stijlfiguur

stijlfiguren (plural)
stijlfiguurtje (diminutive singular)
stijlfiguurtjes (diminutive plural)

uitdrukking die door bijzondere formulering of door afwijking van de gebruikelijke zinsbouw een bepaald effect veroorzaakt


parataxis

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘nevenschikking’ voor het eerst aangetroffen in 1912

met het voorvoegsel para- met het achtervoegsel -taxis

nevenschikking van woorden met dezelfde, verwante of tegengestelde betekenis


hypercorrectie

afgeleid van correctie met het voorvoegsel hyper-

onjuiste vorm die die ontstaat doordat een op zichzelf correcte vorm ten onrechte is opgevat als een fout die verbeterd moet worden

Omdat in de volksmond een 'kopje koffie' vaak als 'koppie koffie' werd uitgesproken, hoorde je bij mensen die niet ordinair wilde lijken soms de hypercorrectie 'kopje kofje'.


cliché

Leenwoord uit het Frans. In de betekenis van ‘drukplaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1892 . In de betekenis van ‘afgezaagde uitspraak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950

clichés (plural)
clicheetje (diminutive singular)
clicheetjes (diminutive plural)

beschrijving, uitdrukking of stijlfiguur, die te veel of fout gebruikt is, zodat het aan betekenis verloren heeft

Hoewel ik er vaak was geweest en de klinkende namen van Titiaan en Tintoretto achteloos door soireetjes had laten rollen, hoewel ik geroutineerd in mijn krant bleef lezen terwijl de vuurrode hogesnelheidstrein mij over de landverbinding van Mestre naar de oude stad bracht en veelbetekenend begon af te remmen, en hoewel ik mij had voorgenomen om mijn entree in de stad met een praktische instelling te benaderen en enige eventuele beroering van het gemoed uit te stellen totdat ik goed en wel was geïnstalleerd, moest ik even naar adem happen toen ik het station uit liep en het breekbare, pastelkleurige cliché van de stad aan het groene water zich onbekommerd en schijnbaar onschuldig voor mij ontvouwde.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 21

Het is een cliché, maar daarom niet minder waar.

Wij weten inmiddels allemaal dat drank meer kapotmaakt dan je lief is, nietwaar? Een cliché, maar wel eentje met een hoog waarheidsgehalte.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


glottologie

afgeleid van het Griekse 'glōttís' (tong, taal) met het achtervoegsel -logie


glottoloog

afgeleid van het Griekse 'glōttís' (tong, taal) met het achtervoegsel -loog

glottologen (plural)
glottoloogje (diminutive singular)
glottoloogjes (diminutive plural)


construeren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samenstellen’ voor het eerst aangetroffen in 1663

afgeleid niet van het Franse construire maar van het Latijnse 'cōnstruere' (met het voorvoegsel con-) met het achtervoegsel -eren

construeerde (past)
geconstrueerd (past participle)
te construeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen construeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen construeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geconstrueerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geconstrueerd (active infinitive perfect present long-form)
geconstrueerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geconstrueerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
construerend (imperfect participle)
geconstrueerd (past participle)
construere (subjunctive)
construeer (indicative imperfect present singular first-person)
construeert (indicative imperfect present singular second-person)
construeert (indicative imperfect present singular second-person)
construeert (indicative imperfect present singular second-person)
construeert (indicative imperfect present singular third-person)
construeerde (indicative imperfect past singular first-person)
construeerde (indicative imperfect past singular second-person)
construeerde (indicative imperfect past singular second-person)
construeerde (indicative imperfect past singular second-person)
construeerde (indicative imperfect past singular third-person)
construeerden (indicative imperfect past plural first-person)
construeerden (indicative imperfect past plural second-person)
construeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal construeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult construeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal construeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult construeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal construeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult construeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal construeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen construeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen construeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen construeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou construeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou construeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) construeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt construeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou construeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden construeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden construeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden construeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geconstrueerd (perfect present first-person)
hebt geconstrueerd (perfect present second-person)
hebt geconstrueerd (perfect present second-person)
heeft geconstrueerd (perfect present second-person)
hebt geconstrueerd (perfect present second-person)
heeft geconstrueerd (perfect present third-person)
hebben geconstrueerd (perfect present first-person)
hebben geconstrueerd (perfect present second-person)
hebben geconstrueerd (perfect present third-person)
had geconstrueerd (perfect past first-person)
had geconstrueerd (perfect past second-person)
had geconstrueerd (perfect past second-person)
hadt geconstrueerd (perfect past second-person)
had geconstrueerd (perfect past third-person)
hadden geconstrueerd (perfect past first-person)
hadden geconstrueerd (perfect past second-person)
hadden geconstrueerd (perfect past third-person)
zal geconstrueerd hebben (perfect future first-person)
zal geconstrueerd hebben (perfect future second-person)
zult geconstrueerd hebben (perfect future second-person)
zult geconstrueerd hebben (perfect future second-person)
zal geconstrueerd hebben (perfect future second-person)
zult geconstrueerd hebben (perfect future second-person)
zal geconstrueerd hebben (perfect future third-person)
zullen geconstrueerd hebben (perfect future first-person)
zullen geconstrueerd hebben (perfect future second-person)
zullen geconstrueerd hebben (perfect future third-person)
zou geconstrueerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geconstrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconstrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconstrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconstrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconstrueerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geconstrueerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geconstrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geconstrueerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geconstrueerd (impersonal passive present imperfect)
er is geconstrueerd (impersonal passive present perfect)
er werd geconstrueerd (impersonal passive past imperfect)
er was geconstrueerd (impersonal passive past perfect)
er zal geconstrueerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geconstrueerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geconstrueerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geconstrueerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geconstrueerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geconstrueerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geconstrueerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geconstrueerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geconstrueerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geconstrueerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geconstrueerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geconstrueerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geconstrueerd (singular imperfect present first-person)
wordt geconstrueerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconstrueerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconstrueerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconstrueerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geconstrueerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geconstrueerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geconstrueerd (singular imperfect present third-person)
werd geconstrueerd (singular imperfect past first-person)
werd geconstrueerd (singular imperfect past second-person)
werd geconstrueerd (singular imperfect past second-person)
werdt geconstrueerd (singular imperfect past second-person)
werd geconstrueerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geconstrueerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geconstrueerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geconstrueerd (singular imperfect past third-person)
zal geconstrueerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geconstrueerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geconstrueerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geconstrueerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geconstrueerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geconstrueerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geconstrueerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geconstrueerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geconstrueerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geconstrueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geconstrueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geconstrueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geconstrueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geconstrueerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geconstrueerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geconstrueerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geconstrueerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geconstrueerd (perfect present first-person)
bent geconstrueerd (perfect present second-person)
bent geconstrueerd (perfect present second-person)
is geconstrueerd (perfect present second-person)
zijt geconstrueerd (perfect present second-person)
is geconstrueerd (perfect present third-person)
zijn geconstrueerd (perfect present first-person)
zijn geconstrueerd (perfect present second-person)
zijn geconstrueerd (perfect present third-person)
was geconstrueerd (perfect past first-person)
was geconstrueerd (perfect past second-person)
was geconstrueerd (perfect past second-person)
waart geconstrueerd (perfect past second-person)
was geconstrueerd (perfect past third-person)
waren geconstrueerd (perfect past first-person)
waren geconstrueerd (perfect past second-person)
waren geconstrueerd (perfect past third-person)
zal geconstrueerd zijn (perfect future first-person)
zult geconstrueerd zijn (perfect future second-person)
zult geconstrueerd zijn (perfect future second-person)
zult geconstrueerd zijn (perfect future second-person)
zal geconstrueerd zijn (perfect future third-person)
zullen geconstrueerd zijn (perfect future first-person)
zullen geconstrueerd zijn (perfect future second-person)
zullen geconstrueerd zijn (perfect future third-person)
zou geconstrueerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geconstrueerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geconstrueerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geconstrueerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geconstrueerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geconstrueerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geconstrueerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geconstrueerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geconstrueerd zijn (perfect conditional third-person)

naar het gebruik en de regels van taal samenvoegen


expansie

Naamwoord van handeling van expanderen met het achtervoegsel -ie

afgeleid van het Franse expansion of daarvoor van het Latijnse 'expānsio' (met het voorvoegsel ex-)

het gaan overheersen van klanken en vormen buiten het gebied waar zij oorspronkelijk thuishoren


taalvervuiling

Een ergerlijk staaltje taalvervuiling.


taalpolitiek

beleid om het gebruik van een taal te bevorderen of te reguleren, of de status van die taal te beïnvloeden

De taalpolitiek van de overheid.


overdrachtelijk

Afgeleid van overdracht met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

overdrachtelijker (uninflected comparative)
overdrachtelijkst (uninflected superlative)
overdrachtelijke (inflected positive)
overdrachtelijkere (inflected comparative)
overdrachtelijkste (inflected superlative)
overdrachtelijks (partitive positive)
overdrachtelijkers (partitive comparative)

bij uitbreiding, wanneer er een ruimere interpretatie dan gebruikelijk aan wordt gegeven

De letterlijke en overdrachtelijke betekenis van het woord.

