paus

walvis; naam voor soorten zeezoogdieren uit de orde van de walvisachtigen (Cetacea)


bahasa Inggris

Ontleend aan het Engelse English (Engels). "Bahasa" geeft aan dat het om een taal gaat.


Turki

Turkije; land op de grens van Europa en Azië


Al-Qur'an

nog wel gangbare schrijfwijze voor Alquran (Koran)


koran

courant (in de samenstelling rekening koran)


antonim

antoniem; een woord met een tegengestelde betekenis


Perancis

gangbare, maar niet-officiële schrijfwijze van Prancis (Frankrijk)


terjemah

van het Arabisch: ترجم (tárjama) - vertalen

als gezegde in volzinnen is de afgeleide vorm menerjemahkan gebruikelijker

jasa terjemah


sinonim

synoniem, een woord met dezelfde betekenis


papa

[bijvoeglijk naamwoord] uit het Sanskriet पाप (pāpa) "slecht, miserabel"

[zelfstandig naamwoord] uit het Nederlands papa


Afghanistan

niet-officiële schrijfwijze voor Afghanistan


tata bahasa

grammatica; een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal


konsensus

consensus, overeenstemming binnen een gemeenschap of groep en de methode om die te bereiken.


film

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


bank

van het Nederlands "bank", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


per

[1] (Voorzetsel) van het Nederlands "per"

[1] (Zelfstandig naamwoord) van het Nederlands "peer"

[2],[3] (Zelfstandig naamwoord) van het Nederlands "veer"

tujuh puluh kilometer per jam;


per

tussen twee getallen om een breuk aan te geven, gedeeld door, per

lima per enam

Satu per satu mereka masuk ke toilet

Anda juga dapat memesan per telepon.


per

Peraturan itu berlaku per 1 Agustus tahun ini.

Deze regelgeving is van kracht vanaf 1 augustus dit jaar.


per

per rambut


tante

uit het Nederlands "tante", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


bor

[1] van het Nederlands boor, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

[2] van het Nederlands bord, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

boor, boormachine, gereedschap om gaten te maken


harimau

cougar (oudere vrouw met een jongere vriend)


oto

[1] (verkorting) van otomobil of van Nederlands auto


mobil

[zelfstandig naamwoord] verkorting van otomobil

[bijvoeglijk naamwoord] van het Nederlandse "mobiel"


rumah

Di dalam rumah itu ada dua kamar mandi.

Ia tidak di rumah.

rumah sekolah

rumah sekering


nasi goreng

uit nasi "gekookte rijst" en goreng "bakken", dus "gebakken gekookte rijst"

nasi goreng, gerecht bereid door gekookte rijst te bakken


kucing

akar kucing "kattenwortel" Toddalia asiatica

deel van
ekor kucing "kattenstaart"
Acalypha hispida

deel van
ekor kucing "kattenstaart"
Pogostemon auricularia

deel van
ekor kucing "kattenstaart"
Uraria crinita

kucingan "kruidje-roer-mij-niet" Mimosa pudica

kumis kucing "kattensnor" Orthosiphon aristatus


kapal terbang

samenstelling van kapal "schip" en terbang "vliegen", dus "vliegend schip"


pesawat terbang

samenstelling van pesawat "toestel" en terbang "vliegen", dus "toestel om te vliegen"


pesawat udara

samenstelling van pesawat "toestel" en udara "lucht" dus "luchttoestel"


bandara

samentrekking van bandar udara (luchthaven).


bandar udara

Samenstelling van bandar ("haven") en udara ("lucht"), dus een leenvertaling van het Nederlandse luchthaven


bandar

[3],[4] van het Perzisch بندر (bandar) "haven"

opkoper, handelaar, financier van twijfelachtige activiteiten


bandar sampah

uit bandar (kanaal, leiding) en sampah (afval)


sampah

Jangan membuang sampah sembarangan.

Mereka akan mengambil sampah besok.

Hidup sebagai gelandangan dianggap sampah masyarakat.

Levend als dakloze wordt men gezien als uitschot van de maatschappij.


tempat sampah

samenstelling van tempat "plaats, bak" en sampah "afval", dus: "afvalbak"


tempat

bewaarplaats, pot, bak om iets tijdelijk in te doen

tempat gula

tempat sepeda

plaats, plek, punt geschikt voor een bepaald doel

tempat duduk

locatie, plek of gebied waar men zich kan bevinden

tempat kelahiran

positie, de plaats waar ..., de persoon die...

tempat terluang


lapangan terbang

samenstelling van lapangan "veld" en terbang "vliegen", dus "vliegveld", een leenvertaling uit het Nederlands


lapangan

uit lapang "ruim" met het achtervoegsel -an


Makassar

hoofdstad van Sulawesi (Celebes), Indonesië, oude naam Ujung Pandang

het Wikipedia artikel over Makassar en het Engelse Wikipedia artikel over Makassar.


apel

van het Nederlandse appel, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


arbei

van het Nederlands aardbei, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


aspal

van het Nederlandse asfalt, het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


beken

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


bir

van het Nederlands bier, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


buncis

van het Nederlandse meervoud van het verkleinwoord voor boon: boontjes, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


duit

uit het Nederlands "duit", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


ember

van het Nederlands emmer, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


gorden

van het Nederlands "gordijn," dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


tidak

nee; ontkenning die betrekking heeft op gezegde of bepaling

Bisa bicara bahasa Inggris? - Tidak.

niet; ontkenning van gezegde of bepaling

tidak adil


ngga

verkorte, niet-officiële schrijfwijze van enggak


nggak

verkorte niet-officiële schrijfwijze van enggak


benar

Jawabannya benar semua.

Mahal benar oto ini.


kakus

van het Nederlands kakhuis, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


kamar

van het Nederlandse "kamer," dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


kamar

Surah kelima puluh empat dalam Alquran dinamakan al-Kamar.

De vierenvijftigste soera in de koran heet 'De maan.'


kantor

van het Nederlandse "kantoor," dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


keker

van het Nederlands "kijker," dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

kijker, verrekijker, telescoop, periscoop


klakson

van het Nederlandse "claxon" dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


tuter

van het Nederlandse "toeter", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


telat

van het Nederlands: te laat, het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

Ia datang telat di sekolah


kol

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


kopling

van het Nederlandse "koppeling," dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


kulkas

van het Nederlands "koelkast", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


maskapai

van het Nederlandse "maatschappij", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

maatschappij, in de betekenis van bedrijf


mebel

van het Nederlandse "meubel", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


mode

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


necis

van het Nederlands "netjes", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


onderdil

van het Nederlandse "onderdeel", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


ongkos

van het Nederlandse "onkosten", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


perseneling

niet-officiële schrijfwijze voor persneling "versnelling"


pir

[1]-[3]van het Nederlands "peer", dit zijn Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

[4] van het Nederlands "veer", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

[6] van het Engels "pier " "wandelhoofd"

schrijfwijze voor per "springveer, veer"


polisi

van het Nederlandse "politie", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


politik

van het Nederlandse "politiek", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


politis

van het Nederlandse "politisch", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


semen

[1] van het Nederlandse "cement", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


beton

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


wastafel

uit het Nederlands "wastafel", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


coklat

gangbare, niet-officiële schrijfwijze voor cokelat (cacaoboom, chocolade, bruin)


coklat

gangbare, niet-officiële schrijfwijze voor cokelat (bruin)


ayam

kip, haan, kuiken (Gallus gallus domesticus)


garuda

van het Sanskriet गरुड (garuda) "adelaar", godheid met de vorm van een adelaar"

een grote mythische roofvogel, zoals de feniks


garuda

een hindoeïstische en boeddhistische godheid

het embleem van de staat Indonesië (Garuda Pancasila)

de nationale luchtvaartmaatschappij van Indonesië (Garuda Indonesia)


matahari

van mata "oog" en hari "dag", dus: "oog van de dag"


kodok

kikker, pad, naam voor diersoorten uit de orde Anura


cicak

klanknabootsing van het geluid dat deze hagedis maakt

tjitjak, kleine soort gekko, Hemidactylus frenatus


tokeh

niet-officiële schrijfwijze voor tauke "baas"

niet-officiële schrijfwijze voor tokek "gekko"


mungkin

van het Arabisch ممكن (mumkin): misschien


pasti

Saya pasti.


tumbuhan

uit tumbuh met het achtervoegsel -an, dat zelfstandige naamwoorden vormt

plant, organisme uit het rijk van de Planten Plantae


sayur

sajoer een gerecht dat hoofdzakelijk uit groenten wordt bereid


sakit

Sakit apa?

Apa yang sakit?


rumah sakit

samenstelling van rumah "huis, gebouw" en sakit "ziek", dus "ziekhuis"


ambulans

Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


tiga

via Hindi त्रिक (trikā) van het Sanskriet त्रिक (trika) "drietal"


tumbuh

Lidah buaya gunanya untuk tumbuh rambut

Aloë vera is een middel voor het groeien van haar.


bebek

eend naam voor soorten vogels uit de familie van de eendachtigen Anatidae


aparat

van het Nederlands apparaat, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


bioskop

van het Nederlandse bioscoop, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


kopi

dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

[1]-[3] van het Nederlandse koffie, de /f/ is een leenfoneem in het Indonesisch


aktif

van het Nederlandse actief, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


antusias

van het Nederlandse enthousiast (dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong)


antusiasme

van het Nederlands enthousiasme, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


bensin

van het Nederlandse benzine, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


bel

eponiem; Het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


bis

uit het Nederlands "bus", dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


mama

[3] van het Latijn mamma "borstklier, melkklier"


universitas

Ontleend aan het Nederlandse universiteit, mits aanpassing aan het achtervoegsel -itas.


kamus

Ontleend aan het Arabische قاموس (qāmūs; "woordenboek").

Tak ada istilah “takut” dalam kamus dia.

"Angst" komt in zijn woordenboek niet voor.


emas

via het Khmer មាស (mās) "goud" uit het Sanskriet माष (māṣa) "bepaald soort boon; daarvan afgeleid gewicht in goud"

bepaalde gouden munt ter waarde van een tiende taël


Senin

van het Arabisch الاثنين (al-'ithnéin) "maandag"


kerajaan

gevormd uit raja "koning" met het omvoegsel ke- -an


ara

vijgenboom; naam voor soorten bomen uit het geslacht Ficus


mula

uit het Sanskriet मूल (mūla) "oorsprong"


monyet

aap, dier behorend tot de Apen Simiiformes

aap, iemand die zich onbehoorlijk gedraagt


ayah

[2] via het Maleis ayah uit het Hindi आया (āyā) "kamermeisje, kindermeisje"

niet-officiële schrijfwijze voor ayat "versregel, volzin"


kelelawar

vleermuis; naam voor soorten uit de orde Chiroptera


kalong

kalong, vliegende hond (Pteropus vampyrus)


tak

nee; ontkenning die betrekking heeft op gezegde of bepaling

Bisa bicara bahasa Inggris? - Tak.

niet; ontkenning van gezegde of bepaling

tak adil


as

uit het Nederlands "as" (staafvormig voorwerp waarom of waarmee iets ronddraait)

as (staafvormig voorwerp waarom of waarmee iets ronddraait)


singgasana

van het Sanskriet सिंहासन (siṃhāsana) "troon"

troon zetel waar een vorst op zit tijdens formele plechtigheden


merpati

van het Sanskriet पारापत (pārāpata) "duif"


gagak besar

uit gagak "kraai" en besar "groot", dus: "grote kraai"


laken

laken wollen stof, die eerst is geweven en daarna vervilt


lever

Zelfstandig naamwoord: uit het Nederlands "lever"


bom

bom, vernietigingstuig dat gevuld is met explosieven


rok

[1] van het Nederlandse "rok"
[2] van het Engelse "rock"

Murid perempuan memakai blus berwarna putih dan rok berwarna abu-abu.

Studentes dragen een witte bloes en een grijze rok.


domba

van het Perzisch دنبه (dumba) "vetstaartschaap," dat weer een samenstelling is van دم (dom) "staart" en بره (bara) "lam"; het oorspronkelijke woord voor schaap is "biri-biri", vermoedelijk hebben Arabische kooplieden met het vetstaartschaap ook het woord "domba" geïntroduceerd.


biri-biri

mogelijk via Hindi भेड़ (bheer) "schaap" van Sanskriet भेड (bheda) "ram"


pak

[1] kort voor bapak
[2] van het Nederlandse "pak"
[3] van het Nederlandse "pacht"
[4] van het Nederlandse "pact"

mijnheer, de heer, aanspreektitel voor een oudere man

niet-officiële schrijfwijze voor pakta "pact, verdrag"


gang

[1] van het Nederlandse "gang:" lange, smalle doorloopruimte


tata

Ontleend aan het Sanskriet तथा (tathā; "zo, op die manier"). In combinatie met andere naamwoorden vormt tata dikwijls abstracta (bijv. tata kalimat "zinsbouw").


DNA

De Engelse afkorting voor desoxyribonucleic acid (in het Indonesisch asam deoksiribonukleat).


jam

via het Perzisch زمان (zamān) "tijd" of het Hindi याम (yām) uit het Sanskriet याम (yāma) "periode van drie uur"


tuba

derris, vlinderbloemige liaan (Derris elliptica)

vissengif dat uit de wortels van de derris wordt gemaakt

tuba, aanduiding voor een buisvormig orgaan


nama

uit het Sanskriet नामन् (nāman) "naam" en नाम (nāma) "genaamd"


kata benda

samenstelling van kata "woord" en benda "ding," dus "ding-woord"


lap

[2] uit het Engels lap "deel van een snelheidswedstrijd"

deel van een snelheidswedstrijd
ronde op een wedstrijdbaan

heen en terug in een wedstrijdbad (zwemsport)


tim

[zelfstandig naamwoord 1] van het Engels team "ploeg"


tim

bepaalde wijze van stomen of au bain marie verwarmen


kaki

voet, het onderste deel waar het overige op rust

kaki gunung

kaki rumah

kaki meja

soto kaki kambing

voorafgegaan door een telwoord om het aantal gelijksoortige objecten met een steel aan te geven

tujuh kaki payung


bui

uit het Nederlands boei een kluister voor hand of voet, een werktuig om iemand gevangen te houden


sepuluh

uit puluh "-tig" met het voorvoegsel se- "één", dus letterlijk "eentig"


sebelas

gevormd uit belas "-tien" met het voorvoegsel se- "één-", dus: "eentien"


palak

van het Minangkabaus palak "temperament"

Badannya palak dingin.

naik palak

Pasukan teras itu memang palak.

