trans

transen (plural)
transje (diminutive singular)
transjes (diminutive plural)

iemand met een geslachtelijke identiteit die verschilt van de biologische sekse bij geboorte


cis

met een geslachtelijke identiteit die overeenkomt met de biologische sekse bij geboorte

Weinig letters, doch één van de heetste hangijzers in de transgender-game. Een cis male is iemand die geboren is als man, en die zich met het mannelijke gender kan identificeren. Een gewone man dus, want de mentale en fysieke seksen zitten gebroederlijk op één lijn. De term 'gewoon' is echter niet zo gewoon, dus man wordt cis man. Ditzelfde geldt voor cis vrouwen. Er is ook weerstand tegen de term, omdat deze weer nadelige connotatie zou meebrengen voor non-transgenders.

Weblink bron
Twan Stoffels
 “Waarom kun je op Facebook kiezen uit 56 genderidentiteiten?” (27 mei 2014) op vice.com


poot

van Middelnederlands pote, in de betekenis van ‘been’ aangetroffen vanaf 1287
**[4] (verkorting) van ruigpoot, in de betekenis van ‘mannelijke homoseksueel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1974
**[6] naamwoord van handeling van poten ww

Op de poot spelen

bij de kleinste tegenslag flink tekeergaan/razen

Op hoge poten ( of benen) ergens heen gaan

Op zijn poten ( of pootjes) terecht komen

poten (plural)
pootje (diminutive singular)
pootjes (diminutive plural)


hen

In de officiële grammatica van het Nederlands wordt deze vorm onderscheiden van de datiefvorm hun. Dit onderscheid (evenals de vorm hen zelf), bekend als het systeem-Van Heule, is echter historisch gezien geheel kunstmatig In de spreektaal is hen dan ook minder gebruikelijk en wordt vaak vervangen door ze, soms (in strijd met de officiële regels) door hun.

persoonlijk voornaamwoord van de derde persoon enkelvoud in de functie van onderwerp en lijdend voorwerp en na voorzetsels. Gebruikt om te kunnen verwijzen naar personen die zich als non-binair identificeren

Als iemand zich geen hij en geen zij voelt, hoe kan die persoon in het Nederlands dán worden aangeduid? De non-binaire gemeenschap vindt ‘hen’ een fijn alternatief: ‘Hen loopt.’

Weblink bron
Sander Becker
 “Is het Nederlands klaar voor het genderneutrale ‘Hen loopt’?” (8 oktober 2020) op trouw.nl


homo

[2], [3](verkorting) van homoseksueel, in de betekenis van ‘persoon met seksuele gerichtheid op personen van hetzelfde geslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1933

homo's (plural)
homootje (diminutive singular)
homootjes (diminutive plural)

man die een seksuele voorkeur voor mannen heeft, soms algemener gebruikt voor persoon met een seksuele voorkeur voor mensen van hetzelfde geslacht

Of je zwart of wit bent, homo, jood of atheïst, gaat de staat niets aan.

Weblink bron
Caroline de Gruyter
 “De zinloze debatten over ‘waarden’” (28 juli 2017) op nrc.nl

Zijn wortels is hij kwijt en zijn aard moet hij verbergen, want in de jaren zestig kwam je als homo niet uit de kast.

Jen de Groeve
 ‘Gered’ uit het moederland : Over Kortgeknipt van Kristien Dieltiens in: Literatuur zonder leeftijd., jrg. 32 nr. 106 (zomer 2018), IBBY-Nederland, Amsterdam, p. 168


homoseksueel

van Duits homosexuell, op te vatten als afgeleid van seksueel met het voorvoegsel homo-, in de betekenis ‘gericht op seksuele omgang met personen van hetzelfde geslacht’ aangetroffen vanaf 1872 (zie vindplaats hieronder
Het Duitse woord is oorspronkelijk als "homosexual" bedacht door de Duits-Hongaarse journalist K.M. Kertbeny en algemeen bekend geworden dankzij de publicatie in 1886 Psychopathia Sexualis van de Duitse seksuoloog R. von Krafft-Ebing

Homosexuelle

man met seksuele voorkeur voor mannen of vrouw met seksuele voorkeur voor vrouwen

homoseksuelen (plural)
homoseksueeltje (diminutive singular)
homoseksueeltjes (diminutive plural)
homosexueel

Kertbeny bedacht ook op eenzelfde manier gevormde woorden (met wetenschappelijke pretentie) als normalsexual of heterosexual 'zijnde seksueel gericht op personen van het andere geslacht', monosexual 'zijnde uitsluitend gericht op zichzelf voor seksuele bevrediging', amphisexual 'zijnde seksueel gericht op personen van beide geslachten'.

Een oudere wetenschappelijke benaming voor '(mannelijke) homoseksueel' is uranist, ontleend aan Frans uraniste (een vorm die weer afgeleid is van het thans verouderde, Duitse neologisme voor mannelijke homoseksualiteit "Uranismus").

Is die man een homoseksueel of weet jij dat ook niet?

⧖ In het oude boek, waarvan wij gesproken hebben, wordt deze genegenheid van Karel voor Hagamon op zeer natuurlijke wijze verklaard, want de koning was iemand, die voor homosexueel genot leefde, en Hagamon was een beeldschoon jonkman.

