seconde

Leenwoord uit het Frans (seconde), in de betekenis van ‘60e deel van minuut’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1784

sekund

de tweede trap van een diatonische toonladder

seconden (plural)
secondes (plural)
secondje (diminutive singular)
secondetje (diminutive singular)
secondjes (diminutive plural)
secondetjes (diminutive plural)

Een seconde is het 1/3600ste deel van een graad.


lemma

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘trefwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

Lemma

het eerste woord van een artikel in een woordenboek of encyclopedie

Lemma

een hulpstelling waarvan de juistheid in afwachting van nader bewijs wordt aangenomen

lemma's (plural)
lemmata (plural)
lemmaatje (diminutive singular)
lemmaatjes (diminutive plural)

we maken bij dit bewijs gebruik van het lemma van Farkas sprak professor Timman


centimeter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,01 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1810

afgeleid van meter met het voorvoegsel centi-

Zentimeter

centimeters (plural)
centimetertje (diminutive singular)
centimetertjes (diminutive plural)

een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

De stok is nog twee centimeter te kort.

Bewoners van de Oosterstraat in Schiedam proberen met zandzakken water buiten hun woning te houden. De straat ligt 70 centimeter lager dan de nabije omgeving. Hevige regen- en onweersbuien, waarvoor het KNMI code oranje afgaf, leidden deze donderdag tot veel problemen in het midden en westen van het land.

Ik wist niet wat ik zag toen ik aankwam. De hele tuin was omgetoverd tot een festivalterrein met ruim vijftig tenten die met minder dan een centimeter tussenruimte waren opgezet.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Dorien pakte Jeroens hand en tilde deze enkele centimeters op.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


kruh

schijf, cirkelschijf; een verzameling van alle punten binnen een cirkel (open schijf) of met de cirkel meegerekend (gesloten schijf)

Plocha kruhu o jednotkovém poloměru je rovna Ludolfovu číslu.

Het oppervlak van een cirkelschijf met een straal van één is gelijk aan het getal van Ludolph.


coëfficiënt

afgeleid van efficiënt met het voorvoegsel co-

фактор

een constante factor van een onbekende of van een veranderlijke grootheid

coëfficiënten (plural)
coëfficiëntje (diminutive singular)
coëfficiëntjes (diminutive plural)

een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. (variabele, vector, functie, differentiaalquotiënt etc.)


i

Afgeleid van het Middelhoogduitse ich
Afgeleid van het Oudnoordse í
Afgeleid van het Oudsaksische gi / gī
Afgeleid van het Middelhoogduitse ich

symbool voor het imaginaire deel van een complex getal, de imaginaire eenheid


a

Afgeleid van het Proto-Germaanse *aiwaz
Afgeleid van het Middelhoogduitse ein
Afgeleid van het Proto-Germaanse *ahwō

symbool voor are, een oppervlaktemaat, gelijk aan 100 m², gelijk aan tien bij tien meter

symbool voor acre, een Engelse oppervlaktemaat.


a

de afkorting voor ar, een oppervlaktemaat


cilinder

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘rolrond voorwerp’ voor het eerst aangetroffen in 1562

cilinders (plural)
cilindertje (diminutive singular)
cilindertjes (diminutive plural)

lichaam begrensd door twee gelijke evenwijdige cirkelvlakken en door een gebogen vlak

Op een filmpje laat Van der Goot de werking zien. In een trechtervormige uitgang doet een onderzoeker een kruimelig deeg. Even later (in werkelijkheid duurt dit 25 minuten) trekt hij er een rond een cilinder gerolde lap uit van zeven kilo. „We doen er drie kilo sojabloem in en vier liter water”, licht de hoogleraar toe. Daarnaast nog een beetje gefermenteerde rijst voor de rode kleuring.


categorie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘onderdeel van classificatie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1665

flocc

onderdeel van een rangschikking, rang, groep.

categorieën (plural)
categorietje (diminutive singular)
categorietjes (diminutive plural)

een structuur uit een klasse van objecten en een klasse van bijhorende morfismen


e

e's (plural)
e'tje (diminutive singular)
e'tjes (diminutive plural)

het grondtal van de natuurlijke logaritmen (e = 2,718281828459...)


quotiënt

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uitkomst van een deling’ voor het eerst aangetroffen in 1537

Quotient

resultaat van de deling van het deeltal door de deler

quotiënten (plural)
quotiëntje (diminutive singular)
quotiëntjes (diminutive plural)

Het quotiënt van honderd gedeeld door vijf is toch twintig?


y

Er zijn twee verschillende assen: één genaamd 'x' en één genaamd 'y'.


atoom

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘kleinste deeltje’ voor het eerst aangetroffen in 1826

met het voorvoegsel a- en met het achtervoegsel -toom

uit het Grieks: a-tomos (a= niet en tomos= deel), dus: niet verder deelbaar

atomen (plural)
atoompje (diminutive singular)
atoompjes (diminutive plural)

het kleinste deel van een element dat nog dezelfde eigenschappen van dat element bezit

Het waterstofatoom is het kleinste atoom dat er bestaat.


element

Van Oudfrans element of Latijn elementum. In de betekenis van ‘hoofdstof, eenheid’ voor het eerst aangetroffen in 1265

Afgeleid van de eerste drie letters van het Romeinse alfabet: L-M-N.

elementen (plural)
elementje (diminutive singular)
elementjes (diminutive plural)


element

element; een onderdeel van een verzameling


vierkant

քառակուսի

geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

vierkanten (plural)
vierkantje (diminutive singular)
vierkantjes (diminutive plural)


lijn

van Middelnederlands lijnde, line; in de betekenis van ‘touw’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Eén lijn trekken of Dezelfde lijn trekken

Leine

een band, riem om een huisdier in te tomen

lijnen (plural)
lijntje (diminutive singular)
lijntjes (diminutive plural)

Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte

Tussen twee punten van een plat vlak, geeft een rechte lijn de kortste verbinding aan.


vijfhoek

femkant

een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden

vijfhoeken (plural)
vijfhoekje (diminutive singular)
vijfhoekjes (diminutive plural)


zeshoek

Sechseck

een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden

zeshoeken (plural)
zeshoekje (diminutive singular)
zeshoekjes (diminutive plural)


vierhoek

Viereck

een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden

vierhoeken (plural)
vierhoekje (diminutive singular)
vierhoekjes (diminutive plural)


wortel

In de betekenis van ‘in de wiskunde’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1445

In de betekenis van ‘groente’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1410

In de betekenis van ‘onderste deel van gewas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Gierigheid ( of hebzucht) is de wortel van alle kwaad

door gierigheid ontstaan er veel problemen en is er veel ellende in de wereld

Met wortel en tak uitroeien

iets volledig bestrijden om er geen last meer van te hebben

wortels (singular)
worteltje (diminutive)
worteltjes (diminutive singular)

een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz

De wortel van honderdvierenveertig is twaalf.


algebra

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘letterrekening’ voor het eerst aangetroffen in 1612

van Arabisch الْجَبْر (al jabr) "het zetten van botbreuken", "het op één noemer brengen van breuken"

algebra

deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters...

een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden

Er zijn veel mensen die algebra niet snappen.

Davis hielp mij met mijn huiswerk voor algebra en daarna speelde ik nog een paar uur Battlefront.

John Green
 “Schildpadden tot in het oneindige” (2017), Gottmer , ISBN 9789025768652


algebra

Afkomstig van het Arabische woord al-jebr.


algebra

Afgeleid van het Arabische woord الجبر, āl-jabr.


tal

getal; abstracte weergave van een hoeveelheid m.b.v. cijfers en eventueel een komma en een punt


basis

via Latijn basis "grondslag" van Oudgrieks βάσις "schrede, fundament", in de betekenis van ‘grondslag’ voor het eerst aangetroffen in 1618

bases, basissen (plural)
basisje (diminutive singular)
basisjes (diminutive plural)

grondvlak of grondlijn van een wiskundige figuur

De oppervlakte van een driehoek is basis maal halve hoogte.