Maar vader is dus een struisvogel in de overdrachtelijke betekenis.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


interjectie

afgeleid van het Latijnse iacere (werpen) met het voorvoegsel inter-


ploffer

afgeleid van ploffen met het achtervoegsel -er

ploffers (plural)
ploffertje (diminutive singular)
ploffertjes (diminutive plural)


audiolinguaal

afgeleid van linguaal met het voorvoegsel audio-

betrekking hebbend op het luisteren en spreken


subordinatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ondergeschiktheid’ voor het eerst aangetroffen in 1706

Naamwoord van handeling van subordineren met het achtervoegsel -atie


kwantor

afgeleid van kwant, kwantum of quantum met het achtervoegsel -or

kwantoren (plural)
kwantortje (diminutive singular)
kwantortjes (diminutive plural)

in de syntaxis een determinator die meer informatie verschaft over de al dan niet telbare hoeveelheid van het woord waar het bij hoort (meestal een zelfstandig naamwoord


determinator

Naamwoord van handeling van determineren met het achtervoegsel -ator

determinatoren (plural)
determinators (plural)
determinatortje (diminutive singular)
determinatortjes (diminutive plural)

woord dat samen met een zelfstandig naamwoord een nominale woordgroep vormt


substandaard

afgeleid van standaard met het voorvoegsel sub-

niet aan de normen van de standaardtaal beantwoordend


substantiveren

afgeleid van het Franse substantiver met het achtervoegsel -eren

substantiveerde (past)
gesubstantiveerd (past participle)
te substantiveren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen substantiveren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen substantiveren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesubstantiveerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesubstantiveerd (active infinitive perfect present long-form)
gesubstantiveerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesubstantiveerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
substantiverend (imperfect participle)
gesubstantiveerd (past participle)
substantivere (subjunctive)
substantiveer (indicative imperfect present singular first-person)
substantiveert (indicative imperfect present singular second-person)
substantiveert (indicative imperfect present singular second-person)
substantiveert (indicative imperfect present singular second-person)
substantiveert (indicative imperfect present singular third-person)
substantiveerde (indicative imperfect past singular first-person)
substantiveerde (indicative imperfect past singular second-person)
substantiveerde (indicative imperfect past singular second-person)
substantiveerde (indicative imperfect past singular second-person)
substantiveerde (indicative imperfect past singular third-person)
substantiveerden (indicative imperfect past plural first-person)
substantiveerden (indicative imperfect past plural second-person)
substantiveerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal substantiveren (indicative imperfect future singular first-person)
zult substantiveren (indicative imperfect future singular second-person)
zal substantiveren (indicative imperfect future singular second-person)
zult substantiveren (indicative imperfect future singular second-person)
zal substantiveren (indicative imperfect future singular second-person)
zult substantiveren (indicative imperfect future singular second-person)
zal substantiveren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen substantiveren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen substantiveren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen substantiveren (indicative imperfect future plural third-person)
zou substantiveren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou substantiveren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) substantiveren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt substantiveren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou substantiveren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden substantiveren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden substantiveren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden substantiveren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesubstantiveerd (perfect present first-person)
hebt gesubstantiveerd (perfect present second-person)
hebt gesubstantiveerd (perfect present second-person)
heeft gesubstantiveerd (perfect present second-person)
hebt gesubstantiveerd (perfect present second-person)
heeft gesubstantiveerd (perfect present third-person)
hebben gesubstantiveerd (perfect present first-person)
hebben gesubstantiveerd (perfect present second-person)
hebben gesubstantiveerd (perfect present third-person)
had gesubstantiveerd (perfect past first-person)
had gesubstantiveerd (perfect past second-person)
had gesubstantiveerd (perfect past second-person)
hadt gesubstantiveerd (perfect past second-person)
had gesubstantiveerd (perfect past third-person)
hadden gesubstantiveerd (perfect past first-person)
hadden gesubstantiveerd (perfect past second-person)
hadden gesubstantiveerd (perfect past third-person)
zal gesubstantiveerd hebben (perfect future first-person)
zal gesubstantiveerd hebben (perfect future second-person)
zult gesubstantiveerd hebben (perfect future second-person)
zult gesubstantiveerd hebben (perfect future second-person)
zal gesubstantiveerd hebben (perfect future second-person)
zult gesubstantiveerd hebben (perfect future second-person)
zal gesubstantiveerd hebben (perfect future third-person)
zullen gesubstantiveerd hebben (perfect future first-person)
zullen gesubstantiveerd hebben (perfect future second-person)
zullen gesubstantiveerd hebben (perfect future third-person)
zou gesubstantiveerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gesubstantiveerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesubstantiveerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstantiveerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstantiveerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesubstantiveerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesubstantiveerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesubstantiveerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesubstantiveerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesubstantiveerd (impersonal passive present imperfect)
er is gesubstantiveerd (impersonal passive present perfect)
er werd gesubstantiveerd (impersonal passive past imperfect)
er was gesubstantiveerd (impersonal passive past perfect)
er zal gesubstantiveerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesubstantiveerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesubstantiveerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesubstantiveerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesubstantiveerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesubstantiveerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesubstantiveerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesubstantiveerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesubstantiveerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesubstantiveerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesubstantiveerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesubstantiveerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesubstantiveerd (singular imperfect present first-person)
wordt gesubstantiveerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesubstantiveerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesubstantiveerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesubstantiveerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gesubstantiveerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gesubstantiveerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gesubstantiveerd (singular imperfect present third-person)
werd gesubstantiveerd (singular imperfect past first-person)
werd gesubstantiveerd (singular imperfect past second-person)
werd gesubstantiveerd (singular imperfect past second-person)
werdt gesubstantiveerd (singular imperfect past second-person)
werd gesubstantiveerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gesubstantiveerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gesubstantiveerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gesubstantiveerd (singular imperfect past third-person)
zal gesubstantiveerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gesubstantiveerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesubstantiveerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesubstantiveerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gesubstantiveerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesubstantiveerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesubstantiveerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesubstantiveerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesubstantiveerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesubstantiveerd (perfect present first-person)
bent gesubstantiveerd (perfect present second-person)
bent gesubstantiveerd (perfect present second-person)
is gesubstantiveerd (perfect present second-person)
zijt gesubstantiveerd (perfect present second-person)
is gesubstantiveerd (perfect present third-person)
zijn gesubstantiveerd (perfect present first-person)
zijn gesubstantiveerd (perfect present second-person)
zijn gesubstantiveerd (perfect present third-person)
was gesubstantiveerd (perfect past first-person)
was gesubstantiveerd (perfect past second-person)
was gesubstantiveerd (perfect past second-person)
waart gesubstantiveerd (perfect past second-person)
was gesubstantiveerd (perfect past third-person)
waren gesubstantiveerd (perfect past first-person)
waren gesubstantiveerd (perfect past second-person)
waren gesubstantiveerd (perfect past third-person)
zal gesubstantiveerd zijn (perfect future first-person)
zult gesubstantiveerd zijn (perfect future second-person)
zult gesubstantiveerd zijn (perfect future second-person)
zult gesubstantiveerd zijn (perfect future second-person)
zal gesubstantiveerd zijn (perfect future third-person)
zullen gesubstantiveerd zijn (perfect future first-person)
zullen gesubstantiveerd zijn (perfect future second-person)
zullen gesubstantiveerd zijn (perfect future third-person)
zou gesubstantiveerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gesubstantiveerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesubstantiveerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstantiveerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstantiveerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesubstantiveerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesubstantiveerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesubstantiveerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesubstantiveerd zijn (perfect conditional third-person)


substantivisch

afgeleid van substantief met het achtervoegsel -isch

substantivischer (uninflected comparative)
substantivische (inflected positive)
substantivischere (inflected comparative)
substantivischers (partitive comparative)

als met de betekenis of functie van een substantief


argotisme

afgeleid van argot met het achtervoegsel -isme

argotismetje (diminutive singular)
argotismetjes (diminutive plural)

een aanduiding voor slang, straattaal of Bargoens


pluraal

pluraler (uninflected comparative)
pluraalst (uninflected superlative)
plurale (inflected positive)
pluralere (inflected comparative)
pluraalste (inflected superlative)
pluraals (partitive positive)
pluralers (partitive comparative)


meervoudig

Afgeleid van meervoud met het achtervoegsel -ig

meervoudige (inflected positive)
meervoudigs (partitive positive)


comparatisme

afgeleid van comparatief, wat weer van het Latijnse 'comparativus' is, van 'comparare' (vergelijken) (met het voorvoegsel com-), met het achtervoegsel -isme

vergelijkende taal- of literatuurwetenschap


consonantisme

afgeleid van consonant met het achtervoegsel -isme

het aan een taal eigen systeem van medeklinkers


letterkorting

Dendermonde, door letterkorting Termonde, en in het latyn Terramonda genoemd.


analfabetisch

afgeleid van alfabet met het voorvoegsel an- met het achtervoegsel -isch

analfabetischer (uninflected comparative)
analfabetische (inflected positive)
analfabetischere (inflected comparative)
analfabetischers (partitive comparative)


bijvoeglijk

afgeleid van bijvoeg (stam van het werkwoord bijvoegen) met het achtervoegsel -lijk

bijvoeglijker (uninflected comparative)
bijvoeglijkst (uninflected superlative)
bijvoeglijke (inflected positive)
bijvoeglijkere (inflected comparative)
bijvoeglijkste (inflected superlative)
bijvoeglijks (partitive positive)
bijvoeglijkers (partitive comparative)

Een bijvoeglijk naamwoord zegt wat over een zelfstandig naamwoord of een voornaamwoord.

De lange, dikke, domme man is wel aardig. In deze zin zijn lange, dikke, domme en aardig bijvoeglijk naamwoorden.


-eem

gebruikt in taalkundige termen die gevormd zijn naar analogie van foneem ter aanduiding van een taaleenheid van een bepaald type b.v. morfeem, morfoneem, syntagmeem, toneem


morfoneem

morfonemen (plural)
morfoneempje (diminutive singular)
morfoneempjes (diminutive plural)

foneem als element in morfemen; eenheid van representatie in de morfonologie


infix

In de betekenis van ‘tussengevoegd element’ voor het eerst aangetroffen in 1974.

Leenwoord uit Latijn infixum, verleden deelwoord van infigere ‘vasthechten, steken in’.

infixen (plural)
infixje (diminutive singular)
infixjes (diminutive plural)

een gebonden morfeem dat op gelijksoortige manier als een interfix wordt ingevoegd, maar dat wel extra betekenis draagt (het voornaamste verschil tussen een infix en een interfix is dat een interfix niet binnenin een morfeem maar tussen twee morfemen in wordt geplaatst).


velaar

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘klank geproduceerd door contact met het zacht gehemelte’ voor het eerst aangetroffen in 1902

spraakklank die tegen het zachte gehemelte gevormd wordt


labiodentaal

In de betekenis van ‘met de onderlip en boventanden gevormd’ voor het eerst aangetroffen in 1886

van het Latijnse 'labium' (lip) + dens (2e nv. dentis) [tand]

labiodental

medeklinker, gevormd met onderlip en boventanden

labiodentalen (plural)
labiodentaaltje (diminutive singular)
labiodentaaltjes (diminutive plural)

Een ander spoor van de overgang van bilabiaal tot labiodentaal zag Verdenius in het feit, dat gaeuwe vrij spoedig uit de kluchtentaal verdween.


labiaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘lip-’ voor het eerst aangetroffen in 1824

van het Latijnse 'labium' (lip) met het achtervoegsel -aal

labial

met de lippen gevormde medeklinker, lipklank


alveolaar

van het Latijnse 'alveolus' = (uithollinkje)

consonant bij de vorming waarvan de tongpunt de bovenste tandkas of superieure alveolare rand raakt


alveolaar

gevormd met de tongpunt tegen de tongkassen


laryngaal

van het Latijnse 'larynx' (strottenhoofd)

medeklinker die in het strottenhoofd gevormd wordt, zoals de h, keelletter


gutturaal

Leenwoord van het Frans guttural, in de betekenis van ‘keelklank’ voor het eerst aangetroffen in 1832

van het Latijnse 'guttur' (keel) met het achtervoegsel -aal

gutturalen (plural)
gutturaaltje (diminutive singular)
gutturaaltjes (diminutive plural)

keelklank gevormd door de wortel van de tong met de zachte (voor)keelholte contact te laten houden


combinatoriek

het geheel aan collocaties, (vaste verbindingen in een taal)


collocatie

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘vaste verbinding van twee of meer woorden’ voor het eerst aangetroffen in 1984

afgeleid van het Latijnse locus (plaats) ('collocatio' = samenplaatsen) met het voorvoegsel col-

afgeleid van het Franse collocation (met het voorvoegsel col-)

Naamwoord van handeling van colloqueren met het achtervoegsel -atie

min of meer vaste combinatie van woorden

Het is met name moeilijk om de woordvolgorde van een dergelijke collocatie te wijzigen zonder meteen ook het idiomatische karakter ervan aan te tasten.


comparatist

van het Latijnse 'comparare' compareren (vergelijken) (met het voorvoegsel com-) met het achtervoegsel -ist

beoefenaar van, deskundige op het gebied van de comparatieve taalwetenschap of literatuurwetenschap


comparatistisch

afgeleid van comparatist met het achtervoegsel -isch

volgens de methode van de comparatieve taalwetenschap


taalcompetentie

het vermogen om een taal voort te brengen en te begrijpen


taalcompensatie

geleidelijke opheffing van taalachterstand bij o.a. dialectsprekende kinderen


compositum

In de betekenis van ‘wat samengesteld is’ voor het eerst aangetroffen in 1847.

Leenwoord uit Latijn compositum, het zelfstandig gebruikt voltooid deelwoord van compōnere ‘samenstellen’, waarvoor zie componeren.

composita (plural)
compositumpje (diminutive singular)
compositumpjes (diminutive plural)


conjunctie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘voegwoord’ voor het eerst aangetroffen in 1552

afgeleid van conjunct met het achtervoegsel -ie


disjunctie

afgeleid van junctie met het voorvoegsel dis-

afgeleid van disjunct met het achtervoegsel -ie


kwantisatie

Naamwoord van handeling van kwantiseren met het achtervoegsel -atie

kwantisaties (plural)
kwantisatietje (diminutive singular)
kwantisatietjes (diminutive plural)

verschijnsel dat iets dat wel waar is voor een taaluiting of entiteit als geheel niet waar is voor één of meerdere onderdelen van de taaluiting of entiteit


causaliteit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘oorzakelijkheid’ voor het eerst aangetroffen in 1799

afgeleid van causaal met het achtervoegsel -iteit

oorzakelijkheid, betrekking van oorzaak en gevolg, oorzakelijke samenhang


dysmelie

afgeleid van het Griekse 'melos' (lid, ledemaat) met het voorvoegsel dys-

dysmelieën (plural)
dysmelietje (diminutive singular)
dysmelietjes (diminutive plural)

niet-harmoniërende verbinding van zinsdelen of woordfuncties


turbotaal

intensiverende samenstelling van turbo zn en taal zn , in de betekenis van ‘modieus taalgebruik’ voor het eerst aangetroffen in 1987

turbotalen (plural)
turbotaaltje (diminutive singular)
turbotaaltjes (diminutive plural)

Gewichtige woordenboeken mogen in dit tijdsgewricht dan weinig aantrekkingskracht hebben, voor taalvernieuwing, turbotaal, trends, hippe neologismen, is bij jongeren wel degelijk belangstelling.

Weblink bron
Jan Kuitenbrouwer
 “Van Dale swaffelt de taal kapot” (19 december 2008) op nrc.nl


finaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uiteindelijk, tot het einde toe’ voor het eerst aangetroffen in 1516

afgeleid van het Latijnse finis met het achtervoegsel -aal

finaler (uninflected comparative)
finaalst (uninflected superlative)
finale (inflected positive)
finalere (inflected comparative)
finaalste (inflected superlative)
finaals (partitive positive)
finalers (partitive comparative)


adhortatief

afgeleid van adhortatie met het achtervoegsel -ief

aansporende werkwoordsvorm en is een archaïsche en minder bevelende vorm van de imperatief


attractie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘aantrekking(skracht)’ voor het eerst aangetroffen in 1568

afgeleid van het Franse attraction of daarvoor van het Latijn

zinsbouw op grond van betekenisassociatie, niet van grammaticaal verband


appellatief

afgeleid van appellatie met het achtervoegsel -ief

appellatieven (plural)
appellatiefje (diminutive singular)
appellatiefjes (diminutive plural)


concessief

afgeleid van concessie (met het voorvoegsel con-) met het achtervoegsel -ief

voegwoord waarmee een toegeving wordt uitgedrukt


tangconstructie

constructie waarbij het object of een bepaling als een tang ingeklemd wordt tussen elementen in een zin die bij elkaar horen


zinsconstructie

samenstelling van zin en constructie met het invoegsel -s-

syntactische samenstelling van een volzin


demonstratief

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘aanwijzend voornaamwoord’ voor het eerst aangetroffen in 1638

afgeleid van demonstratie met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Franse démonstratif of daarvoor van het Latijnse 'demonstrativus'

aanwijzend voornaamwoord (pronomen demonstrativum)


denominatief

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘van een naamwoord afgeleid’ voor het eerst aangetroffen in 1625

afgeleid van nominatie met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Latijnse 'denominativus'

werkwoord dat van een naamwoord is afgeleid


denotatie

Naamwoord van handeling van noteren met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -atie

afgeleid van het Franse dénotation of daarvoor van het Latijnse 'denotatio'

vaste grondbetekenis van een woord of woordgroep in tegenstelling tot eventuele bijbetekenissen, de concrete betekenis van het woord


denotatief

afgeleid van denotatie met het achtervoegsel -ief

denotatiever (uninflected comparative)
denotatiefst (uninflected superlative)
denotatieve (inflected positive)
denotatievere (inflected comparative)
denotatiefste (inflected superlative)
denotatiefs (partitive positive)
denotatievers (partitive comparative)

met betrekking tot de concrete betekenis


derivatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afleiding’ voor het eerst aangetroffen in 1650

Naamwoord van handeling van deriveren met het achtervoegsel -atie of daarvoor van het Latijnse 'derivatio'

vorming van nieuwe woorden door het toevoegen van affixen aan andere woorden of morfemen


distinctief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘onderscheidend’ voor het eerst aangetroffen in 1824

afgeleid van distinctie met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Franse distinctif of daarvoor van het Latijnse 'distinctivus'


consecutief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘opeenvolgend’ voor het eerst aangetroffen in 1669

afgeleid van het Franse consécutif of daarvoor van het Latijnse 'consecutivus' (met het voorvoegsel con-)

consecutiever (uninflected comparative)
consecutiefst (uninflected superlative)
consecutieve (inflected positive)
consecutievere (inflected comparative)
consecutiefste (inflected superlative)
consecutiefs (partitive positive)
consecutievers (partitive comparative)

dienend om een opeenvolging aan te wijzen


ejectief

afgeleid van ejectie met het achtervoegsel -ief

ejectieven (plural)
ejectiefje (diminutive singular)
ejectiefjes (diminutive plural)

medeklinker die gevormd wordt door mondholte en stembanden af te sluiten en vervolgens in een keer te openen met als effect een klapzoengeluid


enumeratie

Naamwoord van handeling van enumereren met het achtervoegsel -atie

afgeleid van het Franse énumération of daarvoor van het Latijnse 'enumeratio'

enumeraties (plural)
enumeratietje (diminutive singular)
enumeratietjes (diminutive plural)

stijlfiguur waarbij een opsomming wordt gebruikt om iets te benadrukken


flecteren

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verbuigen’ voor het eerst aangetroffen in 1650

flecteerde (past)
geflecteerd (past participle)
te flecteren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen flecteren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen flecteren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geflecteerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geflecteerd (active infinitive perfect present long-form)
geflecteerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geflecteerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
flecterend (imperfect participle)
geflecteerd (past participle)
flectere (subjunctive)
flecteer (indicative imperfect present singular first-person)
flecteert (indicative imperfect present singular second-person)
flecteert (indicative imperfect present singular second-person)
flecteert (indicative imperfect present singular second-person)
flecteert (indicative imperfect present singular third-person)
flecteerde (indicative imperfect past singular first-person)
flecteerde (indicative imperfect past singular second-person)
flecteerde (indicative imperfect past singular second-person)
flecteerde (indicative imperfect past singular second-person)
flecteerde (indicative imperfect past singular third-person)
flecteerden (indicative imperfect past plural first-person)
flecteerden (indicative imperfect past plural second-person)
flecteerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal flecteren (indicative imperfect future singular first-person)
zult flecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal flecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult flecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal flecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult flecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal flecteren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen flecteren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen flecteren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen flecteren (indicative imperfect future plural third-person)
zou flecteren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou flecteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) flecteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt flecteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou flecteren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden flecteren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden flecteren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden flecteren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geflecteerd (perfect present first-person)
hebt geflecteerd (perfect present second-person)
hebt geflecteerd (perfect present second-person)
heeft geflecteerd (perfect present second-person)
hebt geflecteerd (perfect present second-person)
heeft geflecteerd (perfect present third-person)
hebben geflecteerd (perfect present first-person)
hebben geflecteerd (perfect present second-person)
hebben geflecteerd (perfect present third-person)
had geflecteerd (perfect past first-person)
had geflecteerd (perfect past second-person)
had geflecteerd (perfect past second-person)
hadt geflecteerd (perfect past second-person)
had geflecteerd (perfect past third-person)
hadden geflecteerd (perfect past first-person)
hadden geflecteerd (perfect past second-person)
hadden geflecteerd (perfect past third-person)
zal geflecteerd hebben (perfect future first-person)
zal geflecteerd hebben (perfect future second-person)
zult geflecteerd hebben (perfect future second-person)
zult geflecteerd hebben (perfect future second-person)
zal geflecteerd hebben (perfect future second-person)
zult geflecteerd hebben (perfect future second-person)
zal geflecteerd hebben (perfect future third-person)
zullen geflecteerd hebben (perfect future first-person)
zullen geflecteerd hebben (perfect future second-person)
zullen geflecteerd hebben (perfect future third-person)
zou geflecteerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geflecteerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geflecteerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geflecteerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geflecteerd (impersonal passive present imperfect)
er is geflecteerd (impersonal passive present perfect)
er werd geflecteerd (impersonal passive past imperfect)
er was geflecteerd (impersonal passive past perfect)
er zal geflecteerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geflecteerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geflecteerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geflecteerd zijn (impersonal passive conditional perfect)