“Europeesche Hofschandalen. Deel 4” (1872), F.C. Bührmann, Amsterdam, p. 27/28


homoseksueel

homosexuell

betrekking hebbend op de liefde voor geslachtsgenoten

betrekking hebbend op de liefde voor mensen van mannen voor mannen of vrouwen voor vrouwen

Weet jij of die man homoseksueel is?


bi

zowel met mannen als vrouwen seksueel actief

Ze zijn rolmodellen om hun activisme of simpelweg om hun bereidheid openlijk lesbisch of bi te zijn.


bi

iemand die zowel met mannen als vrouwen seksueel actief is

op vakantie in Thailand werd duidelijk dat hij geen homo, maar een bi was.


biseksueel

[1] Leenvertaling van Duits bisexuell in de betekenis van ‘met aanleg voor seksuele omgang met beide geslachten’, voor het eerst aangetroffen in 1897, in de Nederlandse vertaling van het handboek van de Duitse psychiater Richard von Krafft-Ebing, zie vindplaats hieronder.

[2] Ontleend aan Engels bisexual (1824) in de betekenis van “met mannelijke en vrouwelijke geslachtskenmerken” (oorspronkelijk als een botanische term), voor het eerst aangetroffen in 1849, ook in latere, met name (natuur)wetenschappelijke bronnen.

afgeleid van seksueel met het voorvoegsel bi-

biseksuele (inflected positive)
biseksueels (partitive positive)

- Iemand die biseksueel is wordt door beide geslachten seksueel aangetrokken.

Anders staat de zaak bij belasten, die waarschijnlijk bisexueel van aanleg zijn gebleven, d.w.z. individuen, die niet geschapen zijn voor uitsluitend hetero-sexueele geslachtsgewaarwording.

Prof. Dr. R. von Krafft-Ebing
 “Leerboek der zielsziekten van het geslachtsleven, vooral met het oog op de tegennatuurlijke geslachtsdrift : met 191 waarnemingen over sadisme, saphisme, masochisme, fetischisme, bestialiteit, homo-sexualiteit, paederastie enz. enz., naar de negende Duitsche uitgaaf der PSYCHOPATHIA SEXUALIS”, Eerste deel (1896-1897), A. van Klaveren, Amsterdam, p. 14 op Delpher.nl


biseksueel

iemand die een biseksuele geaardheid heeft

- In een aanval op de in zijn ogen bekrompen Italiaanse moraal haalde Pannella, zelf verklaard biseksueel, een gevierde pornoster bij de partij: Ilona Staller, in de filmpjes bekend als Cicciolina. In 1987 werd ze, met 20.000 voorkeursstemmen, gekozen in de Kamer van Afgevaardigden.


homofiel

van Frans homophile, op te vatten als gevormd met het voorvoegsel homo- en met het achtervoegsel -fiel, in de betekenis van ‘homoseksueel’ geïntroduceerd in 1949 (zie vindplaats hieronder)

homofielen (plural)
homofieltje (diminutive singular)
homofieltjes (diminutive plural)
homophiel

man met romantische of seksuele voorkeur voor mannen

Pas toen hij ging werken, bij kledingzaak Salty Dog, namen zijn collega’s hem mee naar nachtclubs en dansgelegenheden voor homofielen, „zo heetten we destijds”.

Weblink bron
Rinskje Koelewijn
 “‘Het gaat om meer dan het handjevol omgekomen homo’s in de oorlog’” (26 april 2018) op nrc.nl

Blijkens de flap verbergt zich achter de naam Frans Berni een bekend auteur; deze heeft in een boekje: „Paul's portret", dat bij het Wereldvenster te Baarn uitkwam, het probleem ven een homophiel behandeld. De zeer raisonabele broer van Paul bladert, na de dood van zijn vader, in brieven die het probleem Paul van zeer nabij raken, en uit deze brieven komt het portret van Paul, die gekweld door misverstand van zijn naaste familieleden ook, ten slotte de dood zocht, naar voren.

“Boekenkeur” (06-04-1954), Trouw, Meppel, p. 6

⧖ "Heel langzaam wint het inzicht veld, dat ras, kleur, geloof en levensovertuiging geen reden tot discriminatie of vervolging mogen zijn. Heel langzaam zal dan de opvatting veld winnen, dat homophielen volstrekt gewone mensen zijn met dezelfde menselijke tekortkomingen en liefdegevoelens als alle anderen", aldus Engelschman in 1949.

Weblink bron
Hans Warmerdam
 “Geen schaamte maar zelfrespect” (22 juni 1999) op trouw.nl


gay

van Engels gay, in de betekenis van ‘homoseksueel’ voor het eerst aangetroffen in 1984, maar als Engelse uitdrukking met een Nederlandse vertaling al bekend in 1977

iemand die seksueel wordt aangetrokken door mensen met hetzelfde geslacht


gay

EMI, de platenmaatschappij van de Torn Robinson Band, zit met de kwestie dat Torn zijn nummer „Glad to be gay" („Blij een homo te zijn"), op singel wil uitbrengen. EMI durft dat nog niet helemaal aan.

