nasaleren

nasaleerde (past)
genasaleerd (past participle)
te nasaleren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen nasaleren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen nasaleren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben genasaleerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben genasaleerd (active infinitive perfect present long-form)
genasaleerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
genasaleerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
nasalerend (imperfect participle)
genasaleerd (past participle)
nasalere (subjunctive)
nasaleer (indicative imperfect present singular first-person)
nasaleert (indicative imperfect present singular second-person)
nasaleert (indicative imperfect present singular second-person)
nasaleert (indicative imperfect present singular second-person)
nasaleert (indicative imperfect present singular third-person)
nasaleerde (indicative imperfect past singular first-person)
nasaleerde (indicative imperfect past singular second-person)
nasaleerde (indicative imperfect past singular second-person)
nasaleerde (indicative imperfect past singular second-person)
nasaleerde (indicative imperfect past singular third-person)
nasaleerden (indicative imperfect past plural first-person)
nasaleerden (indicative imperfect past plural second-person)
nasaleerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal nasaleren (indicative imperfect future singular first-person)
zult nasaleren (indicative imperfect future singular second-person)
zal nasaleren (indicative imperfect future singular second-person)
zult nasaleren (indicative imperfect future singular second-person)
zal nasaleren (indicative imperfect future singular second-person)
zult nasaleren (indicative imperfect future singular second-person)
zal nasaleren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen nasaleren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen nasaleren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen nasaleren (indicative imperfect future plural third-person)
zou nasaleren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou nasaleren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) nasaleren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt nasaleren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou nasaleren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden nasaleren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden nasaleren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden nasaleren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb genasaleerd (perfect present first-person)
hebt genasaleerd (perfect present second-person)
hebt genasaleerd (perfect present second-person)
heeft genasaleerd (perfect present second-person)
hebt genasaleerd (perfect present second-person)
heeft genasaleerd (perfect present third-person)
hebben genasaleerd (perfect present first-person)
hebben genasaleerd (perfect present second-person)
hebben genasaleerd (perfect present third-person)
had genasaleerd (perfect past first-person)
had genasaleerd (perfect past second-person)
had genasaleerd (perfect past second-person)
hadt genasaleerd (perfect past second-person)
had genasaleerd (perfect past third-person)
hadden genasaleerd (perfect past first-person)
hadden genasaleerd (perfect past second-person)
hadden genasaleerd (perfect past third-person)
zal genasaleerd hebben (perfect future first-person)
zal genasaleerd hebben (perfect future second-person)
zult genasaleerd hebben (perfect future second-person)
zult genasaleerd hebben (perfect future second-person)
zal genasaleerd hebben (perfect future second-person)
zult genasaleerd hebben (perfect future second-person)
zal genasaleerd hebben (perfect future third-person)
zullen genasaleerd hebben (perfect future first-person)
zullen genasaleerd hebben (perfect future second-person)
zullen genasaleerd hebben (perfect future third-person)
zou genasaleerd hebben (perfect conditional first-person)
zou genasaleerd hebben (perfect conditional second-person)
zou genasaleerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt genasaleerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt genasaleerd hebben (perfect conditional second-person)
zou genasaleerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden genasaleerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden genasaleerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden genasaleerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt genasaleerd (impersonal passive present imperfect)
er is genasaleerd (impersonal passive present perfect)
er werd genasaleerd (impersonal passive past imperfect)
er was genasaleerd (impersonal passive past perfect)
er zal genasaleerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal genasaleerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou genasaleerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou genasaleerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
genasaleerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
genasaleerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
genasaleerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
genasaleerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
genasaleerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
genasaleerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
genasaleerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
genasaleerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word genasaleerd (singular imperfect present first-person)
wordt genasaleerd (singular imperfect present second-person)
wordt genasaleerd (singular imperfect present second-person)
wordt genasaleerd (singular imperfect present second-person)
wordt genasaleerd (singular imperfect present plural third-person)
worden genasaleerd (singular imperfect present plural first-person)
worden genasaleerd (singular imperfect present plural second-person)
worden genasaleerd (singular imperfect present third-person)
werd genasaleerd (singular imperfect past first-person)
werd genasaleerd (singular imperfect past second-person)
werd genasaleerd (singular imperfect past second-person)
werdt genasaleerd (singular imperfect past second-person)
werd genasaleerd (singular imperfect past plural third-person)
werden genasaleerd (singular imperfect past plural first-person)
werden genasaleerd (singular imperfect past plural second-person)
werden genasaleerd (singular imperfect past third-person)
zal genasaleerd worden (singular imperfect future first-person)
zult genasaleerd worden (singular imperfect future second-person)
zult genasaleerd worden (singular imperfect future second-person)
zult genasaleerd worden (singular imperfect future second-person)
zal genasaleerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen genasaleerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen genasaleerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen genasaleerd worden (singular imperfect future third-person)
zou genasaleerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou genasaleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou genasaleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt genasaleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt genasaleerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou genasaleerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden genasaleerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden genasaleerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden genasaleerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben genasaleerd (perfect present first-person)
bent genasaleerd (perfect present second-person)
bent genasaleerd (perfect present second-person)
is genasaleerd (perfect present second-person)
zijt genasaleerd (perfect present second-person)
is genasaleerd (perfect present third-person)
zijn genasaleerd (perfect present first-person)
zijn genasaleerd (perfect present second-person)
zijn genasaleerd (perfect present third-person)
was genasaleerd (perfect past first-person)
was genasaleerd (perfect past second-person)
was genasaleerd (perfect past second-person)
waart genasaleerd (perfect past second-person)
was genasaleerd (perfect past third-person)
waren genasaleerd (perfect past first-person)
waren genasaleerd (perfect past second-person)
waren genasaleerd (perfect past third-person)
zal genasaleerd zijn (perfect future first-person)
zult genasaleerd zijn (perfect future second-person)
zult genasaleerd zijn (perfect future second-person)
zult genasaleerd zijn (perfect future second-person)
zal genasaleerd zijn (perfect future third-person)
zullen genasaleerd zijn (perfect future first-person)
zullen genasaleerd zijn (perfect future second-person)
zullen genasaleerd zijn (perfect future third-person)
zou genasaleerd zijn (perfect conditional first-person)
zou genasaleerd zijn (perfect conditional second-person)
zou genasaleerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt genasaleerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt genasaleerd zijn (perfect conditional second-person)
zou genasaleerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden genasaleerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden genasaleerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden genasaleerd zijn (perfect conditional third-person)

In het Frans worden veel klinkers genasaleerd en dat kan voor Nederlands- en Engelstaligen uitspraakproblemen opleveren.


tilde

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘diakritisch teken’ voor het eerst aangetroffen in 1847

komt van het Latijnse 'titilus' (tableau, bovenschrift).

tildes (plural)
tildetje (diminutive singular)
tildetjes (diminutive plural)

het diakritisch teken ~ dat meestal boven letters wordt aangebracht.

De ã, ñ, õ, ũ, Ã, Ñ, Õ en Ũ zijn voorbeelden van toepassing van de tilde.


bindmorfeem

bindmorfemen (plural)
bindmorfeempje (diminutive singular)
bindmorfeempjes (diminutive plural)

een gebonden morfeem dat als bindingselement tussen twee andere morfemen dient om zo een nieuw lexeem te vormen

Stad + wal + -s → stadswal.


morfeem

In de betekenis van ‘betekeniseenheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1934

مرفيم

de kleinst mogelijke morfosyntactische eenheid in een taal

morfemen (plural)
morfeempje (diminutive singular)
morfeempjes (diminutive plural)

In het woord loopt, is de -t het morfeem dat aangeeft dat het om de derde persoon enkelvoud gaat.


fransozendakje

samenstelling van fransoos en dakje met het invoegsel -en-

het ^ teken dat boven zekere klinkers gezet wordt

Ja, het woord gênant is nog steeds met zo'n fransozendakje.


affix

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘toevoegsel’ voor het eerst aangetroffen in 1911

affiks

een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt toegevoegd om zo een nieuw woord te vormen

affixen (plural)
affixje (diminutive singular)
affixjes (diminutive plural)

een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

De rol van het affix in de afleiding of samenstelling wordt weergegeven door een verticale streep.


chroneem

Van het Oudgriekse χρόνος met het achtervoegsel -eem.

كرونيم

theoretisch geluidssegment dat fonemen die alleen in duur verschillen van elkaar onderscheidt

chronemen (plural)
chroneempje (diminutive singular)
chroneempjes (diminutive plural)


archifoneem

afgeleid van foneem met het voorvoegsel archi-

arc'hfonem

een fonetisch element dat meerdere fonemen vertegenwoordigt die in een bepaalde fonologische context dezelfde oppervlaktevorm hebben

archifonemen (plural)
archifoneempje (diminutive singular)
archifoneempjes (diminutive plural)

Fonemen die aldus slechts verschillen in het al of niet bezitten van één bepaalde relevante eigenschap, kan men beschouwen als varianten van een ander foneem, dat al de gemeenschappelijke kenmerken bezit. Dit noemt men het archifoneem van beide.


allofoon

met het voorvoegsel allo- en met het achtervoegsel -foon

Allophon

een alternatieve vorm die een foneem in een bepaalde fonologische context aanneemt

allofonen (plural)
allofoontje (diminutive singular)
allofoontjes (diminutive plural)

Als een bepaalde klank voorspeld kan worden door de omgeving waarin die klank voorkomt, dan is die klank wellicht een variant of allofoon.


calque

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘op calqueerpapier overgenomen tekening’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Afgeleid van het Franse werkwoord calquer

Lehnübersetzung

een woord of woordgroep die is gevormd door middel van een één-op-één vertaling...

een woord of woordgroep die is gevormd door middel van een één-op-één vertaling van de elementen uit een andere taal

Men kan opteren voor een lexicale vertaling of voor een calque.


