achtervoet

achtervoeten (plural)
achtervoetje (diminutive singular)
achtervoetjes (diminutive plural)

de voeten of hoeven aan de achterpoten van vee

De diefstal gaat hem aan het hart. "Ik had haar drieëneenhalf jaar lang beleerd, ze was er helemaal klaar voor en dan nu dit. Verdomd jammer." De waarde van het stamboekpaard: tussen de 4 en 5000 euro. De kenmerken van Löpke: enkele witte haren op de bles en aan de rechter achtervoet een kleine verwonding.

Weblink bron “Löpke spoorloos verdwenen” (08-04-2008), Tubantia

De achtervoeten van het vee mogen niet gegeten worden, omdat zich daar de verwrongen spier bevindt (Gen. 32:32). De slachter verwijdert ook het verboden vet (chelev). Daarna wordt het vlees gepoorst (ontaderd en ontvliesd), in water geweekt en ingezouten.

Weblink bron
Huib de Vries
 “Kosjer in Nederland” (25 september 2009), Reformatorisch Dagblad


liesstreek

deel van het lichaam dat de overgang van de buik naar de bovenbenen vormt

Arjen Robben kan vier weken niet in actie komen. Onderzoek door Bayerns clubarts Volker Braun op vrijdag in München wees op een spierblessure in de liesstreek van zijn linkerbeen. Robben viel donderdag uit tegen IJsland (0-1).

Weblink bron “Robben vier weken aan de kant” (04-09-2015), NOS

Kasper Dolberg meldt zich vandaag toch bij de Deense selectie. De spits van Ajax heeft een flinke kneuzing in zijn liesstreek en was van plan deze week in Amsterdam te blijven, maar de teamarts van de nationale ploeg wil zelf een oordeel vellen over de ernst van de blessure.

Weblink bron “Geblesseerde Dolberg toch naar Deense ploeg” (20-03-2017), NOS


snotkoker

samenstelling van snot zn "slijm" en koker zn "buis"

snotkokers (plural)
snotkokertje (diminutive singular)
snotkokertjes (diminutive plural)

orgaan tussen de ogen en de mond, gebruikt om te ruiken en adem te halen

We merken er bijvoorbeeld weinig van als ze een kind niet mogen. Je ziet ze niet denken: dat kind met die snotkoker, gatverdamme, en hij stinkt ook nog. Die knop kunnen ze goed omzetten.

Weblink bron
Carine Ex & Jannetje Koelewijn
 “‘Drie van de vier leidsters halen niet uit een kind wat erin zit’” (2 maart 2002) op nrc.nl


voorhoofdsholte

samenstelling van voorhoofd zn en holte zn met het invoegsel -s-

voorhoofdsholten (plural)
voorhoofdsholtes (plural)

elk van de twee holten die zich als voortzetting van de neusholte tot in het voorhoofdsbeen uitstrekken


rechterkuit

de gespierde achterkant van het rechteronderbeen

Jasper Cillessen heeft een operatie aan zijn kuit ondergaan, zo meldt zijn club Valencia. Bij de 32-jarige doelman is een stolsel tussen de spieren van zijn rechterkuit verwijderd.

Weblink bron “Cillessen ondergaat operatie en mist duel met Barcelona” (Dinsdag 15 februari 2022), NOS

Frenkie de Jong heeft bij Barcelona een blessure aan zijn rechterkuit opgelopen. Dat is ook slecht nieuws voor Oranje, dat begin volgende maand voor een aantal cruciale WK-kwalificatiewedstrijden staat.

Weblink bron “Eerste tegenvaller Van Gaal: zorgen om spierblessure Frenkie de Jong” (Donderdag 5 augustus 2021), NOS


onderbeet

stand van de kaken t.o.v. elkaar waarbij de onderkaak verder naar voren staat dan de boven kaak

Een lange tong steekt uit haar bek, ze heeft een stevige onderbeet en kijkt ook nog eens onvriendelijk. Geen aantrekkelijke beschrijving om een hond uit het asiel aan te prijzen, maar wel om te worden uitgeroepen tot lelijkste hond ter wereld. Die twijfelachtige eer gaat dit jaar naar bulldog Zsa Zsa uit de Verenigde Staten.

Weblink bron “Maak kennis met Zsa Zsa, de lelijkste hond ter wereld” (Zondag 24 juni 2018), NOS

De guitige uitdrukking is niet helemaal uit de lucht gegrepen, verzekeren de broers. "Het is deels fantasie, maar we hebben ook veel naar oude antropologische films gekeken, over inuits en papua's, om dichter bij de oermens te komen. Dan zie je bijvoorbeeld een bepaalde stand van de mond, omdat ze constant hun mond gebruiken om leer te bewerken. Zo'n onderbeet hebben we bij Krijn ook gedaan."

Weblink bron “Neanderthaler Krijn, oudste oer-Nederlander, krijgt een gezicht” (Maandag 6 september 2021), NOS


middenhandsbeen

samenstelling van middenhand zn en been zn met het invoegsel -s-

middenhandsbenen (plural)
middenhandsbeenderen (plural)
middenhandsbeentje (diminutive singular)
middenhandsbeentjes (diminutive plural)

een van de botten die de botten van de pols verbindt met de botten van de vingers


hartboezem

een van de twee bovenste holtes van het (zoogdieren)hart waarin het bloed uit de aders wordt opgevangen voordat het wordt doorgepompt naar de hartkamers

Een hartoor is een kleine uitstulping van de hartboezem.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Eerste hartoor-operatie in Nederland” (Woensdag 3 februari 2010, 07:26), NOS


kogelgewricht

samenstelling van kogel zn en gewricht zn

kogelgewrichten (plural)
kogelgewrichtje (diminutive singular)
kogelgewrichtjes (diminutive plural)

een gewricht dat over alle drie de ruimtelijke assen draaibaar is omdat de bolle kop kan draaien in een komvormige holte

Uit onderzoek is gebleken dat de hengst kneuzingen heeft opgelopen aan een pees en een kogelgewricht.

Weblink bron “Opium drie weken uitgeschakeld” (Maandag 25 januari 2010, 19:20), NOS


schoudergewricht

samenstelling van schouder zn en gewricht zn

het kogelgewricht dat schouderblad en bovenarm met elkaar verbindt

Schaatscoach Kosta Poltavets is deze week gewond geraakt na een aanrijding met een auto. Hij werd in het Friese Oldeberkoop aangereden tijdens een rondje op zijn racefiets. Poltavets, die momenteel in Russische dienst is, brak daarbij zijn sleutelbeen. Het is een breuk vlakbij het schoudergewricht.

Weblink bron “Coach Poltavets breekt sleutelbeen bij aanrijding” (Donderdag 29 juni 2017, 20:37), NOS

"Gelukkig is er niets met mijn schoudergewricht. Mijn spieren kregen wel een klap, maar de schade lijkt mee te vallen", zei de Serviër na afloop.

Weblink bron “Djokovic in drie sets langs Simon” (Vrijdag 27 juni 2014, 16:40), NOS


vaatwand

de wand van een ader of slagader; de want van

Bij muizenembryo's was te zien dat de bloedstamcellen in een vroeg stadium ontstonden in de aorta. Uit de vaatwand splitsten zich een paar cellen af, die via de lever naar het beenmerg verhuisden.

