fonduen

afgeleid van fondue zn met het achtervoegsel -en

fondude (past)
gefonduud (past participle)
te fonduen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen fonduen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen fonduen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gefonduud (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gefonduud (active infinitive perfect present long-form)
gefonduud zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gefonduud te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
fonduend (imperfect participle)
gefonduud (past participle)
fondue (subjunctive)
fondu (indicative imperfect present singular first-person)
fonduut (indicative imperfect present singular second-person)
fonduut (indicative imperfect present singular second-person)
fonduut (indicative imperfect present singular second-person)
fonduut (indicative imperfect present singular third-person)
fondude (indicative imperfect past singular first-person)
fondude (indicative imperfect past singular second-person)
fondude (indicative imperfect past singular second-person)
fondude (indicative imperfect past singular second-person)
fondude (indicative imperfect past singular third-person)
fonduden (indicative imperfect past plural first-person)
fonduden (indicative imperfect past plural second-person)
fonduden (indicative imperfect past plural third-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular first-person)
zult fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zult fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zult fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen fonduen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen fonduen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen fonduen (indicative imperfect future plural third-person)
zou fonduen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou fonduen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) fonduen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt fonduen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou fonduen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden fonduen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden fonduen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden fonduen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gefonduud (perfect present first-person)
hebt gefonduud (perfect present second-person)
hebt gefonduud (perfect present second-person)
heeft gefonduud (perfect present second-person)
hebt gefonduud (perfect present second-person)
heeft gefonduud (perfect present third-person)
hebben gefonduud (perfect present first-person)
hebben gefonduud (perfect present second-person)
hebben gefonduud (perfect present third-person)
had gefonduud (perfect past first-person)
had gefonduud (perfect past second-person)
had gefonduud (perfect past second-person)
hadt gefonduud (perfect past second-person)
had gefonduud (perfect past third-person)
hadden gefonduud (perfect past first-person)
hadden gefonduud (perfect past second-person)
hadden gefonduud (perfect past third-person)
zal gefonduud hebben (perfect future first-person)
zal gefonduud hebben (perfect future second-person)
zult gefonduud hebben (perfect future second-person)
zult gefonduud hebben (perfect future second-person)
zal gefonduud hebben (perfect future second-person)
zult gefonduud hebben (perfect future second-person)
zal gefonduud hebben (perfect future third-person)
zullen gefonduud hebben (perfect future first-person)
zullen gefonduud hebben (perfect future second-person)
zullen gefonduud hebben (perfect future third-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional first-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional third-person)
zouden gefonduud hebben (perfect conditional first-person)
zouden gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zouden gefonduud hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gefonduud (impersonal passive present imperfect)
er is gefonduud (impersonal passive present perfect)
er werd gefonduud (impersonal passive past imperfect)
er was gefonduud (impersonal passive past perfect)
er zal gefonduud worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gefonduud zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gefonduud worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gefonduud zijn (impersonal passive conditional perfect)

Op haar verjaardagsfeest hebben we allemaal samen gefonduud.