10 is de basis van het tientalligstelsel.


kubus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘hexaëder’ voor het eerst aangetroffen in 1625

kub

een regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten

kubussen (plural)
kubusje (diminutive singular)
kubusjes (diminutive plural)


oneindig

bn: van Middelnederlands onendich; afgeleid van eindig met het voorvoegsel on-, in de betekenis van ‘geen einde hebbend’ voor het eerst aangetroffen in 1635

Wat mij betreft mag de pensioenleeftijd voor televisietalent naar oneindig.


dal

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “da” (deca-)

het symbool voor decaliter, gelijk aan 10 liter


rekenkunde

aritmetik

de leer van de operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, ...)

de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)


loodrecht

intensief, samenstelling van lood zn "peillood" en recht bn "zonder bochten" , in de betekenis van ‘zuiver recht’ voor het eerst aangetroffen in 1597

d'aplomb

verticaal, in één lijn met het middelpunt van de aarde

loodrechte (inflected positive)
loodrechts (partitive positive)


symbool

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘zinnebeeld, voorstelling’ voor het eerst aangetroffen in 1553

afgeleid van het Griekse 'bállein' (werpen) met het voorvoegsel syn-

symbolen (plural)
symbooltje (diminutive singular)
symbooltjes (diminutive plural)

een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden

Rad is het symbool voor radiaal.


symbool

symbool; een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden


oorsprong

In de betekenis van ‘aanvang’ voor het eerst aangetroffen in 1301

afgeleid van sprong met het voorvoegsel oor-

snijpunt van de basisvectoren van een vectorruimte


breuk

In de betekenis van ‘het breken, barst’ voor het eerst aangetroffen in 1240

brøk

de uitkomst (quotiënt) van een deling van twee of meer gehele getallen

breuken (plural)
breukje (diminutive singular)
breukjes (diminutive plural)

Irrationale getallen zoals pi zijn geen breuk en kunnen ook niet als breuk geschreven worden


bol

In de betekenis van ‘rond voorwerp’ voor het eerst aangetroffen in 1280

In de betekenis van ‘rond’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1351

globus

een driedimensionaal rond lichaam zie sfeer

bollen (plural)
bolletje (diminutive singular)
bolletjes (diminutive plural)

driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer


abacus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘telraam’ voor het eerst aangetroffen in 1515

abaci (plural)
abacussen (plural)
abacusje (diminutive singular)
abacusjes (diminutive plural)

raam met staven waarop balletjes kunnen schuiven om kinderen te leren rekenen


as

In de betekenis van ‘verbrandingsresidu’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

Van het Middelnederlandse asse. Voert terug op het Oudgermaanse *ahso

[B1,2] Van het Oudnederlandse asca, Middelnederlandse assc(h)e. Voert terug op het Oudgermaanse *asko

[B3,4,5] Samentrekking van a (5) met het achtervoegsel -es

assen (plural)
asje (diminutive singular)
asjes (diminutive plural)

denkbeeldige lijn (aslijn) door het midden van een voorwerp, ruimte of vlak

In het assenstelsel kennen we de vertikale y-as en de horizontale x-as.


as

as; denkbeeldige lijn (aslijn) door het midden van een voorwerp, ruimte of vlak


cijfer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘getalmerk’ voor het eerst aangetroffen in 1508

van Arabisch صِفْر (sifr) "nul, letterlijk: niets, leeg", cognaat met zowel Frans chiffre en Engels cipher als met zero "nul" in die talen

Ziffer

cijfers (plural)
cijfertje (diminutive singular)
cijfertjes (diminutive plural)

teken waarmee aantallen en nummers worden weergegeven

een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet

Sudoku is een populair spelletje met cijfers.

Hij praatte niet veel, hij kon goed uit de voeten met cijfers. Vóór de oorlog was hij kassier in een filiaal van de Banque de l'Union parisienne.

Ze draaide haar hoofd naar rechts en keek naar de rode, digitale cijfers van de wekkerradio die op het nachtkastje stond.


zestien

van Middelnederlands sestien, als telwoord voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240; samenstelling van zes ht en tien ht
**zn [2]: (verkorting) voor zestienmetergebied

penningzestien

zelfstandig naamwoord samengesteld met "zestien" ht

natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"

De totale kosten bedragen zestien euro en zevenendertig cent.

Gelukkig kwamen de zestien wielen net op tijd knarsend tot stilstand, gevolgd door een grote stofwolk.

om een plaats in een volgorde aan te geven

Het juiste antwoord op opgave zestien is "42".


elimineren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verwijderen’ voor het eerst aangetroffen in 1832

afgeleid van het Franse éliminer (met het achtervoegsel -eren)

elimineerde (past)
geëlimineerd (past participle)
te elimineren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen elimineren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen elimineren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geëlimineerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geëlimineerd (active infinitive perfect present long-form)
geëlimineerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geëlimineerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
eliminerend (imperfect participle)
geëlimineerd (past participle)
eliminere (subjunctive)
elimineer (indicative imperfect present singular first-person)
elimineert (indicative imperfect present singular second-person)
elimineert (indicative imperfect present singular second-person)
elimineert (indicative imperfect present singular second-person)
elimineert (indicative imperfect present singular third-person)
elimineerde (indicative imperfect past singular first-person)
elimineerde (indicative imperfect past singular second-person)
elimineerde (indicative imperfect past singular second-person)
elimineerde (indicative imperfect past singular second-person)
elimineerde (indicative imperfect past singular third-person)
elimineerden (indicative imperfect past plural first-person)
elimineerden (indicative imperfect past plural second-person)
elimineerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal elimineren (indicative imperfect future singular first-person)
zult elimineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal elimineren (indicative imperfect future singular second-person)
zult elimineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal elimineren (indicative imperfect future singular second-person)
zult elimineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal elimineren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen elimineren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen elimineren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen elimineren (indicative imperfect future plural third-person)
zou elimineren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou elimineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) elimineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt elimineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou elimineren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden elimineren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden elimineren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden elimineren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geëlimineerd (perfect present first-person)
hebt geëlimineerd (perfect present second-person)
hebt geëlimineerd (perfect present second-person)
heeft geëlimineerd (perfect present second-person)
hebt geëlimineerd (perfect present second-person)
heeft geëlimineerd (perfect present third-person)
hebben geëlimineerd (perfect present first-person)
hebben geëlimineerd (perfect present second-person)
hebben geëlimineerd (perfect present third-person)
had geëlimineerd (perfect past first-person)
had geëlimineerd (perfect past second-person)
had geëlimineerd (perfect past second-person)
hadt geëlimineerd (perfect past second-person)
had geëlimineerd (perfect past third-person)
hadden geëlimineerd (perfect past first-person)
hadden geëlimineerd (perfect past second-person)
hadden geëlimineerd (perfect past third-person)
zal geëlimineerd hebben (perfect future first-person)
zal geëlimineerd hebben (perfect future second-person)
zult geëlimineerd hebben (perfect future second-person)
zult geëlimineerd hebben (perfect future second-person)
zal geëlimineerd hebben (perfect future second-person)
zult geëlimineerd hebben (perfect future second-person)
zal geëlimineerd hebben (perfect future third-person)
zullen geëlimineerd hebben (perfect future first-person)
zullen geëlimineerd hebben (perfect future second-person)
zullen geëlimineerd hebben (perfect future third-person)
zou geëlimineerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geëlimineerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geëlimineerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geëlimineerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geëlimineerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geëlimineerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geëlimineerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geëlimineerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geëlimineerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geëlimineerd (impersonal passive present imperfect)
er is geëlimineerd (impersonal passive present perfect)
er werd geëlimineerd (impersonal passive past imperfect)
er was geëlimineerd (impersonal passive past perfect)
er zal geëlimineerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geëlimineerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geëlimineerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geëlimineerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geëlimineerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geëlimineerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geëlimineerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geëlimineerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geëlimineerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geëlimineerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geëlimineerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geëlimineerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geëlimineerd (singular imperfect present first-person)
wordt geëlimineerd (singular imperfect present second-person)
wordt geëlimineerd (singular imperfect present second-person)
wordt geëlimineerd (singular imperfect present second-person)
wordt geëlimineerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geëlimineerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geëlimineerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geëlimineerd (singular imperfect present third-person)
werd geëlimineerd (singular imperfect past first-person)
werd geëlimineerd (singular imperfect past second-person)
werd geëlimineerd (singular imperfect past second-person)
werdt geëlimineerd (singular imperfect past second-person)
werd geëlimineerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geëlimineerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geëlimineerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geëlimineerd (singular imperfect past third-person)
zal geëlimineerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geëlimineerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geëlimineerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geëlimineerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geëlimineerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geëlimineerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geëlimineerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geëlimineerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geëlimineerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geëlimineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geëlimineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geëlimineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geëlimineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geëlimineerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geëlimineerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geëlimineerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geëlimineerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geëlimineerd (perfect present first-person)
bent geëlimineerd (perfect present second-person)
bent geëlimineerd (perfect present second-person)
is geëlimineerd (perfect present second-person)
zijt geëlimineerd (perfect present second-person)
is geëlimineerd (perfect present third-person)
zijn geëlimineerd (perfect present first-person)
zijn geëlimineerd (perfect present second-person)
zijn geëlimineerd (perfect present third-person)
was geëlimineerd (perfect past first-person)
was geëlimineerd (perfect past second-person)
was geëlimineerd (perfect past second-person)
waart geëlimineerd (perfect past second-person)
was geëlimineerd (perfect past third-person)
waren geëlimineerd (perfect past first-person)
waren geëlimineerd (perfect past second-person)
waren geëlimineerd (perfect past third-person)
zal geëlimineerd zijn (perfect future first-person)
zult geëlimineerd zijn (perfect future second-person)
zult geëlimineerd zijn (perfect future second-person)
zult geëlimineerd zijn (perfect future second-person)
zal geëlimineerd zijn (perfect future third-person)
zullen geëlimineerd zijn (perfect future first-person)
zullen geëlimineerd zijn (perfect future second-person)
zullen geëlimineerd zijn (perfect future third-person)
zou geëlimineerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geëlimineerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geëlimineerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geëlimineerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geëlimineerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geëlimineerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geëlimineerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geëlimineerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geëlimineerd zijn (perfect conditional third-person)

Uit de eerste twee vergelijkingen kunnen we x elimineren door de eerste van de tweede af te trekken.


vlieger

In de betekenis van ‘latwerk met papier’ voor het eerst aangetroffen in 1625

Naamwoord van handeling van vliegen met het achtervoegsel -er.

Die vlieger gaat niet op.

Dat is geen geldig argument, zo werkt het niet

vlieër

een voorwerp dat door de wind aan een draad in de lucht opgelaten kan worden

Drachenviereck

een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar ...