Weblink bron “Ontstaan bloedstamcellen vastgelegd” (Maandag 15 februari 2010, 20:45), NOS


aortaklep

de hartklep tussen de linker kamer en de grote lichaamsslagader

Intussen is Steye een gezonde baby van acht maanden. Na zijn geboorte heeft hij een tweede operatie ondergaan. Daarbij is de aortaklep vervangen. Mogelijk is in de toekomst nog een operatie nodig. Het nieuws over de operatie is nu pas naar buiten gebracht omdat de artsen wilden afwachten hoe het de baby zou vergaan.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Geslaagde hartklepoperatie foetus” (Zaterdag 13 juli 2013, 03:51), NOS

Het Catharina Ziekenhuis kon door het nieuwe vergelijkingssysteem de handelwijze bij aortaklepvervangingen aanpassen. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 3.300 mensen een nieuwe aortaklep. Een speciaal 'kleppenteam' bespreekt nu de patiënten.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Hartcentra leren van elkaar: zorg verbetert” (Donderdag 27 november 2014, 16:31), NOS


borstweefsel

samenstelling van borst zn en weefsel zn

Die groep wordt elke twee jaar uitgenodigd voor een bevolkingsonderzoek met behulp van mammografie. Op die leeftijd is de mammografie door de veranderde samenstelling van het borstweefsel veel effectiever. Tachtig procent van alle tumoren wordt dan gevonden.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “MRI-scan verhoogt overlevingskans borstkanker” (Maandag 15 november 2010, 18:25), NOS

Vrouwen met zeer dicht borstweefsel hebben er mogelijk baat bij als ze bij de landelijke borstscreening ook een MRI-scan krijgen. Daardoor kunnen jaarlijks enkele honderden gevallen van borstkanker in een eerder stadium worden gesignaleerd, blijkt uit een grootschalig Nederlands onderzoek.

Weblink bron “Borstkanker bij deel vrouwen sneller opgespoord met MRI-scan” (Donderdag 28 november 2019, 08:52), NOS


bovenbeenspier

samenstelling van bovenbeen zn en spier zn

bovenbeenspieren (plural)
bovenbeenspiertje (diminutive singular)
bovenbeenspiertjes (diminutive plural)

een spier die gelegen is in het bovenbeen

De Argentijn, die eerder al een heupoperatie onderging, kampt met een hernia en zal tevens worden behandeld aan een gescheurde bovenbeenspier.

Weblink bron “Nalbandian opnieuw onder het mes” (Donderdag 10 maart 2011, 12:27), NOS

Ajax moet het vier tot zes weken doen zonder Toby Alderweireld. De Belgische verdediger verrekte donderdag tijdens de training van de Rode Duivels een bovenbeenspier.

Weblink bron “Alderweireld weken uitgeschakeld” (Maandag 28 maart 2011, 15:31), NOS


botmateriaal

samenstelling van bot zn en materiaal zn

Over Kris Kremers is er nog geen uitsluitsel. Het DNA-onderzoek op het botmateriaal is nog niet gereed. Van drie monsters is het DNA onderzocht. Twee van de drie blijken DNA van Lisanne Froon te bevatten. Het onderzoek op het derde monster is nog niet klaar. De uitslag wordt niet voor dinsdagavond Nederlandse tijd verwacht.

Weblink bron “DNA-onderzoek: weefsel is van Lisanne” (Zondag 22 juni 2014, 21:44), NOS

Het is nog niet duidelijk van wie de kaak dan wel is. Het NFI heeft ook dna-onderzoek gedaan, maar dat leverde niks op. "Het gaat hier om een zeer kleine hoeveelheid dna-materiaal, die bovendien van lage kwaliteit is. Het botmateriaal heeft ernstig geleden onder allerlei (weers)invloeden en bleek poreus."

Weblink bron “Resten niet van Natalee Holloway” (Dinsdag 23 november 2010, 18:13), NOS


borstwervel

borstwervels (plural)
borstwerveltje (diminutive singular)
borstwerveltjes (diminutive plural)

een van de twaalf wervels van de thoracale wervelkolom

Net als de afgelopen dagen speelde de wind een grote rol in de tijdrit. Zo werden Julian Alaphilippe en Edward Theuns letterlijk van de fiets geblazen. De Belg Theuns, deze Tour twee keer vijfde in de massasprint, brak een borstwervel en heeft inmiddels de Tour verlaten.

Weblink bron “Tweede ritzege ongenaakbare Dumoulin, Mollema naar tweede plaats” (Vrijdag 15 juli 2016, 17:30), NOS

Voor alpineskiër en olympisch kampioen Matthias Mayer is seizoen nu al voorbij. De Oostenrijker kwam zaterdag hard ten val tijdens de wereldbekerafdaling in Val Gardena en blijkt daarbij twee borstwervels gebroken te hebben.

Weblink bron “Seizoen voorbij voor gecrashte Mayer” (Zondag 20 december 2015, 10:06), NOS


buitenmeniscus

samenstelling van buiten zn en meniscus zn

de meniscus aan de buitenzijde van de knie

De negentienjarige Boëtius, die vrijdag geblesseerd raakte op de training, is maandag geopereerd. De buitenmeniscus van zijn rechterknie is daarbij gehecht.

Weblink bron “Boëtius mist EK met Jong Oranje” (Maandag 22 april 2013, 13:49), NOS

De 24-jarige aanvaller van Heracles Almelo moet binnenkort aan de buitenmeniscus van zijn rechterknie geopereerd worden.

Weblink bron “Knieoperatie Heraclied Overtoom” (Donderdag 7 juli 2011, 17:53), NOS


kalknagel

kalknagelen (plural)
kalknagels (plural)
kalknageltje (diminutive singular)
kalknageltjes (diminutive plural)

sterk verdikte, brokkelige harde nagel, ontstaan door een opeenhoping van afgestoten cellen


blokhoofd

iemand met een vierkant hoofd of een hoekig kapsel


bloedvatwand

samenstelling van bloedvat zn en wand zn


borststreek

deel van het lichaam tussen buik en hals; voorkant van de romp

Naast de zware verwondingen in zijn borststreek liep de Amerikaan ook enkele sneeën in zijn hoofd op. Een hersenschudding bleef hem bespaard. De 42-jarige Horner was aan het trainen nabij het Italiaanse Comomeer en werd na het ongeluk overgebracht naar het ziekenhuis van Lecco.

Weblink bron “Klaplong Horner na val op training” (Vrijdag 11 april 2014, 20:10), NOS

De 37-jarige vrouw is volgens de politie helder. Ze heeft al gesproken met rechercheurs. De vrouw werd in het huis gevonden met steekwonden in de nek en in haar borststreek. Over het mogelijke motief van de vrouw is nog niets bekend.

