oleïne

belangrijkste onverzadigd vetzuur met één dubbele binding met C₁₈H₃₄O₂ als brutoformule


galantine

Ester Wouthuysen - die de boodschappen moest doen omdat de club dit keer in haar keuken bijeenkomt - kon niet alles krijgen. Zo heeft ze de gekookte kalfskop voor de galantine, een gelatinegerecht, vervangen door een kalfstong mét keelstuk.

Weblink bron “Thuiseten: galantine” (25 februari 2012), Het Parool


kvas

kvas, kwas; een niet- tot licht alcoholische drank


mele

bloem; fijngemalen poeder, meestal van granen


zuurgoed

Ik zag een paar bekenden, wel grappig om te zien. Abigail Lie A Kwie ken ik persoonlijk, dus ben denk ik niet helemaal objectief, maar ik vond dat ze goede punten aanhaalde over ondernemerschap in Suriname. Je hoeft inderdaad geen zuurgoed meer te kopen bij 'zuurgoedvrouw' in de straat! Maar ondernemerschap zou nog veel meer uitgepakt kunnen en moeten worden in Suriname. Het gaat nog te langzaam, de ontwikkeling, is mijn mening.

Weblink bron “Anouk Pinas: ik hoop dat Surinamers strategisch stemmen” (15-05-2010), NOS


zabaione

Italiaans dessert gemaakt van eigeel, suiker en wijn

De pers zal mijn vertrek gelukkig niet volgen, zodat ik onbeschaamd heel vaak achterom zal kunnen kijken terwijl ik bezwerend, om het niet te vergeten, het Italiaanse alfabet zal reciteren, van amaro tot zabaione, van agnello tot zucchino. Het is niet eenvoudig Firenze te verlaten.

Weblink bron
Kris Deschouwer
 “HET BALKON VAN EUROPA. Adesso me ne vado” (01/07/2000), De Standaard


zeebrasem

spierweefsel afkomstig van vissen uit de familie Sparidae

Aan de andere kant dorade, de grijze zeebrasem die meestal uit de kweek komt. De roze brasem, die je in onze restaurants niet vaak tegenkomt, is vaak gevangen 'in het wild'.

Weblink bron “Oudaen is van alle markten thuis” (10-01-2017), Tubantia

Bij een stukje prima gebakken maar wel wat afgekoelde zeebrasem komt pastinaakpuree, lamsoor, zeekraal en palmkool. Die laatste is ruw en rauw, het gerecht mist zout en het geheel is ongebalanceerd zuur door kwistig gestrooide kappertjes vol azijn.

Weblink bron
Hiske Versprille
 “Nevel (5,5)” (28 april 2015), Het Parool


yoghurtbeker

samenstelling van yoghurt zn en beker zn

yoghurtbekers (plural)
yoghurtbekertje (diminutive singular)
yoghurtbekertjes (diminutive plural)

We stoppen ons muntgeld in een vakje van het dashboard, maar het is iedere dag al snel op. Een oude vrouw met een verlamde voet en een keukenschort voor, strompelt haastig naar onze auto als ze het opengedraaide raam ziet. Een handjevol munten verdwijnt in de smoezelige yoghurtbeker. Ze lacht al haar vijf tanden bloot van blijdschap en slaat dankbaar haar ogen ten hemel.

Weblink bron
Elzi de Voogd-Goedbloed
 “De economische functie van een stoplicht” (19-02-2013), Reformatorisch Dagblad


sluitkool

head brassica

Brassica koolsoort waarvan de bladen van het bladgewas zich dicht opeen over het groeipunt sluiten en zo de eigenlijke kool vormen

Daar komt bij dat de stoere sluitkool niet moeilijk doet over een beetje barre temperaturen; hij doorstaat winterweer waardoor zelfs Piet Paulusma jammerend zijn studio wordt ingejaagd.

Weblink bron
Matthijs Meeuwsen
 “Rodekool in pot, blik of pak: deze komt als beste uit de test” (12-12-2018,), Tubantia

In West-Vlaanderen is de impact groter, omdat daar heel wat meer vollegrondsteelt verhandeld wordt, zoals jonge sluitkolen, aardappelen en prei.

Weblink bron
rdc
 “Waarom u zo veel betaalt voor een bakje aardbeien en courgetten” (10/07/2017), De Standaard


trufferen

van Frans truffer met het achtervoegsel -eren


ugli

een pompelmoes-mandarijnkruising (Citrus reticulata × Citrus paradisi), die eruitziet als een pompelmoes met een ruwe, pokdalige schil


victualie

Wij zochten toen ook of er nog enige victualie aan land was gespoeld, want we hadden in de afgelopen twee of drie dagen weinig gegeten omdat de kok bij dat zware weer niet had kunnen koken. We vonden slechts een baal meel, twee vaten met een beetje vlees en wat spek en een vaatje wijntint (vino tinto, rode wijn, red.) dat voor de gewonden goed van pas kwam.

Weblink bron
Erik van den Berg
 “Dagboekfragment: Schipbreuk op de Koreaanse kust; 28 doden binnen een kwartier” (15 augustus 2018), de Volkskrant


vlade

vlakke koek of taart van ongedesemd deeg


kongekrabbe

Samenstelling van konge zn "koning" en krabbe zn "krab"

/ 'kɔŋəˌkɾɑbə /

Vend kongekrabben i litt matolje.

Wend de koningskrab in een beetje bakolie.


kongekrabbe

/ 'kɔŋəˌkɾɑbə /


zoet-zout

zoet-zouter (uninflected comparative)
zoet-zoutst (uninflected superlative)
zoet-zoute (inflected positive)
zoet-zoutere (inflected comparative)
zoet-zoutste (inflected superlative)
zoet-zouts (partitive positive)
zoet-zouters (partitive comparative)


zeste

wat citroenrasp of zeste van een biologische citroen

Weblink bron
Marie-Louise Schipper
 “Spaghetti al limone” (16 augustus 2017), de Volkskrant


koningskrab

samenstelling van koning zn en krab zn met het invoegsel -s-

benaming voor schaaldieren uit het familie Lithodidae

spierweefsel afkomstig van Paralithodes camtschaticus

Zo is er tartaar van koningskrab met drooggebakken sint-jakobsschelpen, piccalilly en gemarineerde witlof.

Weblink bron
Joep Habets
 “De proef op de som eten” (28 november 2009) op nrc.nl


arminiaan

eponiem, afgeleid met het achtervoegsel -aan van Arminius en , de gelatiniseerde familienaam van de 16e-eeuwse Nederlandse theoloog J. Hermansz , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.C

omgekeerde arminiaan: gebrakken baars of snoek


aroom

geur van spijzen, dranken, genotmiddelen enz

stof die smaak en geur aan spijzen etc. geeft


bakabana

En in landen als Suriname snappen ze dat de banaan ook prima als smaakmaker bij een vol bord met pittige bami past in de vorm van bakabana (gebakken in deeg). Bananenpannenkoeken kennen ze ook over de hele wereld.

Weblink bron
Stefan ten Teije
 “Een ode aan de banaan” (18-04-2018), Tubantia

De bakabana met pindasaus(€1,75) is redelijk, een dikker en knapperig deegjasje had hem echter niet misstaan. Maar de pindasaus maakt alles goed: o, wat is die goddelijk, met lekker veel stukjes noot erin.

Weblink bron
Monique van Loon
 “Floor’s Surinaamse Catering levert comfortfood zonder poespas” (18-04-2018), Het Parool


etensproduct

Samenstelling van eten en product met het invoegsel -s-

een product dat bestemd is om opgegeten te worden

In tijden van een crisis worden massaal houdbare etensproducten gekocht.


burgul

"Mensen overleven op gras, burgul (een graanproduct) en olijven. Er is maximaal één maaltijd per dag. Zeker acht mensen zijn omgekomen door het gebrek aan voedsel. Daarbovenop zijn er nog 100 mensen die zwaargewond zijn en snel medische hulp nodig hebben."

Weblink bron
IRENE DE ZWAAN
 “Inwoner Homs: "De vrouwen sterven liever met hun mannen dan alleen"” (27 januari 2014), De Morgen


bakst

Afkomstig van het Oudnoordse woord bakstr zn , dat van het Oudnoordse woord baka ww komt

Startskuddet går i morgen tidlig klokka sju, og utover dagen vil de tilby byens befolkning rykende fersk bakst.

Morgenochtend om zeven valt het startschot. Ze worden de bevolking van de stad de hele dag vers gebakken brood aanbieden.


piperade

Baskisch vegetarisch gerecht van tomaat, paprika en ui

Piperade is een vegetarisch gerecht, dat op toast gegeten kan worden, of als bijgerecht. Het wordt gemaakt van gesmoorde tomaat, paprika en ui en is een mooie aanvulling op de koteletten.

Weblink bron “Recept van de dag: Kotelet met piperade” (11-10-2018), Tubantia


patisson

Cucurbita pepo kleine groen witte pompoen

1 gele en 1 groene patisson in partjes gesneden en kort gegaard en bewaard in suikerstroop

Weblink bron
llo
 “RECEPT. Rijstebrij met blauwe bessen, zoete patissons en viooltjes” (05/05/2014), De Standaard


pippeling

pippelingen (plural)
pippelingetje (diminutive singular)
pippelingetjes (diminutive plural)


mungboon

بقلة الماش

en 2. (boon van) eenjarige plant Vigna radiata

boon van Vigna radiata die men laat ontkiemen tot taugé

Een belangrijke bijdrage hebben wij geleverd aan de teelt van de mungboon, waar we de kiemen van kennen onder de naam taugé. Dat is een boon die ontzettend veel proteïnen, mineralen en vitamines bevat. De teelt ervan verbetert bovendien de bodemvruchtbaarheid en helpt boeren om meer inkomsten te genereren. Door ons onderzoek is de mungboon een belangrijk aanvullend gewas geworden voor boeren in Pakistan en Oezbekistan.”

Weblink bron
Frank Mulder
 “Aanpak ondervoeding vergt ‘groenterevolutie’” (04-03-2015), Reformatorisch Dagblad

Het einde van het Jaar van Varken betekent uiteraard ook dat met het nakende Chinese nieuwjaarsfeest een nieuw dier voor het voetlicht treedt. De discretie daarover is opvallend. Zeven bladzijden in de jongste folder van de nabijgelegen hypermarkt zijn gewijd aan 'Chinees Nieuwjaar': nergens staat vermeld dat we beginnen aan het Jaar van de Rat. Een handbeschilderde waaier, een vergulde boeddha, een pagodelantaarn, wierookstokjes met bamboehouder, scheuten van mungbonen: chinoiserieën genoeg, maar geen rat te bespeuren.

Weblink bron “EEN ONVERBIDDELIJKE OMNIVOOR” (02/02/2008), De Standaard


prunel

kleine van de schil ontdane en gekonfijte pruim


molboon

molbonen (plural)
molboontje (diminutive singular)
molboontjes (diminutive plural)


matauk

Samenstelling van mat zn "eten" en auk zn "verhoging"

de verhoging van je eigen voedselvoorraad

En ny vår og sommer med matauk og arbeid er på trappene.

Een nieuwe lente en zomer met de jacht naar levensmiddelen en werken staat voor de deur.


burghul

een graanproduct gemaakt van verschillende soorten tarwe, maar meestal van durum (harde tarwe)


duivekater

soort zoet witbrood; gekruid kerstbrood uit de Zaanstreek

"Ik ben met een eenmanscampagne voor de duivekater bezig", zegt ze over het gekruide feestbrood uit de Zaanstreek. "Ik zou het fijn vinden als dat soort dingen weer normaal worden in plaats van pandoro en ik weet niet wat allemaal met Kerst."

Weblink bron
Lambert Teuwissen
 “Kruistocht voor de duivekater” (07-10-2012), NOS


duivelsdrek

samenstelling van duivel zn en drek zn met het invoegsel -s-

Ferula assa-foetida gomhars van een Aziatische plant

Voor sommige ingrediënten zoekt ze een vervanging. Een kruid als silphium is te vervangen door duivelsdrek (of asafoetida). In plaats van flamingotongetjes vond ze eendentongetjes, ergens onderin de vriezer van Dun Yong in de Stormsteeg.

Weblink bron “Thuiseten: Koken als de Romeinen” (7 april 2012), Het Parool


gratig

afleiding van graat met het achtervoegsel -ig

gratiger (uninflected comparative)
gratigst (uninflected superlative)
gratige (inflected positive)
gratigere (inflected comparative)
gratigste (inflected superlative)
gratigs (partitive positive)
gratigers (partitive comparative)


𐌰𐌺𐌴𐌹𐍄

azijn; verdund azijnzuur verkregen door oxidatie van verdunde alcohol, dat wordt gebruikt om voedsel smaak te geven of te conserveren


meiknol

meiknollen (plural)
meiknolletje (diminutive singular)
meiknolletjes (diminutive plural)

En dan is er het varken: Baambrugse big in stoere, rosé gebraden plakken met wortel, meiknol, doperwten en zilveruitjes, een voorbeeldige hoofdschotel voor € 19,50.

Weblink bron “Wild in de Indische buurt” (04/06/2010), HP de Tijd

Maar ik neem de zachtgegaarde kalfswang, aardappelmousseline met karnemelk gemonteerd, flinterdunne plakjes meiknol en kalfsjus (24 euro).

Weblink bron
Tom Kellerhuis
 “Gijsbrecht: de geest van John Halvemaan waart nog een beetje” (07/05/2019), HP de Tijd


bomullsfrøolje

Samenstelling van bomullsfrø zn "katoenzaad" en olje zn "olie" met het invoegsel -s-

Katoenzaadolie wordt voornamelijk in de keuken gebruikt als braad-, bak- en frituurolie. Katoenplanten worden echter veel behandeld met pesticiden. Daarom wordt deze olie voornamelijk gebruikt bij de productie van margarine en bij de productie van zeep. Het wordt ook gebruikt als brandstof bijvoorbeeld voor dieseltractoren.

Prisen på bomullsfrøolje har gått opp 8 cents de siste 2 måneder.

De prijs van katoenzaadolie is de afgelopen 2 maanden met 8 cent gestegen.


gruunte

greuint
greuinte
greunte
gruinte
gruinterij

groente; eetbare planten of delen daarvan


prol

dikke brij die met aardappelen of brood dik is gemaakt

Prol en Jopenbier. Benieuwd hoe dat smaakt? Het Westfries Museum geurt op 9 juni naar eten en drinken uit de tijd van onze 17e-eeuwse schilder Rembrandt.