verbaliseren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bekeuren’ voor het eerst aangetroffen in 1886

afgeleid van het Franse verbaliser (met het achtervoegsel -iseren)

verbaliseerde (past)
geverbaliseerd (past participle)
te verbaliseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verbaliseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verbaliseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geverbaliseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geverbaliseerd (active infinitive perfect present long-form)
geverbaliseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geverbaliseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verbaliserend (imperfect participle)
geverbaliseerd (past participle)
verbalisere (subjunctive)
verbaliseer (indicative imperfect present singular first-person)
verbaliseert (indicative imperfect present singular second-person)
verbaliseert (indicative imperfect present singular second-person)
verbaliseert (indicative imperfect present singular second-person)
verbaliseert (indicative imperfect present singular third-person)
verbaliseerde (indicative imperfect past singular first-person)
verbaliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
verbaliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
verbaliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
verbaliseerde (indicative imperfect past singular third-person)
verbaliseerden (indicative imperfect past plural first-person)
verbaliseerden (indicative imperfect past plural second-person)
verbaliseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal verbaliseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult verbaliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal verbaliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult verbaliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal verbaliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult verbaliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal verbaliseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verbaliseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verbaliseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verbaliseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou verbaliseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verbaliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verbaliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verbaliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verbaliseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verbaliseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verbaliseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verbaliseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geverbaliseerd (perfect present first-person)
hebt geverbaliseerd (perfect present second-person)
hebt geverbaliseerd (perfect present second-person)
heeft geverbaliseerd (perfect present second-person)
hebt geverbaliseerd (perfect present second-person)
heeft geverbaliseerd (perfect present third-person)
hebben geverbaliseerd (perfect present first-person)
hebben geverbaliseerd (perfect present second-person)
hebben geverbaliseerd (perfect present third-person)
had geverbaliseerd (perfect past first-person)
had geverbaliseerd (perfect past second-person)
had geverbaliseerd (perfect past second-person)
hadt geverbaliseerd (perfect past second-person)
had geverbaliseerd (perfect past third-person)
hadden geverbaliseerd (perfect past first-person)
hadden geverbaliseerd (perfect past second-person)
hadden geverbaliseerd (perfect past third-person)
zal geverbaliseerd hebben (perfect future first-person)
zal geverbaliseerd hebben (perfect future second-person)
zult geverbaliseerd hebben (perfect future second-person)
zult geverbaliseerd hebben (perfect future second-person)
zal geverbaliseerd hebben (perfect future second-person)
zult geverbaliseerd hebben (perfect future second-person)
zal geverbaliseerd hebben (perfect future third-person)
zullen geverbaliseerd hebben (perfect future first-person)
zullen geverbaliseerd hebben (perfect future second-person)
zullen geverbaliseerd hebben (perfect future third-person)
zou geverbaliseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geverbaliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geverbaliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geverbaliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geverbaliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geverbaliseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geverbaliseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geverbaliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geverbaliseerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geverbaliseerd (impersonal passive present imperfect)
er is geverbaliseerd (impersonal passive present perfect)
er werd geverbaliseerd (impersonal passive past imperfect)
er was geverbaliseerd (impersonal passive past perfect)
er zal geverbaliseerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geverbaliseerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geverbaliseerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geverbaliseerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geverbaliseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geverbaliseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geverbaliseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geverbaliseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geverbaliseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geverbaliseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geverbaliseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geverbaliseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geverbaliseerd (singular imperfect present first-person)
wordt geverbaliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt geverbaliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt geverbaliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt geverbaliseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geverbaliseerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geverbaliseerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geverbaliseerd (singular imperfect present third-person)
werd geverbaliseerd (singular imperfect past first-person)
werd geverbaliseerd (singular imperfect past second-person)
werd geverbaliseerd (singular imperfect past second-person)
werdt geverbaliseerd (singular imperfect past second-person)
werd geverbaliseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geverbaliseerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geverbaliseerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geverbaliseerd (singular imperfect past third-person)
zal geverbaliseerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geverbaliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geverbaliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geverbaliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geverbaliseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geverbaliseerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geverbaliseerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geverbaliseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geverbaliseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geverbaliseerd (perfect present first-person)
bent geverbaliseerd (perfect present second-person)
bent geverbaliseerd (perfect present second-person)
is geverbaliseerd (perfect present second-person)
zijt geverbaliseerd (perfect present second-person)
is geverbaliseerd (perfect present third-person)
zijn geverbaliseerd (perfect present first-person)
zijn geverbaliseerd (perfect present second-person)
zijn geverbaliseerd (perfect present third-person)
was geverbaliseerd (perfect past first-person)
was geverbaliseerd (perfect past second-person)
was geverbaliseerd (perfect past second-person)
waart geverbaliseerd (perfect past second-person)
was geverbaliseerd (perfect past third-person)
waren geverbaliseerd (perfect past first-person)
waren geverbaliseerd (perfect past second-person)
waren geverbaliseerd (perfect past third-person)
zal geverbaliseerd zijn (perfect future first-person)
zult geverbaliseerd zijn (perfect future second-person)
zult geverbaliseerd zijn (perfect future second-person)
zult geverbaliseerd zijn (perfect future second-person)
zal geverbaliseerd zijn (perfect future third-person)
zullen geverbaliseerd zijn (perfect future first-person)
zullen geverbaliseerd zijn (perfect future second-person)
zullen geverbaliseerd zijn (perfect future third-person)
zou geverbaliseerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geverbaliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geverbaliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geverbaliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geverbaliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geverbaliseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geverbaliseerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geverbaliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geverbaliseerd zijn (perfect conditional third-person)

een woord uit een andere lexicale categorie tot werkwoord omvormen

Naast teslapelsata "in bed; te bed" bestaat de geverbaliseerde vorm teslapelsate "bedlegerig zijn".


nevenschikking

een samenvoeging van twee gelijkwaardige zinnen tot een geheel

"Ik stond op en ik dronk koffie" is een voorbeeld van een nevenschikking.


onderschikking

Naamwoord van handeling van onderschikken met het achtervoegsel -ing

een samenvoeging van twee zinnen tot een geheel waarvan de ene een bijzin is van de andere

"Ik stond op omdat ik naar mijn werk moest" is een voorbeeld van een onderschikking.


coherentie

afgeleid van coherent met het achtervoegsel -ie

tekstuele ~ het inhoudelijke verband binnen een bij elkaar horende reeks talige uitingen zoals een alinea of hele tekst, zowel op talig als op buitentalig niveau

Experimenteel onderzoek laat zien dat hoe meer coherentie een tekst vertoont, des te gemakkelijker het is om die tekst te lezen.


mengtalen

creoles

verzamelteram voor talen die ontstaan op plaatsen waar mensen met verschillende talen elkaar ontmoeten

verzamelnaam voor talen die ontstaan op plaatsen waar mensen met verschillende talen elkaar ontmoeten


paroniem

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘stamverwant woord’ voor het eerst aangetroffen in 1734

met het voorvoegsel para- met het achtervoegsel -oniem

Paronym

woord dat een of meerdere morfemen met een ander woord deelt en daardoor soms met dat andere woord verward kan worden

Opvallend is bij sommige van deze woorden dat het verband met hun herkomst losser of geheel onzichtbaar wordt, doordat ze in verbinding gebracht worden met een gelijkluidend Nederlands woord, zodat hun betekenis in die richting afbuigt, ofschoon er oorspronkelijk geen band bestaat met het Nederlandse paroniem.


polyseem

Van het Griekse σημεία teken/betekenis met het voorvoegsel poly-

woord met verscheidene betekenissen of betekenisschakeringen

Het glas melk weerspiegelt in het glas van het raam. Het woord "glas" is een polyseem.


polyseem

meerdere betekenissen of betekenisschakeringen hebbend

Een polyseem begrip.


monosemie

afgeleid van monoseem (met het voorvoegsel mono-) met het achtervoegsel -ie

monosemy

het hebben van niet meer dan één betekenis

Polysemie staat enerzijds tegenover monosemie en anderzijds tegenover homonymie.


jargon

[1,2] Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘groepstaal, vaktaal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824. Mogelijk van een klanknabootsende wortel *garg- (verwant met o.a. gorgelen)

[3] Via het Frans van Portugees zarcão, uiteindelijk te herleiden tot het Farsi zargūn (tevens verwant met zirkoon)

Fachsprache

vaktaal, taalgebruik binnen een bepaalde groep, vaak moeilijk te volgen voor een buitenstaander

vaktaal, specifiek taalgebruik binnen een bepaalde groep, vaak moeilijk te volgen voor een buitenstaander

Ze bedienden zich van veel onbegrijpelijk jargon.

koeterwaals, onbegrijpelijke taal in het algemeen


T

T's (plural)
T'tje (diminutive singular)
T'tjes (diminutive plural)

hoofdletter van de t, de twintigste letter van het alfabet


D

D's (plural)
D'tje (diminutive singular)
D'tjes (diminutive plural)

hoofdletter van de d, de vierde letter van het alfabet


E

E's (plural)
E'tje (diminutive singular)
E'tjes (diminutive plural)

hoofdletter van de e, de vijfde letter van het alfabet


G

G's (plural)
G'tje (diminutive singular)
G'tjes (diminutive plural)

hoofdletter van de g, de zevende letter van het alfabet


Q

Q's (plural)
Q'tje (diminutive singular)
Q'tjes (diminutive plural)

hoofdletter van de q, de zeventiende letter van het alfabet


tekstanalyse

text analysis

gestructureerd analyseren van tekst en context

tekstanalyses (plural)
tekstanalysen (plural)
tekstanalysetje (diminutive singular)
tekstanalysetjes (diminutive plural)

gestructureerd onderzoek van tekst en context


tekstontwerp

tekstontwerpen (plural)
tekstontwerpje (diminutive singular)
tekstontwerpjes (diminutive plural)

gestructureerde ontwikkeling van een tekst

Het tweede deel draait om de vraag op welke wijze keuzes in het tekstontwerp het overtuigingsproces kunnen beïnvloeden.