halzen

afgeleid van hals met het achtervoegsel -en

halsde (past)
gehalsd (past participle)
te halzen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen halzen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen halzen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gehalsd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gehalsd (active infinitive perfect present long-form)
gehalsd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gehalsd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
halzend (imperfect participle)
gehalsd (past participle)
halze (subjunctive)
hals (indicative imperfect present singular first-person)
halst (indicative imperfect present singular second-person)
halst (indicative imperfect present singular second-person)
halst (indicative imperfect present singular second-person)
halst (indicative imperfect present singular third-person)
halsde (indicative imperfect past singular first-person)
halsde (indicative imperfect past singular second-person)
halsde (indicative imperfect past singular second-person)
halsde (indicative imperfect past singular second-person)
halsde (indicative imperfect past singular third-person)
halsden (indicative imperfect past plural first-person)
halsden (indicative imperfect past plural second-person)
halsden (indicative imperfect past plural third-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular first-person)
zult halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zult halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zult halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen halzen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen halzen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen halzen (indicative imperfect future plural third-person)
zou halzen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou halzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) halzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt halzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou halzen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden halzen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden halzen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden halzen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gehalsd (perfect present first-person)
hebt gehalsd (perfect present second-person)
hebt gehalsd (perfect present second-person)
heeft gehalsd (perfect present second-person)
hebt gehalsd (perfect present second-person)
heeft gehalsd (perfect present third-person)
hebben gehalsd (perfect present first-person)
hebben gehalsd (perfect present second-person)
hebben gehalsd (perfect present third-person)
had gehalsd (perfect past first-person)
had gehalsd (perfect past second-person)
had gehalsd (perfect past second-person)
hadt gehalsd (perfect past second-person)
had gehalsd (perfect past third-person)
hadden gehalsd (perfect past first-person)
hadden gehalsd (perfect past second-person)
hadden gehalsd (perfect past third-person)
zal gehalsd hebben (perfect future first-person)
zal gehalsd hebben (perfect future second-person)
zult gehalsd hebben (perfect future second-person)
zult gehalsd hebben (perfect future second-person)
zal gehalsd hebben (perfect future second-person)
zult gehalsd hebben (perfect future second-person)
zal gehalsd hebben (perfect future third-person)
zullen gehalsd hebben (perfect future first-person)
zullen gehalsd hebben (perfect future second-person)
zullen gehalsd hebben (perfect future third-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional first-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gehalsd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gehalsd hebben (perfect conditional third-person)


mykje

Bijvoeglijk maamwoord: onzijdige vorm van mykjen bn

Werkwoord: afkomstig van het Oudnoordse woord mýkja ww [[]]

de zachtheid van het brood (in de korst)


muesli

Ontleend aan het Duitse Müsli. Dit woord komt uit Alemannische dialecten (o.m. Zwitserland) en is qua schrijfwijze aan het Hoogduits aangepast. In Zwitserland wordt de schrijfwijze Müesli gebruikt. In de Alemannische dialecten is Müesli een verkleinwoord van Mus (moes); voor het eerst aangetroffen in het jaar 1968

graanvlokkies

eten gemaakt van graanvlokken, zuivel, fruit en noten

Hij ontbijt altijd met twee kommetjes muesli.


arroz

Ontleend aan het Arabische أرز (’arúzz; "rijst")


flens

Het verkleinwoord flensje is de meest gangbare vorm.

Flenzen bakken.


klapper

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘kokosnoot’ voor het eerst aangetroffen in 1678

afgeleid van klappen met het achtervoegsel -er

klappers (plural)
klappertje (diminutive singular)
klappertjes (diminutive plural)

Cocos nucifera een kokosnoot, de vrucht van de kokospalm (die zelf ook 'klapper' heet)


gryte

Afkomstig van het Oudnoordse woord grýta

Små gryter har også ører.

Kleine potjes hebben ook oren.
Kinderen snappen wat volwassenen praten over.