Weblink bron “Rembrandts eten” (06 jun. 2013), De Telegraaf


frityrolje

Samenstelling van frityr zn "frituurvet" en olje zn "olie" met het invoegsel -s-

Brukt frityrolje kan brukes som drivstoff på dieselmotorer.

Gebruikte frituurolie kan worden gebruikt als brandstof voor dieselmotoren.


frityr

Afkomstig van het Franse woord friture zn ("frituren"), dat van het middeleeuwse Latijnse woord frictura zn , dat weer van het Latijnse woord frigere zn ("braden", "roosteren", "grillen") afgeleid is

Det eneste vi steker i frityr er pommes frites, ellers brukes det microbølgeovn til all oppvarming

Het enige wat we in frituurvet bakken zijn frietjes, anders wordt de magnetron gebruikt voor alle verwarming.


buiklap

buiklappen (plural)
buiklapje (diminutive singular)
buiklapjes (diminutive plural)

In de naoorlogse jaren zag Bloemendaal de slagersbranche ingrijpend veranderen. „Mensen hielden vroeger van vette koeien. Een achterbout hing je voor het winkelraam, ’s avonds voordelig verlicht, de buiklap teruggeslagen zodat het grote nierbed goed zichtbaar was. Later moest alles mager. We waren in Rijssen met twaalf collega’s, nu nog maar drie. Je moest naar de mensen toe om de bestelling op te halen.”

Weblink bron
Gerrit Dannenberg
 “Dikke sigaren roken in de slagerij in Rijssen” (12-01-2013), Reformatorisch Dagblad


topinamboer

topinamboers (plural)
topinambour, topinambur

eetbare stengelknol van planten uit het geslacht Helianthus


svor

Afkomstig van het Oudnoordse woord svǫrðr zn


grisehode

Samenstelling van gris zn "varken" en hode zn "kop" met het invoegsel -e-

Flere av de yngre takket nei til smakebitene etter å ha tatt grisehodene på grillen i nærmere øyensyn.

Sommige jongere mensen weigerden de hapjes te proberen, nadat ze de varkenskoppen op de grill hadden in ogenschouw genomen.


puntpaprika

samenstelling van punt zn en paprika zn , aangetroffen vanaf het laatste kwart van de 20e eeuw

spits toelopende vrucht van bepaalde variëteiten van Capsicum annuum

De lunchpakketjes die ik naar school meeneem zijn hele bouwsels, met puntpaprika en hummus en van alles erbij.

Weblink bron
Cecile Elffers
 “Van elke maaltijd maak ik een feestje” (10 april 2013) op nrc.nl


malbouffe

samenstelling van mal bn "slecht" en bouffe zn "voedsel"

algemene benaming voor voedsel dat slecht is voor de gezondheid, met te veel vet, zout of suiker; junkfood, troepvoer

Cocorico ! Voilà une PME française qui a réussi à percer sur le marché de la malbouffe.

Eindelijk! Het is een Frans bedrijfje gelukt om de junkfoodmarkt binnen te dringen.


mák

maanzaad, blauwmaanzaad; zaad uit de slaapbol van een klaproos

Před podáváním koláč posypeme mákem a cukrem.

Voor het serveren van het gebak bestrooien we het met maanzaad en suiker.


voorbil

voorbillen (plural)
voorbilletje (diminutive singular)
voorbilletjes (diminutive plural)

voorste bil van een geslacht dier, de dij van een geslacht dier

Als de voorbil is opgesneden moet er van ’t spierstuk of nagelhout of van de proeven nog mooie biefstuk zonder pezen klaar gemaakt kunnen worden.

Friso
 Krabbels uit Friesland. Levensbeeld. in: De vee- en vleeschhandel, jrg. 9, nr. 63 (5 december 1924), p. 4 kol. 2


kipnoedels

Kipoedels met knapperige spruitjes

Weblink bron “Kipnoedels met knapperige spruitjes”, Allerhande

Zelfs een pakje noedels kon je kennelijk rauw eten, en hij wierp me een pak Indomie instant kipnoedels van 20 cent toe. Ik scheurde het pakje open, deed de kruiden over de droge mie en begon te knagen. Het was wel even wennen, ik was niet direct om.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


uimengsel

uimengsels (plural)
uimengseltje (diminutive singular)
uimengseltjes (diminutive plural)

Roer 2 eetlepels warm stoofperenvocht door het uimengsel. Verdeel het vlees over vier borden, schep het uimengsel erbij. Serveer met de aardappelpuree en de stoofperen.

Weblink bron
Allerhande
 “Speklapjes met gebakken uien en pruimen” (14/7/2020), Allerhande.nl

Snijd de ui in ringen en pers de knoflook uit. Bak beide in een beetje olijfolie aan, tot de ui glazig ziet. Schil de appel en snijd het in blokjes, bak dit even met het uimengsel mee.

Weblink bron
Brenda Hoff
 “Met deze recepten kun je drie keer koken in veel minder tijd” (12-01-2019), Tubantia


brissel

Herkomst onzeker, mogelijk uit het Duits; vgl. het Duitse woord Bries zn en het Duitse streektaalwoord Briesel

zwezerik, vooral kalfszwezerik en lamszwezerik

Kokken skulde sørge for litt aftensmat noget laks og majones og noget kalvebrissel og artiskokker.

De chef-kok moet zorgen voor en klein diner wat zalm en mayonaise, kalfsborst en artisjokken aanbieden.


lamszwezerik

samenstelling van lam zn en zwezerik zn met het invoegsel -s-

borstklier van een jong schaap als delicatesse

Marokkanen doen niet moeilijk met het vooraf blancheren van lamszwezerik om ze vervolgens tussen een theedoek onder een snijplank te ontdoen van hun surplus aan vocht alvorens ze te bereiden, zoals Franse keukenmores voorschrijven.

Weblink bron
Florine Boucher
 “Marokkaans gesmul” (16 mei 2008) op nrc.nl


berenlul

In de betekenis van 'kroket of frikadel' voor het eerst aangetroffen in het jaar 1987

samenstelling van beer en lul met het invoegsel -en-


fijntje

Afgeleid van fijn met het achtervoegsel -tje

waarde heeren, hoe zult ge dan des Zaterdagsavonds onverknoeide fijntjes (kadetjes) aan de vleeschhuizen kunnen leveren, vooral wanneer de Sabbath later eindigt, zal het toch te laat zal zijn om te kunnen bakken voor het „zwervend” publiek ?

Een nagalm der audiëntie in: De bode, orgaan van den Algemeenen Nederlandschen Bond van Arbeiders(sters) in het Bakkers-, Chocolade-, en Suikerbewerkingbedrijf, vijftiende jaargang, no. 4 (9 januari 1909), p. 1.

Cadetten kennen wij in diverse soorten. Het meest bekende cadet je is het z.g.n. fijntje, vooral den Amsterdammers goed bekend. Dan kennen wij de Friese cadet en de Hollandse cadet. Wij zullen ze achtereenvolgens de revue laten passeren. Het cadetje, dat in bijna alle streken van het land voorkomt, is het z.g.n. fijntje. Alleen in Friesland wordt deze broodsoort sporadisch aangetroffen, misschien zelfs in geen enkele bakkerij.

redacteur Is. Goudsmit
 vaktechnische rubriek: luxe broodjes in: De bode, orgaan van den Algemeenen Nederlandschen Bond van Arbeiders(sters) in het Bakkers-, Chocolade-, en Suikerbewerkingsbedrijf, 42e jaargang, no. 24 (11 december 1936), p. 192.


pastaprutje

eenvoudige eenpansmaaltijd met macaroni, spaghetti en een saus

Ongezond en gemakkelijk. Pakje, pastaprutje, pizza. Clichés zijn er genoeg over de studentenkeuken. De redactie Economie & Consument is -bij de aanvang van het nieuwe collegejaar- op zoek naar de échte kook- en eetervaringen van studenten.

Weblink bron “Gezocht: verhalen uit de studentenkeuken” (21-08-2008), Reformatorisch Dagblad

Tijdens het eten van mijn pastaprutje transformeerde de lucht tot een oranje vuurzee door de ondergaande zon.


lumpia

loempia, een hartig langwerpig gerecht omwikkeld door een krokant gefrituurde filodeeg, dat gevuld is met gekruide groenten (o.m. taugé, bamboescheuten) en eventueel, vlees of garnalen.


kerupuk

klanknabootsing van het krakende geluid waarmee je het eet

kroepoek, knapperig gefrituurd “chip”-plakje gemaakt op basis van gemalen tapiocameel, ei, en gedroogde garnalen, vis of andere natuurlijke ingrediënten


proteïnepoeder

samenstelling van proteïne zn en poeder zn

een eiwitrijke fijn verdeelde vaste stof die men gebruikt als voedingssupplement

Zo wist ik precies wat ik moest inkopen voor ontbijt, lunch en avondeten en hoeveel wc-papier, wet-wipes en proteïnepoeder ik nodig zou hebben voor elk deel van de trail.


sour

Those are sour lemons.

The milk turned sour.


kwiekwie

van Surinaams kwikwi, aangetroffen vanaf 1927

caborja

1 bepaald soort pantsermeerval, Hoplosternum littorale

benaming voor bepaalde soorten pantsermeervallen (familie Callichthyidae) die in Suriname als consumptievis zeer gewild zijn

vooral Hoplosternum littorale, maar ook:


meelspijs

een van meel vervaardigd voedsel, bijv. mie, spaghetti, brood


ziti

een geëxtrudeerde meelspijs van durum-tarwe in de vorm van lange holle pijpjes


croquemonsieur

samenstelling van croque ww ""peuzel"" en monsieur zn "mijnheer" , wellicht ontstaan in Parijs waar het in 1910 voor het eerst op een menukaart stond


hašé

hachee; een puréeachtig gerecht met gekookt of gestooft gehakt vlees


hašé

haše
(Tsjechisch)
(Tsjechisch)
(Tsjechisch)


penne

penne: langwerpige, schuin afgesneden pastabuisjes


taartpunt

wedge of cake

deel van een ronde taart die ontstaat door twee sneden vanuit het middelpunt

taartpunten (plural)
taartpuntje (diminutive singular)
taartpuntjes (diminutive plural)

Om de verspreiding van ziektes te voorkomen, moeten de jarige Joppen die de kaarsjes op een taart willen uitblazen zelf een stuk taart meenemen. Met de hele klas smullen van een taart is er niet meer bij. Voortaan moeten de kinderen het doen met aparte cupcakejes of taartpunten.

Weblink bron “Verboden: Australische verjaardags-kaarsjes uitblazen” (06-02-2013), NOS


tafelfruit

dessert fruit

fruit dat men onbewerkt als toetje eet na de maaltijd

Verder is er een sterke vraag naar tafelfruit, waardoor er te weinig appels voor sapverwerking worden aangeboden.

Weblink bron “Sinaasappelsap duurder wegens slechte oogst” (08-11-2010), Reformatorisch Dagblad


kwikwi

van Surinaams kwikwi, aangetroffen vanaf 1765 (zie vindplaats hieronder)

Ze snoof overdreven. ‘Hmmm, je pot ruikt lekker. Kwikwi?’ Hij knikte zonder op te kijken.

Marylin Simons
 “Carrousel.” (2003), Okopipi, Paramaribo, ISBN 99914640903, p. 13 op nrc.nl

⧖ De Heer Gronovius zegt , dat het in de Rivieren van Suriname zig onthoudt , wordende aldaar Kwikwi genaamd.

Martinus Houttuyn
 “Natuurlyke historie of uitvoerige beschryving der dieren, planten en mineraalen, volgens het samenstel van den heer Linnaeus”, deel 1 stuk 8 (1765), F. Houttuyn, Amsterdam, p. 120


hüttenkäse

van Duits Hüttenkäse, letterlijk "huttenkaas"

maaskaas

bepaalde suiker die veel in zoete vruchten voorkomt

zeer eiwitrijke, op kwark lijkende ongerijpte kaas van niet geperste wrongel, met een frisse smaak

Gezond eten vind ik leuk. Op school noemen ze het vaak konijnenvoer als ik rucola en hüttenkäse bij me heb op een volkoren cracker.

Nina Wind geciteerd door Joke Mat
 “‘Als ik fruit eet kan ik me beter concentreren’” (12 april 2019) op nrc.nl


Hüttenkäse

samenstelling van Hütte zn "hut" en Käse zn "kaas" met het invoegsel -n-

/ˈhʏtn̩ˌkɛːzə/

Hüttenkäses (genitive singular)
Hüttenkäsen (dative plural)


kerststaaf

kerststaven (plural)
kerststaafje (diminutive singular)
kerststaafjes (diminutive plural)

een banketstaaf die met de kerst gegeten wordt en gemaakt is van spijs en bladerdeeg


kerstpudding

kerstpuddingen (plural)
kerstpuddinkje (diminutive singular)
kerstpuddinkjes (diminutive plural)

een pudding die met de kerstdagen gegeten wordt

De kerstpudding was rijkelijk versierd met eetbaar goud.


kersttimp

kersttimpen (plural)
kersttimpje (diminutive singular)
kersttimpjes (diminutive plural)

een puntvormig broodje dat gevuld is met krenten, rozijnen en vruchten


kerstwegge

De kerstwegge werd als ontbijt op eerste kerstdag gegeten.


kerstfondue

een gerecht waarbij kleine stukjes voeding (bv vlees, vis, etc) worden ondergedompeld in een hete vloeistof (bv olie, kaas)

Op kerstavond hadden we met de hele familie een kerstfondue.


kerstmaaltijd

de maaltijd die op kerstavond of de kerstdagen gegeten wordt

Tijdens de kerstmaaltijd was de hele familie gezellig samen aan het eten.


kerstlunch

kerstlunchen (plural)
kerstlunches (plural)

een lunch in de kerstperiode in kerstsferen

Tijdens de kerstlunch stond alles in het teken van de kerst.


kerstbrunch

kerstbrunchen (plural)
kerstbrunches (plural)

een brunch in de kerstperiode in kerstsferen

Tijdens de kerstbrunch stond alles in het teken van de kerst.


kerstboter

boter die langdurig in koelhuizen werd bewaard


koelhuisboter

boter die langdurig in koelhuizen werd bewaard en daarom geen roomboter mocht heten


kerstgebak

kerstgebakje (diminutive singular)
kerstgebakjes (diminutive plural)

typisch gebak dat tijdens de kerstdagen gegeten wordt

Als dessert werd tijdens het kerstdiner kerstgebak gegeten.


kerstbuche

Gedeeltelijke vertaling van Frans buche de Noël.