Tekstontwerp en persuasieonderzoek.


tekstlinguïstiek

Textlinguistik

discipline binnen de toegepaste taalkunde, gericht op het analyseren van teksten


zeugma

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘stijlfiguur’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1778

een stilistisch onjuiste verbinding van twee verschillende toepassingen van hetzelfde werkwoord

"Hij was oppositieleider en voor de dictator gevlucht" is een voorbeeld van een zeugma.


declineren

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verbuigen’ voor het eerst aangetroffen in 1552

afgeleid van het Franse décliner (met het voorvoegsel de-) met het achtervoegsel -eren

declineerde (past)
gedeclineerd (past participle)
te declineren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen declineren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen declineren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedeclineerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedeclineerd (active infinitive perfect present long-form)
gedeclineerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedeclineerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
declinerend (imperfect participle)
gedeclineerd (past participle)
declinere (subjunctive)
declineer (indicative imperfect present singular first-person)
declineert (indicative imperfect present singular second-person)
declineert (indicative imperfect present singular second-person)
declineert (indicative imperfect present singular second-person)
declineert (indicative imperfect present singular third-person)
declineerde (indicative imperfect past singular first-person)
declineerde (indicative imperfect past singular second-person)
declineerde (indicative imperfect past singular second-person)
declineerde (indicative imperfect past singular second-person)
declineerde (indicative imperfect past singular third-person)
declineerden (indicative imperfect past plural first-person)
declineerden (indicative imperfect past plural second-person)
declineerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal declineren (indicative imperfect future singular first-person)
zult declineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal declineren (indicative imperfect future singular second-person)
zult declineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal declineren (indicative imperfect future singular second-person)
zult declineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal declineren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen declineren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen declineren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen declineren (indicative imperfect future plural third-person)
zou declineren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou declineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) declineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt declineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou declineren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden declineren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden declineren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden declineren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedeclineerd (perfect present first-person)
hebt gedeclineerd (perfect present second-person)
hebt gedeclineerd (perfect present second-person)
heeft gedeclineerd (perfect present second-person)
hebt gedeclineerd (perfect present second-person)
heeft gedeclineerd (perfect present third-person)
hebben gedeclineerd (perfect present first-person)
hebben gedeclineerd (perfect present second-person)
hebben gedeclineerd (perfect present third-person)
had gedeclineerd (perfect past first-person)
had gedeclineerd (perfect past second-person)
had gedeclineerd (perfect past second-person)
hadt gedeclineerd (perfect past second-person)
had gedeclineerd (perfect past third-person)
hadden gedeclineerd (perfect past first-person)
hadden gedeclineerd (perfect past second-person)
hadden gedeclineerd (perfect past third-person)
zal gedeclineerd hebben (perfect future first-person)
zal gedeclineerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeclineerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeclineerd hebben (perfect future second-person)
zal gedeclineerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeclineerd hebben (perfect future second-person)
zal gedeclineerd hebben (perfect future third-person)
zullen gedeclineerd hebben (perfect future first-person)
zullen gedeclineerd hebben (perfect future second-person)
zullen gedeclineerd hebben (perfect future third-person)
zou gedeclineerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gedeclineerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedeclineerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedeclineerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedeclineerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedeclineerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedeclineerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedeclineerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedeclineerd hebben (perfect conditional third-person)

De meeste Russische zelfstandige naamwoorden op -о zijn onzijdig en worden in de genitief gewoonlijk gedeclineerd door de -о door een -а te vervangen.


copula

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘koppelwerkwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1901


pregnant

Leenwoord uit Frans prégnant, in de betekenis van ‘scherp geformuleerd, overtuigend’ voor het eerst aangetroffen in 1559

pregnanter (uninflected comparative)
pregnantst (uninflected superlative)
pregnante (inflected positive)
pregnantere (inflected comparative)
pregnantste (inflected superlative)
pregnants (partitive positive)
pregnanters (partitive comparative)

extra betekenis inhoudend, gebruikt in een specifiekere betekenis dan het woord of de woordgroep normaal gesproken heeft

Pregnant gebruik van een woord.

Behalve in de alledaagse zin waarin we van het opsteken van een hand zeggen dat het 'iemand groeten' betekent en het over de betekenis van een woord of zin hebben, wordt de term 'betekenis' ook wel in de pregnante betekenis van de 'zin van het leven' gebruikt.


delta

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘land omsloten door rivierarmen’ voor het eerst aangetroffen in 1832

Van de vierde letter van het Griekse alfabet "Δ / δ"

delta's (plural)
deltaatje (diminutive singular)
deltaatjes (diminutive plural)

vierde letter van het Griekse alfabet en wiskundige operator


foxtrot

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘dans’ voor het eerst aangetroffen in 1919

foxtrots (plural)
foxtrotje (diminutive singular)
foxtrotjes (diminutive plural)

spelwoord van het ITU/NAVO-spellingalfabet voor de letter f


constructie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bouw’ voor het eerst aangetroffen in 1332

afgeleid van het Franse construction of daarvoor van het Latijnse 'cōnstructiō' (met het voorvoegsel con-)

waarschijnlijk niet Naamwoord van handeling van construeren met het achtervoegsel -tie

constructies (plural)
constructietje (diminutive singular)
constructietjes (diminutive plural)

de opbouw van een zin of literair werk b.v. zinsconstructie


eenlettergrepig

Samenstellende afleiding van een en lettergreep met het achtervoegsel -ig

eenlettergrepige (inflected positive)
eenlettergrepigs (partitive positive)

Veel eenlettergrepige woorden worden bijzonder vaak gebruikt.


assimileren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gelijkmaken’ voor het eerst aangetroffen in 1650

afgeleid van het Franse assimiler (met het achtervoegsel -eren)

assimilate

doen opgaan van een minderheidsgroep in een gevestigde gemeenschap

assimileerde (past)
geassimileerd (past participle)
te assimileren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen assimileren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen assimileren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geassimileerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geassimileerd (active infinitive perfect present long-form)
geassimileerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geassimileerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
assimilerend (imperfect participle)
geassimileerd (past participle)
assimilere (subjunctive)
assimileer (indicative imperfect present singular first-person)
assimileert (indicative imperfect present singular second-person)
assimileert (indicative imperfect present singular second-person)
assimileert (indicative imperfect present singular second-person)
assimileert (indicative imperfect present singular third-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular first-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular third-person)
assimileerden (indicative imperfect past plural first-person)
assimileerden (indicative imperfect past plural second-person)
assimileerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular first-person)
zult assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zult assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zult assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen assimileren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen assimileren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen assimileren (indicative imperfect future plural third-person)
zou assimileren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou assimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) assimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt assimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou assimileren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden assimileren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden assimileren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden assimileren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geassimileerd (perfect present first-person)
hebt geassimileerd (perfect present second-person)
hebt geassimileerd (perfect present second-person)
heeft geassimileerd (perfect present second-person)
hebt geassimileerd (perfect present second-person)
heeft geassimileerd (perfect present third-person)
hebben geassimileerd (perfect present first-person)
hebben geassimileerd (perfect present second-person)
hebben geassimileerd (perfect present third-person)
had geassimileerd (perfect past first-person)
had geassimileerd (perfect past second-person)
had geassimileerd (perfect past second-person)
hadt geassimileerd (perfect past second-person)
had geassimileerd (perfect past third-person)
hadden geassimileerd (perfect past first-person)
hadden geassimileerd (perfect past second-person)
hadden geassimileerd (perfect past third-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future first-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zult geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zult geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zult geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future third-person)
zullen geassimileerd hebben (perfect future first-person)
zullen geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zullen geassimileerd hebben (perfect future third-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geassimileerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geassimileerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geassimileerd (impersonal passive present imperfect)
er is geassimileerd (impersonal passive present perfect)
er werd geassimileerd (impersonal passive past imperfect)
er was geassimileerd (impersonal passive past perfect)
er zal geassimileerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geassimileerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geassimileerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geassimileerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geassimileerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geassimileerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geassimileerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geassimileerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geassimileerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geassimileerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geassimileerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geassimileerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geassimileerd (singular imperfect present first-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present second-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present second-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present second-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geassimileerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geassimileerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geassimileerd (singular imperfect present third-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past first-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past second-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past second-person)
werdt geassimileerd (singular imperfect past second-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geassimileerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geassimileerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geassimileerd (singular imperfect past third-person)
zal geassimileerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geassimileerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geassimileerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geassimileerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geassimileerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geassimileerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geassimileerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geassimileerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geassimileerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geassimileerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geassimileerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geassimileerd (perfect present first-person)
bent geassimileerd (perfect present second-person)
bent geassimileerd (perfect present second-person)
is geassimileerd (perfect present second-person)
zijt geassimileerd (perfect present second-person)
is geassimileerd (perfect present third-person)
zijn geassimileerd (perfect present first-person)
zijn geassimileerd (perfect present second-person)
zijn geassimileerd (perfect present third-person)
was geassimileerd (perfect past first-person)
was geassimileerd (perfect past second-person)
was geassimileerd (perfect past second-person)
waart geassimileerd (perfect past second-person)
was geassimileerd (perfect past third-person)
waren geassimileerd (perfect past first-person)
waren geassimileerd (perfect past second-person)
waren geassimileerd (perfect past third-person)
zal geassimileerd zijn (perfect future first-person)
zult geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zult geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zult geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zal geassimileerd zijn (perfect future third-person)
zullen geassimileerd zijn (perfect future first-person)
zullen geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zullen geassimileerd zijn (perfect future third-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geassimileerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geassimileerd zijn (perfect conditional third-person)

twee aangrenzende klanken geheel of gedeeltelijk gelijkmaken

twee aangrenzende klanken geheel of gedeeltelijk gelijk worden


onderschikkend

onderschikkender (uninflected comparative)
onderschikkendst (uninflected superlative)
onderschikkende (inflected positive)
onderschikkendere (inflected comparative)
onderschikkendste (inflected superlative)
onderschikkends (partitive positive)
onderschikkenders (partitive comparative)