een maaltijd uit een pot of ketel, zoals hutspot, stamppot, stoofschotel


smaken

Naar meer smaken

Zo goed bevallen, dat je er meer van wilt

smaakte (past)
gesmaakt (past participle)
te smaken (active infinitive imperfect present long-form)
zullen smaken (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen smaken (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesmaakt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesmaakt (active infinitive perfect present long-form)
gesmaakt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesmaakt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
smakend (imperfect participle)
gesmaakt (past participle)
smake (subjunctive)
smaak (indicative imperfect present singular first-person)
smaakt (indicative imperfect present singular second-person)
smaakt (indicative imperfect present singular second-person)
smaakt (indicative imperfect present singular second-person)
smaakt (indicative imperfect present singular third-person)
smaakte (indicative imperfect past singular first-person)
smaakte (indicative imperfect past singular second-person)
smaakte (indicative imperfect past singular second-person)
smaakte (indicative imperfect past singular second-person)
smaakte (indicative imperfect past singular third-person)
smaakten (indicative imperfect past plural first-person)
smaakten (indicative imperfect past plural second-person)
smaakten (indicative imperfect past plural third-person)
zal smaken (indicative imperfect future singular first-person)
zult smaken (indicative imperfect future singular second-person)
zal smaken (indicative imperfect future singular second-person)
zult smaken (indicative imperfect future singular second-person)
zal smaken (indicative imperfect future singular second-person)
zult smaken (indicative imperfect future singular second-person)
zal smaken (indicative imperfect future singular third-person)
zullen smaken (indicative imperfect future plural first-person)
zullen smaken (indicative imperfect future plural second-person)
zullen smaken (indicative imperfect future plural third-person)
zou smaken (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou smaken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) smaken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt smaken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou smaken (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden smaken (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden smaken (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden smaken (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesmaakt (perfect present first-person)
hebt gesmaakt (perfect present second-person)
hebt gesmaakt (perfect present second-person)
heeft gesmaakt (perfect present second-person)
hebt gesmaakt (perfect present second-person)
heeft gesmaakt (perfect present third-person)
hebben gesmaakt (perfect present first-person)
hebben gesmaakt (perfect present second-person)
hebben gesmaakt (perfect present third-person)
had gesmaakt (perfect past first-person)
had gesmaakt (perfect past second-person)
had gesmaakt (perfect past second-person)
hadt gesmaakt (perfect past second-person)
had gesmaakt (perfect past third-person)
hadden gesmaakt (perfect past first-person)
hadden gesmaakt (perfect past second-person)
hadden gesmaakt (perfect past third-person)
zal gesmaakt hebben (perfect future first-person)
zal gesmaakt hebben (perfect future second-person)
zult gesmaakt hebben (perfect future second-person)
zult gesmaakt hebben (perfect future second-person)
zal gesmaakt hebben (perfect future second-person)
zult gesmaakt hebben (perfect future second-person)
zal gesmaakt hebben (perfect future third-person)
zullen gesmaakt hebben (perfect future first-person)
zullen gesmaakt hebben (perfect future second-person)
zullen gesmaakt hebben (perfect future third-person)
zou gesmaakt hebben (perfect conditional first-person)
zou gesmaakt hebben (perfect conditional second-person)
zou gesmaakt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesmaakt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesmaakt hebben (perfect conditional second-person)
zou gesmaakt hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesmaakt hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesmaakt hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesmaakt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesmaakt (impersonal passive present imperfect)
er is gesmaakt (impersonal passive present perfect)
er werd gesmaakt (impersonal passive past imperfect)
er was gesmaakt (impersonal passive past perfect)
er zal gesmaakt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesmaakt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesmaakt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesmaakt zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesmaakt worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesmaakt te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesmaakt zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesmaakt te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesmaakt zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesmaakt te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesmaakt zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesmaakt te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesmaakt (singular imperfect present first-person)
wordt gesmaakt (singular imperfect present second-person)
wordt gesmaakt (singular imperfect present second-person)
wordt gesmaakt (singular imperfect present second-person)
wordt gesmaakt (singular imperfect present plural third-person)
worden gesmaakt (singular imperfect present plural first-person)
worden gesmaakt (singular imperfect present plural second-person)
worden gesmaakt (singular imperfect present third-person)
werd gesmaakt (singular imperfect past first-person)
werd gesmaakt (singular imperfect past second-person)
werd gesmaakt (singular imperfect past second-person)
werdt gesmaakt (singular imperfect past second-person)
werd gesmaakt (singular imperfect past plural third-person)
werden gesmaakt (singular imperfect past plural first-person)
werden gesmaakt (singular imperfect past plural second-person)
werden gesmaakt (singular imperfect past third-person)
zal gesmaakt worden (singular imperfect future first-person)
zult gesmaakt worden (singular imperfect future second-person)
zult gesmaakt worden (singular imperfect future second-person)
zult gesmaakt worden (singular imperfect future second-person)
zal gesmaakt worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesmaakt worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesmaakt worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesmaakt worden (singular imperfect future third-person)
zou gesmaakt worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesmaakt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesmaakt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesmaakt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesmaakt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesmaakt worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesmaakt worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesmaakt worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesmaakt worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesmaakt (perfect present first-person)
bent gesmaakt (perfect present second-person)
bent gesmaakt (perfect present second-person)
is gesmaakt (perfect present second-person)
zijt gesmaakt (perfect present second-person)
is gesmaakt (perfect present third-person)
zijn gesmaakt (perfect present first-person)
zijn gesmaakt (perfect present second-person)
zijn gesmaakt (perfect present third-person)
was gesmaakt (perfect past first-person)
was gesmaakt (perfect past second-person)
was gesmaakt (perfect past second-person)
waart gesmaakt (perfect past second-person)
was gesmaakt (perfect past third-person)
waren gesmaakt (perfect past first-person)
waren gesmaakt (perfect past second-person)
waren gesmaakt (perfect past third-person)
zal gesmaakt zijn (perfect future first-person)
zult gesmaakt zijn (perfect future second-person)
zult gesmaakt zijn (perfect future second-person)
zult gesmaakt zijn (perfect future second-person)
zal gesmaakt zijn (perfect future third-person)
zullen gesmaakt zijn (perfect future first-person)
zullen gesmaakt zijn (perfect future second-person)
zullen gesmaakt zijn (perfect future third-person)
zou gesmaakt zijn (perfect conditional first-person)
zou gesmaakt zijn (perfect conditional second-person)
zou gesmaakt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesmaakt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesmaakt zijn (perfect conditional second-person)
zou gesmaakt zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesmaakt zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesmaakt zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesmaakt zijn (perfect conditional third-person)

