seconde

[1] Latijn minuta secunda tweede onderverdeling (van het uur)


suédois

Zweeds; taal oorspronkelijk gesproken in Zweden.


danois

Deens; taal oorspronkelijk gesproken in Denemarken.


hollandais

Nederlands; taal gesproken in Nederland en Vlaanderen


bulgare

Bulgaars en; officiële taal van Bulgarije


tchèque

Tsjechisch; taal die vooral gesproken wordt in de Tsjechische Republiek


slovène

Sloveens; de officiële taal van Slovenië


italien

afgeleid van Italie met het achtervoegsel -ien


weed

Si je fume de la weed c’est pour être plus près de Dieu.

Ik rook wiet om dichter bij God te zijn.


portugais

Portugees; taal gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en in Angola


Espagnol

Spanjaard; een man of jongen van Spaanse afkomst of die inwoner van Spanje is


arménien

Armeens zn: de taal gesproken in Armenië

ook gebruikt als aanduiding voor: Armeense talen


hongrois

Hongaars; de taal gesproken in Hongarije.


ukrainien

Oekraïens zn; taal gesproken in Oekraïne


Latin

inwoner van een gebied waar de Romaanse talen gesproken worden


chameau

Ce qu'il est chameau!

Le chameau!


ruski

Napo était toujours en train de se bagarrer avec les boches et les ruskis.

Napoleon was altijd aan het ruziemaken met de moffen en de Russen.


aragonais

Aragonees en, de taal zoals in Aragon gesproken


hébreu

Hebreeuws zn; de officiële taal van Israël. De taal der Joden

Ce que tu viens de dire, c'est de l'hébreu pour moi.


irlandais

Iers en, Iers-Gaelisch; Keltische taal die in Ierland gesproken wordt


coréen

Koreaans; taal die in Korea gesproken wordt.


vote

in de betekenis van "stem; wilsuiting bij een verkiezing", geleend van Engels vote


croate

Kroatisch; officiële taal van onder andere Kroatië


géorgien

Georgisch; De taal die in Georgië gesproken wordt


goudjrati

Gujarati; taal die oorspronkelijk in Gujerat gesproken wordt De taal wordt nu ook in Uganda, Tanzania, Kenia en Pakistan gesproken.


islandais

IJslands; taal die op IJsland gesproken wordt.


carélien

Karelisch; taal verwant aan het Fins, die in Karelië, Rusland en Finland gesproken wordt


malais

Maleis; een Austronesische taal, officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore, ook gesproken in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen


perche

Le prof de math, c'est une grande perche.


marathe

Marathi; taal die met name in Maharashtra, een staat in India gesproken wordt


sauce hollandaise

hollandaisesaus; met eieren gebonden warme botersaus


sorabe

Sorbisch; taal die in het oosten van Saksen en het zuidoosten van Brandenburg gesproken wordt


tibétain

Tibetaans; taal die in Tibet gesproken wordt en buiten Tibet door een grote groep vluchtelingen


ouzbek

Oezbeeks; taal verwant aan het Turks, die door de Oezbeken gesproken wordt


gallois

Welsh en; Keltische taal die in Wales gesproken wordt.


jaune maïs

verbinding van  jaune en maïs als leenvertaling van Duits Maisgelb

maisgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1006 ( )


ingrien

Ingrisch; een Finoegrische taal, die door de Ingriërs gesproken wordt


espéranto

Esperanto; een kunsttaal, ontworpen door Ludovich Zamenhof


somali

Somalisch; taal die vooral in Somalië gesproken wordt


tatar

Tataars; taal wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland


télougou

Telugu; de officiële taal van Andhra Pradesh, een deelstaat van India


Anglais

Cet Anglais ne parle pas le français.

groep Engelsen waaronder minstens één man

Ces Anglais ne parlent pas le français.

Je bosse de nuit alors que j'ai horreur de ça et maintenant voilà que les Anglais débarquent.

Ik werk 's nachts, terwijl ik daar de pest aan heb en nu word ik ook nog ongesteld (letterlijk: de Engelsen komen aan wal).


basque

Baskisch; de taal die door de Basken gesproken wordt

ook gebruikt als aanduiding voor: Baskische talen


bosniaque

Bosnisch, een officiële taal van Bosnië-Herzegovina.


breton

Bretons; taal die van oorsprong in Bretagne gesproken wordt


grec

Grieks; taal die vooral in Griekenland gesproken wordt

On va se taper un grec, j’ai trop la dalle!

Kom, we gaan een grieks broodje eten, ik verrek van de trek!


zoulou

Zulu (van de hiphop organisatie Universal Zulu Nation)


traduction

Il fait une traduction littérale.


lis de saint Bruno

paradijslelie; een lelie die met name in de Alpen voorkomt (Paradisea liliastrum)


orchis pyramidal

hondskruid; een orchidee (Anacamptis pyramidalis)


orchis moustique

grote muggenorchis; een orchidee (Gymnadenia conopsea)


mongol

T’as vu le gars, il arrête pas de faire le mongol.

Heb je die kerel gezien, hij blijft maar achterlijk doen.


couleur

kleur [2]; een van de vier soorten speelkaarten


tabernacle

Uit het Latijn tabernaculum 'tent', vanaf begin 12e eeuw.

tabernakel, sacramentshuis, een heilige bergplaats in de kerk, waar het altaarciborie bewaard wordt


grammaire

Il faut distinguer la grammaire descriptive de la grammaire normative.

We moeten de descriptieve van de normatieve grammatica onderscheiden.


chiffre

Le chiffre de Bordeau


interjection

/ɛ̃tɛrʒɛksjɔ̃/


consensus

consensus; overeenstemming binnen een gemeenschap, een groepering.

consensus; de methode om binnen een groepering een gezamelijke overeenstemming te bereiken.


tuvalu

Tuvaluaans; een Polynesische taal die op Tuvalu gesproken wordt


chocolatier

afgeleid van chocolat met het achtervoegsel -ier


frioulan

Friulisch (taal die wordt gesproken in het noordoosten van Italië en in Kroatië)


rapanui

Rapanui; taal die op het Paaseiland gesproken wordt


charme

van Latijn carmen in de betekenis van 'incantatie, magische formule'


carrière

[1][2] Leenwoord uit Italiaans carriera “weg, route voor voertuigen” (uit Volkslatijn carraria), aangetroffen sinds 1534. Weblink bron carrière¹ in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition op dictionnaire-academie.fr

[3] Ontwikkeld uit Oudfrans quarriere, uit Volkslatijn quadraria, “plaats waar stenen gehakt en bewerkt worden”, afgeleid van quadrus (lapis) “vierkante steenblok”, aangetroffen sinds de 12e eeuw. Weblink bron carrière² in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition op dictionnaire-academie.fr


marshall

Marshallees; een taal die op de Marshall eilanden gesproken wordt


eau

van het Latijnse aqua, dat eveneens water betekent


oblie

oblie - een cirkelvormige wafel, geheel bedekt met chocolade. Soms is het chocolade omhulsel opgehoogd aan de bovenkant en opgevuld met chocoladecrème.


air

het mengsel van gassen waar de atmosfeer uit bestaat


bonbon

Reduplicatie van het bijvoeglijk naamwoord bon, 'goed'/'lekker'.


sami du Nord

Noordelijk Sami, een van de Sami talen die in Scandinavië gesproken wordt


chef

Michaël se débrouille comme un chef.


haoussa

Hausa; taal die in Niger en Nigeria gesproken wordt en, als een lingua franca door veel anderen in Afrika


yoruba

Yoruba; taal die door de Yoruba in Nigeria, Benin, Togo en Sierra Leone gesproken wordt


sindhi

Sindhi; taal die in zowel Pakistan als in India gesproken wordt


États-Unis d'Amérique

Genoemd naar de uit Florence afkomstige Amerigo Vespucci.


varicelle

afgeleid van variole “pokken”, met het achtervoegsel -celle


provocation

afgeleid van provoquer ww met het achtervoegsel -ation


y

Afkomstig van Oudfrans i, ontwikkeld uit Latijn hīc ‘hier; deze, dit’.


infinitif

van Latijn infinitivus "onbegrensd, onbepaald"

onbepaalde wijs, infinitief, het 'hele werkwoord'


participe

[zelfstandig naamwoord] van Latijn participium


beige

van Oudfrans bege, verdere herkomst onzeker

beige zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1001 ( )


beige vert

verbinding van  beige en vert als leenvertaling van Duits Grünbeige

groenbeige zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1000 ( )


jaune sable

verbinding van  jaune en sable als leenvertaling van Duits Sandgelb

zandgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1002 ( )


jaune de sécurité

verbinding van  jaune, de en sécurité als leenvertaling van Duits Signalgelb

signaalgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1003 ( )


jaune miel

verbinding van  jaune en miel als leenvertaling van Duits Honiggelb

honinggeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1005 ( )


jaune olive

verbinding van  jaune en olive als leenvertaling van Duits Olivgelb

olijfgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1020 ( )


jaune curry

verbinding van  jaune en curry als leenvertaling van Duits Currygelb

kerriegeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1027 ( )


jaune narcisse

verbinding van  jaune en narcisse als leenvertaling van Duits Narzissengelb

narcissengeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1007 ( )


beige gris

verbinding van  beige en gris als leenvertaling van Duits Graubeige

grijsbeige zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1019 ( )


jaune signalisation

verbinding van  jaune en signalisation als leenvertaling van Duits Verkehrsgelb

verkeersgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1023 ( )


jaune colza

verbinding van  jaune en colza als leenvertaling van Duits Rapsgelb

koolzaadgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1021 ( )


jaune ocre

verbinding van  jaune en ocre als leenvertaling van Duits Ockergelb

okergeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1024 ( )


jaune brillant

verbinding van  jaune en brillant als leenvertaling van Duits Leuchtgelb

briljant geel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1026 ( )


jaune melon

verbinding van  jaune en melon als leenvertaling van Duits Melonengelb

meloengeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1028 ( )


jaune genêt

verbinding van  jaune en genêt als leenvertaling van Duits Ginstergelb

bremgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1032 ( )


jaune dahlia

verbinding van  jaune en dahlia als leenvertaling van Duits Dahliengelb

dahliageel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1033 ( )


jaune pastel

verbinding van  jaune en pastel als leenvertaling van Duits Pastellgelb

pastelgeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1034 ( )


beige nacré

verbinding van  beige en nacré als leenvertaling van Duits Perlbeige

parelmoergrijs zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1035 ( )


jaune soleil

verbinding van  jaune en soleil als leenvertaling van Duits Sonnengelb

zonnegeel zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1037 ( )


orangé rouge

verbinding van  orangé en rouge als leenvertaling van Duits Rotorange

roodoranje zn, bepaalde tint met RAL-nummer 2001 ( )


or nacré

verbinding van  or en nacré als leenvertaling van Duits Perlgold

parelmoergoud zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1036 ( )


orangé jaune

verbinding van  orangé en jaune als leenvertaling van Duits Gelborange

geeloranje zn, bepaalde tint met RAL-nummer 2000 ( )


beige brun

verbinding van  beige en brun als leenvertaling van Duits Braunbeige

bruinbeige zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1011 ( )


blanc perlé

verbinding van  blanc en perlé als leenvertaling van Duits Perlweiß

parelwit zn, bepaalde tint met RAL-nummer 1013 ( )


ivoire

via Oudfrans ivoire van Latijn ebureum en ebur
**zn [3], bn: als vertaling van Duits Elfenbein

ivoor zn (3), bepaalde tint met RAL-nummer 1014 ( )


asperge

Arthur est une grande asperge.


aubergine

vrouwelijke parkeerwachter in Parijs (in paars uniform)


sicilien

Siciliaans; taal die op Sicilië gesproken wordt


Noël

Uit Oudfrans Naël, ontwikkeld uit (kerkelijk) Latijn natalis “geboorte-, met betrekking tot de geboorte (van Jezus Christus)”, verkorting van dies natalis “geboortedag (van Jezus Christus)”.


mercredi

Ontstaan uit het Latijnse Mercurii dies (woensdag, de dag van Mercurius).

/ˌmɛʁkʁəˈdi/


vent

D'où vient le vent?

J’t’ai raconté le vent avec Sacha?

Heb ik je al verteld van mijn blauwtje bij Sacha?


mère

mevrouw, juffrouw, mejuffrouw, moeder als aanspreekvorm

La mère Dupont a dit qu'elle voulait rester chez elle.

Moeder Dupont heeft gezegd dat ze thuis wilde blijven.


grenade

granaatappel; tropische plant, Punica granatum, die bekend is om zijn vruchten.


basket

Rien de plus chic que les basket Dior.

Niets sjiekers dan Dior-basketbalschoenen.

Tous les vendredis, je joue au basket avec mes potes.

Iedere vrijdag speel ik basketbal met mijn maten.


ex

zn [A]: van Latijn ex
zn [B]: (verkorting) van exact
bn: (verkorting) van expérimental

L’ex de mon ex, n’est pas tex ni mex.