Deze keurtroepen zijn wel avontuurlijk ingesteld.


tren

Ontleend aan het Engelse trend (trend, tendens)


hal

[1-3] van het Arabisch حَالٌ (ḥāl) "stand, toestand, omstandigheid"

dalam hal demikian

Tiga hal yang menjadi pokok pertikaian.

Drie kwesties vormen de kern van dit conflict.

karena satu dan lain hal

ceramah hal keluarga berencana


bicara

van het Sanskriet विकार vicàra: beschouwing


berenang

opbouw met het voorvoegsel ber- en renang (zwemmen)


buku

Buku itu milik saya.

plaats waar twee onderdelen tegen elkaar zitten: gewricht, knoop (in een stengel)

buku jari

garam dua buku


berhenti

opgebouwd met het voorvoegsel ber- en henti (stop)


bisa

Apa bisa?


dunia

van het Arabisch دُنْيا (dunyā) "wereld"


harus

verplicht, noodzakelijk (vaak te vertalen met moeten)


hilang

Uangnya hilang.


ikan

vis, waterdier met een schedel en een ruggengraat

vissen; naam voor diersoorten uit de groep Craniata, met uitzondering van de infrastam Tetrapoda

bijgerecht van vlees of vis bij een rijstmaal


jauh

masih jauh

Dugaan itu terlalu jauh

masih jauh


jadi

Kemarin ia jadi pergi ke Surabaya.

Hij is gisteren inderdaad naar Surabaya gegaan

Saya sudah bukan sekretaris lagi, jadi jangan tanyakan saya.

Ik ben geen secretaris meer, dus vraag het niet aan mij.


kakak

[zelfstandig naamwoord] van het Mandarijn 哥哥 (Pinyin: gēge): oudere broer

aanspreekvorm voor een iets oudere vriend/vriendin of neef/nicht


mahasiswa

opbouw: voorvoegsel maha- hoge met siswa scholier


meninggal

Gevormd met het voorvoegsel meN- en tinggal (blijven)


menulis

Gevormd met het voorvoegsel meN- en tulis (schrijven)


bahasa

van het Sanskriet भाषा (bhasa) "taal, spraak"


berbicara

Afgeleid van bicara met het voorvoegsel ber-.


orang tua

samenstelling uit orang "mens(en)" en tua "oud" dus: "oud mens, oude mensen, ouwelui"

persoon die op grond van zijn ervaring respect verdient, deskundige, oudste, ouderling


panas

het droge jaargetijde, de tijd van de droge moesson

Pada musim panas sawah menjadi kering dan tanah retak-retak.

In het droge jaargetijde verdorren de sawa's en scheurt de bodem.

Sejak kemarin ia panas.


peta

van het Sanskriet पट (paṭa) "doek (om op te schilderen)"


sabun

kort voor sakit sabun "druiper, gonorroe"


ujian

uit uji "test" met het achtervoegsel -an


uang

acht een derde cent, in de koloniale tijd een koperen munt ter waarde van een twaalfde Nederlands-Indische gulden


umur

van het Arabisch عمر (umr) "levensduur, leeftijd"

Umurku 30 tahun.

kalau masih ada umur

Panjang umurnya.


warna

van het Sanskriet वर्ण (varṇa) "verf, kleur; klasse, kaste"


untuk

[zelfstandig naamwoord 1] uit het Minangkabaus

om een verdeling aan te geven:

Ini untuk ku, yang itu untuk mu.

pakaian untuk segala usia

Untuk kesalahan itu, ia dihukum dua tahun.

Voor dat vergrijp is hij tot twee jaar veroordeeld.

Untuk tiga minggu ia terpaksa istirahat di rumah sakit.

Hij moet voor een periode van drie weken het ziekenhuis in.

Untuk ketiga kalinya saya memperingatkan.

Peti itu dipakai untuk meja makan


surat

Apa ada surat buat saya?

surat legitimasi


sedikit

opgebouwd met het voorvoegsel se- en dikit

Saya minum sedikit kopi.


kertas

van het Arabisch قرطاس (qirṭās) "papier"


marah

[Zelfstandig naamwoord]: van het Minangkabaus marah


lahir

van het Arabisch ظاهر (ẓāhir) "verschenen, zichtbaar, helder"


meja

meja biliar

meja dengan laci


keras

kort voor keras tulang, heester met geneeskrachtige eigenschappen


masalah

[Zelfstandig naamwoord] van het Arabisch مشكلة (múškila) "probleem"

[Tussenwerpsel] van het Arabisch ما شاء الله (mā šāʾ Allāh) "God heeft het gewild"


masalah

kort voor masya Allah letterlijk "God heeft het gewild, godallemachtig", uitroep om verrassing of medelijden uit te drukken


mengerti

Gevormd met het voorvoegsel meN- en erti (betekenis)


murah

uit het Javaans murah "overvloedig, mild, goedkoop"


kita

wij (inclusief degene die aangesproken wordt, eerste persoon insluitend meervoud)


kami

wij, we (exclusief degene die aangesproken wordt)


merah

de rode kaart waarmee de scheidsrechter een speler uit het veld stuurt

aanduiding van de voormalige PDI (die rood als kleur voerde)


merah

benaming voor sommige soorten eetbare zeevis zoals Pinjalo pinjalo en Lutjanus erythropterus


merah

Anak itu amat merah


merah

titel voor heersers in West-Sumatra; schrijfwijze voor marah

Merah Silu

naam van de legendarische stichter van het koninkrijk Pasai in wat nu Atjeh is


tetapi

uit het Sanskriet: तथापि (tathapi) - niettemin

Rumah itu besar, tetapi sudah rusak


tidak apa apa

niet-officiële schrijfwijze voor tidak apa-apa


telur

ei, eitjes, vorm waarin eicellen hun ontwikkeling buiten het moederlichaam voortzetten

zaken die naar aard, vorm of ontstaanswijze aan een ei doen denken


tanah

vadem, lengtemaat van zes voet, ongeveer anderhalve meter


tahun

niet noodzakelijkerwijs een jaar, bijvoorbeeld bij landbouwgewassen die meer keren per jaar worden gezaaid


tidak pernah

opgebouwd uit tidak (niet) en pernah (ooit)


tinggi

Gunung itu tinggi


senang

orang yang senang hidupnya


semua

uit het Sanskriet: समाहार (samāhāra) "menigte"


tinggal

Dia disuruh tinggal di rumah.

Saya tinggal di hotel.

Tinggal lima orang.


terlambat

opgebouwd met met het voorvoegsel ter- en lambat

Kereta itu berangkat terlambat dua jam


tugal

poothout, graafstok: puntige stok om gaten in de grond te maken voor zaai poot- of plantgoed (dibbelen)


pari

rog, rogvis; benaming voor vissen uit de superorde Rajomorphii


bon

[1],[2] uit het Nederlands "bon"
[3] uit het Nederlands "bond"


motor

motor krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft

Pompa air itu digerakkan oleh motor listrik.

Deze waterpomp wordt aangedreven door een elektromotor.

motor gemotoriseerd voertuig op twee of drie wielen

Helm jenis ini adalah helm yang paling aman untuk digunakan pengendara motor.

Dit type helm is een helm die veiliger gebruikt kan worden door motorrijders.

motor iemand die de drijvende kracht van een organisatie is

Dialah yang menjadi motor perkumpulan itu.

Hij groeide uit tot de motor achter de vereniging.


terutama

opgebouwd met het voorvoegsel ter- en utama


karena

uit het Sanskriet कारण (kāraṇa): oorzaak, reden


ada

Ada asap ada api.

Tidak ada.

Kami ada mobil.


ke

Dia pergi ke Jakarta.

Rumahmu menghadap ke selatan.


kalimat

van het Arabisch كَلِمات (kalimat) "woorden," meervoud van كَلِمة (kalima)


peti

van het Tamil பெட்டி (pèti) "doos, kist, mand" en het Sanskriet पेटिका (petika) "doos"


mencari

Gevormd met het voorvoegsel meN- en cari (zoeken)


cat

van het Chinees 漆 (Minnan: chhat): vernis, lak, verf


sementara

uit het Sanskriet: समनन्तर (samanantara) - onmiddellijk aansluitend op;
*:gebruik als onbepaald telwoord onder invloed van Javaanse sawetara

Sementara menunggu kedatangan Ibu, Ayah membaca buku

Terwijl hij wacht op de komst van moeder, leest vader een boek.


sementara

untuk sementara


sementara

sementara orang


medan

uit het Arabisch سِحْر (maidān) "plein, terrein"


suami

van het Sanskriet स्वामिन् (svāmin) "heer"

gerecht van rauwe cassave, die geraspt en weer samengeperst in bladeren wordt gestoomd; rijk aan koolhydraten, in de Molukse keuken geïntroduceerd door emigranten van Buton


ya

Ya baiklah, saya datang nanti sore.

uiting om het voorgaande te benadrukken, hè, hoor

Jangan main-main sama saya, ya!

Je moet geen spelletjes met mij spelen, hè!

aan het eind van een vraag, om een verwacht positief antwoord aan te geven, hè, toch

Ia pacarmu, ya?

Ya Allah!

om gelijkwaardige onderdelen van een opsomming aan te geven, zowel ... als ...

Dia ya gembira ya sedih.


polis

Uit Nederlands polis, dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


insan

uit het Arabisch إنْسَان ('insān) "mens"


alat

van het Arabisch آلَة (’āla) "werktuig"; meervoud آلات (ālat-) "werktuigen"


rumput

aanduiding voor planten uit de grassenfamilie Poaceae


racun

stof die de werking van katalysatoren of enzymen tegengaat


meracuni

gevormd uit racun (gif) met het omvoegsel meN- -i


menyesuaikan

Gevormd met het omvoegsel meN- -kan uit sesuai (passend); "sesuai" gevormd met het voorvoegsel se- uit suai (overeenstemmen)


pagar

wellicht verwant aan Hindi बाड़ा (bāṛā) "schutting, heg"


ayam belanda

uit ayam (kip) en Belanda (Hollands), dus letterlijk: "Hollandse kip"


abu

stof in de betekenis: heel kleine deeltjes


babi

varken, zwijn; naam voor soorten uit het geslacht Sus

een grovere belediging dan in het Nederlands, omdat het varken voor moslims een onrein dier is


celana

van Sanskriet चलनक (calanaka) "korte onderrok" of Hindi चलाना (calana) "lopen"


celana dalam

uit celana "broek" en dalam "diep, inwendig"


pasar

via het Tamil பசார் (pacar) van het Perzisch بازار (bazar) "bazaar, markt"

Ibu pergi ke pasar untuk berbelanja.

Moeder gaat naar de markt om boodschappen te doen.

ekonomi pasar


pasar

met eenvoudige zinsbouw en woordkeus als in een handelstaal

bahasa pasar


kiri

langkah kiri


seratus

uit ratus "honderd" met het voorvoegsel se- "één", dus "éénhonderd"


timur

oosten, oost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met een hoofdletter gespeld

Matahari terbit di sebelah timur.


aman

Uit het Arabisch: امان (amān) - rust, vrede


dua belas

uit dua "twee" en belas "-tien", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermeerderd om de getallen 11 tot 19 te vormen, dus "tweetien"


tiga belas

uit tiga "drie" en belas "-tien", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermeerderd om de getallen 11 tot 19 te vormen, dus:"drietien"


lima belas

uit lima "vijf" en belas "-tien", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermeerderd om de getallen 11 tot 19 te vormen


tujuh belas

uit tujuh "zeven" en belas "-tien", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermeerderd om de getallen 11 tot 19 te vormen, dus "zeventien"


delapan belas

uit delapan "acht" en belas "-tien", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermeerderd om de getallen 11 tot 19 te vormen


sembilan belas

uit sembilan "negen" en belas "-tien", dus "negentien"


dua puluh

uit dua "twee" en puluh "-tig", woord dat het voorgaande telwoord vertienvoudigd, dus: "twee-tig"


tiga puluh

uit tiga "drie" en puluh "-tig", woord dat het voorgaande telwoord vertienvoudigd, dus: "drie-tig"


empat puluh

uit empat "vier" en puluh "-tig, tienvoud"


lima puluh

uit lima "vijf" en puluh "-tig", woord dat het voorgaande telwoord vertienvoudigd


enam puluh

uit enam "zes" en puluh "-tig, tienvoud"


tujuh puluh

uit tujuh "zeven" en puluh "-tig", woord dat het voorgaande telwoord vertienvoudigd, dus: "zeventig"


delapan puluh

uit delapan "acht" en puluh "-tig", woord dat het voorgaande telwoord vertienvoudigd


sembilan puluh

uit sembilan "negen" en puluh "-tig", dus: "negentig"


kambing

kambing gunung

kambing arab

kort voor ikan kambing (Pomacanthus annularis)