Er zijn neven- en onderschikkende voegwoorden.


juxtaponeren

juxtaponeerde (past)
gejuxtaponeerd (past participle)
te juxtaponeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen juxtaponeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen juxtaponeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gejuxtaponeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gejuxtaponeerd (active infinitive perfect present long-form)
gejuxtaponeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gejuxtaponeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
juxtaponerend (imperfect participle)
gejuxtaponeerd (past participle)
juxtaponere (subjunctive)
juxtaponeer (indicative imperfect present singular first-person)
juxtaponeert (indicative imperfect present singular second-person)
juxtaponeert (indicative imperfect present singular second-person)
juxtaponeert (indicative imperfect present singular second-person)
juxtaponeert (indicative imperfect present singular third-person)
juxtaponeerde (indicative imperfect past singular first-person)
juxtaponeerde (indicative imperfect past singular second-person)
juxtaponeerde (indicative imperfect past singular second-person)
juxtaponeerde (indicative imperfect past singular second-person)
juxtaponeerde (indicative imperfect past singular third-person)
juxtaponeerden (indicative imperfect past plural first-person)
juxtaponeerden (indicative imperfect past plural second-person)
juxtaponeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal juxtaponeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult juxtaponeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal juxtaponeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult juxtaponeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal juxtaponeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult juxtaponeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal juxtaponeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen juxtaponeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen juxtaponeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen juxtaponeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou juxtaponeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou juxtaponeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) juxtaponeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt juxtaponeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou juxtaponeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden juxtaponeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden juxtaponeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden juxtaponeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gejuxtaponeerd (perfect present first-person)
hebt gejuxtaponeerd (perfect present second-person)
hebt gejuxtaponeerd (perfect present second-person)
heeft gejuxtaponeerd (perfect present second-person)
hebt gejuxtaponeerd (perfect present second-person)
heeft gejuxtaponeerd (perfect present third-person)
hebben gejuxtaponeerd (perfect present first-person)
hebben gejuxtaponeerd (perfect present second-person)
hebben gejuxtaponeerd (perfect present third-person)
had gejuxtaponeerd (perfect past first-person)
had gejuxtaponeerd (perfect past second-person)
had gejuxtaponeerd (perfect past second-person)
hadt gejuxtaponeerd (perfect past second-person)
had gejuxtaponeerd (perfect past third-person)
hadden gejuxtaponeerd (perfect past first-person)
hadden gejuxtaponeerd (perfect past second-person)
hadden gejuxtaponeerd (perfect past third-person)
zal gejuxtaponeerd hebben (perfect future first-person)
zal gejuxtaponeerd hebben (perfect future second-person)
zult gejuxtaponeerd hebben (perfect future second-person)
zult gejuxtaponeerd hebben (perfect future second-person)
zal gejuxtaponeerd hebben (perfect future second-person)
zult gejuxtaponeerd hebben (perfect future second-person)
zal gejuxtaponeerd hebben (perfect future third-person)
zullen gejuxtaponeerd hebben (perfect future first-person)
zullen gejuxtaponeerd hebben (perfect future second-person)
zullen gejuxtaponeerd hebben (perfect future third-person)
zou gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gejuxtaponeerd hebben (perfect conditional third-person)


zeemanstaal

samenstelling van zeeman en taal met het invoegsel -s-

zeemanstalen (plural)
zeemanstaaltje (diminutive singular)
zeemanstaaltjes (diminutive plural)

het taaleigen dat verbonden is aan het leven op zee

Zeemanstaal kent een groot aantal woorden en uitdrukkingen die aan de wal zelden gebruikt worden.


W

W's (plural)
W'tje (diminutive singular)
W'tjes (diminutive plural)

hoofdletter van de w, de drieëntwintigste letter van het alfabet


R

R's (plural)
R'etje (diminutive singular)
R'etjes (diminutive plural)

hoofdletter van de r, de achttiende letter van het alfabet


translatief

afgeleid van translatie met het achtervoegsel -ief

Translatieven komen voor in talen zoals Fins of Hongaars.


illatief

naamval die een beweging naar binnen aanduidt


elatief

afgeleid van elatie met het achtervoegsel -ief

naamval die beweging naar buiten aanduidt


allatief

Allatieven zijn in veel Fins-Oegrische talen aan te treffen.


partitief

van Latijn partitivus met het achtervoegsel -ief

naamval die het aspect van gedeeltelijkheid aanduidt

De partitief geeft aan dat een woord onderdeel is van een groter geheel of wordt uitgedrukt in een maateenheid.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Stef Spronck
 “Typologische reis: Waarom zijn er naamvallen? (deel drie)” (25 mei 2020) op kuleuven.be


instructief

afgeleid van instructie met het achtervoegsel -ief

naamval die het gebruikte middel aanduidt


aoristus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘werkwoordstijd’ voor het eerst aangetroffen in 1638

минало свършено време

een werkwoordstijd die een perfectief aspect aanduidt

De aoristus is vooral uit het Oudgrieks bekend, maar de term wordt ook voor andere talen gebruikt.


vervoegingsklasse

samenstelling van vervoeging en klasse met het invoegsel -s-

Konjugationsklasse

een verzameling gelijkaardige woorden bij de vervoeging van werkwoorden

vervoegingsklassen (plural)
vervoegingsklassetje (diminutive singular)
vervoegingsklassetjes (diminutive plural)

Elke werkwoordsvorm behoort tot een bepaalde vervoegingsklasse die we tense noemen.


M

M's (plural)
M'etje (diminutive singular)
M'etjes (diminutive plural)

hoofdletter van de m, de dertiende letter van het alfabet


articulatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘spraakklankvorming’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Naamwoord van handeling van articuleren met het achtervoegsel -atie

de wijze waarop de fonemen van taal door een spreker gerealiseerd worden

Je zult aan je articulatie moeten werken om beter verstaanbaar te zijn voor je publiek.


supinum

supina (plural)
supinumpje (diminutive singular)
supinumpjes (diminutive plural)

de zelfstandig gebruikte verbogen infinitief in het Latijn; ook verbaal substantieve wijs genoemd; in tegenstelling tot het gerundium is de tijd toekomend

Supina vertaalt men doorgaans met 'om te' + infinitief.

de voltooid tegenwoordige tijd van Zweedse werkwoorden


motivatief

afgeleid van motivatie met het achtervoegsel -ief

een naamval die in het Nederlands meest omschreven zou worden met het voorzetsel wegens

Het Baskisch kent een motivatief.


separatief

afgeleid van separatie met het achtervoegsel -ief

separative

een naamval die een af- of herkomst uitdrukt

Het Baskisch kent een separatief.


benefactief

benefactive

een naamval die de begunstigde partij uitdrukt

Het Baskisch kent een benefactief.


prolatief

prolative

een naamval die aangeeft waar men iets voor aanziet of houdt

Het Baskisch kent een prolatief.


terminatief

afgeleid van terminatie met het achtervoegsel -ief

terminative

een naamval die in het Nederlands omschreven zou worden met "tot aan"

Het Baskisch kent een terminatief.


terminatief

"Een appel eten" is terminatief; "een kar duwen" niet-terminatief.


directief

afgeleid van directie met het achtervoegsel -ief

een naamval die de richting waarin de handeling voert weergeeft

Het Baskisch kent een directief.


letterlijk

Afgeleid van letter met het achtervoegsel -lijk

letterlijker (uninflected comparative)
letterlijkst (uninflected superlative)
letterlijke (inflected positive)
letterlijkere (inflected comparative)
letterlijkste (inflected superlative)
letterlijks (partitive positive)
letterlijkers (partitive comparative)

zo geïnterpreteerd als gezegd of geschreven, zonder overdrachtelijkheid

De letterlijke betekenis van "balen" is een aantal grote gevulde zakken.

Het was zwaar geweest voor de drie broers, vooral de eerste zomer nadat hun vader en oom vermist waren op zee, toen moesten de jongens werken tot ze er letterlijk bij neervielen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691

Jeroen Post zegt dat hij "over het randje is gegaan": "Ik werd wakker met hartkloppingen. Ik ben er anderhalf jaar goed ziek van geweest", zegt hij in de documentaire. Ook Miljuschka Witzenhausen zegt dat ze "vaak letterlijk is omgevallen".

Weblink bron “30 jaar geleden begon TMF, herinneringen nog springlevend” (1 mei 2025), NOS


mutant

van Latijn mutans ww , op te vatten als Naamwoord van handeling van muteren, in de betekenis van ‘door mutatie ontstaan individu’ voor het eerst aangetroffen in 1918 met het achtervoegsel -ant

mutanten (plural)
mutantje (diminutive singular)
mutantjes (diminutive plural)

foneem dat in de plaats van een ander treedt


voorwerpsvorm

samenstelling van voorwerp en vorm met het invoegsel -s-

de specifieke vorm die een woord aanneemt in de functie van grammaticaal object van de zin

Woorden in het Hindi hebben vaak maar twee vormen een nominatief en een voorwerpsvorm.


cognaat

van het Latijn cognatus ‘bloedverwant’ met het achtervoegsel -aat

cognaten (plural)
cognaatje (diminutive singular)
cognaatjes (diminutive plural)

woord dat van hetzelfde oudere woord afkomstig is

Het Russische woord czaar is een cognaat van het Nederlandse keizer: ze stammen allebei af van Caesar in het Latijn.


gangster

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bendelid’ voor het eerst aangetroffen in 1931

Ontleend aan het Engelse zelfstandige naamwoord gangster

gangsters (plural)
gangstertje (diminutive singular)
gangstertjes (diminutive plural)

de vrouwelijke vorm van 'ganger' als tweede lid in samenstellingen van zelfstandige naamwoorden, zoals in dubbelgangster of voetgangster


koppelteken

Bindestrich

koppeltekens (plural)
koppeltekentje (diminutive singular)
koppeltekentjes (diminutive plural)

een streepje om twee of meer woorden een eenheid te laten vormen dat in de Nederlandse spelling vooral van belang is in afleidingen, samenkoppelingen, samenstellingen en woordgroepen