De ex van mijn ex is geen Tex(aan) en ook geen Mex(icaan).


pro

Gabriel, t'es un pro de la drague!


hic

C'est là le hic, je te dis.


clef

van het Latijnse clavis (sleutel)
IPA: /kle/


toit

dak; het deel dat een huis aan de bovenkant bedekt en bescherming biedt tegen het weer.


fenêtre

via Oudfrans fenestre van Klassiek Latijn fenestra "raam; opening, doorgang"


mode

manier, wijze, wijze waarop iets wordt gedaan/uitgevoerd


mode

mode, smaak, de in een zekere periode gangbare wijze van kleden etc.


système planétaire

planetenstelsel; stelsel van planeten om een zon


baby

On se fait un baby?


université

Cambridge est une ville d’université.


alsacien

dialect dat in de Elzas (Frankrijk) gesproken wordt, kruising tussen het Frans en het Duits


garçon

Oudfrans gars (verbogen garçon) ‘soldaat, huurling, jongen, knecht’, leenwoord uit Oudfrankisch *wrakkio ‘banneling, krijger in vreemde dienst’; vgl. Middelnederlands recke ‘banneling, avonturier, rondzwervend krijger’. Tweelingwoord gars.


mardi

Ontstaan uit het Latijnse Martis dies (dinsdag, de dag van Mars).


jeudi

Ontstaan uit het Latijnse Iovis dies (donderdag, de dag van Jupiter).


samedi

Ontstaan uit het christelijk-Latijnse Sambati dies (zaterdag, sabbat).


dimanche

Ontstaan uit het Latijnse (dies) Dominica (zondag, de "Dag des Heren").


lundi

Ontstaan uit het Latijnse Lunae dies (maandag, de dag van de maan(godin)).


royaume

koninkrijk; staatsvorm met een koning aan het hoofd.


fret

goederen die getransporteerd worden door een schip of trein.

een te betalen kostprijs voor het vervoer van goederen door een schip.


gazelle

Cette belle gazelle guadeloupéenne est championne de course à pied sur 400 mètres.

Die mooie Guadeloupse is kampioene op de 400 meter hardlopen.


mandoline

geleend van Italiaans mandolino, verkleinwoord van mandola "een instrument uit de luitfamilie", wat weer van het Frans mandole werd geleend, een variant van een eerdere vorm mandore


hamster

Il a un hamster.


turkmène

Turkmeens; taal die door de Turkmenen in Turkmenistan en Afghanistan gesproken wordt


pali

Pali; de taal van het Theravada Boeddhisme


piles

meervoud van het zelfstandig naamwoord pile


larve

jeugdstadium van de meeste insecten en veel amfibieën.


marmot

Ce soir, pour les marmots, y'a de la pizza et la télé.

Voor de kids is er vanavond pizza en de televisie.


sabotage

afgeleid van saboter met het achtervoegsel -age

het vervaardigen van sabots (soort klompen)


hanneton

van Oudfrankisch hano "haan" (zie ook Nederlands haantje voor bepaalde soorten kevers) met het achtervoegsel -eton


bousier

mestkever; donkergekleurde kever die zich met mest voedt, behorend tot het geslacht van Scarabaeidae of Geotrupidae.


microbe

Alors, le microbe, tu m'offres un petit cécémel?

En, ukkie, krijg ik een chocomel van je?


conduite d'eau

waterleiding; een leidingnetwerk om drinkwater vanuit een waterreservoir naar de verbruiker te vervoeren


vison

Uit Oudfrans vison, wellicht uit een Volkslatijne vorm *vis(i)o (accusatief *vis(i)onem), afgeleid van een Latijnse vorm visium “stank, veest” , zie ook vesse.


moustique

Door metathesis ontstaan uit mousquite (1654), dat op zijn beurt een gewijzigde vorm is van mousquitte (1603). Dit laatste woord is ontleend aan het Spaanse mosquito (mug - eigenlijk een verkleinwoord), een erfwoord van het Latijnse musca, dat zelf ontleend is aan het Oudgriekse μυῖα (muia; mug).


topo

Alex a fait un petit topo sur la sécurité informatique.

Alex heeft een praatje gehouden over computerbeveiliging.


chevrotain

muskushert; hertachtig dier in Centraal-Azië.


mal

J'ai mal à la tête.

J'ai du mal à m'imaginer cela.

Le mal et le bien.


éléphant

comme un éléphant dans un magasin de porcelaine

als een olifant in een porseleinwinkel (zeer onhandig)

faire d’une mouche un éléphant

van een mug een olifant maken (iets opblazen)


selle

'Comment sont vos selles?', m'a demandé le toubib.

'Hoe is het met uw stoelgang?', vroeg de dokter me.


crapaud

[1] In de biologie noemt men een vrouwelijke pad crapaude en een paddenjong crapelet.

En effet, quand le panier fut ouvert devant le roi, il en sortit d’énormes crapauds qui se mirent à marcher, noirs, gluants, hideux, sur la belle nappe blanche.

Toen de mand voor de koning geopend werd, haalde hij er eigenlijk enorme padden uit, die begonnen te stappen, zwart, glibberig, afzichtelijk, over de mooie, witte doek heen.

C'est un vilain crapaud.

bepaalde dieren die bekend staan om hun lelijkheid.

fout in het weefsel van een stof, een blok marmer, een kostbare steen...


père

Le père Dupont nous a dit de foutre le camp.

Die ouwe Dupont heeft ons gezegd op te rotten.


pater

Ce week-end, je le passe avec mon pater.

Dit weekend breng ik door mijn ouweheer.


manchot

pinguïn, zeevogel uit de orde Sphenisciformes


pingouin

pinguïn (wordt vaak als oncorrect taalgebruik gezien)


avion

Je vais aux États-Unis en avion.

Ik ga naar de Verenigde Staten met het vliegtuig.


bateau

Komt van het Oudfrans batel, dat op zijn beurt samengesteld is uit het Angelsaksisch bāt (Engels: boat) en het achtervoegsel -ellus uit het Latijn.


bombyx

Een geleerde ontlening aan het Latijn bombyx, uit het Klassiek Grieks βόμβυξ.

lid van het geslacht van de echte spinnervlinders Bombyx, o.m. Bombyx du mûrier "zijdevlinder" (Bombyx mori)


ton

toon, geluid met een herkenbare frequentie

toon, manier waarop iets gezegd wordt zodat het een bepaald gevoel oproept

toon, tint, kleurschakering van een kleur tussen licht en donker


bol

[1][5] Uit het Middelfrans bolle, ontleend aan Middelengels bolle (uit Oudengels bolla, bolle ”kom, beker, pot“), verwant met Nederlands bol.

[2][3][4] Uit het Laatlatijn bōlus “klei”.

[5](eufemisme) voor cul “kont” (in de uitdrukking avoir du cul “geluk, mazzel hebben”).

bolus (= vette klei die als medicijn voor dieren dient)

J’ai eu du bol, un peu plus et je ratais l’avion.

Ik heb gemazzeld, iets later en ik had het vliegtuig gemist.

Pas de bol!


ours

beer, groot viervoetig zoogdier uit de familie Ursidae


herbivore

l'herbivore (plural)
herbivores (diminutive singular)
les herbivores (diminutive plural)


âne

Cet âne, je vais lui secouer les puces.

Ik zal die stommeling eens flink de waarheid zeggen (letterlijk: de vlooien opschudden).


baron

Van Oudfrans baron; oorspronkelijk uit het Frankisch.


agent

Leenwoord uit Latijn agens “handelend”, het tegenwoordig deelwoord van ww agere “handelen”

iemand die met een bepaalde opdracht, taak belast is

vertegenwoordiger van een acteur, kunstenaar, schrijver e.d.

iemand die namens een geheime dienst inlichtingen verzamelt, spion


amateur

[2] Leenvertaling van Italiaans amatore "liefhebber van de schone kunsten" (sinds 1762)

[3] Leenvertaling van Engels amateur, sinds 1882

iemand die kunst beoefent maar die zelf daarvoor niet opgeleid is, dilettant

iemand die een vak, sport e.d. als hobby (uit liefhebberij) beoefent en dus niet beroepsmatig, amateur


auteur

Ontwikkeld uit Oudfrans auctur "schrijver", autor "degene die de bron van iets is", ontleend aan geleerden Latijn auctor "schepper [m.n. God]", "aanstichter", "adviseur"

aanstichter, initiatiefnemer, de verantwoordelijke van iets

« Les victimes et les témoins sont actuellement interrogés », a assuré la police de Düsseldorf samedi matin, ajoutant que « la police est actuellement à la recherche de l’auteur ».

“De slachtoffers en getuigen worden momenteel ondervraagd”, zei de politie van Düsseldorf zaterdagochtend, eraan toevoegend dat ‘de politie momenteel op zoek is naar de dader’.

Weblink bron “Allemagne : ce que l’on sait de l’attaque au couteau qui a fait trois morts et cinq blessés graves” (24 augustus 2024) op www.leparisien.fr


directeur

directeur, iemand die leiding geeft aan een organisatie


as

Gilles, c'est l'as de la mécanique.


aumônier

aalmoezenier ; geestelijke voor militairen, gevangenen en leden van jeugdbewegingen


examen

la mise en examen

de staat van beschuldiging, aanklacht (door de onderzoeksrechter)


salade

Quelle salade ici!


abattoir

Afgeleid van abattre met het achtervoegsel -oir.


pension

J'ai passé une nuit dans une pension.

Ik heb een nacht in een pension doorgebracht.

Comme c'est bizarre de grandir sans père, dans une pension.

Hoe merkwaardig om in een kosthuis zonder vader op te groeien.

Une pension de survie.


rapport

Naamwoord van handeling van rapporter, voor het eerst aangetroffen in 1214 (Oudfrans raiport).

On cultive la gesse comme les pois, soit au champ, soit au jardin. Son produit est en raison de la qualité de la terre où on la sème ; mais pour qu'elle devienne d'un grand rapport , il faut la placer dans un bon fonds.

Pronkerwten worden net als gewone erwten geteeld, op het veld of in de tuin. De productie ervan hangt af van de kwaliteit van de grond waarin ze worden gezaaid; maar voor een grote opbrengst moeten ze wel in goede aarde kiemen.

“Cours complet d'agriculture théorique, pratique, économique, et de médecine rurale et vétérinaire, […], ou Dictionnaire universel d'agriculture” (1809), l'Abbé Rozier, tome 3, Paris chez Buisson, chez Léopold Collin & chez D. Colas, p. 580

verslag, rapportage (van ontplooide activiteiten, waarnemingen, enz.)

verband tussen dingen of dingen en mensen

gemeenschappelijkheid, met dat wat men gemeenschappelijk heeft

verhouding, betrekking, relatie (tussen mensen)

Toute femme suspectée d’avoir des rapports avec une autre femme était considérée comme une tribade, comme une fricatrice, car elle usurpait à l’homme le rôle qui procédait du frottement.

Elke vrouw die verdacht werd van het hebben van een relatie met een andere vrouw, werd beschouwd als een tribade, een „fricatrice” [d.i. een dominante lesbienne], omdat zij zich de rol van de man toeëigende die voortvloeide uit de wrijving [van de geslachtsdelen].

Georges Zimra
 “La Passion d’être deux : le sexe ineffable” (1998), Érès, p. 191


ver de terre

/vɛʁ də tɛːʁ/


gras

Uit Latijn crassus “dik, vet”. De beginklank /g-/ van de Franse vorm gras (ook in Catalaans gras, Roemeens gras) is waarschijnlijk beïnvloed door grossus (Frans gros “fors”, “omvangrijk”).


cheval de course

renpaard; paard dat gefokt is met het doel om paardenrennen te winnen


chien

arriver comme un chien dans un jeu de quille

ne pas valoir les quatre fers d'un chien

geen knip voor de neus waard zijn, niets waard zijn

qui veut noyer son chien, l'accuse de la rage

wie een hond wil slaan, kan gemakkelijk een stok vinden


serrure

slot, mechanisme waarmee in combinatie met een sleutel een deur of een raam kan worden afgesloten


optimisme

Van Latijn optimus met het achtervoegsel -isme.


gros

Ontwikkeld uit Oudfrans gros, uit Latijn grossus “onrijp”, “dik”, aangetroffen sinds de 11e eeuw.


race

Uit Middelfrans rasse “het geheel van de voorouders en nakomelingen van dezelfde familie of groep mensen” (1480), “oorsprong, afstamming” (1558), waarschijnlijk ontleend aan Italiaans razza “familie”, “diersoort”


mouton

Dit woord gaat terug op een Volkslatijns *multō (genitief: *multōnis), dat ontleend moet zijn aan een afleiding van het Proto-Keltische *moltos ("ram, hamel").


avis

van Oudfrans avis, verkorting van de frase 'ce m'est a vis' "dat is mijn kijk erop"


papier

Van het Latijnse papyrus, wat weer is ontleend aan het Oudgriekse πάπυρος.


pet

Ça pue ici! Qui a lâché un pet?

Het stinkt hier! Wie heeft er een scheet gelaten?

On tirerait plutôt un pet d'un âne mort.

Hij is zo gierig als de pest (letterlijk: Je zou eerder een scheet uit een dooie ezel kunnen trekken)

Quand le prof est entré dans la classe, y avait Yann à la fenêtre en train de fumer un gros pet.

Toen de leraar de klas binnenkwam, zat Yann bij het raam een grote joint te roken.

Lors de la manif, mes potes ont fait du pet.

Bij de demonstratie zorgden mijn maten voor veel ophef.

Putain, y a un pet sur ma portière!


piano

zn: (verkorting) van pianoforte, uit het Italiaans letterlijk "zacht-hard", omdat op de eerste klavierinstrumenten geen verschil tussen hard en zacht spelen mogelijk was


plan

Antony a un bon plan pour le weekend de Pâques.

Antony heeft een goed idee voor het Paasweekend.

J’ai un plan drague pour ce week-end, si tu veux je t’invite.