Harrewar (29-10-1977), Leeuwarder courant, hoofdblad van Friesland, Leeuwarden in: Wekelijkse bijlage, p. 23.


homofobie

afgeleid van homo met het achtervoegsel -fobie

vrees voor homoseksuelen of homoseksualiteit

Om homofobie uit het voetbal te weren heeft de Engelse club Arsenal zich verbonden aan de Rainbow Laces-campagne.


lesbisch

geoniem, afgeleid van Lesbos met het achtervoegsel -isch, in de betekenis van ‘homoseksueel (gezegd van vrouwen)’ aangetroffen vanaf 1847

lesbischer (uninflected comparative)
lesbische (inflected positive)
lesbischere (inflected comparative)
lesbischers (partitive comparative)

Zijn dochter was lesbisch.


relnicht

samenstelling van rel zn "opstootje" en nicht zn "homoseksueel"

relnichten (plural)
relnichtje (diminutive singular)
relnichtjes (diminutive plural)

homo die door verschijning en gedrag bewust de confrontatie zoekt met mensen die afwijzend staan tegenover zijn levenswijze

Naast hem laat Simon Green het toonbeeld van transgender zien, in een uitgewogen mengeling van grappen in het valse-nichten-genre, schilderachtige scheldpartijen en een tragikomische hang naar elegantie. Terwijl de derde, snerpend gespeeld door Adam Bailey, veruit de meest exuberante van het hele stel is: het prototype van de relnicht wiens voyante uitdossing vooral een karikaturale versie van een vrouw vertoont.

Weblink bron
Henk van Gelder
 “En er wordt dus ook nog goed geacteerd” (13 november 2015) op nrc.nl

Hij was eerder een relnicht dan de passieve, melancholieke homoseksueel van de film. Maar relnichten winnen geen Oscars: die geeft The Academy alleen aan seksloze homo’s die ten onder gaan.

Weblink bron
Coen van Zwol
 “Waargebeurd, maar toch zeker niet zo?” (18 februari 2015) op nrc.nl


homoseksualiteit

vermoedelijk ontleend aan Duits Homosexualität, op te vatten als afgeleid van seksualiteit met het voorvoegsel homo-, aangetroffen vanaf 1886 (zie vindplaats hieronder)
Het Duitse woord is in 1869 bedacht door de Duits-Hongaarse journalist K.M. Kertbeny

seksuele voorkeur voor leden van hetzelfde geslacht

Zelf was hij niet zozeer overtuigd dat zijn homoseksualiteit verkeerd was, maar uit angst voor afwijzing en veroordeling hield hij dat lang voor zichzelf.

Weblink bron
Menno Sedee
 “Als Gerald een leuke jongen zag, moest hij acuut in gebed” (16 juni 2020) op nrc.nl

De onzedelijkheid onder de Chineezen is inderdaad bijkans ongeloofelgk. De homosexualiteit is hier niet als bij westersche volken een nu en dan voorkomend, alleen staand feit, maar een bestaande toestand

Delische Pennekrassen (09-10-1886) in: Java-bode, nieuws, handels- en advertentieblad voor Nederlandsch-Indie, Batavia, p. 1.


biseksualiteit

afgeleid van seksueel met het voorvoegsel bi- en met het achtervoegsel -iteit

seksualiteit die gericht is op beide seksen

Seksuele oriëntaties die onder bi+ vallen zijn onder andere biseksualiteit en panseksualiteit.


transseksueel

In de betekenis van ‘iemand die naar zijn of haar gevoel met de verkeerde geslachtskenmerken is geboren’ voor het eerst aangetroffen in 1970

afgeleid van seksueel met het voorvoegsel trans-

iemand die het gevoel heeft tot de andere sekse te behoren en die een geslachtsverandering verlangd of ondergaan heeft


transseksueel

de geaardheid hebben van een transseksueel


transseksualiteit

afgeleid van seksualiteit met het voorvoegsel trans-


lesbienne

van Frans lesbienne
Gegeven het vroegere openbare taboe op de expressie van seksualiteit en helemaal gelijkgeslachtelijke, oorspronkelijk op te vatten als chic (eufemisme).

vrouw met een seksuele voorkeur voor vrouwen

Nu was 't stil op 't plein, rustig kabbelde 't gepraat van twee jonge meisjes, waarvan er een 'n rode poes bij zich had. Links zaten twee Amsterdammers op leeftijd, zwijgend bij hun bier. Het was 'n mooie avond, gelijk de ochtend mooi was geweest, lenteachtig; de middag daarentegen was verzadigd van lome weelde van vollen, verlaten zomer, onnatuurlijk, en nu deze egale avond bracht iets van de lente weerom, van de verwarring en de lichte duizel, zoals ons die in onze puberteit overvalt. De meisjes naast hem vond Emile niet onaardig, al noemde men de een'n artistenvlo en die-met-de-poes 'n Lesbienne.