Weblink bron “Australische moeder aangehouden voor moord” (Vrijdag 19 december 2014, 23:42), NOS


baarmoedermond

samenstelling van baarmoeder zn en mond zn

baarmoedermonden (plural)
baarmoedermondje (diminutive singular)
baarmoedermondjes (diminutive plural)

de opening van de baarmoeder in de vagina

Het implantaat bestaat uit een flexibel veertje van metaal en plastic. In beide eileiders wordt zo'n veertje ingebracht. "Het is een sterilisatiemethode door middel van een elegante poliklinisch uitvoerbare techniek, zonder narcose, zonder speculum", zegt een woordvoerder van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). "De sterilisatie gebeurde met behulp van een kijker, die via de schede en baarmoedermond in de baarmoeder werd ingebracht. De ingreep duurde meestal niet langer dan tien minuten."

Weblink bron
Susan Sjouwerman
 “Vrouwen over sterilisatie met Essure: 'Het leek zo mooi', maar veroorzaakte veel ellende” (Maandag 1 maart 2021, 22:23), NOS

De zelftest wordt gedaan met een afname-set die in Nederland is ontwikkeld. Vrouwen kunnen er zelf uit hun baarmoedermond celmateriaal mee afnemen, dat ze kunnen opsturen naar een laboratorium.

Weblink bron “Groot onderzoek met zelftest baarmoederhalskanker” (Woensdag 6 mei 2015, 13:41), NOS

Het is niet duidelijk waarom de kans op vroeggeboorte toeneemt. Mogelijk komt het doordat de baarmoedermond door de curettage is opgerekt of dat het baarmoederslijmvlies is beschadigd. Daardoor kan het vruchtje niet goed nestelen.

Weblink bron “Onderzoekers waarschuwen voor risico's curettage na miskraam” (Maandag 20 maart 2017, 10:04), NOS


bewegingsapparaat

samenstelling van beweging zn en apparaat zn met het invoegsel -s-

bewegingsapparaten (plural)
bewegingsapparaatje (diminutive singular)
bewegingsapparaatjes (diminutive plural)

alle organen die dienen voor de voortbeweging van een organisme zoals bijvoorbeeld botten, spieren en gewrichten

Het gaat om patiënten met het ongeneeslijke Morquio A-syndroom, een zeer zeldzame erfelijke ziekte. Patiënten lijden aan voortschrijdende abnormale vorming en groei van het skelet. De patiënten blijven vaak heel klein en krijgen steeds meer problemen met hun bewegingsapparaat.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Patiënten in de knel door besluit over duur medicijn” (Dinsdag 8 maart 2016, 06:01), NOS

"We hopen over vier jaar bot of kraakbeen te gaan printen", zegt Wouter Dhert, hoogleraar translationeel onderzoek van het steun- en bewegingsapparaat bij het universitair medisch centrum Utrecht. "Er is veel kennis nodig en dat krijg je alleen maar als je meer specialisten hebt. Die moeten het 3D-bioprinten naar een hoger niveau tillen."

Weblink bron “Met een 3D-printer een botje printen in Utrecht” (Donderdag 2 oktober 2014, 21:21), NOS


bijnierschors

samenstelling van bijnier zn en schors zn

"De hormonen die het spiraaltje afgeeft, zijn dus niet alleen in de baarmoeder werkzaam, zoals de fabrikant en veel huisartsen beloven", zegt onderzoeker Jurate Aleknaviciute. "Er komen hormonen vrij die effect hebben op de bijnierschors, op de hersenen en op het hart. Van de anticonceptiepil weten we al dat die in het hele lichaam werkt en dat blijkt nu bij het hormoonspiraaltje ook zo te zijn."

Weblink bron “Onderzoekers: hormoonspiraaltje heeft ook bijwerkingen” (Maandag 3 juli 2017, 17:49), NOS


buikstreek

deel van de voorzijde van het lichaam tussen borstbeen en schaambeen

In het ziekenhuis bleek dat hij tien steekwonden had opgelopen, in de buikstreek, ter hoogte van de hals, in het rechterbovenbeen en in de armen. Vanwege de ernst van zijn verwondingen kon de politie maar kort met hem spreken.

Weblink bron “Belgische buschauffeur in kritieke toestand na aanval bij station” (Vrijdag 10 januari 2020, 11:07), NOS

Meer begrip voor deze mensen zou hen helpen, vindt Van Rossum. "Uit onderzoek blijkt dat dikke mensen die zich gediscrimineerd voelen vanwege hun gewicht, een hoger cortisolgehalte hebben. Dat geeft snacktrek en stuurt dat vet rechtstreeks richting de buikstreek. Dus als dat stigma minder wordt, help je dikke mensen echt."

Weblink bron
Marloes Elings
 “Dikke vrouwen komen in opstand tegen stigma” (Woensdag 14 februari 2018, 11:45), NOS


vulvalip

Vulvalippe

huidplooi bij de opening van de vulva, aan beide zijden van de vagina

vulvalippen (plural)
vulvalipje (diminutive singular)
vulvalipjes (diminutive plural)


sternum

bot midden aan de voorkant van de borstkas waaraan de sleutelbeenderen en een deel van de ribben vastzit

Gelukkig had de zelf afwezige vrouw des huizes een wel aanwezig Afrikaans kindermeisje in dienst, dat over helende gaven zei te beschikken. Zo gezegd, zo gedaan: in de afzondering van een duistere kamer, waar alleen een smal reepje licht te kennen gaf dat het buiten volop dag was, ontblootte ik mijn bovenlijf en ontving de magische kracht van een priemende wijsvinger in mijn sternum.

Martin de Haan
 Blogischerwijs : Meer lucht! (5 augustus 2009) in: Tirade., 430 jrg. 53 nr. 4 (oktober 2009), G.A. van Oorschot, Amsterdam, p. 103


schenkelbeen

samenstelling van schenkel zn en been zn

schenkelbeenderen (plural)
schenkelbenen (plural)

bot in het onderbeen, vooral het zwaarste bot dat knie en enkel verbindt


haaroprichter

samenstelling van haar zn en oprichter zn

klein spiertje dat door samentrekking een haar recht overeind zet

Er is een klein spiertje aan de basis van elk individueel haartje op je lichaam, de musculus arrector pili of iets makkelijker de haaroprichter.

Weblink bron
Ellen Provoost
 “Hoe het komt dat je kippenvel krijgt van een droevig liedje?” (8 juli 2016) op hln.be


constrictor

cirkelvormige, ringvormige spier die een opening of buis kan afsluiten


paardenoog

samenstelling van paard zn en oog zn met het invoegsel -en-
**[5] omdat witte ronde vorm met een cirkel in het middel aan een groot oog doet denken
**[6] "paard" in de betekenis "touw onder een ra" en "oog" in de betekenis "lus"

hij ziet door een paardenoog

hij ervaart dingen veel groter dan ze zijn

paardenogen (plural)
paardenoogje (diminutive singular)
paardenoogjes (diminutive plural)

[3] Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

⧖ Maar de bleeke paardenoogen van mijn moeder – aan die van mijn vader dacht ik niet – zagen mij altijd aan, zonder verwijt, zonder verdriet, maar zoo onuitstaanbaar moederlijk dat ik er mijn kop liet voor zinken, en terug naar huis slenterde, waar de muil- en bilperen mij nog heviger van huis-weg deden verlangen.