Deze rode wijn smaakt voortreffelijk bij vleesgerechten.

Nog nooit smaakte spaghetti zo goed.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Bah, wat smaakt dat vies!

Smaakt het?


julegrøt

Samenstelling von jul en grøt met het invoegsel -e-.

/ˈjʉːləgɾøːt/

Tusen takk til Eli og Sigrid som hadde invitert oss hjem på julegrøt.

Veel dank aan Eli en Sigrid, die ons thuis genodigd hadden voor de rijstebrij.


julegraut

Samenstelling von jul en graut met het invoegsel -e-.


julegraut

Samenstelling von jul en jul met het invoegsel -e-.

Det vert servert julegraut med smørauge.

Er wordt rijstebrij met een half gesmolten klontje boter geserveerd.


kaassoufflé

frittierter panierter Käse

een gefrituurde snack van een stuk kaas met daaromheen bladerdeeg en paneermeel

kaassoufflés (plural)
kaassouffleetje (diminutive singular)
kaassouffleetjes (diminutive plural)

Omdat hij geen frikandellen lustte nam hij meestal een kaassoufflé.

ovenschotel met stijfgeslagen eiwitten en kaas


zwaardvis

samenstelling van zwaard zn en vis zn , omdat de lange neus aan een zwaard doet denken

zwaardvissen (plural)
zwaardvisje (diminutive singular)
zwaardvisjes (diminutive plural)

We hebben lekker zwaardvis gegeten.


toast

Van Engels toast zn
**[3] In de betekenis van ‘heildronk’ voor het eerst aangetroffen in 1807

toasts (plural)
toastje (diminutive singular)
toastjes (diminutive plural)

Rooster de boterhammen. Besmeer de toast met mosterdmayonaise, leg er plakken tomaat op en op elk stuk toast 2 ansjovisfilets.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Op naar de 800 gram groenten per dag!” (9 september 2021) op nrc.nl

Hooguit wijk je dan in het weekeinde eens uit naar een croissantje of naar roereieren op toast.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Tegen de ontbijtsleur” (11 maart 2021) op nrc.nl

Misschien niet bij het ontbijt maar als de toast bij de lunch verschijnt een toost uitbrengen met een niet al te kostbare champagne, een gastroveelzijdige brut-editie.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Briljant aan het ontbijt met deze toast” (21 maart 2019) op nrc.nl

geroosterd sneetje van het bij [1] genoemde brood

Ik heb ooit tijdens een ontbijt eens een beschimmelde toast gekregen én een vervallen potje yoghurt.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Dina Tersago geciteerd door Tom Vets
 “Ik heb geen zin meer in romantische programma's” in: Het Belang van Limburg (7 januari 2016), p. 33 kol. 2 op pressreader.com


gamba

[1] Leenwoord van Italiaans gamba, in de betekenis van ‘snaarinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

[2] Leenwoord van Portugees gamba of Catalaans gamba, in de betekenis van ‘soort van grote garnaal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984


botter

boter; gekarnde en geknede room van melk, meestal gebruikt als voedingsstof


botter

Bodder
boeter
Botter
Buoter
Buotter
butter


breast

[1-6]: Afkomstig van het Oudengelse woord "breost" (= brost).