Samenstelling van kerst en Frans buche “stronk”.

een gebak in de vorm van een stronk dat met kerst gegeten wordt

De kerstbuche werd als dessert tijdens het kerstdiner gegeten.


kerstwijn

kerstwijnen (plural)
kerstwijntje (diminutive singular)
kerstwijntjes (diminutive plural)

wijn die verkocht wordt om tijdens de kerstdagen gedronken te worden


kerstmaal

kerstmalen (plural)
kerstmaaltje (diminutive singular)
kerstmaaltjes (diminutive plural)

Tijdens de kerstmaal was de hele familie gezellig samen aan het eten.


kerstmenu

kerstmenu's (plural)
kerstmenuutje (diminutive singular)
kerstmenuutjes (diminutive plural)

het geheel aan eten dat met een kerstmaaltijd gegeten kan worden

Het kerstmenu werd door de hele familie samen samengesteld.


kerstspecial

speciale maaltijd in een restaurant in de kerstperiode

De kerstspecial was geheel zonder vlees.


kersttafel

de gedekte tafel waaraan het kerstontbijt, kerstbrunch, kerstlunch of kerstdiner gegeten wordt

Het kerstdiner vond plaats aan een rijkelijk versierde kersttafel.

Rond de in stijl overbeladen kersttafel in het appartement van oudoom Sverre ging het gesprek om te beginnen, dat was bijna onvermijdelijk, over kerst tegenwoordig en vroeger, over hoe de bedienden dapper hadden verdragen dat ze met de kerst moesten werken tegen een geringe vergoeding in de vorm van een niet al te eenvoudig kerstcadeau, een handtas, een zilveren armband, een vergulde broche.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


kersttaart

kersttaarten (plural)
kersttaartje (diminutive singular)
kersttaartjes (diminutive plural)


nieuwjaarslunch

Samenstelling van nieuwjaar en lunch met het invoegsel -s-

nieuwjaarslunchen (plural)
nieuwjaarslunches (plural)

een lunch op nieuwjaarsdag of daarop volgende dagen ter viering van het nieuwe jaar

Met de nieuwjaarslunch was de hele familie aanwezig.


nieuwjaarsbrunch

Samenstelling van nieuwjaar en brunch met het invoegsel -s-

nieuwjaarsbrunchen (plural)
nieuwjaarsbrunches (plural)

een brunch op nieuwjaarsdag of daarop volgende dagen ter viering van het nieuwe jaar

Met de nieuwjaarsbrunch was de hele familie aanwezig.


nieuwjaarsdiner

Samenstelling van nieuwjaar en diner met het invoegsel -s-

een diner op nieuwjaarsdag of daarop volgende dagen ter viering van het nieuwe jaar

Met de nieuwjaarsdiner was de hele familie aanwezig.


nieuwjaarsontbijt

Samenstelling van nieuwjaar en ontbijt met het invoegsel -s-

een ontbijt op nieuwjaarsochtend ter viering van het nieuwe jaar

Met de nieuwjaarsontbijt was de hele familie aanwezig.


kerstrol

kerstrollen (plural)
kerstrolletje (diminutive singular)
kerstrolletjes (diminutive plural)

een soort cake met lagen die rondom het midden gewenteld zijn en met de kerst gegeten wordt

De kerstrol werd als afsluitend dessert met het kerstdiner gegeten.


kerststam

kerststammen (plural)
kerststammetje (diminutive singular)
kerststammetjes (diminutive plural)

Tijdens het kerstdiner aten we kerststam als dessert.


kerstkoek

kerstkoeken (plural)
kerstkoekje (diminutive singular)
kerstkoekjes (diminutive plural)

koekjes in kerststijl die met de kerstdagen gebakken worden

De kerstkoekjes waren rijkelijk versierd met veelkleurig glazuur.


kerstgerecht

kerstgerechten (plural)
kerstgerechtje (diminutive singular)
kerstgerechtjes (diminutive plural)

een gerecht dat op tafel wordt gezet met de kerstdagen


kerstzuurstok

kerstzuurstokken (plural)
kerstzuurstokje (diminutive singular)
kerstzuurstokjes (diminutive plural)

een zoetzuur staafje waarvan afgebeten kan worden, vaak rood-wit gekleurd

De kerstzuurstokken werden als versiering gebruikt en onder andere in de kerstboom gehangen.


wildpastei

game pie

een mengsel van wild, groenten of andere hartige ingrediënten in een omhulsel van korstdeeg of brooddeeg, gegaard in de oven of boven open vuur


pannekake

Samenstelling van panne zn "pan" en kake zn "koek"

Verwant met
** Duits: Pfannkuchen
** Engels: pancake
** Nederlands: pannenkoek

/ ˈpɑnəkɑːkə /

En verdensrekord i pannekakesteking ble notert i Melhus søndag med en pannekake på 4.3 meter i diameter.

Zondag werd in Melhus een wereldrecord in pannenkoekenbakken gevestigd met een pannenkoek van 4,3 meter diameter.


pannekake

/ ˈpɑnəkɑːkə /


waterbrood

brood gemaakt van met deeg gemaakt met water in plaats van melk


gewone smeerwortel

op zandgronden voorkomende vetplant Symphytum officinale met een roodachtige stengel en in trossen groeiende bloemen
De jonge bladeren worden gebruikt in salades, uitgegroeide bladeren worden 'gesmoord' (gestoofd) zoals spinazie, of met water, kwark en yoghurt geroerd tot een heerlijke gezondheidsdrank. De wortel wordt in sommige zalven verwerkt.


hranolek

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord hranol met het achtervoegsel -ek

frietje; één gefrituurde aardappelreepje


broodkruim

een hoeveelheid gemalen brood die men gebruikt als paneermeel

Het knoflookbroodkruim zorgt voor een heerlijk krokant korstje.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Bloemkool nu niet al te duur - en met deze 4 recepten maak je hem superlekker klaar” (13-11-2020), Tubantia

Haal de aardappelen uit de oven en bestrooi ze met broodkruim. Verdeel over de ene helft van de aardappelen de blauwe kaas in stukjes en over de andere helft de brie. Sprenkel er nog een klein beetje olie over en zet de schaal nog zo’n 10 minuten in de oven.

Weblink bron
MARJOLEIN HURKMANS
 “Bijgerechten: hasselbacks en geroosterde spruiten” (23 dec. 2020), De Telegraaf


broodproducent

samenstelling van brood zn en producent zn

Vanochtend werd bekend dat in enkele ovens van broodproducent Bakkersland asbest is vrijgekomen. In één geval is brood in aanraking met asbest geweest.

Weblink bron “Toezichthouder: geen zorg om brood” (09-01-2014), NOS

Het brood, dat volgens Sodderland in de verte naar groente smaakt, is ontwikkeld met broodproducent Bbrood.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Eerste zeewierbrood in de supermarkt” (9-07-2018), Tubantia


ajinomoto

een soort smaakversterker afkomstig uit Japan

Aji-no-moto is een smaakversterker van Japanse oorsprong. Het belangrijkste ingrediënt is iets dat luistert naar de niet te onthouden naam: `mononatrium glutaminaat`. Deze grondstof wordt verkregen door fermentatie van plantaardige produkten die van nature suiker bevatten zoals suikerriet, bieten, melasse, tapiocazetmeel, glucosesiroop enz.

Weblink bron
Onlinetoko
 “ajinomoto” (geraadpleegd 6 februari 2021)


anitriberi

Anitri beri is een eenvoudig gerecht van witte rijst met bakkeljauw, ui, tomaat en peper. Juist de eenvoud maakt het lekker.

Weblink bron “Anitri beri” (geraadpleegd 7/februari/2021), Surinaams-eten


appelbacove

appelbacoves (plural)
appelbacoven (plural)

dikke, korte banaan met de smaak van een appel


arepa

een broodje gebakken van een gekookt maïsmeel-deeg

"Weet je wat gevaarlijker is dan zo'n betoging?", vraagt Krisbell mij onder het nuttigen van een arepa, een Venezolaanse tortilla. "Die rijen voor de supermarkt."

Weblink bron “De gezichten van Venezuela in crisis” (03-04-2014), NOS

Je moet tegenwoordig alles in dollars betalen. Vandaag kan je met een dollar nog een zak arepa-meel kopen, morgen is het te weinig.

Weblink bron “Parlementsverkiezingen in Venezuela, 'wie niet stemt, krijgt geen eten'” (ZO 6 DECEMBER 2020), NOS


bananenbacove

samenstelling van banaan zn en bacove zn met het invoegsel -en-

bananenbacoves (plural)
bananenbacoven (plural)

een bacove die zonder te koken kan worden gegeten; een soort korte banaan


bapao

gestoomd broodje met een vulling dat zijn oorsprong vindt in de Chinese keuken

"Twee grizzlies, een bami, pikanto, twee Jos Brinkies, een sitostick, broodje warm vlees, viandel, grote portie kipnuggets en twee broodjes bapao." De snackbar in Maaskantje werd met dit soort scènes uit de serie en films van New Kids bekend

Weblink bron “New Kids-snackbar uit Maaskantje niet in Openluchtmuseum” (15-01-2020), NOS

Wat volgens hem wel werkt, is het combineren van iets hartigs met een zoete oliebol. ,,Over de hele wereld heb je vergelijkbare gerechten", legt hij uit. ,,In Zuid-Afrika wordt een oliebol als een soort bapao gegeten met kip, rund of zalm erin.”

Weblink bron
Sanne Meijer
 “Variëren met je oliebol? Uiteindelijk grijpen we terug op de gewone bol met krenten” (31-12-2020), Tubantia


barbakotten

Surinaams-Nederlands
afleiding van barbakot

het drogen en roken van vis en vlees op een rooster


aosa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-aosa (wersja Józefa Gary).ogg


bitawiri

Cestrum latifolium bitawiri, een bittere Surinaamse groente

Bitawiri is een enigzins bittere Surinaamse groente, die toch heel lekker smaakt. Net als sopropo moet je even wennen aan de bittere smaak, maar het is het proberen waard om de groenten te stoven of ze te verwerken in moksi alesie.

Weblink bron “Bitawiri met gedroogde garnalen of gedroogde vis” (geraadpleegd 15 februari 2021), Surinaams eten

In Strafhok, het meesterwerk van Bea Vianen, komt op blz. 202 de volgende passage voor: ‘Er is ook klaroen bij, geloof ik. Of bietawierie. Het kan ook dagoeblat zijn…’ Van Donselaar haalt dit citaat aan in zijn SN-woordenboek op blz. 115 bij het woord ‘dagoeblat’. In ‘Het Groene Boekje’ (HGB), de officiële woordenlijst Nederlandse taal, editie 2015, staan deze woorden gespeld als klarun, bitawiri (letterlijk bitterblad) en dagublad (‘hondenblad).

Weblink bron “Rappa: Bladgroenten dagublad, bitawiri en klarun – Parbode Sneak Peek” (Julian Neijhorst), Het Parool


bresilienne

fijngehakte, gezouten amandelen die men gebruikt bij desserts


bronbron

aangebrande rijst die als een korst onderin een pan vastgekoekt zit

Bereiding Bron bron: Dikke droge rijstkorst van de bodem van de pot of rijstkoker halen en in stukken snijden.


buche

soort gebak in de vorm van een boomstronk dat men vooral rond kerstmis eet als nagerecht


cajunkruiden

samenstelling van cajun zn en kruiden zn

mengsel van verschillende kruiden (o.a. paprika, ui, knoflook, cayenne, oregano, chilivlokken, zout) met een pittige smaak

Knijp ook al het vocht uit de krab en voeg dit toe aan het brood. Voeg nu de cajunkruiden, de ui, de knoflook, koriander, de surimi-sticks en de mosterd toe en meng dit alles goed door elkaar. Breng het mengsel op smaak met peper en zout.

Weblink bron “Zo maak je de SpongeBob-krabburger” (17-07-2019), Tubantia

Bereid een barbecue voor op direct grillen en verhit hem tot een temperatuur van 180 °C is bereikt. Ontdooi de gamba’s en dep ze goed droog. Kruid ze met de cajunkruiden en gril of bak ze kort tot ze gaar zijn.

Weblink bron
Jord Althuizen
 “Chorizo en gamba quesadilla's” (2-02-2018), Tubantia


cascabel

Capsicum annuum een van de cultivars van rode peper

Deze twintig nieuwe ingrediënten heeft de bekende kok nu altijd op voorraad: Cascabel-chilipeper, Ancho-chilipeper, ansjovis, Chipotle-chilipeper, Gochujang-chilipaste, Hibiscusbloemen, ingelegde mango, kardemompoeder, Limabonen uit blik, masa harina, miso, rijstazijn, rode-paprikavlokken, rozenharissa, Shaoxing, tamarindepasta, vissaus, zwarte knoflook en zwarte limoen.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Smaaktovenaar Ottolenghi hoeft zich thuis niet uit te sloven: ‘Mijn zoon eet liefst kale pasta’” (10-09-2020), Tubantia


cargorijst

cargo rice

rijst die nog 5-20% ongepelde rijstkorrels bevat en de gepelde rijstkorrels nog niet geslepen zijn

rijst die nog 5-20% ongepelde rijstkorrels bevat en waarvan de gepelde rijstkorrels nog niet geslepen zijn


capellini

Van spaghetti alleen al bestaan tientallen soorten, die afhankelijk van hun dikte een andere naam hebben, zoals capellini (haartjes, heel dun), bucatini (gaatjes, die zijn hol) en fettuccine (lintjes).

Weblink bron
Ewout Kieckens
 “De vele vormen van een Italiaans symbool” (22 juli 2004), Reformatorisch Dagblad

Te mijner verdediging: ik wissel de pastasoort wel iedere dag af - ik heb capellini, tagliatelle en pappardelle in huis - alsook de saus. De ene keer eten we pasta met kip, rucola en room, de andere keer is het bolognaise.

Weblink bron
Kim De Craene
 “Koken in Brazilië: spaghetti bolognaise en caipirinha's” (26/03/2014), De Standaard


chippie

dun aardappelschijfje, gebakken in vet of olie gebruikt als snack

Het belooft dus zwaar te worden. Maar hoe pakken de plannen uit voor jou en mij? Met een chippie en een colaatje keken student Damian, zzp'er Luuk en starter op de woningmarkt Nick naar de Troonrede.