Felix Timmermans
 “Adriaan Brouwer.” (1948), P.N. van Kampen & Zoon, Amsterdam, p. 9


haarbeurs

haarbeurzen (plural)
haarbeursje (diminutive singular)
haarbeursjes (diminutive plural)

flesvormige holte in de huid met de wortel van een haar

Volgens hem komen pokpuisten voor, in welke het centrale groefje ontwijfelbaar van de haarbeurs afhangt.

Canstatt, Carl & Henoch, E.H. (vert. Dusseau, J.L.)
 “De bijzondere ziekte- en genezingsleer uit een klinisch standpunt bewerkt. Supplement-deel” (1854), Van der Post, Utrecht / Amsterdam, p. 120


galweg

verbindingskanaaltje tussen de lever en de twaalfvingerige darm

De onderzoekers van IKNL maken zich met name zorgen over vormen van kanker die verband houden met overgewicht, zoals het adenocarcinoom van de slokdarm en lever-, galweg- en nierkanker. Deze vormen van de ziekte zijn een stuk dodelijker.

Weblink bron “Aantal kankerpatiënten in Nederland stijgt de komende tien jaar explosief” (Dinsdag 4 oktober 2022, 04:16), NOS


geboortekanaal

samenstelling van geboorte zn en kanaal zn

de weg waarlangs een baby wordt geboren uit het moederlichaam van een mens of dier

Zo sterven veel meisjes aan de bloedingen. Het wegsnijden wordt vaak nog gedaan met scherpe stenen of andere niet-steriele materialen. "Die zijn dan ook gebruikt bij mensen die hiv-positief zijn. Daarnaast ontstaan er vrijwel altijd complicaties als er een baby door het beschadigde geboortekanaal naar buiten moet. Je beschadigt er dus eigenlijk twee mensen mee."

Weblink bron
Iris de Graaf
 “Edna Adan Ismail strijdt al haar hele leven tegen vrouwelijke genitale verminking” (Zondag 15 december 2019, 15:41), NOS

De reden om 'microbirthing' of 'vaginal seeding' toe te passen is dat baby's die op een niet-natuurlijke manier worden geboren geen bacteriën meekrijgen uit het geboortekanaal. Daardoor zou de darmflora bij de baby niet goed op gang komen.

Weblink bron “Britse artsen: 'vaginal seeding' is gevaarlijke trend” (Woensdag 24 februari 2016, 20:32), NOS


gehoorzenuw

gehoorzenuwen (plural)
gehoorzenuwtje (diminutive singular)
gehoorzenuwtjes (diminutive plural)

deel van de VIII ste hersenzenuw de trilhaarcellen in het slakkenhuis met de hersenen verbindt waardoor het mogelijk wordt geluid te ervaren

Vera kan weer een beetje horen door een speciaal apparaatje, een Cochleair Implantaat (CI), dat via elektroden geluiden doorgeeft aan de gehoorzenuw. De CI heeft wel beperkingen: volgens de Nederlandse Vereniging van Slechthorenden (NVVS) blijft het soms moeilijk om verschillende geluiden goed van elkaar te scheiden en is het lastig om te bepalen waar geluid vandaan komt.

Weblink bron
Vera en Kyteman
 “Speciaal concert Kyteman voor doof meisje” (Woensdag 6 augustus 2014, 18:39), NOS


kinderschedel

samenstelling van kind zn en schedel zn met het invoegsel -er-

kinderschedels (plural)
kinderschedeltje (diminutive singular)
kinderschedeltjes (diminutive plural)

deel van het skelet dat de hersenen van een kind omgeeft


bulbus

bolvormig lichaamsdeel, plaatselijke bolling

De bulbus is inderdaad wit; de waarneming is hoogstwaarschijnlijk gedaan aan een levend dier.

Weblink bron
Anthoni van Leeuwenhoek (ed. L.C. Palm)
 “Alle de brieven. Deel 10: 1694-1695.” (1979), N.V. Swets & Zeitlinger, Lisse, ISBN 9026502850, p. 84 n. 91 op Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren


spierlaag

spierlagen (plural)
spierlaagje (diminutive singular)
spierlaagjes (diminutive plural)

een vlak met beperkte dikte gemaakt van spierweefsel


okselhaar

Achselhaar

beharing in de holte tussen de bovenarm en de romp

Carice had wel verwacht dat haar jongere zusje de eerste zou zijn die een kind op de wereld zet. "Het voelt een beetje als toen mijn zus tien was en ik twaalf en we in het zwembad waren. Ze deed haar arm omhoog en toen zag ik dat ze al okselhaar had."

Weblink bron “Jelka van Houten zwanger” (23 september 2008) op nu.nl


kuthaar

Steeds wanneer hij haar zag was het alsof hij het donkere kuthaar dwars door haar jurk heen zag schemeren.

J. Bernlef (ps. van H.J. Marsman)
 “Een jongensoorlog” (2012), Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam, ISBN 9789021443478, hfst. 5


groeischijf

groeischijven (plural)
groeischijfje (diminutive singular)
groeischijfjes (diminutive plural)

kraakbeenschijf aan het uiteinde van een bot van waaruit de groei van het bot plaatsvindt

Bij groeischijfremming, zoals de operatie heet, wordt de groeischijf in de knie beschadigd. Dezelfde ingreep kan ook bij de groeischijf in de voet gedaan worden. Daardoor wordt de groei van de botten in de lengte afgeremd.

Weblink bron “7 centimeter korter: lange kinderen laten groeischijf kapotmaken” (Vrijdag 23 augustus 2019, 17:20), NOS

De ouders van Celeste kenden twee gezinnen die zijn omgekomen bij de aanslag heel goed. "Het was heel indrukwekkend. Bij foto's vraag je je dan toch af: zou dat hem of haar zijn?" Het meeste indruk maakte een foto van een bot met een kartelrandje. "Als geneeskundestudent weet je dan: dat is een groeischijf, alleen kinderen hebben die. Dat vond ik heel heftig."

Weblink bron “'Het was het indrukwekkendste college dat ik ooit heb gehad'” (Donderdag 23 april 2015, 20:43), NOS


handwortelbeen

samenstelling van handwortel zn en been zn

handwortelbenen (plural)
handwortelbeenderen (plural)
handwortelbeentje (diminutive singular)
handwortelbeentjes (diminutive plural)

een van de beentjes in de pols die gelegen zijn tussen de middenhandsbeentjes en de botten van de onderarm

Van der Poel kampt al langere tijd met klachten aan zijn pols. Bij een mountainbikewedstrijd twee weken geleden in Logrono liep hij een breukje op in een handwortelbeen. Hij fietst daardoor met een schroef in zijn pols. Vorige week wist Van der Poel met die blessure nog naar het podium te fietsen tijdens een wereldbekerwedstrijd in Duitsland.

Weblink bron “Van der Poel geeft op na val bij WB Nové Mesto” (Zondag 27 mei 2018, 18:51), NOS


hartvlies

een vlies dat het hart aan de buitenkant bekleedt

Het begon met vermoeidheid. Daarna volgde een ontsteking van het hartvlies. Toen een ontstoken lever. Artsen konden maar niet achterhalen waar al die klachten vandaan kwamen: "Als je eens wist wat ik allemaal al geslikt heb de afgelopen jaren", verzucht Patrick Dekkers (40).

