onderspannen

onderspande (past)
onderspannen (past participle)
te onderspannen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen onderspannen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen onderspannen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben onderspannen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben onderspannen (active infinitive perfect present long-form)
onderspannen zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
onderspannen te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
onderspannend (imperfect participle)
onderspanne (subjunctive)
onderspan (indicative imperfect present singular first-person)
onderspant (indicative imperfect present singular second-person)
onderspant (indicative imperfect present singular second-person)
onderspant (indicative imperfect present singular second-person)
onderspant (indicative imperfect present singular third-person)
onderspande (indicative imperfect past singular first-person)
onderspande (indicative imperfect past singular second-person)
onderspande (indicative imperfect past singular second-person)
onderspande (indicative imperfect past singular second-person)
onderspande (indicative imperfect past singular third-person)
onderspanden (indicative imperfect past plural first-person)
onderspanden (indicative imperfect past plural second-person)
onderspanden (indicative imperfect past plural third-person)
zal onderspannen (indicative imperfect future singular first-person)
zult onderspannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal onderspannen (indicative imperfect future singular second-person)
zult onderspannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal onderspannen (indicative imperfect future singular second-person)
zult onderspannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal onderspannen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen onderspannen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen onderspannen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen onderspannen (indicative imperfect future plural third-person)
zou onderspannen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou onderspannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) onderspannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt onderspannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou onderspannen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden onderspannen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden onderspannen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden onderspannen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb onderspannen (perfect present first-person)
hebt onderspannen (perfect present second-person)
hebt onderspannen (perfect present second-person)
heeft onderspannen (perfect present second-person)
hebt onderspannen (perfect present second-person)
heeft onderspannen (perfect present third-person)
hebben onderspannen (perfect present first-person)
hebben onderspannen (perfect present second-person)
hebben onderspannen (perfect present third-person)
had onderspannen (perfect past first-person)
had onderspannen (perfect past second-person)
had onderspannen (perfect past second-person)
hadt onderspannen (perfect past second-person)
had onderspannen (perfect past third-person)
hadden onderspannen (perfect past first-person)
hadden onderspannen (perfect past second-person)
hadden onderspannen (perfect past third-person)
zal onderspannen hebben (perfect future first-person)
zal onderspannen hebben (perfect future second-person)
zult onderspannen hebben (perfect future second-person)
zult onderspannen hebben (perfect future second-person)
zal onderspannen hebben (perfect future second-person)
zult onderspannen hebben (perfect future second-person)
zal onderspannen hebben (perfect future third-person)
zullen onderspannen hebben (perfect future first-person)
zullen onderspannen hebben (perfect future second-person)
zullen onderspannen hebben (perfect future third-person)
zou onderspannen hebben (perfect conditional first-person)
zou onderspannen hebben (perfect conditional second-person)
zou onderspannen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt onderspannen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt onderspannen hebben (perfect conditional second-person)
zou onderspannen hebben (perfect conditional third-person)
zouden onderspannen hebben (perfect conditional first-person)
zouden onderspannen hebben (perfect conditional second-person)
zouden onderspannen hebben (perfect conditional third-person)
er wordt onderspannen (impersonal passive present imperfect)
er is onderspannen (impersonal passive present perfect)
er werd onderspannen (impersonal passive past imperfect)
er was onderspannen (impersonal passive past perfect)
er zal onderspannen worden (impersonal passive future imperfect)
er zal onderspannen zijn (impersonal passive future perfect)
er zou onderspannen worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou onderspannen zijn (impersonal passive conditional perfect)
onderspannen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
onderspannen te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
onderspannen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
onderspannen te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
onderspannen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
onderspannen te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
onderspannen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
onderspannen te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word onderspannen (singular imperfect present first-person)
wordt onderspannen (singular imperfect present second-person)
wordt onderspannen (singular imperfect present second-person)
wordt onderspannen (singular imperfect present second-person)
wordt onderspannen (singular imperfect present plural third-person)
worden onderspannen (singular imperfect present plural first-person)
worden onderspannen (singular imperfect present plural second-person)
worden onderspannen (singular imperfect present third-person)
werd onderspannen (singular imperfect past first-person)
werd onderspannen (singular imperfect past second-person)
werd onderspannen (singular imperfect past second-person)
werdt onderspannen (singular imperfect past second-person)
werd onderspannen (singular imperfect past plural third-person)
werden onderspannen (singular imperfect past plural first-person)
werden onderspannen (singular imperfect past plural second-person)
werden onderspannen (singular imperfect past third-person)
zal onderspannen worden (singular imperfect future first-person)
zult onderspannen worden (singular imperfect future second-person)
zult onderspannen worden (singular imperfect future second-person)
zult onderspannen worden (singular imperfect future second-person)
zal onderspannen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen onderspannen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen onderspannen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen onderspannen worden (singular imperfect future third-person)
zou onderspannen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou onderspannen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou onderspannen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt onderspannen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt onderspannen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou onderspannen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden onderspannen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden onderspannen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden onderspannen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben onderspannen (perfect present first-person)
bent onderspannen (perfect present second-person)
bent onderspannen (perfect present second-person)
is onderspannen (perfect present second-person)
zijt onderspannen (perfect present second-person)
is onderspannen (perfect present third-person)
zijn onderspannen (perfect present first-person)
zijn onderspannen (perfect present second-person)
zijn onderspannen (perfect present third-person)
was onderspannen (perfect past first-person)
was onderspannen (perfect past second-person)
was onderspannen (perfect past second-person)
waart onderspannen (perfect past second-person)
was onderspannen (perfect past third-person)
waren onderspannen (perfect past first-person)
waren onderspannen (perfect past second-person)
waren onderspannen (perfect past third-person)
zal onderspannen zijn (perfect future first-person)
zult onderspannen zijn (perfect future second-person)
zult onderspannen zijn (perfect future second-person)
zult onderspannen zijn (perfect future second-person)
zal onderspannen zijn (perfect future third-person)
zullen onderspannen zijn (perfect future first-person)
zullen onderspannen zijn (perfect future second-person)
zullen onderspannen zijn (perfect future third-person)
zou onderspannen zijn (perfect conditional first-person)
zou onderspannen zijn (perfect conditional second-person)
zou onderspannen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt onderspannen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt onderspannen zijn (perfect conditional second-person)
zou onderspannen zijn (perfect conditional third-person)
zouden onderspannen zijn (perfect conditional first-person)
zouden onderspannen zijn (perfect conditional second-person)
zouden onderspannen zijn (perfect conditional third-person)


numeriek

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘door getallen uitgedrukt’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van nummer met het achtervoegsel -iek

numerieker (uninflected comparative)
numeriekst (uninflected superlative)
numerieke (inflected positive)
numeriekere (inflected comparative)
numeriekste (inflected superlative)
numerieks (partitive positive)
numeriekers (partitive comparative)

methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules

Voor een derdegraads of vierdegraads vergelijking bestaat er een analytische oplossing van Ferrari, maar die is al zo bewerkelijk, dat men doorgaans de numerieke oplossing verkiest om puur praktische redenen. Dat betekent dat men door een iteratie een steeds betere benadering vindt. Voor een vijfdegraads of hogere vergelijking bestaat er geen analytische oplossing en moet men noodgedwongen naar een numerieke oplossing grijpen.


quadrato

tre al quadrato fa nove


repetent

steeds terugkerende decimaal of decimalen bij een repeterende breuk

Barbé noemde maandagavond Terneuzense werklozen 'weinig gemotiveerd' om een baan te zoeken. Toen Piscaer daarop reageerde noemde Barbé hem 'nul komma nul repetent'.Barbé heeft gisteren de manier waarop hij zich uitdrukte over langdurig werklozen 'ongelukkig' genoemd. Hij blijft echter achter de inhoud van zijn opmerking staan.

In de bespreking van het boek 'The Mystery of Numbers' in het boekenbijvoegsel van 28 augustus beweert Dirk van Delft dat 'in de Mahabharata veelvouden van 33 verbonden (worden) met goden, tot 33.333 aan toe'. Nu is 33.333: 33 gelijk aan 1010.09 repetent. Als dit zou voldoen aan de definitie van veelvoud, dan is elk getal een veelvoud van elk ander getal dat kleiner is.


線

平行線


driehoeksmeting

samenstelling van driehoek zn en meting zn met het invoegsel -s-

meetmethode die gebruikmaakt van het feit dat een driehoek volledig bepaald is als één zijde (de basis) en de aanliggende hoeken bekend zijn

De jongeren stellen veel vragen en willen alles weten over „de magische driehoek”: de driehoeksmeting waarmee de spiegels automatisch ‘weten’ onder welke hoek ze de zonnestralen het meest effectief kunnen opvangen om naar de boilers te weerspiegelen. Heel langzaam bewegen de duo’s van spiegels. Onzichtbaar volgen ze de zon, altijd met een oog op de toren die het licht ontvangt.


reciproque

reziprok

een dimensie bezittend die de omgekeerde is van een andere dimensie

reciproquer (uninflected comparative)
reciproquest (uninflected superlative)
reciproquere (inflected comparative)
reciproqueste (inflected superlative)
reciproques (partitive positive)
reciproquers (partitive comparative)

Bij diffractie wordt een deel van de reciproque ruimte zichtbaar gemaakt.

Als dimensie is de tijd direct en de frequentie reciproque.


wortelteken

√ een teken dat aangeeft dat men van het volgende getal de wortel moet trekken

Het verhaal heeft de frisheid van een sprookje, en elk beeld krijgt de ruimte. Zo is bijna de enige uiterlijke beschrijving van het zoontje dat zijn hoofd de vorm heeft van een wortelteken. En wat is een weduwe in sprookjesland? Een schaduw. Het illustreert Ogawa's vertelkunst dat de weduwe daadwerkelijk het beeld van een schaduw achterlaat.