[7]: Afkomstig van het Engelse woord breast (= latei).


karbonade

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘stuk vlees’ voor het eerst aangetroffen in 1573

Via het Franse carbonade van het Italiaanse carbonata. De karbonade was doorspronkelijk een stuk vlees dat boven de gloeiende kolen (carboni) werd geroosterd.

Kotelett

een stuk vlees van een varken, kalf of lam

karbonaden (plural)
karbonades (plural)
karbonadetje (diminutive singular)
karbonaadje (diminutive singular)
karbonadetjes (diminutive plural)
karbonaadjes (diminutive plural)

Zullen we vanavond karbonades eten?


kotelet

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ribstuk’ voor het eerst aangetroffen in 1691

koteletten (plural)
koteletje (diminutive singular)
koteletjes (diminutive plural)

een stuk vlees van een varken, kalf of lam dat nog vastzit aan een stuk rib

Vanavond eten we koteletten.


mie

In de betekenis van ‘homoseksueel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1976

Chinees deegwaar van lange, dunne ronde slierten gemaakt uit tarwemeel

Ik scheurde het pakje open, deed de kruiden over de droge mie en begon te knagen.


skim milk powder

Skim milk powder is a form of dehydrated milk that can be used for baked goods and certain kinds of sweets.

Mageremelkpoeder is een vorm van gedehydreerde melk die gebruikt worden kan voor het gebak en bepaalde soorten snoep.


zalmmousse

een gerecht vervaardigd van zalm, geklopte room en gelatine

Je moet die zalmmousse eens proberen. Heerlijk!


zwijnskop

samenstelling van zwijn en kop met het invoegsel -s-

zwijnskoppen (plural)
zwijnskopje (diminutive singular)
zwijnskopjes (diminutive plural)

gerecht bestaande uit een gebraden kop van een zwijn, vaak met appel in de bek

Op oude schilderijen van grote feesten staat vaak een zwijnskop afgebeeld.


levensmiddel

samenstelling van leven en middel met het invoegsel -s-

Lebensmittel

een van de goederen die het leven in stand houden, zoals etenswaren

levensmiddelen (plural)
levensmiddeltje (diminutive singular)
levensmiddeltjes (diminutive plural)

Hij heeft een rijk assortiment aan levensmiddelen.

In grote delen van het centrum van Berlijn hadden de huurpanden winkels op de begane grond, dat kon van alles zijn, van levensmiddelen en kleine naaiateliers tot antiquairs, groentemannen en meubelverkopers, groot en klein door elkaar heen zonder enig systeem, behalve in grote winkelstraten zoals de Leipziger Strasse.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


noga

Leenwoord uit het Frans (nougat), in de betekenis van ‘een lekkernij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1860

zoete lekkernij bereid uit honing, suiker en glucosestroop, stijfgeklopte eiwitten en geroosterde noten (amandelen, walnoten, hazelnoten of pistachenoten) en/of gekonfijte of gedroogde vruchten


tuk

vet; dierlijke of plantaardige brandstof


lekkernij

Afgeleid van lekker met het achtervoegsel -nij, aangetroffen sinds de 14e eeuw.

lekkernijen (plural)
lekkernijtje (diminutive singular)
lekkernijtjes (diminutive plural)

We kregen veel lekkernijen aangeboden.


vlammetje

vlam (singular)
vlammen (plural)
vlammetjes (diminutive plural)

dim. tant. flink pittig, gefrituurd mini-loempiaatje te gebruiken als borrelhapje of snack


roggebrood

roggebroden (plural)
roggebroodje (diminutive singular)
roggebroodjes (diminutive plural)

Zij vindt roggebrood met kaas erg lekker.


hoofdkaas

een met name Brabants gerecht bereid van varkenskop, -tong, -hart en -zwoerd met kruiden, uien en azijn. Ook gebruikt als broodbeleg

Je kunt hoofdkaas zachtjes laten smelten in een pannetje om er wit brood in te soppen.