Weblink bron “Nieuwe test spoort Q-koorts beter op” (Dinsdag 9 december 2014, 13:48), NOS


buikhaar

buikharen (plural)
buikhaartje (diminutive singular)
buikhaartjes (diminutive plural)

vezel die voor op de onderzijde van de romp groeit

Kun jij deze buikhaar van me recht krijgen?

Weblink bron
Noni Lichtveld
 Een speurtocht naar Anansi (4 juni 1988) in: OSO. Tijdschrift voor Surinaamse Taalkunde, Letterkunde en Geschiedenis., jrg. 8 nr. 1 (mei 1989), Stichting Instituut ter Bevordering van de Surinamistiek, Nijmegen, p. 27


buikhaar

beharing op de buik, het geheel van vezels die uit de opperhuid voor op de onderzijde van de romp groeien

Vantussen haar gesloten dijen klimt het krullende buikhaar naarboven tot aan haar navel.

Weblink bron
Sybren Polet
 “De sirkelbewoners.” (1970), De Bezige Bij, Amsterdam, ISBN 9023403363, p. 95


achterkwab

achterste deel van een orgaan bijv. de achterkwab van de hypofyse


hersenweefsel

samenstelling van hersenen zn en weefsel zn

Jansen Steur vroeg wel toestemming voor een veel beperktere 'hersenpunctie'. In een brief aan het ziekenhuis uit 1996 schrijft een nabestaande: "Omdat hij (de overleden patiënt, red.) in de weken voor zijn overlijden Parkinson-achtige symptomen vertoonde is ons door Jansen Steur toestemming gevraagd om door middel van een punctie in het achterhoofd een stukje hersenweefsel te nemen teneinde hierover duidelijkheid te verkrijgen, vooral met het oog op de erfelijkheid. Hiervoor hebben wij, zij het aarzelend, toestemming gegeven."

Weblink bron
Babette Olde Hanhof en Ilan Sluis
 “'Neuroloog deed illegaal autopsie'” (14 december 2012, 05:32), NOS

Op de scans was duidelijk te zien hoe het hoofdje steeds verder kromp. Hersenbeschadiging leek onoverkomelijk. De vrouw brak daarom de zwangerschap met 21 weken af. Nader onderzoek van het hersenweefsel toonde aan dat de foetus inderdaad besmet was met het zika-virus.

Weblink bron “Vernietiging babyhersenen door zika-virus in beeld gebracht” (1 april 2016, 17:54), NOS

Zo kan er een bloedvat knappen en het hersenweefsel beschadigen. Ook kan een bloedvat afgesloten raken door een prop, waardoor het hersenweefsel daarachter te weinig zuurstof krijgt.

Weblink bron “Geen seconde gedacht aan beroerte, en 'bam, daar lag ik'” (3 mei 2016, 19:37), NOS


rechterpols

rechterpolsen (plural)
rechterpolsje (diminutive singular)
rechterpolsjes (diminutive plural)

het verbindende gewricht tussen de rechter onderarm en de rechterhand

Bij de explosies raakte een speler gewond. De Spaanse verdediger Marc Bartra brak zijn rechterpols en kreeg glasscherven in zijn arm. Hij is naar het ziekenhuis gebracht en geopereerd.

Weblink bron “Politie: explosies waren gerichte aanval op Borussia Dortmund” (11 april 2017, 23:46), NOS

De Bulls speelden zonder Dwyane Wade en Paul Zipser, die beiden vanwege blessures niet in actie kwamen. De 35-jarige Wade heeft een gekneusde rechterpols en werd donderdagochtend ook nog eens ziek wakker. Coach Fred Hoiberg hoopt Wade binnen twee weken weer terug te zien.

Weblink bron “Butler schenkt Bulls in slotseconde zege op Celtics” (17 februari 2017, 07:05), NOS


schouderhoogte

samenstelling van schouder zn en hoogte zn

schouderhoogtes (plural)
schouderhoogten (plural)

de hoogte van de boven kan van de schouder bij een mens

Grote delen van de Filipijnse hoofdstad Manilla staan blank. Door zware regenval is meer dan de helft van de stad overstroomd. Op sommige plaatsen staat het water tot schouderhoogte.

Weblink bron “Zware overstromingen in Manilla” (7 augustus 2012, 08:50), NOS

Na een aanrijding claimt een kickbokser letselschade. Hij zou onder meer zijn nek niet meer kunnen draaien en heeft moeite zijn armen tot schouderhoogte te brengen. Hierdoor kan hij zijn sport niet meer beoefenen. Maar een paar maanden later krijgt de verzekeraar een tip: de kickbokser doet weer aan wedstrijden mee en heeft zelfs een wedstrijd gewonnen. De verzekeraar wijst daarom de claim af.

Weblink bron “De verzekering oplichten doe je (niet) zo” (23 oktober 2019, 17:55), NOS

Spirit is 15 jaar oud, komt tot schouderhoogte en laat zich heerlijk kriebelen bij zijn manen. Elze Mante, slechts een jaartje ouder, is de trotse verzorger van de pony. In de lockdown heeft ze alle tijd om voor haar grote liefde te zorgen. "Samen eropuit en veel borstelen. Dan zie je ook dat je een betere band met elkaar krijgt."

Weblink bron “Vraag naar paarden flink toegenomen, 'want we hebben nu meer tijd en geld'” (26 december 2020, 17:29), NOS


schedeldak

schedeldaken (plural)
schedeldakje (diminutive singular)
schedeldakjes (diminutive plural)

Een hond heeft op de Universiteit Utrecht een nieuw 3D-geprint schedeldak gekregen. De operatie was eind vorig jaar, maar is nu pas bekendgemaakt. Het is volgens de universiteit voor het eerst dat een dergelijke operatie in Europa is uitgevoerd.

Weblink bron “Hond krijgt nieuw schedeldak uit 3D-printer” (4 februari 2019, 14:02), NOS

"Het is de meest gehoorde tip en ook een tip die ik zelf zou geven. Water is de beste remedie. Een kater is namelijk vochtgebrek. Die stekende hoofdpijn wordt veroorzaakt door je hersenen, die tegen je schedeldak aandrukken omdat ze te weinig vocht bevatten. Dus: aanvullen met water!"

Weblink bron
Paul Sanders
 “Carnavalskater? Geen melk, maar water!” (14 februari 2015, 07:19), NOS


aardappelneus

samenstelling van aardappel zn en neus zn

aardappelneuzen (plural)
aardappelneusje (diminutive singular)
aardappelneusjes (diminutive plural)

een neus die verdacht veel lijkt op een aardappel


hersenholte

samenstelling van hersenen zn en holte zn

hersenholten (plural)
hersenholtes (plural)

een van de vier holtes tussen de hersenlobben


vrouwenhart

samenstelling van vrouw zn en hart zn met het invoegsel -en-

vrouwenharten (plural)
vrouwenhartje (diminutive singular)
vrouwenhartjes (diminutive plural)

het orgaan dat bloed pompt in een vrouwenlichaam

Vrouwen met hartklachten moeten lang wachten voordat ze terecht kunnen bij cardiologen die extra aandacht voor en verstand hebben van het vrouwenhart. De wachttijden kunnen oplopen tot een jaar.