deflecteren

afgeleid van flecteren met het voorvoegsel de-

deflecteerde (past)
gedeflecteerd (past participle)
te deflecteren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen deflecteren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen deflecteren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedeflecteerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedeflecteerd (active infinitive perfect present long-form)
gedeflecteerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedeflecteerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
deflecterend (imperfect participle)
gedeflecteerd (past participle)
deflectere (subjunctive)
deflecteer (indicative imperfect present singular first-person)
deflecteert (indicative imperfect present singular second-person)
deflecteert (indicative imperfect present singular second-person)
deflecteert (indicative imperfect present singular second-person)
deflecteert (indicative imperfect present singular third-person)
deflecteerde (indicative imperfect past singular first-person)
deflecteerde (indicative imperfect past singular second-person)
deflecteerde (indicative imperfect past singular second-person)
deflecteerde (indicative imperfect past singular second-person)
deflecteerde (indicative imperfect past singular third-person)
deflecteerden (indicative imperfect past plural first-person)
deflecteerden (indicative imperfect past plural second-person)
deflecteerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal deflecteren (indicative imperfect future singular first-person)
zult deflecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal deflecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult deflecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal deflecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult deflecteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal deflecteren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen deflecteren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen deflecteren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen deflecteren (indicative imperfect future plural third-person)
zou deflecteren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou deflecteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) deflecteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt deflecteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou deflecteren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden deflecteren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden deflecteren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden deflecteren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedeflecteerd (perfect present first-person)
hebt gedeflecteerd (perfect present second-person)
hebt gedeflecteerd (perfect present second-person)
heeft gedeflecteerd (perfect present second-person)
hebt gedeflecteerd (perfect present second-person)
heeft gedeflecteerd (perfect present third-person)
hebben gedeflecteerd (perfect present first-person)
hebben gedeflecteerd (perfect present second-person)
hebben gedeflecteerd (perfect present third-person)
had gedeflecteerd (perfect past first-person)
had gedeflecteerd (perfect past second-person)
had gedeflecteerd (perfect past second-person)
hadt gedeflecteerd (perfect past second-person)
had gedeflecteerd (perfect past third-person)
hadden gedeflecteerd (perfect past first-person)
hadden gedeflecteerd (perfect past second-person)
hadden gedeflecteerd (perfect past third-person)
zal gedeflecteerd hebben (perfect future first-person)
zal gedeflecteerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeflecteerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeflecteerd hebben (perfect future second-person)
zal gedeflecteerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeflecteerd hebben (perfect future second-person)
zal gedeflecteerd hebben (perfect future third-person)
zullen gedeflecteerd hebben (perfect future first-person)
zullen gedeflecteerd hebben (perfect future second-person)
zullen gedeflecteerd hebben (perfect future third-person)
zou gedeflecteerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gedeflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedeflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedeflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedeflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedeflecteerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedeflecteerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedeflecteerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedeflecteerd hebben (perfect conditional third-person)

verdwijning van de buigingsuitgangen vertonen


metaforisch

afgeleid van metafoor met het achtervoegsel -isch

metaforischer (uninflected comparative)
metaforische (inflected positive)
metaforischere (inflected comparative)
metaforischers (partitive comparative)


generatief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘geslachtelijk, voortbrengend’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van generatie met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Franse génératif of daarvoor van het Latijnse 'generativus'

generatiever (uninflected comparative)
generatiefst (uninflected superlative)
generatieve (inflected positive)
generatievere (inflected comparative)
generatiefste (inflected superlative)
generatiefs (partitive positive)
generatievers (partitive comparative)

met betrekking tot een taalkundige theorie die door de Amerikaanse taalkundige en taalfilosoof Noam Chomsky ontwikkeld is, en die zich bezighoudt met een gepostuleerde, aangeboren, universele grammatica, die de grammaticale structuren van alle menselijke talen voort zou hebben gebracht ("gegenereerd").


geslachtsregel

samenstelling van geslacht en regel met het invoegsel -s-

geslachtsregels (plural)
geslachtsregeltje (diminutive singular)
geslachtsregeltjes (diminutive plural)

regel om het genus van zelfstandige naamwoorden te bepalen (als dat al mogelijk is)


implosief

afgeleid van implosie met het achtervoegsel -ief

implosieven (plural)
implosiefje (diminutive singular)
implosiefjes (diminutive plural)

spraakklank die wordt gevormd door tegelijk de mondholte te openen en de lucht naar binnen te zuigen


predicatief

via het Frans prédicatif of rechtstreeks uit het Latijn praedicativus; op te vatten als afleiding van predicaat met het achtervoegsel -ief

predicatieve (inflected positive)
predicatiever (uninflected comparative)
predicatiefst (uninflected superlative)
predicatieve (inflected positive)
predicatievere (inflected comparative)
predicatiefste (inflected superlative)
predicatiefs (partitive positive)
predicatievers (partitive comparative)

Je kunt een bijvoeglijk naamwoord als "lief" zowel predicatief ("een kind dat lief is") als attributief ("een lief kind") gebruiken.


taaltechnologie

kennis en toepassing van de techniek van de kunstmatige voortbrenging van taal (door een computer) zoals b.v. wordt gebruikt in het sprekende navigatiesysteem


intensie

van Latijn intensio "inspanning, strekking"

de begripsinhoud van een woord of woordgroep


interrogatief

afgeleid van interrogatie met het achtervoegsel -ief


mutatief

afgeleid van mutatie met het achtervoegsel -ief

werkwoord dat het overgaan van de ene toestand in de andere uitdrukt

het werkwoord 'inslapen' is een mutatief


voorkeurspelling

spelling die volgens de lijst (van 1954) de voorkeur had boven andere toegelaten vormen


beroepstaal

samenstelling van beroep en taal met het invoegsel -s-

beroepstalen (plural)
beroepstaaltje (diminutive singular)
beroepstaaltjes (diminutive plural)


genoniem

afgeleid van het Griekse 'genos' (schepping, kind, familie) met het achtervoegsel -oniem

genoniemen (plural)
genoniempje (diminutive singular)
genoniempjes (diminutive plural)

algemeen soortwoord dat voor een algemeenheid van begrippen wordt gebruikt, bv. 'doen' voor bedrijven, verrichten, plegen enz


geoniem

: van Duits Geonym, op te vatten als gevormd met het voorvoegsel geo- en met het achtervoegsel -oniem, in de betekenis van ‘woord dat is afgeleid van een aardrijkskundige naam’ voor het eerst aangetroffen in 1995

woord afgeleid van een aardrijkskundige naam

Het meest veelzijdige geoniem is amsterdammertje. De Groene Amsterdammer heeft eens een hele pagina gewijd aan de vele betekenissen van amsterdammertje. Zo kan er onder meer een soort Goudse kaas mee worden aangeduid, een borrel, een gevulde koek, een schenkkannetje, een soort hangklok en natuurlijk het bekende verkeerspaaltje.

Weblink bron
Ewoud Sanders
 “Van eigen bodem” (11 september 1995) op nrc.nl


heteroniem

met het voorvoegsel hetero- en met het achtervoegsel -oniem

heteroniemen (plural)
heteroniempje (diminutive singular)
heteroniempjes (diminutive plural)

een woord met dezelfde spelling als een ander, maar een andere uitspraak en betekenis

'File' is een heteroniem, op zijn Engels uitgesproken betekent het wat anders dan op zijn Nederlands uitgesproken.

synoniem dat in gevoelswaarde (connotatie) of geografische verspreiding afwijkt

Enkele voorbeelden van heteroniemen zijn: knol en ros, verloskundige en vroedvrouw, onderscheid en discriminatie.

Kalversogen, hemdsknoopkes en vuurwortel zijn gewestelijke heteroniemen van moederkruid.


tableau

[1.4] (verkorting) van tableau de chasse

tabel met beperkende regels in een specifieke volgorde, die laat zien hoe volgens de theorie een taalgebruiker tot de beste keus uit een aantal mogelijke vormen komt

In de OT worden de keuzes tussen de kandidaat-vormen uitgedrukt in schema's, gewoonlijk ‘tableaus’ genoemd, waarin een sterretje een schending van een beperking aanduidt. Het vingertje wijst naar de ‘winnende’ kandidaat.

Het enige wat in de tableau bepaald wordt is de positie van de hoofdklemtoon.


anafoor

met het voorvoegsel ana- en met het achtervoegsel -foor

anaforen (plural)
anafoortje (diminutive singular)
anafoortjes (diminutive plural)

voornaamwoord dat verwijst via een in de tekst aanwezig antecedent


inversie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘omkering van de gewone orde’ voor het eerst aangetroffen in 1650

Naamwoord van handeling van inverteren met het achtervoegsel -tie

afgeleid van invers met het achtervoegsel -ie

stijlfiguur waarbij de normale woordvolgorde wordt omgekeerd, woordomzetting


affixoïde

afgeleid van affix met het achtervoegsel -oïde (affixachtig)

woord dat zelfstandig voorkomt, maar dat samenstellingen vormt waarin de oorspronkelijke betekenis plaats heeft gemaakt voor het louter versterken van het andere deel
Zie ook deze uitleg.