Ik heb een versierplannetje voor dit weekend, als je wil nodig ik je uit.


plantage

Afgeleid van het werkwoord planter met het achtervoegsel -age

Putain! Y a eu un plantage du serveur, j’ai pas sauvegardé mes données!

Verdomme, de server is gecrasht en ik heb mijn data niet opgeslagen!


likeur

Félicitations, tu es le premier likeur!


plat

Uit het Volkslatijn *plattu(s), ontleend aan Oudgrieks πλατύς 'wijd, breed'

een vlak bord waar voedsel opgediend wordt

het voedselgerecht dat op het bord geserveerd wordt

Le plat du jour.


restaurant

Oorspronkelijk vernoemd naar het voor iedereen toegankelijke eethuis Champ d’Oiseau (rue des Poulies/du Louvre, Parijs), dat in 1765 zijn deuren opende. Het stond bekend om zijn voedzame soepen, genaamd restaurats lett. 'aansterkingen'.

Naamwoord van handeling van restaurer, werkwoordssuffix met het achtervoegsel -ant 'aansterken, herstellen', ook in culinaire of alcoholische zin, restaurant 'aansterkend voedsel' (1521), 'aansterkertje' (1507).

restaurant, eetgelegenheid, eethuis, mensa

een type brood van 400 gram in het zuiden van Frankrijk (dat een persoon zou aansterken)


rond

J'ai plus un rond!


tas

een opeenstapeling of opeenhoping van materiaal, voorwerpen, rommel etc.


trombone

van Italiaans trombone, in de betekenis van ‘blaasinstrument’, voor het eerst vermeld in 1765.


pot

hapje & drankje, borrel (vergezeld van een lichte maaltijd of hapjes)

Si on allait prendre un pot?

Yann a toujours du pot avec les gonzesses.

Yann heeft altijd mazzel bij de vrouwtjes.

La cérémonie familiale du pot, organisée par ma tante et ma mère en l’honneur du petit cousin, était toujours suivie d’un examen, d’où résultaient des propos de connaisseurs : propos parfois inquiets, mais le plus souvent flatteurs. Écœuré , je quittais discrètement la place sans reprendre haleine.

De familiebijeenkomst van het "potje" die mijn tante en mijn moeder ter ere van het neefje hadden georganiseerd, werd altijd gevolgd door een onderzoekje, wat opmerkingen van kenners ontlokte: soms bezorgd, maar meestal toch wel vleiend. Met walging verliet ik discreet de plaats zonder dat opnieuw in te ademen.

Marcel Pagnol
 “Le temps des secrets” (1960), p. page 207


pot

Une centaine de personnes attendent patiemment en file indienne à l’extérieur du magasin pour acheter ce cannabis que les Québécois appellent «pot». «J’achète ici, parce que c’est le fun», assure une jeune fille.

Ongeveer honderd mensen wachten geduldig in een lange rij buiten de winkel om deze cannabis, die de bevolking van Quebec “pot” noemt. „Ik koop hier, omdat het leuk is.”, sprak een jong meisje vol vertrouwen.

Weblink bron
Ludovic Hirtzmann
 “Au Canada, le cannabis pour échapper à l’enfer du Covid” (19 oktober 2020 [herzien 20 oktober 2020] (achter betaalmuur)) op lefigaro.fr


vol

vlucht; het zich door luchtruim bewegen.


melon d'eau

watermeloen ; (Citrullus vulgaris) een grote vrucht met, vochtig en rood vruchtvlees


canne

wandelstok, stok die dient als steun bij het wandelen en beschermt tegen vallen

Bruno, il avait tellement tisé qu’il tenait plus sur ses cannes.

Bruno had zoveel gezopen dat-ie niet meer op zijn poten kon staan.


tata

Tata Margot est serveuse dans cette boîte.

Tante Margot is serveerster in die tent.


monarchie

monarchie; is van origine een regeringsvorm waarbij alle macht bij één persoon berust.


slim

J'ai trouvé le slim qui modèle mon cul.

Ik heb de slim jeans gevonden die om mijn kont past.


bits

meervoud van het zelfstandig naamwoord bit


bras

erfwoord van Latijn brachium (arm), wat weer geleend werd van Oudgrieks βραχίων (arm)


absence

Tu seras seule pendant mon absence.

Je zult alleen/eenzaam zijn als ik afwezig/weg ben.


direct

een live uitzending, zowel op televisie als op de radio

een rechtstreeks transport zonder tussenstoppen; een ticket voor zo een transport


fibrine

afgeleid van Latijn fibra met het achtervoegsel -inus


microorganisme

afgeleid van organisme zn met het voorvoegsel micro-


polyvalent

breed inzetbaar persoon, manus-van-alles

Si quelqu’un prend du retard, un polyvalent vient donner un coup de main.

Als iemand te laat is, dan komt er nog een manus-je-van-alles een handje helpen


ocelot

Rond 1765 ontleend aan het Spaanse ocelote, dat zelf stamt van het Azteekse ocelotl.

Au Mexique on peut encore voir des ocelots à l'état sauvage.

In Mexico kan je nog ocelotten in hun wilde toestand zien.

Les dignitaires Maya portaient des manteaux en ocelot.

De Maya-hoogwaardigheidsbekleders droegen mantels in ocelotbont.

een gratis gegevensbank voor Windows in de SQL-standaard DBMS.

Sur le site www.ocelot.ca sont mis à disposition des documents au standard SQL.

Op de webstek www.ocelot.ca worden documenten in de SQL-standaard ter beschikking gesteld.


acre

oude Franse, agrarische oppervlaktemaat van ongeveer 52 are


son

J'aime le son de la mer.

Le son de blé contient de nombreux vitamines et minéraux.

De zemel van tarwe bevat talrijke vitaminen en mineralen.


we

Je trouve dur de bosser le we car julot et les marmots comprennent pas.

Ik vind het lastig om in het weekend te werken, want mijn vent en de kids begrijpen het niet.


croissant

tegenwoordig deelwoord van croître ww met het achtervoegsel -ant. Verder te herleiden tot Latijn crescere.


dragon

Leenwoord uit Latijn draco, uit Grieks δράκων (drákôn), aangetroffen sinds de 11e eeuw

varaan, m.n. de komodovaraan, Varanus komodoensis


gallicisme

constructie of uitdrukking die kenmerkend is voor de Franse taal


barbarisme

via Latijn barbarismus van Oudgrieks βαρβαρισμός (barbarismós)


char

Leenwoord uit het Volkslatijn of Gallo-Romaans carrus (uit het Transalpijns-Gallisch carros).

Arrête ton char!


champignon

J'ai écrasé le champignon.

Ik gaf plankgas, ik hem hem op zijn staart getrapt (letterlijk: de champignon verpletterd).


con

Quel con, ce mec!


pomme

Ontwikkeld uit Middelfrans pome, pomme, Oudfrans pume, uit Latijn poma omv “boomvruchten”, aangetroffen sinds 11de eeuw.

Newton vit une pomme tomber d’un arbre.

Newton zag een appel uit een boom vallen.

Richard, c'est une vraie pomme.


cabaret

cabaret, een kleinkunst, vermaak met toneel, zang, dans en voordracht

cabaret, de gelegenheid waar cabaret [2] opgevoerd wordt


compost

via Oudfrans composte van Latijn compositus "samengeraapt"


louche

Je lui ai serré la louche et j'ai foutu le camp.

Ik gaf hem een poot en ik ben er vandoor gegaan.


Cris

de Cree; de collectieve benaming voor het inheems volk

meervoud van het zelfstandig naamwoord Cri


Corse

Corsica; eiland en administratieve regio in Frankrijk


turf

C'est vraiment pas mon turf.


tribord

Uit ouder Frans stribord, ontleend aan Middelnederlands stierboord, ook in Middelfrans destrebort, met het Nederlands lidwoord eraan toegevoegd


bâbord

Ontwikkeld uit ouder Frans babort, ontleend aan Middelnederlands *bakbort , (Kiliaan) back boord (1599).


lagune

via Venetiaans laguna van het Latijn lacuna "lacune; gat"


dominant

iest wat/iemand die domineert, overheerst


vers

meervoud van het zelfstandig naamwoord ver


ras

vlot, hulpvlot gebruikt voor werkzaamheden aan het water


zone

[2] verwijzing naar de "zone non aedificandi", het ringvormige gebied rondom Parijs waar in de 19e eeuw een bouwverbod gold om het schootsveld van de vestingwerken open te houden

buitenwijk van een grote stad met meestal miserabele woonomstandigheden

C'est la zone, ton quartier.


livre

Un livre de cuisine


livre

van Latijn libra "pond (gewichtseenheid)"


sono

J’avais foutu la sono à fond pendant cette soirée.

Op dat feest had ik de stereo helemaal open gezet.


car

[1] van Volkslatijn quar, quer, uit het literair Latijn quare bw : quā rē "om welke zaak; waarom"


vandalisme

bedacht door de Franse kamergeleerde en bisschop Grégoire in 1794, in zijn redevoering tijdens de Nationale Conventie, om de verwoestingen onder leiding van Robespierre, tijdens de Franse Revolutie, ermee te karakteriseren.

Voor de beweegredenen van zijn woordkeuze, zie Mémoires de Grégoire: ancien évêque de Blois hoofdstuk III, 1837: p. 345-46. Online: www.archive.org

vandalisme, moedwillig vernielzucht, m.n. de vernieling van kunstwerken en monumenten


crèche

T'aurais pas une crèche pour moi?


annonce

Mettre une annonce dans le journal.

aankondiging, mededeling, bekendmaking (zowel mondeling als schriftelijk)


affaire

Dis moi, où en sont tes affaires?


attitude

attitude ; een houding; een denkwijze; een opstelling.


bulletin

Leenwoord uit of leenvertaling van Ouditaliaans bulletino (mod. bolletino).

afgeleid van bullette “zegel”, met het achtervoegsel -in

kort overzicht, rapport (over de stand van zaken)


cadeau

Les petits cadeaux entretiennent l'amitié.

De kleine cadeaus onderhouden de vriendschap.


ben

J’ai craqué un ben en l’essayant dans le magasin.

Ik heb een broek gescheurd toen ik hem paste in de winkel.


polder

La digue étant rompue, le polder fut inondé.

Omdat de dijk gebroken was, is de polder overstroomd.


flair

flair [4], positieve persoonlijke uitstraling


fauteuil

via Oudfrans faldestoed, faudestuel van Oudfrankisch *faldistôl "vouwstoel" (vgl. Nederlands vouwstoel)


baba

baba, rond cakeje, gedrenkt in een zoete alcoholische drank


pit

Tention, ton pit, il va saloper les sièges de ma Merco!

Kijk uit, zo meteen maakt die pitbull van jou de stoelen van mijn Mercedes vies!


pin

Vise le pin qui rapplique avec son beau petit cul moulé dans son jean!

Kijk dat stuk eens dat daar aankomt met dat mooie strakke kontje in haar spijkerbroek!


garderobe

samenstelling van garde ww "bewaken" en robe zn "jurk, rok" ;


cheval

[1], [2]: van het Latijnse caballus (paard)

[3] leenvertaling van Engels horse slang voor "heroïne"

Les chevaux galopent dans la plaine.

Cette nana est un grand cheval.


limon

[1] Uit Volkslatijn *limo, accusatief limonem, een secundaire afleiding van (klassiek) Latijn limus “modder”.

[2] Uit een hypothetische, Keltische (Gallische) vorm *leimo-, die verwant zou zijn aan Latijn limen “drempel”, “balk (van de deurlijst)”, en tevens bewaard gebleven zou zijn in Portugees leme.

slib, afzetting op de bodem van in (stromend) water aanwezige vaste deeltjes.

boom, de zijkanten van de trap (waaraan de treden bevestigd zijn).

limoen, een groene citroenachtige, Citrus aurantiifolia


chat

à bon chat, bon rat

baas boven baas (iedereen heeft een meerdere)

appeler un chat un chat

het beestje bij zijn naam noemen (onbevangen zeggen wat men van iets denkt)

avoir un chat dans la gorge

een kikker in de keel hebben (hees zijn)

chat échaudé craint l'eau froide

een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen (men maakt dezelfde stommiteit geen tweemaal)

la nuit, tous les chats sont gris

in het donker zijn alle katjes grauw (in het donker ziet men geen verschil tussen mooi en lelijk)

le chat parti, les souris dansent / quand le chat n’est pas là, les souris dansent

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel (als er geen toezicht is, doet men wat men wil)

n'éveillez pas le chat qui dort

men moet geen oude koeien uit de sloot halen (men moet geen lang geleden gebeurde dingen terug ophalen)


vache

vache à lait

melkkoe: koe om te melken, (figuurlijk) uitgebuit persoon, ding of bedrijf

Mort aux vaches!


pompier

Afgeleid van pompe [1] met het achtervoegsel -ier


poule

Cette poule pond tous les jours.

La poule et le coq ne veulent pas s'accoupler.

in mère ~: moederkloek, excessief zorgzame, overbeschermende moeder

En 2012, le dirigeant brésilien a tenté de présenter Mino Raiola à la mère d'Adrien Rabiot. L'agent de Zlatan Ibrahimović se serait gentiment fait recaler par la mère poule la plus célèbre du football français.

In 2012 probeerde de Braziliaanse manager Mino Raiola aan de moeder van Adrien Rabiot voor te stellen. De zaakwaarnemer van Zlatan Ibrahimović werd naar verluidt zachtjes afgepoeierd door de beroemdste moederkloek in het Franse voetbal.

Weblink bron
Ruben Curiel
 “Top 10: Regroupement familial” (20 juli 2015) op sofoot.com

Il séduit cette poule facilement.

