nu komt de kat op de koord

verbinding van  nu, komen, de, kat, op en koord; in plaats van "nu" kunnen ook andere bijwoorden van tijd (als dan en toen) worden gebruikt en in samenhang hiermee kan de tijd van "komen" worden aangepast (kwam, is gekomen, zal komen)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-nu komt de kat op de koord.ogg

dit is het moment waarop ontwikkelingen opeens heel heftig worden


fijne feestdagen

verbinding van  fijn en feestdag in de meervoudsvorm
**[1] oorspronkelijk doelend op de kerstdagen, eerste en tweede kerstdag
**[2] (verkorting) van "fijne feestdagen en een gelukkig nieuwjaar", dus met inbegrip van oud en nieuw

fijne feestdagen en een gelukkig Nieuwjaar

Vrolijk Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar!

veelgebruikte kerstwens waarmee iemand een plezierig kerstfeest wordt toegewenst

Alle lezers wensen wij vast fijne feestdagen en een gelukkig nieuwjaar toe.

Weblink bron Van de redactie in: Neerlandia/Nederlands van Nu., jrg. 107 nr. 5 (december 2003), Algemeen-Nederlands Verbond, Den Haag / Brussel, p. 3

gecombineerde kerst- en nieuwjaarswens, waarmee iemand zowel een plezierig kerstfeest als nieuwjaarsviering kan worden toegewenst, maar die ook bruikbaar is bij mensen die geen kerstfeest vieren

Die dubbelheid heeft Pasen gemeen met Kerstmis. Ook daar zien we naast elkaar een christelijk en een seculier feest. Ook daar heeft het seculiere feest de oudste papieren. Het gaat om de terugkomst van het licht. Even later begint ook een nieuw jaar. Als het een beetje meezit vallen die twee feesten binnen één week waarin we niet hoeven te werken. We wensen elkaar daarom ook fijne feestdagen.

Weblink bron
Paul Bordewijk
 Met Pasen is het dubbel feest in: De Leunstoel (13 april 2017)


ik ben weg

De frase "ik ben weg van" is een verbogen vorm van de uitdrukking "weg zijn van".

ik ben op een andere plaats dan voorheen of dan gewoonlijk

Heeft u nog weleens contact met Horowitz? „Sinds ik hier ben? Ik denk het niet. Ik ben weg uit die wereld. Maar ik wil niet de indruk wekken dat dat een bewuste beslissing is. (…)"

Weblink bron
Lamyae Aharouay & Petra de Koning
 “Pete Hoekstra: ‘Nederlanders zijn bij lange na niet zo progressief als ze graag denken’” (20 december 2018) op nrc.nl

Hans Laroes heeft zelf ooit gezegd: de journaal-redactie stemt PvdA en GroenLinks. Dat is een heel beschadigende uitspraak geweest voor de redactie. Maar hij is nog steeds hoofdredacteur, en ik ben weg.

Weblink bron
Charles Groenhuijsen geciteerd door Merel Thie
 “'Mijn marktwaarde ligt hier'” (8 april 2006) op nrc.nl

Ik ben even weg, maar ik kan u vertellen wat ik doe om op de hoogte te blijven. Elke ochtend luister ik naar de Wereldomroep en elke middag snel ik naar de kiosk, tijdens het boodschappen doen, om een krant te kopen.

Weblink bron
Annemarie Grewel
 “Weg” (10 augustus 1994) op groene.nl

Ik ben blij de oogarts nog even te spreken voor ik onder narcose ga. Even diep zuchten en ik ben weg.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Ina van Wel
 “Vitrectomie” op vlekkenvoordeogen.nl

Brandende vraag: komt er inderdaad een einde aan onze broze democratie en breekt er binnenkort een heuse burgeroorlog uit? (…) Conclusie? Ik ben weg. Lang en ver. Vakantie? De financieel weer gezonde KLM noemt het een vlucht. En zo noem ik het dit keer ook.

Weblink bron
Youp van ’t Hek
 “Vlucht” (2 juli 2022) op nrc.nl


ik ben ermee weg

verbinding van  ik, ben, ermee en weg; Belgisch-Nederlands, "ermee" wil niet zeggen dat je met iets weggaat, het lijkt meer op temet in de betekenis "zo dadelijk"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-ik ben ermee weg.ogg

ɪɡˈbɛnərmeˌwɛx


invasieve soort

soort die zich buiten zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied heeft gevestigd (exoot) en door zijn aanwezigheid of door de groei van die populatie tot problemen kan leiden


nog geen

op dit moment nul, maar in de toekomst een of meer

Wij hebben nog geen kinderen.

op dit moment niet, maar in de toekomst wel

Met deze hitte heb ik nog geen zin om te gaan fietsen, maar vanavond misschien wel.

Ik kom over vier weken, dat is nog geen maand.