Weblink bron “Chips, cola en de Troonrede” (17-09-2013), NOS

Goed, mag ik u dan nu een chippie aanbieden?

Weblink bron “Chips!” (21/05/2010), HP de Tijd


croque

croques (plural)
croqueje (diminutive singular)
croquejes (diminutive plural)

sandwich-gerecht dat bereid wordt door twee dungesneden sneetjes brood samen met het tussenliggende beleg te roosteren

„Waar blijft mijn croque-monsieur?”, blèrde de aquarellist naar zijn eega, een voormalige heroïneprostituee, die een half dozijn dictees terug, toen zij nog een frêle spring-in-’t-veld was, op de vip-plaats van de parkeerfaciliteit de reputatie van een promiscue oud-Tweede-Kamerlid te gronde had gericht.

Weblink bron “„Waar blijft mijn croque-monsieur?”” (20 december 2005), Reformatorisch Dagblad

‘Het is eigenlijk een luxueuze toast’, zegt de chef aan persagentschap Bloomberg. ‘Een croque monsieur eten, troost je wanneer je het nodig hebt. Tegelijk is het ook een beloning voor anderen, een ware verwennerij.’

Weblink bron
red
 “Franse sterrenchef deelt recept voor de perfecte croque monsieur” (12/06/2020), De Standaard


crumble

een soort gebak, waarbij fruit wordt gemengd met kruimeldeeg

Apple crumble: het ideale toetje in een gourmetpannetje. Tip: geen kaneelsuiker in huis? Meng dan 1 tl kaneel met 4 el kristalsuiker.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Apple crumble in een gourmetpannetje” (05-12-2019), Tubantia

Dan gaat het fruit grof gesneden in de bakvorm, vervolgens de marshmallows erbij. ,,Het lekkere daaraan is dat het in de oven een beetje gaat smelten’’, zegt Jansen. Tot slot voegt hij er nog wat pecannoten aan toe. ,,En daarover gaat de crumble.’’

Weblink bron “Koken met Blik: toetjestip – deze fruitcrumble maak je in een handomdraai” (10 apr. 2020), Tubantia

,,Met een mislukt bananenbrood kun je nog best veel. Je kunt er een crumble van maken en ermee ontbijten, of een stukje grillen met stukjes chocola erop. Dan heb je een kleine snack. Van droog bananenbrood kun je zelfs nog granola maken.”

Weblink bron
Alice Boothby en Ellen den Hollander
 “Heel Holland bakt er niks van: hotline voor prutsende thuisbakkers” (20-04-2020), Tubantia


crumble

Van Angelsaksisch crymelan. Verwant met Nederlands kruimelen.


deuvekater

In de twintigste eeuw heeft het leenwoord kerststol veel oudere namen verdrongen die voor onze traditionele kerstbroden in omloop waren, zoals kerstmik, kersttimp, kerstwegge of -wikke, deuvekater en het misschien hier en daar nog gebruikte woord kerststoet.

Weblink bron
Ton den Boon
 “Dankzij een bakker met heimwee eet u een kerststol” (25 december 2020) op trouw.nl

⧖ De Noordhollandsche benaming is deuvekater: de twee knobbels aan het uiteinde schijnen aan te duiden, dat dit gebak in de plaats trad van het oude scheenbeenoffer.

Jos. Schrijnen
 “Nederlandsche volkskunde (twee delen).”, herdruk 2e druk (1977; origineel 1930), Gysbers & Van Loon, Arnhem, ISBN 9062350143, p. 160


Nierefett

Afkomstig van het Duitse woord Nierenfett zn

Samenstelling van Nier zn "nier" en Fett zn "vet"

Duits: Nierenfett zn , o
Engels: suet zn

Ich schtell aa en Nierefett Kuche drauss, manniche Veggel fresse des arrig viel.

Ik heb ook een niervetkoek buiten gezet, sommige vogels eten het graag.


dokun

gestoomde cassavepudding in bananenbladeren

Bereiding Cassave dokun: Alle ingrediënten mengen. De bananenbladeren in kleine rechthoeken verdelen: 12 × 9 ongeveer. Op elk stuk bananenblad 1 lepel van het mengsel doen en als een pakketje vouwen en binden.

Weblink bron “Cassave dokun”, sranangkukru.net


Hinkelfleesch

Samenstelling van Hinkel zn "kip" en Fedder zn "veer"

Duits: Hühnerfleisch zn , o
Engels: chicken meat zn


Abrigos

Duits: Aprikose, v, (Oostenrijk, Zuid-Tirol, Zwitserland, Beieren:) Marille, v


Welschkannkolwe

Afkomstig van het verouderde Duitse woord Welschkornkolben zn

Samenstelling van Welschkann zn "maïs" en Kolwe zn "kolf"


Welschkarnkolwe

Samenstelling van Welschkarn zn "maïs" en Kolwe zn "kolf"


Welschkarn

Die Leit hacke’s Welschkarn ab.


niknakje

klein koekje, vaak in de vorm van een letter


fransmanbirambi

samenstelling van fransman zn en birambi zn

Averrhoa carambola is een tropische plant uit de klaverzuringfamilie Oxalidaceae en wiens gele vrucht, die doorgesneden de vorm van een ster heeft, zuur tot zoetzuur smaakt


funchi

In de keuken maakt ze funchi met aangelengde melkpoeder, maispap. Dat eet ze zeven dagen per week, elke dag van de maand, het hele jaar door. Heel soms heeft ze een beetje groente erbij, maar iets anders eet ze niet.

Weblink bron “Ouderen in Caribisch Nederland slaan maaltijden over door armoede” (07-10-2019), NOS

Met tot slaaf gemaakten uit Afrika die te werk werden gesteld op suikerrietplantages, reisden bananen, zwarte-ogenboontjes, okra en funchi (pap van sorghummeel, in de Cariben veelal gemaakt van mais) mee.

Weblink bron
Charlotte Kleyn
 “De Caribische keuken: lekker, vriendelijk en veel comfortfood” (29-06-2020), Tubantia


fricandon

meatloaf

een gerecht bestaande uit gehakt dat in een oven is gebakken

Deze week is Dina Tersago te gast in De Keuken van Sofie. Samen met chef Sofie Dumont maakt ze vandaag een gerechtje van haar grootmoeder: fricandon met appelmoes en gebakken patatjes.

Weblink bron “Fricandon met appelmoes en gebakken patatjes” (25/03/2014), De Standaard


fusilli

pasta in de vorm van een spiraal, pasta in de vorm van een wokkel

Het is de aardappel voor Italianen: pasta. Maar in Italië zijn ze er niet meer zo dol op. In vergelijking met tien jaar geleden wordt er bijna een kwart minder spaghetti, penne of fusilli gegeten.

Weblink bron “Italianen lang niet meer zo dol op pasta” (12-11-2013), NOS

In The Gospel of the Flying Spaghetti Monster (.pdf) staat onder meer beschreven hoe de mens is ontstaan: een onzichtbaar spaghettimonster creëerde hem in een dronken bui. "Een sliert dna, de bouwsteen van leven, lijkt enorm op de pastasoort fusilli", schrijft Henderson.

Weblink bron “Vanaf nu telt het Vliegend Spaghettimonster-geloof écht mee” (27-01-2016), NOS


frittata

Voor het hoofdgerecht hebben we de keuze uit twee; de Italiaanse kliekjesklassieker frittata en kip-in-de-hoed, een populair ovengerecht onder thuiskoks.

Weblink bron “Knus avondmaaltje in de theeschenkerij” (10-01-2017), Tubantia

Ik maak graag gerechten in een kleinere variant. Dus in plaats van een grote frittata uit de pan, maak je deze in kleine ovenschaaltjes. Ideaal, want zo heb je ook geen ovenbestendige pan nodig. Deze versie is op smaak gebracht met pancetta en cheddar, een heerlijke combinatie als je het mij vraagt.

Weblink bron
Laura Kieft
 “Mini frittata's met pancetta” (13-10-2018), Tubantia

De inhoud van de kaart – voorzien van trefwoorden als feest, vrienden, genieten, water, eten en warmte – roept weinig vragen op. Er komt kalfstartaar (€11), carpaccio (€10), bouillabaisse (€8,50) en frittata (€9). Niet veel geld, maar helaas ook niet veel smaak.

Weblink bron “Hoofddorp aan Zee” (25/06/2010), HP de Tijd


gandaham

een Belgische gedroogde ham of hesp, die door het proces van droogzouten en rijping een specifiek aroma verkregen heeft


grapenbrade

Samenstelling van grapen zn "een driebenige kookpot" en brade zn "gebraden rundvlees"

een stuk gekruid rundvlees gestoofd in een driebenige kookpot (Duits: Grapen)


gropenbrade

Samenstelling van gropen zn "een driebenige kookpot" en brade zn "gebraden rundvlees"

een stuk gekruid rundvlees gestoofd in een driebenige kookpot (Duits: Grapen, oudere vorm: Gropen)


Braten

Afkomstig van het Middelhoogduitse woord brāte zn , dat van het Oudhoogduitse woord brāto zn met herkomst uit het Germaans

der Braten (nominative singular)
die Braten (nominative plural)
des Bratens (genitive singular)
der Braten (genitive plural)
dem Braten (dative singular)
den Braten (dative plural)
den Braten (accusative singular)
die Braten (accusative plural)

gebraden vlees, gebraad, een groot stuk vlees dat is geroosterd of bedoeld is om te braden

Da der Braten rund eine Stunde garen muss, bleibt genügend Zeit, um währenddessen köstliche Beilagen vorzubereiten.

Omdat het gebraad ongeveer een uur moet koken, is er genoeg tijd om heerlijke bijgerechten te bereiden.


cacaovrucht

In de betekenis van ‘naam voor de vrucht van de cacaoboom’ voor het eerst aangetroffen in 1876, zie vindplaats hieronder.

cacaovruchten (plural)
cacaovruchtje (diminutive singular)
cacaovruchtjes (diminutive plural)

vrucht van de tropische Theobroma cacao, die oorspronkelijk uit Midden-Amerika afkomstig is en thans wereldwijd in tropische gebieden voor haar bonen geteeld wordt

Zeer veel voedender dan koffie of thee is de chocolaad, een drank die op bekende wijze met behulp van het geroosterde poeder der cacaoboonen gemaakt wordt. Deze boonen zitten ten getale van ongeveer 25 in het vleesch van de cacaovrucht, eene vrucht welke veel op een augurk gelijkt. De boonen bevatten een zacht vet (cacaoboter), veel eiwit, zetmeel, dextrine, suiker enz., maar ook eene eigenaardige stof (theobromin) die aan de caffeïne nauw verwant is, hoewel de koffieboom tot de planten fam. der Rubiaccëen, en de cacaoboom tot de Buttneriaceëen, behoort en dus de familiën ver uit elkaar loopen. De theobromine heeft ongeveer dezelfde physiologische werking als de caffeïne.

Joseph Théodore Cattie
 Natuurkunde. Gemeenzame brieven van een vriend der natuur. in: De Tijdspiegel, Jaargang 33 (juli 1876), D.A. Thieme, Den Haag, p. 348 op dbnl.org


gladvis

Weblink bron “Waarom geen gladvis,maar wel geschubde vis eten?” (17 januari 2010)

De zeemeervallen van Suriname zijn ‘gladvissen’, wat betekent dat schubben afwezig zijn op de huid. Omdat schubben zich normaliter niet lenen voor voedingsdoeleinden maakt dat deze vissen sowieso al populair, want ontschubben is een tijdrovende klus.

Weblink bron “Surinaamse vissoorten; wat is de meest populaire gerookte en droge vis?” (geraadpleegd 10 april 2021)


gropesi

scheuten van de ontkiemde mungboon of katjang idjo Vigna radiata (dus NIET van de sojaboon)

Gropesi is de ontkiemende mungboon. Verse gropesi is knapperig, maar wordt al vaak na 1 dag slap en beginnen de kiemen licht bruin te worden.

Weblink bron “Gropesi (Taugé)” (geraadpleegd 13 april 2021), NOS


guavejam

jam gemaakt van de vrucht van de guave Psidium guajava


guiambo

Abelmoschus esculentus plant waarvan de peulen eetbaar zijn en waarvan de smaak wat lijkt op die van sperziebonen


halloumi

een traditionele, ongerijpte Cypriotische geitenkaas die men kan bakken, frituren en grillen

Fattoush, kende jij het al? Deze frisse salade met groente, kruiden en brood komt uit de Libanese keuken en kent tal van lekkere variaties. Wij geven er een leuke twist aan door het toevoegen van frambozen(jam) en halloumi kaas.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Libanese salade met gegrilde halloumi en frambozenjam” (11-09-2020), Tubantia

Steek cirkels met een diameter van ongeveer 3 centimeter uit de pompoenplakjes. Snij de paprika’s in vieren, verwijder de zaadjes en steek er ook cirkels van 3 centimeter diameter uit. Doe hetzelfde met de halloumi.

Weblink bron “Veggie, vis of vlees: 6 lekkere én originele hapjes voor je feestmenu” (24-12-2020), Tubantia


hausmacher

Van Slagerij Hulshof vielen de droge worst, hausmacher, ovenmandje met spitskool, smeerleverworst bakleverworst en Italiaanse ham in de prijzen.

Weblink bron
Roel Lutkenhaus
 “'Goldrush' voor Tubbergse slagers” (18-09-2012), Tubantia

Don Arturo laat tevreden een boertje en denkt: het is potdomme net Hausmacher van de Aldi.

Weblink bron
Arthur van Amerongen
 “Verrotte Vruchten: Don Arturo’s gratis vrouwvriendelijke neukseksspecial voor de Boekenweek” (24/03/ 2017), HP de Tijd


frikandelbroodje

samenstelling van frikandel zn en broodje zn

hartige lekkernij bestaand uit bladerdeeg gevuld met gefrituurd vlees en curry

En dat frikandelbroodje dan?
„Dat is m’n lunch.”
Niet echt gezond.
„Nee, klopt. Vandaag mag ik het van mezelf. Ik doe het ook niet te vaak. Hier zijn ze gewoon heel erg lekker. Vers uit de oven.