Comment tu vas ma poule? Ça gaze?

inzet waarom bij kansspel of wedstrijd wordt gespeeld, pot


mat

On s'est couchés à 5 heures du mat.

We zijn om vijf uur 's ochtends gaan slapen.


canon

min of meer vaste lijst van belangrijke onderwerpen, meerstemmig lied

On boit un petit canon?

Le nouveau mec de Christelle, on peut pas dire que c’est un canon.

Je kan niet zeggen dat de nieuwe vent van Christelle een spetter is.

La gonzesse que j’ai rencontrée sur le chat, elle est vraiment canon.

Die griet die ik heb leren kennen in de chatbox is echt bloedmooi.


racisme

Afgeleid van race met het achtervoegsel -isme.

Voor het eerst aangetroffen in het jaar 1892 in de roman Jean Révolte van de journalist Gaston Méry.


homme

l'homme est une chose sacrée pour l'homme.

homme libre - (Meervoud) hommes libres .

homme-robot - (Meervoud) hommes-robots .


chaise

een rijtuigje voortbewogen door paarden of menselijke dragers


parvenu

parvenu, patjepeeër, welgesteld en tegelijk onaangepast iemand


posse

Quand les keufs sont venus, avec le posse, j’ai couru comme un bandit.

Toen de smerissen kwamen heb ik met mijn posse gerend als een bandiet.


minus

C'est un minus.


acteurs

meervoud van het zelfstandig naamwoord acteur


page

v via Oudfrans van Latijn pagina "beschreven blad"

m van Italiaans paggio "page" dat weer teruggaat op Oudgrieks παιδῐ́ον [paidion] "jongetje, meisje"


bille

[2], [3] (knikker, biljartbal): uit Oudfrankisch *bikkil, vgl. het Nederlandse bikkel

J’suis passé pour une bille quand le prof m’a envoyé au tableau.

Ik stond voor schut, toen de leraar me naar het bord riep.

Il a une bille de billard.

On a roulé des billes quand le Père Noël est entré en pyjama.

We stonden raar te kijken (letterlijk: rolden met de ogen) toen de kerstman binnenkwam in pyjama.


fiche

scharnierpen, fits [1], pen [4], stift, spie


taxi

In de meeste woordenboeken beschouwd als een verkorting van taximètre "taximeter", "huurkoets (voorzien van een taximeter)", voor het eerst aangetroffen rond 1900.

Volgens de Franse geschiedkundige Michel Pastoureau een eponiem, vernoemd naar het adellijk geslacht Thurn und Taxis, dat in Europa een continentale postdienst invoerde.

een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen

Joe le taxi, il va pas partout.

Joe de taxichauffeur rijdt niet overal naar toe.


train

Le train s'est arrêté.

Au train dont nous allons, nous ne tarderons pas à les dépasser.

Met de vaart waarmee we gaan, zullen we hen spoedig voorbijsteken.


encyclopédie

encyclopedie; gestructureerde, geschreven verzameling van menselijke kennis.


ordinateur

Il a un ordinateur.


proverbe

spreekwoord; een korte, krachtige uitspraak die een waarheid of wijsheid bevat. In tegenstelling tot een gezegde, dat naar het onderwerp wordt vervoegd, wordt in een spreekwoord steeds dezelfde tekst gebruikt. Vaak bestaat een spreekwoord uit twee delen, waarbij het eerste deel een oorzaak of voorwaarde beschrijft en het tweede deel een gevolg of conclusie.


manche

Il est con comme un manche, ce mec.

Die kerel is zo achterlijk als een bezemsteel.

Quand elle a commencé à me faire des bisous, j'ai eu le manche.

Toen ze me begon te kussen kreeg ik een stijve.


manche

deel van een wedstrijdreeks, een ronde, set

La Manche.


membre

iemand die behoort tot een groep of organisatie


savoir

Uit Volkslatijn sapere “weten” (literair: “smaken, smaak hebben”).

het weten, de kennis die op grond van studie of ervaring verkregen is

Nous croyons que la plus grande partie des maux qui affligent les hommes découle de la mauvaise organisation sociale ; et que les hommes, par leur volonté et leur savoir, peuvent les faire disparaître.

Wij geloven dat het grootste deel van het kwaad dat de mensen treft, voortkomt uit een slechte sociale organisatie; en dat, dankzij hun wil en hun kennis, de mensen dit kunnen laten verdwijnen.

Weblink bron
Errico Malatesta
 “Le Programme anarchiste” (1899-1920)


vouloir

Ontwikkeld uit (Volks-)Latijn volere, aangetroffen sinds de 10e eeuw, als zn sinds 1130.


gérondif

gerundium: vorm van het tegenwoordig deelwoord voorafgegaan door 'en', om gelijktijdigheid met de persoonsvorm uit te drukken

gerundium: vorm van het werkwoord die als een zelfstandig naamwoord kan worden gebruikt en verbogen


plaine

vlakte ; gebied met weinig of geen hoogteverschillen.


sentence

vonnis , uitspraak van een rechtbank in een strafzaak

veroordeling in de Bijbelse context, straf van God


conversation

afgeleid van converser ww met het achtervoegsel -ation


amer

het adjectief komt van Latijn amarus "bitter"


baldaquin

baldakijn ; stoffen overdekking als ornament, meestal boven een troon of altaar.


postériorité

posterioriteit ; het later komen, het tegenovergestelde van prioriteit.


sérieux

ernst; stemming waarin men de dingen in hun wezenlijke waarde wil zien.


zéro

Gilbert, c'est un zéro.


duplex

maisonnette ; een etagewoning met eigen toegang waarbij woon- en slaapverdieping boven elkaar liggen.


renfort

beleg ; afgewerkte tegenkant van naaiwerk.


garniture

beleg ; voedzame en smakelijke bedekking van een boterham.


demande

aanvraag; verzoek, vaak min of meer officieel.


épi

aar; bovenste deel van de halm van gras- of graangewassen.


corps

Ontwikkeld uit Oudfrans cors, uit Latijn corpus, aangetroffen sinds de 9e eeuw.


assurance

overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert


baiser

Ontwikkeld uit Latijn basiare “kussen, zoenen” (afgeleid van basium “kus, zoen”).

[2] De latere betekenis van “seks hebben” was oorspronkelijk eufemistisch bedoeld.

baiser de paix

(religie) vredeskus, afscheidskus (aan het einde van de kerkdienst)

In de omgangstaal is het gebruik van baiser voor “kussen, zoenen” af te raden, vanwege de secundaire betekenis “seks hebben”. Het werkwoord embrasser (lett. “omarmen”) is dan de gebruikelijke term voor “kussen”.


if

Afkomstig uit Oudfrans, ontleend aan Gallisch *ivos, verwant met Welsh yw en Oudiers eó.


jeu d'ensemble

samenspel ; wijze waarop verschillende personen bij een spel elkaar steunen of een geheel vormen.


étoile

erfwoord: Afkomstig van Latijn stella, via Gallo-Romaans esteile/estoile

Regarde le ciel! Les étoiles sont si belles!

Kijk naar de hemel! De sterren zijn zo mooi!


hache

Il avait une hache à la main.


tof

Le mec d’internet dont je t’avais parlé, il m’a envoyé sa tof.

De kerel van internet waar ik het met je over had heeft me zijn foto gestuurd.


bite

C’est une vraie bite, ce mec.


coin

hoek, uithoek: bijv. van kamer, huizenblok, voetbalveld, wereld etc.

richting, streek: bijv. waaruit de wind waait

: ijkmerk, waarmerk, op gewichten, goud, zilver etc.


condition

van Latijn condicio "toestand, voorwaarde"

condi·tion (afbreking leidend tot con aan het eind van een regel wordt ontraden)


flag

Carlo s'est fait choper en flag en train de chourer à Carrefour.

Carlo heeft zich op heterdaad laten pakken toen hij aan het jatten was in de Carrefour.


gun

T’es trop jeune mon gars, pose ton gun.

Je bent te jong beste kerel, leg je pistool neer.


pain

Je vais acheter un pain.

Pendant une baston au bahut j’me suis mangé un pain.

Ik heb tijdens een ruzie op school een klap in mijn gezicht gekregen.

Vise le pain qui rapplique avec son beau p’tit cul moulé dans son jean!

Kijk dat stuk eens dat daar aankomt met haar mooie strakke kontje in haar spijkerbroek!


prince

van Latijn princeps "eerste, voornaamste"

prince (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het begin van een regel wordt ontraden)


skin

T’as assez de couilles au cul pour aller te friter avec ces skins après le match?

Heb je genoeg lef (letterlijk: ballen aan je kont) om na de wedstrijd met die skinheads te gaan knokken?


surprise

[1] Naamwoord van handeling van het werkwoord surprendre “verrassen” (lett. “overnemen”), in de betekenis van een “buitengewone belasting” (1175), “verrassingsaanval” (1549).

Cela par esprit de repartie, pour la raison qu'à la mi-février les Allemands, profitant d'une relève sans doute nonchalante, avaient lancé une attaque surprise qui leur avait permis d'avancer sur un front d'un kilomètre et demi au sud de Ripont.

Dankzij hun slagvaardigheid hadden de Duitsers, die een ongetwijfeld nonchalante aflossing uitbuitten, half februari een verrassingsaanval gelanceerd die hen in staat had gesteld op te rukken over een front van anderhalve kilometer ten zuiden van Ripont.

Claude Duneton
 chapitre 25 (2003), Balland, Parijs in: Le Monument : roman vrai, nouvelle éd. augmentée (2014), Presses de la Cité


bitte

: verkorting van "bitte d'amarrage" een meerpaal of bolder, om aan af te meren

C’est une vraie bitte, ce mec.


pipe

Ensuite cette salope lui a fait une pipe.


tube

T'as d'jà téléchargé son dernier tube?

Je lui ai donné un coup de tube.


étrangère

/e.tʁɑ̃.ʒɛʁ/


break

van Engels break ww uit 'break in a horse' "een jong trekpaard trainen"


destroy

kledingstijl met veel te wijde en gescheurde kleding


lose

La lose me poursuit: j’ai flingué mon disque dur et j’ai mon rapport à finir.

Ik word door pech achtervolgd: ik heb mijn harde schijf gemold en moet mijn rapport nog afmaken.


indépendant

Afgeleid van dépendant met het voorvoegsel in-.


grossesse

Afgeleid van gros met het achtervoegsel -esse, aangetroffen vanaf de 12e eeuw, in de huidige betekenis, sinds de 13e eeuw.


sky

File-moi la teille de sky.


people

(neologisme) sinds 2000, vernoemd naar het Amerikaanse roddelblad People (dat, met betrekking tot Hollywood en Amerikaanse sterren, een van de belangrijkste bronnen voor de sensatie- en roddelpers in Frankrijk was).

beroemdheid, beroemdheden, ster, sterren (over wie in de media veel geroddeld wordt)

A la soirée, il y avait un max de people.

Er waren er ontzettend veel beroemdheden op dat feestje.

Les restaurants aiment les people, c’est avec la plus grande attention qu’ils suivent l’actualité culturelle et mondaine, ils savent que la présence de people dans leur établissement peut avoir un réel pouvoir d’attraction sur le segment de population abrutie-riche dont ils recherchent en tout premier lieu la clientèle ; et les people, en général, aiment les restaurants, c’est une sorte de symbiose qui s’établit, tout naturellement, entre les restaurants et les people.

Restaurants houden van de sterren, ze volgen culturele en sociale evenementen met de grootste aandacht, ze weten dat de aanwezigheid van bekende mensen in hun vestiging een echte aantrekkingskracht kan hebben op het segment van de stompzinnige, rijke bevolking waaronder ze de clientèle in de eerste plaats zoeken; en celebs, in het algemeen, houden van restaurants, het is een soort van symbiose die heel natuurlijk, tussen de restaurants en de celebs ontstaan is.

Weblink bron
Michel Houellebecq
 “La carte et le territoire.” (2010), Flammarion, Paris, p. 82-83.

showbusiness, alles wat met bekende mensen, sterren enz. te maken heeft


go

T’as jamais de go, t’es pas gay quand même?

Je hebt nooit een vriendin, je bent toch niet gay?


force

Force musculaire.


shoot

Seul un shoot pourra le calmer.


drive

[3] Geabstraheerd uit OneDrive, Google Drive, Amazon Cloud Drive, die virtuele opslagvoorzieningen aanbieden.

een voorziening van een supermarkt, restaurant, waar men een op internet opgegeven bestelling op een afgesproken tijdstip en plaats zelf kan ophalen (al dan niet met de auto)

Après le « drive » permettant de faire ses courses en ligne puis de venir les chercher en voiture, voici le « drive piéton ». Situés en plein cœur des centres urbains, ces lieux de collecte sont accessibles… à pied.

Na de “drive-in” die het mogelijk maakt om op internet boodschappen te doen en vervolgens ze met de auto op te halen, is hier nu de "voetgangers-drive-in”. Gelegen midden in de stadscentra, zijn deze ophaalplekken toegankelijk, ... te voet.

Weblink bron “En ville, le drive piéton en pleine ascension” (05-06-2019) op lemonde.fr

een voorziening van een supermarkt, restaurant, waar men de opgegeven bestelling in de auto kan meenemen zonder de parkeerplaats te hoeven verlaten.

Il existait en mai, selon Nielsen, 5 113 sites de drive en France dont « 3 720 sont des click & drive, espaces dédiés au drive (avec des pistes pour les véhicules et des bornes de retrait) créés par les distributeurs.