Flieger

een dier m.b.t. zijn vaardigheid in het vliegen

vliegers (plural)
vliegertje (diminutive singular)
vliegertjes (diminutive plural)

een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar overstaande driehoeken aan elkaar gelijk zijn


verzameling

Naamwoord van handeling van verzamelen met het achtervoegsel -ing.

vərˈzaməˌlɪŋ

verzamelingen (plural)
verzamelingetje (diminutive singular)
verzamelingetjes (diminutive plural)

een collectie van verschillende objecten, elementen genoemd, die op haar beurt ook weer als een object wordt beschouwd.


vermenigvuldiging

Naamwoord van handeling van vermenigvuldigen met het achtervoegsel -ing.

vərˌmenəxˈfʏldəˌɡɪŋ

Multiplikation

1 .een vermeerdering tot een veelvoud van het oorspronkelijke aantal

vermenigvuldigingen (plural)
vermenigvuldigingetje (diminutive singular)
vermenigvuldigingetjes (diminutive plural)

De tafels van vermenigvuldiging zijn belangrijk om te kennen.


rekening

naamwoord van handeling van rekenen met het achtervoegsel -ing
**[2] (verkorting) van bankrekening

Een streep door de rekening halen

de schuld van iemand kwijtschelden en het er niet meer over hebben

Het kind van de rekening zijn

de schuldige zijn en voor de schade moeten betalen

account

mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen

rekeningen (plural)
rekeningetje (diminutive singular)
rekeningetjes (diminutive plural)

rekenmethode toegepast voor het oplossen van een klasse van problemen


afleiding

Naamwoord van handeling van afleiden met het achtervoegsel -ing

Ablenkung

een gebeurtenis of activiteit die de gedachten op iets anders richt

Ableitung

een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander

derivation

een serie logisch uit elkaar volgende uitdrukkingen die laten zien hoe een bepaalde formule volgt uit definities en axioma's

afleidingen (plural)
afleidinkje (diminutive singular)
afleidinkjes (diminutive plural)

Als de afleiding correct is, is de afleiding een bewijs.


vereniging

Naamwoord van handeling van verenigen met het achtervoegsel -ing.

Verein

groepering van mensen die op een bepaald doel gericht is

Vereinigung

een operatie die twee of meer verzamelingen samenvoegt

verenigingen (plural)
verenigingetje (diminutive singular)
verenigingetjes (diminutive plural)
vereeniging


demonstratie

Naamwoord van handeling van demonstreren met het achtervoegsel -atie
**[1], [4] via Frans démonstration of direct van Latijn dēmōnstrātiō , in de wetenschappelijke betekenis van ‘betoging, bewijsvoering’ voor het eerst zo gedefinieerd in 1553 . De algemene betekenis van 'aantonen' is voor het eerst aangetroffen in 1596 .
**[2] van Engels, in de betekenis 'machtsvertoon' aangetroffen vanaf 1826 (zie vindplaats hieronder)
**[3] van Engels, in de betekenis 'betoging, protest mars' aangetroffen vanaf 1843 (zie vindplaats hieronder)

demonstraties (plural)
demonstratietje (diminutive singular)
demonstratietjes (diminutive plural)

⧖ Wat eene demonstratie is, heb ik al lang geweten, en reeds op de latijnsche school geleerd. Dit bastaardwoord stamt af van denonstratio, demonstrare, dat, getrouwelijk overgezet zijnde, beteekent: een bewijs of betoog, gelijk demonstreren bewijzen , betoogen beteekent, Er zijn verschillende soorten van bewijzen, als regtsgeleerde, godgeleerde, wijsgeerige, historische, wiskundige en meer andere. Zij verschillen mede grootelijks in kracht en volledigheid. Er zijn sterke, minder sterke en zwakke bewijzen. Weinigen zijn van eene zoo voldingend betoogende kracht, dat er geenerhande twijfeling omtrent de waarheid der zaak kan overblijven. Dit heeft alleen plaats bij rekenkundige of wiskundige voorstellen. Daarom kunnen ook de wiskunstenaars met regt, zoo als zij gewoon zijn, onder hunne voleindigde demonstratie van eene mathematische propositie met regt zetten Q. E. D, quod erat demonstrandum, dat te bewijzen was.

Mengelwerk, demonstratie (31-07-1834) in: Arnhemsche courant, Arnhem, C.A. Thieme, p. 3.


verschil

In de betekenis van ‘onderscheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1485

Het verschil maken

Beslissend zijn voor een bepaalde uitkomst

Het verschil tussen mijn en dijn niet kennen

Differenz

een aspect dat bij vergelijking anders is

verschillen (plural)
verschilletje (diminutive singular)
verschilletjes (diminutive plural)

resultaat van een mathematische aftrekking


periode

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tijdruimte’ voor het eerst aangetroffen in 1657

van Oudgrieks περίοδος (períodos) "rondgang", samengesteld uit περί (peri) "rond, omheen" en ὁδός (hodos) "weg, pad"

perioden (plural)
periodes (plural)
periodetje (diminutive singular)
periodetjes (diminutive plural)

interval waarin een functie zich herhaalt

De sinus en cosinus zijn functies met een periode van 2π.

een groep cijfers die zich in een reeks blijft herhalen

We zoeken naar een uitkomst met perioden van meer dan vijf cijfers.


traject

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘wegverbinding’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1746

Bahn

de af te leggen of afgelegde weg van een voorwerp door de ruimte

trajecten (plural)
trajectje (diminutive singular)
trajectjes (diminutive plural)


supplement

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘aanvulling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1614

Supplement

iets dat als aanvulling toegevoegd wordt

supplementen (plural)
supplementje (diminutive singular)
supplementjes (diminutive plural)

die hoek die samen met de gegeven hoek 180 graden volmaakt


argument

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bewijsgrond’ voor het eerst aangetroffen in 1265

ontleend aan Latijn 'argūmentum' (bewijs)

Argument

een aangevoerd feit in een discussie om een zienswijze te ondersteunen

argumenten (plural)
argumentje (diminutive singular)
argumentjes (diminutive plural)

een variabele waar een functie van afhangt

De functie f(x,y) heeft twee argumenten, namelijk x en y.


axioma

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘onbewezen maar als grondslag aanvaarde stelling’ voor het eerst aangetroffen in 1654

Axiom

een basisbegrip dat zonder bewijs aangenomen moet worden

axioma's (plural)
axiomata (plural)
axiomaatje (diminutive singular)
axiomaatjes (diminutive plural)


punt

Leenwoord uit het Iers, in de betekenis van ‘munteenheid van Ierland’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1990

In de betekenis van ‘spits’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1534

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘stip’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1284

Een punt (of: een puntje) aan iets kunnen zuigen

Er een punt achter zetten

Een bepaalde kwestie als afgesloten beschouwen

De punten ( of puntjes) op de i ( of i's) zetten

Iets zodanig afmaken dat het eindresultaat perfect is

punten (plural)
puntje (diminutive singular)
puntjes (diminutive plural)

positie in een ruimte; een bepaalde plaats

Ik ben op het punt dat ik met hem begin mee te voelen.

Ronald Giphart e.a.
 “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471

Ze kijkt naar een punt net schuin achter me.

Marion Pauw e.a.
 “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340


punt

Op het punt staan [om]

Het is vlak voordat er iets gaat gebeuren of gedaan gaat worden

Een punt [willen] maken

De eigen mening over iets kracht bijzetten, op een overredende manier brengen

Evenwijdige lichtstralen convergeren naar één punt: het brandpunt.


voorstelling

Naamwoord van handeling van voorstellen met het achtervoegsel -ing.

funshon

een uitvoering voor een publiek van toeschouwers

representation

een manier waarop men ergens een beeld van maakt

representation

een verzameling objecten, matrices of functies die ieder een element van een groep representeren.

voorstellingen (plural)
voorstellinkje (diminutive singular)
voorstellinkjes (diminutive plural)


normaal

via Frans normal van Latijn normalis, op te vatten als afgeleid van norm met het achtervoegsel -aal
**bn: in de betekenis van ‘overeenkomstig de regel’ aangetroffen vanaf 1847
**zn: in de betekenis van ‘loodlijn’ aangetroffen vanaf 1824

normaler (uninflected comparative)
normaalst (uninflected superlative)
normale (inflected positive)
normalere (inflected comparative)
normaalste (inflected superlative)
normaals (partitive positive)
normalers (partitive comparative)


integratie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het maken tot een geheel’ voor het eerst aangetroffen in 1872

Naamwoord van handeling van integreren met het achtervoegsel -atie

het proces van het integreren, het bepalen van een integraal


rekenen

In de betekenis van ‘tellen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1220

Jezelf rijk rekenen

Denken dat je in een gunstiger positie bent dan in feite het geval is

Reken maar!

