Naamwoord van handeling van zenden met het achtervoegsel -er

zenders (plural)
zendertje (diminutive singular)
zendertjes (diminutive plural)

toestel dat elektromagnetische golven uitstraalt


vals

via Middelnederlands valsch en mogelijk Oudfrans fals van Latijn falsus, in de betekenis van ‘onjuist, gemeen’ aangetroffen vanaf 1237

Zo vals zingen als een kraai

Heel slecht zingen doordat men de wijs niet kan houden

valser (uninflected comparative)
valst (uninflected superlative)
valse (inflected positive)
valsere (inflected comparative)
valste (inflected superlative)
valsers (partitive comparative)

onecht/onjuist als gevolg van bijv. een technische storing

Het was vals alarm.


mager

van Middelnederlands mager / magher, in de betekenis van ‘dun’ aangetroffen vanaf 1240

Magere luizen bijten het hardst

Wie arm is probeert op eigen wijze aan de kost te komen.

Schreeuwen als een mager speenvarken

Zeer luid schreeuwen, meestal vanwege pijn en/of angst

Vette en magere jaren (hebben)

Er zijn jaren met meer welvaart en minder werkloosheid en jaren met minder welvaart en meer werkloosheid

magerder (uninflected comparative)
magerst (uninflected superlative)
magere (inflected positive)
magerdere (inflected comparative)
magerste (inflected superlative)
magers (partitive positive)
magerders (partitive comparative)

waarin een belangrijke basisstof minder dan in de gebruikelijke hoeveelheid aanwezig is

Mager soldeersel heeft minder tin dan lood.


afwijking

Naamwoord van handeling van afwijken met het achtervoegsel -ing

anomaly

lichamelijk gebrek of het niet volledig bij het verstand zijn

afwijkingen (plural)
afwijkinkje (diminutive singular)
afwijkinkjes (diminutive plural)

het niet goed afgesteld staan en naar een bepaalde kant neigen

Het stuur had een afwijking naar links.


belasting

Naamwoord van handeling van belasten met het achtervoegsel -ing

данък

door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie

облагане с данък

товар

de mate waarin een machine belast wordt ofwel het vermogen dat van de machine

belastingen (plural)
belastinkje (diminutive singular)
belastinkjes (diminutive plural)

de mate waarin een machine belast wordt, ofwel het vermogen dat van de machine verlangd wordt door de aangesloten apparatuur

Zowel de normale als maximale belasting van deze machine zijn nog niet bekendgegeven.

En als de gesprekken na het eten waren gegaan over de maximale belasting van de zesentwintig paalgroepen of het aantal palen in elke groep, of de te verwachten problemen wanneer je boven op deze palen het waarschijnlijk grootste vakwerk van hout gaat bouwen, dan was hij er graag bij geweest.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


bedrijf

In de betekenis van ‘beroepswerkzaamheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1293

In de betekenis van ‘deel van een toneelstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1704

besigheid

organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren

bedrijven (plural)
bedrijfje (diminutive singular)
bedrijfjes (diminutive plural)

In bet. 1 en 2. heeft bedrijf vooral een technische betekenis, terwijl bij onderneming de nadruk ligt op het economische aspect.

Na vijf jaren van bouwen werd de nieuwe brug in bedrijf gesteld.

Met een druk op de knop werd het nieuwe systeem in bedrijf gesteld.

Het gaat Jetten om de gevolgen voor het onderwaterleven tijdens de bouw. Vissen en zeezoogdieren kunnen bijvoorbeeld last hebben van het heien. Maar ook als de molens in bedrijf zijn, kunnen er gevolgen zijn voor dieren zoals vogels en vleermuizen, die gehinderd worden door de draaiende wieken.

Weblink bron “Jetten: belang natuur weegt zwaar bij aanleg windpark op zee” (16 mei 2022), NOS


juk

In de betekenis van ‘trektuig voor dieren’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

yoke

houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten verbindt

jukken (plural)
jukje (diminutive singular)
jukjes (diminutive plural)


anker

via Middelnederlands anker via Latijn ancora van Oudgrieks ἄγκυρα (ankura), in de betekenis van ‘gestel om schip vast te leggen’ aangetroffen vanaf 1240

ankers (plural)
ankertje (diminutive singular)
ankertjes (diminutive plural)

boogvormig deel in een uurwerk, dat met zijn beide armen beurtelings tussen de tanden van het schakelrad grijpt

De slinger van de klok bracht het anker in beweging.


apparaat

van Frans apparat, in de betekenis van ‘toestel, mechanisch hulpmiddel’ aangetroffen vanaf 1862

aparaturë

een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft

apparaten (plural)
apparaatje (diminutive singular)
apparaatjes (diminutive plural)

Een mes is geen apparaat terwijl een keukenmachine dat wel is.

Het apparaat is door de ingeslagen bliksem kapotgegaan.

Het apparaat – niet de lichtste optie met zijn 178 gram – was even groot als een Snicker en hoefde maar een keer per week opgeladen te worden.

Op de tafel een typemachine, dezelfde waarop ze de tekst uit de map had geschreven. Ik staarde ernaar. Het was net alsof het apparaat terugstaarde.

Jessie Burton (vert.Marja Borg)
 “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704


kruk

[1]: In de betekenis van ‘stoel zonder leuning’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1842

[4]: In de betekenis van ‘handvat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285

Knauf

simpel handvat waarmee een deur geopend kan worden

krukken (plural)
krukje (diminutive singular)
krukjes (diminutive plural)

dwarsstaafje dat als handgreep dient, en dat haaks door een schacht van een bedieningsknop, gereedschap of iets dergelijks steekt

Een dopsleutel met een kruk.

een van de centrale as uitstekend deel van een krukas

Op de krukken van een krukas komen vaak grote krachten te staan.


mechanisme

afgeleid van het Frans mécanisme (met het achtervoegsel -isme)

mechanismen (plural)
mechanismes (plural)
(mechanismetje) (diminutive singular)
(mechanismetjes) (diminutive plural)

een constructie van onderling beweegbaar aan elkaar verbonden delen, machinerie

Een aan een mechanisme opgelegde beweging wordt omgezet in een verlangde, van het mechanisme af te nemen beweging.