Te veel gedoe? Schrijf dan gewoon deze ‘wiskundeformule’ op een schoolbord: 128(wortelteken)e980. (Let op: de e in formules is altijd half zo hoog als de cijfers). Veeg de bovenste helft van de formule weg. Zie je wat er staat?


huwelijksprobleem

samenstelling van huwelijk zn en probleem zn met het invoegsel -s-

een beroemd vraagstuk uit de theorie van het optimaal stoppen


zusammenziehen

Samenstelling van de Duitse woorden zusammen en ziehen met het voorvoegsel zu-.


bissectrice

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘lijn die een hoek middendoor deelt’ voor het eerst aangetroffen in 1914


vijftienhoek

samenstelling van vijftien ht en hoek zn

vijftienhoeken (plural)
vijftienhoekje (diminutive singular)
vijftienhoekjes (diminutive plural)

Van de vier sinds de Oudheid bekende regelmatige veelhoeken, de drie-, vier-, vijf- en vijftienhoek, en van de veelhoeken die er uit ontstaan door herhaalde verdubbeling van het aantal zijden, geeft hij de zijden in 32 decimalen nauwkeurig, als men de straal van de omgeschreven cirkel als eenheid neemt.


carré

Via quarré/carrez van het Latijnse quadratus.


cesta

Afgeleid van het Proto-Slavische *cěsta.

pad; een continue afbeelding van eeneenheidsinterval door een topologische ruimte


achtvoud

afleiding van zes met het achtervoegsel -voud

in achtvoud

[1] in de vorm van acht identieke exemplaren, dat wil zeggen: met zeven kopieën erbij

natuurlijk getal dat deelbaar is door acht


nulliteit

afleiding van nul met het achtervoegsel -iteit

de dimensie van de kern van die lineaire afbeelding of matrix


elevatie

Naamwoord van handeling van eleveren met het achtervoegsel -atie

hoek van een lijn met haar horizontale projectie


elevatiehoek

samenstelling van elevatie zn en hoek zn

hoek van een lijn met haar horizontale projectie dus elevatie


twintighoek

twintighoeken (plural)
twintighoekje (diminutive singular)
twintighoekjes (diminutive plural)


zestienhoek

zestienhoeken (plural)
zestienhoekje (diminutive singular)
zestienhoekjes (diminutive plural)


dertienhoek

dertienhoeken (plural)
dertienhoekje (diminutive singular)
dertienhoekjes (diminutive plural)


vierentwintighoek

vierentwintighoeken (plural)
vierentwintighoekje (diminutive singular)
vierentwintighoekjes (diminutive plural)

meetkundige figuur met vierentwintig hoeken


gogol

[1] verbastering van mongolien zn "mongool"


negenvoud

afgeleid van negen met het achtervoegsel -voud

De leeftijd van de moeder bij geboorte van het kind is altijd een negenvoud, omdat ab – ba is 10a + b – (10b + a) is 9(a – b) met a en b nog steeds gehele getallen onder de tien.


googolplex

ˈɣoɣɔlˌplɛks

getal van 10 tot de macht googol, in theorie weer te geven als een 1 met 10 tot de macht 100 nullen

Rest ons nog een opmerking over de alinea in de inleiding die gewijd is aan de grootheid van de getallen. Daar wordt googolplex het grootste getal genoemd dat een naam heeft. Het „monster" googolplex is - voor iemand die zich nog iets van machtsverheffen herinnert - 10 tot de macht 10 tot de macht 100. Ofwel: 1 met daarachter l0¹⁰⁰ nullen.


googolplex

afgeleid van googol met het achtervoegsel -plex.
Het woord is in 1920 bedacht door de toen 9 jaar oude Milton Sirrota. Zijn oom was de Amerikaanse wiskundig E. Kasner . Die publiceerde in 1940 met zijn collega J.R. Newman het boek Mathematics and the Imagination, waarin dit woord zijn huidige betekenis kreeg.

De naam van het hoofdkantoor van Google, Googleplex, is door dit woord geïnspireerd.


kwadratuur

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘berekenen van kromme figuur in vierkante eenheden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1585

het berekenen van de oppervlakte van een figuur met behulp van (oneindig klein wordende) vierkantjes, integraalrekening


diskrétně

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord diskrétní met het achtervoegsel -ě

discreet; los van elkaar staand, niet aaneensluitend


бесконечность

afgeleid van бесконе́чный bn "oneindig" met het achtervoegsel -ость

ru-бесконечность.ogg

бес·ко·не́ч·ность


veertienhoek

samenstelling van veertien ht en hoek zn

veertienhoeken (plural)
veertienhoekje (diminutive singular)
veertienhoekjes (diminutive plural)

meetkundige figuur met veertien zijden en veertien hoekpunten


sigma

teken in een formule dat aangeeft dat het om een optelling gaat


rombus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘scheve vierhoek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1658


negentienhoek

samenstelling van negentien ht en hoek zn

Construeer de ingeschreven regelmatige negentienhoek van cirkel 1, met de punt omhoog.


achttienhoek

samenstelling van achttien ht en hoek zn

De vijfhoek hoort bij de veelhoeken. Hij is familie van de driehoek, de vierhoek of bijvoorbeeld de achttienhoek.


Unendlichkeit

afgeleid van unendlich bn met het achtervoegsel -keit

Unendlichkeite (nominative singular)
Unendlichkeiten (nominative plural)
Unendlichkeite (genitive singular)
Unendlichkeiten (genitive plural)
Unendlichkeite (dative singular)
Unendlichkeiten (dative plural)
Unendlichkeite (accusative singular)
Unendlichkeiten (accusative plural)


pentaëder

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘prisma met gelijkzijdige driehoeken als eindvlak, vijfvlak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

afgeleid van het Griekse hedra met het voorvoegsel penta-

pentaëders (plural)
pentaëdertje (diminutive singular)
pentaëdertjes (diminutive plural)

Bij een pentaëder komen steeds vijf ribben tezamen in een punt.


decilione

gevormd uit Latijn decimus rt "tiende" naar analogie van milione zn


deciliardo

gevormd uit Latijn decimus rt "tiende" naar analogie van miliardo zn


sestilione

gevormd met Italiaans sesto rt "zesde" naar analogie van milione zn


settilione

gevormd met Italiaans sette rt "zeven" naar analogie van milione zn


ottilione

gevormd met Italiaans otto ht "acht" naar analogie van milione zn


novilione

gevormd met Italiaans nove ht "negen" naar analogie van milione zn


undecilione

gevormd met Latijn undecim ht "elf" naar analogie van milione zn


sestiliardo

gevormd uit Italiaans sesto rt "zesde" naar analogie van miliardo zn


settiliardo

gevormd uit Italiaans sette ht "zeven" naar analogie van miliardo zn


ottiliardo

gevormd uit Italiaans otto ht "acht" naar analogie van miliardo zn


noviliardo

gevormd uit Italiaans nove ht "negen" naar analogie van miliardo zn


undeciliardo

gevormd uit Latijn undecim ht "elf" naar analogie van miliardo zn


sedeciliardo

gevormd uit Latijn sedecim ht "zestien" naar analogie van miliardo zn


quinquagintiliardo

gevormd uit Latijn quinquaginta ht "vijftig" naar analogie van miliardo zn


quingentiliardo

gevormd uit Latijn quingenti ht "vijfhonderd" naar analogie van miliardo zn


kwadraatwortel

samenstelling van kwadraat zn en wortel zn

dat getal dat met zichzelf vermenigvuldigd een gegeven getal oplevert

De kwadraatwortel van 121 is elf.


hoofdbewerking

samenstelling van hoofd zn en bewerking zn

verandering die je aanbrengt als een van de belangrijkste onderdelen van een grotere verandering

simpele verandering die als een bouwsteen wordt gezien voor meer ingewikkelde berekeningen

Het begint ermee dat het betoog uiteengerafeld moet worden in een voorlopig nog ongeordende reeks betoogstappen. Daarna brengt de eerste hoofdbewerking uit het model de criticus van de ongeordende naar een geordende verzameling betoogstappen. De tweede hoofdbewerking leidt tot een beoordeling van alle afzonderlijke betoogstappen; de derde hoofdbewerking tenslotte eindigt in een geheel uitgeformuleerde kritiek.

Nadat het principe van het voorstellen van getallen door middel van penningen is uitgelegd, volgen de hoofdbewerkingen. Meestal zijn dat optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen.


vigintilione

gevormd met Latijn viginti ht "twintig" naar analogie van milione zn


duodecilione

gevormd met Latijn duodecim ht "twaalf" naar analogie van milione zn


euclidisch

eponiem, afgeleid met met het achtervoegsel -isch van Euclides , de Latijnse naam van een Griekse wiskundige uit de 3e eeuw v.C.

meetkunde op basis van 5 klassieke axioma's, geschikt voor ruimtes die niet gekromd zijn

Euclidische meetkunde is de meetkunde zoals beschreven door Euclides.


niet-euclidisch

die niet gebaseerd is op de leer van Euclides


evolute

de meetkundige plaats (verzameling) van alle plaatselijke krommingsmiddelpunten van die kromme


obsah

oppervlakte; uitgebreidheid, grootte in m²


obsah

Obsah trojúhelníku ABC je roven 10 cm².

Het oppervlak van de driehoek ABC is 10 cm².

volume, inhoud; het product van lengte, breedte en hoogte

Poslední model má čtyřválcový motor o obsahu 1200 cm³.

Het laatste model heeft een viercilindermotor met een inhoud van 1200 cm³.


konstrukce

Afgeleid van het werkwoord konstruovat met het achtervoegsel -kce

constructie; een figuur vervaardigen met behulp van niet meer dan een rechte liniaal, een passer en schrijfgerei


wiskundestudent

wiskundestudenten (plural)
wiskundestudentje (diminutive singular)
wiskundestudentjes (diminutive plural)


parametr

parameter; kenmerkende grootheid in een wiskundige of natuurkundige functie

Jako parametr pro výpočet ceny za skladování navrhujeme hmotnost zboží.