Weblink bron
Menno Sedee
 “‘Ik hoef niet meer zo op geld te letten’” (2 februari 2019) op nrc.nl


herheri

Surinaams eenpansgerecht van aardvruchten als cassave en zoete aardappelen met banaan en bakkeljauw

Een weg was om te rijen, weg was om te gaan. Dat wil zeggen, als je ziet hoe wagen asfalt vreet! Hatelijk gewoonweg! Elke kuil d'rin, alsof gevuld met een bord met eten, smiddags... bruine bonen met zoutvlees... tjawmin... roti met massalakip en aardappel met kouseband... herheri... zure doks... een hele berg met gestoomde rijst ‘... eet no! eet no!’ Een auto vrat écht kilometers!

Weblink bron
Edgar Cairo
 “Mi boto doro/Droomboot havenloos.” (1980), In de Knipscheer, Haarlem, ISBN 906265049X, p. 62 op Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren


herheri

bw: de reduplicerende formatie herheri is afgeleid van heri.

zn: Het gerecht zelf is waarschijnlijk afgeleid van deze formatie, in verwijzing naar de vele ingrediënten van het gerecht (wat het tot een complete maaltijd maakt) of naar de bereiding met de grote stukken aardvruchten en bananen. Voor het eerst aangetroffen in de Surinaamse advertenties van de jaren 1960.


heriheri

Herheri, ook wel heriheri en eri-eri (uit het Sranan) is een Surinaams eenpansgerecht van aardvruchten als cassave en zoete aardappelen met banaan en bakkeljauw . Het gerecht komt uit de traditie van de voedselbereiding van marrons en creolen, maar wordt ook door mensen van andere origine bereid.

Weblink bron “Herheri” (geraadpleegd 22 april 2021), Wikipedia


hespenworst

samenstelling van hesp zn en worst zn met het invoegsel -en-

worst gemaakt van fijn gemalen vlees verpakt in een rood vel

Zelfs in de dorpsslagerij –.het hoeft niet altijd een café te zijn.– kunnen ze het nauwelijks geloven. ‘C’est chic, évidemment, dat Jean-Mi het belang van Amay vooropstelt. Maar dit vinden wij er zelfs wat over’, zegt een klant die net hespenworst heeft besteld. ‘Als iedereen dit soort prioriteiten stelt, gaan ze er nooit raken. Zelfs binnen twintig jaar niet.’

Weblink bron
Wouter Van Driessche
 “‘C’est chic van Jean-Mi, maar dit vinden wij er zelfs wat over’” (05/09/2011), De Standaard

Vervang bij je broodmaaltijd vette en bewerkte vleeswaren (zoals salami, hespenworst, vleessalades) door magere vleeswaren (zoals kippenham, kalfsgebraad, gekookte ham) en wissel deze af met kaas (bij voorkeur magere soorten zoals cottage cheese, magere smeerkaas, platte kaas, zachte geitenkaas,…) of ga eens voor een vegetarisch alternatief (zelfgemaakte humus, groentesalades,…) of fruit als beleg. Voeg ook aan je broodmaaltijd een ruime portie groenten toe.

Weblink bron
Loes Neven
 “Van patatjes tot pasta: welke kost is de betere keuze?” (30/09/2016), De Standaard


hondenrijst

samenstelling van hond zn en rijst zn met het invoegsel -en-

gebroken rijst die men gebruikt als voeding voor honden


Kohlenhydrat

Bedacht door de scheikundige Carl Ernst Heinrich Schmidt in 1844, die ten onrechte dacht dat koolhydraten verbindingen met water (d.i. hydraten) waren, zie vindplaats hieronder.

Een samenstelling van Kohle en Hydrat met het invoegsel -n- .

Denn das Brod besteht vorzugsweise aus Kohlenhydraten, d. h. aus Verbindungen, welche neben Kohlenstoff Wasser und Sauerstoff und zwar in einem solchen Verhältniss enthalten, wie sie zur Wasserbildung nothwendig sind, während der in den Fetten enthaltene Sauerstoff nicht hinreicht, um ihren Wasserstoff zu Wasser zu verbrennen.

Brood bestaat immers hoofdzakelijk uit koolhydraten, d.w.z. verbindingen die naast koolstof, water en zuurstof bevatten, in de verhoudingen die nodig zijn voor de vorming van water, terwijl de zuurstof in de vetten niet voldoende is om hun waterstof tot water te verbranden.

Weblink bron
Carl Ludwig
 Lehrbuch der Physiologie des Menschen, Bd. 2 (1856), Heidelberg und Leipzig in: Deutsches Textarchiv, p. 359

Ziemlich allgemein pflegte man schon in neuerer Zeit die sog. indifferenten Stoffe: Zucker, Gummi, Stärkmehl, Holzfaser, Schleim, Bassorin, Pectin, in zwei Hauptgruppen zusammen zu fassen, deren Feststellung und genauere Definition namentlich für die Pflanzenphysiologie von grosser Wichtigkeit ist, nämlich:
 1) in solche, die Kohlenstoff plus Wasserstoff und Sauerstoff im Verhältniss wie im Wasser enthalten;
 2) solche, die mehr oder weniger Sauerstoff enthalten, als diesen Verhältniss entspricht.
 Es sey mir erlaubt, die Ersteren allgemein im Verlauf dieser Abhandlung als Kohlenhydrate zu bezeichnen.

Vrij algemeen placht men reeds in de modernere periode om de zogenaamde neutrale stoffen, suiker, gom, zetmeel, houtvezels, slijm, bassorine, pectine in twee hoofdgroepen samen te vatten, waarvan hun identificatie en definiëring namelijk voor de plantenfysiologie van groot belang is:
 1. in die welke koolstof plus waterstof en zuurstof bevatten, in verhouding zoals in water;
 2. die welke meer of minder zuurstof bevatten dan overeenkomt met deze verhoudingen.
 Ik ben zo vrij om dan van nu af aan, de eerste groep als "koolhydraten" te betitelen.

Dr. Carl Schmidt
 Ueber Pſlanzenschleim und Bassorin. in:
Justus Liebig, Friedrich Wöhler (eds.)
 Annalen der Chemie, Band LI (1844.), Akademische Verlagsbuchhandlung F.C. Winter, p. 30 op babel.hathitrust.org


jobrozo

jodiumhoudend zout dat men gebruikt voor de bereiding van brood


kaaimansaté

geroosterd krokodillenvlees aan een stokje


kenepa

De voorouders van Olivier Locadia (bekend als rapper Willie Wartaal van De Jeugd van Tegenwoordig) moesten als slaaf werken op plantage Kenepa in Curaçao. Het was dezelfde plantage waar Tula zijn grote opstand begon tegen de koloniale machthebbers.

Weblink bron “'Trots op mijn voorouders in slavernij, die streden voor hun vrijheid'” (01-07-2019), NOS


klarun

In Strafhok, het meesterwerk van Bea Vianen, komt op blz. 202 de volgende passage voor: ‘Er is ook klaroen bij, geloof ik. Of bietawierie. Het kan ook dagoeblat zijn…’ Van Donselaar haalt dit citaat aan in zijn SN-woordenboek op blz. 115 bij het woord ‘dagoeblat’. In ‘Het Groene Boekje’ (HGB), de officiële woordenlijst Nederlandse taal, editie 2015, staan deze woorden gespeld als klarun, bitawiri (letterlijk bitterblad) en dagublad (‘hondenblad).

Weblink bron “Rappa: Bladgroenten dagublad, bitawiri en klarun – Parbode Sneak Peek” (Julian Neijhorst), Parbode


kingkrab

De Olympische chefs gaven in ieder geval een mooie voorzet. Zo maakte Roine Iltes uit Willemstad Curaçao voor Amerika een lekkere cocktail met witte asperges, kingkrab en avocadocrème.

Weblink bron “Asperge, Olympische groente” (15 april 2009), Het Parool

Het andere voorgerecht heeft ook nogal hoge pretenties: terrine van kalf met kingcrab, osetra kaviaar, tempura van zeekraal en mayonaise van schelvislever (€18).

Weblink bron
Hiske Versprille
 “Noara's (7,5)” (10 maart 2015), Het Parool


kriekentaart

samenstelling van kriek zn en taart zn met het invoegsel -en-

kriekentaarten (plural)
kriekentaartje (diminutive singular)
kriekentaartjes (diminutive plural)


kumbu

blauwzwarte, ronde vrucht van een soort palmboom Oenocarpus bacaba


köfte

Deze köfte, ofwel gekruid gehakt, maak je gemakkelijk zelf. Wij kruiden het gehakt met ras el hanout kruiden, een Marokkaans kruidenmengsel van soms twintig of zelfs meer specerijen.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Wrap met köfte in paprikasaus” (09-02-2021), Tubantia

Want het restant ging probleemloos op bij de köfte en lamsmerguez die mevrouw Hamersma bij slagerij Zikking op de Marathonweg (Amsterdammers, koopt uw scharrelvlees daar!) had bemachtigd.

Weblink bron “Scala aan smaken” (14/01/2011), HP de Tijd


lostu

plotseling optredende neiging om iets speciaals te eten, met name voorkomend bij zwangere vrouwen


maankoek

een Chinees gebak dat alleen in de maanden september en oktober gegeten wordt


maripaolie

vettige vloeistof gemaakt van de zaden van de de marapiaboom


maripa

Het volkje scheen in overvloed te leven; want cassave-brood was er in menigte voorhanden en de landen bevonden zich in den besten staat. Jammer echter, dat deze welvaart slechts tijdelijk is en er maar al te dikwerf tijden komen, waarin awara, maripa en andere woudvruchten de hongerige maag moeten vullen, en wel enkel om de eenvoudige reden dat de lieden te lui zijn om te poten en te planten.

A. Kappler
 “Zes jaren in Suriname” (1854), DBNL


mukke

Werkwoord: afkomstig van de Middelnederduitse woorden mocken en mucken (Nederlands: mompelen ww , rommelen ww , chagrijnig ww en nukkig bn afwijzen ww )

Zelfstandig naamwoord: afkomstig van het Oudnoordse woord múgi zn


schapenmelk

samenstelling van schaap zn en melk zn met het invoegsel -en-

voedzaam vocht dat tepels van een ooi afscheiden
Dit vocht is eigenlijk bedoeld voor de lammetjes maar wordt ook voor menselijke consumptie gebruikt

De meeste mensen houden niet van schapenmelk – te pregnant van smaak.

Weblink bron
Martine Kamsma
 “Dikke vlokken” (26 mei 2018) op nrc.nl


schapenbout

samenstelling van schaap zn en bout zn met het invoegsel -en-

schapenbouten (plural)
schapenboutje (diminutive singular)
schapenboutjes (diminutive plural)

bovenste deel van voor- of achterpoot van een schaap (Ovis aries) met het vlees dat daaraan vastzit

Een kinderopera over een Turkse en een Nederlandse slagersfamilie die elkaar het leven zuur maken. Als er een wedstrijd uitgeschreven wordt voor de beste bereiding van een schapenbout willen ze allebei winnen.

Weblink bron “Romeo en Zeliha” (9 februari 2012) op nrc.nl


geitenmelk

samenstelling van geit zn en melk zn met het invoegsel -en-

ˈɣɛitəmɛl^ək

այծի կաթ

voedzaam vocht dat tepels van een geit afscheiden

vocht dat de tepels van een geit (Capra hircus) afscheiden om haar jong te voeden, ook gebruikt voor menselijke consumptie

En dan is er de groeiende Aziatische vraag naar Nederlands melkpoeder voor baby’s. Poeder op basis van geitenmelk is er populairder dan poeder van koeienmelk omdat geitenmelk minder lactose bevat.

Weblink bron
Frederiek Weeda
 “NRC checkt: ‘2 procent geitenbokjes komt op Nederlands bord’” (30 maart 2018) op nrc.nl


monkimonkikers

samenstelling van monkimonki zn en kers zn


moksimeti

gemengd vlees (m.n. kip en varkensvlees)


Backwaar

Samenstelling van backen ww "bakken" en Waar zn "ware"

Duits: Backwaren, mv
Engels: baked goods, mv, pastries, mv


Ballebudder

Samenstelling van Balle zn "bal" en Budder zn "boter"

Duits: Rollenbutter, v
Engels: a rol butter


babyfles

babyflessen (plural)
babyflesje (diminutive singular)
babyflesjes (diminutive plural)

een fles uitgerust met een speen, waaruit baby's vloeistoffen kunnen drinken

Merk op dat een van de normale flessen van Dr. Brown’s past op de Medela-moedermelkpompen, waardoor het een geweldig alternatief is voor de Medela-moedermelkfles. Over het algemeen is dit een uitstekende babyfles, maar we raden de glazen versie aan als je hem kunt vinden.

Weblink bron “Beste Babyfles” (2020-01-02), Opvoedinfo.nl


oliesardien

oliesardienen (plural)
oliesardientje (diminutive singular)
oliesardientjes (diminutive plural)
oliesardine

in olijfolie gedompelde sardine die in een hermetisch gesloten blikje bewaard wordt


palingworst

palingworsten (plural)
palingworstje (diminutive singular)
palingworstjes (diminutive plural)

grove, gekookte worst van varkensspek die gerookt wordt waardoor de smaak een beetje doet denken aan gerookte paling


pangasius

via Neolatijn pangasius van Bengaals পাঙ্গাশ (paṅgaś) "modderkleurige vis"

benaming voor vissen uit het geslacht Pangasius uit de familie van reuzenmeervallen Pangasiidae

We eten steeds meer gekweekte vis. De meeste verkochte vissoort in Nederland ìs zelfs een kweekvis, de pangasius.

Weblink bron “WNF: ASC-keurmerk voor kweekvis” (20-08-2012), NOS

Het gaat om de pangasius, een gekweekte vissoort uit het Verre Oosten. Hij is goedkoper dan paling en door zijn neutrale smaak erg geliefd bij vooral de jeugd.

Weblink bron
Jeroen Schutijser
 “Pangasius verovert Nederlandse markt” (06-09-2010), NOS


pecorino

Hij overziet 300 hectare grond waarop druiven, olijven en tomaten groeien en waar schapen rondlopen om melk te produceren. Bedoeld om onder meer de wereldberoemde Pecorino-kazen en Chianti-wijnen te maken, producten die Toscane zo beroemd maken.