Er waren in mei, volgens Nielsen, 5113 afhaalplekken in Frankrijk, waarvan er 3720 "bestellen & afhalen"-plaatsen, die (met aparte rijstroken en terminals) door de distributeuren gecreëerd zijn.

Weblink bron “Les Français toujours attirés par le drive” (23-05-2019) op lemonde.fr


poli

Uit Latijn politus, oorspronkelijk het voltooid deelwoord van polire.

glans (na veelvuldig poetsen of polijsten)


top

Cette boîte, c'est le top des tops pour rencontrer des gonzesses.

Die danstent is absoluut top om vrouwen te ontmoeten.

Linda est vraiment top.


total

total (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)


soft

Chaque menu peut être accompagné d’un pichet de vin maison ou de deux softs.

Bij ieder menu krijgt u een karafje huiswijn of twee softdrinks.

Y a une couille dans ton soft.


course

Faire ses courses.


chance

Bonne chance!


remerciement

/ʁǝmɛʁsimɑ̃/


bande dessinée

strip ; een boek met een verhaal in beeldvorm.

stripboek ; een boek met een verhaal in beeldvorm.


cauchemar

Il eut des cauchemars toute la nuit.

Hij had de hele nacht last van nachtmerries.


figure

Une figure politique.

een illustratie, symbool, verbeelding, vorm

Une figure géométrique.


black

Ton taf, il est légal? – Mais non, c’est du black!

Is jouw werk wit? – Welnee, het is zwart werk!


idéogramme

« Ba-er-za-ke ». Traduit en chinois, le nom de l'auteur français formait un mot de quatre idéogrammes.


navette

schietspoel; draaibare klos in een schuitje die bij het weven door het vak van de ketting geworpen wordt om het inslaggaren aan te brengen.

wierookscheepje, metalen houder voor wierookkorrels


chemin de halage

jaagpad ; een pad langs de kant van een kanaal of vaart waarover eertijds de trekdieren van de trekschuit werden voortgedreven.


quadrige

quadriga; een met vier paarden bespannen tweewielige wagen van de oude Grieken en Romeinen.


loup

Viens chez moi mon loup.


but

doel (het resultaat dat men wil bereiken)


poubelle

eponiem: aanvankelijk spottend genoemd naar de Franse prefect E. Poubelle die op 7 maart 1844 eigenaars van gebouwen verordonneerde om publieke vuilnisbakken te plaatsen.

Sabrina, elle veut plus sortir avec moi, elle a dit que je roule avec une poubelle.

Sabrina wil niet meer me me uit, ze zei dat ik rondrij in een stuk schroot.


mari

erfwoord van Latijn maritus "echtgenoot"

echtgenoot ; een mannelijke huwelijkspartner.


consentement

/kɔ̃sɑ̃tmɑ̃/


police

[1] Ontleend aan Latijn politia “stadsbestuur”, aangetroffen sinds 1365.

[2] [3] Uit Italiaans polizza “certificaat”, “bewijs”, “polis”, voor het eerst aangetroffen in 1370.

[3] Oorspronkelijk in de betekenis “bewijs, overzicht van alle voorkomende drukletters van een tekst”.


moisi

Voltooid deelwoord van moisir (beschimmelen).

Cela est à demi gâté, il faut en ôter le moisi.

Dat is voor de helft bedorven, je moet het beschimmelde deel eraf halen.

Le mur est couvert de moisi.


réalité

werkelijkheid , realiteit; de omstandigheden zoals deze daadwerkelijk bestaan.


employé

werkkracht, employé, werknemer, bediende


portable

draagbare computer die iets groter en zwaarder is dan een laptop


optimiste

optimiste ; een vrouwelijk iemand die alles van de positieve kant beschouwt.


optimiste

optimist ; een mannelijk iemand die alles van de positieve kant beschouwt.


business

J’ai un business de mobile si ça t’intéresse.

Ik heb een deal met mobieltjes, als je interesse hebt.


biz

v: (verkorting) van bise(s)
m: (verkorting) van business


biz

Ecoute fils, ce biz ramène vite du pognon.

Luister jongen, dit zaakje brengt snel poen binnen.


femme

Il y avait autant d’hommes que de femmes.

Il ne veut épouser que la femme de son choix.

Hij wil slechts met de vrouw van zijn keuze trouwen.


arbre

erfwoord: Afkomstig van het Latijnse arbor ‘boom’.

: aandrijfas, een draaiende as om kracht over te brengen


œuf

Afkomstig van het Latijnse woord ovum (ei).

Quel œuf!


frère

broeder; monnik; mannelijk lid van een religieuze orde


vieux

Ontwikkeld uit Oudfrans velz, uit Latijn vetulus, verkleinvorm van vetus "oud"

Mon vieux est complètement à côté de la plaque.

Mijn ouwe vader slaat de plank volledig mis.

Je viens de recevoir un coup d’fil de mes vieux.

Ik heb net een telefoontje van mijn ouwelui gekregen.


lait

van vulgair Latijn lactem, mannelijk/vrouwelijk accusatief enkelvoud van oorspronkelijk onzijdig Latijn lac.


beurre

Le beurre est souvent utilisé dans la cuisine.

Arabier, Fransman van Noord-Afrikaanse oorsprong


animal

ani·mal (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)


rouge

Afkomstig van het Latijnse rubeus (rood).


blanc

Uit het Germaans (Oudfrankisch) *blank “helder, glanzend”.


type

J'ai eu une touche avec ce type-là.


question

J'ai une question.


noir

J'ai peur dans le noir.


intérêt

Uit Oudfrans interest “schadevergoeding, schadeloosstelling”, substantivering van de middeleeuws Latijnse werkwoordsvorm interest “het is van belang” (interesse “verschillen”).

vergoeding
dommages et intérêts: schadevergoeding


cœur

Ontwikkeld uit Middelfrans coeur, uit Oudfrans cuer, coer (uit Volkslatijn cor, genitief coris), aangetroffen vanaf de 11e eeuw.

Bien sûr mon cœur!


parler

Ontwikkeld uit christelijk Latijn parabolare, afgeleid van parabola “vergelijking”, aangetroffen sinds de 10e eeuw.


avoir

Van het Oudfranse aveir. Verder te herleiden tot het Latijnse habere.


pivot

: tap, taats het punt van een as, dat in een lager draait


liaison

het uitspreken van de laatste medeklinker van een woord met de eerste lettergreep van het volgende woord dat begint met een klinker of een h muet


yeux

meervoud van het zelfstandig naamwoord œil


poisson d'avril

verbinding van  poisson en d'avril; vaste verbinding van poisson ”vis”, de ”van” en avril ”april” dus letterlijk “aprilvis”: op 1 april plakken kinderen elkaar stiekem een papieren vis op de rug


noyer

[werkwoord] Van het Latijnse necare ("doden"), waarvan de betekenis gespecialiseerd is tot "doden door verdrinking".

[zelfst. naamw.] Van het Volkslatijnse nucarius ("notenboom"), een afleiding van het klassieke nux ("noot, notenboom").

Battre un noyer pour en faire tomber les noix.

Tegen een notenboom slaan om de noten eruit te laten vallen.

Une table de noyer.

Un lit en noyer.


bœuf

erfwoord Ontwikkeld uit Oudfrans buef, van de accusatiefvorm bovem van Latijn bos "rund"

jamsessie, een spontane muziekuitvoering


dépôt

depot, bewaarplaats, ligplaats, opslagplaats


légume

Depuis que sa copine l'a largué, il vit comme un légume.

Sinds zijn vriendin hem heeft gedumpt leeft hij als een kasplantje.


fraise

Aboule ta fraise!


humeur

Humeur noire – zwartgalligheid.


fur

Ontwikkeld uit Middelfrans fuer in de uitdrukking au fuer "naar verhouding" (14e eeuw), Oudfrans fuer in a nul fuer "tegen geen enkele prijs, op geen enkele wijze" (1160), uiteindelijk uit Latijn forum "publieke plaats, markt"

Tegenwoordig uitsluitend in de uitdrukking au fur et à mesure "naar mate, in de loop (van)", vergelijk semantisch Engels gradually.

Mais au fur et à mesure que la pandémie avançait, j’ai commencé à voir leur flamme s’éteindre.

Maar naar mate de pandemie voortschreed, zag ik al gauw hun levenslust verdwijnen.

Weblink bron
Didier Stiers
 “« Blue et compagnie » : nos amis imaginaires. Du pouvoir de l’imagination” (7 mei 2024) op www.lesoir.be


pelage

Afgeleid van poil "haar" met het achtervoegsel -age

Le castor fournit un pelage duveteux, très fin avec de longs poils brillants. C'est une matière textile de luxe qui vient de Sibérie ou du centre de l’Amérique.

De bever levert een donzige pels op, een zeer fijne met lange, glanzende haren. Het is een luxe stof die afkomstig is uit Siberië of uit het midden van Noord-Amerika.

D. de Prat
 Nouveau manuel complet de filature, 1re partie: Fibres animales & minérales (1914), L. Mulo, Paris in: Encyclopédie Roret

Débat picrocholin : comment prononcer « salers », le nom de la race bovine emblématique de la région, au long pelage acajou ou ébène, et du fromage qui en découle ?

Stompzinnig debat: hoe spreek je "salers" uit, de naam van het prominente runderras uit de regio, met een lange mahonie- of ebbenhouten vacht, en de kaas die daaruit voortkomt?

Weblink bron
Pascal Galinier
 “« Toi l’Auvergnat quand tu mangeras ! », sur France 5 : une ode au Massif central et à sa gastronomie” (19 maart 2024) op lemonde.fr


danger

Via Oudfrans: dangier van het Laatlatijnse dominarium (nominatief: dominium). Het woord dominium betekende oorspronkelijk "eigendomsrecht" en kreeg de betekenis "dominantie, macht, recht". De betekenis van "gevaar" zou misschien kunnen komen van estre en dangier wat "onder iemands macht staat; aan de genade van iemand overgeleverd zijn" verschuift naar "in gevaar zijn"


addition

via additionner van Latijn additionem 4e naamval van additio "toevoeging, optelling"

addi·tion (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)

rekening, de optelsom van te betalen bedragen van bestelde gerechten, drankjes e.d.

Garçon, l’addition s’il vous plaît.


guerre

via Oudfrans guerre van Oudfrankisch *werra , cognaat met Nederlands war [A]


est

zn: Geleend van Oudengels est (Modern Engels east) .


lien

een schakel, een element van een keten of ketting


cochon

zn: van Middelfrans cochon "big"
bn: van het zn

Quel cochon tu fais!

Un cochon n'y retrouverait pas ses petits!

Wat een zwijnenstal is het hier! (letterlijk: een varken zou zijn kleintjes niet terugvinden)


intransitif

Afgeleid van transitif met het voorvoegsel in-.


pagaille

Pas gaie la pagaille.


poteau

Uit Middelfrans poteaul, postiau, uit post, pot (Latijn postis) met het achtervoegsel -eau.

vriend door dik en dun (als steun en toeverlaat)

Mon poteau Raoul s'est lancé en parapente depuis le toit d'un immeuble.

Mijn maat Raoul is met een parapente van het dak van een flatgebouw gesprongen.


loose

La loose me poursuit: j’ai flingué mon disque dur et j’ai mon rapport à finir.

Ik word door pech achtervolgd: ik heb mijn harde schijf gemold en moet mijn rapport nog afmaken.


études de langue et littérature néerlandaises


crime

via Oudfrans crimne "ernstig moreel of juridisch gebrek", van Latijn crimen

het geheel van misdadigers of hun misdaden


blague

[3] uit de betekenis "buidel voor tabak", met de bijgedachte aan iets wat vol kan lijken als het feitelijk alleen lucht bevat

buidel waarin een pijproker zijn tabak meeneemt

verzonnen verhaal dat zo wordt verteld dat er naderhand kan worden gelachen om mensen die het toch geloven, grap, mop


plaisanterie

van plaisant met het achtervoegsel -erie


hameçon

Ontwikkeld uit Oudfrans esmeçon, ameçon (1174-87), (eind 13e eeuw) hameçon (met Latiniserende spelling), een afleiding van aim, ain (uit Latijn hamus “vishaak”) met het achtervoegsel -eçon.


ADN

Een afkorting van acide désoxyribonucléique, naar het voorbeeld van het Engelse DNA.

La taille d’une molécule d’ADN ne reflète pas forcément la taille de l’information génétique qu’elle recèle.

De grootte van een DNA-molecule weerspiegelt niet noodzakelijk de hoeveelheid genetische informatie die ze bevat.


bouche

On parle avec la bouche.


diarrhée

Il est malade et il a la diarrhée.


zinc

On prend un p'tit café au zinc?

Zullen we een express aan de bar drinken?

C’est de la folie le nombre de zincs qui se crashent en ce moment!

Waanzinnig hoeveel vliegtuigen er momenteel neerstorten!

J'ai séjourné dans cet hôtel de charme avec mon zinc.

Ik heb in dat romantisch hotel gelogeerd met mijn goede vriend.

J’ai mon zinc qui débarque de Marseille, va falloir que j’lui fasse visiter la capitale.

Mijn neef komt over uit Marseille, ik zal hem de hoofdstad moeten laten zien.


bronze

brons [3]; bronzen medaille voor de derde plaats


difficulté

geleend van het Latijn difficultas "moeilijkheid, obstakel"


coco

m [5]: (verkorting) van communiste
v: (verkorting) van cocaïne

Je passe à la pompe, j’ai besoin de coco pour la turevoi.