Het koppelteken heeft de vorm van het kortste liggende streepje.


standaard

via Middelnederlands standaert van Oudfrans estendart, op te vatten als afgeleid van stand met het achtervoegsel -aard, in de betekenis van ‘voetstuk’ voor het eerst aangetroffen in 1278

standaarden (plural)
standaards (plural)
standaardje (diminutive singular)
standaardjes (diminutive plural)

vorm zoals door een gezaghebbend instituut als correct of gangbaar voor een geheel taalgebied aangemerkt


X

X'en (plural)
X'je (diminutive singular)
X'jes (diminutive plural)

hoofdletter van de x, de vierentwintigste letter van het alfabet


klankverandering

ˈklɑnkfəˌrɑndəˌrɪŋ

Lautwandel

het verschijnsel dat een klank in een taal in de loop van de tijd vervangen wordt door een andere klank

klankveranderingen (plural)
klankveranderinkje (diminutive singular)
klankveranderinkjes (diminutive plural)

In het Oudnederlands is een klankverandering opgetreden waarbij een /f/ voor een /t/ in een /x/ veranderde, waardoor we nu het woord lucht hebben in plaats van luft.


klankverschuiving

klankverschuivingen (plural)
klankverschuivinkje (diminutive singular)
klankverschuivinkjes (diminutive plural)

het verschijnsel dat een klank in een taal vervangen wordt door een andere klank (vooral als dit regelmatig en in relatief korte tijd gebeurt)

In het Oudnederlands is een klankverschuiving opgetreden waarbij een /f/ voor een /t/ in een /x/ veranderde, waardoor we nu het woord lucht hebben in plaats van luft.


retroflex

afgeleid van flex met het voorvoegsel retro-

Retroflex

een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat

retroflexen (plural)
(retroflexje) (diminutive singular)
(retroflexjes) (diminutive plural)

De talen van India staan erom bekend dat zij veel retroflexen bevatten.


retroflex

met de tong naar achter gebogen zodat het in een verticale positie komt te staan

De talen van India staan erom bekend dat zij veel retroflexe klanken bevatten.


woordafleiding

woordafleidingen (plural)
woordafleidinkje (diminutive singular)
woordafleidinkjes (diminutive plural)

de manier waarop nieuwe woorden worden afgeleid uit andere talige elementen

De woordafleiding van Tanis is tamelijk onzeker.


woordgroep

woordgroepen (plural)
woordgroepje (diminutive singular)
woordgroepjes (diminutive plural)

een deel van een zin (vaak een zinsdeel of anders een deel hiervan) dat zich in syntactisch opzicht als eenheid manifesteert.


cedille

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘teken onder de c’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Afgeleid van het Franse woord cédille dat weer afgeleid is van het Spaanse woord cedilla

cédille

een diakritisch teken dat onder andere in de spelling van het Catalaans, het Frans, het Turks en het Portugees wordt gebruikt en als een haakje onder een medeklinker wordt geplaatst.

cedilles (plural)
cedilletje (diminutive singular)
cedilletjes (diminutive plural)

- In het woord Curaçao zit een cedille onder de c (ç).

- Het werkpaleis van de Franse president heet volgens de officiële spelling het Élysée. Maar het is op Franse toetsenborden niet mogelijk een accent aigu op een hoofdletter te zetten. (Op Canadese inmiddels overigens wel.) Wie iets over het œuvre van een Franse kunstenaar te melden heeft, zal er niet in slagen de o en de e, zoals dat hoort in het Frans, aan elkaar te plakken. En vrouwen die Lætitia heten, zullen moeite hebben om hun eigen naam te spellen. Ook voor een cedille onder een hoofdletter (Ça va?) is geen vaste toetsencombinatie.


haček

hačeks (plural)
hačekje (diminutive singular)
hačekjes (diminutive plural)

een diakritisch teken met een scherpe punt dat op medeklinkers en op de e wordt geplaatst om palatalisatie aan te geven.

Een haček wordt in het alfabet van het Ests, Fins, Servo-Kroatisch, Lets, Litouws, Sloveens, Slowaaks en Tsjechisch gebruikt.


diakritisch teken

diakritische tekens (plural)
diakritisch tekentje (diminutive singular)
diakritische tekentjes (diminutive plural)

een teken dat boven, onder of door een geschreven klank gezet wordt om een verandering in de uitspraak weer te geven

Sommige letters met een diakritisch teken zijn een ligatuur.


ligatuur

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afkorting, combinatie van letters’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1567

ligaturen (plural)
ligatuurtje (diminutive singular)
ligatuurtjes (diminutive plural)

een diakritisch teken dat gevormd is door twee of meer lettervormen in één vorm te schrijven of te drukken.

De ß, æ, Æ, œ, Œ, ĳ en Ĳ zijn een voorbeeld van een ligatuur.


dubbel accent aigu

dubbel accent aigu's (plural)
dubbel accents aigus (plural)
dubbel accent aiguutje (diminutive singular)
dubbel accent aiguutjes (diminutive plural)

een diakritisch teken in de spelling van het Hongaars met als vorm de combinatie van het umlautteken en het accent aigu, dat in het Hongaars aangeeft dat een klinker lang is.

Op de Ő, ő, Ű en ű bevindt zich een dubbel accent aigu.


schuine streep

schuine strepen (plural)
schuine streepje (diminutive singular)
schuine streepjes (diminutive plural)

een leesteken met onder andere als betekenis een keuzemogelijkheid.

Op het toetsenbord staat een schuine streep.

een diakritisch teken om een bestaande letter een nieuwe klank te geven of kan gebruikt worden om de klank van een bestaande letter te veranderen.

De ł en de ø zijn een voorbeeld van een schuine streep.


macron

macrons (plural)
macronen (plural)
macronnetje (diminutive singular)
macronnetjes (diminutive plural)

het diakritisch teken ¯ dat wordt geplaatst onder of boven een klinker om een lange klinker aan te duiden.

De Ā, Ē, Ī, Ō, Ū, ā, ē, ī, ō en ū zijn een voorbeeld van een macron.


digraaf

met het voorvoegsel di- met het achtervoegsel -graaf

digrafen (plural)
digraafje (diminutive singular)
digraafjes (diminutive plural)

een opeenvolging van twee lettertekens die samen één gesproken klank weergeven.

In het Nederlands zijn de ch, ng en nk voorbeelden van een digraaf die één medeklinker weergeeft en de combinaties au, ei, eu, ie, ij, oe, ou en ui voorbeelden die één klinker representeren.


ogonek

ogoneks (plural)
ogonekje (diminutive singular)
ogonekjes (diminutive plural)

een diakritisch teken in de vorm van een staartje.

De Ą, ą, Ę, ę, Į, į, Ǫ, ǫ, Ų en ų zijn een voorbeeld van een ogonek.


circonflexe

circonflexes (plural)
circonflexeje (diminutive singular)
circonflexejes (diminutive plural)

het diakritisch teken ^ boven een klinker om aan te geven dat deze oorspronkelijk door een s gevolgd werd

Een circonflexe komt meestal voor op de letter o, zoals in het Franse woord "hôpital".


circumflex

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘samentrekkingsteken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1567

circumflexen (plural)
circumflexje (diminutive singular)
circumflexjes (diminutive plural)

Een circumflex komt meestal voor op de letter o, zoals in het Franse woord "hôpital".


woordvorming

de vorming van nieuwe woorden en de verandering in de structuur van bestaande woorden, in het bijzonder in de manier waarop ze zijn opgebouwd uit morfemen.

Woordvorming breidt het aantal woorden van de taal uit.


kofferwoord

Kofferwort

samensmelting van twee of meer bestaande woorden

een neologisme waarin twee of meer bestaande woorden naar de vorm worden gecombineerd in een betekenis die betekeniselementen van alle originele woorden bevat

Conculega is een kofferwoord.


groepstaal

samenstelling van groep en taal met het invoegsel -s-

groepstalen (plural)
groepstaaltje (diminutive singular)
groepstaaltjes (diminutive plural)


voertaal

official language

taal die bij het onderwijs en in officieel verkeer gebruikt wordt

voertalen (plural)
voertaaltje (diminutive singular)
voertaaltjes (diminutive plural)


taalfilosofie

filosofisch onderzoek naar de aard van de taal in haar relatie tot de werkelijkheid

Dit impliceert dat taalfilosofie, net als andere filosofische disciplines, conceptueel onderzoek is, waarbij linguïsten en taalfilosofen regelmatig tot vruchtbare interactie komen.


taalhandeling

is een handeling die plaatsvindt omdat men iets zegt met een zeker doel voor ogen.


taalpurisme

Het streven naar het gebruik van vaste taalregels, een vaste uitspraak en een woordenschat die met inachtneming van die regels en uitspraak zijn opgebouwd. Het soms kunstmatig lijkend gebruik van woorden van een eigen taal indien in het algemeen spraakgebruik eerder leenwoorden worden toegepast.

Taalpurisme als iets heel verderfelijks te beschouwen is iets typisch Nederlands.


antipurisme

Afgeleid van purisme met het voorvoegsel anti-

de neiging vooral een leenwoord te willen gebruiken, ook als de eigen taal ergens een woord voor heeft, uit angst om als purist uitgemaakt te worden

Veel Nederlanders lijden aan antipurisme.


taaltypologie

samenstelling van taal zn en typologie zn

wetenschap die de verschillende soorten van talen en taalfamilies tracht te onderscheiden en te beschrijven.