Weblink bron
Mustafa Marghadi
 “Italianen dolblij met regen, 'laten we een regendans doen'” (29-06-2017), NOS

En dan het dilemma van de Casu Marzu uit Sardinië, de pecorino-achtige kaas die door larven van de kaasvlieg van binnenuit wordt opgegeten en met levende larven moet worden gegeten. De kaas mag niet worden verkocht in de Europese Unie en daarom krioelen er nu Zweedse maden uit de viswinkel door de kaas.

Weblink bron
Rolien Creton
 “'Experiment met afschuw is belangrijk voor het voedsel van de toekomst'” (03-11-2018), NOS

Zo wordt in China een lokale kaas gemaakt die met een koe op het label voor de schapenkaas Pecorino door gaat.

Weblink bron “Woede over onechte Italiaanse producten” (29 november 2006), Reformatorisch Dagblad


papadum

Indiase, knapperige pannenkoek vaak gemaakt van bloem van zwarte linzen

Ken je Indiase dahl al? Dit gerecht wordt gemaakt van gebroken peulvruchten. Helemaal vegan en boordevol smaak. Serveer met knapperige papadum en je hebt een heerlijk gerecht op tafel.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Dahl met papadums” (17 sep. 2019), Tubantia

Ook het Indiase eten is een verrukking en blijkt vaak op zijn best in rumoerige volksrestaurants, waar je een bananenblad of een bord in aluminium of plastic krijgt voorgezet met daarop een grote hoop rijst, een knapperige papadum, minimaal drie chutneys en twee groentebereidingen, vaak vergezeld van een klein dessert.

Weblink bron
Catharina Leona
 “India voor beginners” (22/04/2012), De Standaard


parwahoning

samenstelling van parwa zn en honing zn
uit het Surinaams - Nederlands

honing afkomstig van de bloemen van de zwarte mangrove (Avicennia germinans )

Je kunt wel meer mensen interesseren voor het beroep van imker, maar het is belangrijker om onderzoek te doen naar de cultuur van de bijen hier en hoe wij daarop moeten inspelen. Wat in Nederlandse boeken over bijen staat, gaat over de bij dáár. Die verschilt met de bij hier; ons weer is anders, de beschikbaarheid van nectar hier, van stuifmeel, alles verschilt. Wat is Parwahoning precies? Wat zijn de bijenziekten hier?

Weblink bron
Kevin Headley
 “HONING, HET NIEUWE GOUD VAN SURINAME” (25-11-2019), oneworld.nl


pastechi

Hartige hapjes zijn pastechi (pasteitjes met vis, vlees of kaasvulling), empaná (pasteitjes van maïsmeel) en kala (een hartig, gebakken hapje van gemalen bonen).

Weblink bron “Curaçaose keuken” (geraadpleegd 9 september 2021), Wikipedia


Pommes

Verkorte vorm van Pommes frites, uit Frans pommes frites.


persad

zoet smakend, ritueel Hindoestaans gerecht


pimentkorrel

samenstelling van piment zn en korrel zn

gedroogde (en gemalen) zaden van piment Pimenta dioica met een smaak die zachter is dan peper, en een aroma heeft van kruidnagel, peper, kaneel en nootmuskaat


pomtayer

uit het Surinaams - Nederlands
samenstelling van pom zn en tayer zn

Xanthosoma sagittifolium knolgewas dat men gebruikt als ingrediënt in pom

De bijna zestig aanwezigen zitten na de amuses – onder meer een wafel van aardappel met chutney – en de coquille met pompoen en pomtayer, nu te watertanden boven een heilbot met tandoori en kokos massala. Het is die bijna 200 euro per couvert (all inn) meer dan waard, zoveel is duidelijk.

Weblink bron “Koken zoals Van Gogh schilderde” (19-02-2018), Tubantia

Pom is typisch Surinaams. Volgens Peggy heeft het de naam een nationaal gerecht te zijn. ,,Het wordt gegeten bij feesten en partijen: speciale gelegenheden.” Het gerecht wordt gemaakt met een knol, de pomtayer.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Dit is het geheime recept van echt goede Surinaamse pom” (8 dec. 2020), Tubantia


pommerak

vrucht van de pommerakboom Syzygium aqueum


portobello

Agaricus bisporus zeer grote kastanjechampignon waarvan men de hoed kan vullen

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Vegan traybake met pesto, aardappel en portobello” (09-01-2020), Tubantia

Wat Eten We Vandaag: Portobello-burgers met gesmolten kaas: Een recept waarmee zelfs de standvastigste carnivoor door de knieën gaat: een portobelloburger gevuld met gesmolten cheddar. Inclusief burgersaus.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Portobello-burgers met gesmolten kaas” (29-02-2020), Tubantia


kippenlever

samenstelling van kip zn en lever zn met het invoegsel -en-

пилешки черен дроб

orgaan dat een grote rol speelt in de stofwisseling van een hoen, na het slachten vaak gegeten als delicatesse

kippenlevers (plural)
kippenlevertje (diminutive singular)
kippenlevertjes (diminutive plural)

orgaan van een hoen, na het slachten gegeten als delicatesse

100 g kippenlever bevat de dagelijkse hoeveelheid ijzer en een grote hoeveelheid foliumzuur, die verantwoordelijk is voor de bloedvorming.

Weblink bron “Kiplever”, foodofdream.com

Maar kippenhartjes zijn in Nederland voor de poes, en kippenlever – ook een soort slachtafval – wordt vooral door oude mensen gegeten. Een vergissing, want er is maar weinig dat zo mals en zo zacht is als gebakken kippenlevertjes met ui, afgeblust met een scheutje cognac of marsala, op een geroosterd broodje.

Weblink bron
Martine Kamsma
 “Het wildseizoen is tegenwoordig never ending” (26 november 2018) op nrc.nl


kalkoenlever

samenstelling van kalkoen zn en lever zn

Putenleber

orgaan van een kalkoen Meleagris gallopavo , na het slachten vaak gegeten als delicatesse

kalkoenlevers (plural)
kalkoenlevertje (diminutive singular)
kalkoenlevertjes (diminutive plural)

orgaan van een kalkoen Meleagris gallopavo, na het slachten vaak gegeten als delicatesse

Als je weet hoe je kalkoenlever moet bereiden, zal het zacht en sappig worden.

Weblink bron “Kalkoenlever”, foodofdream.com


ganzenlever

samenstelling van gans zn en lever zn met het invoegsel -en-

Gänseleber

orgaan dat een grote rol speelt in de stofwisseling van een gans (Anser anser), na het slachten vaak gegeten als delicatesse

ganzenlevers (plural)
ganzenlevertje (diminutive singular)
ganzenlevertjes (diminutive plural)

orgaan dat een grote rol speelt in de stofwisseling van een gans Anser anser, na het slachten vaak gegeten als delicatesse

Onze ganzenlever is trouwens bijzonder. Die komt uit de Extremadura, Spanje, van vrije uitloopganzen die zaden, gras en eikels eten. Totaal anders dan de Franse foie gras.

Weblink bron
Joël Broekaert
 “Echt eigen vegetarische gerechten bij De Kloostergang” (16 november 2017) op nrc.nl


eendenlever

samenstelling van eend zn en lever zn met het invoegsel -en-

eendenlevers (plural)
eendenlevertje (diminutive singular)
eendenlevertjes (diminutive plural)

orgaan dat een grote rol speelt in de stofwisseling van een watervogel uit de familie eendachtigen Anatidae, na het slachten vaak gegeten als delicatesse

Een recept met eendenlever.

We hebben hier een enorm ruime wijnkaart en zes chefs die menu’s samenstellen met kreeft of eendenlever of ossenhaas.

Weblink bron
Arjen Schreuder
 “De gasten snuiven nu zeelucht in plaats van rooklucht” (30 juli 2019) op nrc.nl

Over oscillococcinum bestaan hilarische verhalen van kwakzalverbestrijders. Het komt er op neer dat het een homeopathisch middel is, gemaakt van eendenlever en -hart.

Weblink bron
Wim Köhler
 “Nee, antibiotica en vitaminen helpen niet als je griep hebt” (13 maart 2018) op nrc.nl


dulce de leche

van Spaans dulce de leche, van origine Zuid-Amerikaans en Iberisch, als benaming in het Nederlands voor een Argentijns product aangetroffen vanaf 1926 (zie vindplaats hieronder)

almívar de llet

karamelpasta van langdurig en langzaam gekookte melk met suiker en bakpoeder

Dulce de leche is bij verschillende supermarktketens verkrijgbaar. Verwarm de melk en de room. Los er al roerend de dulce de leche in op.

Weblink bron
Joep Habets
 “Een gooi naar culinaire onsterfelijkheid” (26 april 2013) op nrc.nl

Dulce de leche is een Argentijnse zoetigheid die bij taart en nagerechten wordt gegeten.

Nell Westerlaken
 Keuken: Dulce de leche in: De Volkskrant (2 mei 1990), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch

⧖ Nu heb ik niet het oog op enkele modelinrichtingen, die hier zijn, waar alles keurig in orde is, waar met de machine gemolken wordt, zooals b.v. La Martona, die groote boerderijen heeft en in de stad overal winkels, waar ze haar producten verkoopt, zooals melk, kaas, caseïne, zure melk, dulce de leche (jam van melk, 'n soort gecondenseerde melk) enz.

G. Kuiper
 Uit Argentinië. De melkerij. in: Nieuwsblad van Friesland (18 juni 1926), J. Hepkema, Heerenveen


dulce de leche

verbinding van  dulce, de en leche "zoet van melk, melkzoet"


witte rijst

rijst waarvan het kaf (gepeld), en de zemelen en kiem verwijderd zijn (gepolijst), zodat witte zaden overblijven (zaden van Oryza sativa)

Ze bestelde altijd witte rijst bij de chinees, ondanks dat ze wist dat volkorenrijst gezonder was.


parboiled rijst

gedeeltelijke leenvertaling van Engels parboiled rice

in het kaf voorgekookte (voorgestoomde) rijst (zaden van Oryza sativa)

Hij koopt meestal een pak parboiled rijst, aangezien het gezonder is en ook sneller gaar.

Zelfs de eigenaar van een fabriek waar parboiled rijst werd geproduceerd biechtte op dat hij uit tijdgebrek vaak risotto maakt in een snelkookpan.

Weblink bron
Florine Boucher
 “Risotto uit de snelkookpan” (26 augustus 2003) op nrc.nl


kleefrijst

rijstsoort die veel zetmeel bevat en daardoor na het koken aan elkaar plakt, zaden van Oryza sativa)var. glutinosa

Hij at het liefst de toetjes met zoete kleefrijst van zijn moeder.

Er kwamen dimsum (het woord, Chinees voor ‘het hart beroeren’ ) op tafel, we kregen oesters, scheermesjes, sint-jakobsschelpen, kleefrijst in lotusblad, pannenkoekjes met pekingeend en altijd schonk Jenny er de heerlijkste wijnen bij.

Weblink bron
Frank van Dijl
 “Al jaren eigentijds en goed Aziatisch eten” (20 mei 2016) op nrc.nl

In de kamer waar de geisha en maiko hun klanten vermaken staan twee kleine tafeltjes vol gerechten met een symbolische betekenis. (…) Kleefrijst met rode sojabonen symboliseert geluk.

Weblink bron
Kjeld Duits
 “De wereld waarin vrouwen de baas zijn” (14 april 2015) op nrc.nl


wilde rijst

Wildreis

graan van Zizania palustris, die worden gegeten als rijst

[1]-[3]: Bij wilde rijst wordt dus vaak gedoeld op een plant die geen rijstsoort (familie Oryza ) is.

gepelde zaden van Zizania palustris, die worden gegeten als rijst

De wilde rijst was precies goed gaar en smaakte heerlijk nootachtig.

Leg op elk bord twee van de filets, overgoten met de saus, garneer met een bolletje wilde rijst en wat peterselie.

Weblink bron
Menno Steketee
 “Seizoensforel” (6 maart 2012) op nrc.nl


rode rijst

أرز أحمر

rossig gekleurde zaden (zemel en kern) van aan gewone rijst (Oryza sativa) verwante planten

rossig gekleurde zaden (zemel en kern) van aan gewone rijst Oryza sativa verwante planten, zoals Oryza longistaminata, Oryza punctata en Oryza rufipogon

Rode rijst heeft een stevige beet en een nootachtige smaak.

Het beste zou zijn om het toetje voortaan te reserveren bij de eenvoudige maaltijd. We geven het alleen nog na een hoofdmaaltijd die bestaat uit een warme en een koude groentenschotel, en daar mogen dan ook best wat linzen of bonen in zitten, of de lekkere rode rijst die je nu bij biologische winkels kunt kopen en die notiger en zachter is dan bruine rijst, maar steviger en pittiger dan witte.

Weblink bron
Marjoleine de Vos & Holger Niehaus
 “Suiker maakt alles goed” (5 april 2014) op nrc.nl

Zijn vrouw heeft humus gemaakt, er is eiersalade en rode rijst.

Weblink bron
Sheila Kamerman
 “Een trieste man die 'bruiden' roostert” (2 september 2009) op nrc.nl


zwarte rijst

কালো চাল

gepelde, ongepolijste zaden van specifieke rijstsoorten (Oryza sativa), met een heel donkere kleur

gepelde, ongepolijste zaden van specifieke rijstsoorten Oryza sativa, met een heel donkere kleur

Zwarte rijst was in China een verboden rijst, alleen bestemd voor de hogere klassen.

Ik wil niet dat de vakantie voorbij is. Ik wil zwaardvis van de barbecue met krabboter en zwarte rijst uit de Camargue, het droommaal dat vriend N. en ik klaarmaakten na ons marktbezoek. Kan dat? Hier in de vinex? De zwarte rijst heb ik snel gevonden, die ligt gewoon bij mijn biologische winkel in het schap.

Weblink bron
Roos Ouwehand
 “Een Franse maaltijd (1)” (22 augustus 2012) op nrc.nl

Doe twee kopjes zwarte rijst in een zeef.

Weblink bron
Merel Boers
 “Zwoele zwarte rijst” (20 februari 2009) op nrc.nl


dillezaad

dillezaden (plural)
dillezaadje (diminutive singular)
dillezaadjes (diminutive plural)

zaden van Anethum graveolens die gebruikt worden als kruid

Ik stamp een specerijenmengsel van ongeveer gelijke delen korianderzaad, dillezaad, saffloer (nep-saffraan), bonenkruid, fenegriek, gedroogde laurier en gedroogde rode peper, strooi dat over kippenvleugeltjes en braadt die.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Proosten op Georgië” (18 augustus 2012) op nrc.nl


eierpasta

samenstelling van ei zn en pasta zn met het invoegsel -er-

pasta bereid met ei, in tegenstelling tot Italiaanse pasta

Gebruik voor verse eierpasta het liefst fijne bloem.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Weet je 't zeker?” (27 april 2006) op nrc.nl


curcumine

gele voedselkleurstof verkregen uit de wortelstok van de kurkumaplant Curcuma longa

Curcumine is door de Europese wetgeving goedgekeurd als voedingsadditief met E-nummer E100.

