tailandès

Thai of Thais (de officiële taal van Thailand)


i

Hi ha moltes colomes i teuladins.


dimecres

Samentrekking van het Latijnse dies Mercurii (dag van Mercurius, dus woensdag).


en

En mengen molt.

Quants gats teniu? — En tenim tres.

Hoeveel katten hebben jullie? — We hebben er drie (van).


dimarts

Samentrekking van het Latijnse dies Martis (dag van Mars, dus dinsdag).


dijous

Samentrekking van het Latijnse dies Iovis (dag van Iuppiter, dus donderdag).


dissabte

Samentrekking van het christelijk-Latijnse dies Sabbati (sabbat-dag, dus zaterdag).


diumenge

Samentrekking van het christelijk-Latijnse dies Dominica (Dag des Heren, dus zondag).


dilluns

Samentrekking van het Latijnse dies Lunae (maandag).


bon dia

goedemorgen, goedendag; groet die in de morgen gebruikt wordt.


el

hem, het (lijdend voorwerp, vóór het werkwoord)


haver

No, no ho ha fet.


els

lijdend en meewerkend voorwerp, vóór het werkwoord


les

hen, ze (lijdend voorwerp, vóór het werkwoord)


la

haar, het (lijdend voorwerp, vóór het werkwoord)


l'

Vorm van el, gebruikt als het volgende woord begint met een klinker of h.

Vorm van la, gebruikt als het volgende woord begint met een klinker of h (maar niet (h)i- of (h)u-).


'n

Vorm van -ne, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


fer

El primer marit li va fer dos fills.

Haar eerste echtgenoot gaf haar twee zonen.

Fa fred!


's

Vorm van -se, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker


cultura

Com que l'home és ensems productor, transmissor i receptor de la cultura, la seua llengua reflecteix tant la cultura i la personalitat de l'individu com la de la seua comunitat.


tren

Ontleend aan het Franse train of het Spaanse tren


tren

eerste persoon enkelvoud van de indicatief presens van het werkwoord trenar


sí

Encara no has fet els deures? — Sí els has fet!

Heb je je huiswerk nog niet gedaan? — Ik heb het wel gedaan!


on

Saps on viu?


saber

erfwoord Ontwikkeld uit Latijn sapere “wijs zijn, weten”, “smaken”, “gewaarworden”.


perquè

No ho pot fer perquè no té temps.

Je kan het niet doen omdat je geen tijd hebt.


família

L'home forma part d'una família, d'un país i d'una època.


estrella

ster; een hemellichaam, een gasbol die licht uitzendt door kernfusie.


marit

echtgenoot ; een mannelijke huwelijkspartner.


que

die, dat (voorafgegaan door een ander voornaamwoord)

Jo veig el que tu no veus!


que

Penso que és veritat.

Sóc més alt que tu.


ADN

Een afkorting van àcid desoxiribonucleic, naar het voorbeeld van het Engelse DNA.


hi

Hi mengen molt.

No hi ha menjar.

No hi vagis, és un lloc perillós!

Ga er niet heen, het is een gevaarlijke plek!

Hi estic d'accord.

És un bon teclat? Sí, hi puc escriure fàcilment.

Is dat een goed toetsenbord? Ja, ik kan er makkelijk mee typen.


divendres

Samentrekking van het Latijnse dies Veneris (dag van Venus, dus vrijdag).


anar

Afkomstig van de Latijnse werkwoorden ambitare en vadere

On vas?


vida

En ma vida no he vist res d'igual!

Ik heb nog nooit zoiets gezien in mijn leven!


ho

het (lijdend voorwerp, vóór het werkwoord)


pingüí

pinguïn, zeevogel uit de orde Sphenisciformes


casa

Ell té dues cases.


't

Vorm van -te, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


estar

Estic cansada.


què

Què vas dir?


com

Afkomstig van het vulgair Latijnse quomo.

Com estàs?


com

Ell borda com un gos.


quan

Quan tornes a casa?


fugi

eerste persoon enkelvoud subjunctief presens van fugir.

derde persoon enkelvoud subjunctief presens van fugir.

derde persoon enkelvoud imperatief presens van fugir.


abandonar

verlaten, achterlaten, in de steek laten


oncle

Van het Latijnse avunculus (oom van moederskant)


alimentar

voorzien van voeding (elektriciteit enz.)


per què

Per què m'has enganyat?


gratacel

Imperatieve samenstelling van gratar (krabben) en cel (hemel). Dit is een leenvertaling van het Engelse skyscraper.


cada

Van het vulgair Latijnse cata, een ontlening aan het Oudgriekse voorzetsel κατά (o.m. "per").


lleis

meervoud van het zelfstandig naamwoord llei


teclat

Afgeleid van tecla (toets) met het achtervoegsel -at, naar het voorbeeld van het Spaanse teclado.