kerstbrood

kersto

een speciaal brood gebakken voor de kerst gevuld met noten, vruchten en spijs

kerstbroden (plural)
kerstbroodje (diminutive singular)
kerstbroodjes (diminutive plural)

Op kerstavond bakken zij altijd een kerstbrood.


kerststol

In de betekenis van ‘luxe kerstbrood’ voor het eerst aangetroffen in 1961

kerststollen (plural)
kerststolletje (diminutive singular)
kerststolletjes (diminutive plural)

Op kerstavond bakken zij altijd een kerststol.


appelbol

/ˈɑ.pəɫ.ˌbɔɫ/

/ˈɑ.pəɫ.ˌbɔɫ/

appelbollen (plural)
appelbolletje (diminutive singular)
appelbolletjes (diminutive plural)

een gebak dat uit een binnenkant van een met een appelboor uitgeholde appel en een buitenkant van bladerdeeg bestaat

Vaak wordt er in een appelbol ook suiker en kaneel gedaan.


kerstontbijt

kerstontbijten (plural)
kerstontbijtje (diminutive singular)
kerstontbijtjes (diminutive plural)

Veel mensen in Europa eten een luxe kerstontbijt.


kerststronk

bûche de Noël

een gebak in de vorm van een stronk dat met kerst gegeten wordt.

kerststronken (plural)
kerststronkje (diminutive singular)
kerststronkjes (diminutive plural)

Op kerstavond hebben we een heerlijke kerststronk met crème au beurre gegeten.


hamburger

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘broodje met gehakt’ voor het eerst aangetroffen in 1938

afgeleid van Hamburg met het achtervoegsel -er

hamburgers (plural)
hamburgertje (diminutive singular)
hamburgertjes (diminutive plural)

schijf rundvlees die gebakken of gegrild wordt, een burger

een broodje met voornoemde schijf dat wordt versierd met wat sla, kappertjes, uitjes, (worcester)saus, zout, peper, etc.

Al dagen fantaseerde ik wat ik zou gaan bestellen: een dubbele hamburger met kaas, augurken en ketchup en hopelijk hadden ze ook mayo voor bij de friet.


mik

mikken (singular)
mikje (diminutive)
mikjes (diminutive singular)

een zwaar soort brood van in linnen zakjes gekookt ongezift roggemeel


jus

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘vleesnat’ voor het eerst aangetroffen in 1518

justje (diminutive singular)
justjes (diminutive plural)

Zuurkool met vette jus
Soep vooraf, ja dat is mijn menu
Kaantjes met bruine bonen
Flink veel ei, niet van dat gewone
Blokken kaas met mayonaise
Warme friet en ook saucijzen
Sperciebonen uit het vet
Pap van brood, zo is het maar net
(Sjef van Oekel)


blåmuggost

Mange sier Roquefort til alle blåmuggoster, men det er bare en av mange.

Velen zeggen Roquefort tegen alle blauwschimmelkazen, maar het is slechts een van de vele.


lemon

lemon law

wetgeving die verkopers verplicht om een defect product (bijv. auto's) te vergoeden, repareren of te vervangen

when life gives you lemons, make lemonade.

zoveel mogelijk het beste van een slechte, vervelende situatie maken.


krimp

zn: van Middelnederlands crimpe "kramp", naamwoord van handeling bij krimpen
** [2]: het ineenkrimpen of terugdeinzen voor iets dat indrukwekkend is
** [3]: het smaller worden van de ruimte tussen twee wanden

bn: [bijvoeglijk naamwoord]: het samengekrompen vlees met daardoor wijde lichaamsopeningen en kromgetrokken ruggengraat

kort na de vangst levend gesneden voor conservering

Krimp Kabeljauw, per pond 40 ct.