Zo komt Greenberg tot een taaltypologie waar bijvoorbeeld het gebruik van voorzetsels wordt gekoppeld aan de volgorde zelfstandig naamwoord - genitief, werkwoord - subject, werkwoord - object en zelfstandig naamwoord - bijvoeglijk naamwoord.


taalverandering

taalveranderingen (plural)
taalveranderingetje (diminutive singular)
taalveranderingetjes (diminutive plural)

verandering van de fonetische, morfologische, semantische, syntactische en andere kenmerken van een taalsysteem of van een deel ervan in de loop van de tijd.


metathesis

afgeleid van thesis met het voorvoegsel meta-

is een fonologisch proces waarbij er transpositie (verwisseling van plaats) van klanken (fonemen) of syllaben (lettergrepen) in woorden plaatsvindt. Metathesis is daarmee een bijzondere vorm van klankverschuiving


gamma

van Oudgrieks γάμμα (gámma), in de betekenis van ‘Griekse letter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1581
**[3] naar de benaming voor de laagste noot in systeem voor muzieknotatie dat Guido van Arezzo in de middeleeuwen ontwikkelde
**[4] bij uitbreiding, omdat een toonladder ook een geordende reeks is
**[5] bij uitbreiding, waarbij het uitgebreide aanbod als een lange reeks wordt gedacht
**[6] naar analogie van alfa en beta als aanduiding van vakgebieden

gamma's (plural)
gammaatje (diminutive singular)
gammaatjes (diminutive plural)


radicaal

met het achtervoegsel -aal van Frans radical bn , in de betekenis van ‘totaal, consequent’ aangetroffen vanaf 1787
Dit gaat weer terug op Latijn radix zn (2e naamval radicis) "wortel, oorsprong".


voorzetselvorm

voorzetselvormen (plural)
voorzetselvormpje (diminutive singular)
voorzetselvormpjes (diminutive plural)

Voorbeeldzin met het voorzetselvorm erin.


onbepaald hoofdtelwoord

Samenstelling met tussenliggende spatie van de woorden onbepaald hoofdtelwoord

onbepaalde hoofdtelwoorden (plural)
onbepaald hoofdtelwoordje (diminutive singular)
onbepaalde hoofdtelwoordjes (diminutive plural)

een hoofdtelwoord dat een niet exact aantal aanduidt, niet precies bepaald om hoeveel het gaat.


onbepaald rangtelwoord

Samenstelling met tussenliggende spatie van de woorden onbepaald en rangtelwoord

onbepaalde rangtelwoorden (plural)
onbepaald rangtelwoordje (diminutive singular)
onbepaalde rangtelwoordjes (diminutive plural)

een rangtelwoord zonder exacte duiding hoeveel, met een bepaalde rang een aantal aanduiden maar onbekend om hoeveel het precies gaat

Als je niet weet hoeveel items er zijn, kan het onbepaald rangtelwoord laatste de vierde zijn, of een andere, want dat is onbepaald.


invoegsel

Naamwoord van handeling van invoegen met het achtervoegsel -sel

invoegsels (plural)
invoegseltje (diminutive singular)
invoegseltjes (diminutive plural)

een affix zonder eigen betekenis dat tussen twee delen van een samenstelling geplaatst wordt of tussen een naamwoord en een achtervoegsel.

Door een invoegsel worden de twee delen van een woord op toepasselijke wijze met elkaar verbonden.


dubbelepunt

samenstelling van dubbel en punt met het invoegsel -e-

een leesteken gevormd door twee boven elkaar geplaatste punten.

De dubbelepunt wordt gebruikt voorafgaand aan een opsomming, een toelichting of directe rede, en in technische notaties.

De grootste steden van Nederland zijn: Amsterdam, Rotterdam, Den-haag en Utrecht.


opsomming

Naamwoord van handeling van opsommen met het achtervoegsel -ing.

opsommingen (plural)
opsomminkje (diminutive singular)
opsomminkjes (diminutive plural)

een in een rij geplaatste serie van items, horizontaal of verticaal ten opzichte van elkaar geplaatst

Voorbeeldzin met het opsomming erin.


directe rede

Samenstelling met tussenliggende spatie van direct met het achtervoegsel -e en rede

een stijlvorm waarbij de gedachte of uitspraak van een derde rechtstreeks door de spreker wordt aangehaald en doorgaans tussen aanhalingstekens wordt geplaatst.

"Dit is een directe rede.", zei de leraar tegen de klas.


indirecte rede

Samenstelling met tussenliggende spatie van indirect met het achtervoegsel -e en rede

een stijlvorm waarbij de gedachte of uitspraak van een derde door de spreker wordt weergegeven, maar niet woordelijk

De leraar zei dat dit een indirecte rede is.


vrije indirecte rede

Woordgroep van vrij met het achtervoegsel -e, indirect met het achtervoegsel -e en rede

een stijlvorm waarbij de gedachte of uitspraak van een derde door de spreker wordt weergegeven, midden tussen de directe rede en indirecte rede

De leraar zei: dit is een vrije indirecte rede.


dubbele punt

Samenstelling met tussenliggende spatie van dubbel met het achtervoegsel -e en punt

De dubbele punt wordt gebruikt voorafgaand aan een opsomming, een toelichting of directe rede, en in technische notaties.


woorddeel

woorddelen (plural)
woorddeeltje (diminutive singular)
woorddeeltjes (diminutive plural)


prefix

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘voorvoegsel’ voor het eerst aangetroffen in 1578

Van het Middelfrans prefixer (werkwoord) en het Laatlatijns praefixum (zelfstandig naamwoord), beide van het Latijnse praefixus, voltooid deelwoord van praefīgō (van prae- (“voor”) + fīgō), uiteindelijk van het Engelse prefix (met het voorvoegsel pre-)

Vorsilbe

een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen

prefixen (plural)
prefixje (diminutive singular)
prefixjes (diminutive plural)


suffix

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘achtervoegsel’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Van het Latijnse sub (“onder”) + fixus, participium perfectum passief van figere (“vastmaken”), uiteindelijk van het Engelse suffix

Suffix

een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

suffixen (plural)
suffixje (diminutive singular)
suffixjes (diminutive plural)


toevoegsel

Naamwoord van handeling van toevoegen met het achtervoegsel -sel. Dit is een leenvertaling van de oorspronkelijk Latijnse term affix.

affiks

een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt toegevoegd om zo een nieuw woord te vormen

toevoegsels (plural)
toevoegseltje (diminutive singular)
toevoegseltjes (diminutive plural)

een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

De rol van het toevoegsel in de afleiding of samenstelling wordt weergegeven door een verticale streep.


interfix

afgeleid van het Engelse fix met het voorvoegsel inter-

interfixen (plural)
interfixje (diminutive singular)
interfixjes (diminutive plural)

Door een interfix worden de twee delen van een woord op toepasselijke wijze met elkaar verbonden.


verdelingsgetal

samenstelling van verdeling en getal met het invoegsel -s-

verdelingsgetallen (plural)
verdelingsgetalletje (diminutive singular)
verdelingsgetalletjes (diminutive plural)

een telwoord dat aangeeft dat er wordt uitgedeeld met een x-aantal per item tegelijk

De woordsoort verdelingsgetal komt voor in de talen Latijn en Turks.


ideofoon

met het voorvoegsel ideo- en met het achtervoegsel -foon

ideophone

een woordsoort van woorden die de associatie met een klank, kleur, gevoel, smaak of andere gewaarwoording oproepen

Het woord 'knal' in: "De bal ging knal tegen de deur" kan als ideofoon gezien worden.


proloog

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘voorrede’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Van het Griekse πρόλογος prologos, van het woord pro (voor) met het achtervoegsel -loog

Prolog

een korte tijdrit die als openingsrit wordt verreden

prologen (plural)
proloogje (diminutive singular)
proloogjes (diminutive plural)

inleidende rede van een tekst, voorwoord.


filologie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘taal- en letterkunde van een volk’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Van het Griekse Φιλος, philos: "liefde" met het achtervoegsel -logie

studie van de taal- en letterkunde van volkeren door middel van geschriften in samenhang met de cultuurgeschiedenis van dit volk

de filologie is een tak van taalkunde die zich vooral richt op dode talen


hoogfrequent

hoogfrequenter (uninflected comparative)
hoogfrequentst (uninflected superlative)
hoogfrequente (inflected positive)
hoogfrequentere (inflected comparative)
hoogfrequentste (inflected superlative)
hoogfrequents (partitive positive)
hoogfrequenters (partitive comparative)


breukgetal

breukgetallen (plural)
breukgetalletje (diminutive singular)
breukgetalletjes (diminutive plural)

een combinatie van een hoofdtelwoord en een rangtelwoord, als een zelfstandig woord geschreven.


sleeptoon

sleeptonen (plural)
sleeptoontje (diminutive singular)
sleeptoontjes (diminutive plural)

in de zogenaamde polytonische talen en in Limburgs dialect een van de beide intonaties van de vocalen


stoottoon

stoottonen (plural)
stoottoontje (diminutive singular)
stoottoontjes (diminutive plural)

in zogenaamde polytonische talen eentoppig muzikaal syllabisch accent


attribuut

[1-3]: van Frans attribut, in de betekenis van ‘tot het wezen behorende eigenschap’ voor het eerst aangetroffen in 1811

attribute

tot het wezen (de entiteit) behorende eigenschap

attributen (plural)
attribuutje (diminutive singular)
attribuutjes (diminutive plural)

bijvoeglijke bepaling, een woord of woordengroep die wat zegt over een zelfstandig naamwoord.