Maleise zwarte gaai, Platysmurus leucopterus, kort voor burung kambing


Agustus

van het Portugees Agosto en het Nederlandse augustus


kaya

van het Sanskriet काय (kāya) (onder meer:) "kapitaal"


kanan

langkah kanan


mata

gewichtseenheid voor opiaten (één honderdste tahil, 0,386 g opium)


istri

van het Sanskriet स्त्रैण (straina) "vrouw"


adik

aanspreekvorm voor een iets jongere vriend/vriendin of neef/nicht


sepeda

verkorting van het Nederlandse vélocipède, dat weer is ontleend aan het Franse vélocipède, een naam van vroege modellen van de fiets in de 19ᵉ eeuw, nog voortlevend in het Franse velo


truk

van het Engelse truck "truck, vrachtwagen"


kata kerja

samenstelling van kata "woord" en kerja "werk"


kata sifat

samenstelling uit kata "woord" en sifat "eigenschap," dus "eigenschap-woord"


paman

"mijnheer", aanspreekvorm voor mannen als nog onduidelijk is of een meer respectvolle bejegening op zijn plaats is


terjemahan

van terjemah "vertalen" met het achtervoegsel -an, dat zelfstandige naamwoorden vormt


ketek

schrijfwijze voor ketik "tikkend geluid, getik"


nyokap

in Prokem, het Indonesisch bargoens van de jaren '80 van de twintigste eeuw, gevormd uit ibu, "moeder", met het tussenvoegsel -ok- na de eerste medeklinker en weglating van de uitgang -u: iokbu, waaraan voor het uitspreken een n-klank en een a-klank zijn toegevoegd: niokab, wat in een normale spelling is weer te geven als 'nyokap'


bokap

in Prokem, het Indonesisch bargoens van de jaren '80 van de twintigste eeuw, gevormd uit bapak, vader met het tussenvoegsel -ok- na de eerste medeklinker en weglating van de uitgang -ak: bokapak


telinga

masuk telinga kiri, keluar telinga kanan

iets wat eruit ziet of werkt als een oor

telinga panci

Mampir di telinga saya.


kuping

kort voor verschillende soorten planten en paddenstoelen

kort voor kuping tikus, een eetbare paddenstoelensoort of besuikerde tapiocakoekjes


agama

van het Sanskriet आगम (agama) "leer, kennis, traditie"


lemah

Lactariusvis (Lactarius lactarius), een soort zeevis


toke

niet-officiële schrijfwijze voor tokek "gekko"


yang

om uitdrukkelijk een bepaald iemand of iets aan te duiden

yang muda

degene, hetgeen, (degene) die, (datgene) dat, wie, wat

Yang kaya makin kaya yang miskin makin miskin

Hoe rijker de rijken, hoe armer de armen.


yang

Yang aku tahu cinta itu indah.

... yang dimaksud artinya...

Yang cepat!


perlu

van het Arabisch فرض (farḍ) "plicht"; de /f/ is in het Indonesisch een vreemde klank, die vaak als /p/ wordt uitgesproken, voor de verandering van /d/ in /lu/ bestaan verschillende verklaringen, een cognaat in het Indonesisch is fardu.

noodzakelijkerwijs, modaliteit die in het Nederlands meestal met het hulpwerkwoord "moeten" wordt aangegeven

Barang-barang ini perlu didaftar

Deze goederen moeten worden geregistreerd.


perlu

Ini perlu harus kau bawa.


perlu

Ia perlu wang.


perlu

Ia pergi ke pasar perlu mengurus dagangan

Hij gaat naar de markt om handel te drijven.


akar

-wortel, deel van de naam van verschillende plantensoorten die door een eigenschap van hun wortel worden gekenmerkt

wortel, het getal dat één of meer malen met zichzelf vermenigvuldigd een bepaald getal oplevert


zina

uit het Arabisch زِنَاء (zinā‘) "overspel"


usul

uit het Arabisch أَصْل (asl) "grond, basis, oorsprong, reden"

herkomst, basis

origineel


kupu-kupu

vlinder; naam voor soorten uit de orde van de schubvleugeligen Lepidoptera

kleine boomsoort (witte dwerg-Bauhinia of spitsbladige Bauhinia) met een harde houtsoort gebruikt voor het heft van een kris


rubah

[zelfstandig naamwoord] van het Perzisch روباه (rubâh) "vos"


rubah

schrijfwijze voor ubah, berubah "verschillend zijn of worden"


seribu

duizend (in de betekenis van één duizend; voor de betekenis duizendtal: ribu


dua ratus

uit dua "twee" en ratus "-honderd," woord dat het honderdvoud van het voorgaande telwoord vormt, dus: "tweehonderd"


jantung

iets wat naar vorm of functie op een hart lijkt

jantung kota


perut

in Minangkabau: bloedverwanten met een gemeenschappelijke grootmoeder van moederszijde


jari

soort klimplant, Trichosanthes wallichiana


mau

modaliteit die in het Nederlands met een hulpwerkwoord van wijze wordt aangegeven, maar in het Indonesisch met dit bijwoord

tidak mau tahu dengan

Dia mau pergi ke Surabaya.

Mau hujan.


macan

kort voor: ikan macan "Sumatraan" soort tropische vis (straalvinnigen)

kort voor: rambutan macan een zoete, donkerrode, eivormige soort ramboetan


unta

van het Hindi ऊँट (ū.nt') en mogelijk het Sanskriet उष्ट्र (uṣṭra) "kameel"

dier behorend tot het geslacht Kamelen (Camelus): kameel (Camelus bactrianus) of dromedaris (Camelus dromedarius)


para

para remaja


uap

via Hindi भाप (bhāp) van Sanskriet वाष्प (vāṣpa) "stoom"


saat

van het Arabisch سَاعَاتٌ (sāʿāt) "uur, korte tijd, uurwerk"

umur saat mati

saat yang sempurna


esofagitis

esofagitis, ontsteking van de slokdarmwand


lipat

Harga ikan naik dua kali lipat.


tar

[4] (verkorting) van sebentar "ogenblik"


waktu

waktu yang telah lampau

Pekerjaan itu harus selesai dalam waktu tiga hari.

Die klus moet in (een tijd van) drie dagen worden geklaard.

waktu malam

waktu subuh

dageraad, tijdstip voor het ochtendgebed

menantikan waktu yang baik

Waktu Indonesia Barat


waktu

Waktu engkau datang, saya sedang mandi

Waktu ia tidur, saya bekerja.


waktu itu

uit waktu "tijd" en itu "die", dus: "die tijd"


warung

winkel, stalletje met levensmiddelen, warong


stroberi

van het Engelse strawberry "aardbei", fonetisch gespeld.

aardbei, de schijnvrucht van de aardbeiplant


strawberi

niet-officiële schrijfwijze voor stroberi "aardbei"


uskup agung

samenstelling van uskup "bisschop" en agung "groot, verheven", dus "grootbisschop", een leenvertaling van het Nederlandse "aartsbisschop"


biskop

[1] van het Nederlandse "bisschop"
[2] van het Nederlandse "bioscoop"

bioscoop (officiële schrijfwijze: bioskop)


arsip

van het Nederlandse archief (uitspraak: /ar'ʃif/). De /ʃ/ en de /f/ zijn oorspronkelijk geen fonemen in het Indonesisch.


kearsipan

van arsip (archief) met het omvoegsel ke- -an (plaats waar ...)


mengarsipkan

Gevormd uit arsip (archief) met het omvoegsel meN- -kan (dat actieve overgankelijke werkwoorden vormt).


pengarsip

opgeboud met het voorvoegsel peN- (persoon die ...) uit arsip (archief)


pengarsipan

gevormd met het omvoegsel peng- -an, dat abstracta vormt, uit arsip "archief"


farmasi

kennis van geneesmiddelen en hun bereiding


apotek

Afkomstig van het Nederlandse zelfstandige naamwoord apotheek


otobiografi

van het Nederlandse autobiografie (Noord-Nederlandse uitspraak /oːtoːbioːgra'fi/).

schrijfwijze voor autobiografi "autobiografie"


akuntansi

Ontleend aan het Engelse accountancy (boekhouding)


kelapa

Aku makan kelapa.


jurnalis

van het Nederlandse journalist; in het Indonesisch staan er gewoonlijk geen occlusieven in de auslaut


Selasa

van het Arabisch الثلاثاء (ath-thalathá) "dinsdag"


Rabu

van het Arabisch الاربعاء (al-arba‘ā’) "woensdag"


Kamis

van het Arabische الخميس (al-chamīs) "donderdag"


Jumat

van het Arabisch الجمعة (adj-djoém'a) "vrijdag"

Aku akan Jumat di masjid.

Ik ga naar het vrijdaggebed in de moskee.


Sabtu

van het Arabisch السبت (as-sábt) "zaterdag"


Minggu

Ontleend aan het Portugese domingo ("zondag").


Ahad

uit het Arabisch الأحد (al-'āghad) "zondag"


petak

compartiment, afgezonderd deel van een ruimte

Ruang perahu itu ada empat petak.

Het ruim van deze boot bestaat uit vier compartimenten.

Rumahnya disekat-sekat menjadi delapan petak.

Sawahnya sepuluh dua petak

Tanah ladang itu dijadikan enam petak


akaun

niet-officiële schrijfwijze voor akun "(grootboek-)rekening"


perakunan

uit akun "rekening" met het omvoegsel per- -an (dat abstracta vormt), een leenvertaling van het Engels accountancy


helmisasi

uit helm "helm" met het achtervoegsel -isasi (met causatieve betekenis)

de invoering van de verplichting voor bromfietsers om een helm te dragen


jetisasi

uit jet (straalvliegtuig) met het achtervoegsel -isasi (met causatieve betekenis)

de overschakeling van een luchtvloot op straalvliegtuigen


kondomisasi

afgeleid van kondom "condoom" met het achtervoegsel -isasi (met causatieve betekenis)

de verspreiding van het condoomgebruik, bijvoorbeeld bij het bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen


-isasi

Ontleend aan het Nederlandse -isatie en vervolgens gemorfologiseerd (d.i. opgenomen in de inventaris van productieve woorddelen).

vormt een zelfstandig naamwoord met de betekenis "het veranderen in..." op basis van een werkwoord ("causatief deverbaal achtervoegsel").


betonisasi

uit beton en met het achtervoegsel -isasi

het stelselmatig gaan toepassen van beton, bijvoorbeeld bij de aanleg van wegen


sepeda motor

samenstelling van sepeda "fiets" en motor "motor", dus: "motorfiets", een leenvertaling van dit Nederlandse woord


pengendara sepeda

samenstelling van pengendara "ruiter, berijder" en sepeda "fiets", dus "fietsrijder"


pengendara sepeda motor

samenstelling van pengendara "ruiter, berijder" en sepeda motor "motorfiets, motor", dus "motor(fiets)rijder"


pengacara

Afgeleid van acara (manier, gewoonte) met het voorvoegsel peN- (persoon die ...).


adpokat

Ontleend aan het Nederlandse advocaat. De /v/ was oorspronkelijk geen foneem in het Indonesisch, en wordt dus vaak vervangen door het dichtstbijzijnde erffoneem, namelijk /p/.

niet-officiële schrijfwijze voor advokat (advocaat)


avokat

gangbare, maar niet officiële schrijfwijze voor avokad


frambus

van het Nederlandse "framboos" of het Portugees framboesa


kebioskopan

gevormd met het omvoegsel ke- -an dat een meer algemenere betekenis aangeeft uit bioskop "bioscoop"


keuskupan

van uskup "bisschop" met het omvoegsel ke- -an


keuskupan agung

samenstelling van keuskupan "bisdom" en agung "groot," dus "groot bisdom," een leenvertaling van het Nederlandse aartsbisdom


sinema

Ontleend aan het Engelse cinema (bioscoop).

Tot enkele jaren geleden was bioskop het enige gangbare woord voor bioscoop. De benaming sinema, opgekomen als gevelopschrift bij bioscopen, kent nu meer en meer opgang (soms zelfs in de anglicistische spelling cinema).


kereta api

samenstelling van kereta "wagen" en api "vuur," dus "vuurwagen"


mengotot

afgeleid van otot "spier" met het voorvoegsel meN-

halsstarrig aan iets vasthouden, koppig zijn


ngotot

niet-officiële schrijfwijze voor mengotot, "halsstarrig aan iets vasthouden, koppig zijn"


normal

van het Nederlandse "normaal" of het Engelse normal

Bayi itu lahir dalam keadaan normal.

Deze baby is onder normale omstandigheden geboren.


tes

uit het Engels test "proef, toets, examen"


buaya

krokodil, naam van soorten uit de familie Crocodylidae


kuning

de gele kaart die als waarschuwing door een scheidsrechter aan een speler wordt uitgereikt

de partij Golkar (die geel als kleur voert)

kort voor akar kuning, een soort klimplant

kort voor burung kuning, de grote paradijsvogel Paradisaea apoda


warnet

Samengetrokken uit warung internet ("winkel"-"internet", dus "internetwinkel")

Di negara dunia ketiga, warnet adalah tempat kebanyakan orang mengakses internet.