De zoetbeleving zou trouwens best een stuk lager kunnen worden, als je de kinderen vertelt waar de rode en gele kleurstoffen van raketjes vandaan komen: uit groente. Er zit curcumine in (uit het kruid kurkuma), carotenen (oranje kleurstof uit planten, zoals wortels) en paprika-extract.

Weblink bron
Hester van Santen
 “Mager en toch begeerlijk: de raket is ultieme ijsillusie” (13 juni 2016) op nrc.nl


fenegriekzaad

samenstelling van fenegriek zn en zaad zn

llavor de fenigrec

plant, en zaad van, Trigonella foenum-graecum

fenegriekzaden (plural)
fenegriekzaadje (diminutive singular)
fenegriekzaadjes (diminutive plural)

zaden van Trigonella foenum-graecum die in kerriepoeder worden gebruikt


fenegriekblad

samenstelling van fenegriek zn en blad zn

Bockshornkleeblatt

blad van de plant Trigonella foenum-graecum

fenegriekbladeren (plural)
fenegriekblaadje (diminutive singular)
fenegriekblaadjes (diminutive plural)

bladen van Trigonella foenum-graecum die in kerriepoeder worden gebruikt


varkenslever

samenstelling van varken zn en lever zn met het invoegsel -s-

varkenslevers (plural)
varkenslevertje (diminutive singular)
varkenslevertjes (diminutive plural)

lever van een varken, bedoeld voor consumptie


varkenstong

samenstelling van varken zn en tong zn met het invoegsel -s-

varkenstongen (plural)
varkenstongetje (diminutive singular)
varkenstongetjes (diminutive plural)

tong van een varken, bedoeld voor consumptie


kabeljauwlever

torskelever

en 2. lever van Gadus morhua voor opslag van bloed, galproductie en stofwisseling

kabeljauwlevers (plural)
kabeljauwlevertje (diminutive singular)
kabeljauwlevertjes (diminutive plural)

lever van kabeljauw Gadus morhua voor menselijke consumptie


haverzemelen

samenstelling van haver zn en zemelen zn

havreklid

met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen van haverkorrels


havervezel

voedingsvezel uit haver die niet door de menselijke ingewanden kan worden afgebroken


varkensbuik

samenstelling van varken zn en buik zn met het invoegsel -s-

cansalada de porc

onder-/zijkant van de buik van een varken

varkensbuiken (plural)
varkensbuikje (diminutive singular)
varkensbuikjes (diminutive plural)


quorn

aanvankelijk de merknaam van een vleesvervanger

vleesvervanger op basis van schimmeleiwitten Fusarium venenatum

Eiwitten vind je terug in - hoe kan het ook anders - eieren, maar ook in vlees, vis, kaas- en melkproducten. Daarnaast zijn enkele plantaardige bronnen zoals peulvruchten, sojabonen, tofu, quorn, seitan en tempeh ook een belangrijke bron van eiwitten.

Weblink bron
Valérie Wauters
 “Moet je echt meer proteïnes eten om af te vallen?” (20-07-2019), Tubantia

Wie de Netflix-documentaire Seaspiracy ziet, gaat nadenken over zijn eigen visconsumptie. Vleesvervangers als falafel, Quorn en tofu kennen we inmiddels, maar er zijn ook smakelijke visvervangers op de markt. Hieronder vind je inspiratie.

Weblink bron
Marie Pauwels & Ellen den Hollander
 “Netflix-docu ‘Seaspiracy’ zorgt voor ophef: veel visfans bedanken voortaan voor lekkers uit zee” (14-04-2021), Tubantia


portioneren

een voorraad verdelen in hoeveelheden die geschikt zijn voor één gebruiker

Doordat je er zelf je noten, zaden, olijfolie, meel, granen, suiker, kruiden en pasta afweegt, kun je beter portioneren. En hoef je over een jaar niet die kilozak gedroogde abrikozen weg te gooien waarvan je er maar drie had gebruikt.

Weblink bron
Pam van der Veen
 “Verpakkingloze super is in Nederland bezig aan opmars” (05-09-2015), Tubantia

Als de friet niet aan onze specificaties voldoet, heeft dat effect op de gespecialiseerde apparatuur in onze keukens die de friet afwegen, portioneren en bakken.

Weblink bron “McDonald's stelt zich in op kleinere aardappelen” (27-09-2018), Tubantia

Om de burgers perfect te portioneren, neme men simpelweg een klein stukje pvc-pijp, met een diameter van circa 5 centimeter, en een cocktailstamper om ze aan te drukken.

Weblink bron
Tom Kellerhuis
 “De schrijvende kok serveert: De perfecte burger” (18/09/2015), HP de Tijd


speltmeel

fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak

Naast speltbrood en speltmuffins is speltmeel ook heerlijk in soepen en sauzen maar ook te gebruiken voor bijvoorbeeld pannenkoeken.

Weblink bron “Spelt Volkoren? Het mooie van spelt”, voedingswaar.nl


speltbloem

'De producten speltbloem, speltmeel en Taunus speltmix bieden uitstekende mogelijkheden om een uitgebreid en compleet assortiment speltproducten te bakken, zowel brood- als banketproducten', aldus Meneba..

Weblink bron “Meneba biedt compleet speltassortiment” (2015-02-20), bakkerswerled.nl


ciderazijn

ciderazijnen (plural)
ciderazijntje (diminutive singular)
ciderazijntjes (diminutive plural)


witte balsamicoazijn

hvid balsamicoeddike

witte wijnazijn met toegevoegde druivenmost (Italië)

Witte balsamicoazijn wordt korter en in een ander soort vaten gerijpt, zodat het niet donker gekleurd wordt, zoals de normale balsamico-azijn.


perzikenpuree

samenstelling van perzik zn en puree zn met het invoegsel -en-

gepureerde ontpitte vruchten van de perzikboom Prunus persica


boekweitmeel

samenstelling van boekweit zn en meel zn

fijn gemalen gepelde zaden van boekweit Fagopyrum esculentum


pizzadeeg

pizzadegen (plural)
pizzadeegje (diminutive singular)
pizzadeegjes (diminutive plural)

deeg voor het maken van de bodem van een pizza


pizzabodem

pizzabodems (plural)
pizzabodempje (diminutive singular)
pizzabodempjes (diminutive plural)


sinaasappelmarmelade

samenstelling van sinaasappel zn en marmelade zn

Orangenmarmelade

sinaasappelmarmeladen (plural)
sinaasappelmarmelades (plural)

jam waarin de schillen van sinaasappel met het vruchtvlees worden meeverwerkt die zeer geschikt is als broodbeleg


kleefmaiszetmeel

samenstelling van kleefmais zn en zetmeel zn

Wachsmaisstärke

bindmiddel dat uit de korrels van kleefmais wordt gewonnen

bindmiddel dat uit de korrels van kleefmais (gemodificeerd Zea mays) wordt gewonnen


rillette

smeersel bereid uit vlees, vergelijkbaar met paté

Eigenaar Huub Wolferink en chef-kok Jeroen van den Barg stelden een lezersmenu samen, dat begint met een voorgerecht van rillette eend, hierbij eendenlever, uitjes monagask en een vadouvan specerijenmelange.

Weblink bron “Lezersmenu maart: Bi'j de Watermölle in Haaksbergen” (01-03-2018), Tubantia

Alleen al om de Kaaskramer op de Runstraat zou Amsterdam moeten blijven bestaan. Daar ga ik dan speciaal naartoe om de beste truffelkaas te halen. Dan haal ik nog een fles witte wijn, Livarworst en ganzenrillette.

Weblink bron “Ingmar Heytze (40)” (20/08/2010), HP de Tijd


rotiplaat

een ongerezen rond of ovaal platbrood dat zijn oorsprong heeft op het Indisch subcontinent

Omdat The Passion dit jaar in De Bijlmer in Amsterdam plaatsvindt, heeft de organisatie ervoor gekozen om in te spelen op de multiculturele samenleving. Zo werd in plaats van brood een rotiplaat gebroken en uitgedeeld door Jezus.

Weblink bron
Maxime Segers
 “Tommie Christiaan 'misschien wel beste Jezus ooit' in The Passion” (30-03-2018), Tubantia

Uiteraard! De roti kerrie kipfilet (€8,50) is een lekker grote portie met veel kip, kousenband en aardappel. De rotiplaat smaakt verser en zachter dan bij menig concurrent.

Weblink bron
Monique van Loon
 “Floor’s Surinaamse Catering levert comfortfood zonder poespas” (23 augustus 2019), Het Parool


rumpsteak

een lap rundvlees, kalfsvlees of paardenvlees van de bovenbil

Het is overigens nog maar de vraag of Albert Heijns vertaalhulp wel de gehoopte duidelijkheid verschaft. Want een biefstuk heet in Vlaanderen over het algemeen ook gewoon een biefstuk, en geen 'rumpsteak'. En een karbonade, dat is helemaal geen kotelet, zegt professor Gino Van Ossel, maar stoofvlees.

Weblink bron “Albert Heijn geeft Belgen Appie-les” (07-03-2011), Tubantia


sangrafu

plant gebruikt bij wintirituelen en kruidenbaden


saotosoep

saotosoepje (diminutive singular)
saotosoepjes (diminutive plural)

pittig gekruide kippensoep van Javaanse origine

De barra lijkt op een bal gehakt. „Surinaams, zit geen vlees in”, klinkt het. Opa Jack frituurt de kip voor de saté. Drie stokjes doen 2,50 euro. Een kom saotosoep kost 1,50 euro. De verkoop ‘gaat goed’.

Weblink bron “Voor de sloop, eerst nog even feest Bijvank” (17-07-2011), Tubantia

Inmiddels maak ik een zeldzaam lekkere saotosoep en ook voor mijn roti hoef ik me niet te schamen, maar die heerlijk snoeihete aardappelsambal maken is me nog nooit goed gelukt.

Weblink bron “Doe gezond: stop met douchen” (14/08/2019), HP de Tijd

Het recept voor saoto soep: Snijd voor de bouillon eventueel overtollig vet van de kip en doe in een grote soeppan waar minstens 10 liter in past. Vul met acht tot tien liter water en voeg ook acht maggiblokjes toe, samen met de sereh, laos, gember, piment en salamblad. voeg tot slot ook de nootmuskaat toe en roer goed door. Breng het geheel aan de kook, zet het vuur laag en laat zeker twee uur pruttelen. Verwijder tussendoor de eventuele vetlaag met eens schuimspaan.

Weblink bron “Surinaamse saoto soep van Francesca” (6 sep 2016), culy.nl


sawpaw

gestoomd broodje met een vulling dat zijn oorsprong vindt in de Chinese keuken

Bereiding Saw paw: Het varkensvlees wassen, laten uitlekken en in stukjes snijden. Verhit olie in een wok en fruit hierin de gesnipperde ui. Bak hierin de stukjes varken en voeg char siu en de sesamolie toe. Goed bakken, eventuele saus moet zijn ingedikt. De vulling goed koud laten worden alvorens de bolletjes hiermee te vullen. Als u geen char siu saus heeft kunt u dit vervangen door een mengsel te maken van sojasaus, honing en knoflook.

Weblink bron
sranang kukru
 “Saw paw” (geraadpleegd 1/10/2021), sranangkukru.net De Surinaamse keuken


sharon

Diospyros kaki in Israël geteelde vrucht


tarwegriesmeel

سميد

en 2 grof gemalen meel van (gewone) tarwe (Triticum)

tarwegriesmelen (plural)
tarwegriesmeeltje (diminutive singular)
tarwegriesmeeltjes (diminutive plural)

grof gemalen meel van gewone (zachte) tarwe Triticum aestivum


harde tarwegriesmeel

سيولينا قمح صلب

en 2 grof gemalen meel van harde tarwe (Triticum durum)

harde tarwegriesmelen (plural)
harde tarwegriesmeeltje (diminutive singular)
harde tarwegriesmeeltjes (diminutive plural)

grof gemalen meel van harde tarwe Triticum durum, gebruikt voor het maken van pasta


freekeh

فريكة

graanproduct gemaakt van geroosterde groene tarwe


smoothie

zachte, half vloeibare puree van groente of fruit gemengd in melk of yoghurt

Dit jaar startte SIRE nog een campagne tegen voedselverspilling door huishoudens. Die richt zich op kliekjes. Want die rotte banaan is een potentiële smoothie en een appeloverschot staat gelijk aan zelfgemaakte appelmoes.

Volgens hem vullen veel mensen hun lichaam enkel met eten, maar voeden ze het niet. "Daardoor komen ze voedingsstoffen tekort die we wel hard nodig hebben, zoals jodium en magnesium. Met gezonde smoothies en salades kan je deze tekorten weer aanvullen."

Weblink bron
Bianca Massaro
 “'Het voedsellabyrint wordt alleen maar groter'” (25-08-2015), NOS


sopropo

van Surinaams sopropo dat vermoedelijk teruggaat op Twi sɔprɔpɔ

augurkvormige vrucht van Momordica charantia

Alle groenten die je wilt, je kunt ze overal in Amsterdam krijgen. Maar de laos, de klaroen, de sopropo – je próéft dat het niet uit Suriname komt.

Weblink bron
Martine Kamsma
 “‘Dacht je dat wij altijd Surinaams eten?’” (2 juli 2020) op nrc.nl


spirelli

bepaald soort spiraalvormige pasta (deegwaar)


zielenbrood

samenstelling van ziel zn en brood zn met het invoegsel -en-

zielenbroden (plural)
zielenbroodje (diminutive singular)
zielenbroodjes (diminutive plural)

baksel van gerezen meeldeeg, vaak in de vorm van een vlecht en gevuld met rozijnen, dat wordt aangeboden bij bijzondere gelegenheden die met overledenen te maken hebben

De middeleeuwers plaatsten brood op het graf, dat daarna aan de armen werd gegeven. Soms werd een muntje in het zielenbrood meegebakken, als een extra donatie aan de armen.