fitxer

Ontleend aan het Franse fichier of het Spaanse fichero en aangepast met het achtervoegsel -er.


transferir

overbrengen, overmaken, overzetten, transporteren


agradar

M'agrada molt.

het bevalt me goed, ik vind het erg leuk


asímptota

Ontleend aan het Neolatijnse asymptotus, van het Oudgriekse ἀσύμπτωτος ("die niet kan samenvallen").


construir

bouwen, maken, in elkaar zetten, aanleggen


soler

plegen te, gewoon zijn te, gewend zijn te


tothom

Samenstelling van tot ("elke") en hom(e) ("mens").


sense fil

Een woordgroep, bestaande uit sense ("zonder") en fil ("draad").


controlar

beheersen, besturen, onder controle hebben


preferir

verkiezen (boven), de voorkeur geven aan, prefereren


filosofia

Ontleend aan het Oudgriekse φιλοσοφία, eventueel via het Latijnse philosophia.


televisions

meervoud van het zelfstandig naamwoord televisió


alarmar

alarmeren, verontrusten, schrik aanjagen


acreditar

accrediteren, een goede naam geven, vertrouwen inboezemen


contravenir

overtreden, schenden, in strijd zijn met


caure

No hi caus?


abats

meervoud van het zelfstandig naamwoord abat


contemplar

contempleren, nadenken (over), bespiegelen


però

Érem pobres però feliços.


tenir

Té les mans grans.


'm

Vorm van -me, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


època

De mens maakt deel uit van een familie, een land en een tijdperk.


vincle

El vincle entre l'home i la terra no és una relació de causa a efecte sinó d'estímul i reacció.


civilització

La civilització no avança fins que l'home posa arrels en la terra cultivada.


errant

L'home primitiu és un animal errant (“Ubi bene, ibi patria”).


plaure

Ens plaurà o no la manera de ser del poble a que pertanyem, però és el nostre.


envaniment

L'envaniment patriòtic no és ni elegant ni intel·ligent, ans és l'actitud que més dificulta qualsevol millorament.


patriòtic

L'envaniment patriòtic no és ni elegant ni intel·ligent, ans és l'actitud que més dificulta qualsevol millorament..

Het patriottisch vooroordeel is noch elegant noch intelligent, maar het is de houding waar het moeilijkst enige verbetering in aan te brengen is.


personalitat

La personalitat d'un poble i un país, la defineix la conjunció de factors geogràfics, històrics, econòmics i culturals.


particularisme

L'expressió més sensible del particularisme d'una col·lectivitat, de la seua personalitat diferenciada, és la llengua pròpia.


aglomerar

samenrapen, verzamelen, bij elkaar zoeken


provenir

afkomstig zijn (van), voortvloeien (uit)


actualitzar

in vervulling laten gaan, werkelijk maken


agonitzar

zieltogen, pijn lijden, in doodstrijd verkeren


anticipar

vervroegen, vroeger laten plaatsvinden, vooruitlopen, anticiperen


atemptar

een misdaad doen (tegen), een aanslag plegen (op)


aturar

tegenhouden, stoppen, beletten te bewegen


autoritzar

toestemming geven voor, toestaan, toelaten


abadesses

meervoud van het zelfstandig naamwoord abadessa


m'

vorm van em, gebruikt als het volgende woord begint met een klinker of h


'l

Vorm van -lo, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


'ns

Vorm van -nos, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


-us

Vorm van -vos, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


'ls

Vorm van -los, gebruikt als het voorgaande woord eindigt met een klinker.


s'

Vorm van es, gebruikt als het volgende woord begint met een klinker of h.


n'

vorm van en, gebruikt als het volgende woord begint met een klinker of h


-nos

Vorm van ens, gebruikt ná het werkwoord.


-los

Vorm van els, gebruikt ná het werkwoord.


-les

Vorm van les, gebruikt ná het werkwoord.


afegir

toevoegen (aan iets), bijvoegen, incorporeren


arraulir-se

zich opkrullen, in elkaar kruipen (bijv. van de kou)


assumir

aannemen, op zich nemen (een positie, verantwoordelijkheid enz.)


conduir

geleiden, geleidend zijn voor (warmte, elektriciteit enz.)


divertir-se

zich vermaken, zich amuseren, plezier hebben


polir

Uit Latijn polire “polijsten”, “gladmaken”.


presidir

voorzitten, voorzitter zijn van, leiden, aanvoeren


redimir

door betaling verlossen van last of verantwoordelijkheid


reduir

terugbrengen in oorspronkelijke staat, herstellen, genezen


reeixir

slagen, lukken, tot een goed einde komen


sortir

uitkomen, uitgegeven worden, bekendgemaakt worden


haver-hi

No hi ha res més per menjar.

Hi havien dues coses que no m'agradaven.