beschrijving van de werking en eigenschappen van een proces of verschijnsel


punt

Leenwoord uit het Iers, in de betekenis van ‘munteenheid van Ierland’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1990

In de betekenis van ‘spits’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1534

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘stip’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1284

Op het punt staan [om]

Het is vlak voordat er iets gaat gebeuren of gedaan gaat worden

Een punt [willen] maken

De eigen mening over iets kracht bijzetten, op een overredende manier brengen

punten (plural)
puntje (diminutive singular)
puntjes (diminutive plural)

dauwpunt, kookpunt, nulpunt, smeltpunt en vlampunt zijn alle zeer specifieke temperaturen waarbij iets bijzonders gebeurt


vet

erfwoord via Middelnederlands vet van Oudnederlands fet, in de betekenis van ‘weefsel tussen vlees’ aangetroffen vanaf 901

Vette en magere jaren (hebben)

jaren met meer welvaart en minder werkloosheid en jaren met minder welvaart en meer werkloosheid

Het is altijd vet in een andermans schotel

Het oog van de meester maakt het paard vet

het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt

Iemand in zijn eigen vet (of sop) gaar smoren/laten koken

iemand niet helpen, maar zelf diens situatie laten ondervinden

Met zijn neus in het vet ( of in de boter) vallen

Vieze varkens worden niet vet

als iemand te kieskeurig is, krijgt die wellicht te weinig eten

vet

gladde, zeer vette vloeistoffen, smeermiddelen


venster

In de betekenis van ‘muuropening om lucht en licht door te laten’ voor het eerst aangetroffen in 1100.

Middelnederlands venster(e), vinster(e), vroege ontlening aan Latijn fenestra. Evenzo ontleend zijn Nederduits Finster, Duits Fenster, Fries finster en Oudengels fenester.

venster

vensters (plural)
venstertje (diminutive singular)
venstertjes (diminutive plural)

In Algemeen Nederlands alleen schrijftaal, in Belgisch-Nederlands ook spreektaal

een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas


worm

In de betekenis van ‘ongewerveld dier’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

Wurm

een betrekkelijk klein, lang, ongewerveld dier met een zacht lichaam

wormen (plural)
wormpje (diminutive singular)
wormpjes (diminutive plural)

schroef zonder eind die grijpt in een tandwiel (wormwiel genoemd) en die dit bij ronddraaiing in beweging brengt of (minder vaak voorkomend) door dit wormwiel wordt aangedreven.


vlucht

In de betekenis van ‘ontvluchting’ voor het eerst aangetroffen in 901

Naamwoord van handeling van vliegen (met het achtervoegsel -t) of vluchten

run

het ontvluchten van bijvoorbeeld gevaar of straf

vluchten (plural)
vluchtje (diminutive singular)
vluchtjes (diminutive plural)


draad

In de betekenis van ‘garen, vezel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236

Tegen de draad ingaan

het er niet er mee eens zijn en er tegen in gaan

draden (plural)
draadje (diminutive singular)
draadjes (diminutive plural)

een verkorte uitdrukking voor "schroefdraad"

Er zit geen draad meer op deze moer, hij is dolgedraaid.


ontsteking

Naamwoord van handeling van ontsteken met het achtervoegsel -ing

ontstekingen (plural)
ontstekinkje (diminutive singular)
ontstekinkjes (diminutive plural)

het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding

inrichting die voornoemd effect verzorgt


installeren

van Frans installer (met het achtervoegsel -eren), in de betekenis van ‘inrichten, bevestigen (in een ambt)’ voor het eerst aangetroffen in 1691

