examen

la mise en examen

de staat van beschuldiging, aanklacht (door de onderzoeksrechter)


citer

Leenwoord uit het Latijn citāre "(op)roepen"


sentence

vonnis , uitspraak van een rechtbank in een strafzaak


assurance

overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert


intérêt

Uit Oudfrans interest “schadevergoeding, schadeloosstelling”, substantivering van de middeleeuws Latijnse werkwoordsvorm interest “het is van belang” (interesse “verschillen”).

vergoeding
dommages et intérêts: schadevergoeding


crime

via Oudfrans crimne "ernstig moreel of juridisch gebrek", van Latijn crimen


accuser

Dans la logique mentale de leur temps, les magistrats l’accusent et la condamnent de « sorcellerie », crime pour lequel le bourreau l’énuque avec la « hart » de la potence (corde d'infamie).

In het denkpatroon van hun tijd, beschuldigen en veroordelen de rechterlijke instanties haar vanwege "hekserij", een misdaad waarvoor de beul haar met de galgenstrop (touw der schande) de nek breekt.

Michel Porret
 “L'ombre du diable: Michée Chauderon, dernière sorcière exécutée à Genève 1652” (2009), p. 64


charge

aanklacht, beschuldiging, telastlegging, tenlastelegging


prescription

Uit het Latijn praescriptio, Naamwoord van handeling van praescribere “voorschrijven” (ook geleend in het Frans als prescrire).

het niet meer afdwingbaar zijn van een vordering door het verloop van de tijd, verjaring, prescriptie


juge

rechter, iemand die ambthalve rechtspreekt


manifeste

Van het Latijnse manifestus en/of (in de betekenis "handvest") van het Italiaanse manifesto.


assassin

Ontleend aan Italiaans assassino, assessino “huurmoordenaar”, uit Arabisch حشاشين lett. “hasjiesj-mensen”, spottende bijnaam voor de Nizarieten, leden van een islamitische sekte (Assassijnen), berucht om hun (vermeende) huurmoorden.

Marie Colomb et Noam Morgensztern interprètent Laëtitia Perrais et son assassin Tony Meilhon dans la série « Laëtitia », de Jean-Xavier Lestrade, diffusée à partir du 21 septembre sur France 2.

Marie Colomb en Noam Morgensztern vertolken Laëtitia Perrais et haar moordenaar Tony Meilhon in de serie « Laëtitia », van Jean-Xavier Lestrade, die vanaf 21 september op France 2 wordt uitgezonden.

Weblink bron
Christine Monin
 “France 2 : l’affaire Laëtitia Perrais, l’effroyable destin d’une jeune martyre” (19 september 2020) op leparisien.fr


ferme

In de betekenissen van ‘pacht’ en ‘boerderij’ ontwikkeld uit Oud-/Middelfrans ferme ‘pacht’, (via Oud-/Middelengels) "gepachte plek; boerderij", uit middeleeuws Latijn firma, ferma "pacht; gepachte locatie"

In de bijvoeglijke en bijwoordelijke betekenis ontwikkeld uit Oudfrans ferme "vast, solide", uit Latijn firmus

overeenkomst over vruchtgebruik, pachtovereenkomst


mineur

van mine met het achtervoegsel -eur [1-2]


exposant

deelnemende partij in een petitie, aanklacht, e.d., indiener van een bezwaarschrift, petitie, e.d.


ouïr

Komt alleen voor in onbepaalde wijs en als voltooid deelwoord


légiste

forensisch arts, juridisch opgeleide lijkschouwer


rapporteur

Naamwoord van handeling van het werkwoord rapporter met het achtervoegsel -eur.

rapporteur, iemand die een verslag uitbrengt


témoin

via Oudfrans tesmoing van Latijn testimonium "getuigenis"


civil

via Oudfrans van Latijn civilis "burgerlijk"

civil (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het begin van een regel wordt ontraden)

burgerlijk, civiel, betrekking hebbend op de rechtsverhouding tussen burgers onderling, niet op die met, binnen of tussen overheden


travail

Oudfrans travail ‘marteling, kwelling; hoefstal, kluisterʼ, ontwikkeld uit middeleeuws Latijn trepālium ‘uit drie palen bestaand folterwerktuigʼ (585 n.Chr.), gevormd uit klassiek tripālis ‘uit drie palen bestaandeʼ als een leenvertaling van Oudgrieks tripássalon. Evenzo Oudoccitaans trebalhs, Catalaans treball en Oudspaans trebejo, trabajo.