Hij was erg zuinig en wou nog geen cent aan nieuwe kleren besteden.


het is aan

verbinding van  het, is en aan, leenvertaling van Frans c'est à


van gemeentewege

door toedoen van de gemeente, op last van de gemeente

Er werden miljoenen van gemeentewege in het project gestoken.


zwarte markt

markt waarin onwettige economische transacties plaatsvinden, in het bijzonder het illegaal kopen en het verkopen van producten


syndroom van Asperger

een aan autisme verwante pervasieve ontwikkelingsstoornis, vernoemd naar de Weense kinderarts dr. Hans Asperger


lijn van Weber

een denkbeeldige lijn door Wallacea. De lijn van Weber scheidt duidelijker dan de lijn van Wallace de zoogdierfauna tussen enerzijds (westelijk) het oriëntaals gebied en anderzijds (oostelijk) het Australaziatisch gebied


verkeerd om

verbinding van  verkeerd en om; geschreven met een spatie volgens spellingregel 6.B, omdat het gelet op de uitspraak niet als een samenstelling, maar als een woordgroep wordt beschouwd

De constructie "niet verkeerd om …" geeft in principe lichte instemming met de navolgende activiteit aan, maar wordt ook gebruikt om aan te geven dat die heel positief wordt beoordeeld.

gevolgd door de activiteit die niet juist is

Maar zijn rol bij de zeepbel op de huizenmarkt en zijn weigering om zijn fouten te erkennen maken het verkeerd om hem te laten zitten.

Weblink bron
Martin Hutchinson
 “Bernanke moet opstappen” (27 januari 2010) op nrc.nl

Het is in ieder geval verkeerd om uit dit ene geval conclusies te trekken over de algehele kwaliteit van de Duitse stroomvoorziening.

Weblink bron
Michèle de Waard
 “‘Nederland bij de winnaars’” (15 november 2006) op nrc.nl


brak water

zoutachtig water dat minder zout is dan zeewater


belanghebbend voorwerp

term die uitdrukt wie belang heeft bij een bepaalde "handeling"


bezittend voorwerp

benaming voor een zinsdeel dat aanduidt waarop of op wie de door het werkwoord uitgedrukte handeling, werking of toestand is gericht


ondervindend voorwerp

zinsdeel dat aangeeft wie de uitgedrukte handeling ondervindt


ongeleed woord

een woord bestaande uit slechts één morfeem


samengesteld werkwoord

een lexicale eenheid die bestaat uit een werkwoord en een affix in de vorm van een zelfstandig naamwoord, een bijvoeglijk naamwoord of voorzetselbijwoord. Dergelijke werkwoorden komen vooral in het Nederlands, Duits en Hongaars veel voor


trappen van vergelijking

vormen van een bijvoeglijk naamwoord of een bijwoord waarmee een bepaalde gradatie wordt uitgedrukt


natuurkundige grootheid

een kwantificeerbare natuurkundige eigenschap van een verschijnsel, een fysisch lichaam of van materie die direct gemeten kan worden, dan wel uitgedrukt kan worden in andere natuurkundige grootheden


absolute temperatuur

de temperatuur gemeten op een ratioschaal ten opzichte van het absolute nulpunt


absolute nulpunt

de ondergrens van de absolute temperatuur waarbij de enthalpie en de entropie van een gas hun minimale waarden bereiken. Het nulpunt van de temperatuurschaal van kelvin is per definitie gelijk aan het absolute nulpunt. Deze temperatuur is gelijk aan −273,15 °C


heilige graal

Privatisering wordt wereldwijd weer volop teruggedraaid.
De verwachte kostenvoordelen vallen tegen, diensten worden duurder: privatisering blijkt geen heilige graal.


artificiële intelligentie

De Britse computerkundige Arthur Samuel bouwde in 1952 het eerste programma dat kon dammen. Slechts drie jaar later werd de uitdrukking ‘artificiële intelligentie’ voor het eerst openbaar gebruikt.

discipline die zich bezighoudt met het creëren van een artefact dat een vorm van intelligentie vertoont

Sinds kort richt De Vries zijn pijlen op het energieverbruik van artificiële intelligentie (AI). In oktober becijferde hij dat als de vraag naar AI in het huidige tempo doorgroeit, de technologie in 2027 net zoveel energie verbruikt als heel Nederland.


nolens volens

tegen wil en dank, nillens willens, willens nillens


zich met hand en tand verzetten

verbinding van  zich, met, hand, en, tand en verzetten, vertaling van Latijn unguibus et dentibus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-zich met hand en tand verzetten.ogg

met alle mogelijke verweermiddelen, zo hardnekkig mogelijk verdedigen


kunstmatige intelligentie

een door mensenhand gemaakt product dat een vorm van intelligentie vertoont

‘Alle antimaterieontdekkingen zijn iets heel interessants. Dit is er een die nog ontbrak’, zegt Dönigus. Zijn onderzoeksgroep gebruikte kunstmatige intelligentie (machine learning) om gegevens te analyseren van een experiment uit 2018 met de ALICE-detector bij de LHC om het antihyperhelium-4 te identificeren met een significantie van 3,5 standaarddeviaties. Het onderzoek haalt niet de ‘gouden standaard’ van 5 standaarddeviaties. Maar het geeft wel aan dat het zeer waarschijnlijk is dat de ontdekking echt is en geen gril van de gegevens is.