Als parameter voor de prijsberekening van het opslag stellen wij het gewicht van de waren voor.


základ

Číslo deset je základem dekadických logaritmů a desítkové soustavy.

Het getal tien is de basis van Briggse logaritmen en het tientalligstelsel.


prostor

Afgeleid van het Proto-Slavische *prostorъ

ruimte; een verzameling die voorzien is van een structuur


mikrometr

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord metr met het voorvoegsel mikro-

micrometer; een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter


hodnota

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord hodný met het achtervoegsel -ota

waarde, resultaat; een waarde verkregen uit een berekening

Ludolfovo číslo má hodnotu přibližně 3,14159.

Het getal van Ludolph (π) heeft een waarde van ongeveer 3,14159.


kombinace

Afgeleid van het werkwoord kombinovat met het achtervoegsel -ace


řada

reeks; een opeenvolgende rij van getallen


infinitesimaalrekening

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘differentiaal- en integraalrekening’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

samenstelling van infinitesimaal bn en rekening zn


infinitesimaal

afgeleid van het Franse infinitésimal (met het achtervoegsel -aal)

oneindig klein getal, maar groter dan nul


pravděpodobnost

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord pravděpodobný met het achtervoegsel -ost

waarschijnlijkheid, kans; het statistische deel van het aantal succesvolle pogingen

kansrekening; een wiskundig vakgebied dat gewijd is aan de studie van kansen


rovnice

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord rovný met het achtervoegsel -ice

vergelijking; een uitdrukking die twee grootheden aan elkaar gelijk stelt


součin

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord čin met het voorvoegsel sou-

Obsah obdélníku spočítáme jako součin délek dvou přilehlých stran.

Het oppervlak van de rechthoek berekenen we als het product van de lengten van twee aangrenzende zijden.


vigesimaal

naar het voorbeeld van decimaal gevormd uit Latijn vigesimus "twintigste", vergelijk Engels en Frans

vigesimal

in een getalstelsel dat werkt met veelvouden van twintig

vigesimale (inflected positive)
vigesimaals (partitive positive)

volgens een getalstelsel dat werkt met veelvouden van twintig

De arithmetica van deze Maya's is in hoofdzaak ontcijferd door de studie van hun gebeeldhouwde reliëfs en van sommige codices en Spaanse kronieken. (…) Het systeem was vigesimaal, dus gebaseerd op 20 als eenheid. We vinden hier stippen voor getallen van 1 tot 4, horizontale streepjes voor de vijven tot 15, en voor grotere getallen een positiestelsel waarin machten van 20 worden voorgesteld door hetzelfde symbool als 20.


poloměr

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord míra met het voorvoegsel polo-

straal, radius; een rechte lijn vanaf het middelpunt naar een punt op een boloppervlak of cirkelomtrek


křivost

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord křivý met het achtervoegsel -ost


kužel

kegel; een meetkundig lichaam met een cirkel als grondvlak en uitlopend in een punt

Nejprve se musí vyhnout překážce na kluzné fólii, projet slalom a nakonec přesně zacouvat mezi kužely.

Eerst moet hij het obstakel op de glijfolie ontwijken, door de slalom rijden en tenslotte precies tussen de kegels achteruit rijden.


vrchol

hoek; een punt waar twee benen samenkomen


vrchol

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord vrch met het achtervoegsel -ol

Vrcholy trojúhelníka mohou tvořit každé tři body, které neleží na jedné přímce.

De hoeken van de driehoek kunnen gevormd worden door drie willekeurige punten die niet op één lijn liggen.


plocha

oppervlak; de begrenzing van een vast lichaam in de gewone driedimensionale euclidische ruimte


plocha

Plocha trojúhelníka ABC je deset centimetrů čtverečních.

Het oppervlak van de driehoek ABC is 10 vierkante centimeter.


počet

Cauchy definoval základy integrálního počtu jako limitu určitého typu součtu.

Cauchy heeft de be beginselen van de integraalrekening gedefinieerd als een limiet van een bepaalde type som.


dekonvoluce

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord konvoluce met het voorvoegsel de-


okolí

omgeving; een van de basisconcepten voor een topologische ruimte


rozdíl

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord díl met het voorvoegsel roz-

verschil; resultaat van een mathematische aftrekking

Rozdíl po odečtení 2 od 10 je 8.

Het verschil na het aftrekken van 2 van 10 is 8.


gnomon

misschien via Frans, maar vermoedelijk direct van Latijn (Erasmus gebruikt het in meerdere Latijnse teksten), dat weer teruggaat op Oudgrieks γνώμων (gnómoon) "wijzer, zonnewijzer" in de betekenis "zonnewijzer" aangetroffen vanaf 1655 (zie vindplaats hieronder)

oneven getal dat het verschil is tussen twee opeenvolgende kwadraten

De berekening is karakteristiek voor de geometrische algebra (…): het verschil van twee kwadraten (meetkundig voorgesteld als vierkanten) geeft altijd een gnomon, (…) en zo’n gnomon kan door verplaatsing van een van de beide samenstellende rechthoeken getransformeerd worden tot een rechthoek met dezelfde oppervlakte, hetgeen neerkomt op de meetkundige vertaling van de identiteit: a² − b² = (a − b) · (a + b).


funkce

functie; definieert de afhankelijkheid van één element (de functiewaarde) van één of meer anderen

Ve škole jsme se dnes bavili o goniometrických funkcích.

Op school hadden we het vandaag over goniometrische functies.


triangulatie

uit het Latijn (met het voorvoegsel tri-)

Naamwoord van handeling van trianguleren met het achtervoegsel -atie

triangulation

meetmethode die gebruikmaakt van het feit dat een driehoek volledig bepaald is als...

meetmethode die gebruikmaakt van het feit dat een driehoek volledig bepaald is als één zijde (de basis) en de aanliggende hoeken bekend zijn

In winkelcentra bijvoorbeeld is het ook mogelijk dat de aanbieder via WPS (Wifi Positioning System, zoals triangulatie met diverse access points op basis van de wifi-signaalsterktes) je route doorheen de winkel(s) volgt. 'Gratis' met aanhalingstekens dus.

Weblink bron “Zo ga je veilig online op een openbaar wifi-netwerk” (11 mrt. 2016), De Telegraaf

Aan apps die je telefoon kunnen opsporen op basis van z’n gps-coördinaten en positie ten opzichte van bepaalde zendmasten (triangulatie) is geen gebrek.

Weblink bron
Michel van der Ven
 “Gsm kwijt en beltoon uit? Zo laat je ’m rinkelen” (08/08/2012), De Standaard


násobek

veelvoud; getal dat een geheel aantal malen (groter dan één) een zeker grondtal bevat

Čísla 14, 28 a 56 jsou násobky sedmi.

De getallen 14, 28 en 56 zijn veelvouden van zeven.


vlnová funkce

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord vlnový en het zelfstandige naamwoord funkce


vlastní funkce

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord vlastní en het zelfstandige naamwoord funkce

eigenfunctie; een functie die met een vaste waarde , de z.g. eigenwaarde op zichzelf wordt afgebeeld


vzorec

formule; beschrijving van een wiskundige regel of vergelijking in symbolische notatie


vzorec

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord vzor met het achtervoegsel -ec


Diracova funkce

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord Diracův en het zelfstandige naamwoord funkce

diracdelta, deltafunctie, deltastoot, diracimpuls


rozptyl

variantie; de gemiddelde waarde van het kwadraat van de afwijking van de variabele van de verwachte waarde of het gemiddelde


počítač

Afgeleid van het werkwoord počítat met het achtervoegsel -ač


tweeterm

binomial

een uitdrukking, bestaande uit twee eentermen, die gescheiden worden door het optelteken (+) of aftrekteken (-)


řád

Vzdálenost Slunci nejbližší a nejvzdálenější planety sluneční soustavy se pohybuje v řádu desítek astronomických jednotek.

De afstand tussen de Zon en de dichtsbijzijnde en verste planeet van het zonnestelsel ligt in de ordegrootte van tientallen astronomische eenheden.


obvod

omtrek; de lengte van een gesloten kromme


obvod

Obvod čtverce je roven čtyřnásobku délky jeho strany.

De omtrek van een vierkant is gelijk aan vier keer de lengte van de zijde.


souřadnice

coördinaat; een getal dat middels een gekozen assenstelsel en oorsprong aangeeft hoever een gegeven punt in de richting van een van de assen van de oorsprong verwijderd is


matice

matrix; een rechthoekig blok getallen waaraan bepaalde rekenregels toegekend worden

Tento příklad lze vypočítat pomocí matic.

Deze opgave kan uitgerekend worden met behulp van matrices.


gulden regel

vaste verbinding van gulden (bijvoeglijk naamwoord) en regel (zelfstandig naamwoord)

rekenwijze om een waarde af te leiden uit een andere waarde als bekend is als hun verhouding hetzelfde moet zijn als die tussen twee andere waarden

⧖ Den Gulden regel, waar naar men alle deze afwykingen, en de daaruit voortvloeiende taras berekenen kan, tot gemak van den Handelaar, zal ik niet eer opgeeven, dan na dat het geduld van den Lezer zal afgemat zyn met de volkomen doorlezing van deze Verhandeling, waartoe ik al myn vernuft heb aan het gisten gebracht; (…)


operace

Afgeleid van het werkwoord operovat met het achtervoegsel -ace

operatie; bewerking op een object door een operator


venndiagram

een grafische voorstelling van de logische relaties tussen meerdere verzamelingen


cylindr

cilinder; lichaam begrensd door twee gelijke evenwijdige cirkelvlakken en door een gebogen vlak


hyperboloid

hyperboloïde; omwentelingslichaam gegenereerd door een hyperbool


úhel

hoek; een punt waar twee benen of halve rechten samenkomen

Strany pravoúhlého trojúhelníku, které svírají pravý úhel, se nazývají odvěsny.