Weblink bron
Patrick Faas
 “Voedsel voor de zieltjes” (2 november 1996) op volkskrant.nl

Het was gewoonte op deze dag speciale broodjes, zielenbrood of krakelingen te eten.

Tini Brugge & Gert Vos
 “Hemelse spijzen: een jaarkrans van recepten en hun diepere betekenis” (2004), Lannoo Uitgeverij, Tielt, ISBN 9789059950078, p. 139 kol. 1


sinaasappelpulp

samenstelling van sinaasappel zn en pulp zn

لب البرتقال

vruchtvlees van een sinaasappel, nadat het sap verwijderd is

vruchtvlees van een sinaasappel Rutaceae, nadat het sap verwijderd is


lupinemeel

Lupinenmehl

tot meel vermalen zaden van de plant Lupinus


rijstzemelen

samenstelling van rijst zn en zemelen zn

米糠

ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van rijst Oryza


strudel

Jan Siebelink, schrijver van het Boekenweekgeschenk, komt eind deze maand signeren bij Waanders In de Broeren. Ook Liesbeth Willemars - bekend van Heel Holland Bakt - komt naar Zwolle. Zij deelt strudel uit aan bezoekers van de 'boekenkerk'.

Weblink bron
Marco van den Berg
 “Jan Siebelink en bakster Liesbeth naar Zwolle tijdens Boekenweek” (13-03-2019), Tubantia

Het record moet nog worden erkend, maar bakker Heindl denkt dat dit geen probleem zal zijn: de vorige record–strudel was maar 239 meter lang, die van hem meet wel 366 meter.

Weblink bron “Oostenrijker bakt reuzenappeltaart” (26 november 2004), Reformatorisch Dagblad


sukwa

De Sukwa (Soekwa) (vleugelkomkommer) is familie van de komkommer. Het is langwerpig of iets gekromd met 10 lengteribben en het vlees is sponzig en wit van kleur. De sukwa heeft zijn oorsprong in India.

Weblink bron “Sukwa (Soekwa)”, sranangkukru.net


taleggio

Op dit broodje zit volgens Tuinier niet van die kunstmatige troep. De zachte, Italiaanse kaas (taleggio) is voor haar reden om vaak langs te gaan bij De laatste kruimel.

Weblink bron “Broodje van de week: Broodje Taleggio” (28-01-2012), Tubantia

Sprenkel de room over het pizzadeeg. Verdeel hierover de mozzarella en Taleggio. Kruid royaal met vers gemalen zwarte peper.

Weblink bron “De perfecte pizza maakt u zelf” (30/08/2014), De Standaard


tayer

Xanthosoma sagittifolium een plant uit de aronskelkfamilie (Araceae). Het is een kruidachtige, vaste plant waarvan zowel de wortelknollen als de bladeren worden gegeten. De knol gebruikt men als ingrediënt in pom

Vroeger kochten we altijd van het merk Lufo, maar intussen is het nog wel de duurste, maar niet meer de beste. Andere merken zijn prima, zoals Apoera en zelfs de goedkoopste Fawaka is prima, maar daar zitten vaak nog grove stukken tayer in, die je er dan wel moet uithalen.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Dit is het geheime recept van echt goede Surinaamse pom” (8 dec. 2020), Tubantia

Surinaamse eethuisjes waar moeders pot de toon zet, en waar je bijvoorbeeld bekende Surinaamse gerechten als roti-kip, moksi meti, of oma’s pom tayer kunt eten. Die keuken is in bijna veertig jaar niet of nauwelijks geëvolueerd. Want voor evolutie in de keuken heb je werkelijk goede koks nodig zoals Paul Bocuse deed met de haute cuisine en Ferran Adrià en Heston Blumenthal met de moleculaire keuken.

Weblink bron
Tom Kellerhuis
 “Surinaamse bara’s van Soenil Bahadoer (onthoud die naam!)” (17/12/2015), HP de Tijd


tayerblad

tayerbladen (plural)
tayerbladeren (plural)

Xanthosoma sagittifolium het blad van de tayer die men als groente kan gebruiken


teloh

Overheerlijke Surinaamse Teloh: Uitgekookte en gefrituurde stukken cassave, meestal geserveerd met trie sambal, pindasaus of bakkeljauw…genieten geblazen!

Weblink bron “Overheerlijke Surinaamse Teloh” (28-02-2017), smulweb.nl

Teloh kun je los eten, maar het is vooral lekker in combinatie met bakkeljauw. Voor dit recept kun je het beste verse cassave gebruiken, maar diepvries kan ook.

Weblink bron “Teloh: gebakken cassave met bakkeljauw”, surinaams-eten.blogspot


teriyaki

een Japanse kooktechniek, waarbij gesneden vis of vlees wordt gebakken (yaki) in een marinade van sojasaus, waardoor het een speciale glans (teri) krijgt

De bond legde voor het onderzoek twintig huismerken van vijf supermarkten en 52 producten van A-merken naast elkaar. Zo blijkt de teriyaki-woksaus van Fair Trade Original zeven suikerklontjes te bevatten, terwijl in die van Go-Tan omgerekend anderhalf suikerklontje zit.

Weblink bron “De ene woksaus is de andere niet: grote verschillen in hoeveelheid suiker” (03-07-2018), NOS

Een mager kipgerecht met een knipoog naar de Aziatische keuken. De teriyakisaus komt ditmaal niet uit pot, maar maken we zelf met verse ingrediënten.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Teriyaki-kipballetjes met rijst” (17-01-2020), Tubantia


tjauwmin

Mijn gast eet de andere Surinaamse klassieker; moksie metie, wat letterlijk gemengd vlees betekent. Het is een enorm bord met tjauwmin, noedels met groenten en kruiden.

Weblink bron
Ellen Willems
 “Surinaams voor flinke eters bij Faffie in Arnhem” (11-02-2018), Tubantia


trifle

nagerecht met biscuit, alcoholhoudende drank, fruit, room en slagroom.

Wat Eten We Vandaag: Sinaasappel trifle met blauwe bessen: Trifle is een geliefd dessert. Wij gaan dit keer voor een friszoete trifle met een basis van bosbessenmuffin en laagjes van vanillekwark, blauwe bessen en Griekse yoghurt. Garneer het geheel met sinaasappelpartjes, blauwe bessen en witte chocolade, heerlijk!

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Sinaasappel trifle met blauwe bessen” (29-11-2020), Tubantia

Knapperige cookie kruimels vergezeld door romige, luchtige laagjes en een cookie crème. Klinkt goed, toch? Het leuke is dat de trifle geserveerd in glaasjes erg feestelijk en indrukwekkend eruit ziet, maar supersimpel is om te maken. Weinig werk, groots resultaat! Je moet deze romige trifle absoluut een keer hebben geprobeerd.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Cookies & cream trifle” (10-01-2021), Tubantia


tyapar

scheuten van de ontkiemde mungboon of katjang idjo Vigna radiata


vanille-extract

samenstelling van vanille zn en extract zn

مستخلص فانيليا عي

vloeistof onttrokken aan vanillestokjes in een ethanol oplossing

vanille-extracten (plural)
vanille-extractje (diminutive singular)
vanille-extractjes (diminutive plural)


wakame

Een amuse is een klein hapje om je smaakpapillen te kietelen en dat doen deze coquilles ofwel Sint-jakobsschelpen. Het zachte van de coquille en de wakame combineren perfect met de knapperige noten. Een perfect begin van je diner.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Amuse van coquille met wakame en geroosterde hazelnoten” (24-12-2020), Tubantia

Serveer de rijst in een kom met daarop de makreelfilet, sojabonen, wakame-salade, avocado, komkommer, wortel, radijs en zalmeitjes.

Weblink bron “Makreel is ondergewaardeerd visje: ‘Het zijn de graatjes’” (19-03-2021), Tubantia


boekweitvlokken

boghvedeflager

geplette granen van Fagopyrum esculentum

Meng de boekweitvlokken, kokosrasp, dadels en zout in een kom.

Weblink bron
Rinskje Koelewijn
 “‘Ik dacht dat we gezond aten’” (16 september 2016) op nrc.nl


abrikozengelei

samenstelling van abrikoos zn en gelei zn met het invoegsel -en-

Cees’ taart is van harde wenerdeeg (bros door de Zeeuwse bloem en basterdsuiker) met onderin een dunne laag amandelspijs, zodat het deeg niet zompig wordt. Na het bakken doet hij er abrikozengelei overheen.

Weblink bron
Charlotte Kleyn
 “De enige echte appeltaart van Cees Holtkamp” (10 december 2019), Het Parool

Binnenin de chocolade zit immers geen chocolade, maar een moeilijk thuis te wijzen witte brij met in het midden abrikozengelei.

Weblink bron
JO BOSSUYT
 “"Een ingenieur doet met de duim alsof hij zijn keel oversnijdt. Vrij vertaald: de motor is dood"” (16 april 2017), De Morgen


amandelessence

samenstelling van amandel zn en essence zn

amandelessencen (plural)
amandelessences (plural)

sterk geconcentreerd aromatisch aftreksel van amandelolie

Voeg nu de suiker, rozijnen, kaneel, ei, vanille-essence, amandelessence en snufje zout toe aan het mengsel. Alles goed mengen en als het soepel van de lepel afvalt, is het goed.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Deze heerlijke Surinaamse taart mag op geen enkel feestje ontbreken” (10 nov. 2020), Tubantia

Verwarm de oven voor op 175°C. Druk de aardappelen door een zeef en splits de eieren. Sla de boter met de suiker en eierdooiers schuimig. Voeg zout, amandelessence, citroensap en rasp toe en roer langzaam de bloem en het bakpoeder erdoor. Schep de massa door de aardappelkruim.

Weblink bron “Recept: Zoete aardappeltaart” (20 mei 2009), Het Parool


amandelgeest

samenstelling van amandel zn en geest zn


konijneneten

samenstelling van konijn zn en eten zn met het invoegsel -en-
**[1] in de betekenis "voer voor konijnen" aangetroffen vanaf 1876 (zie vindplaats hieronder)
**[2] als misprijzende aanduiding omdat ongekookte bladgroente traditioneel minder voedzaam en smakelijk werd gevonden, in de betekenis "armzalig voedsel" aangetroffen vanaf 1930 (zie vindplaats hieronder)

aanduiding voor voedsel dat uit ongekookte bladgroente bestaat

Het eten nuttigt hij op zijn kamer en Muller wil bij gelegenheid wel kwijt dat een gewone boerenpot' hem het liefst is. Rauwkost beschouwt hij als konijneneten.

Herman Veenhof
 „Ik rij nog zo naar Bazel, als het moet" Legio activiteiten voor en door ouderen in: Nederlands Dagblad (31 december 1988), Stichting Nederlands Dagblad, Amersfoort, p. 125 (variant 45) kol. 3

Wat een leven toch. Water en beschimmeld brood, konijneneten; op een plank slapen, dat gij van uw lichaam een vod maakt, en dan nog uw eigen afranselen met een ketting, dat het bloed er uitspuit.

Timmermans, Felix
 “De hemelsche Salome : spel in zeven tafereelkens” (1930), Van Kampen, Amsterdam, p. 23


kikkererwtenmeel

samenstelling van kikkererwt zn en meel zn met het invoegsel -en-


bakkerijingrediënt

samenstelling van bakkerij zn en ingrediënt zn

grondstof die men in een (brood)bakkerij gebruikt voor het maken van brood en gebak

Het bedrijf houdt zijn aandeelhouders voor dat de winst per aandeel met 10 procent gaat stijgen. Dus moeten er binnen niet al te lange tijd overnames bij. Vink denkt daarbij aan bakkerijingrediënten en biochemie.

Weblink bron “Sterk groeiend CSM boekt meer winst” (29 november 2002), Reformatorisch Dagblad


bananasplit

desert gemaakt van een in de lengte doorgesneden banaan bedekt met ijs, slagroom en chocolade


bananenmeel

samenstelling van banaan zn en meel zn met het invoegsel -en-

Vroeger bakten we een taart. Van meel. Gewoon meel. Tegenwoordig liggen de schappen vol havermeel, boekweitmeel, kokosmeel, bananenmeel, quinoameel, kikkererwtenmeel...

Weblink bron “Wat moeten we in hemelsnaam met deze nieuwe ingrediënten?” (02-01-2018), Tubantia

En ook dit jaar zijn er weer ingrediënten waarvan we niet weten wat we ermee aan moeten. Paarse wortels, houtskool en bananenmeel, hoe gebruiken we het en waar is het goed voor?

Weblink bron
Mark Roos
 “Lijstjes 2017: van lullige restaurantnamen tot culinaire orgasmes” (03-01-2018), Tubantia

Op crappy websites lees ik ook alweer gekke dingen zoals dat bananenmeel een soort negatieve calorieën zouden zijn waarvan je dan op magische wijze niet dik wordt. Wat voor mensen verspreiden dit soort praat? Dat zou ik wel eens willen weten. Ik zou zeggen eet met gezond verstand. Niet teveel en vooral planten, zoals Michael Pollan zegt. En negatieve calorieën bestaan gewoon simpelweg niet.

Weblink bron “BANANENMEEL”, lauriekoek.nl


basmatirijst

rijst met een lange korrel die oorspronkelijk uit het grensgebied van India, Pakistan en Nepal komt

De kernmachten India en Pakistan hebben een heleboel twistpunten en daar komt er nu een over rijst bij. India heeft bij de Europese Unie basmatirijst als exclusief Indiaas product geclaimd. Dat is bij buurland en aartsvijand Pakistan in het verkeerde keelgat geschoten.

Weblink bron “Pakistan woest over Indiase claim basmatirijst: ‘Alsof je een atoombom op ons hoofd gooit’” (09-06-2021), Tubantia

Met een ouverture van olijven en chips van oerwortel, venkel, pastinaak en rode ui gaat dat nog niet lukken, maar als er ‘macaroni met ham en kaas’ als amuse wordt geserveerd, komt de stemming er snel in. Een leuk gerechtje met zeer herkenbare smaken op basis van pasta en bellotaham, dat voorafgaat aan een makreel in perfecte koude garing met basmatirijst op stroken watermeloen en komkommer.

Weblink bron “Serieus genieten” (30/04/2010), HP de Tijd


tarwevlokken

samenstelling van tarwe zn en vlokken zn

tarwevlok (singular)
tarwevlokje (diminutive singular)
tarwevlokjes (diminutive plural)