Ga er maar van uit dat dat zo is (vgl. Daar kun je donder op zeggen)

rekende (past)
gerekend (past participle)
te rekenen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen rekenen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen rekenen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gerekend (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gerekend (active infinitive perfect present long-form)
gerekend zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gerekend te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
rekenend (imperfect participle)
gerekend (past participle)
rekene (subjunctive)
reken (indicative imperfect present singular first-person)
rekent (indicative imperfect present singular second-person)
rekent (indicative imperfect present singular second-person)
rekent (indicative imperfect present singular second-person)
rekent (indicative imperfect present singular third-person)
rekende (indicative imperfect past singular first-person)
rekende (indicative imperfect past singular second-person)
rekende (indicative imperfect past singular second-person)
rekende (indicative imperfect past singular second-person)
rekende (indicative imperfect past singular third-person)
rekenden (indicative imperfect past plural first-person)
rekenden (indicative imperfect past plural second-person)
rekenden (indicative imperfect past plural third-person)
zal rekenen (indicative imperfect future singular first-person)
zult rekenen (indicative imperfect future singular second-person)
zal rekenen (indicative imperfect future singular second-person)
zult rekenen (indicative imperfect future singular second-person)
zal rekenen (indicative imperfect future singular second-person)
zult rekenen (indicative imperfect future singular second-person)
zal rekenen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen rekenen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen rekenen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen rekenen (indicative imperfect future plural third-person)
zou rekenen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou rekenen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) rekenen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt rekenen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou rekenen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden rekenen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden rekenen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden rekenen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gerekend (perfect present first-person)
hebt gerekend (perfect present second-person)
hebt gerekend (perfect present second-person)
heeft gerekend (perfect present second-person)
hebt gerekend (perfect present second-person)
heeft gerekend (perfect present third-person)
hebben gerekend (perfect present first-person)
hebben gerekend (perfect present second-person)
hebben gerekend (perfect present third-person)
had gerekend (perfect past first-person)
had gerekend (perfect past second-person)
had gerekend (perfect past second-person)
hadt gerekend (perfect past second-person)
had gerekend (perfect past third-person)
hadden gerekend (perfect past first-person)
hadden gerekend (perfect past second-person)
hadden gerekend (perfect past third-person)
zal gerekend hebben (perfect future first-person)
zal gerekend hebben (perfect future second-person)
zult gerekend hebben (perfect future second-person)
zult gerekend hebben (perfect future second-person)
zal gerekend hebben (perfect future second-person)
zult gerekend hebben (perfect future second-person)
zal gerekend hebben (perfect future third-person)
zullen gerekend hebben (perfect future first-person)
zullen gerekend hebben (perfect future second-person)
zullen gerekend hebben (perfect future third-person)
zou gerekend hebben (perfect conditional first-person)
zou gerekend hebben (perfect conditional second-person)
zou gerekend hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gerekend hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gerekend hebben (perfect conditional second-person)
zou gerekend hebben (perfect conditional third-person)
zouden gerekend hebben (perfect conditional first-person)
zouden gerekend hebben (perfect conditional second-person)
zouden gerekend hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gerekend (impersonal passive present imperfect)
er is gerekend (impersonal passive present perfect)
er werd gerekend (impersonal passive past imperfect)
er was gerekend (impersonal passive past perfect)
er zal gerekend worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gerekend zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gerekend worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gerekend zijn (impersonal passive conditional perfect)

Hij rekent erg langzaam, maar wel foutloos.


kilometer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘1000 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1808

Afleiding van het Nederlandse zelfstandige naamwoord meter met het voorvoegsel kilo-

kilometers (plural)
kilometertje (diminutive singular)
kilometertjes (diminutive plural)

een lengtemaat met een waarde van 10³ meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km

Deze auto kan maximaal 180 kilometer per uur rijden.

De Kilometer (een woord van het Grieksche Chilioi, duizend afgeleid,) bevat duizend Meters, honderd Decameters en tien Hectometers, en dient, om grootere afstanden uit te drukken (...)

Deze conclusie, zijn verklaring van plichtsbesef en de resten van zijn garnalensoesje spoelde hij weg met een grote slok zoete witte wijn, terwijl ik bleef zitten met de vraag hoe hij vanuit dit geïsoleerde hotel, dat op honderden kilometers van zee lag, leiding gaf aan een intercontinentaal georiënteerd maritiem bedrijf, maar ik durfde het niet te vragen, want hij had alweer een nieuw roesje in zijn mond gestopt.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), ISBN 978-90-295-2622-7, p. 30

Jaren later liep ik op mijn 42ste de 88 Tempels Trail, een pelgrimstocht van 1.300 kilometer door Japan.


kilometer

Afgeleid van meter met het voorvoegsel kilo-


klasse

via Frans classe of direct vant Latijn classis

klassen (plural)
klassetje (diminutive singular)
klassetjes (diminutive plural)

alle elementen van een wiskundige groep die door een similariteitstransformatie in elkaar over te voeren zijn

In de kubische puntgroep Oₕ vormen de acht C₃-operaties een klasse.


komma

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘leesteken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1612

komma's (plural)
kommaatje (diminutive singular)
kommaatjes (diminutive plural)

symbool om bij breuken de eenheden van het gebroken deel te scheiden

in de Angelsaksische notatie gebruikt men i.p.v. de komma een punt.


graaf

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘adellijke titel’ voor het eerst aangetroffen in 1201

[bestuurlijke functie of titel] van Middelnederlands grave of greve; vergelijk middeleeuws Latijn graffio

[gegraven waterloop] van Middelnederlands grave; afgeleid van graven (werkwoord)

[wiskundige beschrijving gegevens] van Oudgrieks γραφή (grafè) "tekening"

graph

beschrijving van gegevens in de vorm van een verzameling punten,...

grafen (plural)
graafje (diminutive singular)
graafjes (diminutive plural)

Afhankelijk van de toepassing kunnen de lijnen gericht zijn, dan worden ze ook wel pijlen genoemd, men spreekt dan van een gerichte graaf of digraaf (directed of directioneel).

beschrijving van gegevens in de vorm van een verzameling punten, knopen genoemd, waarvan sommige verbonden zijn door lijnen, de zijden, kanten of takken

Een elektrisch netwerk is een voorbeeld waar de theorie van de gerichte grafen kan worden toegepast.


millimeter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,001 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

afgeleid van meter met het voorvoegsel milli-

Millimeter

millimeters (plural)
millimetertje (diminutive singular)
millimetertjes (diminutive plural)

een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm

Het was maar een paar millimeter verschoven.

Het voelde daar een stuk veiliger, ook al was het tentdoek nog geen millimeter dik.


kruis

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘twee balken die elkaar rechthoekig snijden’ voor het eerst aangetroffen in 991

Elk huis(je) heeft zijn kruis(je).

Iedereen heeft zijn eigen persoonlijke problemen, die vaak niet bij anderen bekend zijn

Men draagt het kruis niet altijd op zijn rug.

Twee geloven in een huis is een groot kruis.

Iemand het (heilig) kruis (achter)nageven

Iemand verwensen; hopen dat bezoek niet terugkomt

Kreuz

christelijk religieus symbool afgeleid van de kruiziging van Jezus Christus

kruisen (singular)
kruisje (diminutive)
kruisjes (diminutive singular)
kruisen (singular)
kruizen (singular)

geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden


liter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘inhoudsmaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

liter

liters (plural)
litertje (diminutive singular)
litertjes (diminutive plural)

l is het officiële symbool, maar L wordt ook toegestaan om verwarring te voorkomen. Ook is het teken ℓ in gebruik voor liter.

een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ

Dit pak bevat twee liter melk.

Er zou die dag namelijk pas na 32 kilometer water te vinden zijn, waardoor ik zeven liter water boven op mijn basisuitrusting mee moest sjouwen.

Grote omgevallen boomstammen zaten klem tussen de rotsen en waren geheel kaal en afgestompt door de sterke stroming die miljoenen liters smeltwater per dag uit de bergen moest verwerken.


tafel

van Latijn tabula, in de betekenis van ‘meubelstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

Als de leiding afwezig is, wordt er al gauw onwenselijk gedrag vertoond

Iets van tafel vegen

Een gespreksonderwerp afkappen/een voorstel geen doorgang laten vinden

Zijn benen ( of voeten) onder een andermans tafel (moeten) steken

iemand anders voor je levensonderhoud laten betalen

tafel

een meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen

tafels (plural)
[2] tafelen (plural)
tafeltje (diminutive singular)
tafeltjes (diminutive plural)

In de lagere school leert men de tafels van vermenigvuldiging


helft

van Middelnederlands helft of helefd, afgeleid van half met ablaut, in de betekenis van ‘elk der beide gelijke delen waarin iets verdeeld is’ voor het eerst aangetroffen in 1236

helften (plural)
helftje (diminutive singular)
helftjes (diminutive plural)


plat

Uit het Volkslatijn *plattu(s), ontleend aan Oudgrieks πλατύς 'wijd, breed'


product

Van het Latijnse productum, het voltooid deelwoord van producere. In de betekenis van ‘voortbrengsel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1752, in de betekenis van ‘uitkomst van een vermenigvuldiging’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1508

producten (plural)
productje (diminutive singular)
productjes (diminutive plural)

Som, verschil, product en quotiënt.


ruit

In de betekenis van ‘vensterruit’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573

In de betekenis van ‘scheef vierkant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1447

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1253

Raute

een vierhoek waarvan de zijden gelijk in lengte zijn

ruiten (plural)
ruitje (diminutive singular)
ruitjes (diminutive plural)

Een vierkant is een bijzondere vorm van een ruit.


net

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘keurig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1456