De zijden van een rechthoekige driehoek, die een rechte hoek maken, worden rechthoekszijden genoemd.


wortelgemiddelde

samenstelling van wortel zn en gemiddelde zn

wortelgemiddelden (plural)
wortelgemiddeldes (plural)

Het wortelgemiddelde met macht p van een rijtje getallen wordt als volgt berekend: verhef alle getallen tot de macht p, bepaal het gemiddelde van deze p-de machten en trek uit dit gemiddelde de p-de-machtswortel. Het veralgemeend gemiddelde kan naast het rekenkundig gemiddelde (p = 1) ook het meetkundig gemiddelde (p = 0), het kwadratisch gemiddelde (p = 2) en het harmonisch gemiddelde (p = -1) beschrijven


míra

maat; de standaardmanier om een lengte, een oppervlakte of een volume, in het algemeen een maat, aan deelverzamelingen van de euclidische ruimte toe te kennen

Lebesgueova míra, která je zobecněním pojmů obsah či objem, se používá při definici Lebesgueova integrálu.

De Lebesguemaat, dat een veralgemenisering is van de begrippen inhoud en oppervlak, wordt gebruikt bij het definiëren van de Lebesgue-integraal.


derivace

Afgeleid van het werkwoord derivovat met het achtervoegsel -ace

afleiding; een serie logisch uit elkaar volgende uitdrukkingen die laten zien hoe een bepaalde formule volgt uit definities en axioma's


spojení

Afgeleid van het werkwoord spojit met het achtervoegsel -ení


gradient

gradiënt; mate van verandering van een grootheid per eenheid van lengte, in de richting waarin die verandering het sterkst is (ofwel ∇f. (nabla inwendig werkend op de vector f))


sinusoïde

afleiding van sinus met het achtervoegsel -oïde

sinusoidal curve

grafiek van de sinusfunctie of cosinusfunctie


kvadrát

vierkant; geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

kwadraat; het resultaat van de vermenigvuldiging van een getal met zichzelf


poměr

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord míra met het voorvoegsel po-

quotiënt; resultaat van de deling van het deeltal door de deler


znaménko

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord znamení met het achtervoegsel -ko


příklad

Koupil si učebnici matematiky a řešil příklady a zadané úkoly.

Hij heeft een wiskundeleerboek gekocht en loste de voorbeelden en gegeven opgaven op.


zbytek

Afgeleid van het werkwoord zbýt met het achtervoegsel -ek

rest; het gedeelte van een geheel getal dat bij geheeltallige deling door een tweede geheel getal overblijft


cirkelsector

cirkelsectoren (plural)
cirkelsectors (plural)

deel van een cirkel, gelegen binnen twee stralen en een cirkelboog


bolsegment

bolsegmenten (plural)
bolsegmentje (diminutive singular)
bolsegmentjes (diminutive plural)

het lichaam dat ontstaat bij het snijden van een bol met twee evenwijdige vlakken: het gedeelte van de bol tussen de twee vlakken is het bolsegment


secans

van Latijn secans onvoltooid deelwoord van secare ww "snijden", dus: "snijdende", in de betekenis "rechte lijn die kromme snijdt" aangetroffen vanaf 1856

Sekante

lijn die een kromme op twee punten snijdt

omgekeerde van de cosinus: bij een scherpe hoek in een rechthoekige driehoek de lengte van de schuine zijde gedeeld door de aanliggende zijde

Aboe-I-Wafa (940-998), die zijn kennis der trigonometrie gebruikte om (sexagesimale) sinustabellen voor intervallen van 15' samen te stellen, met waarden tot in acht decimalen nauwkeurig. Hij werkte ook met tangenten en voerde in studies over zonnewijzers de secans en de cosecans in.


součet

Obrat je součet hodnoty prodaného zboží.

De omzet is de som van de waarde van de verkochte waren.


základna

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord základ met het achtervoegsel -na

basis; de zijde van de driehoek loodrecht liggend ten opzichte van de hoogte

basis; grondvlak of grondlijn van een wiskundige figuur


rovnost

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord rovný met het achtervoegsel -ost

gelijkheid; de overeenkomst tussen grootheden die gelijk aan elkaar zijn


úsečka

lijnstuk; lijn met een gegeven begin- en eindpunt


úsečka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord úseč met het achtervoegsel -ka


rovina

vlak; een verzameling punten die twee dimensies vult


křivka

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord křivý met het achtervoegsel -ka


pík

natuurwetenschap: piek; een signaal dat zich uit als een maximum in een kromme


perioda

periode; een groep cijfers die zich in een reeks blijft herhalen


průměr

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord míra met het voorvoegsel pro-

Průměr teplot změřených na všech meteorologických stanicích za dnešek nepřesáhl pět stupňů Celsia.

Het gemeten temperatuurgemiddelde op alle meteorologische stations oversteeg vandaag de vijf graden niet.


činitel

Afgeleid van het werkwoord činit met het achtervoegsel -el

Čísla, která násobíme, se nazývají činitelé.

De getallen die wij vermenigvulden worden factoren genoemd.


integrace

Afgeleid van het werkwoord integrovat met het achtervoegsel -ace

Afgeleid van het Latijnse integer / integratio

integratie; het proces van het integreren, het bepalen van een integraal


těleso

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord tělo met het achtervoegsel -eso


výpočet

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord počet met het voorvoegsel vy-


koule

bol; driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt

Spočítejte objem koule.


duodeciliardo

gevormd met Latijn duodecim ht "twaalf" naar analogie van miliardo zn


jádro

kern; deel van het domein dat op de nulvector wordt afgebeeld


přímka

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord přímý met het achtervoegsel -ka

lijn; een eendimensionale structuur bestaande uit een continue aaneenschakeling van punten


důkaz

důkaz Pythagorovy věty

het bewijs van de stelling van Pythagoras

bewijs; het volgens formele regels aantonen dat, gegeven bepaalde axioma's, een bepaalde bewering waar is

U zkoušky jsem si nemohl vzpomenout na důkaz Pythagorovy věty.

Bij het tentamen kon ik niet het bewijs van stelling van Pythagoras herinneren.


výraz

V textu lze vyhledávat určitá slova a fráze za pomoci regulárních výrazů.

In de tekst kunnen bepaalde woorden en frasen gezocht worden met behulp van reguliere uitdrukkingen.


tredeciliardo

gevormd met Latijn tredecim ht "dertien" naar analogie van miliardo zn


tredecilione

gevormd met Latijn tredecim ht "dertien" naar analogie van milione zn


symbol

symbool; een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden

Na složence vyplňte také variabilní symbol.

Vult u ook het variabelensymbool op de slip in.


mantisse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘decimale breuk van logaritme’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1919


stupeň

graad, booggraad; eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden


prvek

Afgeleid van het telwoord prvý met het achtervoegsel -ek

element; een onderdeel van een verzameling


planimetrie

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘vlakke meetkunde’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

afgeleid van het Latijnse planum [vlak] met het achtervoegsel -metrie


planimetrie

planimetrie; meetkunde van het platte vlak


union

l'union fait la force

eendracht maakt macht, samen sta je sterk


tensor

van Neolatijn tensor afgeleid van tensum "gestrekt" met het achtervoegsel -or

tensor

wiskundige objecten uit de lineaire algebra en de differentiaalmeetkunde die beschouwd kunnen worden als generalisatie van vectoren en matrices


gewogen gemiddelde

een gemiddelde van een reeks getallen met bijhorende reële positieve gewichten, de weegfactoren, waarvan de waarde het meest beïnvloed wordt door de getallen met het grootste gewicht


meetkundig gemiddelde

verbinding van  meetkundig en gemiddelde

een getal dat wordt verkregen door de getallen met elkaar te vermenigvuldigen en vervolgens van het product de n-de-machtswortel te nemen


rekenkundig gemiddelde

verbinding van  rekenkundig en gemiddelde

de som van een aantal getallen gedeeld door het aantal getallen


scheefheid

afgeleid van scheef met het achtervoegsel -heid

asimetría estadística

maat voor de graad van asymmetrie van een verdeling


verdelingsfunctie

samenstelling van verdeling zn en functie zn met het invoegsel -s-

verdelingsfuncties (plural)
verdelingsfunctietje (diminutive singular)
verdelingsfunctietjes (diminutive plural)

functie waarmee de verdeling van een (stochastische) variabele beschreven of vastgelegd wordt


obdélník

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord délka met het voorvoegsel ob-

rechthoek; een vierhoek met vier rechte hoeken

Obsah obdélníku spočítáme jako součin délek dvou přilehlých stran.

Het oppervlak van de rechthoek berekenen we als product van de lengtes van twee aanliggende zijden.


spojnice

lijnstuk; een lijn die twee punten verbindt


pyramida

piramide; ruimtelijke figuur, bestaande uit een veelhoek als grondvlak en driehoekige zijvlakken


двадцатипятиугольник

samenstelling van двадцать пять [dvadcat′ pjat′] ht "vijfentwintig" en угол [ugol] zn "hoek" met het achtervoegsel -ник [nik]

nl-двадцатипятиугольник-ru-noun-cTzK-AvT


dertighoek

dertighoeken (plural)
dertighoekje (diminutive singular)
dertighoekjes (diminutive plural)

Zo publiceerde hij in 1602 de zijde van de regelmatige dertighoek in vele decimalen nauwkeurig, en in 1609, onder de titel 'Mathematicae Analyseos Triumphus of Triomf van de Mathematische Analyse', de zijde van de regelmatige negenhoek in 108 decimalen.