Hiegentlich, Jacob (ed. Ypes, Catharina)
 “Het café : 1907-1940. Een joods artist tussen twee oorlogen” (1949), L.J. Veen's Uitgeversmaatschappij, p. 93


damesliefde

samenstelling van dame en liefde met het invoegsel -s-

[3] Als quasi-archaïsch of humoristisch bedoelde benaming voor de erotische liefde tussen vrouwen, aangetroffen sinds begin jaren '80, in betekenis beïnvloed door de parallelle term herenliefde (ingevoerd door Gerard Reve).

lesbische liefde, vrouwelijke homoseksualiteit

Als je niet expliciet andere bestaansmogelijkheden noemt, wordt wel gezegd dat je vanuit hetero-normen schrijft”. Hedy d'Ancona: "In Opzij hebben we altijd al over de damesliefde geschreven, terwijl dat in het begin niet zo gewoon was. En Laura Bauduin krijgt nu een prijs voor haar werk.”

Moeilijk en elitair in: Het vrĳe volk : democratisch-socialistisch dagblad (30 oktober 1982), De Arbeiderspers, Rotterdam, p. 23 op Delpher


herenliefde

samenstelling van heer en liefde met het invoegsel -en-

(neologisme) Als quasi-archaïsch of humoristisch bedoelde benaming voor de erotische liefde tussen mannen, bedacht door de schrijver Gerard Reve begin jaren '70, voor een vindplaats zie hieronder.

Als bedenker van nieuwe woorden heeft Reve zich vooral uitgeput in het introduceren en/of populariseren van benamingen voor de herenliefde en de daartoe dienstige lichaamsdelen

Hierboven is beweerd dat Van het Reve's „gave van het prachtig proza schrijven over de herenliefde", zoals hij het zelf noemt, ten koste van zijn onderwerp gaat. Maar wat is zijn onderwerp? Is het nog steeds de homofiele liefde, nu met wat minder uitroepen van wanhoop aan God, Jezus en Maria dan in de tijd van „Nader tot U!” ?

I. Sitniakowsky
 Reve weet van geen ophouden in: De Telegraaf (16 februari 1973), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam, p. 21 op Delpher.nl


genderdysforie

stoornis waarbij iemand zich ongemakkelijk voelt bij de geldende normen voor zijn of haar sekse en zich voortdurend identificeert met het andere geslacht


transgender

Leenwoord uit het Engels, voor het eerst in Nederlandse bronnen aangetroffen in 1995.

afgeleid van gender met het voorvoegsel trans-

iemand van wie het gender niet overeenkomt met het biologische geslacht dat bij de geboorte werd aangenomen

Tijdens de selectierondes had ik niet gezegd dat ik transgender ben, terwijl het mij misschien had verzekerd van deelname. Dat wilde ik niet, ik wilde weten wat ik waard was. Vrouw zijn was nooit vanzelfsprekend, dit was het ultieme doel.

Milan identificeert zich als ‘transgender’, iemand die niet makkelijk in een hokje ‘man’ of ‘vrouw’ past. ‘Op formulieren waar je “m” of “v” moet invullen,’ vertelt Milan, ‘zet ik een rondje om “m/v”.’


transgender

Een transgender persoon.

'In de loop van de jaren heeft zich dat gestabiliseerd', zegt Brussa. 'Het was duidelijk dat een groot aantal klanten het transgender type spannend vindt en daarom aantrekkelijker dan een vrouw.

Ineke Jungschleger
 “Zuidamerikaanse travestieten kunnen niet terug naar land van herkomst: opgepakte illegale hoeren weer achter de ramen.” (11-01-1995), De Volkskrant, 's-Hertogenbosch


lesbofobie

afgeleid van lesbo met het achtervoegsel -fobie

vrees voor lesbo's (homoseksuele vrouwen) of vrouwelijke homoseksualiteit


homohuwelijk

gleichgeschlechtliche Ehe

een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht

homohuwelijken (plural)
homohuwelijkje (diminutive singular)
homohuwelijkjes (diminutive plural)


peper-en-zoutstelletje

afgeleid van peper-en-zoutstel zn met het achtervoegsel -etje
**[2] in het Bargoens uit de jaren 40 van de 20e eeuw ontstaan als aanduiding voor twee bij elkaar horende "potten", in een woordspeling waarbij de mannelijke en vrouwelijke betekenis worden vermengd
**[3] omdat de combinatie van een glas met een heldere inhoud en een glas met een gele inhoud doet denken aan een vaatje met zout en een vaatje met peper


gayscene

gayscenes (plural)
gayscenetje (diminutive singular)
gayscenetjes (diminutive plural)

geheel van personen, gelegenheden en gebruiken die een homoseksuele subcultuur bepalen


homoscene

homoscenes (plural)
homoscenetje (diminutive singular)
homoscenetjes (diminutive plural)

geheel van personen, gelegenheden en gebruiken die een homoseksuele subcultuur bepalen.


gayparade

gayparades (plural)
gayparadetje (diminutive singular)
gayparadetjes (diminutive plural)

carnavaleske optocht van homo's o.a. door de grachten van Amsterdam.


homobar

homobars (plural)
homobarretje (diminutive singular)
homobarretjes (diminutive plural)

een bar waar vooral homo's en lesbiennes komen


COC

(initiaalwoord) van Cultuur- en OntspanningsCentrum

vereniging van en voor mannen met een seksuele voorkeur voor mannen

Homobelangenorganisatie COC gaat de politie vragen homo-evenementen mee te nemen in de dreigingsanalyse van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).


holebi

verkorting van homofiel, lesbisch en biseksueel

Op het Meldpunt Taal staat vanaf vandaag een formulier met enkele vragen over dit onderwerp. Eentje luidt: „Kent u woorden die nu in de Grote Van Dale gemarkeerd zijn als Belgisch-Nederlands, maar die inmiddels ook in Nederland zijn ingeburgerd? Voorbeelden: holebi en fluisterasfalt.” Holebi moest ik trouwens opzoeken. Het blijkt een in België algemeen bekende verzamelnaam te zijn voor homoseksuelen, lesbiennes en biseksuelen.