Weblink bron
Karmela Padavic Callaghan
 “LHC breekt record met detectie zwaarste antimaterie-atoom ooit” (23 april 2025), newscientist


le style c'est l'homme même

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-le style c'est l'homme même.ogg

de stijl van een schrijver hoort bij de persoonlijkheid van de schrijver


alle hens aan dek

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-alle hens aan dek.ogg

kreet die op schepen wordt geslaakt als er in een bijzondere situatie alle mankracht wordt vereist


bakzeil halen

moeten inschikken [2], moeten toegeven [2]


bien étonnés de se trouver ensemble

Onvertaald overgenomen uit het Frans, met identieke betekenis

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-bien étonnés de se trouver ensemble.ogg

Gezegd over een bepaalde groep personen die in één adem genoemd worden, het met elkaar over iets eens zijn e.d., terwijl dat op het eerste gezicht niet in de verwachting zou liggen


bij zijn positieven zijn

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-bij zijn positieven zijn.ogg


Let op! Geld lenen kost geld

verbinding van  let op, geld, lenen en kost, als standaardwaarschuwing voor consumenten in Nederland sinds 2007 voorgeschreven door de AFM op grond van artikel 4:22 van de Wet op het financieel toezicht (Wft)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-let op! geld lenen kost geld.ogg

boodschap toegevoegd aan reclame om consumenten te waarschuwen voor een nadeel van krediet


antisociale persoonlijkheidsstoornis

verbinding van  antisociale en persoonlijkheidsstoornis

een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door een patroon van veronachtzaming of schending van de rechten van anderen en door impulsief en antisociaal gedrag


dwangmatige persoonlijkheidsstoornis

verbinding van  dwangmatige en persoonlijkheidsstoornis

een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door algemene psychologische inflexibiliteit, zeer strikte naleving van regels en procedures, perfectionisme, en overmatige ordelijkheid


haltlose persoonlijkheidsstoornis

verbinding van  haltlose en persoonlijkheidsstoornis

een persoonlijkheidsstoornis die zich kenmerkt door egoïstisch, onverantwoordelijk en hedonistisch gedrag


histrionische persoonlijkheidsstoornis

verbinding van  histrionische en persoonlijkheidsstoornis

een persoonlijkheidsstoornis die zich kenmerkt door overdreven emotionele uitingen en een behoefte aan aandacht, bevestiging en affectie


sadistische persoonlijkheidsstoornis

verbinding van  sadistische en persoonlijkheidsstoornis

een zeldzame persoonlijkheidsstoornis die zich kenmerkt door sadisme


vermijdende persoonlijkheidsstoornis

verbinding van  vermijdende en persoonlijkheidsstoornis

een persoonlijkheidsstoornis die zich kenmerkt door geremdheid en het gevoel minderwaardig te zijn


los hoes

een type boerderij van het hallenhuistype waarbij de bewoners en het vee samenleefden onder een dak, in dezelfde ruimte


anaerobe lijm

een lijm die bestaat uit acrylpolyester-monomeren. De lijmverbinding komt tot stand door polymerisatie van de monomeren


dierlijke lijm

een lijm die bestaat uit dierlijk gelatine


zelfklevende lijm

lijm van afgebroken rubberachtige materialen met synthetische of natuurlijke harsen en weekmakers. De lijmverbinding komt tot stand door, na het op elkaar leggen van de lijmoppervlakken, druk uit te oefenen op de te lijmen delen


ceteris paribus

van het Latijn, verbinding van  ceteris en paribus


geïntegreerd circuit

een samenstel van verschillende elektronische componenten (zoals transistors, weerstanden en condensatoren) op een enkel stuk halfgeleidermateriaal. Bij grotere IC's spreekt men wel van chip of microchip


comme il faut

van het Frans, verbinding van  comme, il en faut


common sense

van het Engels, verbinding van  common en sense


l'enfer, c'est les autres

verbinding van  l'enfer,, c'est, les en autres, Gezegde afkomstig uit het Frans gedaan door Jean-Paul Sartre, vader van het Franse existentialisme

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Nl-l'enfer, c'est les autres.ogg

het leven "wordt gevoeld, wordt beschouwd" door middel van de anderen


handboek voor de soldaat

verbinding van  handboek, voor, de en soldaat

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-handboek voor de soldaat.ogg

een vanuit de huidige tijd bekeken voornamelijk grappig handboek vervaardigd door het Minister van Defensie dat aan Nederlandse (dienstplichtige) soldaten werd uitgereikt en waarin alles stond dat van belang werd beschouwd voor het functioneren als soldaat


vrijheid van godsdienst

verbinding van  vrijheid, van en godsdienst

een van de klassieke grondrechten. Het houdt in dat men de vrijheid heeft zelf te kiezen om tot een godsdienst toe te treden en deze te belijden en beoefenen


vrijheid van drukpers

verbinding van  vrijheid, van en drukpers

een van de klassieke grondrechten om gevoelens en gedachten openbaar of kenbaar te maken