In de betekenis van ‘visnet’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

door de mazen van het net kruipen

op slimme manier proberen ergens onder uit te komen

wie 's nachts uit vissen gaat, moet overdag zijn netten drogen

als je teveel gedronken hebt, ben je de volgende dag niets waard

netten (plural)
netje (diminutive singular)
netjes (diminutive plural)

stelsel van krommen in het platte vlak, dat lineair afhangt van twee parameters


middelpunt

In de betekenis van ‘centrum’ voor het eerst aangetroffen in 1500

centre

van een cirkel of bol is het punt dat tot alle punten op de omtrek dezelfde afstand heeft

middelpunten (plural)
middelpuntje (diminutive singular)
middelpuntjes (diminutive plural)


reeks

In de betekenis van ‘rij’ voor het eerst aangetroffen in 1613

reeks

een opeenvolgende rij van gebeurtenissen

reeksen (plural)
(reeksje) (diminutive singular)
(reeksjes) (diminutive plural)

Rekenen met reeksen is meestal niet eenvoudig.


oplossing

Naamwoord van handeling van oplossen met het achtervoegsel -ing

solution

een manier om van een probleem af te komen

oplossingen (plural)
oplossinkje (diminutive singular)
oplossinkjes (diminutive plural)

Stuur uw oplossing van het raadsel op naar ons antwoordnummer.


stelsel

In de betekenis van ‘stel’ voor het eerst aangetroffen in 1691

Naamwoord van handeling van stellen met het achtervoegsel -sel

System

een geordend geheel, samenstel van delen

stelsels (plural)
stelseltje (diminutive singular)
stelseltjes (diminutive plural)

een set van vergelijkingen met twee of meer onbekenden

Dit stelsel kan opgelost worden met de subsitutietechniek.


stelling

In de betekenis van ‘stellage’ voor het eerst aangetroffen in 1285

Naamwoord van handeling van stellen met het achtervoegsel -ing

Position

een bewering die men als waarheid aangenomen wil zien worden

stellingen (plural)
stellinkje (diminutive singular)
stellinkjes (diminutive plural)

een bewering waarvan de juistheid is bewezen, een theorema


optellen

In de betekenis van ‘bijeentellen’ voor het eerst aangetroffen in 1710

addieren

bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd

telde op (past)
opgeteld (past participle)
op te tellen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben opgeteld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben opgeteld (active infinitive perfect present long-form)
opgeteld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
opgeteld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
optellend (imperfect participle)
opgeteld (past participle)
tel op (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
telt op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
telt op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
telt op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
telt op (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
tellen op (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
tellen op (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
tellen op (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
telde op (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
telde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
telde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
telde op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
telde op (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
telden op (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
telden op (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
telden op (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal optellen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult optellen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal optellen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult optellen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal optellen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult optellen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal optellen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen optellen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen optellen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen optellen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou optellen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou optellen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) optellen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt optellen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou optellen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden optellen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden optellen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden optellen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
optel (subordinate-clause present)
optelt (subordinate-clause present)
optelt (subordinate-clause present)
optelt (subordinate-clause present)
optelt (subordinate-clause present)
optelde (subordinate-clause past)
optelde (subordinate-clause past)
optelde (subordinate-clause past)
optelde (subordinate-clause past)
optelde (subordinate-clause past)
optelden (subordinate-clause past)
optelden (subordinate-clause past)
optelden (subordinate-clause past)
heb opgeteld (perfect present first-person)
hebt opgeteld (perfect present second-person)
hebt opgeteld (perfect present second-person)
heeft opgeteld (perfect present second-person)
hebt opgeteld (perfect present second-person)
heeft opgeteld (perfect present third-person)
hebben opgeteld (perfect present first-person)
hebben opgeteld (perfect present second-person)
hebben opgeteld (perfect present third-person)
had opgeteld (perfect past first-person)
had opgeteld (perfect past second-person)
had opgeteld (perfect past second-person)
hadt opgeteld (perfect past second-person)
had opgeteld (perfect past third-person)
hadden opgeteld (perfect past first-person)
hadden opgeteld (perfect past second-person)
hadden opgeteld (perfect past third-person)
zal opgeteld hebben (perfect future first-person)
zal opgeteld hebben (perfect future second-person)
zult opgeteld hebben (perfect future second-person)
zult opgeteld hebben (perfect future second-person)
zal opgeteld hebben (perfect future second-person)
zult opgeteld hebben (perfect future second-person)
zal opgeteld hebben (perfect future third-person)
zullen opgeteld hebben (perfect future first-person)
zullen opgeteld hebben (perfect future second-person)
zullen opgeteld hebben (perfect future third-person)
zou opgeteld hebben (perfect conditional first-person)
zou opgeteld hebben (perfect conditional second-person)
zou opgeteld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt opgeteld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt opgeteld hebben (perfect conditional second-person)
zou opgeteld hebben (perfect conditional third-person)
zouden opgeteld hebben (perfect conditional first-person)
zouden opgeteld hebben (perfect conditional second-person)
zouden opgeteld hebben (perfect conditional third-person)
er wordt opgeteld (impersonal passive present imperfect)
er is opgeteld (impersonal passive present perfect)
er werd opgeteld (impersonal passive past imperfect)
er was opgeteld (impersonal passive past perfect)
er zal opgeteld worden (impersonal passive future imperfect)
er zal opgeteld zijn (impersonal passive future perfect)
er zou opgeteld worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou opgeteld zijn (impersonal passive conditional perfect)
opgeteld worden (passive infinitive imperfect present short-form)
opgeteld te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
opgeteld zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
opgeteld te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
opgeteld zijn (passive infinitive perfect present short-form)
opgeteld te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
opgeteld zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
opgeteld te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt opgeteld (singular imperfect present plural third-person)
worden opgeteld (singular imperfect present third-person)
werd opgeteld (singular imperfect past plural third-person)
werden opgeteld (singular imperfect past third-person)
zal opgeteld worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen opgeteld worden (singular imperfect future third-person)
zou opgeteld worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden opgeteld worden (singular imperfect conditional third-person)
is opgeteld (perfect present third-person)
zijn opgeteld (perfect present third-person)
was opgeteld (perfect past third-person)
waren opgeteld (perfect past third-person)
zal opgeteld zijn (perfect future third-person)
zullen opgeteld zijn (perfect future third-person)
zou opgeteld zijn (perfect conditional third-person)
zouden opgeteld zijn (perfect conditional third-person)

Als je twee bij twee optelt, krijg je vier.


aftrekking

Naamwoord van handeling van aftrekken met het achtervoegsel -ing

aftrekking

rekenkundige bewerking waarbij een getal van een ander getal afgetrokken wordt

aftrekkingen (plural)
aftrekkinkje (diminutive singular)
aftrekkinkjes (diminutive plural)

Probeer deze aftrekking nog maar eens.


snijden

In de betekenis van ‘met een scherp werktuig scheiden’ voor het eerst aangetroffen in 1100

erfwoord Via Oudnederlands *snīthan van Germaans *snīþanan.

schneiden

met een scherp voorwerp in stukken delen

sneed (past)
gesneden (past participle)
te snijden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen snijden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen snijden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesneden (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesneden (active infinitive perfect present long-form)
gesneden zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesneden te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
snijdend (imperfect participle)
gesneden (past participle)
snijd (imperative)
snijde (subjunctive)
snij (indicative imperfect present singular first-person)
snijd (indicative imperfect present singular first-person)
snijdt (indicative imperfect present singular second-person)
snijdt (indicative imperfect present singular second-person)
snijdt (indicative imperfect present singular second-person)
snijdt (indicative imperfect present singular third-person)
sneed (indicative imperfect past singular first-person)
sneed (indicative imperfect past singular second-person)
sneed (indicative imperfect past singular second-person)
sneedt (indicative imperfect past singular second-person)
sneed (indicative imperfect past singular third-person)
sneden (indicative imperfect past plural first-person)
sneden (indicative imperfect past plural second-person)
sneden (indicative imperfect past plural third-person)
zal snijden (indicative imperfect future singular first-person)
zult snijden (indicative imperfect future singular second-person)
zal snijden (indicative imperfect future singular second-person)
zult snijden (indicative imperfect future singular second-person)
zal snijden (indicative imperfect future singular second-person)
zult snijden (indicative imperfect future singular second-person)
zal snijden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen snijden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen snijden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen snijden (indicative imperfect future plural third-person)
zou snijden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou snijden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) snijden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt snijden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou snijden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden snijden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden snijden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden snijden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesneden (perfect present first-person)
hebt gesneden (perfect present second-person)
hebt gesneden (perfect present second-person)
heeft gesneden (perfect present second-person)
hebt gesneden (perfect present second-person)
heeft gesneden (perfect present third-person)
hebben gesneden (perfect present first-person)
hebben gesneden (perfect present second-person)
hebben gesneden (perfect present third-person)
had gesneden (perfect past first-person)
had gesneden (perfect past second-person)
had gesneden (perfect past second-person)
hadt gesneden (perfect past second-person)
had gesneden (perfect past third-person)
hadden gesneden (perfect past first-person)
hadden gesneden (perfect past second-person)
hadden gesneden (perfect past third-person)
zal gesneden hebben (perfect future first-person)
zal gesneden hebben (perfect future second-person)
zult gesneden hebben (perfect future second-person)
zult gesneden hebben (perfect future second-person)
zal gesneden hebben (perfect future second-person)
zult gesneden hebben (perfect future second-person)
zal gesneden hebben (perfect future third-person)
zullen gesneden hebben (perfect future first-person)
zullen gesneden hebben (perfect future second-person)
zullen gesneden hebben (perfect future third-person)
zou gesneden hebben (perfect conditional first-person)
zou gesneden hebben (perfect conditional second-person)
zou gesneden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesneden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesneden hebben (perfect conditional second-person)
zou gesneden hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesneden hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesneden hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesneden hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesneden (impersonal passive present imperfect)
er is gesneden (impersonal passive present perfect)
er werd gesneden (impersonal passive past imperfect)
er was gesneden (impersonal passive past perfect)
er zal gesneden worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesneden zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesneden worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesneden zijn (impersonal passive conditional perfect)