In Zweden blijkt een co-housingproject voor oudere homo’s, lesbiennes, biseksuelen (holebi’s) en transgenders een succes. De Regnbågens seniorboende (Regenboogseniorenwoningen) worden sinds eind november bewoond. „Veel oudere holebi’s en transgenders hebben geen familie of zien hun familie nauwelijks. Ze worden sneller eenzaam en hulpbehoevend dan andere ouderen”, vertelt initiatiefnemer Christer Fällman. Samenwonen met mensen met een gemeenschappelijke achtergrond en leefstijl voorkomt dit volgens hem.


bischierig

bi-curious

nieuwsgierig naar een relatie of seksuele activiteit met een persoon waarvan het geslacht niet hun voorkeur heeft

bischieriger (uninflected comparative)
bischierigst (uninflected superlative)
bischierige (inflected positive)
bischierigere (inflected comparative)
bischierigste (inflected superlative)
bischierigs (partitive positive)
bischierigers (partitive comparative)


homofilie

van Frans homophilie, in het Nederlands geïntroduceerd vanaf 1949 (zie vindplaats hieronder)

romantische of seksuele voorkeur voor mensen van hetzelfde geslacht

Op de vraag wat hij van homofilie vindt, zegt de voormalig speler van ook ADO in het boek ’einde aan de bullshit’: ,,Nee, ik omarm het niet, ik distantieer me ervan. Ik neem afstand omdat ik er liever niet mee wordt geassocieerd.’’

Weblink bron “Schaken betreurt eigen anti-homo uitspraken” (1 december 2017) op Telegraaf.nl

Daarbij vraag ik mij af: Wat was er dan zo aanstootgevend, dat er gewelddadig werd opgetreden? Deed het hand in hand lopen voor deze Noord-Afrikaanse jongeren al een vermoeden rijzen, dat er sprake was van homofilie? Was dit dan vervolgens de trigger voor hen?

Weblink bron “’Wat was er zo aanstootgevend?’” (5 april 2017) op Telegraaf.nl

Als we ons er aan wennen om vanaf dit ogenblik uitsluitend te spreken van homophielen en homophilie dan schieten we in de grote weerstandschans een belangrijke bres, waardoor het moeizame werk van voorlichting en begripverwerving een sneller opmars zal maken.

Weblink bron
Angelo (ps. Niek Engelschman)
 artikel in Vriendschap, nr. 14, augustus/september 1949 in:
Arendo Joustra
 Homo-erotisch woordenboek. (1988), Thomas Rap, Amsterdam, ISBN 90 6005 266 8, p. 51


homostel

twee mensen van gelijk geslacht die een liefdes relatie met elkaar hebben

Ook de mishandeling van een homostel in Arnhem maakte veel los. De rechter achtte niet bewezen dat de daders uit homohaat handelden en verzwaarde de straf niet.

Zoals bekend werd daar de rol van een homostel geschrapt omdat de ouders van een leerling, die Jehova’s Getuigen zijn, daar mogelijk bezwaar tegen zouden hebben.


homopaar

twee personen van hetzelfde geslacht die een liefdesrelatie met elkaar hebben

In Australië is het eindelijk zover: bijna 17 jaar nadat de eerste vier homoparen ter wereld elkaar officieel het jawoord mochten geven in Amsterdam is de invoering van het homohuwelijk in Australië ook aanstaande.


non-binair

Leenvertaling van Engels non-binary, in de betekenis van “zich noch als (volledig) man noch als (volledig) vrouw identificerend”, voor het eerst aangetroffen in 2014, zie vindplaats hieronder.

In zwang geraakt door de online sociale-mediadienst Facebook, die in februari 2014 de keuze uit 58 genderidentiteiten invoerde.

Afgeleid van binair met het voorvoegsel non-.

non-binairder (uninflected comparative)
non-binairst (uninflected superlative)
non-binaire (inflected positive)
non-binairdere (inflected comparative)
non-binairste (inflected superlative)
non-binairs (partitive positive)
non-binairders (partitive comparative)

niet uitsluitend mannelijk of vrouwelijk; het hebben van of betrekking hebben op een genderidentiteit die buiten de genderbinariteit valt

Zoals vele non-binairen in nederland heb ik er nogal moeite mee dat er in de nederlandse taal geen genderneutrale vormen van hij/zij zijn.