einweisen

de formele aanvang van een officiële functie

installieren

het invoeren en gebruiksklaar maker van een computerprogramma

installeerde (past)
geïnstalleerd (past participle)
te installeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen installeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen installeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geïnstalleerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geïnstalleerd (active infinitive perfect present long-form)
geïnstalleerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geïnstalleerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
installerend (imperfect participle)
geïnstalleerd (past participle)
installere (subjunctive)
installeer (indicative imperfect present singular first-person)
installeert (indicative imperfect present singular second-person)
installeert (indicative imperfect present singular second-person)
installeert (indicative imperfect present singular second-person)
installeert (indicative imperfect present singular third-person)
installeerde (indicative imperfect past singular first-person)
installeerde (indicative imperfect past singular second-person)
installeerde (indicative imperfect past singular second-person)
installeerde (indicative imperfect past singular second-person)
installeerde (indicative imperfect past singular third-person)
installeerden (indicative imperfect past plural first-person)
installeerden (indicative imperfect past plural second-person)
installeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal installeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult installeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal installeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult installeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal installeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult installeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal installeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen installeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen installeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen installeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou installeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou installeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) installeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt installeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou installeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden installeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden installeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden installeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geïnstalleerd (perfect present first-person)
hebt geïnstalleerd (perfect present second-person)
hebt geïnstalleerd (perfect present second-person)
heeft geïnstalleerd (perfect present second-person)
hebt geïnstalleerd (perfect present second-person)
heeft geïnstalleerd (perfect present third-person)
hebben geïnstalleerd (perfect present first-person)
hebben geïnstalleerd (perfect present second-person)
hebben geïnstalleerd (perfect present third-person)
had geïnstalleerd (perfect past first-person)
had geïnstalleerd (perfect past second-person)
had geïnstalleerd (perfect past second-person)
hadt geïnstalleerd (perfect past second-person)
had geïnstalleerd (perfect past third-person)
hadden geïnstalleerd (perfect past first-person)
hadden geïnstalleerd (perfect past second-person)
hadden geïnstalleerd (perfect past third-person)
zal geïnstalleerd hebben (perfect future first-person)
zal geïnstalleerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnstalleerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnstalleerd hebben (perfect future second-person)
zal geïnstalleerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnstalleerd hebben (perfect future second-person)
zal geïnstalleerd hebben (perfect future third-person)
zullen geïnstalleerd hebben (perfect future first-person)
zullen geïnstalleerd hebben (perfect future second-person)
zullen geïnstalleerd hebben (perfect future third-person)
zou geïnstalleerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geïnstalleerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïnstalleerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïnstalleerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïnstalleerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïnstalleerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geïnstalleerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geïnstalleerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geïnstalleerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geïnstalleerd (impersonal passive present imperfect)
er is geïnstalleerd (impersonal passive present perfect)
er werd geïnstalleerd (impersonal passive past imperfect)
er was geïnstalleerd (impersonal passive past perfect)
er zal geïnstalleerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geïnstalleerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geïnstalleerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geïnstalleerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geïnstalleerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geïnstalleerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geïnstalleerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geïnstalleerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geïnstalleerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geïnstalleerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geïnstalleerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geïnstalleerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geïnstalleerd (singular imperfect present first-person)
wordt geïnstalleerd (singular imperfect present second-person)
wordt geïnstalleerd (singular imperfect present second-person)
wordt geïnstalleerd (singular imperfect present second-person)
wordt geïnstalleerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geïnstalleerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geïnstalleerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geïnstalleerd (singular imperfect present third-person)
werd geïnstalleerd (singular imperfect past first-person)
werd geïnstalleerd (singular imperfect past second-person)
werd geïnstalleerd (singular imperfect past second-person)
werdt geïnstalleerd (singular imperfect past second-person)
werd geïnstalleerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geïnstalleerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geïnstalleerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geïnstalleerd (singular imperfect past third-person)
zal geïnstalleerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geïnstalleerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geïnstalleerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geïnstalleerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geïnstalleerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geïnstalleerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geïnstalleerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geïnstalleerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geïnstalleerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geïnstalleerd (perfect present first-person)
bent geïnstalleerd (perfect present second-person)
bent geïnstalleerd (perfect present second-person)
is geïnstalleerd (perfect present second-person)
zijt geïnstalleerd (perfect present second-person)
is geïnstalleerd (perfect present third-person)
zijn geïnstalleerd (perfect present first-person)
zijn geïnstalleerd (perfect present second-person)
zijn geïnstalleerd (perfect present third-person)
was geïnstalleerd (perfect past first-person)
was geïnstalleerd (perfect past second-person)
was geïnstalleerd (perfect past second-person)
waart geïnstalleerd (perfect past second-person)
was geïnstalleerd (perfect past third-person)
waren geïnstalleerd (perfect past first-person)
waren geïnstalleerd (perfect past second-person)
waren geïnstalleerd (perfect past third-person)
zal geïnstalleerd zijn (perfect future first-person)
zult geïnstalleerd zijn (perfect future second-person)
zult geïnstalleerd zijn (perfect future second-person)
zult geïnstalleerd zijn (perfect future second-person)
zal geïnstalleerd zijn (perfect future third-person)
zullen geïnstalleerd zijn (perfect future first-person)
zullen geïnstalleerd zijn (perfect future second-person)
zullen geïnstalleerd zijn (perfect future third-person)
zou geïnstalleerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geïnstalleerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geïnstalleerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geïnstalleerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geïnstalleerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geïnstalleerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geïnstalleerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geïnstalleerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geïnstalleerd zijn (perfect conditional third-person)
installeer me (first-person present singular)
installeren ons (first-person present plural)
installeerde me (first-person past singular)
installeerden ons (first-person past plural)
zal me installeren (first-person future singular)
zullen ons installeren (first-person future plural)
installeert je (second-person present singular)
installeren je (second-person present plural)
installeerde je (second-person past singular)
installeerden je (second-person past plural)
zal, zult je installeren (second-person future singular)
zullen je installeren (second-person future plural)
installeert zich/u (second-person present plural)
installeert zich/u (second-person past singular)
installeerde zich/u (second-person past plural)
installeerde zich/u (second-person future singular)
zult zich/u installeren (second-person future plural)
zult zich/u installeren (second-person)
installeert u (second-person present plural)
installeert u (second-person past singular)
installeerde u (second-person past plural)
installeerde u (second-person future singular)
zult u installeren (second-person future plural)
zult u installeren (second-person)
installeert zich (third-person present singular)
installeren zich (third-person present plural)
installeerde zich (third-person past singular)
installeerden zich (third-person past plural)
zal zich installeren (third-person future singular)
zullen zich installeren (third-person future plural)
zich installerend (imperfect participle)
zich geïnstalleerd hebben (past)
installeer u/je , installeert je (imperative)
installere zich (subjunctive)

plaatsen van toestellen, het daarop aansluiten van geleidingen zodat een praktisch bruikbare inrichting wordt verkregen

De installateur is bezig met het installeren van de verwarmingsinstallatie.


installatie

Amtseinführung

een min of meer plechtige en officiële inwijding in een bepaald ambt

installaties (plural)
installatietje (diminutive singular)
installatietjes (diminutive plural)

het plaatsen, opzetten of monteren van een apparaat

het geheel van werktuigen, toestellen en de daarop aangesloten buizen en geleidingen

Hij vergat zijn stereoinstallatie mee te nemen.


instelling

Naamwoord van handeling van instellen met het achtervoegsel -ing

Einrichtung

keer dat je iets instelt, of wat ingesteld is

Anstalt

organisatie, die vaak subsidie van de overheid krijgt en geen geld wil verdienen

Einstellung

manier waarop je bezig bent met en denkt over wat je doet

instellingen (plural)
instellinkje (diminutive singular)
instellinkjes (diminutive plural)

keer dat iets wordt ingesteld; dat wat ingesteld is

In deze instelling wordt op het scherm de tijdsmeting weergegeven.