een gemeenschappelijk punt hebben met een andere lijn


aftrekken

In de betekenis van ‘in de wiskunde: verminderen’ voor het eerst aangetroffen in 1445

abziehen

rekenkundige bewerking waarbij een getal met een getal verminderd wordt

herunterholen

(een man) seksueel bevredigen, aftrekken

trok af (past)
afgetrokken (past participle)
af te trekken (active infinitive imperfect present long-form)
hebben afgetrokken (active infinitive perfect present short-form)
te hebben afgetrokken (active infinitive perfect present long-form)
afgetrokken zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
afgetrokken te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
aftrekkend (imperfect participle)
afgetrokken (past participle)
trek af (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
trekt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
trekt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
trekt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
trekt af (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
trekken af (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
trekken af (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
trekken af (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
trok af (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
trok af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
trok af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
trok af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
trok af (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
trokken af (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
trokken af (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
trokken af (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aftrekken (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen aftrekken (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen aftrekken (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen aftrekken (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden aftrekken (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
aftrek (subordinate-clause present)
aftrekt (subordinate-clause present)
aftrekt (subordinate-clause present)
aftrekt (subordinate-clause present)
aftrekt (subordinate-clause present)
aftrok (subordinate-clause past)
aftrok (subordinate-clause past)
aftrok (subordinate-clause past)
aftrok (subordinate-clause past)
aftrok (subordinate-clause past)
aftrokken (subordinate-clause past)
aftrokken (subordinate-clause past)
aftrokken (subordinate-clause past)
heb afgetrokken (perfect present first-person)
hebt afgetrokken (perfect present second-person)
hebt afgetrokken (perfect present second-person)
heeft afgetrokken (perfect present second-person)
hebt afgetrokken (perfect present second-person)
heeft afgetrokken (perfect present third-person)
hebben afgetrokken (perfect present first-person)
hebben afgetrokken (perfect present second-person)
hebben afgetrokken (perfect present third-person)
had afgetrokken (perfect past first-person)
had afgetrokken (perfect past second-person)
had afgetrokken (perfect past second-person)
hadt afgetrokken (perfect past second-person)
had afgetrokken (perfect past third-person)
hadden afgetrokken (perfect past first-person)
hadden afgetrokken (perfect past second-person)
hadden afgetrokken (perfect past third-person)
zal afgetrokken hebben (perfect future first-person)
zal afgetrokken hebben (perfect future second-person)
zult afgetrokken hebben (perfect future second-person)
zult afgetrokken hebben (perfect future second-person)
zal afgetrokken hebben (perfect future second-person)
zult afgetrokken hebben (perfect future second-person)
zal afgetrokken hebben (perfect future third-person)
zullen afgetrokken hebben (perfect future first-person)
zullen afgetrokken hebben (perfect future second-person)
zullen afgetrokken hebben (perfect future third-person)
zou afgetrokken hebben (perfect conditional first-person)
zou afgetrokken hebben (perfect conditional second-person)
zou afgetrokken hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgetrokken hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgetrokken hebben (perfect conditional second-person)
zou afgetrokken hebben (perfect conditional third-person)
zouden afgetrokken hebben (perfect conditional first-person)
zouden afgetrokken hebben (perfect conditional second-person)
zouden afgetrokken hebben (perfect conditional third-person)
er wordt afgetrokken (impersonal passive present imperfect)
er is afgetrokken (impersonal passive present perfect)
er werd afgetrokken (impersonal passive past imperfect)
er was afgetrokken (impersonal passive past perfect)
er zal afgetrokken worden (impersonal passive future imperfect)
er zal afgetrokken zijn (impersonal passive future perfect)
er zou afgetrokken worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou afgetrokken zijn (impersonal passive conditional perfect)
zal me aftrekken (first-person future singular)
zullen ons aftrekken (first-person future plural)
zal, zult je aftrekken (second-person future singular)
zullen je aftrekken (second-person future plural)
zult zich/u aftrekken (second-person future plural)
zult zich/u aftrekken (second-person)
zult u aftrekken (second-person future plural)
zult u aftrekken (second-person)
zal zich aftrekken (third-person future singular)
zullen zich aftrekken (third-person future plural)
zich aftrekkend (imperfect participle)
zich afgetrokken hebben (past)
trek u/je af, trekt je af (imperative)

Als je drie van vijf aftrekt, krijg je twee.


negatief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontkennend’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1480

afgeleid van negatie met het achtervoegsel -ief

negatiever (uninflected comparative)
negatiefst (uninflected superlative)
negatieve (inflected positive)
negatievere (inflected comparative)
negatiefste (inflected superlative)
negatiefs (partitive positive)
negatievers (partitive comparative)

Een negatief getal.


afhankelijk

Naamwoord van handeling van afhangen met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

afhankelijker (uninflected comparative)
afhankelijkst (uninflected superlative)
afhankelijke (inflected positive)
afhankelijkere (inflected comparative)
afhankelijkste (inflected superlative)
afhankelijks (partitive positive)
afhankelijkers (partitive comparative)

medeveranderend met een andere grootheid

De versnelling van een voorwerp is afhankelijk van de massa van dat voorwerp en de kracht die op het voorwerp werkt.


identiteit

met het achtervoegsel -iteit gevormd uit Frans identité, in de betekenis van ‘(persoons)gelijkheid’ aangetroffen vanaf 1824

identitat

geheel van eigenschappen dat je onderscheidt van anderen en bepaalt wie je bent

identiteiten (plural)
identiteitje (diminutive singular)
identiteitjes (diminutive plural)

iets wat precies dezelfde betekenis oplevert

De formule – die dateert uit de 18e eeuw! – is de volgende vergelijking: e^(iπ)+1=0, en wordt ook wel de identiteit van Euler genoemd, naar de Zwitserse wiskundige Leonhard Euler.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Jeremy van der Heijden
 “De mooiste formule van de wiskunde” (23 november 2021) op quantumuniverse.nl


lengte

In de betekenis van ‘langste afmeting’ voor het eerst aangetroffen in 1350

Afgeleid van lang (+ umlaut) met het achtervoegsel -te.

Die vrachtwagen heeft een enorme lengte.

In hoofdletters was de lengte van de trail erin gegraveerd: ‘MEXICO TO CANADA 2.627 MILES’, oftewel 4.286 kilometer.

De Zweedse bossen konden kant-en-klare stammen van twintig meter leveren, maar voor het werk met de palen in de rivier hadden ze de dubbele lengte nodig.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


breedte

In de betekenis van ‘kortste afmeting’ voor het eerst aangetroffen in 1201

Afgeleid uit breed met het achtervoegsel -te.

Breite

afmeting loodrecht op de hoogte of de lengte

Als je de lengte en de breedte van een kamer weet kun je de oppervlakte berekenen.

De politie heeft woensdagmiddag zo'n dertig actievoerders van klimaatactiegroep Extinction Rebellion aangehouden wegens het blokkeren van de toegang tot de A12 in Den Haag. De demonstranten voerden actie door over de volle breedte van de weg op het asfalt te gaan zitten. Twee anderen ketenden zich aan een auto vast.

Weblink bron “Circa dertig aanhoudingen na blokkade Extinction Rebellion op A12 Den Haag” (06 juli 2022), NU.nl


min

In de betekenis van ‘zoogster’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1350

In de betekenis van ‘gering’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236

In de betekenis van ‘liefde’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