Weblink bron “'Te weinig cardiologen hebben verstand van het vrouwenhart'” (Zondag 28 januari 2018, 17:26), NOS

,,In de bloedvaten wordt de hele dag stikstofoxide afgegeven. Die houden je vaten wijd en elastisch. Roken legt de afgifte van stikstofoxide lam. Maar ook bij mensen die weinig bewegen zien we verstijving van de vaten. Als je de binnenkant van je bloedvaten dagelijks uitdaagt, verbetert dat de hart- en vaatfunctie. Het remt het proces van aderveralking en dichtslibben. Het vrouwenhart is daar nog gevoeliger voor. Zij kunnen al klachten krijgen zonder dichtgeslibde vaten. Sommige vrouwen behandel ik daarom met een beweegprotocol.”

Weblink bron
Tijn Elferink
 “‘Ik wil niet de dokter met het opgeheven vingertje zijn, maar laten zien wat er gebeurt als je 30 minuten beweegt’” (01-07-2021), Tubantia


handlijn

handlijnen (plural)
handlijntje (diminutive singular)
handlijntjes (diminutive plural)

lijn, groef in de palm van de hand waarin sommigen menen het lot van iemand te kunnen voorspellen


vrouwenhand

samenstelling van vrouw zn en hand zn met het invoegsel -en-

vrouwenhanden (plural)
vrouwenhandje (diminutive singular)
vrouwenhandjes (diminutive plural)

Doch waer toe dient heur tegenstand By snooden moordnaersslach? Wat kan een swakke vrouwenhand By d óngelyken slag? J.

Hendrik Conscience
 “De leeuw van Vlaanderen” (1838), Davidsfonds/Clauwaert, ISBN 9063063334

De dames dragen echter hun gedecolleteerde japonnen en de heren hun dunne witzijden kousen als was het een zomerdag, en al is menig vrouwenhand blauw en stijf van de koude, zij hanteert ijverig de borduurnaaf .

Johanna van Ammers-Küller
 “Tavelinck-trilogie” (1970), Strengholt, ISBN 9060101723


neusschelp

een van de drie schelpvormige uitstulpingen aan beide zijden van de neusholte


quadriceps

vierhoofdige spier die ligt aan de voorzijde van het bovenbeen

Terugkeren, ik denk alleen nog aan terugkeren, ook al zal ik mijn quadriceps daarvoor moeten opblazen.

Paul Fournel
 “Thuis in het peleton” (2023), Oevers, ISBN 9789493290396

‘De pedaalkracht is de uitkomst van de samenwerking tussen verschillende beenspieren. Het blijkt dat radiale pedaalkrachten een onvermijdelijk bijproduct zijn van optimaal fietsen. Als je die radiale krachten probeert te vermijden, dan kun je de grote belangrijke spieren niet maximaal benutten, denk aan de quadriceps, de bilspier en de hamstrings. Bovendien moet je bij het vermijden van radiale krachten spieren aanspannen die juist energie opslurpen.’

Weblink bron “Tangentieel trappen de beste fietstechniek? Nee, concludeert deze bewegingswetenschapper” (15 mei 2023), NewScientist


uvula

Een unilaterale zwelling van tonsil of peritonsillair weefsel, waardoor de uvula naar contralateraal geduwd wordt, alsmede trismus komen weinig voor, maar hebben een voorspellende waarde voor een streptokokkenkeelontsteking en infiltraat of abces van meer dan 90%. .

Weblink bron “Keelpijn” (2002-12-10), Huisarts & Wetenschap


borstklier

elk van de trosvormige kliergroepen die de moedermelk bij zoogdieren uit het bloed afscheiden


bovengebit

bovengebitten (plural)
bovengebitje (diminutive singular)
bovengebitjes (diminutive plural)

Het bovenste gedeelte van het gebit: de tanden en kiezen van de bovenkaak


hersenvocht

samenstelling van hersenen zn en vocht zn

Arie van den Ende is hoofd van het laboratorium dat de meningokokbacterie in bloed en hersenvocht van patiënten onderzoekt. Ook hij spreekt van een goede opkomst, maar wil toch dat meer pubers een vaccinatie komen halen.

Weblink bron “18.000 tieners negeren oproep meningokokken-prik” (vrijdag 15 februari 2019, 05:41), NOS

4. krijgt u van die patiënten ook (medische) data aangeleverd door het Alzheimercentrum zoals uitslagen van onderzoeken en biomedische materialen zoals hersenvocht?

Weblink bron
Siebe Sietsma en Machteld Veen
 “Vragen, wederhoor en verantwoording in onderzoek naar de Alzheimer-industrie” (dinsdag 12 oktober 2021, 18:13), NOS

In het Amsterdamse ziekenhuis kunnen patiënten standaard in één dag allerlei diagnostische tests krijgen, zoals geheugentesten, een ruggenprik of een scan; de zogenoemde one-stop-shop-methode. Het ziekenhuis gebruikt de data en materialen uit de tests, zoals hersenvocht uit ruggenprikken, ook voor wetenschappelijk onderzoek.

Weblink bron
Siebe Sietsma en Machteld Veen
 “Patiënten: Amsterdam UMC vertelt niet dat ruggenprik of scan mogelijk overbodig is” (donderdag 18 november 2021, 16:32), NOS


pijpbeen

pijpbeenderen (plural)
pijpbenen (plural)

benaming voor langwerpige, buisvormige botten die van binnen zijn gevuld met beenmerg of (bij vogels) lucht

Van de baby zijn onder meer de schedel, een pijpbeen en een kaak met melktandjes gevonden.

Weblink bron “In Nieuwegein gevonden 6.000 jaar oude botten zijn van moeder en dochter” (5 februari 2019) op nu.nl

De merrie vertrok voor een goede sprong op de tweede hindernis en stond na de landing ineens op drie benen. Er werd een versplinterd pijpbeen geconstateerd.

Weblink bron
Jacob Melissen
 “Paard afgemaakt na val” (22 september 2000) op nrc.nl


spijsverteringsstelsel

samenstelling van spijsvertering zn en stelsel zn met het invoegsel -s-

groep organen die samen zorgen voor de vertering van voedsel

Als Gombrowski het hoofd van de Ökologica was en Hilde de ziel, dan was Betty armen, benen en spijsverteringsstelsel.

Juli Zeh
 “Ons soort mensen” (2016), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026334672

Als die bossen verdwijnen, sterven ze uit, zegt Reumer. "Een panda is evolutionair namelijk een beetje een loser. Ze passen zich niet aan aan nieuwe omstandigheden, terwijl andere dieren dat wel doen. Ze kunnen in principe vlees eten, hun spijsverteringsstelsel is daarop ingesteld. Maar ze doen het niet."

Weblink bron “Vijf vragen over de panda's Wu Wen en Xing Ya” (woensdag 12 april 2017, 06:57), NOS


spraakcentrum

samenstelling van spraak zn en centrum zn

spraakcentra (plural)
spraakcentrums (plural)

een van de delen van de hersenen dat betrokken is bij het spreken

Polakken in Bracken, produceert Dora's spraakcentrum.