De vet gedrukte woorden zijn een duidelijk en helder attribuut.


toonloos

afgeleid van toon met het achtervoegsel -loos

toonlozer (uninflected comparative)
toonloost (uninflected superlative)
toonloze (inflected positive)
toonlozere (inflected comparative)
toonlooste (inflected superlative)
toonlozers (partitive comparative)


glijklank

glijklanken (plural)
glijklankje (diminutive singular)
glijklankjes (diminutive plural)

halfklinker d.w.z. tussen klinker en medeklinker in


halfklinker

spraakklank tussen klinker en medeklinker in

De halfklinkers w en j.


lipklank

lipklanken (plural)
lipklankje (diminutive singular)
lipklankjes (diminutive plural)


verbindingsklank

samenstelling van verbinding en klank met het invoegsel -s-

klank die twee woorddelen of twee woorden verbindt, bijv. de s in verbindingsklank


vocaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘klinker’ voor het eerst aangetroffen in 1240

afgeleid van het Latijnse vōx (stem, geluid) met het achtervoegsel -aal


klinkerbotsing

samenstelling van klinker zn en botsing zn

opeenvolging van klinkers die samen als één klank gelezen kunnen worden, maar die apart gelezen moeten worden, bv. 'placebo-effect'. Klinkerbotsing kan in het Nederlands worden opgelost met een koppelteken of trema


klinkerharmonie

het verschijnsel dat klinkers in een woord 'harmoniëren', dat wil zeggen bepaalde articulatiekenmerken gemeen hebben


voorklinker

voorklinkers (plural)
voorklinkertje (diminutive singular)
voorklinkertjes (diminutive plural)

klinker die gevormd wordt door de tong in de richting van het harde gehemelte naar voren te brengen, bv. de 'ie' van 'brief'


achterklinker

achterklinkers (plural)
achterklinkertje (diminutive singular)
achterklinkertjes (diminutive plural)

klinker die wordt uitgesproken met naar het zachte gehemelte gewelfde tong


middenklinker

middenklinkers (plural)
middenklinkertje (diminutive singular)
middenklinkertjes (diminutive plural)

een klinker waarvan de articulatie zich ergens tussen die van een volledig open en die van een volledig gesloten klinker bevindt


nasale medeklinker

nasale medeklinkers (plural)
nasale medeklinkertje (diminutive singular)
nasale medeklinkertjes (diminutive plural)

de vorming van een klank met een verlaagde velum in de mond, waardoor lucht tijdens het vormen van de klank ongestoord door de neus kan ontsnappen


stamklinker

stamklinkers (plural)
stamklinkertje (diminutive singular)
stamklinkertjes (diminutive plural)

de klinker in de stam van een woord die na verbuiging kan veranderen als er sprake is van klinkerwisseling


klinkerwisseling

Vokalwechsel

morfologisch proces waarbij de klinkers veranderen binnen een bepaald paradigma, zoals bij sterke werkwoorden

Klinkerwisseling in de stam.


klinkerreductie

reductie van een klinker, doorgaans tot een sjwa


spraakklank

elk van de geluiden die men met de spraakorganen vormt om zich in taal te uiten


tongklank

tongklanken (plural)
tongklankje (diminutive singular)
tongklankjes (diminutive plural)

spraakklank die door de stand van de tong wordt bepaald


tussenklank

tussenklanken (plural)
tussenklankje (diminutive singular)
tussenklankjes (diminutive plural)

klank die het midden tussen twee andere houdt


klankanalyse

klankanalyses (plural)
klankanalysen (plural)
klankanalysetje (diminutive singular)
klankanalysetjes (diminutive plural)

methode om op grond van klank en ritme het auteurschap van literaire producten te bepalen

De klankanalyse van een gedicht moet met de meeste omzichtigheid gebeuren.


klankassociatie

min of meer onwillekeurige verbinding van bepaalde klanken in woorden of van gehele woorden met bepaalde voorstellingen, alleen op grond van die klank

Het ontstaan van volksetymologische klankassociaties.


klankleer

onderdeel van de taalkunde dat de spraakklanken bestudeert

De verschillende deelgebieden van de taalkunde: klankleer, vormleer, zinsbouw, betekenisleer, taalgebruik.


klankmethode

klankmethodes (plural)
klankmethoden (plural)
klankmethodetje (diminutive singular)
klankmethodetjes (diminutive plural)

leesmethode waarbij de letters met hun natuurlijke klank worden benoemd

In het begin van de negentiende eeuw kwam de klankmethode in zwang als vervangster van de spelmethode.


klankstelsel

klankstelsels (plural)
klankstelseltje (diminutive singular)
klankstelseltjes (diminutive plural)


klanksymboliek

het suggereren van op zichzelf geluidloze verschijnsels of van begrippen door klanken


klankwet

een bewering die wordt gedaan over een bepaalde klankontwikkeling in een taal onder bepaalde condities


valentie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verbindingswaarde van het atoom van een element’ voor het eerst aangetroffen in 1865

van het Latijn valentia en betekent waardigheid (als in 'tweewaardigheid'), 'plaatsigheid' of 'geldigheid'

het geheel aan verbindingsmogelijkheden van een woord

de valentie geeft aan hoeveel nominale constituenten (onderwerp, lijdend voorwerp etc.) een bepaald predicaat (werkwoord) normaliter met zich heeft


nominaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘de naam betreffende, naamwoordelijk’ voor het eerst aangetroffen in 1872

afgeleid van het Latijnse nomen (naam) met het achtervoegsel -aal

nominaler (uninflected comparative)
nominaalst (uninflected superlative)
nominale (inflected positive)
nominalere (inflected comparative)
nominaalste (inflected superlative)
nominaals (partitive positive)
nominalers (partitive comparative)


constituent

een deel van een zin dat zich in syntactisch opzicht als eenheid manifesteert


syntactisch

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘volgens de syntaxis’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van syntaxis met het achtervoegsel -isch

syntactischer (uninflected comparative)
syntactische (inflected positive)
syntactischere (inflected comparative)
syntactischers (partitive comparative)

betrekking hebbend op de syntaxis, de zinsbouw


archaïsme

afgeleid van archaïsch met het achtervoegsel -isme

archaïsmen (plural)
archaïsmetje (diminutive singular)
archaïsmetjes (diminutive plural)

Zijn woordgebruik staat bol van de archaïsmen.


superlatief

via Frans superlatif of direct van Latijn superlativus bn "overtreffend", in de betekenis van ‘overtreffende trap’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1633

superlatieven (plural)
superlatiefje (diminutive singular)
superlatiefjes (diminutive plural)

overtreffende trap (van een bijvoeglijk naamwoord)

De superlatief van zwaar is zwaarst.


comparatief

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘vergrotende trap’ voor het eerst aangetroffen in 1638

afgeleid van het Latijnse 'comparativus', wat weer van 'comparare' (vergelijken) komt (van par (gelijk) met het voorvoegsel com-, met het achtervoegsel -ief); zie ook -are en -ivus

comparatieven (plural)
comparatiefje (diminutive singular)
comparatiefjes (diminutive plural)

De comparatief van zwaar is zwaarder.


zegswijze

samenstelling van zeg en wijze met het invoegsel -s-

zegswijzen (plural)
zegswijzetje (diminutive singular)
zegswijzetjes (diminutive plural)

een vaste idiomatische verbinding met een figuurlijke betekenis, waarvan de persoonsvorm en het onderwerp veranderlijk zijn (itt spreekwoorden)

Wat is het verschil tussen een spreekwoord, een zegswijze en een gezegde?


register

van Middelnederlands register, in de betekenis van ‘lijst’ voor het eerst aangetroffen in 1397; via Frans registre of direct via middeleeuws Latijn registrum, van het laat Latijn regesta “lijst”, gevormd uit regerere “opnemen, dragen”, van re- “her-”+ gerere “dragen”

registers (plural)
registertje (diminutive singular)
registertjes (diminutive plural)

stilistische variatie gebonden aan een bepaalde situatie (stijlregister, taalregister)

Veel woorden hebben namelijk geen echt synoniem. Denk maar aan appel, huis, democratie of vrijheid. En als ze wel een synoniem hebben hoort dat dikwijls thuis in een ander register; vaak is het ene woord een oorspronkelijk Nederlands woord en het andere een leenwoord.

Weblink bron “Afwisseling in woordkeuze”, taaladvies.net


geslachtslijst

samenstelling van geslacht en lijst met het invoegsel -s-

alfabetische lijst van zelfstandige naamwoorden met opgave van hun geslacht


stijlregister

stijlregisters (plural)
stijlregistertje (diminutive singular)
stijlregistertjes (diminutive plural)

taalvariëteit die betrekking heeft op de gevoelswaarde en de gebruikssfeer van een woord


taalregister

taalregisters (plural)
taalregistertje (diminutive singular)
taalregistertjes (diminutive plural)

de gezamenlijke tot één stijllaag behorende woorden van een taal


breking

Naamwoord van handeling van breken met het achtervoegsel -ing

het ontstaan van een tweeklank uit een klinker


woordvolgorde

woordvolgorden (plural)
woordvolgordes (plural)

Woordvolgorde in bijzinnen en hoofdzinnen.


zinsdeelvolgorde

zinsdeelvolgorden (plural)
zinsdeelvolgordes (plural)

Een verkeerde woord- of zinsdeelvolgorde.


zinsdeel

samenstelling van zin en deel met het invoegsel -s-

zinsdelen (plural)
zinsdeeltje (diminutive singular)
zinsdeeltjes (diminutive plural)

'Het' als persoonlijk voornaamwoord is altijd een zinsdeel.


syntagma

afgeleid van het Griekse 'tassein' ordenen met het voorvoegsel syn-

een betekenisvolle opeenvolging van woorden in de vorm van een zinsdeel of hele zin

Tussen het kledingstuk of de haarlok en de vijand bestaat een relatie die te vergelijken is met die welke voorkomt tussen de woorden in een syntagma: zij horen bij elkaar, bevinden zich in elkaars nabijheid.


hypogram

met het voorvoegsel hypo- met het achtervoegsel -gram

hypogrammen (plural)
hypogrammetje (diminutive singular)
hypogrammetjes (diminutive plural)

een neologisme waarin twee of meer bestaande woorden naar de vorm worden gecombineerd in een betekenis die betekeniselementen van alle originele woorden bevat

De naam Technorati is een hypogram van de twee Engelse woorden technological en literati.