taalbegrip

taalbegrippen (plural)
taalbegripje (diminutive singular)
taalbegripjes (diminutive plural)


polysemantisch

afgeleid van semantisch met het voorvoegsel poly-

polysemantischer (uninflected comparative)
polysemantische (inflected positive)
polysemantischere (inflected comparative)
polysemantischers (partitive comparative)

polysemie bezittend (meerdere betekenissen hebbend)


polysyndeton

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘veelverbinding’ voor het eerst aangetroffen in 1663

afgeleid van het Griekse 'sundetos' (samengebonden) met het voorvoegsel poly-

nevenschikking met herhaling van hetzelfde voegwoord


asyndeton

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘zinsverband zonder voegwoorden’ voor het eerst aangetroffen in 1552

afgeleid van het Griekse 'sundetos' (samengebonden) met het voorvoegsel a-


polypersonalisme

afgeleid van personalisme met het voorvoegsel poly-

het in synthetische en polysynthetische talen voorkomende verschijnsel dat een werkwoordsvorm door middel van een of meer morfemen congrueert met meer dan één argument in dezelfde zin


congrueren

afgeleid van het Latijnse congruere (met het voorvoegsel con-)

congrueerde (past)
gecongrueerd (past participle)
te congrueren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen congrueren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen congrueren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gecongrueerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gecongrueerd (active infinitive perfect present long-form)
gecongrueerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gecongrueerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
congruerend (imperfect participle)
gecongrueerd (past participle)
congruere (subjunctive)
congrueer (indicative imperfect present singular first-person)
congrueert (indicative imperfect present singular second-person)
congrueert (indicative imperfect present singular second-person)
congrueert (indicative imperfect present singular second-person)
congrueert (indicative imperfect present singular third-person)
congrueerde (indicative imperfect past singular first-person)
congrueerde (indicative imperfect past singular second-person)
congrueerde (indicative imperfect past singular second-person)
congrueerde (indicative imperfect past singular second-person)
congrueerde (indicative imperfect past singular third-person)
congrueerden (indicative imperfect past plural first-person)
congrueerden (indicative imperfect past plural second-person)
congrueerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal congrueren (indicative imperfect future singular first-person)
zult congrueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal congrueren (indicative imperfect future singular second-person)
zult congrueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal congrueren (indicative imperfect future singular second-person)
zult congrueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal congrueren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen congrueren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen congrueren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen congrueren (indicative imperfect future plural third-person)
zou congrueren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou congrueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) congrueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt congrueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou congrueren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden congrueren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden congrueren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden congrueren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gecongrueerd (perfect present first-person)
hebt gecongrueerd (perfect present second-person)
hebt gecongrueerd (perfect present second-person)
heeft gecongrueerd (perfect present second-person)
hebt gecongrueerd (perfect present second-person)
heeft gecongrueerd (perfect present third-person)
hebben gecongrueerd (perfect present first-person)
hebben gecongrueerd (perfect present second-person)
hebben gecongrueerd (perfect present third-person)
had gecongrueerd (perfect past first-person)
had gecongrueerd (perfect past second-person)
had gecongrueerd (perfect past second-person)
hadt gecongrueerd (perfect past second-person)
had gecongrueerd (perfect past third-person)
hadden gecongrueerd (perfect past first-person)
hadden gecongrueerd (perfect past second-person)
hadden gecongrueerd (perfect past third-person)
zal gecongrueerd hebben (perfect future first-person)
zal gecongrueerd hebben (perfect future second-person)
zult gecongrueerd hebben (perfect future second-person)
zult gecongrueerd hebben (perfect future second-person)
zal gecongrueerd hebben (perfect future second-person)
zult gecongrueerd hebben (perfect future second-person)
zal gecongrueerd hebben (perfect future third-person)
zullen gecongrueerd hebben (perfect future first-person)
zullen gecongrueerd hebben (perfect future second-person)
zullen gecongrueerd hebben (perfect future third-person)
zou gecongrueerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gecongrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gecongrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecongrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecongrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gecongrueerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gecongrueerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gecongrueerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gecongrueerd hebben (perfect conditional third-person)

woorden qua geslacht en getal in overeenstemming brengen

Wordt er vandaag de dag nog wel gecongrueerd?


congruentie

Naamwoord van handeling van congrueren met het achtervoegsel -entie

afgeleid van congruent met het achtervoegsel -ie

overeenkomst van woordvormen in syntactisch verband


polysynthetische taal

Samenstelling van polysynthetische en taal

een taal die in zeer hoge mate synthetisch is hetgeen inhoudt dat er niet alleen zeer veel affixen zijn, maar ook dat deze morfemen meer dan één betekenis kunnen vertegenwoordigen, de zogeheten portmanteaumorfemen


allomorf

afgeleid van het Oudgriekse 'allo' (verschillend), met het voorvoegsel allo- met het achtervoegsel -morf

elk van de verschillende vormen van een morfeem


isomorf

In de betekenis van ‘van dezelfde gedaante’ voor het eerst aangetroffen in 1847

met het voorvoegsel iso- en met het achtervoegsel -morf

lijn waardoor een gebied met bepaalde dialectische buigingsvormen afgebakend wordt


isoglosse

In de betekenis van ‘grenslijn van een taalverschijnsel’ voor het eerst aangetroffen in 1915

afgeleid van het Griekse 'glōssa' (tongval, taal) met het voorvoegsel iso-

lijn op een dialectkaart (isoglossekaart) die gebieden begrenst waarbinnen een bepaald taalverschijnsel voorkomt


deflexie

In de betekenis van ‘verloren gaan van buigingsuitgangen’ voor het eerst aangetroffen in 1898

afgeleid van flexie met het voorvoegsel de-


syllabe

In de betekenis van ‘lettergreep’ voor het eerst aangetroffen in 1568.


isotagme

afgeleid van het Griekse 'tagma' (het rangschikken) met het voorvoegsel iso-

grenslijn van syntactische verschijnselen


isolex

afgeleid van het Latijnse lexis met het voorvoegsel iso-


mentalisme

Afgeleid van mentaal met het achtervoegsel -isme.

theorie dat met de grammatica die de taalkundige beschrijft, een mentale realiteit correspondeert die door introspectie kan worden afgeleid


denominaal

afgeleid van nominaal met het voorvoegsel de-


elliptisch

afgeleid van ellips met het achtervoegsel -isch

elliptischer (uninflected comparative)
elliptische (inflected positive)
elliptischere (inflected comparative)
elliptischers (partitive comparative)


tweeletterwoord

Samenstelling van 'twee letter' en woord

tweeletterwoorden (plural)
tweeletterwoordje (diminutive singular)
tweeletterwoordjes (diminutive plural)

een woord dat met slechts twee letters gespeld wordt

Een tweeletterwoord als "ei" is erg populair bij puzzelaars en spelers van andere woordspelletjes.


fonotaxis

met het voorvoegsel fono- en met het achtervoegsel -taxis

een tak van de fonologie die zich bezighoudt met de toegestane combinaties van fonemen in een taal


hypotaxis

met het voorvoegsel hypo- met het achtervoegsel -taxis


prominentie

afgeleid van prominent met het achtervoegsel -ie

de grotere nadruk op beklemtoonde woorden of syllaben


syneresis

afgeleid van het Griekse 'haireō' [ik neem] met het voorvoegsel syn-

samentrekking van twee klinkers in een lettergreep


synesthesie

In de betekenis van ‘verbinding tussen voorstellingen uit verschillende zintuigsferen’ voor het eerst aangetroffen in 1961

afgeleid van het Griekse 'aísthēsis' (gevoel) met het voorvoegsel syn-

stijlfiguur waarbij er verbinding wordt gelegd tussen twee begrippen uit verschillende zintuigsferen b.v. 'schreeuwende kleuren'


zelfnoemfunctie

gebruik van een woord als subject, object of bepaling in een uitspraak omtrent dit woord zelf


functiewoord

samenstelling van functie en woord ; leenvertaling naar Engels function word.

functiewoorden (plural)
functiewoordje (diminutive singular)
functiewoordjes (diminutive plural)

woord met weinig inhoudelijke betekenis dat dient om de uitdrukking van bepaalde betrekkingen in grammaticaal verband mogelijk te maken, zoals lidwoorden, voorzetsels enz.


relict

Leenwoord uit Duits Relikt, voor het eerst aangetroffen in 1832

een vaak nog gangbaar, maar weinig verbreid taalverschijnsel dat in een oudere taalfase veel vaker voorkwam


donorprincipe

het beginsel dat de schrijfwijze van een woord of woordgroep die afwijkt van de officiële spellingsregels gerespecteerd wordt, omdat de betreffende schrijfwijze in de taal van herkomst gebruikelijk is of omdat een instelling of merk voor die spelling heeft gekozen

Uitgangspunt voor deze lijst was het donorprincipe: men baseerde zich op de officiële naam, zoals hij in de taal van het land zelf geschreven wordt.


assonant

Naamwoord van handeling van assoneren met het achtervoegsel -ant

assonanten (plural)
assonantje (diminutive singular)
assonantjes (diminutive plural)


continuant

Naamwoord van handeling van continueren met het achtervoegsel -ant (met het voorvoegsel con-)

continuanten (plural)
continuantje (diminutive singular)
continuantjes (diminutive plural)

spraakklank bij de articulatie waarvan de luchtstroom niet wordt onderbroken


suppletie

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘aanvulling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1658

het verschijnsel dat er binnen hetzelfde vervoegings- of verbuigingsparadigma verschillende niet-verwante vormen voorkomen

Dit niveau van abstractheid maakt het tamelijk eenvoudig om met morfologisch ingewikkelde gevallen als suppletie om te gaan.


optatie

Naamwoord van handeling van opteren met het achtervoegsel -atie

stijlfiguur waarmee een redenaar op hartstochtelijke wijze een wens uitspreekt


optatief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wensende wijs’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van optatie met het achtervoegsel -ief


spelvariant

woord dat geschreven is in een afwijkende spelling


taalvariant

taalvarianten (plural)
taalvariantje (diminutive singular)
taalvariantjes (diminutive plural)

taalvorm die enigszins van een andere afwijkt


vormvariant

variant van een woord, die alleen qua vorm verschilt


assimilatie

van Frans assimilation, op te vatten als naamwoord van handeling van assimileren met het achtervoegsel -atie, in de betekenis van ‘gelijkmaking’ aangetroffen vanaf 1658
**[4] uit het werk van de Zwitserse 20e eeuwse psycholoog C.G. Jung

gehele of gedeeltelijke gelijkwording van twee aangrenzende of naburige klanken


deficiëntie

afgeleid van deficiënt met het achtervoegsel -ie


sociolinguïstiek

afgeleid van linguïstiek met het voorvoegsel socio-

tak van de linguïstiek die het verband tussen taal en sociale groepen bestudeerd


sociolect

afgeleid van dialect ?? met het voorvoegsel socio-

sociolecten (plural)
sociolectje (diminutive singular)
sociolectjes (diminutive plural)

een taalvariatie die met een specifieke sociale groep verband is


aspiraat

Naamwoord van handeling van aspireren met het achtervoegsel -aat

aspiraten (plural)
aspiraatje (diminutive singular)
aspiraatjes (diminutive plural)

plofgeluid dat ontstaat bij gelijktijdig blazen en openen van de mond


articulatiebasis

articulatiebasissen (plural)
articulatiebases (plural)

aangeboren mond- en keelstand met betrekking tot het spreken


articulatieplaats

plaats waar de articulatie tot stand komt


articulatiepunt

articulatiepunten (plural)
articulatiepuntje (diminutive singular)
articulatiepuntjes (diminutive plural)


glosseem

glossemen (plural)
glosseempje (diminutive singular)
glosseempjes (diminutive plural)

kleinste taaleenheid die een betekenis kan dragen


dissimilatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het ongelijk maken (in taalkunde)’ voor het eerst aangetroffen in 1886

Naamwoord van handeling van dissimileren met het achtervoegsel -atie

verschijnsel dat van twee gelijke, kort op elkaar volgende medeklinkers er één gewijzigd wordt


steenkolenduits

Analoog aan steenkolenengels verwijst de term steenkolenduits naar het vernederlandsen van zinsstructuren of woorden in de Duitse conversaties van Nederlandstaligen , voor het eerst aangetroffen in de jaren 1940, zie vindplaats hieronder.

slecht Duits, met slechte uitspraak en slechte grammatica

Mijn steenkolenduits is na dertien jaar in Duitstalige landen gewoond te hebben toch een stuk beter geworden.