Amme

vrouw die tegen betaling het kind van een andere vrouw zoogt

minnen (plural)
minnetje (diminutive singular)
minnetjes (diminutive plural)


benaderen

Afgeleid van naderen met het voorvoegsel be-

tilnærme

geen exacte berekening maar een bepaling

benaderde (past)
benaderd (past participle)
te benaderen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen benaderen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen benaderen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben benaderd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben benaderd (active infinitive perfect present long-form)
benaderd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
benaderd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
benaderend (imperfect participle)
benaderd (past participle)
benadere (subjunctive)
benader (indicative imperfect present singular first-person)
benadert (indicative imperfect present singular second-person)
benadert (indicative imperfect present singular second-person)
benadert (indicative imperfect present singular second-person)
benadert (indicative imperfect present singular third-person)
benaderde (indicative imperfect past singular first-person)
benaderde (indicative imperfect past singular second-person)
benaderde (indicative imperfect past singular second-person)
benaderde (indicative imperfect past singular second-person)
benaderde (indicative imperfect past singular third-person)
benaderden (indicative imperfect past plural first-person)
benaderden (indicative imperfect past plural second-person)
benaderden (indicative imperfect past plural third-person)
zal benaderen (indicative imperfect future singular first-person)
zult benaderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal benaderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult benaderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal benaderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult benaderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal benaderen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen benaderen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen benaderen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen benaderen (indicative imperfect future plural third-person)
zou benaderen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou benaderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) benaderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt benaderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou benaderen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden benaderen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden benaderen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden benaderen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb benaderd (perfect present first-person)
hebt benaderd (perfect present second-person)
hebt benaderd (perfect present second-person)
heeft benaderd (perfect present second-person)
hebt benaderd (perfect present second-person)
heeft benaderd (perfect present third-person)
hebben benaderd (perfect present first-person)
hebben benaderd (perfect present second-person)
hebben benaderd (perfect present third-person)
had benaderd (perfect past first-person)
had benaderd (perfect past second-person)
had benaderd (perfect past second-person)
hadt benaderd (perfect past second-person)
had benaderd (perfect past third-person)
hadden benaderd (perfect past first-person)
hadden benaderd (perfect past second-person)
hadden benaderd (perfect past third-person)
zal benaderd hebben (perfect future first-person)
zal benaderd hebben (perfect future second-person)
zult benaderd hebben (perfect future second-person)
zult benaderd hebben (perfect future second-person)
zal benaderd hebben (perfect future second-person)
zult benaderd hebben (perfect future second-person)
zal benaderd hebben (perfect future third-person)
zullen benaderd hebben (perfect future first-person)
zullen benaderd hebben (perfect future second-person)
zullen benaderd hebben (perfect future third-person)
zou benaderd hebben (perfect conditional first-person)
zou benaderd hebben (perfect conditional second-person)
zou benaderd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt benaderd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt benaderd hebben (perfect conditional second-person)
zou benaderd hebben (perfect conditional third-person)
zouden benaderd hebben (perfect conditional first-person)
zouden benaderd hebben (perfect conditional second-person)
zouden benaderd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt benaderd (impersonal passive present imperfect)
er is benaderd (impersonal passive present perfect)
er werd benaderd (impersonal passive past imperfect)
er was benaderd (impersonal passive past perfect)
er zal benaderd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal benaderd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou benaderd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou benaderd zijn (impersonal passive conditional perfect)
benaderd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
benaderd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
benaderd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
benaderd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
benaderd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
benaderd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
benaderd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
benaderd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word benaderd (singular imperfect present first-person)
wordt benaderd (singular imperfect present second-person)
wordt benaderd (singular imperfect present second-person)
wordt benaderd (singular imperfect present second-person)
wordt benaderd (singular imperfect present plural third-person)
worden benaderd (singular imperfect present plural first-person)
worden benaderd (singular imperfect present plural second-person)
worden benaderd (singular imperfect present third-person)
werd benaderd (singular imperfect past first-person)
werd benaderd (singular imperfect past second-person)
werd benaderd (singular imperfect past second-person)
werdt benaderd (singular imperfect past second-person)
werd benaderd (singular imperfect past plural third-person)
werden benaderd (singular imperfect past plural first-person)
werden benaderd (singular imperfect past plural second-person)
werden benaderd (singular imperfect past third-person)
zal benaderd worden (singular imperfect future first-person)
zult benaderd worden (singular imperfect future second-person)
zult benaderd worden (singular imperfect future second-person)
zult benaderd worden (singular imperfect future second-person)
zal benaderd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen benaderd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen benaderd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen benaderd worden (singular imperfect future third-person)
zou benaderd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou benaderd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou benaderd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt benaderd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt benaderd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou benaderd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden benaderd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden benaderd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden benaderd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben benaderd (perfect present first-person)
bent benaderd (perfect present second-person)
bent benaderd (perfect present second-person)
is benaderd (perfect present second-person)
zijt benaderd (perfect present second-person)
is benaderd (perfect present third-person)
zijn benaderd (perfect present first-person)
zijn benaderd (perfect present second-person)
zijn benaderd (perfect present third-person)
was benaderd (perfect past first-person)
was benaderd (perfect past second-person)
was benaderd (perfect past second-person)
waart benaderd (perfect past second-person)
was benaderd (perfect past third-person)
waren benaderd (perfect past first-person)
waren benaderd (perfect past second-person)
waren benaderd (perfect past third-person)
zal benaderd zijn (perfect future first-person)
zult benaderd zijn (perfect future second-person)
zult benaderd zijn (perfect future second-person)
zult benaderd zijn (perfect future second-person)
zal benaderd zijn (perfect future third-person)
zullen benaderd zijn (perfect future first-person)
zullen benaderd zijn (perfect future second-person)
zullen benaderd zijn (perfect future third-person)
zou benaderd zijn (perfect conditional first-person)
zou benaderd zijn (perfect conditional second-person)
zou benaderd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt benaderd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt benaderd zijn (perfect conditional second-person)
zou benaderd zijn (perfect conditional third-person)
zouden benaderd zijn (perfect conditional first-person)
zouden benaderd zijn (perfect conditional second-person)
zouden benaderd zijn (perfect conditional third-person)

Door een lijn te trekken benaderde hij de richtingscoëfficiënt.


bevriend

afgeleid van vriend met het voorvoegsel be-

bevriende (inflected positive)
bevriends (partitive positive)

2 getallen zijn bevriend als ze alle twee gelijk zijn aan de som van de echte delers van het andere getal.

220 (1 + 2 + 4 + 5 + 10 + 11 + 20 + 22 + 44 + 55 + 110) en 284 (1 + 2 + 4 + 71 + 142) vormen het kleinste paar bevriende getallen.


variatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afwisseling’ voor het eerst aangetroffen in 1553

Naamwoord van handeling van variëren met het achtervoegsel -atie

variaties (plural)
variatietje (diminutive singular)
variatietjes (diminutive plural)

het kunnen kiezen van k elementen uit een verzameling van elementen, waarbij ieder element maximaal één keer gekozen mag worden, en waarbij gelet wordt op de volgorde van kiezen


kegel

In de betekenis van ‘conus’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1276

keël

een meetkundig lichaam met een cirkel als grondvlak en uitlopend in een punt

bolo

de flesvormige houten stukken van het kegelspel

kegels (plural)
kegeltje (diminutive singular)
kegeltjes (diminutive plural)


torus

torussen (plural)
tori (plural)
torusje (diminutive singular)
torusjes (diminutive plural)

een driedimensionaal ringvormig oppervlak, lijkend op een opgeblazen luchtband


hemisfeer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘halve bol’ voor het eerst aangetroffen in 1650

hemisferen (plural)
hemisfeertje (diminutive singular)
hemisfeertjes (diminutive plural)

een halve bol, meestal bedoeld als halve aard- of hemelbol


parallellepipedum

parallellepipeda (plural)
parallellepipedums (plural)
parallellepipedummetje (diminutive singular)
parallellepipedummetjes (diminutive plural)

een driedimensionaal zesvlak, waarvan alle zijden bestaan uit parallelogrammen die paarsgewijs gelijk zijn

er liep een man op straat met een parallellepipedumvormig pak onder zijn arm


analyse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontbinding’ voor het eerst aangetroffen in 1806

Afkomstig van het Middeleeuws Latijn analysis, van het Oud-Griekse ἀνάλυσις (analusis), van ἀναλύω (analuō, “onderzoeken”), van ἀνά (ana, “op”) + λύω (luō, “losmaken”) met het voorvoegsel ana- (met het achtervoegsel -lyse)

analysen (plural)
analyses (plural)
analysetje (diminutive singular)
analysetjes (diminutive plural)

de studie van functies, rijen, reeksen, limieten, afgeleides en integralen

Analyse is een belangrijk onderdeel van het eindexamen.


complement

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘aanvulling’ voor het eerst aangetroffen in 1614

afgeleid van (de Latijnse stam van) compleet met het achtervoegsel -ment

die hoek die toegevoegd aan de gegeven hoek een rechte hoek maakt


correlatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wederzijdse betrekking’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Naamwoord van handeling van correleren met het achtervoegsel -atie

correlaties (plural)
correlatietje (diminutive singular)
correlatietjes (diminutive plural)

Sommige publicaties suggereren dat er een correlatie is tussen langdurig gebruik van benzodiazepinen en dementie, maar een oorzakelijk verband is daar lastig vast te stellen.”


curve

Bekend sinds ca. 1690; van Latijn curvus.


dubbelblind

doubleblind

zonder medeweten van de zieke en de arts bijv. bij onderzoek nieuw geneesmiddel

dubbelblinde (inflected positive)
dubbelblinds (partitive positive)


extreem

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uiterst’ voor het eerst aangetroffen in 1544

de hoogste of laagste waarde die een functie kan bereiken


functie

Van Frans fonction. Verder te herleiden tot Latijn functio (< fungi). In de betekenis van ‘ambt’ voor het eerst aangetroffen in 1652

Funktion

positie binnen een bedrijf of organisatie

Funktion

(wiskunde) afhankelijkheid tussen een element en een veranderlijke

function

(informatica) onderdeel van de broncode van een computerprogramma

functies (plural)
functietje (diminutive singular)
functietjes (diminutive plural)

relatie die de afhankelijkheid van één element (de functiewaarde) van één of meer andere definieert

Sinus en cosinus zijn periodieke functies..


base

Base

stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst

Base

ion of molecuul dat de neiging heeft een proton op te nemen


base

via Middelengels base en Oudfrans base van Latijn basis
**[6] (verkorting) van freebase


diameter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘middellijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1625