In derdewereldlanden is het internetcafé voor de meeste mensen de plaats waar ze toegang hebben tot het internet.


orang hutan

samenstelling van orang "mens" en hutan "bos", dus "bosmens"


piring

van het Perzisch برنج (berenj) "koper, messing"

deel van een sawa waar een dijkje omheen ligt


sendok

kort voor ular sendok "Javaanse cobra" Naja sputatrix, of voor cobra's in het algemeen Naja

kort voor daun sendok "Grote weegbree" Plantago major


merah jambu

samenstelling uit merah "rood" en jambu "djamboe", algemene naam voor soorten uit de mirtefamilie en hun (vaak bleekrode) vruchten


tiga ratus

uit tiga "drie" en ratus "-honderd," woord dat het honderdvoud van het voorgaande telwoord vormt, dus: "driehonderd"


lima ratus

uit lima "vijf" en ratus "-honderd," woord dat het honderdvoud van het voorgaande telwoord vormt


menir

[1] van het Javaanse menir "gebroken rijst"


setrika

van het Nederlandse "strijken"; de medeklinkercluster /str/, die niet gebruikelijk is in de Indonesische fonologie, wordt gebroken door een sjwa


papan setrika

samenstelling van papan "plank" en setrika "strijkijzer", dus: "strijkijzerplank", een leenvertaling van het Nederlandse strijkplank


menyetrika

afgeleid van setrika "strijkijzer" met het voorvoegsel meN- (dat actieve overgankelijke werkwoorden vormt)

Saya sedang menyetrika baju.


senang sekali

opgebouwd uit senang "blij" en sekali "helemaal", dus "helemaal blij" (met iets)


tujuh ratus

uit tujuh "zeven" en ratus "-honderd," woord dat het honderdvoud van het voorgaande telwoord vormt, dus: "zevenhonderd"


delapan ratus

uit delapan "acht" en ratus "-honderd," woord dat het honderdvoud van het voorgaande telwoord vormt


sembilan ratus

uit sembilan "negen" en ratus "honderd", dus "negenhonderd"


biliun

biljoen (in de betekenis duizend miljard, soms als in het amerikaans engels: miljard)


sejuta milyar

uit sejuta "miljoen" en milyar "miljard", dus: "miljoen miljard"

gangbare, maar niet-officiële schrijfwijze voor kuadriliun "biljard"


trilyun

van het Nederlandse triljoen en het Engelse trillion, "biljoen" of "triljoen", afhankelijk van de gebruikte schaal

niet-officiële schrijfwijze voor triliun, "biljoen of triljoen"


trilyar

vooral als letterlijke vertaling: triljard (10²¹), het juiste woord is nu sekstiliun, omdat het hedendaagse Indonesisch vanaf 10¹² de korte schaal gebruikt


Inggris

vermoedelijk via het Portugees: inglês van het Engels: English - Engels


bahasa Inggeris

Ontleend aan het Engelse English (Engels). "Bahasa" geeft aan dat het om een taal gaat.


hari ini

vaste woordgroep, bestaande uit hari "dag" en ini "deze, dit", dus letterlijk "deze dag"


bercacat

opgebouwd met het voorvoegsel ber- en cacat (gebrek)


ma

(afkorting) van masa, gewicht van 2,412 g


tidur

het slaan op de beduk tijdens de ramadan


abang

abang nya dua tahun lebih tua


seks

Seks berhubungan dengan perbedaan biologis antara perempuan dan laki-laki.

Sekse heeft betrekking op de biologische verschillen tussen de vrouw en de man.

Seks merupakan bagian hidup manusia.

Seks is een deel van het menselijk leven.


perang

[zelfstandig naamwoord] uit het Javaans perang "oorlog"


perang

niet-officiële schrijfwijze voor pirang "roodblond"

perang perus


ketakutan

van takut "angstig zijn, bang zijn" met het omvoegsel ke- -an


di

in het spraakgebruik ook tijdsbepaling: op, in

nadere bepaling van het voorgaande begrip: van, uit


kantong udara

samenstelling van kantong "zak" en udara "lucht", dus "luchtzak", een leenvertaling van het Engelse airbag


kapal induk

samenstelling van kapal "schip" en induk "moeder, hoofd-", dus "moederschip" of "hoofdschip", een leenvertaling van het Engelse carrier ship "vliegdekschip"

kapal induk peramuan

"moederschip voor verzameling" betonningsvaartuig


kapal pengangkut pesawat

samenstelling van kapal "schip", pengangkut "vervoerder" en pesawat "toestel, vliegtuig", dus "schip voor het vervoer van vliegtuigen", een leenvertaling van het Engelse aircraft carrier


kapal selam

samenstelling van kapal "schip, boot" en selam "duiken," dus "duikschip," een leenvertaling van het Nederlandse "duikboot"


segitiga

samenstelling van segi "zijde, kant" en tiga "drie", dus: "driekant"

driehoek, meetkundige figuur die ontstaat door drie punten die niet op één lijn liggen met elkaar te verbinden


segi tiga

niet-officiële schrijfwijze voor: segitiga "driehoek"


juta

van het Sanskriet अयुत (ayuta) "tienduizend, myriade"

miljoen (voorafgegaan door een telwoord; zie ook sejuta "één miljoen")


Makedonia

een regio in het noorden van Griekenland


ekonomi

economie, volkshuishouding; het geheel van productie, distributie en consumptie van goederen en diensten in een land

economie, de wetenschap die schaarste en het verminderen daarvan bestudeert

beheer van middelen als geld, tijd en zaken die geld waard zijn met het oog op hun schaarste


hapus

Semuanya akan hapus dari muka bumi .

Zij zullen allen van de aarde verdwijnen.

Noda hitam pada baju itu tidak akan hapus.

De zwarte vlek op die bloes is niet weggepoetst.


todak

algemene benaming voor soorten zeevis met een lange, uitgerekte snuit:

mestandzaagvis (ook wel mestandzaagrog Anoxypristis cuspidata


persimpangan

van simpang "buiging, splitsing" met het omvoegsel per- -an

Di persimpangan harus belok kiri.


merak

[Bijvoeglijk naamwoord] van het Javaans merak "naderen"

Pauwenbloem Caesalpinia pulcherrima, een sierplant die de vorm van een pauwenstaart heeft

kort voor merak simpir, galerij op een schip


merak

kort voor merak hati "beminnelijk, aantrekkelijk"


burung gereja

Samenstelling van burung (vogel) en gereja (kerk), dus "kerkvogel".


handuk mandi

samenstelling van handuk "handdoek" en mandi "in bad gaan", dus "badhanddoek"


kamar mandi

samenstelling van kamar "kamer" en mandi "baden," "kamer om te baden"


sedia

uit het Sanskriet सज्ज (sajja) "voorbereid"


pagi-pagi

's ochtends vroeg, 's morgens vroeg, vroeg in de ochtend (voor zonsopgang)

Jangan pulang pagi-pagi.


pagi

Nelayan bangun pukul lima pagi.

De vissers staan om vijf uur in de morgen op.

de periode van zonsopgang tot een uur of 10:00, 11:00

Ia bekerja keras dari pagi hingga petang.

Hij werkt hard van 's ochtends tot 's avonds.

Hari masih pagi.

Het is nog vroeg. (kan ook 's avonds worden gezegd)

Engkau terlalu pagi memberi komentar tentang hal itu.


malaikat

van het Arabische مَلاك (malāk) "engel, boodschapper"


kak

verkorte vorm van kakak (oudere broer/zus)


ilmu

van het Arabisch علم (ʔulmū)) "wetenschap"


duda

uit het Balinees duda, Javaans duda en Soendanees duda "weduwnaar"


sampo

Blijkens de uitspraak ontleend aan het Nederlandse shampoo.


berkomunikasi

Afgeleid van komunikasi met het voorvoegsel ber- (dat onovergankelijke werkwoorden vormt).


mengkomunikasikan

Afgeleid van komunikasi met het omvoegsel meN- -kan (dat onovergankelijke werkwoorden vormt).


komunikasi

Ontleend aan het Nederlandse communicatie.


berlayar

Afgeleid van layar ("zeil") met het voorvoegsel ber- (dat onovergankelijke werkwoorden vormt).


seni

rambut yang seni

ular seni

bercelak seni

seorang putri yang seni

benda seni

mooie spullen (verfijnd door samenstelling of manier van vervaardigen)

Suara biduanita itu sungguh seni.


seni

kunst, zowel de bekwaamheid om werk van buitengewone kwaliteit te verrichten als het werk van kunstenaars

Seniman tari sering juga menciptakan seni susastra yang indah

De beoefenaars van de traditionele Indonesische dans scheppen vaak ook prachtige literatuur.


seni

genie, zowel het geestelijk vermogen iets uitzonderlijks tot stand te brengen als de persoon die dit vermogen bezit

niet-officiële schrijfwijze voor zeni "genie"


lidah

Masakan disesuaikan dengan lidah Belanda.

Het voedsel is aangepast aan de Nederlandse smaak.

diterangkan dengan lidah

penyambung lidah

lidah api

onderdeel van meerdere soortnamen, zie onder Afgeleide begrippen

kort voor ikan lidah vissoorten uit de familie van de hondstongen


tangan

iets wat naar vorm of werking op een hand of arm lijkt

tangan baju

Kekuasaan pemerintahan negara ada di tangan rakyat.

De macht over het landsbestuur is in handen van het volk.


sayap

Burung terbang dengan sayapnya.

iets wat de vorm van een vleugel heeft, zich aan twee tegenovergestelde zijden uitstrekt

Gol FC Barcelona bermula dari serangan dari sayap kanan.

Het doelpunt van FC Barcelona was resultaat van een aanval vanaf de rechtervleugel.

Konservatisme dianggap sayap kanan.

Het conservatisme wordt tot de rechtervleugel gerekend.


pranatal

van het Nederlandse prenataal, waarbij het voorvoegsel "pre-" gesubstitueerd is met het voorvoegsel pra-


awalan

uit awal (begin) met het achtervoegsel -an


sisipan

van sisip "invoegen" met het achtervoegsel -an dat zelfstandige naamwoorden vormt

tussenvoegsel, iets wat ergens tussengevoegd is


akhiran

opgebouwd uit akhir en met het achtervoegsel -an


pepet

verstopt (zoals van de neus bij verkoudheid)


huruf mati

uit huruf "letter" en mati "sterven", "gestorven - dat wil zeggen: klankloze - letter"


pencakar langit

samenstelling van pencakar "schraper, krabber" en langit "hemel", dit is een leenvertaling van het Engelse skyscraper


sipil

Bupati terpilih adalah orang sipil , bukan militer.

Een "bupati" wordt gekozen als burger, niet als militair.


sepak bola

samenstelling van sepak "schop, trap" en bola "bal", dus "balschop"


pohon Natal

samenstelling van pohon "boom" en Natal "Kerstmis"


pasar Natal

samenstelling van pasar "markt" en Natal "Kerstmis"


gua Natal

samenstelling van gua "grot" en Natal "Kerstmis"


kartu Natal

samenstelling van kartu "kaart" en Natal "Kerstmis"


Kekristenan

schrijfwijze voor kekristenan (in de standaardspelling zonder hoofdletter)


agama Kristen

Samenstelling van agama ("religie") en Kristen ("christelijk, christen").


bambu

bamboe, naam voor planten uit de geslachtengroep Bambuseae


pintar

Mereka sudah pintar membuat baju sendiri

Zij zijn bekwaam genoeg om hun eigen kleren te maken.

Ia termasuk anak yang pintar di sekolahnya.

Hij behoort tot de pientere kinderen op zijn school.


mas

[1] via het Khmer មាស (mās) "goud" uit het Sanskriet माष (māṣa) "bepaald soort boon; daarvan afgeleid gewicht in goud"

meneer, aanspreekvorm voor mannen waaruit enige eerbied blijkt


randa

uit het Sanskriet रण्डा (raṇḍā) "weduwe"


segar

Segar baunya.

Kusir merasa tubuhnya agak segar setelah tidur.

De koetsier voelde zich weer fit na het slapen.

Warung itu menjual sayur-sayuran yang masih segar.

masih segar dalam ingatannya

minuman segar


masa

[1] van het Sanskriet मास (masa) "maand"

[2] van het Sanskriet माष (maasa) "bepaald soort boon; daarvan afgeleid gewicht in goud"


masa

Masa, dia sudah pergi?


pena

[1] van het Portugees pena "veer, pen"
[2] van het Nederlands "pen" en "pin"

perang pena

pena pemukul


gajah

olifant; naam voor soorten uit de familie Olifanten (Elephantidae)


putra

Ia menjadi juara untuk lomba lari 1000 m putra.


kedinginan

van dingin "koud" met het omvoegsel ke- -an


antara

van het Sanskriet अन्तर (antara) - tussenruimte


anggur

van het Perzisch انگور (angur) "druif, rozijn"


falsafah

via het Arabische فلسفة (fálsafa) ontleend aan het Oudgriekse φιλοσοφία


filsuf

van het Arabische فيلسوف (failasūf) "filosoof"


masjid

van het Arabisch مَسْجِدٌ (masjid) "moskee"


kado

via het Nederlands "cadeau" van het Frans "cadeau"


cincin

Cincin di hidung.


baca

van het Sanskriet वाचा (vaca) - spraak, woord


bagi

mogelijk van Sanskriet भाग (bhaga) - verdeling, part


bagian

uit bagi (part, deel) met het achtervoegsel -an


adik laki-laki

uit adik (jongere broer of zus) en laki-laki (man), een verdubbeling van laki


adik perempuan

uit adik (jongere broer of zus) en perempuan (vrouw)


adat

uit het Arabisch عادة (‘ā́da) "gewoonte"; meervoud عادات (‘ādat-) "gewoonten"


alam

van het Arabisch عالم ('ālam) "wereld, kosmos"


alasan

van alas (basis) met het achtervoegsel -an


ancaman

van ancam (dreigend spreken) met het achtervoegsel -an


ayam jantan

uit ayam (kip) en jantan (mannetje), dus letterlijk: "mannetjeskip"


ayam betina

uit ayam (kip) en betina (vrouw), dus letterlijk "vrouwtjeskip"


bahu

[2] van het Javaans bau "assistent-dorpshoofd"


cuci

van het Sanskriet शुचि (zuci) - schoon, helder


cuaca

van het Sanskriet स्वच्छ (svaccha) - helder


cocok

van het Javaans cocok "passend, overeenstemmend"


sisa

uit het Sanskriet शेष (śeṣa) "rest, afval"


mana

Tuan mau buku mana?

Di mana pena saya?