Weblink bron
Paul Bockstaele
 De wiskunde in:
Robert Halleux e.a. (red.)
 Geschiedenis van de wetenschappen in België van de Oudheid tot 1815. (1998), Gemeentekrediet / Dexia, Brussel, ISBN 9050661831, p. 130


stěna

zijde; het externe oppervlak van een driedimensionaal lichaam, begrensd door de ribben


veertighoek

veertighoeken (plural)
veertighoekje (diminutive singular)
veertighoekjes (diminutive plural)

⧖ En nu is het verschil in vorm tussen b.v. een millioenhoek en een cirkel zo gering, dat dit vormverschil kleiner is dan tussen een millioenhoek en b.v. een veertighoek.

Numerus
 Antwoord omtrekverschillen in: De Telegraaf , jrg. 48 nr. 17854 (25 april 1940), p. 17 kol. 3/4


elfproef

methode om te controleren of een registratienummer correct kan zijn met behulp van een controle cijfer

Er is een methode om te controleren of een loonheffingennummer klopt. Dit wordt ook wel de ’Elfproef’ genoemd. Van de eerste drie cijfers moet er minimaal één niet een nul zijn. Beschouw de cijfers op de posities van het nummer van links naar rechts als a0, a1, a2, a3, a4, a5, a7 en a8. Het nummer voldoet aan de Elfproef als a8 gelijk is aan de restwaarde van de volgende berekening: (9xa0 + 8xa1 +7xa2 + 6xa3 + 5xa4 + 4xa5 + 3xa6 + 2xa7) : 11.

Weblink bron “Mijn vraag: Mag ik de loonstroken digitaal verstrekken aan mijn werknemers?” (09 nov. 2012), De Telegraaf


supérieur

wijkt af van gewone spraakgebruik en gebruik in de informatica


statistika

statistiek; de wetenschap van het verzamelen en vergelijken van verschijnselen en van de weergave hiervan in tabellen of grafische voorstellingen

Studium matematické statistiky je velmi náročné.

De studie van wiskundige statistiek is zeer veeleisend.


útvar

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord tvar met het voorvoegsel u-

Geometrické útvary patří k nejstarším zkoumaným předmětům matematiky.

Geometrische figuren behoren tot de oudste onderzochte voorwerpen in de wiskunde.


rameno

been; aan één uiteinde door een hoek begrensd

zijde; een begrensende recht van een driehoek


nomogram

nomogram

grafiek die behulpzaam is bij het maken van een berekening


definiet

definieter (uninflected comparative)
definietst (uninflected superlative)
definiete (inflected positive)
definietere (inflected comparative)
definietste (inflected superlative)
definiets (partitive positive)
definieters (partitive comparative)

definiet positieve getallen


dertienvlak

Na identificatievan antipodenparen krijgen we het projectieve veelvlak p(468), dat is opgbouwd uit drie achthoeken, vier zeshoeken en zes vierkanten, ook een dertienvlak.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Jan Aarts
 Voorstellingen van het projectieve vlak in: Nieuw Archief voor Wiskunde (NAW), jrg. 5/6 nr. 4 (december 2005), p. 308


zestienvlak

Zo kunt u het tetraëder als viervlak, de isohexaëder als zestienvlak en alle andere symmetrische veelvlakken bepalen.

Wilfred Bastiani
 “Quatroscopie” (2017), Lulu.com, ISBN 9781326948689, p. 334


scheurlijn

Skalierungsunterbrechung

wiskundige zigzaglijn op de as van een assenstelsel

ripcord

veiligheidsvoorziening bij oude luchtballons

scheurlijnen (plural)
scheurlijntje (diminutive singular)
scheurlijntjes (diminutive plural)

zigzaglijn op de y-as (of x-as) van een assenstelsel om aan te geven dat de as niet doorloopt tot de waarde 0, zodat een groot deel van de grafiek kan worden weggelaten

Door het gebruik van een scheurlijn kan aangegeven worden, dat de nullijn ontbreekt.

Bakker, O.
 “Statistiek : een inleiding tot de statistische methode en haar toepassingen”, 2e druk ([1939]), Muusses, Purmerend, p. 86


zevenentwintighoek

samenstelling van zevenentwintig ht en hoek zn

meetkundige figuur met zevenentwintig zijden en hoeken

Een zevenentwintighoek heeft 27 hoekpunten.

“Aantal diagonalen van een zevenentwintighoek” (15 mei 2009) op wisfaq.nl


isgelijkteken

samenstelling van is ww en gelijk bn en teken.

het symbool = dat een gelijkheid aanduidt

Achter het isgelijkteken staat een nul.


drietallig

Samenstellende afleiding van drie en tal met het achtervoegsel -ig

threefold

in drie stappen een volledige verandering doormakend

drietallige (inflected positive)
drietalligs (partitive positive)

Het drietallige stelsel omvat slechts drie elementen: 0, 1 en 2.

Een drietallige as draait een voorwerp over 120°, zodat het na drie operaties weer in zichzelf overgaat.


viertallig

Samenstellende afleiding van vier en tal met het achtervoegsel -ig

fourfold

in vier stappen een volledige verandering doormakend

viertallige (inflected positive)
viertalligs (partitive positive)

Een viertallige as draait een voorwerp over 90°, zodat het na vier operaties weer in zichzelf overgaat.


vijftallig

Samenstellende afleiding van vijf en tal met het achtervoegsel -ig

fivefold

in vijf stappen een volledige verandering doormakend

vijftallige (inflected positive)
vijftalligs (partitive positive)

Een vijftallige as draait een voorwerp over 72°, zodat het na vijf operaties weer in zichzelf overgaat.


zestallig

Samenstellende afleiding van zes en tal met het achtervoegsel -ig

sixfold

in zes stappen een volledige verandering doormakend

zestallige (inflected positive)
zestalligs (partitive positive)

Een zestallige as draait een voorwerp over 60°, zodat het na zes operaties weer in zichzelf overgaat.


elipsa

ellips; een twee-dimensionale figuur die wordt gevormd door alle punten waarvoor de som van de afstanden tot twee gekozen punten, een vaste waarde heeft


elipsa

Podle prvního Keplerova zákona planety obíhají okolo Slunce po drahách ve tvaru elips.

Volgens de eerste wet van Kepler lopen de planeten in banen in de vorm van de ellips om de zon.


tachtigvoud

afleiding van tachtig met het achtervoegsel -voud

240 is een tachtigvoud.


operátor

operator; symbool waarmee een functie wordt aangeduid die een bepaalde bewerking uitvoert op één of meer operanden


hranolek

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord hranol met het achtervoegsel -ek


kříž

kruis; geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden


oblouk

Afgeleid van het Proto-Slavische *oblǫkъ

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord luk met het voorvoegsel ob-


mříž

rooster; een discrete verzameling punten, roosterpunten genoemd, in een euclidische ruimte


čtverec

Afgeleid van het telwoord čtverý met het achtervoegsel -ec

vierkant; geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

kwadraat; het resultaat van de vermenigvuldiging van een getal met zichzelf


číslo

Hlavní cenu vyhrává číslo 67.

centimeter; een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

Napadlo pět čísel sněhu.


čára

Waarschijnlijk afgeleid van čáry of čarovat

lijn; een (denkbeeldige) verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte


šestiúhelník

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord úhelník met het voorvoegsel šesti-

/ʃɛscɪuːɦɛlɲiːk/

zeshoek; een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden


Fourierova transformace

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord Fourierův en het zelfstandige naamwoord transformace

fouriertransformatie; een lineaire integraaltransformatie die een functie afbeeldt op een andere functie


násobení

Afgeleid van het werkwoord násobit met het achtervoegsel -ení

Lidé ve středověku používali při násobení prsty.

In de middeleeuwen gebruiken mensen hun vingers bij het vermenigvuldigen.


odečítání

Afgeleid van het werkwoord odečítat met het achtervoegsel -ání

ode·čí·tá·ní


dimenze

dimensie; een van de parameters die een ruimte beschrijven zoals hoogte,breedte en diepte


sečtení

Afgeleid van het werkwoord sečíst met het achtervoegsel -ení

optelling, sommatie; het optellen, het sommeren


krychle

kubus; een regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten


mezikruží

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kruh met het voorvoegsel mezi-


spirála

spiraal; een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert

spiraal; lijn of voorwerp waarvan de windingen een cilinder (schroef) of een kegel beschrijven


tvrzení

Afgeleid van het werkwoord tvrdit met het achtervoegsel -ení


rhombicuboctahedron

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-rhombicuboctahedron.wav


octadecahedron

/ˈɑkˌtəˌdɛkəˈhiːdɹən/


størrelse

Afkomstig van het Oudnoordse woord stǿra ww groot maken, vergroten met het achtervoegsel -else

iets (lijn, oppervlakte, spatie) dat kan worden gemeten en uitgedrukt met getallen, bijv. kamergrootte, zetelaantal, groote van een container of een schoolklas


Hohlraum

Hohlräume (nominative plural)
Hohlraum(e)s (genitive singular)
Hohlräume (genitive plural)
Hohlräumen (dative plural)
Hohlräume (accusative plural)

een natuurkundig, fysiek of wiskundig object dat een structureel ingesloten volume bevat


lemniscaat

uit het Latijn lemnisci (stroken) met het achtervoegsel -aat

wiskundig teken dat staat voor oneindigheid

Canto Ostinato is bedoeld om telkens weer anders uitgevoerd te worden. Dat geldt ook voor de latere stukken van Simeon ten Holt: Lemniscaat, Horizon en Incantatie IV. De interpretatie van de muzikanten bepaalt bijvoorbeeld mede de opbouw en lengte van het stuk.

Weblink bron “Canto Ostinato is geen twee keer hetzelfde” (25-01-2013), NOS


Pythagoras

via Middelnederlands pitagoras van Oudgrieks Πυθαγόρας (puthagóras)

Vrouwen werden geassocieerd met de aarde, het lichaam en het materiële. Mannen met de hemel, het bovenaardse en het etherische, waaronder Pythagoras en zijn volgelingen al snel ook getallen, wiskunde en abstract denken schaarden.