Ik ga naar de pomp, ik moet benzine hebben voor de wagen.

C'est un drôle de coco, Louis.

Depuis ce matin, on n'a rien dans le coco.

We hebben sinds vanochtend niks te bikken gehad.

Les cocos ont encore participé aux élections.

De communisten hebben alweer meegedaan met de verkiezingen.


pronom personnel

/pʁɔnɔ̃ pɛʁsɔnɛl/


sang

Le sang est rouge.


gaz

L’air atmosphérique se compose principalement de deux gaz : le dioxygène et le diazote.

De lucht van de dampkring bestaat voornamelijk uit twee gassen: zuurstof en stikstof.

Le prix du gaz a encore augmenté.


canoë

Nous proposons des activités nautiques en canoë, kayak, raft, pour le loisir et la compétition.

Wij bieden activiteiten te water met kano, kajak of vlot, zowel voor recreatie als voor wedstrijden.


hamac

> Spaans hamaca, ontleend uit het Caraïbisch

Coucher dans un hamac, le hamac d’un matelot.

In een hangmat slapen, de hangmat van een matroos.

"Le dictateur et le hamac" de Daniel Pennac est un merveilleux éloge du hamac, lieu de rêve et point de départ d’une palpitante histoire de dictateur agoraphobe et de sosies ...

"De dictator en de hangmat" van Daniel Pennac is een prachtig lofdicht op de hangmat, een plek om te dromen en het vertrekpunt van een pakkende geschiedenis over een dictator met pleinvrees en over dubbelgangers ...


couvert

bedekking, bescherming, beschutting, dekking

On a prétendu qu'il avait frauduleusement recherché cette naturalisation dans le seul but d'échapper aux conséquences de ,sa nationalité allemande, sous le couvert de la nationalité d'un Etat neutre.

Les assiettes et les couverts sont dans l'évier.

De borden en het bestek liggen in de gootsteen.

Le couvert d'un arbre.


cochonnerie

C’est de la cochonnerie, ces tableaux.

Il ne raconte que des cochonneries.

Hij slaat alleen maar schunnige taal uit.


brosse à dents

/bʁɔs ɑ dɑ̃/


voisin

erfwoord: Afkomstig van Latijn vicinus (tussenvorm in de gesproken taal: vecinus) "naburig"


reconnaissance

/ʁǝkɔnɛsɑ̃s/


peu

van Oudfrans poi, pou van Vulgair Latijn paucum bw "weinig", bijwoord van adjectief paucus "weinig"


appartement

geleend het Italiaans appartamento "appartement; een afgezonderde wooneenheid" die het leende van het Spaans apartamiento "afzondering", een afleiding van Spaans apartarse


mégère

eponiem een verwijzing naar Megaera, Oudgrieks Μέγαιρα "de jaloerse", een van de drie wraakgodinnen uit de Griekse mythologie


cri d'encouragement

schreeuwende leuze, yell (lett: "aanmoedigingskreet")


maîtresse

verouderde spelling of vorm van maitresse tot 1990


oiseau

Le moineau est un oiseau.


voleur

van het werkwoord voler ww met het achtervoegsel -eur


vin

J'aime plus le vin rouge que le vin blanc.

Ik hou meer van rode wijn dan van witte wijn.


cancer

Uit Latijn cancer “krab”, “kreeft”, “kanker”, aangetroffen van 1372.


foyer

Afgeleid van Latijn focus “haard, vuurplaats” met het achtervoegsel -arium of met het achtervoegsel -arius. .

Proximus a signé cette semaine un accord définitif avec l'opérateur Eurofiber afin de raccorder au moins 500.000 foyers et entreprises à la fibre en Wallonie.

Proximus heeft deze week een definitief contract met de exploitant Eurofiber getekend om in Wallonië minstens 500.000 huishoudens en bedrijven op het vezelnetwerk aan te sluiten.

“Proximus déploie la fibre optique en Wallonie et envisage un déménagement” (30/10/20) op levif.be

centrale ontmoetingszaal, lobby (van een schouwburg, hotel, enz.)

brandhaard (van een ziekte-uitbraak, epidemie, e.d.)

On le sait depuis la première vague de l’épidémie, les établissements d’hébergement pour personnes âgées dépendantes (Ehpad) sont sous très haute surveillance car leurs résidents âgés, donc fragiles sont parmi les premières victimes du Covid-19. Depuis plusieurs mois, des "clusters", ces foyers d’infection, sont recensés un peu partout dans les Ehpad en France.

We weten het sinds de eerste golf van de epidemie, de verblijfsinstellingen voor afhankelijke ouderen (Ehpad) staan onder streng toezicht, aangezien hun oudere en dus kwetsbare bewoners tot de eerste slachtoffers van Covid-19 horen. Sinds enkele maanden zijn er zo'n beetje overal in de zorginstellingen in Frankrijk "clusters", deze infectiehaarden geweest.

Weblink bron “Coronavirus : 116 clusters dans les Ehpad de la région Occitanie” (28/10/2020) op ladepeche.fr

centrum, gebied met de hoogste bevolkingsdichtheid

J’ai grandi dans les foyers, en manque d’un papa et d’une maman. J’avais beaucoup d’amour à donner et je rêvais de construire ma belle et grande famille.

Ik ben in tehuizen opgegroeid, bij gebrek aan een papa en mams. Ik had veel liefde om te geven en ik droomde ervan om mijn mooie en grote gezin te stichten.


jambon

Je peux avoir encore une tranche de jambon ?


jeton

van Oudfrans gectoire, gettoire; op te vatten als afleiding van jeter ww "werpen" met het achtervoegsel -on, met oorspronkelijk een vergelijkbare betekenis als rejeton "takje"

Après cette bordée d'injures, Olaf lui a flanqué un jeton.

Na die scheldkanonnade verkocht Olaf hem een optater.


abeille

geleend van Oudprovençaals abelha van Latijn apicula "bij", verkleinwoord van apis "bij"


fromage

Maman fait des tartes au fromage délicieuses !


assurance de responsabilité

Beaucoup de gens ont une assurance de responsabilité.

Veel mensen hebben een aansprakelijkheidsverzekering.


fumiste

constructeur-poseur de cheminées et de poêles en faïence

een vakman of vakvrouw op het gebied van verwarmingstoestellen en afvoerinstallaties die tevens gaat over de instandhouding ervan.

Mais cette cheminée fume, cela est fort incommode. — Que ne m’en avez-vous prévenu ? J’aurais fait appeler le fumiste, dit le propriétaire qui ne voulait pas être en reste de procédés. Demain, je ferai venir les ouvriers.

Maar die schoorsteen rookt, dat is zeer hinderlijk. - Waarom heeft u me er niet van verwittigd? Ik zou de kachelsmid hebben laten roepen, zei de eigenaar die niet in goede manieren wilde onderdoen. Morgen zal ik de arbeiders laten komen.

of grapjas, lolbroek, grappenmaker, komiek

Avouez-nous cela franchement, mon cher Lusigny, poursuivit Alfred, n’est-ce pas que c’est votre fumiste que vous nous avez amené ce soir pour nous mystifier ?

Bekent u dat eerlijk, mijn beste Lusigny, ging Alfred verder, is het niet zo dat het uw grappenmaker is die u vanavond naar ons hebt meegenomen om ons de das om te doen?

of flierefluiter, een persoon die niets serieus en volhardend doet en op wie men niet kan rekenen.

Il n’a rien fait de ce qu’il a promis, quel fumiste!

Hij heeft niets gedaan van wat hij heeft beloofd, de flierefluiter!


con·struc·teur-po·seur de che·mi·nées et de poêles en faï·ence

bouwer of installateur van haarden en tegelovens


truc

C'est un drôle de truc.

Depuis ce week-end-là, Jean-Paul connaît les trucs du métier.

Sinds dat weekend kent Jean-Paul de kneepjes van het vak.

La plongée, c'est pas mon truc.

Nadine fait le truc pour quelques euros.

Nadine biedt zich aan voor een paar euro's.


poseur de poêles

D’être poseur de poêles, c’était son but depuis toujours.

Hij wilde altijd al ovenplaatser worden.


ville

Nous habitons la ville de Montpellier.

Samedi prochain, je vais à la ville pour acheter des vêtements.

Volgende zaterdag ga ik naar de stad om kleren te kopen.


peura

Je fais du peura parce qu’à Paris, qui pourra peura, pourra sackma.

Ik rap, want wie in Parijs kan rappen kan ook verhullen. (sackma is verlan van masquer)


coureuse

afgeleid van coureur met het achtervoegsel -euse


pige

Hier, ce vieux gaga a eu quatre-vingts piges.

Die ouwe gek is gisteren tachtig geworden.


contre

tegen zn; de negatieve kant van iets; de tegenargumenten van iets


sous

meervoud van het zelfstandig naamwoord sou


fun

Cécile, je lui ai dit que si je sortais avec elle, c’était juste pour le fun.

Ik heb Cécile gezegd dat ik alleen maar voor de lol met haar uitging.


flamant

geleend van Provençaals flamen(c), van flamma "vlam" (naar de vurige kleuren van de vogel) en het suffix -enc (*-an) van Germaanse oorsprong


roi

Van het Latijnse rex over het Oud-Franse rei naar roi, aangetroffen sinds de 9e eeuw.

Hier, le roi a visité la ville de Courtrai.

Gisteren heeft de koning de stad Kortrijk bezocht.

Beaucoup d'enfants veulent devenir un roi quand ils sont grands.

Veel kinderen willen koning worden wanneer ze groot zijn.

bijnaam voor de belangrijkste persoon in een organisatie, e.d.


colonne

Ontleend aan Latijn columna “zuil”, “pilaar”.

convooi, rij van militairen of voertuigen in een groot aantal gelederen van kleine frontbreedte


pub

v: (verkorting) van publicité
m: van Engels pub zn


hiver

Dans l'hiver, nous allons toujours skier dans les Alpes.

In de winter gaan wij altijd in de Alpen skiën.


canard

Afgeleid van cane “(vrouwtjes)eend”, (verouderd) “boot” met het achtervoegsel -ard.

Il passe tout son temps avec sa nana, celui-là, c’est un vrai canard.

Hij brengt al zijn tijd met zijn vrouw door, hij is een echte minnaar.


huitre

Quelle huitre ce Fernand.


accouchement

Naamwoord van handeling van accoucher met het achtervoegsel -ment.


pied

Les courses de voitures sur la nationale les samedis soirs, c’est vraiment le pied sauf quand les flics débarquent pour nous faire chier.

De autoraces op de Route Nationale op zaterdagavond zijn echt te gek, behalve als de smerissen eraan komen om ons te treiteren.


doigt

Ne rien savoir faire de ses dix doigts.

Met de duimen zitten te draaien, niets te doen hebben.


phoque

[1] geleend van Latijn phoca dat het weer leende van Oudgrieks φώκη

Les seuls mecs qui fréquentent son cours de danse sont des phoques, m'a dit Marie.

De enige kerels die bij haar op dansles zitten zijn nichten, zei Marie.


antifibrinolytique

…[P]our éviter le risque d'hémorragie, on utilise un antifibrinolytique …

… [O]m het risico van een bloeding te vermijden gebruikt men een antifibrinolyticum, ….


charbon

Après les vac’ c’est le retour au charbon.

Na de vakantie moeten we weer stevig aan de bak.


pouce

erfwoord van Latijn pollicem, accusatief van pollex "duim"


veine

Marc a de la veine lui, avec son nouveau job.


tête

Ça va pas la tête?


talon

Ontwikkeld uit Volkslatijn talo, (genitief: talonis) "bikkel" (van dieren), "astralagus, sprongbeen" (van mensen), vergelijk klassiek Latijn talus

alles wat doet denken aan de hiel of een langwerpig deel of aanhangsel, bijv.

spoor, metalen prikkel aan de hiel van de rijlaars

rand als versiering met een doorsnee die boven half bol en van onder half hol is

de verzameling kaarten die na het delen over zijn

bewijs dat recht geeft op een nieuw couponblad wanneer alle coupons die bij een aandeel of obligatie horen zijn gebruikt


rate

Les rates aiment les vrais lascars.


liberté

geleend van het Latijn libertas (vrijheid)


charge

aanklacht, beschuldiging, telastlegging, tenlastelegging


prescription

Uit het Latijn praescriptio, Naamwoord van handeling van praescribere “voorschrijven” (ook geleend in het Frans als prescrire).

de medicatie, zoals voorgeschreven door de arts ter genezing van de patiënt

het niet meer afdwingbaar zijn van een vordering door het verloop van de tijd, verjaring, prescriptie

formele regels van een taal (klankleer, vormleer, grammatica, etc.), die men als spreker van deze taal dient te volgen


trial

Dit is een van de uitzonderingen waarbij een woord op -al geen meervoud op -aux heeft.


soleil

via Oudfrans soleill van vulgair Latijn *soliculus, van Latijn sol, solis "zon"


vendredi

Ontstaan uit het Latijnse Veneris dies (vrijdag, de dag van Venus).