Engkau dari mana?

Mau ke mana

Mana dia tahu?


mana

Di mana ada asap, di situ ada api

di mana mungkin


luar

obat luar

Ibu datang dari luar.

di luar negeri


buah

dua buah pisang

buah pena

na een telwoord om eenheden of exemplaren van grote, vormloze of abstracte zaken aan te duiden

lima buah kapal

beberapa buah rencana


pulpen

van het Nederlandse "vulpen"; de /v/ is in het Indonesisch een vreemde klank en wordt daarom vaak als /p/ uitgesproken


butun

poetoen, visgifboom, Barringtonia asiatica (ook: Barringtonia speciosa)


lele

van het Javaanse lélé "soort kieuwzakmeerval"

bepaald soort kieuwzakmeerval, Clarius batrachus


kompyuter

niet-officiële schrijfwijze voor komputer


halaman

erf, hof, onbebouwd terrein dat bij een of meer gebouwen hoort

halaman rumah

halaman putih


wijan

niet-officiële schrijfwijze voor wijen of bijan "sesam, sesamzaad"


belas

Alleen sebelas (elf) wordt aaneengeschreven en vormt een nieuw zelfstandig naamwoord, dua belas (twaalf) tot sembilan belas (negentien) zijn steeds twee woorden: een telwoord en een zelfstandig naamwoord

Timbul belas kasihan melihat pengemis itu

Er komt een gevoel van medelijden op als men naar die bedelaar kijkt.

"-tien", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermeerderd om de getallen 11 tot 19 en hun afleidingen te vormen

Sebelas tambah tiga sama dengan empat belas.


halo

[1] van het Nederlands hallo; een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.

[2] van het Nederlands halo; een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong.


seniman

gevormd uit seni "kunst" met het achtervoegsel -man


cabe

niet-offficiële schrijfwijze voor cabai "lombok"


rasa

van het Sanskriet रस (rasa) "vloeistof, kwik, essentie, emotie"


mulai

Bapak sudah hampir selesai, ibu baru mulai.

Vader is bijna klaar, moeder begint pas.


mulai

mulai hari ini


anjing laut

Samenstelling van anjing (hond) en laut (zee)


dara laut

samenstelling van dara "meisje, duif" en laut "zee"


mengkudu

Indische moerbei Morinda citrifolia soort heester, waarvan de wortels en bast grondstof voor rode, paarse en bruine kleurstoffen zijn


selotip

fonetische weergave van de Engelse merknaam Sellotape (zie Sellotape in de engelstalige Wikipedia)


mengecat

gevormd met het voorvoegsel meN- en cat (verf)

Bij een eenlettergrepig hoofdwoord krijgt spelling met -nge- de voorkeur boven -n-.


melaut

afgeleid van laut (zee) met het voorvoegsel meN-


melaut

sawah melaut hijau


mendarat

Gevormd met het voorvoegsel meN- en darat (land)


gincu

van Chinees 胭脂 (yanzhi): rouge, dat weer ontleend is aan de Xiongnu


di-

verkorting van 'adi-' in adellijke titels

dipati, diraja

gaat in de naam van een verbinding vooraf aan de naam van een atoom of groep waarvan er twee in een molecule aanwezig zijn

karbon dioksida, diasetilmorfina, dinitrogen oksida, benzodiazepina

koolstofdioxide, diacetylmorfine, distikstofmonoxide, benzodiazepine


DI

(initiaalwoord): Darul Islam, van het Arabisch دار الإسلام (Dar al-Islam) "Huis van de Islam"

Darul Islam, naam van een islamistisch verzetsleger


geng

Saya bersama teman-teman geng pasti permainan.

Ik ga beslist met hetzelfde clubje naar de voorstelling.


gang asam

gerecht van gesmoord rundvlees, uit Borneo


pelatuk

uit patuk "snavel" met het invoegsel -el- dat kan wijzen op het uitvoeren van een activiteit of een kenmerkende eigenschap die bij uitstek tot uitdrukking komt

specht, in het algemeen vogel uit de familie Picidae, in het bijzonder Picus puniceus

een snavelvormig uiteinde van een pindadop

tuimelaar, de hefboom die in een verbrandingsmotor de nokkenas met de kleppen verbindt


kampung halaman

van kampung (dorp) en halaman (erf, grond)


dansa

van het Nederlandse dansen, het is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong

dans, dansen op westerse wijze, als regel door gemengde dansparen met begeleidende muziek

Dansa adalah kegiatan yang membutuhkan pasangan.

Dansen is een bezigheid waarvoor een partner nodig is.


menerjemahkan

Afgeleid van terjemah (vertalen) met het omvoegsel meN- -kan

Apakah ada yang ingin saya menerjemahkan ke dalam bahasa belanda?

Is er iemand die wil dat ik naar het Nederlands vertaal?


menterjemahkan

niet-officiële schrijfwijze van menerjemahkan


tetapi-tetapian

een verdubbeling van tetapi met het achtervoegsel -an


di sini

Saya tinggal di sini.


indak

nee; ontkenning die betrekking heeft op gezegde of bepaling

Bisa bicara bahasa Inggris? - Indak.

niet; ontkenning van gezegde of bepaling

indak adil


tidak apa-apa

opgebouwd uit tidak (niet) en een verdubbeld apa (iets)

niets aan de hand, geeft niet, maakt niet uit


tidak apa

opgebouwd uit tidak (niets) en apa (wat)

niets aan de hand, geeft niet, maakt niet uit, hindert niet


barat

van het Sanskriet: भारत (bharata) - India, dat ten westen van Indonesië ligt

westen, west in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of (deel van) een aardrijkskundige naam met een hoofdletter gespeld

Matahari terbenam di sebelah barat

bangsa Barat


meninggalkan

opgebouwd met het omvoegsel meN- -kan en tinggal (blijven)

Kapten tidak meninggalkan kapal


selamat tinggal

uit selamat (veilig) en tinggal (blijven)

afscheidsgroet van vertrekkenden aan achterblijvers


Alquran

van het Arabische القُرْآن (al-qur’ān) - Koran

Koran het heilige en gezaghebbende boek van de Islam


kekristenan

gevormd met het omvoegsel ke- -an en Kristen


seminar

[zelfstandig naamwoord] van het Nederlands seminar

[bijvoeglijk naamwoord] uit sinar "lichtstraal, schijnsel" met het invoegsel -em- dat kan wijzen op een kenmerkende eigenschap die bij uitstek tot uitdrukking komt


alpukat

niet officiële schrijfwijze voor alpokat


topan

van het Mandarijn 大风 (dàfēng) stormwind en Arabisch طوفان (ṭūfān) storm


familia

familie (deel van een orde, dat weer uit éen of meer geslachten bestaat)


cape

spreektaalvariant van capai in Betawi, het dialect van Jakarta


cecak

klanknabootsing van het geluid dat deze hagedis maakt

tjitjak, kleine soort gekko, Hemidactylus frenatus


grup

van Nederlandse "groep" en het Engelse "group"


beraja

[1] van het Sanskriet विराज (viraja) "schitterend"

[2], [3] van raja "koning" met het voorvoegsel ber-


puluh

"-tig", woord dat het voorgaande telwoord met 10 vermenigvuldigt om de getallen 10 tot 90 te vormen; alleen 'sepuluh' "tien" wordt aaneengeschreven en vormt een nieuw telwoord, dua puluh (twintig) tot sembilan puluh (negentig) zijn strikt genomen steeds twee woorden: een telwoord en een zelfstandig naamwoord

Sembilan puluh tambah sepuluh sama dengan empat seratus.


ratus

Alleen seratus (honderd) wordt aaneengeschreven en vormt een nieuw telwoord, dua ratus (tweehonderd) tot sembilan ratus (negenhonderd) zijn strikt genomen steeds twee woorden: een telwoord en een zelfstandig naamwoord.

"-honderd", woord dat het voorgaande telwoord met 100 vermenigvuldigt om de getallen 100 tot 900 te vormen ('honderdtal')

Sembilan ratus tambah seratus sama dengan empat seribu.


ratus

mengsel van wierook en andere geurstoffen


triliun

triljoen, (10¹⁸) alleen in teksten waar de lange schaalverdeling wordt gebruikt


kuadriliun

quadriljoen, (10²⁴) alleen in teksten waar de lange schaalverdeling wordt gebruikt


kuintiliun

quintiljoen, (10³⁰) alleen in teksten waar de lange schaalverdeling wordt gebruikt


sekstiliun

sextiljoen, (10³⁶) alleen in teksten waar de lange schaalverdeling wordt gebruikt


septiliun

septiljoen, (10⁴²) alleen in teksten waar de lange schaalverdeling wordt gebruikt


oktiliun

octiljoen, (10⁴⁸) alleen in teksten waar de lange schaalverdeling wordt gebruikt


es krim

uit es "ijs," ontleend aan het Nederlands, en krim "crème," ontleend aan het Nederlands, vergelijk


frambos

van het Nederlandse "framboos" of het Portugees framboesa


Jadi

van het Arabisch الجدي (al giedi, algedi, al jadi) "jonge geit"


WC

van het Nederlands wc (watercloset) of het Engelse WC (water closet)


kamar kecil

samenstelling van kamar "kamer" en kecil "kleine," "kleine kamer" (vergelijk: "het kleinste kamertje")


pakta

via het Nederlandse "pact" uit het Frans pacte

Pakta Pertahanan Atlantik Utara


pistul

niet-officiële schrijfwijze van pistol "pistool, revolver"


putri

van het Sanskriet पुत्री (putri) "dochter"

Ia menjadi juara untuk lomba lari 1000 m putri.

korte aanduiding van putri malu "mimosa" of putri ngendat "soort orchidee"

korte aanduiding van sepah putri, de roodrughoningvogel Dicaeum cruentatum


puteri

niet-officiële schrijfwijze voor putri "dochter"


putera

niet-officiële schrijfwijze voor putra "zoon"


kaki lima

samenstelling van kaki "voet (lengtemaat)" en lima "vijf", letterlijk "vijf voet," de standaardbreedte van een trottoir


restoran kaki lima

samenstelling van restoran "eethuis" en kaki lima "stoep, kraampje"


kantong

zak in kleding (als broekzak of vestzak)


kantung

schrijfwijze voor kantong "zak en verwante betekenissen"


kapal

[1] van het Tamil கப்பல் (kappal) "schip"

Kapal niaga itu berjalan mengikuti kapal tunda masuk ke pelabuhan

Dit koopvaardijschip gaat achter een sleepboot de haven in.


kapal udara

samenstelling van kapal "schip" en udara "lucht", dus "luchtschip"


kartu

van het Portugees carta "speelkaart" en cartão "rechthoekig stuk karton"


mengklakson

gevormd met het voorvoegsel meN- uit klakson "claxon"


kopeling

van het Nederlandse "koppeling," dit is een van de Indonesische woorden van Nederlandse oorsprong


cat kuku

van het cat "verf" en kuku "nagel," dus "nagelverf"


samudra

van het Sanskriet समुद्र (samudra) "zee"


malaikatulmaut

van het Arabische ملك الموت (malāk al-mawt) "engel des doods"


malakulmaut

schrijfwijze voor malaikatulmaut "doodsengel, (Azraël)"


maskape

niet-officiële schrijfwijze voor maskapai "maatschappij"


bengkudu

schrijfwijze voor mengkudu "Indische moerbei"


merah cina

samenstelling van merah "bepaalde soorten zeevis" en cina "China, chinees"


merah hijau

samenstelling van merah "rood" en hijau "groen"', dus "rood-groen", naar de kleuren van een verkeerslicht


memerah-hijaukan

uit merah hijau "verkeerslicht" met het omvoegsel me- -kan


merah muda

samenstelling uit merah "rood" en muda "bleek", dus "bleekrood"


merah putih

samenstelling van merah "rood, roodbruin" en putih "wit", dus "rood-wit" of "roodbruin-wit"

het rood-wit, de nationale vlag van Indonesië, voluit: Sang Saka Merah Putih


bubur merah putih

samenstelling van bubur zn "pap" en merah putih bn "rood-wit"

tweekleurige rijstepap voor feestelijke gelegenheden als verjaardagen, gemaakt met kokosmelk, het ene deel gezouten en daardoor wit, het andere deel gezoet met palmsuiker en daardoor roodbruin


Sang Saka Merah Putih

samenstelling van sang "verheven, illuster", saka "erfgoed" en merah putih "rood-wit", dus "verheven rood-wit erfgoed"

de nationale vlag van Indonesië, het "Illustere Rood-wit"


Merah Putih

korte schrijfwijze voor Sang Saka Merah Putih, eerbiedige aanduiding voor de nationale vlag van Indonesië


gula merah

samenstelling van gula "suiker" en merah "roodbruin", dus "roodbruine suiker"


merak simpir

samenstelling uit merak "pauw" en simpir "ontvouwen" (van vleugels of veren)

galerij aan de achterzijde van een schip

"ontvouwde pauwenstaart", een bepaalde gevechtstactiek


minggu

van Minggu "zondag", als eerste dag van de week


orang utan

samenstelling van orang "mens" en utan (oude spelling) "bos", dus "bosmens"


pagi hari

samenstelling van pagi "ochtend" en hari "ochtend" dus "de ochtend van de dag"


terpagi

gevormd uit pagi "morgen" met het voorvoegsel ter-

Seperti biasa ayam jantan bangun yang terpagi.