Als leerryk voorbeeld voor de "Nederlandse" soldatensletten, die zich met Duitse soldaten afgeven, bioscopen, theaters en café's bevolken en zich in hun beste steenkolen-Duits aanbieden, ter beschikking van de Moffen pleziertjes stellen, toont ons het door de R.A.F. verspreide blad "De Vliegende Hollander" een foto van Franse vrouwen en meisjes te Cherbourg, welke zich met leden van het bezettingsleger hadden afgegeven, en als straf afstand hebben moeten doen van hun haartooi, een sierraad voor elke vrouw....

KNIP, KNAP, IN EEN WIP, ALLE KOPPEN KAAL GEKNIPT in: De waarheid, Amsterdam (26-08-1944), p. 4 op Delpher.nl


catachrese

onjuist woordgebruik, bijv. door het verwisselen van sterk op elkaar lijkende woorden

De uitdrukking 'de tand des tijds' wordt soms als een voorbeeld van een catachrese gegeven; men benadrukt dan de ‘oneigenlijkheid’ van een dergelijke uitdrukking.


collocationeel

afgeleid van collocatie (met het voorvoegsel col-) met het achtervoegsel -eel

ondergebracht in en geordend volgens een bepaald systeem


temporeel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tijdelijk’ voor het eerst aangetroffen in 1540

afgeleid van het Franse temporel met het achtervoegsel -eel

temporeler (uninflected comparative)
temporeelst (uninflected superlative)
temporele (inflected positive)
temporelere (inflected comparative)
temporeelste (inflected superlative)
temporeels (partitive positive)
temporelers (partitive comparative)

betrekking hebbend op de tijd van werkwoorden


epitheton

via Latijn epitheton van Oudgrieks ἐπίθετον (epítheton) "bijvoeglijk naamwoord, bijnaam", in de betekenis van ‘bijnaam’ voor het eerst aangetroffen in 1663

epitheta (plural)
epithetonnetje (diminutive singular)
epithetonnetjes (diminutive plural)

bijvoeglijk naamwoord of bijvoeglijke bepaling

Richard Groenendijk wilde het aan het slot van zijn optreden bij Jinek (KRO-NCRV) toch even aan de orde stellen. Waarom was hij daar geïntroduceerd als „de Rotterdamse cabaretier”, terwijl je bij Youp van ‘t Hek of Sanne Wallis de Vries toch nooit het epitheton „Amsterdams” zult horen?

Weblink bron
Hans Beerekamp
 “Regiovenster NOS Journaal lost dilemma NPO niet op” (17 februari 2016) op nrc.nl


perfectief

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘een voltooiing uitdrukkend’ voor het eerst aangetroffen in 1928

afgeleid van perfectie met het achtervoegsel -ief

perfectiever (uninflected comparative)
perfectiefst (uninflected superlative)
perfectieve (inflected positive)
perfectievere (inflected comparative)
perfectiefste (inflected superlative)
perfectiefs (partitive positive)
perfectievers (partitive comparative)


possessief

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bezittelijk voornaamwoord’ voor het eerst aangetroffen in 1625

afgeleid van possessie met het achtervoegsel -ief


transitief

met het achtervoegsel -ief van Latijn transitivus, in de betekenis van ‘overgankelijk (werkwoord)’ voor het eerst aangetroffen in 1824

transitiever (uninflected comparative)
transitiefst (uninflected superlative)
transitieve (inflected positive)
transitievere (inflected comparative)
transitiefste (inflected superlative)
transitiefs (partitive positive)
transitievers (partitive comparative)


eerste klasse

in de Bantoetalen een klasse van woorden


psycholinguïstiek

afgeleid van linguïstiek met het voorvoegsel psycho-

studie van de invloed van de menselijke geest op natuurlijke taal en taalgedrag


adverbiaal

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘bijwoordelijk’ voor het eerst aangetroffen in 1895

afgeleid van het Latijnse adverbium (bijwoord) met het achtervoegsel -aal

adverbialer (uninflected comparative)
adverbiaalst (uninflected superlative)
adverbiale (inflected positive)
adverbialere (inflected comparative)
adverbiaalste (inflected superlative)
adverbiaals (partitive positive)
adverbialers (partitive comparative)


etymologicon

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘etymologisch woordenboek’ voor het eerst aangetroffen in 1847

etymologica (plural)
etymologicons (plural)
etymologiconnetje (diminutive singular)
etymologiconnetjes (diminutive plural)


gemeenplaats

In de betekenis van ‘alledaags gezegde’ voor het eerst aangetroffen in 1585

samenstelling van gemeen bn en plaats zn (gemeen = gewoon)

gemeenplaatsen (plural)
gemeenplaatsje (diminutive singular)
gemeenplaatsjes (diminutive plural)

veelvuldig gebruikt gezegde waarvan men de oorspronkelijke kracht niet meer voelt


universale

de nominatief onzijdig van Latijn universalis bn "algemeen, universeel"

verschijnsel dat in haast alle talen voorkomt


alveolair

In de betekenis van ‘bij de tandkassen gevormd (van spraakklanken)’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van alveole met het achtervoegsel -air

consonant bij de vorming waarvan de tongpunt de tandkassen raakt


alveolair

gevormd met de tongpunt tegen de tongkassen


alternantie

afgeleid van het Franse alternance (met het achtervoegsel -antie)

wisseling in de fonetische realisatie van een morfeem


agglutinatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samenkleving’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Naamwoord van handeling van agglutineren met het achtervoegsel -atie

uitbreiding van woorddelen (door het aanbrengen van affixen)


attestatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘formele getuigenverklaring’ voor het eerst aangetroffen in 1537

Naamwoord van handeling van attesteren met het achtervoegsel -atie

het opduiken van een bepaald woord in een corpus [2]

De eerste attestatie in EWN met de datering "ca. 1605" moet geschrapt worden.

“Commiesbrood - (soldatenbrood)”, etymologiebank.nl


vocalisatie

Naamwoord van handeling van vocaliseren met het achtervoegsel -atie

vocalisaties (plural)
vocalisatietje (diminutive singular)
vocalisatietjes (diminutive plural)

het aangeven van de bij geschreven consonanten horende vocalen

overgang van een medeklinker in een halfvocaal


superstraat

van modern Latijn superstratum "bovenlaag"

superstraten (plural)
superstraatje (diminutive singular)
superstraatjes (diminutive plural)

laag die boven een onderlaag (een substraat) ligt

taal die in plaats van een eerdere taal algemeen is geworden

Hij meende op goede gronden te kunnen staande houden, dat de met de mens gegeven functies in twee grote groepen zijn in te delen, die onderling in sub- en superstraat verhouding tot elkaar staan.

Studie-conferentie lichamelijke opvoeding. in: De lichamelijke opvoeding, jrg. 38, nr. 3 (4 februari 1950), Vereeniging van Gymnastiek-Onderwijzers (L. en M.O.) in Nederland, p. 57

Een pidgin(taal) is een taal die ontstaat wanneer sprekers van een of meer talen (de substraattalen of kortweg het substraat) gedwongen worden te communiceren in een taal (de superstraat-taal of het superstraat) die ze niet of niet voldoende kennen.

Weblink bron
Jacques Arends
 De taal van de plantage : Over het ontstaan van het Surinaams Creools in: Hollands Maandblad., 518 jrg. 1991 nr. 1 (januari 1991), Stichting Hollands Maandblad / Uitgeverij Veen, Amsterdam, p. 34


parenthese

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenzin’ voor het eerst aangetroffen in 1650

parenthesen (plural)
parentheses (plural)


woordschikking

woordschikkingen (plural)
woordschikkinkje (diminutive singular)
woordschikkinkjes (diminutive plural)


equivoque

stijlfiguur waarbij een woord door een woordspeling twee betekenissen heeft, vaak met komisch effect


liquida

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘vloeiklank, l en r’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

benaming voor de medeklinkers 'l' en 'r'


frequentatief

werkwoord dat wordt gevormd door aan de stam van een ander werkwoord het achtervoegsel '-el' of '-er' toe te voegen en zo herhaling van dat andere werkwoord uitdrukt

Het woord 'hinkelen' is een frequentatief dat is afgeleid van 'hinken'.


frequentatief

een herhaling uitdrukkend; "als van een frequentatief"

De uitgang '-er' in 'knipperen' heeft een frequentatieve betekenis, daarom is 'knipperen' een frequentatief werkwoord.


cursief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘schuin (van letters)’ voor het eerst aangetroffen in 1566

Via Middelfrans cursif van Middeleeuws Latijn cursivus, afgeleid van het Latijnse werkwoord cursare, "[heen en weer] lopen"

cursiever (uninflected comparative)
cursiefst (uninflected superlative)
cursieve (inflected positive)
cursievere (inflected comparative)
cursiefste (inflected superlative)
cursiefs (partitive positive)
cursievers (partitive comparative)

Door iets cursief te drukken hoop je dat het meer opvalt.


anakoloet

van Oudgrieks, in de betekenis van ‘niet-lopende zin’ aangetroffen vanaf 1847

een zin waarvan twee delen grammaticaal niet bij elkaar passen, waardoor de uiting onzinnig wordt

Het is door deze anakoloet, want het klopt niet.


samenkoppeling

Naamwoord van handeling van samenkoppelen met het achtervoegsel -ing

vaste opeenvolging van woorden die door veelvuldig gebruik een begrip op zichzelf is geworden

Een "staakt-het-vuren" of een "sta-in-de-weg" zijn samenkoppelingen, daarom worden zij met koppeltekens geschreven.


ezafe

een constructie in talen als het Perzisch of Koerdisch waarbij twee woorden met een tussen-i of tussen-e verbonden worden om een bezitsrelatie aan te duiden

De Taq-e-Bustan betekent de "bogen van Bostan" en de -e- is een ezafe.


makeef

verbindingsstreepje dat twee woorden verbindt tot een uitspraakeenheid


mapiek

punt in de letter hee die aangeeft dat de letter een medeklinker weergeeft


meteg

bepaald schriftteken voor vooral bijklemtoon


patach gnoeva

van Hebreeuws פַּתַּח גְּנוּבָה zn (patach gnoeva) letterlijk: gestolen patach, omdat het wordt uitgesproken alsof het aan een denkbeeldige voorafgaande medeklinker is toegevoegd

bepaald schriftteken voor klinker met a-karakter, wanneer dat aan het eind van een woord wordt uitgesproken vóór de medeklinker waar het bij hoort


Atjehs

De onjuiste schrijfwijze Atjees stond per abuis enige tijd in de Woordenlijst Nederlandse Taal en Van Dale's Groot Woordenboek van de Nederlandse taal.