/ˌvɑ̃dʁəˈdi/


ouest-sud-ouest

Le vent est de l’ouest-sud-ouest.


vendémiaire

Afleiding van het Latijnse vindemia (druivenoogst) met het achtervoegsel -aire dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de eerste drie (herfst)maanden.

de eerste maand van de Franse republikeinse kalender die begint bij de herfstnachtavond (22 of 23 september).


brumaire

Afleiding van het Franse brume (nevel) met het achtervoegsel -aire dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de eerste drie (herfst)maanden.

de tweede maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 22, 23 of 24 oktober en eindigt op 20, 21 of 22 november.


frimaire

Afleiding van het Latijnse frigor (koude) met het achtervoegsel -aire dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de eerste drie (herfst)maanden.

de derde maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 21, 22 of 23 november en eindigt op 20, 21 of 22 december.


nivôse

Afleiding van het Latijnse nix (genitief nivis; sneeuw) met het achtervoegsel-ôse dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de tweede drie (winter)maanden.

de vierde maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 21, 22 of 23 december en eindigt op 19, 20 of 21 januari.


pluviôse

Afleiding van het Latijnse pluvia (regen) met het achtervoegsel -ôse dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de tweede drie (winter)maanden.

de vijfde maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 20, 21 of 22 januari en eindigt op 18, 19 of 20 februari.


ventôse

Afleiding van het Latijnse ventus (wind) met het achtervoegsel -ôse dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de tweede drie (winter)maanden.

de zesde maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 19, 20 of 21 februari en eindigt op 20 of 21 maart.


germinal

Afleiding van het Latijnse germen (genitief germinis; kiem) met het achtervoegsel -al dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de derde drie (lente)maanden.

de zevende maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 21 of 22 maart en eindigt op 19 of 20 april.


floréal

Afleiding van het Latijnse flos (genitief floris; bloem) met het achtervoegsel -al dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de derde drie (lente)maanden.

de achtste maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 20 of 21 april en eindigt op 19 of 20 mei.


prairial

Afleiding van het Franse prairie (weide) met het achtervoegsel -al dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de derde drie (lente)maanden.

de negende maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 20 of 21 mei en eindigt op 18 of 19 juni.


messidor

Afleiding van het Latijnse messis (oogst) met het achtervoegsel -idor dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de vierde drie (zomer)maanden.

de tiende maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 19 of 20 juni en eindigt op 18 of 19 juli.


thermidor

Afleiding van het Oudgriekse θερμός (warmte) met het achtervoegsel -idor dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de vierde drie (zomer)maanden.

de elfde maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 19 of 20 juli en eindigt op 17 of 18 augustus.


fructidor

Afleiding van het Latijnse fructus (vrucht) met het achtervoegsel -idor dat in de Franse republikeinse kalender gekozen is voor de vierde drie (zomer)maanden.

de twaalfde maand van de Franse republikeinse kalender die begint op 18 of 19 augustus en eindigt op 16 of 17 september.


primidi

Samenstelling van het Latijnse rangtelwoord primus (eerste) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de eerste dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


duodi

Samenstelling van het Latijnse hoofdtelwoord duo (twee) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de tweede dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


tridi

Samenstelling van het Latijnse of Oudgriekse voorvoegsel tri- (drie) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de derde dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


quartidi

Samenstelling van het Latijnse rangtelwoord quartus (vierde) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de vierde dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


quintidi

Samenstelling van het Latijnse rangtelwoord quintus (vijfde) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de vijfde dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


sextidi

Samenstelling van het Latijnse rangtelwoord sextus (zesde) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de zesde dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


septidi

Samenstelling van het Latijnse hoofdtelwoord septem (zeven) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de zevende dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


octidi

Samenstelling van het Latijnse hoofdtelwoord octo (acht) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de achtste dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


nonidi

Samenstelling van het Latijnse rangtelwoord nonus (negende) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de negende dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


décadi

Samenstelling van het voorvoegsel déca- (tien; van het Oudgriekse δέκα) en het Oudfranse di (dag; van het Latijnse dies) dat nu nog voorkomt als woorddeel in de Franse dagnamen (bijvoorbeeld lundi).

de tiende dag van een decade in de Franse republikeinse kalender.


perle

kladdertje (hoertje dat speciale diensten kan bieden)


devoir

Ontwikkeld uit Latijn debere “verschuldigd zijn”, aangetroffen sinds de 9e eeuw, als zn, sinds de 13e eeuw.

C'est votre devoir d'être gentil.

Quels sont nos devoirs pour demain?

Pour demain, on a deux devoirs d'anglais et un devoir de français.

Voor morgen hebben we twee huistaken van Engels en één huistaak van Frans.


trottoir

Afgeleid van trotter met het achtervoegsel -oir.


crapaude

De vrouwelijke vorm van crapaud, met de vrouwelijke uitgang -e.

In het Frans heet een mannelijke pad crapaud en een paddenjong crapelet.


crapelet

Afgeleid van crapaud (pad) met het achtervoegsel -et dat verkleinwoorden vormt.

In het Frans heet een mannelijke pad crapaud en een vrouwelijke crapaude.

paddenjong na het larvestadium, meer bepaald een subadult


crew

Le weekend, Déborah s'amuse avec mon crew.

Het weekend amuseert Déborah zich met mijn posse.


bêta

Deux et deux font toujours quatre, mon gros bêta!

Twee plus twee is nog altijd vier, domoortje!


maison

J'ai une maison à Zürich.


été

via Oudfrans ested, estet van Latijn aestatem, accusatief van aestas "zomer"


skieuses

meervoud van het zelfstandig naamwoord skieuse


piéton

Les automobilistes deviennent piétons quand leur voiture tombe en panne.

De automobilisten worden voetgangers wanneer hun wagen in panne valt.


shampooing

Se faire un shampooing.

Une bouteille de shampooing.


pluvial

Ontleend aan het Latijnse pluvialis (van de regen, regen-; regenachtig).


seau

Ontwikkeld uit Oudfrans seel, sel, uit Volkslatijn sitella “emmer” (variant van situla “urn”, “emmer”), aangetroffen sinds de 12e eeuw.


cucu

Ontstaan door reduplicatie van het woord cul (achterste). De variant cucul komt eveneens voor.


soixante-neuf

samenstelling van soixante ht en neuf ht


cave

Leenwoord uit het Latijn, cava v 'holte', cavus 'hol'.

drankenkast (à liqueur(s)), wijnkast (à vin(s))


col

Le col d'une chemise.

Celui-là, tué d'hier, les loups lui on déchiqueté la chair sur le col en si longues aiguillettes qu'on le dirait paré […] d'une touffe de rubans rouges.

Bij die man daar, die gisteren gedood is, hebben de wolven het vlees in zulke lange repen van de hals gescheurd dat men zou zeggen dat hij … een bos rode linten om zijn nek had.

Le col de l'utérus.

Le col d’une bouteille.

L’armée se saisit de tous les cols des montagnes.

Het leger maakte zich meester van alle bergpassen.


boum

klanknabootsing van een hartslag of een ontploffing

Son nouvel album a fait un boum.

On est allés en boum, mais c'était nul.

We zijn naar een feestje gegaan, maar het was niks.


externe

On ne reçoit dans ce collège que des externes.

In die school neemt men alleen externe leerlingen aan.

geneeskundestudent die al enkele functies vervult in een ziekenhuis


régicide

een bewuste moord(poging) op een koning; koningsmoord, regicide.

Être condamné pour régicide.

Faire apologie du régicide.


régicide

Le « tsar libérateur » est mort en 1881, […], déchiqueté par les bombes […]. On a pendu les régicides et proclamé sous Alexandre III, l'autocratie « inébranlable ».

De "bevrijder-tsaar" is gestorven in 1881, […], uiteengereten door de bommen […]. Men heeft de koningsmoordenaars opgehangen en onder Alexander III de "onwankelbare" alleenheerschappij uitgeroepen.

rechter die een koning ter dood veroordeelt.

Le banissement des régicides sous Louis XVIII.

De verbanning van de koningsmoordenaars onder Lodewijk XVIII.


cinéma

Arrête ton cinéma!


farce

Van het Latijnse farsa, het voltooid deelwoord van farcire, "vullen".


cornet

Van Frans corne met het achtervoegsel -et


deal

J’ai un deal avec Michel, il va me fournir un ampli pour notre résoi, moi j'apporte les CDs.

Ik heb een deal met Michel, hij zorgt voor een versterker voor ons feest, ik breng de cd's mee.


fana

C’est un fana de la voile.


handicapé

Leenvertaling van het Engelse handicaped.


speech

Je passe à table chez elle et je lui tape un speech.

Ik ga bij haar aan tafel zitten en steek een speech af.


alternant

zn Afgeleid van de Formation par alternance “Beroepsbegeleidende leerweg” (BBL)

iemand die deelneemt aan een studietraject dat uitzicht op een vaste aanstelling biedt.


blonds

meervoud van het zelfstandig naamwoord blond


berge

Hier, ce vieux gaga a eu soixante berges.

Die ouwe gek is gisteren zestig jaar geworden.


ânesse

Afgeleid van âne met het achtervoegsel -esse.


antilopes

meervoud van het zelfstandig naamwoord antilope


four à micro-ondes

magnetron, magnetronoven, microgolf, microgolfoven


banane

En entrant, Sophie avait le sourire en banane.

Quelle banane il a sur le crâne!


pion

Ontwikkeld uit Laat-Latijn pedo "persoon met grote voeten, grootvoet"

Ces pions dans le bahut, ils me font chier.

Die surveillanten op school komen mijn neus uit.


asperges

meervoud van het zelfstandig naamwoord asperge


accessoires

meervoud van het zelfstandig naamwoord accessoire


juge

rechter, iemand die ambthalve rechtspreekt


peigne

via Oudfrans pigne, peigne van Latijn pecten, pectinis. De vorm peigne is langzaamaan de norm geworden onder invloed van peigner (kammen)


rame

in betekenis van roeispaan, van ramer "roeien"

in de betekenis van riem "500 vellen papier", geleend van het Catalaans raima, rayma van het Arabisch rizma "bundel" (zie ook de etymologie bij Nederlands riem)


piste cyclable

Een vaste woordgroep, bestaande uit piste ("baan") en cyclable ("voor fietsen berijdbaar"). Vergelijk het Italiaanse pista ciclabile.


sort

van klassiek Latijn sortem, accusatief van sors "orakel, (nood)lot"


parti

partij [3]; bv. een hoeveelheid koopwaar


camion

Een Normandisch-Picardische vorm van onbekende oorsprong, mogelijk te verbinden met chemin ("weg").


grand'mère

verouderde spelling of vorm van grand-mère tot 1935


salades

Cette fois-ci, pas de salades!

C'est toujours la même salade.


machines

meervoud van het zelfstandig naamwoord machine


gratte-ciel

Imperatieve samenstelling van gratter (krabben) en ciel (hemel). Dit is een leenvertaling van het Engelse skyscraper

À New-York, on jetait par terre des gratte-ciel encore neufs pour en construire de plus hauts et de plus chers.

In New York maakte men de nog nieuwe wolkenkrabbers met de grond gelijk om er grotere en duurdere te bouwen.


mag

Passe-moi un mag que je puisse bouquiner dans les chiottes.

Geef me een tijdschrift zodat ik op de plee wat te lezen heb.


tomate

Laurence a commandé un perroquet, moi, je voulais une tomate.

Laurence bestelde een pastis met muntsiroop, ik wilde een pastis met grenadine.


armoire

Armoire à glace.


latte

Laisse-moi tirer une latte sur ta clope.


costa

Ce soir, quand je sors, j'enfile mon costa.

Vanavond als ik uit ga, trek ik mijn pak aan.


conditionnel

leenvertaling van Latijn conditionalis, afleiding van condition met het achtervoegsel -el

voorwaardelijke wijs, werkwoordsvorm die onzekerheid uitdrukt


nain

dwerg zn [2], een abnormaal klein persoo


mine

mijn zn [1]; een plaats waar delfstoffen gewonnen worden


coup

Ontwikkeld uit Oudfrans colp, uit Laat-Latijn colpus (uit literair Latijn colaphus “vuistslag”).

Ce chagrin porta un coup à sa santé.

Dit verdriet eiste zijn tol op zijn gezondheid.

Coup de fortune, coup de bonheur, coup de malheur, coup de hasard.

Toevalstreffer, gelukstreffer, tegenslag, stom toeval

Donnez un coup de balai à cette chambre.

C’est un coup de génie, un coup de désespoir.

Het is een geniale zet, een wanhoopsdaad.

Il a tiré son coup.

Hij heeft zijn schot gelost (i.e. hij is klaargekomen.)

knal; geluid van een klap, schot, dreun, ...


introduction

Afkomstig van het Latijnse introductionem.


Tunisien

afgeleid van Tunisie en met het achtervoegsel -ien

inwoner van Tunesië of iemand afkomstig uit Tunesië


foc

Les seuls mecs qui fréquentent son cours de danse sont des focs, m'a dit Marie.

De enige kerels die bij haar op dansles zitten zijn nichten, zei Marie.


gris

Uit het Oudfrankisch *grīs “grijs”, verwant aan Nederlands grijs.


herbe

Après un gros joint d’herbe j’ai besoin d’air frais.

Na een grote (wiet)joint heb ik behoefte aan frisse lucht.


jogo

Je sais rouler un jogo d'une seule main.


inventeur

/ɛ̃.vɑ̃.tœʁ/


fils

En l’année 561, après une expédition contre l’un de ses fils, dont il punit la révolte en le faisant brûler avec sa femme et ses enfants, Chlother, dans un calme parfait d’esprit et de conscience, revint à sa maison de Braine.

Nadat Chlotarius in 561 in een campagne één van zijn zonen voor de opstand bestraft had door diens vrouw en hun kinderen te verbranden, keerde hij doodgemoedereerd terug naar Braine.