Zoals gewoonlijk wordt de haan het eerste wakker.


pagi-pagi buta

samenstelling van pagi-pagi "'s ochtends vroeg" en buta "stikdonker" dus: "'s ochtends vroeg in het stikdonker"

heel vroeg in de ochtend, voor dag en dauw


pagi buta

samenstelling van pagi "'s ochtends, vroeg" en buta "stikdonker" dus: "'s ochtends in het stikdonker"


pagi hitam

samenstelling van pagi "'s ochtends, vroeg" en hitam "donker" dus: "'s ochtends in het donker"


pagi-pagi hitam

samenstelling van pagi-pagi "'s ochtends vroeg" en hitam "donker" dus: "'s ochtends in het donker"


pelatuk bawang

samenstelling van pelatuk "specht" en bawang "ui"

Javaanse goudrugspecht, Dinopium javanense


belatuk bawang

samenstelling van belatuk "specht" en bawang "ui"


berpelatuk

gevormd met met het voorvoegsel ber- uit pelatuk "snavelvormig uiteinde pindadop"


berperahu

met met het voorvoegsel ber- uit perahu "boot"


akun

van het Engelse account "grootboekrekening, financiële verantwoording"

overzicht van transacties als deel van een financieel verslag of begroting


rumah makan

samenstelling van rumah "huis, gebouw" en makan "eten", dus "eethuis"


sakit sabun

samenstelling van sakit "ziek" en sabun "zeep", dus "zeepziek"


ikan salmon

samenstelling van ikan "vis" en salmon "zalm", dus: "zalmvis"


sayur babi

samenstelling van sayur "groente" en babi "varken", dus "varkensgroente"

plantensoort uit de sterbladigenfamilie, met bladeren die geneeskrachtig zijn bij verwondingen Spermacoce ocymoides

gerecht, met varkensvlees en groente bereid


sepeda motor sespan

uit sepeda motor "motorfiets" en sespan "zijspan"


takhta

troon zetel waar een vorst op zit tijdens formele plechtigheden


negeri keju

samenstelling van negeri "land" en keju "kaas", dus "kaasland"


tudak

schrijfwijze voor todak "zwaardvis" of daarop lijkende soorten zeevis


ikan tudak

samenstelling van ikan "vis" en tudak "zwaardvis", dus: "zwaardvis-vis"


ikan todak

samenstelling van ikan "vis" en todak "zwaardvis", dus: "zwaardvis-vis"


takik

keep, kerf, insnijding in de stam van een boom om die beter te kunnen beklimmen of in de bast van een boom om sap te winnen


tekek

[bijvoeglijke naamwoord 1., 2.] uit het dialect van Jakarta

[zelfstandig naamwoord] klanknabootsing naar het geluid dat deze dieren maken


tokek

klanknabootsing naar het geluid dat deze dieren maken

gekko, hagedissen uit de familie van de Gekko's ({species|Gekkonidae})


taokeh

niet-officiële schrijfwijze voor tauke "baas"


tauke

baas, werkgever, de eigenaar van het bedrijf waar men werknemer is


vrah

verkorting van vrahoto, dat weer is ontleend aan het Nederlands "vrachtauto"


menunu

uit tunu "branden" met het voorvoegsel meN-


menunu hati

uit menunu "verbranden" en hati "inborst" dus: "iemand inwendig doen branden"


onta

schrijfwijze voor unta "kameel of dromedaris"


burung unta

samenstelling uit burung "vogel" en unta "kameel", dus "kameelvogel", een leenvertaling van het Oudgrieks στρουθιοκάμηλος (strouthiokamēlos) "struisvogel", maar letterlijk: "kameelmus"


politik burung unta

uit politik "politiek" en burung unta "struisvogel", een leenvertaling uit het Nederlands


bu

[1],[2] (verkorting) van ibu "moeder, mevrouw"

[3] (verkorting) van babu "baboe, dienstmeisje"


wijen

sesam, plant met oliehoudende zaden Sesamum indicum


akan

van plan, van zins, bijwoord om aan te geven dat iets in de toekomst zal gebeuren, een modaliteit die in het Nederlands vaak is te vertalen met het werkwoord zullen

Disangkanya hari akan hujan.

De verwachting is dat het vandaag zal regenen.


akan

verbindt bepaalde werkwoorden met hun object

Ia lupa akan orang tuanya

Uang ini dapat kau pakai akan pembayar utangmu.

Dit geld kan jij gebruiken voor het betalen van je schulden.

Akan halnya sepeda biru ...


mahal

uit het Sanskriet महार्घ (mahārgha) "duur"


gembira

uit het Sanskriet गम्भीर (gambhīra) "ernstig"


sehat

uit het Arabisch صحة (ṣiḥḥat-) "gezondheid"


halus

klein, teer

zacht, glad

verfijnd, beschaafd, edel

subtiel, geestelijk


loba

uit het Sanskriet लोभ (lobha) "gretig verlangen"


iri hati

samenstelling van iri "jaloers" en hati "inborst"


pel

[1],[2] uit het Nederlands "vel"
[3] uit het Nederlands "veld"
[4] uit het Nederlands "pil"

niet-officiële schrijfwijze voor pil "pil"


sri

van het Sanskriet श्री (śrī) "voorvoegsel voor namen als teken van eerbied"

hoogheid, majesteit gaat vooraf aan namen of titels als uitdrukking van bijzonder respect

Sri Sultan Hamengkubuwana IX

(Zijne Hoogheid) Sultan Hamengkoeboewono IX


Sri

van het Sanskriet श्री (śrī) naam van de hindoeïstische godin Lakshmi

, naam van de Javaanse godin van de vruchtbaarheid, later in de tijd van het hindoeïsme gelijkgesteld aan Lakshmi


Sri

schrijfwijze voor sri, "hoogheid, majesteit" voorafgaand aan namen of titels als uitdrukking van bijzonder respect en dan meestal met een hoofdletter gespeld

Sri Sultan Hamengkubuwana IX


cantik

via Hindi शान्ति (ṡānti) "rust, vrede, orde" van Sanskriet शान्ति (ṡānti) "rust, vrede"


bagal

uit het Arabisch بغل (baghal) "muildier"


kabur

[2] uit het Soendanees kabur "wegvluchten, wegrennen", cognaat van Javaans kabur "wegstuiven"


kabur

insect dat op kokospalmen leeft Xylotrupes gideon


nista

uit het Sanskriet कनिष्ठ (kaniṣṭha) "laagste, minste"


aib

uit het Arabisch عيب (‘aib) "schande, tekortkoming"


pandai

uit het Sanskriet पण्डित (paṇḍita) "wijs, geleerd"


laju

uit het Sanskriet लघु (laghu) "klein, beweeglijk"


setia

uit het Sanskriet सत्य (satya) "eerlijk, trouw"


heran

uit het Arabisch حيران (ḥairān) "verbaasd"


harum

in een goede reuk staand, gunstig bekendstaand


bijaksana

uit het Sanskriet विचक्षण (vicakṣaṇa) "wijs, verstandig"


gurih

umami, lekkere smaak als van gebakken vis


selalu

uit lalu "voorbijgaan" met het voorvoegsel se-


senantiasa

uit het Sanskriet नित्यशस् (nityaśas) "altijd"


segala

uit het Sanskriet सकल (sakala) "geheel, totaal"


pertama

uit het Sanskriet प्रथम (prathama) "eerst(e)"


serta

uit het Sanskriet सार्थ (sārtha) "groep"


di mana

uit di "in, op, te" en mana "welke", dus "op welke (plaats)"


situ

[zelfstandig naamwoord] uit het Soendanees situ


beliau

hij, zij; zijn, haar; mijnheer, mevrouw, eerbiedige aanduiding voor derde persoon enkelvoud


saya

uit het Sanskriet साहय (sahāya) "metgezel"


bila

uit het Sanskriet वेला (velā) "tijd, gelegenheid"


khitan

uit het Arabisch ختان (ḵitān) "besnijdenis"


kembang

zich ontplooien, zich ontwikkelen, zich vermenigvuldigen


lewat

Kereta api cepat Jakarta—Surabaya lewat Semarang.

De sneltrein Jakarta-Soerabaja passeert Semarang.

waktu yang telah lewat


lewat

Barangnya dikirim lewat pos.

De goederen worden met de post verstuurd.


lewat

pukul sembilan lewat sepuluh menit

tien minuten na negen uur, tien over negen


percaya

uit het Sanskriet प्रत्यय (pratyaya) "geloof, besef"


di sana

om een richting of omgeving aan te duiden, zie ook: di situ

Ia tinggal di sana.


ketemu

uit het Javaans ketemu "vinden, ontmoeten"


lindung

moerasaal Monopterus, in het bijzonder Monopterus albus


lindung

beschutting vinden, in de schaduw zitten


celaka

uit het Sanskriet छलक (chalaka) "bedrieglijk"


bernaung

uit naung "beschutting of schaduw vinden" met het voorvoegsel ber-


raib

uit het Arabisch غائب (ġā'ib) "verborgen, afwezig, onzichtbaar"


putar balik

samenstelling van putar "draaien" en balik "achterkant", dus: "de achterkant toedraaien"


berkhianat

uit khianat "verraad" met het voorvoegsel ber-


gempa

uit het Sanskriet कम्प ((kampa) "beving, aardbeving"


rajawali

uit het Sanskriet रज्जुवाल (rajjuvāla) "soort wild hoen"


alamat

uit het Arabisch علامت (‘alāmat-) "teken"


berhala

uit het Sanskriet भट्टार (bhaṭṭāra) "edele heer"


gandar

besturen, berijden (van een vervoermiddel)


rahim

uit het Arabisch رَحِم (raḥim) "baarmoeder"


maksud

uit het Arabisch مَقْصِد (maqṣud) "bedoeling"


niat

uit het Arabisch نيّة (nīyat) "bedoeling"


awal

uit het Arabisch أَوَّل (awwal) "eerste"


rakyat

uit het Arabisch رعية (ra‘ī yat-) "onderdaan"


satpam

(verkorting) van satuan pengaman "bewakingseenheid"


lebah

bij, benaming voor insectensoorten uit enkele families van de Apoidea


tawon

naam voor soorten uit de onderorde Apocrita die niet tot de bijen of mieren behoren


jiwa

uit het Sanskriet जीव (jīva) "leven, geest"


arwah

uit het Arabisch أَرْوَاح (arwāḥ) "geesten, zielen"; dit is meervoud van رُوح (rūħ)


roh

uit het Arabisch رُوح (rūħ) "geest, ziel"


selatan

zuiden, zuid in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met een hoofdletter gespeld


Selatan

zuiden, zuid de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletter gespeld

Amerika Selatan


daksina

uit het Sanskriet दक्षिणा (dakṣiṇā) "zuiden, rechts"


pohon

boom, vaste plan met verhoute stam en een kroon


kacang

naam voor gewassen uit de Vlinderbloemenfamilie (Fabaceae) die om hun peulvruchten worden geteeld


wana

uit het Sanskriet वन (vana)) "woud"; cognaat met het Javaans wana


seluar

uit het Perzisch شلوار (shalvār) "broek"


saudara

uit het Sanskriet सोदर (sodara) "broeder, kind van dezelfde moeder"


jeruk

citrusboom, naam voor soorten uit het geslacht Citrus


siang

dag (als tegengestelde van nacht), overdag

middag, noen, de tijd rondom het middaguur: de late ochtend en de vroege middag


fajar

uit het Arabisch فَجْر (fajr) "dageraad"


subuh

uit het Arabisch صَبَاح (ṣubḥ) "ochtend"


gapura

uit het Sanskriet गोपुर (gopura) "poort"


benda

uit het Sanskriet भाण्ड (bhāṇḍa) "goederen"


lumba-lumba

dolfijn, naam van soorten walvissen uit de familie Delphinidae


lipan

duizendpoot, naam van soorten geleedpotige dieren uit de klasse van de Chilopoda


laki-laki

man, mannelijk (wezen), mannetje (bij dieren)


bangsawan

uit het Sanskriet वंश (vaṃśa) "geslacht" en वन् (van) "bezitten"


tupai

boomspitsmuis of toepaja, naam van soorten uit de orde Scandentia

eekhoorn, naam van soorten knaagdieren uit de familie Sciuridae


bajing

eekhoorn, naam van soorten zoogdieren uit de familie Sciuridae


itik

eend naam voor soorten vogels uit de familie van de eendachtigen Anatidae


listrik

Ontleend aan het Nederlandse elektrisch met metathese.


pangkal

het meest nabij gelegen eind, het dikste eind, ondereind


air jeruk

samenstelling van air "sap" en jeruk "citrusvrucht"


famili

familie (deel van een orde, dat weer uit éen of meer geslachten bestaat)


keluarga

uit het Sanskriet कुल (kula) "familie" en वर्ग (varga) "groep"


kerabat

uit het Arabisch قرابة (qarāba[t-]) "verwantschap"


bidadari

uit het Sanskriet विद्याधरी (vidyādharī) "fee, elf"


suling

[bijvoeglijk naamwoord] uit het Minangkabaus


suling

op zijn kop, ondersteboven (van een lichaam)


seruling

uit suling "fluit" met het invoegsel -er- dat kan wijzen op een specifiek middel


tuan rumah

samenstelling van tuan "heer" en rumah "huis", dus "heer des huizes"


rahasia

uit het Sanskriet रहस्य (rahasya) "geheim"


hoki

[1] uit het Engels "hockey"
[2] uit het Minnan 福氣 (hok-k’i) "zegen"


bahagia

uit het Sanskriet भाग्य (bhāgya) "gelukkig"


marga

[1]-[3] uit het Toba-Bataks marga "geslacht (in de mannelijke lijn)"