invoeren

въвеждам

gegevens in een electronisch apparaat stoppen

voerde in (past)
ingevoerd (past participle)
in te voeren (active infinitive imperfect present long-form)
hebben ingevoerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ingevoerd (active infinitive perfect present long-form)
ingevoerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ingevoerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
invoerend (imperfect participle)
ingevoerd (past participle)
voer in (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
voert in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
voert in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
voert in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
voert in (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
voeren in (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
voeren in (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
voeren in (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
voerde in (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
voerde in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
voerde in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
voerde in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
voerde in (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
voerden in (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
voerden in (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
voerden in (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal invoeren (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult invoeren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal invoeren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult invoeren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal invoeren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult invoeren (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal invoeren (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen invoeren (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen invoeren (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen invoeren (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou invoeren (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou invoeren (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) invoeren (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt invoeren (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou invoeren (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden invoeren (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden invoeren (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden invoeren (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
invoer (subordinate-clause present)
invoert (subordinate-clause present)
invoert (subordinate-clause present)
invoert (subordinate-clause present)
invoert (subordinate-clause present)
invoerde (subordinate-clause past)
invoerde (subordinate-clause past)
invoerde (subordinate-clause past)
invoerde (subordinate-clause past)
invoerde (subordinate-clause past)
invoerden (subordinate-clause past)
invoerden (subordinate-clause past)
invoerden (subordinate-clause past)
heb ingevoerd (perfect present first-person)
hebt ingevoerd (perfect present second-person)
hebt ingevoerd (perfect present second-person)
heeft ingevoerd (perfect present second-person)
hebt ingevoerd (perfect present second-person)
heeft ingevoerd (perfect present third-person)
hebben ingevoerd (perfect present first-person)
hebben ingevoerd (perfect present second-person)
hebben ingevoerd (perfect present third-person)
had ingevoerd (perfect past first-person)
had ingevoerd (perfect past second-person)
had ingevoerd (perfect past second-person)
hadt ingevoerd (perfect past second-person)
had ingevoerd (perfect past third-person)
hadden ingevoerd (perfect past first-person)
hadden ingevoerd (perfect past second-person)
hadden ingevoerd (perfect past third-person)
zal ingevoerd hebben (perfect future first-person)
zal ingevoerd hebben (perfect future second-person)
zult ingevoerd hebben (perfect future second-person)
zult ingevoerd hebben (perfect future second-person)
zal ingevoerd hebben (perfect future second-person)
zult ingevoerd hebben (perfect future second-person)
zal ingevoerd hebben (perfect future third-person)
zullen ingevoerd hebben (perfect future first-person)
zullen ingevoerd hebben (perfect future second-person)
zullen ingevoerd hebben (perfect future third-person)
zou ingevoerd hebben (perfect conditional first-person)
zou ingevoerd hebben (perfect conditional second-person)
zou ingevoerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingevoerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingevoerd hebben (perfect conditional second-person)
zou ingevoerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden ingevoerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden ingevoerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden ingevoerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ingevoerd (impersonal passive present imperfect)
er is ingevoerd (impersonal passive present perfect)
er werd ingevoerd (impersonal passive past imperfect)
er was ingevoerd (impersonal passive past perfect)
er zal ingevoerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ingevoerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ingevoerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ingevoerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
ingevoerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ingevoerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ingevoerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ingevoerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ingevoerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ingevoerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ingevoerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ingevoerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word ingevoerd (singular imperfect present first-person)
wordt ingevoerd (singular imperfect present second-person)
wordt ingevoerd (singular imperfect present second-person)
wordt ingevoerd (singular imperfect present second-person)
wordt ingevoerd (singular imperfect present plural third-person)
worden ingevoerd (singular imperfect present plural first-person)
worden ingevoerd (singular imperfect present plural second-person)
worden ingevoerd (singular imperfect present third-person)
werd ingevoerd (singular imperfect past first-person)
werd ingevoerd (singular imperfect past second-person)
werd ingevoerd (singular imperfect past second-person)
werdt ingevoerd (singular imperfect past second-person)
werd ingevoerd (singular imperfect past plural third-person)
werden ingevoerd (singular imperfect past plural first-person)
werden ingevoerd (singular imperfect past plural second-person)
werden ingevoerd (singular imperfect past third-person)
zal ingevoerd worden (singular imperfect future first-person)
zult ingevoerd worden (singular imperfect future second-person)
zult ingevoerd worden (singular imperfect future second-person)
zult ingevoerd worden (singular imperfect future second-person)
zal ingevoerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ingevoerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen ingevoerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen ingevoerd worden (singular imperfect future third-person)
zou ingevoerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou ingevoerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingevoerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingevoerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingevoerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingevoerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ingevoerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden ingevoerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden ingevoerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben ingevoerd (perfect present first-person)
bent ingevoerd (perfect present second-person)
bent ingevoerd (perfect present second-person)
is ingevoerd (perfect present second-person)
zijt ingevoerd (perfect present second-person)
is ingevoerd (perfect present third-person)
zijn ingevoerd (perfect present first-person)
zijn ingevoerd (perfect present second-person)
zijn ingevoerd (perfect present third-person)
was ingevoerd (perfect past first-person)
was ingevoerd (perfect past second-person)
was ingevoerd (perfect past second-person)
waart ingevoerd (perfect past second-person)
was ingevoerd (perfect past third-person)
waren ingevoerd (perfect past first-person)
waren ingevoerd (perfect past second-person)
waren ingevoerd (perfect past third-person)
zal ingevoerd zijn (perfect future first-person)
zult ingevoerd zijn (perfect future second-person)
zult ingevoerd zijn (perfect future second-person)
zult ingevoerd zijn (perfect future second-person)
zal ingevoerd zijn (perfect future third-person)
zullen ingevoerd zijn (perfect future first-person)
zullen ingevoerd zijn (perfect future second-person)
zullen ingevoerd zijn (perfect future third-person)
zou ingevoerd zijn (perfect conditional first-person)
zou ingevoerd zijn (perfect conditional second-person)
zou ingevoerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingevoerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingevoerd zijn (perfect conditional second-person)
zou ingevoerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden ingevoerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden ingevoerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden ingevoerd zijn (perfect conditional third-person)

invoer verzorgen in een systeem (met name informatie)

Voer jij deze waarden even in?


kabel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘dik touw of staal’ voor het eerst aangetroffen in 1285

Afkomstig via het Frans van het Latijnse zelfstandige naamwoord capulum (= touw), dat van het Latijnse werkwoord capere (= grijpen, pakken) komt

Stahltrosse

lijn van 3 tot 6 ineengedraaide touwen van hennep, kunststof, staal of ander materiaal

kabels (plural)
kabeltje (diminutive singular)
kabeltjes (diminutive plural)


ketting

In de betekenis van ‘samenstel van schakels’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1401

Kette

een aaneengesloten reeks van gelijksoortige elementen, gebeurtenissen etc.

Kette

een stevige, maar buigzame verbinding van in elkaar grijpende ringen of achtvormige schakels

Antriebskette

een eindeloze band van schakels met rollen of haken, die over kettingwielen gespannen, kracht overbrengt

قلادة (مجوهرات)

een snoer bestaande uit een draad die door doorboorde kralen of andere voorwerpen gevoerd is

Kette

schering, de rechte draden waartussen de inslag ingeweven wordt

kettingen (plural)
kettinkje (diminutive singular)
kettinkjes (diminutive plural)

Het schip werd aan de ketting gelegd.