DreamyCortex
 “Genderneutraliteit in de Nederlandse taal” (7 mei 2014) op t-nederland.nl

Struik is non-binair. Dat houdt in dat ze zich niet man of vrouw voelt en ze wil dan ook liever niet zo aangeduid worden in officiële documenten. Ze vindt het wel goed om met 'zij' en 'haar' aangesproken te worden.


lhbt'er

afgeleid van lhbt met het achtervoegsel -er

lesbienne, homo, biseksueel of transgender


gaydar

gaydars (plural)
gaydartje (diminutive singular)
gaydartjes (diminutive plural)

de vaardigheid om te detecteren of een persoon homo is of niet door die persoon te observeren


homo-ontmoetingsplaats

een plaats in de openbare ruimte, waar mannen elkaar ontmoeten voor seksuele contacten


transfobie

vrees voor transgenders, transseksuelen of transseksualiteit


transvrouw

transvrouwen (plural)
transvrouwtje (diminutive singular)
transvrouwtjes (diminutive plural)


transman

transmannen (plural)
transmannetje (diminutive singular)
transmannetjes (diminutive plural)


transfeminisme

afgeleid van feminisme met het voorvoegsel trans-

stroming binnen het feminisme met een focus op transgender en transseksuele personen

In welke mate is ′trans′ een politieke identiteit, en wat is transfeminisme?

“Verslagen van het RUG-centrum voor Genderstudies - 2009”, digitale editie gemaakt naar de eerste druk (2009), p. 39


bifobie

afgeleid van bi met het achtervoegsel -fobie

vrees voor biseksuelen of biseksualiteit

Op 17 mei vieren we de internationale dag tegen homofobie, bifobie en transfobie.


misgenderen

malgeneritzar

verwijzen naar een persoon met termen die het verkeerde gender uitdrukken

verwijzen naar een persoon met woorden die het verkeerde gender uitdrukken

Niemand in de familie is zo geïnteresseerd in gender en feminisme als zij, zegt Soloway. 'Mijn moppa maakt het niet uit hoe je haar aanspreekt, je kunt haar misgenderen zonder dat ze het erg vindt. Mijn zus is lesbisch, maar niet echt geïnteresseerd in feminisme. Zij gebruikt nooit het woord patriarchaat.'

Mijn angstgevoelens komen soms nog op wanneer mensen me misgenderen en niet als vrouw behandelen, want ik voel me dan niet serieus genomen.


fruitlul

samenstelling van fruit zn en lul , in Vlaanderen ontstaan, mogelijk als variant op "fluitlul"

fruitlullen (plural)
fruitlulletje (diminutive singular)
fruitlulletjes (diminutive plural)

man die een seksuele voorkeur voor mannen heeft

Waarom moet er dan ineens een nieuwe wet komen om homo's te beschermen? Alles wat een fruitlul in officieel dienstverband moet doen, is konkelen, draaien, buigen in dienst van de sociale conventies.

Tom Lanoye
 “Vitriool voor gevorderden” (2004), ISBN 9789044605587


queer

queerder (uninflected comparative)
queerst (uninflected superlative)
queere (inflected positive)
queerdere (inflected comparative)
queerste (inflected superlative)
queers (partitive positive)
queerders (partitive comparative)

Ik ben hetero, maar heb op mijn arm een tatoeage van twee zoenende mannen. In de mode maar ook in het nachtleven, waar ik soms als dj draai, ben ik onder de vleugels genomen door queer mensen.

Weblink bron
Jonas Kooyman
 “‘Op mijn zeventiende erfde ik ineens een grachtenpand’” (1 september 2022) op nrc.nl

Ik verzet me tegen het verhaal van gebrek dat we vertellen over queer gezinnen: het verhaal waarin we harder moeten werken om betere ouders te zijn, om te compenseren voor ons anders-zijn.

Weblink bron
Eke Krijnen
 “De niet-biologische ouder heeft voor eeuwig iets goed te maken” (17 januari 2022) op nrc.nl


queer

verzamelbegrip voor mensen die niet cisgender en heteroseksueel zijn

Ze grijpt Hermans aan om te laten zien dat de tijden zijn veranderd, dat er een ‘revolutie’ heeft plaatsgevonden nu allerlei minderheidsgroepen (vrouwen, zwarte mensen, queers) een gelijkwaardige positie opeisen.

Weblink bron
Brigit Kooijman
 “Jeroen Brouwers schreef zijn collega’s finaal de grond in. Waarom eigenlijk, en gebeurt zoiets nu nog?” (7 oktober 2022) op nrc.nl

Nog altijd worden queers (mensen die zich niet thuis voelen binnen traditionele sociale normen over seksuele oriëntatie en gender) vervolgd om hun geaardheid – in 73 landen staat de doodstraf op homoseksualiteit.

Weblink bron
Wafa Al Ali
 “Voor sommigen is de Canal Parade inmiddels te veel feest en te weinig protest” (6 augustus 2022) op nrc.nl


regenboogzebrapad

samenstelling van regenboog zn en zebrapad zn

oversteekplaats voor voetgangers die wordt uitgevoerd in de kleuren van de regenboog als teken van steun voor de gelijke behandeling van mensen, ongeacht hun voorkeur voor het geslacht van hun seksuele partners

De gemeente Utrecht gaat in het stadscentrum een ‘homozebrapad’ aanleggen. Met het zebrapad, dat wordt geschilderd in regenboogkleuren, wil de gemeente uitstralen een tolerante stad te zijn waar iedereen welkom is, ongeacht geaardheid of overtuiging. (…) Utrecht is de eerste Nederlandse stad met een regenboogzebrapad.