[4],[5] uit het Sanskriet मार्ग (mārga) "pad, jacht"


angka

[zelfstandig naamwoord] uit het Sanskriet अङ्क (aṅka) "cijfer"


saksi

uit het Sanskriet साक्षिन् (sakṣīn) "ooggetuige"


narapidana

uit het Sanskriet नर (nara) "man, mens" en पीडन (pīḍana) "aanhouding, pijniging"


penjara

uit het Sanskriet पञ्जर (pañjara) "kooi"


hering

gier, naam voor soorten aasetende roofvogels uit de families Accipitridae en Cathartidae, meer in het bijzonder Gyps indicus


kunang-kunang

glimworm, naam voor insecten uit de familie Lampyridae


awan

[3] uit het Arabisch أعوان (awan) "helpers"

wolk, nevel, een vloeistof die in zeer kleine druppeltjes in een gas zweeft

wolk
wolk, plaats buiten de werkelijkheid

gibbon; naam voor soorten apen met lange armen, uit de familie Hylobatidae


kencana

uit het Sanskriet काञ्चन (kāñcana) "goud"


kubur

uit het Arabisch قَبْر (qabr) "graf"; meervoud قُبُور (qubūr) "graven"


kelinci

konijn, naam voor bepaalde soorten zoogdieren uit de familie Leporidae


terwelu

haas naam voor sommige soorten uit het geslacht Lepus


kadal

hagedis, naam voor diersoorten uit de onderorde Sauria


saudagar

uit het Perzisch سوداگر (saudāgar) "handelaar"


elang

havik naam voor enkele soorten havikachtigen (Accipitridae)


baju

kledingstuk dat over de schouders wordt gedragen


antariksa

uit het Sanskriet अन्तरिक्ष (antarikṣa) "atmosfeer, hemel"


cakrawala

uit het Sanskriet चक्रवाल (cakravāla) "horizon"


surga

uit het Sanskriet स्वर्ग (svarga) "hemel"

hiernamaals, hemel, verblijfplaats van de goden


kayangan

uit oud Javaans en Soendanees ka-hyang-an, "verblijfplaats van hyang: geesten, voorouders


gembala

uit het Sanskriet गोपाल (gopāla) "koewachter"


rusa

hert, naam van soorten herkauwers uit de familie Cervidae


kijang

blafhert, muntjak, naam voor soorten herten uit het geslacht Muntiacus


peci

op een fez gelijkend Indonesisch hoofddeksel


pojok

hoekje, bescheiden onderdeel van een ruimte dat een specifieke bestemming heeft gekregen

hoek, een plaats waar twee muren samenkomen


madu

tweede vrouw in een polygaam huwelijk, bijvrouw


kepala

uit het Sanskriet कपाल (kapāla) "schedel"


serban

uit het Perzisch سربند (sar-band) "hoofdband"


jilbab

uit het Arabisch جلباب (jilbāb) "ruim vallende mantel zoals gedragen door vrouwelijke moslims"


destar

uit het Perzisch دستار (dastār) "tulband, doek"

traditioneel hoofddeksel (muts) voor mannen, gevormd uit een driehoekige batik doek


rumput kering

samenstelling van rumput "gras" en kering "droog", dus: "droog gras"


pondok

uit het Arabisch فندق (funduq) "herberg"

gebruikt als heel bescheiden aanduiding eigen woning


hoki es

samenstelling van hoki "hockey" en es "ijs"


inyeksi

niet-officiële schrijfwijze voor injeksi "injectie"


teruna

jongeman, jongeling (nog opgroeiend en ongehuwd)


taruna

schrijfwijze voor teruna "jongere, jongeman, kadet"


tunik

tuniek, kleding voor het bovenlichaam: lange bloes, korte jurk


kecoak

kakkerlak, naam voor soorten dieren uit de orde Blattodea


labu

uit het Sanskriet आलाबु (ālābu) "pompoen" en अलाबू (alābū) "kalebas"

pompoen, naam voor plantensoorten uit het geslacht Cucurbita


bunglon

kameleon naam voor soorten hagedissen uit de familie Chamaeleonidae


kapas

uit het Sanskriet कार्पास (kārpāsa) "katoen"

katoenplant, naam voor planten uit het geslacht Gossypium


katun

kleding vervaardigd uit katoenen weefsels


katak

kikker, naam voor diersoorten uit de orde Anura


busana

uit het Sanskriet वसन (vasana) "kleding"


cawan

uit het Mandarijn 茶碗 (cháwăn) "theekop, kommetje om thee uit te drinken"


tembaga

via Hindi तांबे का (tāmbe kā) van Sanskriet ताम्रक (tāmraka) "koper"

koper, Cu, het element met atoomnummer 29


gagak

kraai naam voor soorten uit het geslacht (Corvus)


kabar

uit het Arabisch خبرx (xábar) "nieuws, verslag"


surat kabar

samenstelling van surat "geschrift" en kabar "nieuws", dus: "nieuwsgeschrift"


bengkok

uit het Javaans bengkong "gebogen, krom"


bantal

kussen (een met zacht materiaal gevulde zak)


kali

[bijwoord] verkorting in het Betawi van barangkali "misschien"


usia

uit het Sanskriet आयुष्य (āyuṣya) "levenskracht"


murid

uit het Arabisch مريد (murīd) "aspirant, volgeling"


tentara

uit het Sanskriet तन्त्र (tantra) "leger"


guru

uit het Sanskriet गुरु (guru) "leermeester"


jasad

uit het Arabisch جَسَد (jasad) "lichaam"


jenazah

uit het Arabisch جنازة (janāzah) "begrafenis, stoffelijk overschot"

stoffelijk overschot, lichaam van een overledene


hawa

uit het Arabisch هواء (hawā’) "lucht, atmosfeer"


kutu

luis, teek, vlo, benaming voor allerlei kleine geleedpotigen die parasiteren op dieren en planten


candra

uit het Sanskriet चन्द्र (candra) "maan"


jagung

maïs, vruchten of zaden van de maisplant


pria

uit het Sanskriet प्रिय (priya) "geliefde, echtgenoot"


jantan

mannetjesdier, mannetje, mannetjes-, mannelijk


kasihan

van kasih "genegenheid" met het achtervoegsel -an


camar

meeuw naam voor soorten uit de familie Laridae


sore

namiddag, middag, de tijd van het middaguur tot zonsondergang, tegenwoordig ook wel tot middernacht


semut

mier naam voor soorten uit de familie Formicidae


tenggiling

Javaans schubdier (Manis javanica); vanwege zijn voedsel ook wel miereneter genoemd, maar die naam geldt eigenlijk voor soorten uit de onderorde Vermilingua


trenggiling

schrijfwijze voor tenggiling, "Javaans schubdier" (Manis javanica)


menteri

uit het Sanskriet मन्त्रि (mantri), मन्त्रिन् (mantrin) "minister"


halimun

tovermiddel dat onzichtbaar maakt, magisch rookgordijn


lepa

uit het Sanskriet लेप (lepa) "smeersel, pleister"


agas

knut, knijt, knaasjes; naam voor soorten mugjes uit de familie Ceratopogonidae


tikus

muis, rat; naam voor soorten zoogdieren uit de familie Muridae


nyamuk

muskiet; naam voor soorten steekmuggen uit de familie Culicidae


malam

nacht, de tijd van zonsondergang tot zonsopkomst


paku

streep als aanduiding van rang op een uniform

varen, naam van soorten uit de groep Pteridophyta


keponakan

uit het Balinees keponakan, Javaans keponakan en kaponakan of Soendanees kaponakan "kind van broer of zus"


kemenakan

uit het Minangkabaus kamanakan "kind van broer of zus"


sepupu

van pupu "(graad van) verwantschap" met het voorvoegsel se-

neef, nicht; mensen die wel grootouders, maar geen ouders gemeenschappelijk hebben


jelatang

netel, naam voor soorten uit de Brandnetelfamilie Urticaceae


noken

nettas van houtvezels, gebruikt op Nieuw-Guinea


utara

uit het Sanskriet उत्तरा (uttarā) "noorden"; cognaat met Indonesisch: "utara"

noorden, noord in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met een hoofdletter gespeld


Utara

uit het Sanskriet उत्तरा (uttarā) "noorden"; cognaat met Atjehs: "Utara"

noorden, noord de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletter gespeld

Amerika Utara


korban

uit het Arabisch قربان (qurbān) "offergave"


minyak zaitun

samenstelling van minyak "olie" en zaitun "olijf"


sebab

uit het Arabisch سَبَب (sabab) "touw, oorzaak, reden"


jamur

uit het Javaans jamur "paddenstoel, schimmel"

zwam, schimmel, naam voor soorten uit het rijk Fungi


palem

palm; naam voor soorten uit de palmenfamilie (Arecaceae)


nuri

uit het Arabisch نوري (nūrī) "schittering, helderheid"

papegaaivis; naam voor soorten uit de familie Scaridae, in het bijzonder uit het geslacht Scarus


bolpoin

uit het Engels ballpoint (ballpoint pen) "balpen"


kalam

[1]-[3] uit het Arabisch قَلَم (qálam) "pen"

niet-officiële schrijfwijze voor kalem "kalm"


kontol

niet-officiële schrijfwijze voor kuntul "stomp"


lada

naam voor soorten uit het geslacht Capsicum, zoals de paprika en de Spaanse peper


cabai

van het Sanskriet चवि (cavi) Piper chaba


orang

na telwoorden als classificeerder of 'hulptelwoord' om het aantal personen van de daarna genoemde soort aan te geven


manusia

uit het Sanskriet मानुष्य (mānuṣya) "menselijkheid, mannelijkheid"


pinus

pijnboom, den; naam voor bomen uit het geslacht Pinus


cangkelong

niet-officiële schrijfwijze van cangklong "pijp"


belanga

kookpot van aardewerk voor groente en soep, pot


pendeta

uit het Sanskriet पण्डित (paṇḍita) "geleerde"


imam

imam (in de islam)
voorganger bij het gebed

imam (in de islam)
hoofd van een islamitische rechtsschool


mahkamah

uit het Arabisch محكمة (maḥkamah) "rechtbank, tribunaal"


hakim

uit het Arabisch حاكم (h̝ākim) "heerser, rechter"


bianglala

uit het Balinees bianglalah, yanglalah "regenboog"


bangau

reiger, ooievaar; naam voor soorten uit de families Ardeidae en Ciconiidae


tulang rusuk

samenstelling van tulang "bot" en rusuk "zijde, flank" dus: "flankbot"


Barat

van het Sanskriet: भारत (bharata) - India, dat ten westen van Indonesië ligt; cognaat met Atjehs: Barat

westen, west de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletter gespeld

bangsa Barat


Timur

oosten, oost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld

Timur Tengah


padi

lada padi


anak sungai

samenstelling van anak "kind" en sungai "rivier", dus "kindrivier"

zijrivier, stroom die uitmondt in een bredere rivier of een rivierarm na een vertakking van een rivier


ketombe

roos (zichtbare schilfertjes van de hoofdhuid in haar of op kleding)


tenggara

zuidoosten, zuidoost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met een hoofdletter gespeld


Tenggara

zuidoosten, zuidoost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletter gespeld


menenggara

uit tenggara "zuidoosten" met het voorvoegsel meN-


angin tenggara

samenstelling van angin "wind" en tenggara "zuidoosten"

zuidoostenwind, 's zomers de meest voorkomende windrichting in Indonesië


angin tenggara mandi

samenstelling van angin tenggara "zuidoostenwind" en mandi "doorweekt zijn"

sterke zuidoostenwind die gepaard gaat met mist en hoge golven


barat laut

samenstelling van *barat "westen, west" en *laut "noord-"; cognaat met Atjehs: barat laôt

noordwesten, noordwest in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Barat Laut

samenstelling van Barat "westen, west" en laut "noord-"; cognaat met Atjehs: "Barat Laôt

noordwesten, noordwest de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


BL

(afkorting) van Barat Laut: "noordwesten"


timur laut

samenstelling van timur "oosten, oost" en laut "noord-"; cognaat met Atjehs: "timu laôt"

noordoosten, noordoost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Timur Laut

samenstelling van Timur "oosten, oost" en laut "noord-"; cognaat met Atjehs: "Timu Laôt"

noordoosten, noordoost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


TL

(afkorting) van Timur Laut: "noordoosten"


barat daya

samenstelling van barat "westen, west" en daya "zuid-"; cognaat met Atjehs: barat daya

in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Barat Daya

samenstelling van Barat "westen, west" en daya "zuid-"; cognaat met Atjehs: Barat Daya

zuidwesten, zuidwest de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


BD

(afkorting) van Barat Daya: "zuidwesten"


timur menenggara

samenstelling van timur "oosten, oost" en menenggara "gericht zijn op het zuidoosten"; cognaat met Atjehs: timu tunggara

oostzuidoosten, oostzuidoost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Timur Menenggara

uit Timur "oosten, oost" en menenggara "gericht zijn op het zuidoosten"; cognaat met Atjehs: Timu Tunggara

oostzuidoosten, oostzuidoost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


TMg

(afkorting) van Timur Menenggara: "oostzuidoosten"


selatan menenggara

uit selatan "zuiden, zuid" en menenggara "gericht zijn op het zuidoosten"; cognaat met Atjehs: seulatan tunggara

zuidzuidoosten, zuidzuidoost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Selatan Menenggara

uit Selatan "zuiden, zuid" en menenggara "gericht zijn op het zuidoosten"; cognaat met Atjehs: Seulatan Tunggara

zuidzuidoosten, zuidzuidoost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


SMg

(afkorting) van Selatan Menenggara: "zuidzuidoosten"


selatan barat daya

uit selatan "zuiden, zuid" en barat daya "zuidwesten, zuidwest"; cognaat met Atjehs: seulatan barat daya

zuidzuidwesten, zuidzuidwest in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Selatan Barat Daya

samenstelling van Selatan "zuiden, zuid" en Barat Daya "zuidwesten, zuidwest"; cognaat met Atjehs: Seulatan Barat Daya

zuidzuidwesten, zuidzuidwest de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