De verhouding tussen de omtrek van een cirkel en de diameter heet π en is ongeveer 22/7.


eliminatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verwijdering’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Naamwoord van handeling van elimineren met het achtervoegsel -atie

Elimination

het wegwerken van een grootheid die in twee of meer vergelijkingen voorkomt

eliminaties (plural)
eliminatietje (diminutive singular)
eliminatietjes (diminutive plural)


factor

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘in de wiskunde: vermenigvuldiger’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1821

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘element’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1856

Het ontbinden in factoren is een belangrijke tak van de wiskunde geworden.


homogeen

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘van dezelfde aard’ voor het eerst aangetroffen in 1824

met het voorvoegsel homo- en met het achtervoegsel -geen

homogener (uninflected comparative)
homogeenst (uninflected superlative)
homogene (inflected positive)
homogenere (inflected comparative)
homogeenste (inflected superlative)
homogeens (partitive positive)
homogeners (partitive comparative)


implicatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verwikkeling in een zaak’ voor het eerst aangetroffen in 1946

Naamwoord van handeling van impliceren met het achtervoegsel -atie

betrekking tusschen twee proposities waarbij de een de ander impliceert


inductie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘redeneren van het bijzondere naar het algemene’ voor het eerst aangetroffen in 1863

Naamwoord van handeling van induceren met het achtervoegsel -tie

Induktion

het opgang komen van een ontwikkeling door beïnvloeding door een ander deel

Induktion

de beïnvloedende werking op andere mensen

Induktion

het redeneren uitgaande van de afwijking

Induktion

bewijsvoering uitgaande van typende gevallen

een bewijsvoering door de systematiek van enkele typerende gevallen vast te stellen en te bewijzen dat alle overige gevallen zich overeenkomstig gedragen


injectie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘inspuiting’ voor het eerst aangetroffen in 1778

Naamwoord van handeling van injecteren met het achtervoegsel -ie

een functie die een bepaalde waarde x in het domein afbeeldt naar een bepaalde waarde y in het codomein; formeel: : X → Y zodanig dat f(a) = f(b) inhoudt dat a = b voor alle a, b in het domein


involutie

afgeleid van het Franse involution of daarvoor van het Latijnse 'involutio' (het oprollen)

involuties (plural)
involutietje (diminutive singular)
involutietjes (diminutive plural)


maximum

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘hoogste waarde’ voor het eerst aangetroffen in 1626

de hoogste waarde die een functie bereikt


mediaan

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘zwaartelijn in driehoek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1872

zwaartelijn; lijn die een hoekpunt van een driehoek verbindt met het midden van de overstaande zijde

middelste van een gesorteerde rij getallen, dan wel het gemiddelde van de twee middelste getallen


parallel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘evenwijdig’ voor het eerst aangetroffen in 1596

afgeleid van het Griekse 'allḗlois' (elkaar) met het voorvoegsel para-

parallellen (plural)
parallelletje (diminutive singular)
parallelletjes (diminutive plural)

lijn die of vlak dat evenwijdig loopt met een andere lijn of een ander vlak


parameter

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘onbepaalde of veranderlijke grootheid’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van het Griekse 'metron' (maat) met het voorvoegsel para-

parameters (plural)
parametertje (diminutive singular)
parametertjes (diminutive plural)

kenmerkende grootheid in een wiskundige of natuurkundige functie


positief

via Middelnederlands positijf en Frans positif bn van Latijn positivus, in de betekenis van ‘stellig’ voor het eerst aangetroffen in 1663
**[2] van Engels positive zn
**[3] via Frans positif zn van Latijn positivum zn


topologie

afgeleid van het Griekse τόπος 'topos' (plaats) met het achtervoegsel -logie

: tak van de wiskunde die zich bezighoudt met eigenschappen van de ruimte, die bewaard blijven bij continue vervorming


transcendent

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bovenzinnelijk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1775

transcendenter (uninflected comparative)
transcendentst (uninflected superlative)
transcendente (inflected positive)
transcendentere (inflected comparative)
transcendentste (inflected superlative)
transcendents (partitive positive)
transcendenters (partitive comparative)

van een getal, de eigenschap dat het niet te schrijven is als een polynoom met rationele coëfficiënten

In 1882 bewees de Duitser Ferdinand von Lindemann dat π een transcendent getal is.


plus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plusteken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1537

+: teken voor (optelling van) positieve getallen

Deze plus zou een min moeten zijn.


plus

Wir haben heute Morgen plus 9 Grad Celsius.


plus

plus; symbool om een positieve waarde of een optelling aan te geven


plus

Denní teploty vystoupí na plus pět stupňů Celsia.

De dagtemperaturen stijgen naar plus vijf graden Celsius.


micrometer

afgeleid van meter met het voorvoegsel micro-

Mikrometerschraube

een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten

micrometers (plural)
micrometertje (diminutive singular)
micrometertjes (diminutive plural)

Het NNI beveelt aan de micrometer "schroefmaat" te noemen

een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm

Het asje is nog twee micrometer te dik.


l

symbool voor liter, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan één kubieke decimeter (dm³), gelijk aan 0,001 kubieke meter


m

symbool voor de eenheid meter, een lengte van 1000 millimeter of 0,001 kilometer


x

Een standaardformule voor vergelijkingen is y = ax² + bx + c.


z

het symbool van de derde onbekende, bijvoorbeeld van de derde coördinaat in een driedimensionaal coördinatenstelsel

In de wiskunde zijn de letters x, y en z veelgebruikte letters, zoals de x-, y- en z-as.


halfrond

hemisphere

het oppervlak van een halve bol, met name van de aarde

halfronden (plural)
halfrondje (diminutive singular)
halfrondjes (diminutive plural)

Het noordelijk halfrond ontmoet het zuidelijk bij de evenaar.


chiều dài

lengte: ruimtelijke proportie van de langste zijde van een voorwerp


đại số học

algebra: dat deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden


nul

van Middelnederlands nul uit Italiaans nulla, als telwoord voor het eerst aangetroffen in het jaar 1508

Met een nulletje of twee

(sport) met een geschatte eindstand van 2-0

Nul op het rekest krijgen

Een verzoek niet ingewilligd zien worden

De hoofdletter O wordt gemakkelijk verward met een nul.


asymptoot

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘lijn die nooit door kromme geraakt wordt’ voor het eerst aangetroffen in 1775

Ontleend aan het Neolatijnse asymptotus, van het Oudgriekse ἀσύμπτωτος ("die niet kan samenvallen").

asímptota

een lijn die door een kromme of functie willekeurig dicht benaderd wordt, maar deze nooit raakt. De limiet naar oneindig van een functie


dam

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “da” (deca-)

het symbool voor decameter, een lengte van 10 meter of 0,01 kilometer


al

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “a” (atto-)

het symbool voor attoliter, gelijk aan 0,000.000.000.000.000.001 liter


additief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘m.b.t. optelling’ voor het eerst aangetroffen in 1847

additief komt van het Latijnse additivus, wat toegevoegd, verbonden betekent

afgeleid van additie met het achtervoegsel -ief


lập phương

kubus: regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten


graad

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘eenheid van schaalverdeling, rang’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

graden (plural)
graadje (diminutive singular)
graadjes (diminutive plural)

eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad

Een ijzig stuk sneeuw dat onder een helling van 45 graden naar beneden liep. Langs een smal paadje moesten we voetje voor voetje proberen de 20 meter te overbruggen. Niet naar beneden kijken, want anders val je misschien 800 meter naar beneden.

deze vergelijking is van de tweede graad


som

[2,3]: sommen (singular)
[2,3]: sommetje (diminutive)
[2,3]: sommetjes (diminutive singular)

Wat is de som van vijf en drie?


graf

graaf; een verzameling punten, knopen genoemd, waarvan sommige verbonden zijn door lijnen, de zijden, kanten, takken of bogen


graf

Afgeleid van het Oudgriekse γράφω (gráphō), via het Duitse Graph


boog

erfwoord via Middelnederlands boge van Oudnederlands bogo, in de betekenis van ‘schiettuig voor pijlen’ aangetroffen vanaf 901, op te vatten als naamwoord van handeling van buigen

bogen (plural)
boogje (diminutive singular)
boogjes (diminutive plural)


toán học

/tɔan˦˥ hɔkˀ˧˨/


meetkunde

In de betekenis van ‘geometrie’ voor het eerst aangetroffen in 1704

tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren


plusteken

plustekens (plural)
plustekentje (diminutive singular)
plustekentjes (diminutive plural)

het symbool + om een optelling of een positief getal aan te duiden


minteken

het symbool – om een aftrekking of een negatief getal aan te duiden


maalteken

multiplication sign

het symbool × of · of * om een vermenigvuldiging aan te duiden

maaltekens (plural)
maaltekentje (diminutive singular)
maaltekentjes (diminutive plural)

De som is fout omdat het maalteken niet opgeschreven is.


deelteken

het symbool : of ÷ of / om een deling aan te duiden


pik

piek; een signaal dat zich uit als een maximum in een kromme


reden

van Middelnederlands redene, in de betekenis van ‘oorzaak, motief’ aangetroffen vanaf 1350

причина

een motivatie door iemand bedacht of beredeneerd

redenen (singular)
redentje (diminutive first-person)
redentjes (diminutive singular)
redens (singular)

verhouding, betrekking tussen een grootheid en een andere