Soms ook gehuld in een schapevacht, een ruige muts op het hoofd en een ketting in de hand. Of verkleed als duivels... 'Zijn hier ook stoute kinderen? ??

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 14

De ketting van mijn fiets moet nodig worden gespannen, hij loopt steeds van het kettingwiel af.


katrol

In de betekenis van ‘hijsblok’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1460

Flaschenzug

een werktuig dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht te verplaatsen

katrollen (plural)
katrolletje (diminutive singular)
katrolletjes (diminutive plural)

een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen


klep

In de betekenis van ‘klepper, deksel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1490

kleppen (plural)
klepje (diminutive singular)
klepjes (diminutive plural)

ventiel waarmee men gedoseerd stoffen (gas, vloeistof, poeders) van de ene ruimte naar de andere kan doen overgaan

De motor heeft vier kleppen per cilinder.


kooi

via Middelnederlands cooye van Latijn cavea, in de betekenis van ‘hok, stal’ aangetroffen vanaf 1287

kou

een uit tralies of gaas gemaakt voorwerp dat een ruimte omsluit

kooien (plural)
kooitje (diminutive singular)
kooitjes (diminutive plural)

De Kooi van Faraday.


mantel

via Middelnederlands mantel van middeleeuws Latijn mantellum, in de betekenis van ‘overjas’ voor het eerst aangetroffen in 1220

mantels (plural)
manteltje (diminutive singular)
manteltjes (diminutive plural)

Deze mantel dient enerzijds ter bescherming, maar tegelijktijd ter verwarming van het instrument.


spijker

In de betekenis van ‘nagel’ voor het eerst aangetroffen in 1284

spijkers met koppen slaan

zonder uitstel of omwegen doelgericht handelen

spijkers op laag water zoeken

over onbenullige dingen zeuren (zie ook muggenziften, mierenneuken)

spyker

metalen pin waarmee twee voorwerpen door doorboring vast verbonden kunnen worden

den Nagel auf den Kopf treffen.

(uitdrukking) ± De spijker op de kop slaan.

get down to business.

(uitdrukking) ± Spijkers met koppen slaan.

Haarspalterei betreiben.

(uitdrukking) ± Spijkers op laag water zoeken.

spijkers (plural)
spijkertje (diminutive singular)
spijkertjes (diminutive plural)

Hij is erg onhandig; hij kan nog geen spijker in een stuk hout slaan!


kompas

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘instrument dat de windstreken aanwijst’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1384

brúixola

instrument waarvan de naald het magnetische noorden aanwijst

kompassen (plural)
kompasje (diminutive singular)
kompasjes (diminutive plural)

instrument [1] waarvan de naald het magnetische noorden aanwijst

Behalve digitale kaarten op mijn telefoon droeg ik ook papieren kaarten en een kompas met me mee, maar al na een aantal weken gooide ik alle papieren kaarten weg om gewicht te sparen.


las

In de betekenis van ‘verbinding’ voor het eerst aangetroffen in 1409

lassen (plural)
lasje (diminutive singular)
lasjes (diminutive plural)

vastverbonden voeg tussen twee metalen voorwerpen


sok

sokken (singular)
sokje (diminutive)
sokjes (diminutive singular)

verbindingsstuk dat over twee buizen geschoven wordt om ze te verbinden, mof [3]

De rubberen sok verbindt de twee delen en wordt bij het ouder worden hard en zal gaan scheuren.

“Gebouwen en voorzieningen B Ongestoord verblijf”


meter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘100 centimeter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘doopmoeder’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1330

Naamwoord van handeling van meten met het achtervoegsel -er

geen meter vooruitkomen

totaal niet verder met iets komen, geen vordering maken

meters maken

met iets opschieten, vorderingen maken, dichter bij het gestelde doel komen

meters (plural)
metertje (diminutive singular)
metertjes (diminutive plural)

meetinstrument, gereedschap of toestel om grootheden (maten, gewichten) te bepalen (zie ook meter)

De wijzer van de meter mag niet in het rode gebied komen.

iemand die metingen verricht of meters afleest


molen

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘werktuig tot fijnmalen van m.n. graan’ aangetroffen vanaf 1112

via Middelnederlands molen van Laatlatijn molina

mølle

installatie die de stroming van lucht of water gebruikt als energiebron

molens (plural)
molentje (diminutive singular)
molentjes (diminutive plural)

een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines

Voor het droogmalen van de polders werden windmolens ingezet.


pen

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘schrijfgereedschap’ voor het eerst aangetroffen in 1351

писалка

instrument om met inkt te schrijven of te tekenen

Feder

dat gedeelte van een vulpen waarmee de inkt over het papier verdeeld wordt

Nadel

dunne staaf om in of door iets te steken

pennen (plural)
pennetje (diminutive singular)
pennetjes (diminutive plural)

Een metalen pen met gravering.


werktuigkunde

samenstelling van werktuig zn en kunde zn

leer van het ontwerpen, vervaardigen en in bedrijf houden van machines (machinebouw, scheepsbouw, energie- en aandrijftechniek) en staal- en constructiebouw (b.v. offshore, olie- en gaswinning).

Hij studeert werktuigkunde aan de universiteit.


tafel

van Latijn tabula, in de betekenis van ‘meubelstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

Als de leiding afwezig is, wordt er al gauw onwenselijk gedrag vertoond

Iets van tafel vegen

Een gespreksonderwerp afkappen/een voorstel geen doorgang laten vinden

Zijn benen ( of voeten) onder een andermans tafel (moeten) steken

iemand anders voor je levensonderhoud laten betalen

tafel

een meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen

tafels (plural)
[2] tafelen (plural)
tafeltje (diminutive singular)
tafeltjes (diminutive plural)

plat stuk materiaal, plaat[1], paneel, vlak

De objecttafel is het deel van de microscoop waar het preparaat op gelegd wordt. (In deze betekenis anno 2012 nog gangbaar)