SBD

(afkorting) van Selatan Barat Daya: "zuidzuidwesten"


barat barat daya

uit barat "westen, west" en barat daya "zuidwesten, zuidwest"; cognaat met Atjehs barat barat daya

westzuidwesten, westzuidwest in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Barat Barat Daya

samenstelling van Barat "westen, west" en Barat Daya "zuidwesten, zuidwest"; cognaat met Atjehs "Barat Barat Daya"

westzuidwesten, westzuidwest de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


BBD

(afkorting) van Barat Barat Daya: "westzuidwesten"


barat barat laut

uit barat "westen, west" en barat laut "noordwesten, noordwest"; cognaat met Atjehs: barat barat laôt

westnoordwesten, westnoordwest in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Barat Barat Laut

samenstelling van Barat "westen, west" en Barat Laut "noordwesten, noordwest"; cognaat met Atjehs: Barat Barat Laôt

westnoordwesten, westnoordwest de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


BBL

(afkorting) van Barat Barat Laut: "westnoordwesten"


utara barat laut

uit utara "noorden, noord" en barat laut "noordwesten, noordwest"; cognaat met Atjehs: utara barat laôt

noordnoordwesten, noordnoordwest in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Utara Barat Laut

samenstelling van Utara "noorden, noord" en Barat Laut "noordwesten, noordwest"; cognaat met Atjehs: Utara Barat Laôt

noordnoordwesten, noordnoordwest de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


UBL

(afkorting) van Utara Barat Laut: "noordnoordwesten"


utara timur laut

samenstelling van utara "noorden, noord" en timur laut "noordoosten, noordoost"; cognaat met Atjehs: utara timu laôt

noordnoordoosten, noordnoordoost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Utara Timur Laut

samenstelling van Utara "noorden, noord" en Timur Laut "noordoosten, noordoost"; cognaat met Atjehs: Utara Timu Laôt

noordnoordoosten, noordnoordoost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


UTL

(afkorting) van Utara Timur Laut: "noordnoordoosten"


timur timur laut

samenstelling van timur "oosten, oost" en timur laut "noordoosten, noordoost"; cognaat met Atjehs: timu timu laôt

oostnoordoosten, oostnoordoost in samenstellingen die geen naam zijn; wordt als naam van de windrichting zelf of deel van een aardrijkskundige naam met hoofdletters gespeld


Timur Timur Laut

samenstelling van Timur "oosten, oost" en Timur Laut "noordoosten, noordoost"; cognaat met Atjehs: Timu Timu Laôt

oostnoordoosten, oostnoordoost de naam van de windrichting zelf of als deel van een aardrijkskundige naam; in andere samenstellingen zonder hoofdletters gespeld


TTL

(afkorting) van Timur Timur Laut: "oostnoordoosten"


pinggan

uit het Perzisch پنگان (pingān) "kom, beker"


mengikat

uit ikat "band" met het voorvoegsel meN-


mengebat

uit kebat "bundel, band" met het voorvoegsel meN-


talak

uit het Arabisch طلاق (ṭalāk) "echtscheiding"


kura-kura

schildpad; naam voor soorten uit de orde Schildpadden Testudines


bahtera

uit het Sanskriet वहित्र (vahitra) "boot, vaartuig"


bahtera hidup

samenstelling van bahtera "schip" en hidup "leven", dus: "levensschip"

Kongsi sekutu seorang suami dalam melayari bahtera hidup.

Zij is als partner alleen met haar man verbonden bij het bezeilen van de levenszee.


mentua

schrijfwijze voor mertua "schoonouder(-s), schoonvader, schoonmoeder"


kalajengking

schorpioen; naam van soorten geleedpotigen uit de orde Schorpioenen (Scorpiones)


bahu-

uit het Sanskriet बहु (bahu) "overvloedig"


musim

uit het Arabisch موسم (mausim) "seizoen"


siput

slak; naam voor soorten weekdieren uit de klasse Gastropoda


kunci

via Hindi कुंजी (kuṁjī) van Sanskriet कुञ्चिका (kuñcikā) "sleutel"


cadar

uit het Perzisch چادر (chādar) "tent, chador"


kerudung

uit kudung "sluier" met het invoegsel -er- dat kan wijzen op een specifiek middel


permen

[2] (verkorting) peraturan "regeling" menteri "minister"


prajurit

vergelijk Sanskriet प्रायुध् (prāyudh) "strijd"

soldaat, militair; laagste rangen bij landmacht en luchtmacht


laskar

uit het Perzisch لشکر (lashkar) "leger, legereenheid"


cemara

uit het Sanskriet चमर (camara) "staart van een yak"

"tjemara", naam voor soorten bomen en struiken uit de familie Casuarinaceae die in plaats van bladeren groene twijgen hebben; vanwege hun gelijkenis met naaldbomen soms als kerstboom gebruikt


laba-laba

reduplicatie van "laba", dat ook als onderdeel van kelabakan en kelabang voorkomt; mogelijk uit het Madoerees laba-laba "spin"

spin; naam voor soorten geleedpotigen met acht poten die de orde Araneae vormen


clurit

schrijfwijze voor celurit "sikkelvormig mes"


celurit

van het Madoerees clurit "sikkelvormig mes"

sikkelvormig mes aan een steel dat Madoerezen als wapen gebruiken


belalang

sprinkhaan; naam voor soorten insecten uit de onderorde Caelifera


perwira

uit het Sanskriet प्रवीर (pravīra) "held"


ekor

na telwoorden als classificeerder of 'hulptelwoord' om het aantal dieren van de daarna genoemde soort aan te geven


patung

botje bij botje leggen, iets samen ondernemen en samen betalen


Kartika

uit het Sanskriet कृत्तिका (kṛttikā) "witte vlekken"


kursi

uit het Arabisch كرسي (kursī) "stoel, zetel"

zetel, plaats in een bestuursorgaan of een vertegenwoordigend lichaam


duli

uit het Sanskriet धूलिधूलि (dhūli) "stof"


kain

kain, grote doek die als onderdeel van de kleding om het onderlijf gewikkeld kan worden


badai

[zelfstandig naamwoord] uit het Tamil vāṭai


sanksi

sanctie: middel om bepaald gedrag af te dwingen


hukuman

uit hukum "recht, oordeel" met het achtervoegsel -an


pidana

uit het Sanskriet pīḍana "aanhouding, pijniging"


jipang

[4] uit het Minangkabaus
[5],[6] uit het Javaans jipang

chayote (Sechium edule), een klimplant uit de komkommerfamilie


ijuk

donkergekleurde vezels uit de stam van de arenpalm, waaruit bezems, touwen en dakbedekking worden gemaakt

dakbedekking van vezels uit de stam van de arenpalm


tunggul

stengel van een gewas die overblijft na de oogst, stoppel


gula

uit het Sanskriet गुल (gula) "ruwe suiker"


ranting

secundaire vertakking van bloedvatenstelsel of zenuwstelsel


bibi

van het Soendanees bibi of Balinees bibi "jongere zuster van vader of moeder"

tante, jongere zuster van vader of moeder

u, mevrouw, aanspreekvorm voor vrouwen van middelbare leeftijd


bibik

niet-officiële schrijfwijze voor bibi "tante"


sajadah

uit het Arabisch سجادة (sajjādah) "tapijt, gebedskleed"

bidkleed, gebedskleed voor moslims met een ingeweven spits die naar Mekka wijst


permadani

wordt niet gebruikt om moderne vloerbedekking mee aan te duiden


gandum

tarwe, tarweplant naam voor soorten graangewas uit het geslacht Triticum


rayap

termiet; naam voor soorten sociale insecten uit de orde Isoptera


toalet

niet-officiële schrijfwijze voor toilet "toilet"


menara

uit het Arabisch منارة (manāra) "vuurtoren, minaret"


genderang

uit gendang "trommel" met het invoegsel -er- dat kan wijzen op een kenmerkende eigenschap die bij uitstek tot uitdrukking komt


taman

uit het Perzisch چمن (chaman) "grasveld, boomgaard"


depa

vadem, lengtemaat gebaseerd op de afstand tussen de toppen van de middelvingers als de armen zijwaarts zijn gespreid, ongeveer anderhalve meter


Bapa

Heer, Vader; aanspreekvorm voor God bij christenen


perangkap

uit rangkap "vangen" met het voorvoegsel pe-


selesma

uit het Sanskriet श्लेष्मन् (śleṣman) "slijm"


pilek

uit het Javaans pileg, pilek "verkoudheid"


benak

niet helder, dof klinkend (van munten die vervalst zijn)


seteru

uit het Sanskriet शत्रु (śatru) "vijand, rivaal"


daging

vlees, de delen van geslachte dieren, waaruit voedsel bereid wordt


lalat

vlieg; benaming naam vliegende insecten uit de orde Diptera


rama-rama

vlinder; naam voor soorten uit de orde van de schubvleugeligen (Lepidoptera), vooral de grotere soorten


caplak

teek; naam voor parasieten uit de familie Ixodida


rakit

[zelfstandig naamwoord 2] uit het Javaans rakit

paar, span (classificeerder of hulptelwoord dat aangeeft dat het voorafgaande telwoord betrekking heeft op tweetallen dieren)


jejak

spoor, reeks aanwijzingen langs welke weg iets zich verplaatst heeft


leluhur

uit luhur "verheven" met het invoegsel -el- dat kan wijzen op een kenmerkende eigenschap die bij uitstek tot uitdrukking komt


sahabat

uit het Arabisch صحابة (ṣaḥābat) "kameraden"


senjata

uit het Sanskriet संयत्त (saṃyatta) "op zijn hoede, strijd aangaan"


janda

uit het Sanskriet रण्डा (raṇḍā) "weduwe"


buana

uit het Sanskriet भुवन (bhuvana) "wereld"


kerja

uit het Sanskriet कार्य (kārya) "daad, verrichting"


tabuhan

hoornaar; naam voor soorten grote wespen uit het geslacht Vespa, zoals de Vespa tropica


hukum

van het Arabisch حكم (ḥukm) "vonnis, uitspraak"


roda

raderen, molens, als aanduiding van een gestaag voortgaande beweging

roda pemerintahan


celeng

uit het Javaans celeng "wild zwijn" en nyelengi "bij elkaar verzamelen, opsparen"


serigala

uit het Sanskriet सृगाल (sṛgāla) "jakhals"


kata

uit het Sanskriet कथा (kathā) "spraak, verhaal"


gergaji

uit het Sanskriet क्रकच (krakaca) "zaag"


saku-saku

door reduplicatie uit saku "zak in kledingstuk"


arit

tapmes voor het aftappen van het sap van de rubberboom


bakul

mand, met boven een grote ronde opening en een kleinere vierkante onderkant


Anda

U, een eerbiediger vorm van anda "u, jij"

Uw, een eerbiediger vorm van anda "uw, jouw"


-anda

plechtige of eerbiedige vorm van de verwantschap die het basiswoord aangeeft


begitu

Bapak begitu baik kepadaku.

Begitu dibayar, boleh dibawa.

Zodra het betaald is, kan het worden meegenomen.


alami

Ontleend aan het Arabische عالمي (ʕālamī; "wereld-").


alamiah

Ontleend aan het Arabische عالمية (ʕālamiya; "wereld-"), de vrouwelijke vorm van عالمي (ʕālamī).


tata kalimat

Samenstelling van tata ("stelsel, orde") en kalimat ("zin").


gerejawi

Afgeleid van gereja ("kerk") met het achtervoegsel -wi.

Hukum kanon adalah hukum gerejawi internal yang mengatur Gereja Katolik Roma, gereja-gereja Ortodoks Timur, dan komunitas gereja Anglikan.

Het canoniek recht is het interne kerkelijke recht dat de Rooms-Katholieke Kerk, de oosters-orthodoxe kerken en de Anglicaanse Kerkgemeenschap regelt.


bersumpah

Afgeleid van sumpah ("eed, gelofte") met het voorvoegsel ber-


birokrasi

Ontleend aan het Nederlandse bureaucratie.


secara

van cara "manier" met het voorvoegsel se- dat enkelvoud uitdrukt

Hendaklah kamu bertindak secara laki-laki.

volgens, in overeenstemming met een bepaalde handelwijze

secara adat keraton

volgens de gebruiken aan het hof, volgens de paleisetiquette

secara damai

secara tidak adil

met, in (een bepaalde omvang); op een schaal

secara ringkas

secara besar-besaran


bungkul

Brassica oleracea var. botrytis bloemkool


kulit kayu

uit kulit "schil, huid" en kayu "stam, boom", dus "stamschil", "boomhuid"


di situ

een bepaalde plaats, die uit de context bekend is, zie ook: di sana

Ia tinggal di sana.


napas

voskleurig een lichte roodbruine kleur zoals die bij sommige paarden voorkomt


cium

de oorspronkelijk Javaanse kus was alleen het snuffelen aan de wang, tegenwoordig heeft het ook de betekenis van de kus met de lippen


kelahi

uit Sanskriet कलह (kalaha) "strijd, vechten"


secara tertulis

uit secara "volgens" en tertulis "geschreven"


tangkup

holte (als van twee aaneengesloten handen)


getuk

geluid als van een hakmes op een hakblok, gehak, gemep


kelut

crisis, gevaarlijke toestand, verwarring, malaise


kilap

[znw. 2] van het Arabisch تخبط (khilaf) "verward, blunder"


kilap

glans van vissen die geplaagd worden bepaalde parasieten


sabut

bast van vruchten als de kokosnoot en de betelnoot

klappervezel, vezels van de bast van kokosnoot

saboet een soort loofboom, Neonauclea calycina


maju

ontwikkeld, vooruitstrevend, welvarend (zowel van personen als landen)


oleh

door (toedoen van), geeft aan wie of wat iets doet of heeft

van (om familierelaties mee aan te geven)


ceritera

van Sanskriet चरित्र (caritra) "geschiedenis, belevenissen"