De veelschrijver Snouck Hurgronje publiceerde talloze wetenschappelijke publicaties (...), legde de basis voor het Atjehs woordenboek en schreef vele populair-wetenschappelijke artikelen.


Gooische r

Gooische r'en (plural)
Gooische r's (plural)
Gooisch r'etje (diminutive singular)
Gooische r'etjes (diminutive plural)
Gooise r

de uitspraak van de letter r die typisch of afkomstig zou zijn voor de streek van het Gooi, maar in de praktijk breder verspreid is


Gooise r

Gooise r'en (plural)
Gooise r's (plural)
Goois r'etje (diminutive singular)
Gooise r'etjes (diminutive plural)
Gooische r


Arisch

afgeleid van Ariër met het achtervoegsel -isch

Arischer (uninflected comparative)
Arische (inflected positive)
Arischere (inflected comparative)
Arischers (partitive comparative)


buiging

Naamwoord van handeling van buigen met het achtervoegsel -ing

buigingen (plural)
buiginkje (diminutive singular)
buiginkjes (diminutive plural)

het veranderen van woordvormen naar gelang van de functie die ze in de zin vervullen.


monoseem

Van het Griekse σημεία teken/betekenis met het voorvoegsel mono-


monoseem

Een monoseem begrip.


contacttalen

verzamelnaam voor talen die gebruikt worden op plaatsen waar mensen met verschillende talen elkaar ontmoeten


accentteken

accenttekens (plural)
accenttekentje (diminutive singular)
accenttekentjes (diminutive plural)

een teken dat helpt bij de uitspraak van een geschreven woord


leenvertaling

Lehnübersetzung

woord dat aan een vreemde taal is ontleend in letterlijke vertaling en analoge constructie

leenvertalingen (plural)
leenvertalinkje (diminutive singular)
leenvertalinkjes (diminutive plural)

woord of vaste verbinding, gevormd door de onderdelen van een woord of vaste verbinding in andere taal stuk voor stuk letterlijk te vertalen

Witteboordencriminaliteit is een leenvertaling van het Engelstalige white collar crime.


eentalig

Samenstellende afleiding van een en taal met het achtervoegsel -ig

eentalige (inflected positive)
eentaligs (partitive positive)

In het eentalige woordenboek worden de woordbetekenissen gegeven in dezelfde taal.


newspeak

Samenstelling van de Engelse woorden new en speak. Oorspronkelijk de benaming voor een door George Orwell in de roman 1984 beschreven taal van een nieuw totalitair bewind

neolengua

taal waarin de betekenis van woorden is aangepast om een bepaald politiek doel te dienen

taal waarin nieuwe woorden worden samengesteld uit (delen van) oude woorden als onderdeel van nagestreefde veranderingen

Genderspecifiek beleid is namelijk gewoon Haagse newspeak voor discriminatie die wel mag.

De Rotterdamse roc’s willen fuseren om te ‘defuseren’? Zulke newspeak duidt op een eigen wereld met een eigen werkelijkheid.

taalgebruik waarin de betekenis van bepaalde woorden is aangepast om een politiek doel te dienen

Het begrip ‘onveiligheid’ is in de context van Klavers brief ondraaglijke newspeak. De beschuldiging is altijd waar. Je hoeft niet aan te tonen waarom je je onveilig voelt, te zeggen dat je je zo voelt is genoeg.

Ook huiszoekingen in verband met terrorismeonderzoek (‘visites’ in newspeak) kunnen voortaan zonder goedkeuring vooraf.


vlamisme

afgeleid van Vlaming met het achtervoegsel -isme

woord of uitdrukking overgenomen uit het Vlaams of gevormd naar Vlaams voorbeeld

Vertaalster Majo de Saedeleer is onmiskenbaar een Belgische, wat talloze vlamismen oplevert (“Zoniet, vliegt ze uit tegen mijn vader”), maar dat is tot daar aan toe.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Dagboeken en betoverde bloedworst” (30 juli 1996) op nrc.nl

‘Het (gevoel) bruiste en schuimde, het glooide en brandde en schroeide’ (…). Ik kan niet nagaan of dit ‘glooien’ hier een vlamisme is; hier in het Noorden is het in elk geval gespeend van ieder zinsverband, daar het betekent: met een zachte helling aflopen.

Victor E. van Vriesland
 Ontmoeting met Carry van Bruggen in: Spiegel der Letteren., jrg. 9 nr. 3 (1966), De Sikkel, Antwerpen / Martinus Nijhoff, Den Haag, p. 200


understatement

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘zeer gematigde uitdrukking’ voor het eerst aangetroffen in 1947

een stijlfiguur waarbij iets of iemand bewust te zwak wordt afgeschilderd, vaak met de bedoeling dat dit een ironisch effect zal geven

"Amsterdamse woningmarkt is weer in beweging" is een voorbeeld van een understatement aangezien iedere Amsterdammer weet dat die markt totaal overspannen is

De latere criminoloog zag verschrikkelijke dingen, waarover hij nog steeds liever in understatements praat. ‘Laat ik zeggen dat er in het kamp geen grond te vinden bleek voor de aanname: de mens is goed.’


versterkend voorvoegsel

versterkende voorvoegsels (plural)
versterkend voorvoegseltje (diminutive singular)
versterkende voorvoegseltjes (diminutive plural)

linkerdeel in een afleiding of samenstelling dat de betekenis van het rechterdeel benadrukt

In het woord ingemeen is in- een versterkend voorvoegsel: het betekent "heel gemeen", net zoals intriest de betekenis "heel triest" heeft.


reduplicatie

ontleend aan Latijn reduplicatio "herhaling, verdubbeling"

Naamwoord van handeling van dupliceren met het voorvoegsel re- en met het achtervoegsel -atie

reduplikasie

vorming van een nieuw woorden of zinsneden door geheel of gedeeltelijke herhalen van een deel daarvan

vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan

Voorbeelden van reduplicatie in het Nederlands zijn: mama, gadogado, zigzag, aller-allergrootst, in- en intriest of dag in, dag uit


modaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘model staand’ voor het eerst aangetroffen in 1961

afgeleid van mode met het achtervoegsel -aal

modaler (uninflected comparative)
modaalst (uninflected superlative)
modale (inflected positive)
modalere (inflected comparative)
modaalste (inflected superlative)
modaals (partitive positive)
modalers (partitive comparative)


ontlening

Naamwoord van handeling van ontlenen met het achtervoegsel -ing

een woord of uitdrukking overgenomen uit een andere taal


presens

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘tegenwoordige tijd’ voor het eerst aangetroffen in 1638

afgeleid van het Latijnse praesens (met het voorvoegsel pre-)

Deze zin staat in de presens: Ik denk dus ik ben.


vraagwoord

vraagwoorden (plural)
vraagwoordje (diminutive singular)
vraagwoordjes (diminutive plural)

een woord dat een open vraag inleidt; het kan een vragend bijwoord (hoe, wanneer, waar ....) of vragend voornaamwoord (wie, wat, welke ....) zijn

Bij een vraag met een vraagwoord is een ja/nee antwoord onvoldoende.


reflexief

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘wederkerend’ voor het eerst aangetroffen in 1846

afgeleid van reflexie met het achtervoegsel -ief

reflexiever (uninflected comparative)
reflexiefst (uninflected superlative)
reflexieve (inflected positive)
reflexievere (inflected comparative)
reflexiefste (inflected superlative)
reflexiefs (partitive positive)
reflexievers (partitive comparative)


grammaticaregel

grammaticaregels (plural)
grammaticaregeltje (diminutive singular)
grammaticaregeltjes (diminutive plural)

Een belangrijke grammaticaregel in het Nederlands is: bij de derde persoon enkelvoud in de onvoltooid tegenwoordige tijd is de persoonsvorm van het werkwoord de stam + t

Een computertaal heeft heel strenge grammaticaregels.


tante betje

Gisteren hebben wij uw brief ontvangen en kunnen wij u thans meedelen dat de bestelde goederen gearriveerd zijn.

Uw plan hebben wij overwogen, maar wensen wij er niet op in te gaan.

stijlfout; foutieve inversie van onderwerp en werkwoord in samengestelde zinnen

Zijn brief stond vol tante betjes.


verzamelnaam

een zelfstandig naamwoord dat, hoewel het enkelvoud is, een veelheid van bijeenhorende dingen of zaken aangeeft