Weblink bron
Margaret Wertheim geciteerd door Margriet van der Heijden
 “‘Mannen halen God de fysica binnen’” (21 oktober 2018) op nrc.nl


derde macht

verbinding van  derde en macht
**[1] een verwijzing naar de trias politica, de driemachtenleer
**[2] vergelijk machtsverheffen ww

resultaat van de vermenigvuldiging van een getal met zijn kwadraat

Het ziet er al zo goed uit: 27. Maar 27 is ook mooi omdat 27=3x3x3 =3³. In woorden: 27 is drie tot de derde macht. Wat moet je je voorstellen bij zo’n derde macht? Een kubus natuurlijk. Eentje waarin 3 vlakjes van 3 bij 3 zijn opgestapeld.

Weblink bron
Margriet van der Heijden
 “Een kubieke dag” (27 februari 2016) op nrc.nl


kettingbreuk

samenstelling van ketting zn en breuk zn

kettingbreuken (plural)
kettingbreukje (diminutive singular)
kettingbreukjes (diminutive plural)


stambreuk

stambreuken (plural)
stambreukje (diminutive singular)
stambreukjes (diminutive plural)


rechte hoek

vaste verbinding van recht (bijvoeglijk naamwoord) en hoek (zelfstandig naamwoord) "punt waar twee rechte lijnen niet schuin samenkomen"

Een blokhaak heeft een rechte hoek.

De twee lijnen van een 'T' hoeven bijvoorbeeld niet precies een rechte hoek te maken om herkenbaar te blijven.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Logo's, letters en tekens zijn geïnspireerd op natuur” (6 april 2006) op nrc.nl


pythagorisch

afgeleid van Pythagoras met het achtervoegsel -isch

pythagorischer (uninflected comparative)
pythagorische (inflected positive)
pythagorischere (inflected comparative)
pythagorischers (partitive comparative)


cijferreeks

cijferreeksen (plural)
cijferreeksje (diminutive singular)
cijferreeksjes (diminutive plural)

De inlichtingendiensten hebben geen idee waar de cijferreeksen voor bedoeld zijn. Deskundigen in het land denken dat dit een nieuwe poging van psychologische oorlogsvoering is van de Noord-Koreanen.

Weblink bron “'Mysterieuze boodschappen op Noord-Koreaanse radio'” (20-07-2016), NOS

"De nummers worden gegenereerd door een computer. Die varieert dan bijvoorbeeld met de laatste cijfers van een telefoonnummer," zegt Tim Wijkman van Telecompaper. "Deze keer hadden ze blijkbaar een cijferreeks van Tele2 te pakken." Ook als je vroeger Tele2-klant was en nu bent overgestapt met nummerbehoud, kon je dit keer dus gebeld worden.

Weblink bron “Dit weekend gebeld door een +53-nummer? Je was niet de enige” (05-03-2018), NOS

In die 150 Touretappes die hij aflegde, kwam Sagan tot twaalf overwinningen. Bovendien werd hij 22 keer tweede, 11 keer derde, 13 keer vierde en 7 keer vijfde. Duizelingwekkende cijfers van de drievoudig wereldkampioen. Vandaag kan hij ook die cijferreeks in Parijs nog wat meer kleur geven.

Weblink bron “Sagan in de Tour: 150 etappes, zeven groene truien en 2.999 punten” (28-07-2019), NOS


algebraoefening

samenstelling van algebra zn en oefening zn

wiskundesom die dient om algebraïsche vaardigheden te leren


getallenreeks

samenstelling van getal zn en reeks zn met het invoegsel -en-

Hij pakt het boekje en het potlood van het tafeltje, tuurt naar de getallenreeksen en begint in hoog tempo de lege vakjes in te vullen.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

Om precies negen minuten over negen is er vanochtend sprake van een fraaie getallenreeks: 09.09 uur, op 09.09.09. We vragen lezers van onze krant om dat tijdstip vast te leggen.

Weblink bron “Uw wereld op 09-09, negen over negen” (08-09-2009), Tubantia


speltheorie

game theory

een tak van de wiskunde waarin het nemen van beslissingen centraal staat

De leraar is extreem geïnteresseerd in schaken, speltheorie en met name het Nash-evenwicht in het licht van de internationale politiek.

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

Het levensverhaal van Nash werd in 2001 verfilmd in het Oscar-winnende A Beautiful Mind, maar ook zonder de film maakte de wiskundige een onuitwisbare indruk volgens Dijkgraaf: "Ik denk dat hij bij een handjevol wiskundige geniën van de twintigste eeuw hoort. Nash heeft, behalve de speltheorie, dingen gedaan in de meetkunde en met differentiaalvergelijkingen die totaal uit het niets kwamen."

Weblink bron “'Nash ging verder dan zijn eigen geest hem kon brengen'” (25-05-2015), NOS


прямой

Прямой угол


ondeelbaarheid

afleiding van ondeelbaar met het achtervoegsel -heid

indivisibility

de mate waarin een geheel niet in stukken gedeeld kan worden

niet deelbaar; als bij deling van een geheel getal door een ander geheel getal de rest niet gelijk is aan 0


tweedegraadsdifferentiaalvergelijking

samenstelling van tweedegraads bn en differentiaalvergelijking zn

een differentiaalvergelijking waarin tweede afgeleiden voorkomen


jacobiaan

eponiem: afgeleid van de Duitse wiskundige Carl Jacobi met het achtervoegsel -aan

de determinant van de matrix van alle eerste orde partiële afgeleiden van een functie

Bij differentiëren en integreren van functies van meer dan een variabele speelt de jacobiaan een grote rol.


vierentwintigvlak

ikositetraëder

ruimtelijke figuur met vierentwintig vlakken

We kiezen hiervoor het vierentwintigvlak uit fig. 4a, bestaande uit acht driehoeken en achttien vierkanten.

Weblink bron Spanningsbollen in: Pythagoras, wiskundetijdschrift voor jongeren, jrg 16 nr. 5 (april 1977), Wolters-Noordhoff, Groningen, p. 102 kol. 2


Nullmenge

Samenstelling van null tw "nul" en Menge zn "verzameling"

/ ˈnʊlˌmɛŋə /

die Nullmenge (nominative singular)
die Nullmengen (nominative plural)
der Nullmenge (genitive singular)
der Nullmengen (genitive plural)
der Nullmenge (dative singular)
den Nullmengen (dative plural)
die Nullmenge (accusative singular)
die Nullmengen (accusative plural)

nulverzameling, verzameling met maat nul


nulverzameling

samenstelling van nul ht en verzameling zn

ˈnʏlvərˌzaməˌlɪŋ

Niet te verwarren met de lege verzameling, een verzameling die geen elementen bevat.

collectie waarvan de omvang bij vergelijking met de collectie waarvan zij onderdeel uitgedrukt wordt door de maat 0:
meetbare verzameling in een maatruimte (S, Σ, μ) waarvoor μ (N) = 0

In het bijzonder zien we als elke gesloten deelverzameling van A een nulverzameling is, dat ook A een nulverzameling is.

Weblink bron
Bryan Versendaal
 “Niet Lebesgue-meetbare verzamelingen”, bachelorscriptie (juli 2018), TU Delft, p. 12 op tudelft.nl


berekenbaarheid

afleiding van berekenbaar met het achtervoegsel -heid

De Google Doodle staat vandaag in het teken van Alan Turing. Wie? De oervader van de kunstmatige intelligentie. Had hij nog geleefd, dan zou hij honderd kaarsjes van zijn verjaardagstaart mogen uitblazen. Hij is bekend van de Turingmachine, een model van berekening en berekenbaarheid met nullen en enen. Hoe het werkt? Surf naar google.nl en begin maar met 'doedelen'. Zet de nullen en enen op de juiste plek om de code te kraken. Turing is niet bekend bij het grote publiek, maar zijn werk heeft veel betekend voor de ontwikkeling van computers zoals we die nu kennen.

Weblink bron “Hiep, hiep, hoera: Alan Turing 100 jaar. Alan Wie?” (Zaterdag 23 juni 2012, 16:54), NOS


algoritmisch

afgeleid van slgoritmr zn met het achtervoegsel -isch

volgens een wiskundig recept; met behulp van een door een computer uitgevoerd wiskundig recept

De standaardtijdlijn is algoritmisch. Dat kan worden aangepast door linksboven in de app op 'startpagina' te klikken. Vervolgens kan er worden gekozen uit de twee chronologische opties: 'volgend', waarbij berichten van alle volgende accounts krijgt voorgeschoteld, en 'favorieten', waarbij alleen berichten van favoriete accounts worden gepresenteerd.

Weblink bron “Chronologisch of algoritme? Instagram geeft gebruikers keuze over tijdlijn” (Woensdag 23 maart 2022, 17:33), NOS


besliskunde

samenstelling van beslissen ww en kunde zn

de leer van het maken van de beste beslissingen

"We weten dat de VAR-lijn een dokterbibberlijn is", stelt Gerard Sierksma, emeritus hoogleraar sportstatistiek en mathematische besliskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. "De VAR-lijn biedt schijnzekerheid, we moeten stoppen met dat millimetergeneuzel."

Weblink bron “Emeritus hoogleraar RUG weet het zeker: tolerantiezone redding VAR” (Maandag 20 januari 2020, 08:33), NOS


bewerkingsvolgorde

samenstelling van bewerking zn en volgorde zn met het invoegsel -s-

bewerkingsvolgorden (plural)
bewerkingsvolgordes (plural)

de volgorde waarin men verschillende bewerkingen in een wiskundesom uitvoert

Maar tegenwoordig is de internationale bewerkingsvolgorde Haakjes, Machtsverheffen, Worteltrekken, Vermenigvuldigen en Delen, Optellen en Aftrekken, met als ezelsbruggetje: Hoe Moeten Wij Van Die Onvoldoendes Afkomen. Dus houdt de discussie op Twitter nog wel even aan.