Een tafelberg is een berg met een vlakke top

Toen hieuw hij twee stenen tafelen, gelijk de eerste (Exodus 34:4)


platform

via Frans plate-forme van Oudfrans platte fourme, in de betekenis van ‘verhoging’ voor het eerst aangetroffen in 1548

platform

bepaalde omgeving waarin een computer werkt

platforms (plural)
platformen (plural)
platformpje (diminutive singular)
platformpjes (diminutive plural)

geheel van op het chassis gebouwde onderdelen

balkon van een wagen in het openbaar vervoer


pomp

loop naar de pomp

bekijk het maar, ga weg, zoek het maar uit

pompen (plural)
pompje (diminutive singular)
pompjes (diminutive plural)

kokervormige onderdoorgang om water af te voeren


ruit

In de betekenis van ‘vensterruit’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573

In de betekenis van ‘scheef vierkant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1447

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1253

Raute

een vierhoek waarvan de zijden gelijk in lengte zijn

ruiten (plural)
ruitje (diminutive singular)
ruitjes (diminutive plural)

lucht- en waterdichte, maar lichtdoorlatende glasplaat als afsluiting van een venster

De ruit van dubbelglas, heeft een betere warmte-isolatie.


sluiten

In de betekenis van ‘toedoen’ voor het eerst aangetroffen in 1240.

erfwoord: Middelnederlands slūten, ontwikkeld uit Oergermaans *slūtan- ‘(af)sluiten’, met mobiele s uit Indo-Europees *kleh₂u-d- (waaruit ook Latijn claudere ‘sluiten’ en Litouws kliudýti ‘doen aanhaken’), dentaal-afleiding van de wortel *kleh₂u- ‘haak, pin’, waartoe ook Iers cló ‘spijker’, Grieks klēís ‘grendel’ en Russisch ključ ‘sleutel’ behoren. Evenals Nederduits sluten, slüten, Duits schließen en Fries slute. Verwantschap met slot, sleutel.

sloot (past)
gesloten (past participle)
te sluiten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen sluiten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen sluiten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesloten (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesloten (active infinitive perfect present long-form)
gesloten zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesloten te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
sluitend (imperfect participle)
gesloten (past participle)
sluite (subjunctive)
sluit (indicative imperfect present singular first-person)
sluit (indicative imperfect present singular second-person)
sluit (indicative imperfect present singular second-person)
sluit (indicative imperfect present singular second-person)
sluit (indicative imperfect present singular third-person)
sloot (indicative imperfect past singular first-person)
sloot (indicative imperfect past singular second-person)
sloot (indicative imperfect past singular second-person)
sloot (indicative imperfect past singular second-person)
sloot (indicative imperfect past singular third-person)
sloten (indicative imperfect past plural first-person)
sloten (indicative imperfect past plural second-person)
sloten (indicative imperfect past plural third-person)
zal sluiten (indicative imperfect future singular first-person)
zult sluiten (indicative imperfect future singular second-person)
zal sluiten (indicative imperfect future singular second-person)
zult sluiten (indicative imperfect future singular second-person)
zal sluiten (indicative imperfect future singular second-person)
zult sluiten (indicative imperfect future singular second-person)
zal sluiten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen sluiten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen sluiten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen sluiten (indicative imperfect future plural third-person)
zou sluiten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou sluiten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) sluiten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt sluiten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou sluiten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden sluiten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden sluiten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden sluiten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesloten (perfect present first-person)
hebt gesloten (perfect present second-person)
hebt gesloten (perfect present second-person)
heeft gesloten (perfect present second-person)
hebt gesloten (perfect present second-person)
heeft gesloten (perfect present third-person)
hebben gesloten (perfect present first-person)
hebben gesloten (perfect present second-person)
hebben gesloten (perfect present third-person)
had gesloten (perfect past first-person)
had gesloten (perfect past second-person)
had gesloten (perfect past second-person)
hadt gesloten (perfect past second-person)
had gesloten (perfect past third-person)
hadden gesloten (perfect past first-person)
hadden gesloten (perfect past second-person)
hadden gesloten (perfect past third-person)
zal gesloten hebben (perfect future first-person)
zal gesloten hebben (perfect future second-person)
zult gesloten hebben (perfect future second-person)
zult gesloten hebben (perfect future second-person)
zal gesloten hebben (perfect future second-person)
zult gesloten hebben (perfect future second-person)
zal gesloten hebben (perfect future third-person)
zullen gesloten hebben (perfect future first-person)
zullen gesloten hebben (perfect future second-person)
zullen gesloten hebben (perfect future third-person)
zou gesloten hebben (perfect conditional first-person)
zou gesloten hebben (perfect conditional second-person)
zou gesloten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesloten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesloten hebben (perfect conditional second-person)
zou gesloten hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesloten hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesloten hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesloten hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesloten (impersonal passive present imperfect)
er is gesloten (impersonal passive present perfect)
er werd gesloten (impersonal passive past imperfect)
er was gesloten (impersonal passive past perfect)
er zal gesloten worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesloten zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesloten worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesloten zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesloten worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesloten te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesloten zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesloten te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesloten zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesloten te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesloten zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesloten te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesloten (singular imperfect present first-person)
wordt gesloten (singular imperfect present second-person)
wordt gesloten (singular imperfect present second-person)
wordt gesloten (singular imperfect present second-person)
wordt gesloten (singular imperfect present plural third-person)
worden gesloten (singular imperfect present plural first-person)
worden gesloten (singular imperfect present plural second-person)
worden gesloten (singular imperfect present third-person)
werd gesloten (singular imperfect past first-person)
werd gesloten (singular imperfect past second-person)
werd gesloten (singular imperfect past second-person)
werdt gesloten (singular imperfect past second-person)
werd gesloten (singular imperfect past plural third-person)
werden gesloten (singular imperfect past plural first-person)
werden gesloten (singular imperfect past plural second-person)
werden gesloten (singular imperfect past third-person)
zal gesloten worden (singular imperfect future first-person)
zult gesloten worden (singular imperfect future second-person)
zult gesloten worden (singular imperfect future second-person)
zult gesloten worden (singular imperfect future second-person)
zal gesloten worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesloten worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesloten worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesloten worden (singular imperfect future third-person)
zou gesloten worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesloten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesloten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesloten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesloten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesloten worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesloten worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesloten worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesloten worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesloten (perfect present first-person)
bent gesloten (perfect present second-person)
bent gesloten (perfect present second-person)
is gesloten (perfect present second-person)
zijt gesloten (perfect present second-person)
is gesloten (perfect present third-person)
zijn gesloten (perfect present first-person)
zijn gesloten (perfect present second-person)
zijn gesloten (perfect present third-person)
was gesloten (perfect past first-person)
was gesloten (perfect past second-person)
was gesloten (perfect past second-person)
waart gesloten (perfect past second-person)
was gesloten (perfect past third-person)
waren gesloten (perfect past first-person)
waren gesloten (perfect past second-person)
waren gesloten (perfect past third-person)
zal gesloten zijn (perfect future first-person)
zult gesloten zijn (perfect future second-person)
zult gesloten zijn (perfect future second-person)
zult gesloten zijn (perfect future second-person)
zal gesloten zijn (perfect future third-person)
zullen gesloten zijn (perfect future first-person)
zullen gesloten zijn (perfect future second-person)
zullen gesloten zijn (perfect future third-person)
zou gesloten zijn (perfect conditional first-person)
zou gesloten zijn (perfect conditional second-person)
zou gesloten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesloten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesloten zijn (perfect conditional second-person)
zou gesloten zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesloten zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesloten zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesloten zijn (perfect conditional third-person)