Augustin Thierry
 1ᵉʳ récit : Les quatre fils de Chlother Iᵉʳ — Leur caractère — Leurs mariages — Histoire de Galeswinthe (561-568) in: Récits des temps mérovingiens (1833–1837.)


grand-père

samenstelling van grand en père , aangetroffen sinds de 12e eeuw


oncle

Van het Latijnse avunculus (oom van moederskant)

Le neveu du cheikh Gaafar, qui, tout jeune homme avait lorgné avec une admiration jalouse l'épouse de son oncle, s'enhardit jusqu'à demander sa main.

De neef van sjeik Gaafar, die als jongeman nog met jaloerse bewondering naar de echtgenote van zijn oom gelonkt had, verstoutte zich ertoe haar hand te vragen.


belle-sœur

schoonzus, de zus van de echtgenoot of echtgenote

schoonzus, de echtgenote van de zus of broer

elk aangetrouwd vrouwelijk lid van de familie, bijv. de stiefzus, de echtgenote van de schoonzus of zwager


beau-frère

zwager, de broer van de echtgenoot of echtgenote

zwager, de echtgenoot van de zus of broer

elk aangetrouwd mannelijk lid van de familie, bijv. de stiefbroer, de echtgenoot van de schoonzus of zwager


cheveu

Arriver comme un cheveu sur la soupe.

Op een ongelegen moment komen, langskomen.


queue

via Oudfrans cue, coe van Latijn cōda, een variant van cauda


texto

Je viens de recevoir un texto de ma grand-mère!

Ik heb net een sms-je ontvangen van mijn grootmoeder!


niche

in een gebouw, b.v. voor het plaatsen van figuren

in een wand, b.v. voor het plaatsen van werktuigen

een leeg tijdsvak in de parlementaire agenda dat door een minderheidspartij of oppositie opgevuld wordt


palace

Vernoemd naar de luxueuze hotels in de Verenigde Staten met de benaming Palace Hotel, die in de tweede helft van de 19e eeuw verschenen, zoals de Palace Hotel (San Francisco). Later ook nagevolgd in Europa, zoals de Savoy Palace (Nice), Le Port Palace (Monaco).

een luxueus hotel, ten minste een vijfsterrenhotel

Le label Palace est une grande distinction que seuls quelques lieux d’hébergement de luxe en France peuvent détenir. On y compte que 13 établissements prestigieux qui détiennent ce label. Il signifie un lieu où le service proposé reste inégalé face aux autres hôtels. Ces endroits luxueux recherchent avant tout la perfection dans leurs services afin de satisfaire pleinement ses clients.

De qualificatie "Palace" is een grote onderscheiding die slechts aan enkele luxe accommodaties in Frankrijk voorbehouden is. Er zijn slechts 13 prestigieuze vestingen die deze qualificatie bezitten. Het betekent een plaats waar de aangeboden diensten ongeëvenaard zijn in vergelijking met andere hotels. Deze luxelocaties streven vooral naar perfectie in hun dienstverlening tot volle tevredenheid van hun klanten.

Weblink bron “Que signifie l’appellation Palace ?” op hotel-paris-6.fr


population

popu·la·tion (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)


route

Être sur la bonne route.


peut-être

Een versteende uitdrukking, bestaande uit de woorden peut ("kan") en être ("zijn"), dus letterlijk: "Kan zijn." Het Nederlandse misschien (van "mag-[ge]schieden") is hier een leenvertaling van.

Vous fondez-vous sur un peut-être ?

Baseert u zich op een vage mogelijkheid?


gouvernement

Komt oorspronkelijk van het Oudgrieks, waar Plato als eerste het woord κυβερναν (kubernan) "besturen van een schip of kar" als metafoor gebruikte om het besturen van mensen aan te duiden. Dit leidde tot het Latijne gubernare en het afgeleide gubernantia. Het Franse gouvernance werd in de 13de eeuw voor het eerst gebruikt als equivalent van het huidige 'gouvernement "kunst of wijze van besturen". Het Griekse κυβερναν is ook terug te vinden in het prefix 'cyber', zoals in cybernetica "het besturen van systemen".


shampoing

Se faire un shampoing.

Une bouteille de shampoing.


mers

meervoud van het zelfstandig naamwoord mer


halieutique

[bijv. naamw.] Via het Latijnse halieuticus ontleend aan het Oudgriekse ἁλιευτικός ("tot het vissen dienend"), zelf een afleiding van ἁλιεύω ("vissen, visser zijn") en vandaar van ἅλς ("zout, zee").

[zelfst. naamw.; v] Via het Latijnse halieutica ontleend aan het Oudgriekse "ἡ ἁλιευτικὴ [τέχνη]" ("het vissersbedrijf").

[zelfst. naamw.; m mv] Via het Latijnse Halieutica ontleend aan het Oudgriekse "τὰ Ἁλιευτικά" ("de Halieutica").

; het geheel van wetenschappen die zich bezighouden met de ontginning van visgronden.

; literair werk (meestal uit de oudheid) over de kunst van het vissen.

Les Halieutiques d'Oppien.


variable

Afgeleid van varier met het achtervoegsel -able


capital

van Latijn capitalis "op het hoofd betrekking hebbend, hoofd-"

capi·tal (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)


borne

Uit het Oudfrans bontie, bodne, ontleend aan de Volkslatijnse vormen bodǐna, botǐna“grens(paal)” (van Gallische oorsprong).

een openbare computerterminal (voor het opnemen van geld, bestellen van kaartjes of afhalen van bestellingen e.d.)

J'ai roulé cent bornes.


ouragan

Ontleend aan het Spaanse huracán, een leenwoord uit het Taino.

Vers la fin du repas l’ouragan acquit une violence telle que le tumulte des éléments conjurés couvrit le bruit des conversations.

Tegen het einde van de maaltijd bereikte de orkaan zo'n geweldige kracht dat het rumoer van de samenzwerende elementen het geluid van de gesprekken overstemde.


nem

Uit Vietnamees nem rán “gefrituurde varkensgehakt”, “loempia”.


kidnappeur

Ontleend aan het Engelse kidnapper en verfranst met het achtervoegsel -eur.


kidnappeurs

meervoud van het zelfstandig naamwoord kidnappeur


oseraie

Afgeleid van osier met het achtervoegsel -aie.

Lorsqu'on veut qu'une oseraie profite, il faut nécessairement l'enfermer dans une clôture ; autrement les bestiaux y feront beaucoup de dégâts.

Als je wil dat een bos teenwilgen welig tiert, dan moet je het noodzakelijkerwijs omringen met een omheining; anders zal het ongedierte er veel schade aanrichten.


rites

meervoud van het zelfstandig naamwoord rite


abattoirs

meervoud van het zelfstandig naamwoord abattoir


dossiers

meervoud van het zelfstandig naamwoord dossier


managers

meervoud van het zelfstandig naamwoord manager


absences

meervoud van het zelfstandig naamwoord absence


annonces

meervoud van het zelfstandig naamwoord annonce


affaires

meervoud van het zelfstandig naamwoord affaire


jus

Ontwikkeld uit Oudfrans jus, jous, uit Latijn ius, (genitief) iuris "saus, jus", "soep"

J'vais me faire un bon jus.

Mon beauf a mis le jus dans mon appart.

Mijn zwager heeft de stroom aangesloten in mijn flat.

Putain, il n'y a plus de jus dans mon portable!

Verdomme, de batterij van mijn mobiel is op!


chapel

Historisch-technische term direct ontleend aan Oudfrans chapel.


mazout

van Russisch мазу́т [mazut] "petroleumrest", misschien via een Turkse taal van Arabisch مَهْزُولَات [mahzūlāt] "afval"


volaille

On est sujet aux contrôles répétés de la volaille.

We worden regelmatig gecontroleerd door de smerissen.


humidité

Craindre l'humidité.


prix

Le prix de cet objet est de 50 euros.

Félicitations, vous avez gagné un prix.

Gefeliciteerd, u hebt een prijs gewonnen.


pâtissier

Afgeleid van pâtir met het achtervoegsel -ier.


copernicium

eponiem: Vernoemd naar de beroemde wetenschapper Nicolaas Copernicus, zoals voorgesteld door de ontdekkers uit Darmstadt. Tot 19 februari 2010 droeg het element de tijdelijke naam ununbium.


chêne

Oudfrans chasne, uit Volkslatijn casnus, ontleend aan Gallisch *cassanos ‘verdraaid, knoestig’, afleiding van *cassos ‘krullig’; vgl. Iers cas ‘kronkelend; krullig’. Evenals Gascons casse ‘eik’ en Asturisch caxigu ‘eik’.


chênaie

Middelfrans chesnoie (1240), uit Oudfrans casnoit (1079), afleiding von chasne ‘eik’ + met het achtervoegsel -oit.


chêneau

Ouder chesneau. Afgeleid van chêne met het achtervoegsel -eau.

Des cotrets de chêneau.


chéneau

Regionale vorm van chenal, gecontamineerd door chêne.


chêne vert

Letterlijk "groene eik". Zo genoemd omdat de steeneik groenblijvend is.


lois

meervoud van het zelfstandig naamwoord loi


chapeau

Ontwikkeld uit Oudfrans chapel "een haardracht, kapsel", uit Middeleeuws Latijn capellus, cappellus "hoofdbedekking"

de rang, waardigheid belichaamd door het hoofddeksel

kop, lead, introductieregel of -alinea, bovenaan een hoofdtekst

die de aandacht van de lezer moet trekken

Si tu veux faire l'amour, n’oublie pas de mettre un chapeau.

Als je wil vrijen, vergeet dan niet een condoom te gebruiken.


vélo

J'aime bien faire du vélo.


pages

meervoud van het zelfstandig naamwoord page


photos

meervoud van het zelfstandig naamwoord photo


contributions

meervoud van het zelfstandig naamwoord contribution


minutes

meervoud van het zelfstandig naamwoord minute


détartrage

Afgeleid van détartrer met het achtervoegsel -age.


asymptote

Ontleend aan het Neolatijnse asymptotus, van het Oudgriekse ἀσύμπτωτος ("die niet kan samenvallen").

Les asymptotes de l'hyperbole.


drache

Quelle drache! Mets ton manteau pour sortir.

Wat een stortbui! Doe je jas aan als je naar buiten gaat.


legs

Gelatiniseerde vorm van de oudere, oorspronkelijk Oudfranse vorm lais (afgeleid van het werkwoord laisser "laten, achterlaten"). Deze juridische term werd vervolgens in verband gebracht met het Latijnse synoniem legatum "dat wat nagelaten wordt, legaat".


capote

[1] Uit het Italiaans cappotto "een type mantel".

een type overjas, mantel met kap voor soldaten

Si tu pars en Thaïlande, prévois un max de capotes.

Neem zoveel mogelijk condooms mee als je naar Thailand gaat.


motard

Afgeleid van moto met het achtervoegsel -ard.

motorrijder van het leger of de gendarmerie motoragent

Le caricaturiste Plantu a reçu un courrier où Nicolas Sarkozy se plaignait des mouches dessinées au-dessus de sa tête, c'est un motard du ministère de l'Intérieur qui a livré la lettre.

De karikaturist Plantu heeft een brief gekregen waarin Nicolas Sarkozy klaagde over de vliegen die boven zijn hoofd getekend waren, en een motorrijder van het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de brief afgeleverd.

Les "Motards en colère" ont manifesté toute la matinée.

De "Woedende motorrijders" hebben heel de ochtend betoogd.


parvis

In het Oudfrans pareïs, parevis, parvis ("paradijs"), van het Kerklatijnse paradisus. Ca. 1200 parevis "kerkplein"; ca. 1223 parvis "voorhof van de tempel in Jeruzalem"; hernomen in de etymologische zin van "paradijs" in célestes parvis (Delille, Paradis perdu, 1804, t.1, p.211). De betekenis "kerkplein" voor het Griekse παράδεισος ("omheinde tuin, paradijs") is ontstaan in Zuid-Italië. De Oudgriekse letter δ werd al vroeg uitgesproken als een dentale spirant, die men in het Romaanse taalgebied benaderde met een v.

Le parvis de Dame.

voorhof, voorportaal (van de tempel in Jeruzalem)

Le parvis des gentils.

Le parvis d'Israël.

Le parvis des prêtres.

Avant l'édification du temple, il y avait aussi un parvis autour du tabernacle.

Voor de bouw van de tempel was er ook een voorhof rond het tabernakel.

Les sacrés parvis.

Les célestes parvis.


bureautique

Samentrekking van bureau en automatique.


logiciel

(neologisme) samentrekking van logique ("logica") en matériel ("hardware"). Dit woord is in 1974 gekozen door de Franse overheid ter vervanging van het anglicisme software. Naar dit voorbeeld zijn bijv. ludiciel “videospel”, “spel-software”, educiel “educatief software“ gevormd met het achtervoegsel -iel.

C'est un logiciel très facile d'utilisation.

Dat is een heel gemakkelijk programma om te gebruiken.

Le logiciel est un secteur en crise en Europe.

De informatica is een sector in crisis in Europa.


pelle

Ce petit couple se roule des pelles sur la banquette.

Dat stelletje zit te tongzoenen op de bank.


sale

Nous, on préfère laver le sale en famille.

Wij hangen de vuile was liever niet buiten.


came

T’as encore pensé à mon pognon? – Fais voir la came d'abord!

Heb je nog aan mijn poen gedacht? – Laat eerst de handel maar eens zien!


SPF

FOD; de afkorting van Service Public Fédéral, de benaming voor de hervormde federale ministeries in België.


opinion

opi·nion (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)


pessimisme

Van Latijn pessimus met het achtervoegsel -isme.