Er waren twee dingen die ik niet leuk vond.


tenir present

in gedachte houden, in het achterhoofd houden


absoldre

vrijspreken, ontlasten (van schuld, verantwoordelijkheid enz.)


aparèixer

uitkomen, te koop aangeboden worden, op de markt komen


atendre

gehoor geven aan, aandacht schenken aan, luisteren naar


atreure

aantrekken (een aantrekkingskracht uitoefenen op)


comparèixer

verschijnen, komen opdagen, aanwezig zijn


complaure

behagen, voldoening geven aan (de verlangens van)


concórrer

samenwerken, samen bijdragen tot iets, samenzweren


decebre

teleurstellen, antwoorden tegen de verwachting in


despendre

investeren, geld of moeite wijden (aan iets)


encórrer

zich blootstellen aan, zich op de hals halen


enfondre

doen zakken, doen vallen, naar beneden doen gaan


reaparèixer

opnieuw verschijnen, weer opduiken, terugkomen


tòrcer

afbuigen, afslaan (een andere richting opgaan)


transcriure

omschrijven (omzetten in een andere vorm van schrijven)


transfondre

overgieten, gieten van het ene naar het andere vat


acabar de

niet kunnen, niet voor elkaar krijgen te


colar-se

zonder toestemming komen opdagen, zich opdringen


comptabilitzar

tellen, bijhouden (een aantal, puntentelling)


distanciar

scheiden, op afstand houden, distantiëren


allotjar

herbergen, huisvesten, onderdak verlenen


esglaiar

beangstigen, verschrikken, aan het schrikken maken


obliquar

afslaan, afdraaien, een richting opgaan door ongeveer 45 graden te draaien


animalitzar

dierlijk maken, een dierlijke vorm geven

terugbrengen in instinctuele of irrationele staat


desautoritzar

deautoriseren, de toestemming ontnemen voor


València

Nosaltres hem nascut a València i som valencians.


valencià

Wij zijn geboren in Valencia en zijn Valencianen.


valencià

La llengua dels valencians és el valencià.

De taal van de Valencianen is het Valenciaans.

Som valencians i el nostre idioma és el valencià; en ell devem parlar i en ell devem escriure.

We zijn Valencianen en onze spraak is het Valenciaans; en wij moeten haar spreken en haar schrijven.


patriotisme

El patriotisme consisteix essencialment a replegar el llegat rebut dels nostres avantpassats, en la continüitat de la tradició cultural, en una fidelitat serena a les formes indígenes que evite ensems les avaluacions excessives i les renúncies covards.

Het patriottisme bestaat voornamelijk uit het zich baseren op de nalatenschap van onze voorouders, het voorzetten van de culturele traditie en een serene trouw aan de inheemse vormen die al te veel beschouwing vermijdt en lafaards verwerpt.


passi

eerste persoon enkelvoud subjunctief presens van passar

derde persoon enkelvoud subjunctief presens van passar

derde persoon enkelvoud imperatief presens van passar


cancellera

La cancellera alemanya, Angela Merkel, va demanar aquest dissabte molta perseverança, almenys durant cinc anys més, als seus socis europeus.

De Duitse kanselier Angela Merkel heeft afgelopen zaterdag haar Europese partners om een grote volharding gevraagd, minstens nog gedurende vijf jaar.


Castella - la Manxa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Castella - la Manxa.ogg


cua de cavall petita

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-cua de cavall petita.ogg


Organització de les Nacions Unides

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Organització de les Nacions Unides.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Consell de Seguretat de les Nacions Unides.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Organització per a la Seguretat i la Cooperació a Europa.ogg

Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa


Tribunal Europeu de Drets Humans

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Tribunal Europeu de Drets Humans.ogg

Europees Hof voor de Rechten van de Mens


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Organització de Cooperació i Desenvolupament Econòmic.ogg

Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling


ciències de la computació

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-ciències de la computació.ogg


ciències de la comunicació

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-ciències de la comunicació.ogg


enginyeria de la construcció

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-enginyeria de la construcció.ogg


Organització Mundial del Comerç

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ca-Organització Mundial del Comerç.ogg


riba

via Oudprovençaals van Latijn ripa "oever, kust"


hipopotomonstrosesquipedaliofòbia

hippopotomonstrosesquippedaliofobie, angst voor lange woorden


digitalitzacions

meervoud van het zelfstandig naamwoord digitalització


localitzar

opsporen, lokaliseren, de plaats vaststellen van


lul·lià

Aquesta idea general fou la concepció de l’univers com a escala de les criatures, idea que potser mai no trobà una afirmació més enèrgica que en la visió cosmològica lul·liana.

Deze algemene idee was de opvatting van het universum als de ladder van de schepselen, een idee die misschien nergens een sterkere bevestiging kreeg dan in de kosmologische visie van Ramon Llull.


diccionaris

meervoud van het zelfstandig naamwoord diccionari