spectrogram

afgeleid van spectrum met het achtervoegsel -gram

spectrogrammen (plural)
spectrogrammetje (diminutive singular)
spectrogrammetjes (diminutive plural)

grafische representatie van de akoestische eigenschappen van een klank of klankenreeks


conjugeren

afgeleid van het Franse conjuguer (met het voorvoegsel con- en met het achtervoegsel -eren)

conjugeerde (past)
geconjugeerd (past participle)
te conjugeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen conjugeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen conjugeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geconjugeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geconjugeerd (active infinitive perfect present long-form)
geconjugeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geconjugeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
conjugerend (imperfect participle)
geconjugeerd (past participle)
conjugere (subjunctive)
conjugeer (indicative imperfect present singular first-person)
conjugeert (indicative imperfect present singular second-person)
conjugeert (indicative imperfect present singular second-person)
conjugeert (indicative imperfect present singular second-person)
conjugeert (indicative imperfect present singular third-person)
conjugeerde (indicative imperfect past singular first-person)
conjugeerde (indicative imperfect past singular second-person)
conjugeerde (indicative imperfect past singular second-person)
conjugeerde (indicative imperfect past singular second-person)
conjugeerde (indicative imperfect past singular third-person)
conjugeerden (indicative imperfect past plural first-person)
conjugeerden (indicative imperfect past plural second-person)
conjugeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal conjugeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult conjugeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal conjugeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult conjugeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal conjugeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult conjugeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal conjugeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen conjugeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen conjugeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen conjugeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou conjugeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou conjugeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) conjugeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt conjugeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou conjugeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden conjugeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden conjugeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden conjugeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geconjugeerd (perfect present first-person)
hebt geconjugeerd (perfect present second-person)
hebt geconjugeerd (perfect present second-person)
heeft geconjugeerd (perfect present second-person)
hebt geconjugeerd (perfect present second-person)
heeft geconjugeerd (perfect present third-person)
hebben geconjugeerd (perfect present first-person)
hebben geconjugeerd (perfect present second-person)
hebben geconjugeerd (perfect present third-person)
had geconjugeerd (perfect past first-person)
had geconjugeerd (perfect past second-person)
had geconjugeerd (perfect past second-person)
hadt geconjugeerd (perfect past second-person)
had geconjugeerd (perfect past third-person)
hadden geconjugeerd (perfect past first-person)
hadden geconjugeerd (perfect past second-person)
hadden geconjugeerd (perfect past third-person)
zal geconjugeerd hebben (perfect future first-person)
zal geconjugeerd hebben (perfect future second-person)
zult geconjugeerd hebben (perfect future second-person)
zult geconjugeerd hebben (perfect future second-person)
zal geconjugeerd hebben (perfect future second-person)
zult geconjugeerd hebben (perfect future second-person)
zal geconjugeerd hebben (perfect future third-person)
zullen geconjugeerd hebben (perfect future first-person)
zullen geconjugeerd hebben (perfect future second-person)
zullen geconjugeerd hebben (perfect future third-person)
zou geconjugeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geconjugeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconjugeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconjugeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconjugeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconjugeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geconjugeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geconjugeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geconjugeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geconjugeerd (impersonal passive present imperfect)
er is geconjugeerd (impersonal passive present perfect)
er werd geconjugeerd (impersonal passive past imperfect)
er was geconjugeerd (impersonal passive past perfect)
er zal geconjugeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geconjugeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geconjugeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geconjugeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geconjugeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geconjugeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geconjugeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geconjugeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geconjugeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geconjugeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geconjugeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geconjugeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geconjugeerd (singular imperfect present first-person)
wordt geconjugeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconjugeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconjugeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconjugeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geconjugeerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geconjugeerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geconjugeerd (singular imperfect present third-person)
werd geconjugeerd (singular imperfect past first-person)
werd geconjugeerd (singular imperfect past second-person)
werd geconjugeerd (singular imperfect past second-person)
werdt geconjugeerd (singular imperfect past second-person)
werd geconjugeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geconjugeerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geconjugeerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geconjugeerd (singular imperfect past third-person)
zal geconjugeerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geconjugeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geconjugeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geconjugeerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geconjugeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geconjugeerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geconjugeerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geconjugeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geconjugeerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geconjugeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geconjugeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geconjugeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geconjugeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geconjugeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geconjugeerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geconjugeerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geconjugeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geconjugeerd (perfect present first-person)
bent geconjugeerd (perfect present second-person)
bent geconjugeerd (perfect present second-person)
is geconjugeerd (perfect present second-person)
zijt geconjugeerd (perfect present second-person)
is geconjugeerd (perfect present third-person)
zijn geconjugeerd (perfect present first-person)
zijn geconjugeerd (perfect present second-person)
zijn geconjugeerd (perfect present third-person)
was geconjugeerd (perfect past first-person)
was geconjugeerd (perfect past second-person)
was geconjugeerd (perfect past second-person)
waart geconjugeerd (perfect past second-person)
was geconjugeerd (perfect past third-person)
waren geconjugeerd (perfect past first-person)
waren geconjugeerd (perfect past second-person)
waren geconjugeerd (perfect past third-person)
zal geconjugeerd zijn (perfect future first-person)
zult geconjugeerd zijn (perfect future second-person)
zult geconjugeerd zijn (perfect future second-person)
zult geconjugeerd zijn (perfect future second-person)
zal geconjugeerd zijn (perfect future third-person)
zullen geconjugeerd zijn (perfect future first-person)
zullen geconjugeerd zijn (perfect future second-person)
zullen geconjugeerd zijn (perfect future third-person)
zou geconjugeerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geconjugeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geconjugeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geconjugeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geconjugeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geconjugeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geconjugeerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geconjugeerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geconjugeerd zijn (perfect conditional third-person)

de vervoegde vormen van een werkwoord vormen

Hoe conjugeer je het werkwoord "être" ook al weer?.


zinsnede

Phrase

samenhangend deel van een betoog, tekst of zin


brachylogie

afgeleid van het Grieks: βραχύς 'brachýs' (kort) met het achtervoegsel -logie

brachylogieën (plural)
brachylogietje (diminutive singular)
brachylogietjes (diminutive plural)

een stijlfiguur waarbij door het weglaten van woorden een kernachtige uitspraak wordt verkregen


syllepsis

het laten overeenstemmen van de vorm met de gedachte, meer dan met de formele categorie, bv. 'zijn' in 'een groot aantal mensen zijn gewond'


nivellering

Naamwoord van handeling van nivelleren met het achtervoegsel -ing

het gelijktrekken van de verschillende woorden of woordvormen binnen eenzelfde paradigma

Van Kerckvoorde (1993: 67) verklaart de verspreiding van ons en u ten nadele van de respectievelijke klankwettige vormen onse en uwe als een instantie van paradigmatische nivellering met de andere bezittelijke voornaamwoorden mijn, dijn en sijn.

Dirk Speelman, Dirk Geeraerts, José Tummers
 “Adjectivische buigingsalternantie bij neutra: een diachrone terreinverkenning” (2007), Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde. Jaargang 2007


coreferentie

Afgeleid van referentie met het voorvoegsel co-

het met behulp van verschillende talige middelen verwijzen naar dezelfde referent

Coreferentie is, in tegenstelling tot convergentie, een kwestie van interpretatie, maar convergentie is een aspect van de betekenis.


foon

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘eenheid van geluid’ voor het eerst aangetroffen in 1939

fonen (plural)
foons (plural)
foontje (diminutive singular)
foontjes (diminutive plural)


isofoon

met het voorvoegsel iso- met het achtervoegsel -foon

isofonen (plural)
isofoontje (diminutive singular)
isofoontjes (diminutive plural)

lijn waardoor op een dialectkaart gebieden met gelijke klank in bepaalde woorden begrensd worden


fraseologie

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘woordkeus van een schrijver’ voor het eerst aangetroffen in 1885

afgeleid van frase met het achtervoegsel -logie

verzameling van gezegden, uitdrukkingen en idioom

zinsbouw en woordgebruik van een spreker of schrijver


spoonerisme

eponiem afgeleid van de naam van de Engelse dominee en wetenschapper W.A. Spooner (1844-1930) met het achtervoegsel -isme, omdat hij zich vaak op deze wijze zou hebben versproken

spoonerism

verspreking door verwisseling van klanken van verschillende woorden

spoonerismen (plural)
spoonerismes (plural)

Een spoonerisme is bijvoorbeeld: "zeetakje" inplaats van "theezakje" of "met verkrachte eenden" inplaats van "met vereende krachten".


taalpsychologie

dat gedeelte van de psychologie dat zich bezighoudt met cognitieve en linguïstische processen die ten grondslag liggen aan natuurlijke taal en taalgedrag


linguïstisch

afgeleid van linguïst met het achtervoegsel -isch

linguïstischer (uninflected comparative)
linguïstische (inflected positive)
linguïstischere (inflected comparative)
linguïstischers (partitive comparative)


dentaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘met de tanden gevormd’ voor het eerst aangetroffen in 1847

van het Latijnse 'dentalis' of dente (tand) met het achtervoegsel -aal

medeklinker die met de tanden gevormd wordt


paragoge

In de betekenis van ‘achtervoeging van slotklank’ voor het eerst aangetroffen in 1627.

Leenwoord uit Laatlatijn paragōgē, ontleend aan Oudgrieks paragōgḗ (παραγωγή) ‘het langs het doel voeren, verlenging van woorden’, afgeleid van paragein ‘langs, verder voeren’.

insertie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordeinde

Ook "dagt" (dag) met paragoge t is in het zeventiende-eeuws niet ondenkbaar.


paragogisch

afgeleid van paragoge met het achtervoegsel -isch

paragogischer (uninflected comparative)
paragogische (inflected positive)
paragogischere (inflected comparative)
paragogischers (partitive comparative)

Klanken kunnen niet alleen verdwijnen, soms wordt er ook eentje ingevoegd. Dit verschijnsel wordt epenthese genoemd. Een voorbeeld is de /s/ in "kunst" (van "kunnen"). Een specifiek geval van epenthese is de zogenaamde paragogische t die aan het eind van een woord wordt toegevoegd: vergelijk het Middelnederlandse woord "nieman" met het moderne "niemand".