Het meervoud travails is alleen gangbaar voor betekenis [3].


forfait

afgeleid van fort-fait "vast tarief", voltooid deelwoord van forfaire ww verouderd voor "verbeuren; ambtsmisbruik plegen"

vast bedrag, vaste prijs, van tevoren afgesproken tarief

de tevoren vastgestelde geldelijke som die één van de echtgenoten of hun erfgenamen na de ontbinding van de huwelijkse staat kan opeisen

Des détaillants de ce type n'existent cependant pas dans le secteur des vacances à forfait au Royaume-Uni.

Dergelijke bedrijven bestaan echter niet in de sector pakketreizen in het Verenigd Koninkrijk.

la vente à forfait


Cour européenne des droits de l'homme

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-Cour européenne des droits de l'homme.ogg

Europees Hof voor de Rechten van de Mens


casser

herroepen, nietig verklaren, vernietigen [2]


retourner

samenstelling van re- en tourner “keren, wenden”.


ducroire

Leenvertaling van het Italiaanse del credere.


moyen

erfwoord via Middelfrans moyen en Oudfrans moien van Latijn medianus "centraal, in het midden"


perpétuité

levenslang, gevangenisstraf die de rest van het leven duurt

met levenslange gevangenisstraf bestrafte


assassinat

Afgeleid van assassiner “vermoorden” met het achtervoegsel -at.

Un Belge suspecté d'assassinat se livre à la police sud-africaine après six ans de cavale.

Een van moord verdachte Belg geeft zich na zes jaar op de vlucht over aan de Zuid-Afrikaanse politie.

Weblink bron
DH Les Sports+
 “Un Belge suspecté d'assassinat se livre à la police sud-africaine après six ans de cavale” (21 januari 2020) op dhnet.be


défense

Uit Middeleeuws Latijn defensa “verdediging”, v deelwoord van het werkwoord defendere “weghouden, afhouden”, “verdedigen, bewaken” (Frans défendre).


ordonnance

Naamwoord van handeling van ordonner, met het achtervoegsel -ance.


pouvoir

Ontwikkeld uit Oudfrans poeir, zn podir, uit Volkslatijn potere “in staat, bij machte zijn”, aangetroffen sinds de 9e eeuw, als zn, sinds de 13e eeuw.


aléatoire

Ontleend aan Latijn aleatorius “spelend, gokkend bij het dobbelen”.

ad hoc, wisselvallig, afhankelijk van de omstandigheden


carcan

halskluister, beugel, ijzeren halsband, met name om gevangenen aan een schandpaal, kaak, te kluisteren


promulgation

afgeleid van promulguer ww met het achtervoegsel -ation


promulguer

afkondigen (v. wet e.d.), bekendmaken, promulgeren, verkondigen, uitvaardigen


convention

via Middelfrans convention van Latijn conventio


instruction

via Oudfrans instruccion van Latijn instructio


citation

via Oudfrans citation van Latijn citatio


cote

van middeleeuws Latijn quota (pars) "verschuldigd aandeel van de belasting", later ook in de zin van een aangehaald meetpunt van een waarde, waardering, hoogte, in een klassement, enz.


quote-part

Ontleend aan middeleeuws latijn quota part v 'evenredig deel'

evenredig bedrag bij een verdeling of verdeling van eigendom of kapitaal, legitieme portie


jugement

van juger ww met het achtervoegsel -ment

oordeel [2]; uitspraak van een rechtbank