Weblink bron “Wiskundesommetje leidt tot verhit getwitter” (Vrijdag 2 augustus 2019, 19:10), NOS


hapmethode

manier van delen waarbij men steeds een veelvoud van de noemer van de teller aftrekt


als versiering een heel oud motief in meerdere culturen, als wiskundig teken door de 17e-eeuwse Engelse wiskundige J. Wallis voor het eerst gebruikt in 1655


fraction

via Middelengels fraccioun, Anglo-Normandisch fraction en Oudfrans fraction van Latijn fractio "breuk"


fraction

via Oudfrans fraction van Latijn fractio "breuk"


calculation

via Middelengels calculation van Latijn calculatio


digit

via Middelengels digit van Latijn digitus


altitude

via Middelengels altitude van Latijn altitudo

verticale afstand tot een horizontaal vlak


altitude

verticale afstand tussen het hoogste en laagste punt van een figuur


arithmetic

zn: via Middelengels arsmetike, Oudfrans arismetique van Latijn arithmetica zn dat teruggaat op Oudgrieks ἀριθμητική bn (arithmètikè) "rekenkundig" (als bepaling bij τέχνη zn (technè) "vaardigheid, kunst")

bn: via Frans arithmétique van Latijn arithmeticus bn dat teruggaat op Oudgrieks ἀριθμητικός bn (arithmètikós) "rekenkundig"

/əˈɹɪθmətɪk/

/æɹɪθˈmɛtɪk/


arithmetic

/əˈɹɪθmətɪk/

/æɹɪθˈmɛtɪk/


statistics

[2], [3] als leenvertaling van Duits Statistik

vakgebied waarin het verzamelen, analyseren en presenteren van getalsmatige gegevens wordt bestudeerd


irrationaal

irrationaler (uninflected comparative)
irrationaalst (uninflected superlative)
irrationale (inflected positive)
irrationalere (inflected comparative)
irrationaalste (inflected superlative)
irrationaals (partitive positive)
irrationalers (partitive comparative)

niet uit te drukken door een breuk van twee gehele getallen

Met Pi kunnen de omtrek en diameter van een cirkel worden berekend. Het is een irrationaal getal, wat inhoudt dat het een eindeloos lange reeks cijfers achter de komma heeft. Meestal wordt het afgerond tot 3,14159.

Weblink bron “Cijferfanaten vieren 'Afgeronde Pi-dag'” (Maandag 14 maart 2016, 08:26), NOS

Vandaag is het Fibonacci-dag! De rij van Fibonacci is innig verbonden met het bijzondere getal φ, beter bekend als de gulden snede. Hier lees je waarom φ wordt gezien als het meest irrationale getal van allemaal.

Weblink bron
Yannick Fritschy
 “Waarom de gulden snede het meest irrationale getal is” (23 november 2020), NewScientist


g.g.d.

[1] (afkorting) ɡrootste ɡemene deler, waarin "grootst" de overtreffende trap van groot bn "omvangrijk" is, "gemeen" de betekenis "gemeenschappelijk" en "deler" de betekenis "deeltal" heeft; geschreven met punten en kleine letters volgens spellingregel 17.ɑ

hoogste natuurlijke getal waar elk van een bepaalde groep gehele getallen door kan worden gedeeld zonder dat er een rest overblijft

De grootste gemene deler (afgekort g.g.d.) van twee gehele getallen m en n is het grootste natuurlijke getal dat een deler is van beide getallen; we noteren ggd(m,n)

“Wiskundige basisvaardigheden: een survivalkit voor een succesvolle start in het hoger onderwijs”, 3e druk (2013), Asp / Vubpress / Upa, Brussel, ISBN 9789057182686, p. 15


hendecahedron

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-hendecahedron.wav


rekenliniaal

samenstelling van rekenen zn en liniaal zn

mechanisch werktuig waarmee men snel berekeningen kan maken

Met de steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest krijgt het Ishango-beentje eindelijk een ereplaats tussen de dinosauriërs in de zalen van het Museum voor Natuurwetenschappen, dat verbonden is aan het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. Dankzij een uitgekiende belichting en een vergrotingscamera kunne bezoekers het mysterieuze voorwerp tot in zijn kleinste details bewonderen. Ook laat het museum de bezoekers kennismaken met alle hypothesen omtrent de oudste rekenliniaal.

Weblink bron
Peter Raeymaekers
 “‘been van Ishango’ – het alleroudste rekentoestel in zakformaat”, NewScientist


equidistant

equidistanter (uninflected comparative)
equidistantst (uninflected superlative)
equidistante (inflected positive)
equidistantere (inflected comparative)
equidistantste (inflected superlative)
equidistants (partitive positive)
equidistanters (partitive comparative)


kardinaliteit

afleiding van kardinaal met het achtervoegsel -iteit

een algemene vorm om aan te duiden hoeveel elementen een verzameling bevat

Dit hemelse reuzengetal moet een nieuwe kardinaliteit hebben, een nieuwe grootte.

Antonio Padilla
 “Fabeachtige getalen en waar ze te vinden” (2023), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026353512


machtsverzameling

samenstelling van macht zn en verzameling zn met het invoegsel -s-

De machtsverzameling is de verzameling van alle deelverzamelingen van een verzameling.


beslisboom

een boomstructuur voor de weergave van de alternatieven en keuzen in een besluitvormingsproces, een techniek uit de besliskunde


boloppervlak

samenstelling van bol zn en oppervlak zn

het oppervlak van een bol gelijk zijnde aan: 4πr² (met r=straal van de bol)


algorithm

/ˈælɡəˌɹɪðəm/


brownbeweging

samenstelling van Brown en "Robert Brown (1773-1858)" en beweging zn

een welbepaald stochastisch proces dat de statistische eigenschappen van het bovenstaand natuurkundige verschijnsel idealiseert


buitenhoek

hoek gevormd door een zijde en het verlengde van de aanliggende zijde


hoekmeter

hoekmeters (plural)
hoekmetertje (diminutive singular)
hoekmetertjes (diminutive plural)

toestel waarmee men de wijdte van een hoek kan vaststellen

Er stonden stoelen en een bank, en op het rommelige bureau gloeide het beeldscherm van een computer groen op naast een antieke hoekmeter.

Thomas Harris
 “De schreeuw van het lam” (1994), Luitingh-Sijthoff , ISBN 902451990X


oblate

Van Latijn oblatus (< offerre, "aanbieden"). In het Nederlands bekend sinds 1514.

oblat

lid van een katholieke kloosterorde of iemand die van plan is om daar lid van te worden


cijferkunst

de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


cirkelomtrek

samenstelling van cirkel zn en omtrek zn

een gesloten vlakke kromme lijn waarvan alle punten op gelijke afstand (de straal) liggen van eenzelfde punt (het middelpunt) in een vlak en waarvan de lengte 2π maal de straal bedraagt


chiraliteit

afgeleid van chiraal met het achtervoegsel -iteit


chiraal

chiraler (uninflected comparative)
chiraalst (uninflected superlative)
chirale (inflected positive)
chiralere (inflected comparative)
chiraalste (inflected superlative)
chiraals (partitive positive)
chiralers (partitive comparative)


checksum

een getal om een systematische redundantie te creëren in gegevens om het invoeren, lezen, schrijven en verzenden van gegevens te controleren, op een wijze die efficiënter is dan alles twee keer te doen (alleen iets minder betrouwbaar)


aftrektal

samenstelling van aftrekken ww en tal zn

getal waarvan een ander getal moet worden afgetrokken


algebraïst

afleiding van algebra met het achtervoegsel -ist


alefniveau

De hypothese houdt kortweg in dat het continuüm zich één alefniveau boven de natuurlijke getallen bevindt, hoewel het niet direct voor de hand ligt dat dit werkelijk het geval is.


deelverzameling

samenstelling van deel zn en verzameling zn

deelverzamelingen (plural)
deelverzamelingetje (diminutive singular)
deelverzamelingetjes (diminutive plural)

verzameling die een deel van een grotere uitmaakt


derdemachtsvergelijking

samenstellende samenstelling van derde, macht zn en vergelijking zn met het invoegsel -s-

vergelijking waarin de onbekende tot de derde macht voorkomt


derdemachtswortel

samenstellende samenstelling van derde, macht zn en wortel zn met het invoegsel -s-

getal dat, tot de derde macht verheven, een ander bekend getal geeft


approximatiestelling

samenstelling van approximatie zn en stelling zn

stelling dat men een willekeurige continue functie willekeurig goed kan benaderen met behulp van polynomen


asymptotiek

methode om zaken te berekenen die een limiet benaderen en waarbij een exacte oplossing niet mogelijk of zeer lastig is


asymptotisch

afleiding van asymptoot met het achtervoegsel -isch

asymptotischer (uninflected comparative)
asymptotische (inflected positive)
asymptotischere (inflected comparative)
asymptotischers (partitive comparative)

betreffende een lijn die een kromme oneindig dicht benadert zonder deze kromme te raken of snijden

Nemen we even afstand dan wordt het snel duidelijk dat de rol van analyse zelf in het beleggingsproces ter discussie staat. Op onderstaande tekening heb ik links 0% winnaars geplaatst en rechts 100% winnaars. Op de verticale as de inspanning die we moeten leveren om aan dergelijke percentages te raken. Ongeacht de grootte van de inspanning is 100% onbereikbaar. Wie dat toch beweert slaat altijd raak en kan blijkbaar de toekomst voorspellen. Maar het is evident dat wie meer winnaars wil scoren, een inspanning zal moeten doen. Anders kan iedereen zonder moeite opschuiven naar rechts (free lunch). De Inspanning die we dus moeten leveren om steeds meer zekerheid te krijgen (meer winnaars), moet stijgen maar zal asymptotisch 100% benaderen. Een exponentieel verloop dus.