Juli Zeh
 “Onder buren” (2021), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186

De Sloveense zanger, Ambrož Bajec-Lapajne, liet vorig jaar een hersentumor verwijderen in het Universitair Medisch Centrum in Utrecht. De chirurgen wilden dat hij tijdens de operatie wakker was en een lied zong, zodat ze het zouden merken als het spraakcentrum van de hersenen werd aangetast. In het filmpje is na ongeveer 2:40 minuten te zien dat het spraakvermogen van Bajec-Lapajne toch even wegzakt, maar even later herstelt het zich weer.

Weblink bron “Patiënt zingt Schubert tijdens hersenoperatie” (donderdag 13 augustus 2015, 20:26), NOS


boventand

boventanden (plural)
boventandje (diminutive singular)
boventandjes (diminutive plural)


buikspeekselklier

samenstelling van buikspeeksel zn en klier zn

een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen


buikspek

geen meervoud, samenstelling van buik zn en spek zn

het spek van de buik van dieren (en dus ook mensen)


kinderskelet

samenstelling van kind zn en skelet zn met het invoegsel -er-

kinderskeletten (plural)
kinderskeletje (diminutive singular)
kinderskeletjes (diminutive plural)

het geraamte van een kind; de verzameling botten van een kind

Dora was de hele tijd bang dat ze op een gegeven moment met de spade op een kinderskelet zou stuiten.

In het osteolab werden de grote botstukken onderzocht van 277 stoffelijke overschotten, zoals bovenarm en dijbeen. Daaruit blijkt dat slechts 25 procent van de onderzochte kinderskeletten sporen vertoont van borstvoeding. Dat is een onverwacht laag percentage voor die premoderne tijd.

Weblink bron
Peter de Jong
 “Nederlandse plattelandsbaby’s kregen in 19e eeuw zelden moedermelk” (25 april 2022), NewScientist

Naast de geschriften brachten de archeologische opgravingen ook zeldzame voorwerpen zoals munten, pijlpunten, kleding, sandalen en luizenkammen aan het licht. De archeologen ontdekten zelfs een gemummificeerd kinderskelet van wel zesduizend jaar oud, dat in doeken was gewikkeld, en een mand van meer dan tienduizend jaar oud. Met zijn gezegende leeftijd van 10.500 jaar zou het de oudste mand ter wereld zijn, aldus de IAA.

Weblink bron “Israël ontdekt tweeduizend jaar oude Bijbelfragmenten” (Dinsdag 16 maart 2021 om 14:23), De Standaard


mensenmond

samenstelling van mens zn en mond zn met het invoegsel -en-

mensenmonden (plural)
mensenmondje (diminutive singular)
mensenmondjes (diminutive plural)

ingang van het menselijke spijsverteringskanaal

Er werden ruim 10.000 stemmen uitgebracht. Het was een nek-aan-nekrace met 'Regelrecht van kippenkont naar mensenmond' van eierhandel Marco Kleijer uit Putten.

Weblink bron “'Iedere paal gaat erin' slechtste slogan van 2015” (dinsdag 15 december 2015, 08:00), NOS

De gerechtelijke uitspraak moest uit een mensenmond komen.

Juli Zeh
 “Corps delcti” (2009), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789041417480


cerebrum

grootste deel van de menselijke hersenen, gevormd van de eindhersenen en de tussenhersenen


hoofdader

hoofdaders (plural)
hoofdaderen (plural)

een belangrijk bloedvat waarin bloed terugstroomt naar het hart


achterkwartier

samenstelling van achter bw en kwartier zn

achterkwartieren (plural)
achterkwartiertje (diminutive singular)
achterkwartiertjes (diminutive plural)

De wulpse Kim is volgens de organisatoren gezegend met 'de Heilige Graal van de Achterkwartieren'. Actrice en zangeres Jennifer Lopez werd tweede, en het kontje van Beyoncé is brons waard.

Weblink bron “Kim Kardashian heeft de mooiste kont” (Vrijdag 24 december 2010 om 11:32), De Standaard


achterstreng

samenstelling van achter bw en streng zn

achterstrengen (plural)
achterstrengetje (diminutive singular)
achterstrengetjes (diminutive plural)

de zenuwvezels aan de achterkant van de witte stof van het ruggenmerg


ammonshoorn

eponiem, samenstelling van Ammon en "de Egpyptische godheid " en hoorn zn met het invoegsel -s- als leenvertaling van Latijn Ammonis cornu, omdat de spiraalvorm van de schelpen doet denken aan de ramshoorns waarmee deze god in sommige tradities werd afgebeeld; geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.D

ammonshoornen (plural)
ammonshoorns (plural)
ammonshoorntje (diminutive singular)
ammonshoorntjes (diminutive plural)

Vooral de omvang van de ammonshoorn en gyrus dentatis bleken te correleren met leeftijd.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Paul Eling
 “Zooming in on the hippocampus in aging and age related diseases” (16 maart 2017) op tvnp.nl


ammonshoren

ammonshorens (plural)
ammonshorentje (diminutive singular)
ammonshorentjes (diminutive plural)

deel van het hippocampusgebied in de hersenen


huidschilfer

samenstelling van huid zn en schilfer zn

huidschilfers (plural)
huidschilfertje (diminutive singular)
huidschilfertjes (diminutive plural)

afgest; klein deeltje van de menselijke of dierlijke huidoten plaatje dode huidcellen van de opperhuid

Zweet en huidschilfers zijn ook een probleem, omdat ze ervoor zorgen dat de plakker nu nog na gemiddeld 24 uur loslaat. Voor het opsporen van sporadische, maar gevaarlijke onregelmatigheden in het hartritme is het noodzakelijk de activiteit van het hart gedurende enkele weken te meten. Om dat voor elkaar te krijgen moeten eigenschappen in de plakker worden gebouwd die het afgeven van vocht of dode cellen actief tegengaan, concluderen de onderzoekers in hun artikel.

Weblink bron “Nieuwe elektropleister bevat meetapparatuur die als een ultradun filmpje op de huid zit geplakt.”, NewScientist

Eerder had Uges uitgelegd wat zíjn bezwaar is tegen DNA-databanken. Overal waar we komen, laten we een wolk achter van haren, cellen, huidschilfers. ‘Dus op een of andere plaats delict zou je toevallig mijn DNA kunnen aantreffen. Dan moet ik met de politie gaan praten. Dat vind ik het probleem: ik wil mij niet hoeven te verantwoorden dat ik ergens ben geweest,’ had Uges gezegd.

Weblink bron “Na afloop van de opnames van het radioprogramma Hoe!Zo? had ik een interessante discussie met collega-wetenschapsjournalist (en medeblogger) Anouck Vrouwe over misdaad en DNA.”, NewScientist


longvlies

longvliezen (plural)
longvliesje (diminutive singular)
longvliesjes (diminutive plural)

vlies dat de longen omgeeft zodat ze vrij van de omgeving kunnen bewegen tijdens de ademhaling

Van Gorkom liep naast gekneusde longen ook een gaatje in het longvlies, gebroken en gekneusde ribben, een hersenschudding en een diepe kniewond op.