Weblink bron “Utrecht krijgt zebrapad in homokleuren” (27 maart 2013) op nrc.nl


regenboogvlag

samenstelling van regenboog zn en vlag zn

regenboogvlaggen (plural)
regenboogvlaggetje (diminutive singular)
regenboogvlagje (diminutive singular)
regenboogvlaggetjes (diminutive plural)
regenboogvlagjes (diminutive plural)

symbool van de emancipatie van mensen die om hun seksuele geaardheid worden achtergesteld

Mijn gedachten gingen terug naar de jaren zeventig toen de discriminatie van homoseksuelen steeds luider aangevochten werd. De regenboogvlag als symbool van de homobeweging dateert uit die jaren en werd daarna ook door andere seksuele minderheden overgenomen.

Weblink bron
Frits Abrahams
 “De durf van Komrij” (16 november 2022) op nrc.nl


miet

m: (verkorting) van sodomiet zn
v: van Middelnederlands mite

mieten (plural)
mietje (diminutive singular)
mietjes (diminutive plural)

Het verkleinwoord mietje, waarvan de herkomst ook anders kan worden opgevat, is de meer gangbare vorm.

man die een seksuele voorkeur voor mannen heeft #:⚠ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.

Het tijdschrift Haagse Post publiceerde in 1977 een interview met drie jonge Amsterdamse criminelen die zich potenrammers noemden en die er hun „hobby” van hadden gemaakt om homoseksuelen gewelddadig te beroven. Een citaat uit dat onfrisse interview: „Als ik zo’n miet zie lopen dan word ik helemaal woest. Vieze mannetjes zijn het. Ik voel me gewoon een held als ik zo’n flikker te grazen neem. En ja god, als je zo’n kerel toch aan het rammen bent, waarom zou je hem dan niet meteen beroven?’’

Weblink bron
Ewoud Sanders
 “Poten- en pottenrammen” (6 april 2017) op nrc.nl

‘Ziet u die jongen daar? Dat zal u interesseren, u bent van de rechterlijke macht. Kijk, die daar, met dat gefriseerde haar en dat meisjesgezicht. Wat maakt u daarvan?’
Evert haalde de schouders op.
‘Iedereen,’ fluisterde Markman met een half oog op Jeanne, ‘zou natuurlijk zeggen, dat het een miet is. En nu is het wel verrekte gek, meneer Hoeck, maar als er iemand géen miet is, hier, en in heel Amsterdam durf ik wel zeggen, dan is híj het. Hij geeft alleen om meisjes, ondanks zijn verwijfd uiterlijk.

Simon Vestdijk
 “Verzamelde romans. Deel 19. Bevrijdingsfeest.” (1978), De Bezige Bij, Amsterdam, ISBN 9023460510, p. 69


genderfluïde

samenstelling van gender zn en fluïde bn , leenvertaling van Engels genderfluid

genderfluïder (uninflected comparative)
genderfluïedst (uninflected superlative)
genderfluïdere (inflected comparative)
genderfluïedste (inflected superlative)
genderfluïdes (partitive positive)
genderfluïders (partitive comparative)

zich afwisselend meer man of vrouw voelend; wisselend een vrouwelijke of mannelijke identiteit hebben

In het online artikel over de opmerkelijke winnaar van de Booker Prijs, auteur Marieke Lucas Rijneveld, maakten een aantal non-binaire termen plaats voor „de auteur” of „Rijneveld”. Aanleiding: de 29-jarige auteur identificeert zich als genderfluïde en niet als man óf vrouw.

Weblink bron
Sjoerd de Jong
 “Haar en de zijnen: hoe NRC omgaat met non-binaire termen en enkel meervoud” (5 september 2020) op nrc.nl


genderfluïditeit

samenstelling van gender zn en fluïditeit zn

verschijnsel dat iemand op verschillende plaatsen en verschillende tijden verschillende geslachtsidentiteiten heeft


panseksualiteit

afgeleid van seksueel met het voorvoegsel pan- en met het achtervoegsel -iteit

een vorm van seksualiteit die gericht is op alle mensen, ongeacht hun sekse of gender

Seksuele oriëntaties die onder bi+ vallen zijn onder andere biseksualiteit en panseksualiteit.


gendergelijkheid

het op gelijke voet behandelen van mensen wier genderidentiteit, sekse en/of seksuele geaardheid onderling verschillend zijn


terf

radicale feminist(e) de transgendervrouwen niet als echte vrouwen erkent, een term die vaak beledigend wordt gebruikt

Dit gebeurt natuurlijk niet allemaal echt, het is een geweldsfantasie van feministen die transgender mensen haten. Onder het mom van bescherming van vrouwenrechten zetten deze TERFs aan tot haat en geweld tegen trans mensen. De woorden die ik koos lijken hyperbolen, maar zijn grotendeels letterlijk afkomstig uit een opiniestuk in Trouw. Nederlandse TERFs die voorheen alleen in de marge op sociale media hun kwalijke nonsens konden spuien, hebben nu een podium gekregen van een serieuze krant.

