varicelle

afgeleid van variole “pokken”, met het achtervoegsel -celle


bol

[1][5] Uit het Middelfrans bolle, ontleend aan Middelengels bolle (uit Oudengels bolla, bolle ”kom, beker, pot“), verwant met Nederlands bol.

[2][3][4] Uit het Laatlatijn bōlus “klei”.

[5](eufemisme) voor cul “kont” (in de uitdrukking avoir du cul “geluk, mazzel hebben”).

bolus (= vette klei die als medicijn voor dieren dient)


plat

Uit het Volkslatijn *plattu(s), ontleend aan Oudgrieks πλατύς 'wijd, breed'

gezegd van een elektrocardiogram dat geen teken van een hartslag meer vertoont


fibrine

afgeleid van Latijn fibra met het achtervoegsel -inus


grossesse

Afgeleid van gros met het achtervoegsel -esse, aangetroffen vanaf de 12e eeuw, in de huidige betekenis, sinds de 13e eeuw.


malade

Van malabde, een samentrekking van de Latijnse uitdrukking male habitus 'zijnde in slechte staat'.

[3] Vergelijk Amerikaans-Engelse straattaal sick


cancer

Uit Latijn cancer “krab”, “kreeft”, “kanker”, aangetroffen van 1372.


antifibrinolytique

…[P]our éviter le risque d'hémorragie, on utilise un antifibrinolytique …

… [O]m het risico van een bloeding te vermijden gebruikt men een antifibrinolyticum, ….


prescription

Uit het Latijn praescriptio, Naamwoord van handeling van praescribere “voorschrijven” (ook geleend in het Frans als prescrire).

de medicatie, zoals voorgeschreven door de arts ter genezing van de patiënt


externe

Les causes externes des maladies.

Ce médicament est fait uniquement pour l’usage externe.

Dit geneesmiddel is uitsluitend gemaakt voor uitwendig gebruik.

La face externe de l’omoplate.

De uitwendige zijde van het schouderblad.

L’extrémité externe de la clavicule.

Het uitwendige uiteinde van het sleutelbeen.


externe

geneeskundestudent die al enkele functies vervult in een ziekenhuis


légiste

forensisch arts, juridisch opgeleide lijkschouwer


baxter

Dit is een voorbeeld van antonomasie: de merknaam Baxter wordt gebruikt als soortnaam.


désarticuler

: amputeren, het vanaf een gewricht afzetten van ledematen


vaporisateur

Naamwoord van handeling van vaporiseren met het achtervoegsel -ateur, voor een verdampingsvat voor het eerst aangetroffen in 1825, als medisch instrument in 1829.

[2] In de betekenis van “parfumverstuiver”, voor het eerst aangetroffen in 1884.

een instrument om warme lucht in het lichaam in te brengen


nostalgie

Ontleend aan wetenschappelijk Duits Nostalgie, bedacht door de Zwitserse geneeskunde student Johannes Hofer (1669-1752), afgeleid van een Grieks-Latijns neologisme nostalgia uit het Griekse 'nostos' (terugkeer) met het achtervoegsel -algie. Als basis diende daarvoor Duits Heimweh.

aandoening die het gevolg is van het hevig missen van het moederland


cécité des neiges

: sneeuwblindheid, fotokeratitis, lasoog


cicatrice

Ontleend aan wetenschappelijk Latijn cicatrix “litteken”, “insnijding”, aangetroffen vanaf de 14e eeuw.


travail

Oudfrans travail ‘marteling, kwelling; hoefstal, kluisterʼ, ontwikkeld uit middeleeuws Latijn trepālium ‘uit drie palen bestaand folterwerktuigʼ (585 n.Chr.), gevormd uit klassiek tripālis ‘uit drie palen bestaandeʼ als een leenvertaling van Oudgrieks tripássalon. Evenzo Oudoccitaans trebalhs, Catalaans treball en Oudspaans trebejo, trabajo.

Het meervoud travails is alleen gangbaar voor betekenis [3].


crétin

Oorspronkelijk verwijzend naar lijders van een schildklieraandoening, het crétinisme “cretinisme”, waarbij door een chronisch gebrek aan jodium onder meer dwerggroei, spraakgebrek en doofheid worden veroorzaakt.
De vaak geciteerde etymologie van crétin is dat het een lokale, Frans-Alpijnse vorm betreft van standaard Frans chrétien “christen”, in pejoratieve zin, “een goedgelovige”. Jodiumgebrek kwam historisch gezien vaker voor bij bergbewoners, bij gebrek aan jodiumrijke voeding (zoals vis) en door de jodiumarme bodem. Volgens de Duitse romanist en taalkundige Christian Schmitt, zou crétin eerder afgeleid zijn van Latijn crista “kuif, “kam” en verwijzen naar misvormingen aan het hoofd.

cretin, iemand die door een schildklieraandoening lichamelijk en geestelijk niet goed ontwikkeld is


sacré

betrekking hebbend op het heiligbeen, sacrum


ambulancier

afgeleid van ambulance met het achtervoegsel -ier


abduction

van Latijn abductio "roof, ontvoering, wegvoering"


affection

van Latijn affectio "de bij iemand opgeroepen houding of gevoel"


oto-rhino-laryngologiste

opgebouwd met het voorvoegsel oto- en met het voorvoegsel rhino- uit larynx met het achtervoegsel -logie en met het achtervoegsel -iste


alcoolique

afgeleid van alcool zn met het achtervoegsel -ique


rachitique

van Oudgrieks ῥαχίτης (rachítes) "rachitis" met het achtervoegsel -ique


rachitique

iemand die aan de Engelse ziekte (rachitis) lijdt


lobe

Leenwoord uit het Laat-Latijn lobus, geleend uit Oudgrieks λοβός

kwab (o.m. hersenkwab, longkwab, leverkwab)


variole

Afgeleid van Latijn variola “vlekjes (hebbend), gevlekt”, een verkleinvorm van varius “bont”, “geschakeerd”.


rougeole

Afgeleid van Frans rouge “rood”, met het achtervoegsel -ole.


ordonnance

Naamwoord van handeling van ordonner, met het achtervoegsel -ance.

recept, ontvangstbewijs van de medicatie zoals voorgeschreven door de arts


rendre

(10e eeuw) Ontwikkeld uit Volkslatijn *rendere (= klassiek reddere).


maladie

Afgeleid van malade, met het achtervoegsel -ie


extension

via Oudfrans estension van Latijn extensio

extensie, strekking van een lichaamsdeel


conservateur

Leenwoord uit het Latijn conservator, met het achtervoegsel -ateur

In politieke zin, een leenvertaling van Engels conservative "conservatief", sinds 1830

conserverend, gericht op het gezond maken en het zoveel mogelijk behouden van een orgaan, weefsel, tanden enz.


vétérinaire

wat te maken heeft met diergeneeskunde; veterinair bn


allergique

van allergie met het achtervoegsel -ique, naar analogie met het Duits allergisch


douleur

erfwoord van Latijn dolor "leed; lijden"