Weblink bron “Van Gorkom nog in ziekenhuis” (maandag 2 april 2012, 16:17), NOS

Mesothelioom Mesothelioom is een asbestkanker. Bij deze ziekte wordt een tumor gevormd aan de vliezen die de lichaamsholten bekleden, zoals bijvoorbeeld het longvlies. De ziekte wordt dan ook wel borstvlieskanker genoemd. Wanneer de asbestvezels ingeslikt zijn, kan het leiden tot mesothelioom van het buikvlies. Deze vorm van mesothelioom komt echter minder vaak voor. Mesothelioom kan al veroorzaakt worden door een eenmalige blootstelling aan asbest. De periode tussen de blootstelling en het manifesteren van de ziekte is gemiddeld 30 jaar.

Weblink bron “Asbest: bouwstof voor longziektes” (maandag 23 juli 2012, 18:43), NOS

Ook bij influenza (griep) lijkt er een link te zijn met de streptokokken. "Er ontstaat dan een ernstige infectie. Eerst is er influenza, met koorts en hoesten. Maar heel soms zie je dan in enkele dagen dat kinderen opnieuw ziek worden, koorts krijgen en dat er dan pus in de pleura komt", zegt Van Veen over de klachten die aan het longvlies kunnen ontstaan. "Dat is te behandelen met antibiotica, maar soms is ook een operatie nodig."

Weblink bron
Danny van Zeggelaar
 “Meer kinderen met streptokokkeninfectie, mogelijk effect van pandemie” (vrijdag 16 december 2022, 20:33), NOS


aangezichtszenuw

samenstelling van aangezicht zn en zenuw zn met het invoegsel -s-

zevende van de twaalf hersenzenuwen die de spieren aanstuurt die verantwoordelijk zijn voor de gezichtsuitdrukkingen

Pitt en Jolie kondigden exact een jaar geleden hun scheiding aan, na een relatie van twaalf jaar en zes kinderen samen. Bovenop alle heisa kreeg de 42-jarige actrice ook te kampen met de ziekte van Bell, een verlamming van de aangezichtszenuw. ‘Het is emotioneel een zwaar jaar geweest. En er waren ook nog wat andere gezondheidszorgen, dus mijn gezondheid is iets waar ik nu wat meer aandacht aan moet besteden.’

Weblink bron “Angelina Jolie is geen ‘happy single’” (Zondag 3 september 2017 om 17:53), De Standaard


blaasspier

Alleen al in Nederland wordt blaaskanker jaarlijks vastgesteld bij ongeveer 5200 patiënten, waarvan het overgrote deel mannelijk is. Als de ziekte niet tijdig wordt behandeld kan zij de blaasspier besmetten, wat de kans op uitzaaiingen en een slechte afloop ernstig vergroot. Daarom is het van groot belang dat de ziekte tijdig wordt vastgesteld. Volgens de onderzoekers is nu nog geen onderzoeksmethode voorhanden om de ziekte in een vroeg stadium te ontdekken, maar ze stellen dat de Odoreader daar verandering in kan brengen.

Weblink bron “Mechanische hondenneus ruikt blaaskanker” (9 juli 2013), NewScientist

Voor wie blaasproblemen heeft kan botox eventueel de oplossing zijn. Door dit middel hoeven vrouwen minder vaak naar het toilet. En als ze moeten, gaat dit veel gemakkelijker. Echter kan door botox de blaasspier ook verlamd raken.

Weblink bron “'Botox kan oplossing zijn bij blaasproblemen'” (13-03-2012), Tubantia


kaakspier

kaakspieren (plural)
kaakspiertje (diminutive singular)
kaakspiertjes (diminutive plural)

spier waarmee men de kaken kan sluiten zodat men kan kauwen

Niet brute kracht, maar dodelijke precisie was het wapen van Thylacosmilus atrox, het gebuidelde neefje van de sabeltandtijger dat 3,5 miljoen jaar geleden Zuid-Amerika terroriseerde. Uit de vorm van de schedel van het dier concludeerden paleontologen al eerder dat zijn kaakspieren weinig indrukwekkende prestaties leverden.

Weblink bron “Buideldier met sabeltanden beet zwakker dan huiskat” (2 juli 2013), NewScientist

Tegenwoordig wordt het middel bij veel meer aandoeningen gebruikt, zoals een oog dat steeds dichtknijpt of een spastische blaas. Kno-arts Wilbert Boek heeft zelfs een speciaal botoxspreekuur waar hij vooral mensen met hoofdpijn en klemmende kaken ziet. Boek: ,,Ik heb een patiënt die ik al een tijd in de kaak botox. Zijn gezicht wordt steeds smaller. Zo dik was die kaakspier geworden door het klemmen.”

Weblink bron
Cyril Rosman
 “Botox werkt niet alleen tegen rimpels, maar bij tal van medische problemen” (20-10-2024), Tubantia


peesvezel

peesvezels (plural)
peesvezeltje (diminutive singular)
peesvezeltjes (diminutive plural)

deel van een pees die een spier met een deel van het skelet verbindt


beenspier

beenspieren (plural)
beenspiertje (diminutive singular)
beenspiertjes (diminutive plural)

spier gelegen in de onderste ledematen van de mens

Zangeres Anouk heeft in Malmö bij het bowlen een beenspier verrekt. Ze moet daarom verstek laten gaan bij de openingsreceptie van het Eurovisie Songfestival in Zweden. De organisatie van de Nederlandse delegatie bij het Songfestival laat dat weten via Twitter.

Weblink bron “Blessure Anouk bij start Songfestival” (zondag 12 mei 2013, 18:28), NOS


dolichocefaal

van het Grieks dolichos [lang] + kephalè [hoofd] met het achtervoegsel -aal


intra-uterien

afleiding van uterus met het voorvoegsel intra-

intra-uteriener (uninflected comparative)
intra-uterienst (uninflected superlative)
intra-uteriene (inflected positive)
intra-uterienere (inflected comparative)
intra-uterienste (inflected superlative)
intra-uteriens (partitive positive)
intra-uterieners (partitive comparative)

binnen de baarmoeder gelegen, plaatsvindend, aangebracht


intracranieel

afleiding van cranium (schedel) met het voorvoegsel intra- met het achtervoegsel -eel

intracraniëler (uninflected comparative)
intracranieelst (uninflected superlative)
intracraniële (inflected positive)
intracraniëlere (inflected comparative)
intracranieelste (inflected superlative)
intracranieels (partitive positive)
intracraniëlers (partitive comparative)


langschedelig

Samenstellende afleiding van lang en schedel met het achtervoegsel -ig

langschedeliger (uninflected comparative)
langschedeligst (uninflected superlative)
langschedelige (inflected positive)
langschedeligere (inflected comparative)
langschedeligste (inflected superlative)
langschedeligs (partitive positive)
langschedeligers (partitive comparative)

met een naar verhouding lange, smalle schedel (van mensen)


gebitselement

samenstelling van gebit zn en element zn met het invoegsel -s-

tand of kies, elk van de harde delen die zich in twee rijen in de kaak van een dier bevinden