door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken

We moeten deze weg sluiten voor het wegverkeer, anders gebeuren er ongelukken.

Napoleon gaf de Route Nationale 7 haar naam. Hij maakte zelf ook gebruik van de weg. Zo overnachtte hij in de Auberge de la Teste Noire in Saint-Symphorien-de-Lay, net als Frans I, Rousseau en Rabelais. Het gebouw is niet meer in gebruik als herberg. In 1814 sliep Napoleon op weg naar Elba in het Relais de l'Empereur in Montélimar. Dat hotel is een paar jaar geleden gesloten. Volgens Trip Advisor stond het de laatste jaren bekend om zijn stoffige kamers, deplorabele ontvangst en gesloten restaurant.


schroef

via Middelnederlands schruve van Oudfrans escroue, in de betekenis van ‘staafje met schroefdraad’ aangetroffen vanaf 1573

Er zit een schroefje [bij hem/haar,...] los

Op losse schroeven staan

Gezegd van iets waarvan onzeker is of het doorgaat

skroef

voorwerp dat wordt gebruikt om andere voorwerpen vast te zetten

гребен винт

werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen

schroeven (plural)
schroefje (diminutive singular)
schroefjes (diminutive plural)

klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten

Hoe krijg ik een schroef los die niet goed los wil?


rust

erfwoord via Middelnederlands ruste van Oudnederlands raste "afstandsmaat (tussen rustplaatsen)", in de betekenis van ‘stilte, ontspanning’ aangetroffen vanaf 1240

Ruhe

tijdelijke toestand van ontspanning na arbeid, moeite of inspanning

rusten (plural)
rustje (diminutive singular)
rustjes (diminutive plural)

De motorrijder staat tijdens de veldrit op de voetrusten.


spoor

In de betekenis van ‘voetindruk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

In de betekenis van ‘prikkel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1080

Iets op het spoor zijn

Iets dat men zoekt bijna gevonden hebben

In het rechte spoor houden

Ervoor zorgen dat iemand geen verkeerde dingen doet

Gleis

twee met elkaar verbonden ijzeren staven waarover een trein rijdt

spur

hol uitsteeksel aan de voet van een kelkblad, kroonblad of vergroeide kroon

spur

metalen punt of getand wieltje aan de hiel van de rijlaars

espolón

doornachtige uitsteeksel aan de poten van mannelijke, hoenderachtige vogels

sporen (plural)
spoortje (diminutive singular)
spoortjes (diminutive plural)

deel van een magneetband waarop de informatie van één kanaal is vastgelegd

afstand tussen twee op dezelfde as staande wielen


tas

tassen (singular)
tasje (diminutive)
tasjes (diminutive singular)

stalen blok dat op een aambeeld wordt geplaatst, of in een bankschroef wordt geklemd, om als een klein aambeeld te dienen

De tas heeft een tap (dikke stift) die in het schroodgat van een aambeeld past, zodat hij niet kan verschuiven.


klavier

Van het Middelnederlandse clavier, verder te herleiden tot het Oudfranse clavier en het Latijnse clavis (sleutel, toets) . In de betekenis van ‘toetsenbord’ voor het eerst aangetroffen in 1567.

klavieren (plural)
klaviertje (diminutive singular)
klaviertjes (diminutive plural)

pal of plaatje als onderdeel van een klavierslot dat ervoor moet zorgen dat de goede sleutel in dat slot past


trap

Een trap nageven

Iemand die al in een kwetsbare positie zit, nog eens extra aanvallen

shkallë

verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen,...

trappen (plural)
trapje (diminutive singular)
trapjes (diminutive plural)

onderdelen van een duikuitrusting die de druk van de perslucht terugbrengen naar normale druk om te ademen


balanceren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zich in evenwicht houden’ voor het eerst aangetroffen in 1734

Van het Engelse balance of het Franse balancer (met het achtervoegsel -eren)