Weblink bron
Dirk Vandycke
 “Winstgevend beleggen in aandelen, les 1: laat je niet gek maken” (Vrijdag 6 oktober 2017 om 15:40), De Standaard


assenkruis

samenstelling van as zn en kruis zn met het invoegsel -en-

assenkruizen (plural)
assenkruisje (diminutive singular)
assenkruisjes (diminutive plural)

twee snijdende lijnen in een 2-dimensionale ruimte; assen in een 2-dimensionale ruimte

Merken laten heel wat potentieel liggen door gebruik te maken van een achterhaalde, tweedimensionale marketingaanpak. Want variabelen als mevrouw of mijnheer doen het in de marketing niet meer, net zoals de nieuwe man en de nieuwe vrouw nog slechts thuishoren in het register van de conservatieve marketeer. De rechthoekige vakjes en dito assenkruisen scoren steeds minder.

Weblink bron “TRENDWATCHERS. Rok- & rolpatronen” (Zaterdag 30 november 2002 om 00:00), De Standaard


automatentheorie

samenstelling van automaat zn en theorie zn met het invoegsel -en-

automatentheorieën (plural)
automatentheorietje (diminutive singular)
automatentheorietjes (diminutive plural)

de theorie betreffende cellulaire automaten


axiomatisatie

afleiding Naamwoord van handeling van axiomatiseren met het achtervoegsel -tie

wiskundig stelsel baseren op onbewezen maar als grondslag aanvaarde stellingen


differentiëring

Naamwoord van handeling van differentiëren met het achtervoegsel -ing


integrering

Naamwoord van handeling van integreren met het achtervoegsel -ing


discontinu

afgeleid van continu met het voorvoegsel dis-

discontinuer (uninflected comparative)
discontinue (inflected positive)
discontinuere (inflected comparative)
discontinu's (partitive positive)
discontinuers (partitive comparative)


goniometrisch

met het voorvoegsel gonio- en met het achtervoegsel -metrisch

goniometrischer (uninflected comparative)
goniometrische (inflected positive)
goniometrischere (inflected comparative)
goniometrischers (partitive comparative)


meerdimensionaal

samenstelling van meer en dimensionaal bn

meerdimensionale (inflected positive)
meerdimensionaals (partitive positive)


trianguleren

afleiding van het Latijnse angŭlus (hoek) met het voorvoegsel tri- met het achtervoegsel -eren

een zeer groot oppervlak in denkbeeldige driehoeken verdelen teneinde het in kaart te brengen


middelevenredig

samenstelling van middel en evenredig bn

middelevenredige (inflected positive)
middelevenredigs (partitive positive)

evenveel malen groter dan het ene als kleiner dan het andere


onzekerheidsrelatie

samenstelling van onzekerheid zn en relatie zn met het invoegsel -s-

onzekerheidsrelaties (plural)
onzekerheidsrelatietje (diminutive singular)
onzekerheidsrelatietjes (diminutive plural)

een relatie tussen twee of meer grootheden waarbij sprake is van een bepaalde onzekerheid


ordegrootte

samenstelling van grootte zn en orde zn , als vooral in Nederland gangbare (verkorting) van orde van grootte Weblink bron “Grootteorde / ordegrootte / orde van grootte” op taaladvies.net

ordegrootten (plural)
ordegroottes (plural)

aanduiding om de grootte van een getal mee uit te drukken, uitgedrukt als de exponent van de dichtstbijzijnde macht van 10

De ordegrootte van de maximumsnelheid van een gemiddelde auto uitgedrukt in km/h is 2.


ongelijknamig

afleiding van gelijknamig met het voorvoegsel on-

ongelijknamige (inflected positive)
ongelijknamigs (partitive positive)

Ongelijknamige breuken kan men niet direct bij elkaar optellen.


wiskundestudente

samenstelling van wiskunde zn en studente zn

vrouw die wiskunde studeert aan een universiteit


overgangsmatrix

samenstelling van overgang zn en matrix zn met het invoegsel -s-

overgangsmatrices (plural)
overgangsmatrixen (plural)
overgangsmatrixje (diminutive singular)
overgangsmatrixjes (diminutive plural)

een matrix die de overgangen van een markovketen beschrijft


markovketen

eponiem, samenstelling van Markov en "Russische wiskundige " en keten zn

een matrix die een systeem beschrijft dat zich door een aantal toestanden beweegt en stapsgewijs overgangen vertoont van de ene naar een andere (of dezelfde) toestand. De specifieke markov-eigenschap houdt daarbij in dat het toekomstige gedrag van het systeem, dus de komende overgangen, slechts afhangen van de huidige toestand en niet van de weg waarlangs deze toestand tot stand is gekomen


boogelement

boogelementen (plural)
boogelementje (diminutive singular)
boogelementjes (diminutive plural)

infinitesimaal (oneindig klein) deel van een kromme


gelijkheidsteken

samenstelling van gelijkheid zn en teken met het invoegsel -s-

gelijkheidstekenen (plural)
gelijkheidstekens (plural)
gelijkheidstekentje (diminutive singular)
gelijkheidstekentjes (diminutive plural)


grafentheorie

samenstelling van graaf zn en theorie zn met het invoegsel -en-

grafentheorieën (plural)
grafentheorietje (diminutive singular)
grafentheorietjes (diminutive plural)

vakgebied dat de eigenschappen van grafen bestudeert


groepentheorie

samenstelling van groep zn en theorie zn met het invoegsel -en-

groepentheorieën (plural)
groepentheorietje (diminutive singular)
groepentheorietjes (diminutive plural)


maattheorie

maattheorieën (plural)
maattheorietje (diminutive singular)
maattheorietjes (diminutive plural)

het deelgebied dat de elementaire begrippen van maat (lengte, oppervlakte en volume) veralgemeent, zodat ook aan ingewikkelder verzamelingen dan die van 'gewone' punten in een ruimte een maat kan worden toegekend


operatorentheorie

samenstelling van operator zn en theorie zn met het invoegsel -en-

operatorentheorieën (plural)
operatorentheorietje (diminutive singular)
operatorentheorietjes (diminutive plural)

een theorie die de eigenschappen bestudeert van lineaire afbeeldingen tussen topologische vectorruimten


potentiaaltheorie

samenstelling van potentiaal zn en theorie zn

potentiaaltheorieën (plural)
potentiaaltheorietje (diminutive singular)
potentiaaltheorietjes (diminutive plural)


schoventheorie

samenstelling van schoof en theorie zn met het invoegsel -en-

schoventheorieën (plural)
schoventheorietje (diminutive singular)
schoventheorietjes (diminutive plural)


typentheorie

samenstelling van type zn en theorie zn met het invoegsel -n-

typentheorieën (plural)
typentheorietje (diminutive singular)
typentheorietjes (diminutive plural)

theorie die zich bezig houdt met formele typesystemen en gegevenstypes


verzamelingentheorie

samenstelling van verzameling zn en theorie zn met het invoegsel -en-

verzamelingentheorieën (plural)
verzamelingentheorietje (diminutive singular)
verzamelingentheorietjes (diminutive plural)


waarschijnlijkheidstheorie

samenstelling van waarschijnlijkheid zn en theorie zn met het invoegsel -s-

waarschijnlijkheidstheorieën (plural)
waarschijnlijkheidstheorietje (diminutive singular)
waarschijnlijkheidstheorietjes (diminutive plural)


wachtrijtheorie

samenstelling van wachtrij zn en theorie zn

wachtrijtheorieën (plural)
wachtrijtheorietje (diminutive singular)
wachtrijtheorietjes (diminutive plural)

discipline die de verschijnselen beschrijft, bestudeert en verklaart die zich voordoen in wachtrijsystemen, systemen waarin klanten moeten wachten op bediening met name de wachttijden


grootteorde

samenstelling van grootte zn en orde zn , als vooral in België gangbare (verkorting) van orde van grootte Weblink bron “Grootteorde / ordegrootte / orde van grootte” op taaladvies.net

grootteorden (plural)
grootteordes (plural)

Voor elke extra grootteorde moet je met een extra factor 10 vermenigvuldigen. Grootteorden zijn vooral handig voor verschrikkelijk grote getallen.

Louis Strous
 “Astronomie Antwoorden : Uit het Astronomisch Woordenboek : de grootteorde” (19 juli 2021) op quae.nl


orde van grootte

verbinding van  orde, van en grootte Weblink bron “Grootteorde / ordegrootte / orde van grootte” op taaladvies.net

ˈɔrdevɑŋˌɣrotə

Größenordnung

ruwe indicatie van de omvang, met weinig precisie aangeduide hoeveelheid

Größenordnung

aanduiding om de grootte van een getal mee uit te drukken, uitgedrukt als de exponent van de dichtstbijzijnde macht van 10

orden van grootte (plural)
ordes van grootte (plural)

Het varieert een beetje, met ruwweg 40 jaar per meter kom je voor 4.000 km oceaan dus op 160 miljoen jaar. En als je kijkt naar de leeftijd van ‘magnetische banden’ in de rotsen op de oceaanbodem kom je op 180 miljoen jaar: zelfde orde van grootte!

Weblink bron
Hendrik Spiering
 “Natuurkunde is van ons allemaal, als we lef hebben” (24 februari 2017) op nrc.nl


butterflyeffect

samenstelling van butterfly zn en effect zn

butterflyeffecten (plural)
butterflyeffectje (diminutive singular)
butterflyeffectjes (diminutive plural)

in de chaostheorie het effect dat een gebeurtenis kan hebben in niet-lineaire systemen op elke willekeurige plaats elders, verbeeld door de metafoor dat de vleugelslag van een vlinder in theorie een heftig effect elders teweeg zou kunnen brengen