Weblink bron
Linda Duits
 “Op z'n Duits: Wat zijn TERFs en waarom zijn ze gevaarlijk?” (31 januari 2020 - 08:24)


holmaat

[1] samenstelling van hol zn "anus" en maat zn "vriend"

[2] samenstelling van hol zn "simpele verblijfplaats" en maat zn "vriend"

[3] samenstelling van hol bn "leeg" en maat zn "afmeting"

holmaten (plural)
holmaatje (diminutive singular)
holmaatjes (diminutive plural)

man met een seksuele voorkeur voor andere mannen

‘De zuster zal wat voor u halen. U kunt nu een kwartiertje met uw vriendje babbelen.’ Dat ‘vriendje’ en ‘babbelen’ ergerde mij. Luid riep ik: ‘Sier, lekkere holmaat van me, kom je even lullen!’ De dokter fronste zijn wenkbrauwen en verliet met de zuster de kamer. Sirius kuste mij. ‘Je smaakt naar ziekenhuis,’ klaagde hij en schoof een stoel naar mijn bed. ‘Ben je goed uitgerust?’

Weblink bron
Boudewijn Büch
 “Links!.”, 2de druk (1986), De Arbeiderspers, Amsterdam, ISBN 902950854X, p. 73


lhbti'er

afgeleid van lhbti met het achtervoegsel -er

lesbienne, homo, biseksueel, transgender of intersekse

Lhbti’ers proberen Rusland te ontvluchten – nu het nog kan.


homotaal

homotaaltje (diminutive singular)
homotaaltjes (diminutive plural)

woordgebruik dat gebruikelijk is binnen de homogemeenschap

Bestaat er zoiets als homotaal? Die vraag begonnen taalkundige lhbt’ers zichzelf nog maar relatief kortgeleden te stellen. Inmiddels is het een volwaardig vakgebied.

Weblink bron
Sterre Leufkens Olivier Heiligers
 “Een jong vakgebied: regenboogtaalkunde” (juni 2022), Onze Taal


homorelatie

liefdesband tussen twee mensen van het gelijke geslacht

Tegenstanders van de dienst, onder wie priester Antoine Bodar, vinden dat de kerk een homorelatie niet moet beschouwen als gelijkwaardig aan een man-vrouwrelatie. Hij was in 2003 pastoor van de Sint Jan.

Weblink bron “Toch geen homo-gebedsdienst in Sint Jan, bisschop zwicht onder druk” (15 juni 2017), NOS

Weblink bron
Tom Tates
 “Oudste schildpad ter wereld heeft per ongeluk al 26 jaar homorelatie” (19 oktober 2017), Tubantia

Mark Rutte ontkent homorelatie

Weblink bron “Mark Rutte ontkent homorelatie” (19 mei 2014), De Telegraaf

De Singaporese regering blaast warm en koud tegelijk over homorechten. Enerzijds trekt de overheid binnenkort een oude wet in die seksuele relaties tussen mannen verbiedt. Maar tegelijk wordt duidelijk dat een officiële erkenning van een homorelatie een verre droom blijft.

Weblink bron “Homo’s niet langer strafbaar in Singapore, maar gelijke rechten blijven uitgesloten” (22 augustus 2022), De Standaard


homosauna

horeca met zweetbad voor homofiele mannen waarin seksuele handelingen zijn toegestaan

Bij homosauna Tibet in Eindhoven heeft vannacht korte brand gewoed. Een man van 39 is aangehouden, meldt Omroep Brabant. Vermoedelijk is de brand aangestoken.

Weblink bron “Brand homosauna Eindhoven, waarschijnlijk aangestoken” (27 februari 2016), NOS

In Indonesië heeft de politie 141 mannen gearresteerd in een homosauna in Jakarta. Volgens een woordvoerder van de politie zijn ze allemaal aangehouden voor ondervraging.

Weblink bron “141 man opgepakt in homosauna in Jakarta” (22 mei 2017), NOS


homostudie

onderzoek naar homofielen en homoseksualiteit

Op universiteiten zou homostudie erkend moeten worden als experimentele afstudeerrichting.

Weblink bron “COC vraagt van overheid strijd tegen heteroseksisme” (30 maart 1983) op nrc.nl

Het Amsterdamse initiatief kreeg nog datzelfde jaar navolging aan de universiteit van Utrecht, later gevolgd door andere universiteiten. Amsterdamse en Utrechtse studenten richtten in oktober 1978 het tijdschrift Homologie op, dat het 20 jaar zou volhouden, en in Amsterdam werd een Documentatiecentrum Homostudies opgezet, voorloper van wat nu IHLIA, erfgoedorganisatie lhbti+, is.

Weblink bron
Maurice van Lieshout
 “Utrechtse studenten en docenten maken homoseksualiteit zichtbaar” (26 april 2023)


polyseksueel

afgeleid van seksueel met het voorvoegsel poly-

polyseksueler (uninflected comparative)
polyseksueelst (uninflected superlative)
polyseksuele (inflected positive)
polyseksuelere (inflected comparative)
polyseksueelste (inflected superlative)
polyseksueels (partitive positive)
polyseksuelers (partitive comparative)

seksueel gericht op beide/meerdere (?) geslachten/genders