balancieren

evenwicht behouden om er niet vanaf te vallen

balanceerde (past)
gebalanceerd (past participle)
te balanceren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen balanceren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen balanceren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gebalanceerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gebalanceerd (active infinitive perfect present long-form)
gebalanceerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gebalanceerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
balancerend (imperfect participle)
gebalanceerd (past participle)
balancere (subjunctive)
balanceer (indicative imperfect present singular first-person)
balanceert (indicative imperfect present singular second-person)
balanceert (indicative imperfect present singular second-person)
balanceert (indicative imperfect present singular second-person)
balanceert (indicative imperfect present singular third-person)
balanceerde (indicative imperfect past singular first-person)
balanceerde (indicative imperfect past singular second-person)
balanceerde (indicative imperfect past singular second-person)
balanceerde (indicative imperfect past singular second-person)
balanceerde (indicative imperfect past singular third-person)
balanceerden (indicative imperfect past plural first-person)
balanceerden (indicative imperfect past plural second-person)
balanceerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal balanceren (indicative imperfect future singular first-person)
zult balanceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal balanceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult balanceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal balanceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult balanceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal balanceren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen balanceren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen balanceren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen balanceren (indicative imperfect future plural third-person)
zou balanceren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou balanceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) balanceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt balanceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou balanceren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden balanceren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden balanceren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden balanceren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gebalanceerd (perfect present first-person)
hebt gebalanceerd (perfect present second-person)
hebt gebalanceerd (perfect present second-person)
heeft gebalanceerd (perfect present second-person)
hebt gebalanceerd (perfect present second-person)
heeft gebalanceerd (perfect present third-person)
hebben gebalanceerd (perfect present first-person)
hebben gebalanceerd (perfect present second-person)
hebben gebalanceerd (perfect present third-person)
had gebalanceerd (perfect past first-person)
had gebalanceerd (perfect past second-person)
had gebalanceerd (perfect past second-person)
hadt gebalanceerd (perfect past second-person)
had gebalanceerd (perfect past third-person)
hadden gebalanceerd (perfect past first-person)
hadden gebalanceerd (perfect past second-person)
hadden gebalanceerd (perfect past third-person)
zal gebalanceerd hebben (perfect future first-person)
zal gebalanceerd hebben (perfect future second-person)
zult gebalanceerd hebben (perfect future second-person)
zult gebalanceerd hebben (perfect future second-person)
zal gebalanceerd hebben (perfect future second-person)
zult gebalanceerd hebben (perfect future second-person)
zal gebalanceerd hebben (perfect future third-person)
zullen gebalanceerd hebben (perfect future first-person)
zullen gebalanceerd hebben (perfect future second-person)
zullen gebalanceerd hebben (perfect future third-person)
zou gebalanceerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gebalanceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebalanceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebalanceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebalanceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebalanceerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gebalanceerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gebalanceerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gebalanceerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gebalanceerd (impersonal passive present imperfect)
er is gebalanceerd (impersonal passive present perfect)
er werd gebalanceerd (impersonal passive past imperfect)
er was gebalanceerd (impersonal passive past perfect)
er zal gebalanceerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gebalanceerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gebalanceerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gebalanceerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gebalanceerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gebalanceerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gebalanceerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gebalanceerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gebalanceerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gebalanceerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gebalanceerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gebalanceerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gebalanceerd (singular imperfect present first-person)
wordt gebalanceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gebalanceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gebalanceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gebalanceerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gebalanceerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gebalanceerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gebalanceerd (singular imperfect present third-person)
werd gebalanceerd (singular imperfect past first-person)
werd gebalanceerd (singular imperfect past second-person)
werd gebalanceerd (singular imperfect past second-person)
werdt gebalanceerd (singular imperfect past second-person)
werd gebalanceerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gebalanceerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gebalanceerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gebalanceerd (singular imperfect past third-person)
zal gebalanceerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gebalanceerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gebalanceerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gebalanceerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gebalanceerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gebalanceerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gebalanceerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gebalanceerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gebalanceerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gebalanceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gebalanceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gebalanceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gebalanceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gebalanceerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gebalanceerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gebalanceerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gebalanceerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gebalanceerd (perfect present first-person)
bent gebalanceerd (perfect present second-person)
bent gebalanceerd (perfect present second-person)
is gebalanceerd (perfect present second-person)
zijt gebalanceerd (perfect present second-person)
is gebalanceerd (perfect present third-person)
zijn gebalanceerd (perfect present first-person)
zijn gebalanceerd (perfect present second-person)
zijn gebalanceerd (perfect present third-person)
was gebalanceerd (perfect past first-person)
was gebalanceerd (perfect past second-person)
was gebalanceerd (perfect past second-person)
waart gebalanceerd (perfect past second-person)
was gebalanceerd (perfect past third-person)
waren gebalanceerd (perfect past first-person)
waren gebalanceerd (perfect past second-person)
waren gebalanceerd (perfect past third-person)
zal gebalanceerd zijn (perfect future first-person)
zult gebalanceerd zijn (perfect future second-person)
zult gebalanceerd zijn (perfect future second-person)
zult gebalanceerd zijn (perfect future second-person)
zal gebalanceerd zijn (perfect future third-person)
zullen gebalanceerd zijn (perfect future first-person)
zullen gebalanceerd zijn (perfect future second-person)
zullen gebalanceerd zijn (perfect future third-person)
zou gebalanceerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gebalanceerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gebalanceerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gebalanceerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gebalanceerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gebalanceerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gebalanceerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gebalanceerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gebalanceerd zijn (perfect conditional third-person)


acetyleen

In de betekenis van ‘koolwaterstof’ voor het eerst aangetroffen in 1895

uit het Frans met het achtervoegsel -yl met het achtervoegsel -een

acetilen

een verbinding van waterstof en koolstof met de samenstelling H₂C₂, die als gasvormige brandstof voor het vormen van hete vlammen gebruikt wordt

de combinatie van acetyleen en zuurstof wordt gebruikt voor snijbranden en autogeen lassen van o.a. staal

Het laswerk moest worden onderbroken omdat de gasfles met acetyleen leeg was.


slim

Oorspronkelijk in de betekenis van 'verkeerd, slecht, onoprecht' (vergelijk Duits schlimm). In de betekenis van ‘schrander’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1602

slimmer (uninflected comparative)
slimst (uninflected superlative)
slimme (inflected positive)
slimmere (inflected comparative)
slimste (inflected superlative)
slims (partitive positive)
slimmers (partitive comparative)

uitgerust met bepaalde chips [2], software e.d. om snel informatie te kunnen verwerken

Een slim televisietoestel.


schoot

In de betekenis van ‘deel van lichaam’ voor het eerst aangetroffen in 777

skoot

de bovenkant van de dijen van iemand die zit

sheet

een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten

Riegel

het onderdeel van een deurslot dat uit de deur schuift en in de sluitplaat op de deurpost valt

schoten (plural)
schootje (diminutive singular)
schootjes (diminutive plural)


tv

Fernsehapparat

een elektrisch apparaat om bewegende beelden en geluid te ontvangen

tv's (plural)
tv'tje (diminutive singular)
tv'tjes (diminutive plural)

In de woonkamer staat een tv.

Binnen de hut was de tijd meer dan 50 jaar stil blijven staan en er was dan ook geen tv of wifi.


schijfrem

fre de disc

een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden.

schijfremmen (plural)
schijfremmetje (diminutive singular)
schijfremmetjes (diminutive plural)

De schijfrem wordt hydraulisch bediend vanaf het stuur.