Het leger, het bos en de jeugd zijn voorbeelden van verzamelnamen

Kudde, roedel, vlucht, toom, school zijn verzamelnamen voor groepen dieren


hertalen

afgeleid van taal met het voorvoegsel her- met het achtervoegsel -en

hertaalde (past)
hertaald (past participle)
te hertalen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen hertalen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen hertalen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben hertaald (active infinitive perfect present short-form)
te hebben hertaald (active infinitive perfect present long-form)
hertaald zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
hertaald te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
hertalend (imperfect participle)
hertaald (past participle)
hertale (subjunctive)
hertaal (indicative imperfect present singular first-person)
hertaalt (indicative imperfect present singular second-person)
hertaalt (indicative imperfect present singular second-person)
hertaalt (indicative imperfect present singular second-person)
hertaalt (indicative imperfect present singular third-person)
hertaalde (indicative imperfect past singular first-person)
hertaalde (indicative imperfect past singular second-person)
hertaalde (indicative imperfect past singular second-person)
hertaalde (indicative imperfect past singular second-person)
hertaalde (indicative imperfect past singular third-person)
hertaalden (indicative imperfect past plural first-person)
hertaalden (indicative imperfect past plural second-person)
hertaalden (indicative imperfect past plural third-person)
zal hertalen (indicative imperfect future singular first-person)
zult hertalen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hertalen (indicative imperfect future singular second-person)
zult hertalen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hertalen (indicative imperfect future singular second-person)
zult hertalen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hertalen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen hertalen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen hertalen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen hertalen (indicative imperfect future plural third-person)
zou hertalen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou hertalen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) hertalen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt hertalen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou hertalen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden hertalen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden hertalen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden hertalen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb hertaald (perfect present first-person)
hebt hertaald (perfect present second-person)
hebt hertaald (perfect present second-person)
heeft hertaald (perfect present second-person)
hebt hertaald (perfect present second-person)
heeft hertaald (perfect present third-person)
hebben hertaald (perfect present first-person)
hebben hertaald (perfect present second-person)
hebben hertaald (perfect present third-person)
had hertaald (perfect past first-person)
had hertaald (perfect past second-person)
had hertaald (perfect past second-person)
hadt hertaald (perfect past second-person)
had hertaald (perfect past third-person)
hadden hertaald (perfect past first-person)
hadden hertaald (perfect past second-person)
hadden hertaald (perfect past third-person)
zal hertaald hebben (perfect future first-person)
zal hertaald hebben (perfect future second-person)
zult hertaald hebben (perfect future second-person)
zult hertaald hebben (perfect future second-person)
zal hertaald hebben (perfect future second-person)
zult hertaald hebben (perfect future second-person)
zal hertaald hebben (perfect future third-person)
zullen hertaald hebben (perfect future first-person)
zullen hertaald hebben (perfect future second-person)
zullen hertaald hebben (perfect future third-person)
zou hertaald hebben (perfect conditional first-person)
zou hertaald hebben (perfect conditional second-person)
zou hertaald hebben (perfect conditional second-person)
zoudt hertaald hebben (perfect conditional second-person)
zoudt hertaald hebben (perfect conditional second-person)
zou hertaald hebben (perfect conditional third-person)
zouden hertaald hebben (perfect conditional first-person)
zouden hertaald hebben (perfect conditional second-person)
zouden hertaald hebben (perfect conditional third-person)
er wordt hertaald (impersonal passive present imperfect)
er is hertaald (impersonal passive present perfect)
er werd hertaald (impersonal passive past imperfect)
er was hertaald (impersonal passive past perfect)
er zal hertaald worden (impersonal passive future imperfect)
er zal hertaald zijn (impersonal passive future perfect)
er zou hertaald worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou hertaald zijn (impersonal passive conditional perfect)
hertaald worden (passive infinitive imperfect present short-form)
hertaald te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
hertaald zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
hertaald te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
hertaald zijn (passive infinitive perfect present short-form)
hertaald te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
hertaald zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
hertaald te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word hertaald (singular imperfect present first-person)
wordt hertaald (singular imperfect present second-person)
wordt hertaald (singular imperfect present second-person)
wordt hertaald (singular imperfect present second-person)
wordt hertaald (singular imperfect present plural third-person)
worden hertaald (singular imperfect present plural first-person)
worden hertaald (singular imperfect present plural second-person)
worden hertaald (singular imperfect present third-person)
werd hertaald (singular imperfect past first-person)
werd hertaald (singular imperfect past second-person)
werd hertaald (singular imperfect past second-person)
werdt hertaald (singular imperfect past second-person)
werd hertaald (singular imperfect past plural third-person)
werden hertaald (singular imperfect past plural first-person)
werden hertaald (singular imperfect past plural second-person)
werden hertaald (singular imperfect past third-person)
zal hertaald worden (singular imperfect future first-person)
zult hertaald worden (singular imperfect future second-person)
zult hertaald worden (singular imperfect future second-person)
zult hertaald worden (singular imperfect future second-person)
zal hertaald worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen hertaald worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen hertaald worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen hertaald worden (singular imperfect future third-person)
zou hertaald worden (singular imperfect conditional first-person)
zou hertaald worden (singular imperfect conditional second-person)
zou hertaald worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt hertaald worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt hertaald worden (singular imperfect conditional second-person)
zou hertaald worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden hertaald worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden hertaald worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden hertaald worden (singular imperfect conditional third-person)
ben hertaald (perfect present first-person)
bent hertaald (perfect present second-person)
bent hertaald (perfect present second-person)
is hertaald (perfect present second-person)
zijt hertaald (perfect present second-person)
is hertaald (perfect present third-person)
zijn hertaald (perfect present first-person)
zijn hertaald (perfect present second-person)
zijn hertaald (perfect present third-person)
was hertaald (perfect past first-person)
was hertaald (perfect past second-person)
was hertaald (perfect past second-person)
waart hertaald (perfect past second-person)
was hertaald (perfect past third-person)
waren hertaald (perfect past first-person)
waren hertaald (perfect past second-person)
waren hertaald (perfect past third-person)
zal hertaald zijn (perfect future first-person)
zult hertaald zijn (perfect future second-person)
zult hertaald zijn (perfect future second-person)
zult hertaald zijn (perfect future second-person)
zal hertaald zijn (perfect future third-person)
zullen hertaald zijn (perfect future first-person)
zullen hertaald zijn (perfect future second-person)
zullen hertaald zijn (perfect future third-person)
zou hertaald zijn (perfect conditional first-person)
zou hertaald zijn (perfect conditional second-person)
zou hertaald zijn (perfect conditional second-person)
zoudt hertaald zijn (perfect conditional second-person)
zoudt hertaald zijn (perfect conditional second-person)
zou hertaald zijn (perfect conditional third-person)
zouden hertaald zijn (perfect conditional first-person)
zouden hertaald zijn (perfect conditional second-person)
zouden hertaald zijn (perfect conditional third-person)


voorzetselbijwoord

samenstelling van voorzetsel en bijwoord

voorzetselbijwoorden (plural)
voorzetselbijwoordje (diminutive singular)
voorzetselbijwoordjes (diminutive plural)

een woord met de vorm van een voorzetsel maar met de functie van een bijwoord


taalbiografie

taalbiografieën (plural)
taalbiografietje (diminutive singular)
taalbiografietjes (diminutive plural)

een levensverhaal over wat taal in het algemeen voor iemand betekent

In een taalbiografie kun je bijvoorbeeld schrijven over wat je moedertaal is, of je taal leuk vindt en of je goed bent in taal.


grammaticaoverzicht

samenstelling van grammatica en overzicht

grammaticaoverzichten (plural)
grammaticaoverzichtje (diminutive singular)
grammaticaoverzichtjes (diminutive plural)

een duidelijke samenvatting van de regels van de taal

Door een grammaticaoverzicht lijkt taal heel logisch, maar helaas zijn er altijd weer onregelmatigheden.


werkwoordtijd

samenstelling van werkwoord zn en tijd zn

in het Nederlands kennen we 8 verschillende werkwoordtijden

De tegenwoordige, verleden, en toekomende tijd zijn werkwoordtijden die we in het Nederlands kennen.


werkwoordstijd

samenstelling van werkwoord en tijd met het invoegsel -s-

in het Nederlands kennen we 8 verschillende werkwoordstijden

De tegenwoordige, verleden, en toekomende tijd zijn werkwoordstijden die we in het Nederlands kennen.


lexicaal

In de betekenis van ‘m.b.t. de woordenschat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1887

lexicaler (uninflected comparative)
lexicaalst (uninflected superlative)
lexicale (inflected positive)
lexicalere (inflected comparative)
lexicaalste (inflected superlative)
lexicaals (partitive positive)
lexicalers (partitive comparative)

Een lexicaal gat is een woordbetekenis die niet in een bepaalde taal voorkomt. Veel mensen denken dat computer een lexicaal gat is in het Nederlands maar dat is niet zo rekenaar zou een goede vertaling kunnen zijn.


moedertaalspreker

moedertaalsprekers (plural)
moedertaalsprekertje (diminutive singular)
moedertaalsprekertjes (diminutive plural)

iemand die een taal spreekt omdat het zijn moedertaal is.

Ook na veel oefenen is het bijna onmogelijk om na de puberteit een taal even goed te leren als een moedertaalspreker.


taalhulp

taalhulpen (plural)
taalhulpje (diminutive singular)
taalhulpjes (diminutive plural)

iets of iemand die je kan helpen bij problemen rond de taal

De Taalunie heeft een taalhulp die bereikbaar is via het internet.


stemloos

afgeleid van stem met het achtervoegsel -loos

stemlozer (uninflected comparative)
stemloost (uninflected superlative)
stemloze (inflected positive)
stemlozere (inflected comparative)
stemlooste (inflected superlative)
stemlozers (partitive comparative)

De f,h,k,p,s en ch zijn stemloze medeklinkers.


diakriet

verkorting van diakritisch en teken of van diacriticum

diakrieten (plural)
diakrietje (diminutive singular)
diakrietjes (diminutive plural)

een teken dat boven, onder of door een letter gezet wordt en nodig is voor de uitspraak.

(…) er is een niet-toegestane combinatie van een letter en een diakriet gebruikt (…)


diacriticum

Latinisering met het achtervoegsel -icum van Oudgrieks diakritikós (διακριτικός) ‘onderscheidend’.

een teken dat boven, onder of door een letter gezet wordt en nodig is voor de uitspraak

Deze z veranderde in het gebruik als diacriticum tot een klein, later gestileerd z'je onder de letter.


semioticus

afgeleid van het Griekse sèmeion (teken) met het achtervoegsel -icus

iemand die het ontstaan (semiose) en het gebruik van tekens en tekensystemen bestudeert

De op 19 februari 2016 overleden Umberto Eco was een belangrijke semioticus en schrijver


semiotiek

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘tekenleer in de filologie en logica’ voor het eerst aangetroffen in 1979

afgeleid van het Griekse sèmeion (teken) met het achtervoegsel -iek


vaste verbinding

zelfverwijzend woord omdat het zelf een vaste verbinding van  vaste en verbinding is

Eenzelfde woordgroep kan een vaste verbinding zijn

maar afhankelijk van de context ook zijn algemene betekenis behouden

Ik ben de eerste persoon die dat zal toegeven.

twee of meer woorden in een onveranderlijke volgorde met een gezamenlijke betekenis die verloren gaat als ze door een synoniem zouden worden vervangen

Een idiomatische zegswijze is een vaste verbinding van woorden met een figuurlijke of metonymische betekenis die vrijwel altijd op zichzelf een zin vormt.


coronaal

afgeleid van corona met het achtervoegsel -aal

coronale (inflected positive)
coronaals (partitive positive)

gearticuleerd met het flexibele voorstuk van de tong