Men onderscheidt ze in Krimp vis, Gezette vis, en Drenkeling.


vleis

vlees; spierweefsel van dieren dat opgegeten kan worden als onderdeel van de voeding


zwijnshoofd

samenstelling van zwijn zn en hoofd zn met het invoegsel -s-

Schweinskopf

een oud gerecht vervaardigd van de kop van een varken of wild zwijn

Schweinekopf

een heraldische figuur in de vorm van de kop van een zwijn

zwijnshoofden (plural)
zwijnshoofdje (diminutive singular)
zwijnshoofdjes (diminutive plural)

Een zwijnshoofd had vaak een appel in de bek.


rijsttafel

In de betekenis van ‘hoofdmaaltijd met rijst’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1883

rijsttafels (plural)
rijsttafeltje (diminutive singular)
rijsttafeltjes (diminutive plural)

een combinatie van rijstschotels en bijgerechten afkomstig uit de koloniale keuken van het eertijdse Nederlands-Indië

We hebben een heerlijke rijsttafel gegeten.


rijsttafelen

rijsttafelde (past)
gerijsttafeld (past participle)
te rijsttafelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen rijsttafelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen rijsttafelen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gerijsttafeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gerijsttafeld (active infinitive perfect present long-form)
gerijsttafeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gerijsttafeld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
rijsttafelend (imperfect participle)
gerijsttafeld (past participle)
rijsttafele (subjunctive)
rijsttafel (indicative imperfect present singular first-person)
rijsttafelt (indicative imperfect present singular second-person)
rijsttafelt (indicative imperfect present singular second-person)
rijsttafelt (indicative imperfect present singular second-person)
rijsttafelt (indicative imperfect present singular third-person)
rijsttafelde (indicative imperfect past singular first-person)
rijsttafelde (indicative imperfect past singular second-person)
rijsttafelde (indicative imperfect past singular second-person)
rijsttafelde (indicative imperfect past singular second-person)
rijsttafelde (indicative imperfect past singular third-person)
rijsttafelden (indicative imperfect past plural first-person)
rijsttafelden (indicative imperfect past plural second-person)
rijsttafelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal rijsttafelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult rijsttafelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal rijsttafelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult rijsttafelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal rijsttafelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult rijsttafelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal rijsttafelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen rijsttafelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen rijsttafelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen rijsttafelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou rijsttafelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou rijsttafelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) rijsttafelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt rijsttafelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou rijsttafelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden rijsttafelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden rijsttafelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden rijsttafelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gerijsttafeld (perfect present first-person)
hebt gerijsttafeld (perfect present second-person)
hebt gerijsttafeld (perfect present second-person)
heeft gerijsttafeld (perfect present second-person)
hebt gerijsttafeld (perfect present second-person)
heeft gerijsttafeld (perfect present third-person)
hebben gerijsttafeld (perfect present first-person)
hebben gerijsttafeld (perfect present second-person)
hebben gerijsttafeld (perfect present third-person)
had gerijsttafeld (perfect past first-person)
had gerijsttafeld (perfect past second-person)
had gerijsttafeld (perfect past second-person)
hadt gerijsttafeld (perfect past second-person)
had gerijsttafeld (perfect past third-person)
hadden gerijsttafeld (perfect past first-person)
hadden gerijsttafeld (perfect past second-person)
hadden gerijsttafeld (perfect past third-person)
zal gerijsttafeld hebben (perfect future first-person)
zal gerijsttafeld hebben (perfect future second-person)
zult gerijsttafeld hebben (perfect future second-person)
zult gerijsttafeld hebben (perfect future second-person)
zal gerijsttafeld hebben (perfect future second-person)
zult gerijsttafeld hebben (perfect future second-person)
zal gerijsttafeld hebben (perfect future third-person)
zullen gerijsttafeld hebben (perfect future first-person)
zullen gerijsttafeld hebben (perfect future second-person)
zullen gerijsttafeld hebben (perfect future third-person)
zou gerijsttafeld hebben (perfect conditional first-person)
zou gerijsttafeld hebben (perfect conditional second-person)
zou gerijsttafeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gerijsttafeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gerijsttafeld hebben (perfect conditional second-person)
zou gerijsttafeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden gerijsttafeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden gerijsttafeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden gerijsttafeld hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gerijsttafeld (impersonal passive present imperfect)
er is gerijsttafeld (impersonal passive present perfect)
er werd gerijsttafeld (impersonal passive past imperfect)
er was gerijsttafeld (impersonal passive past perfect)
er zal gerijsttafeld worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gerijsttafeld zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gerijsttafeld worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gerijsttafeld zijn (impersonal passive conditional perfect)

Ik heb al in tijden niet gerijsttafeld.


vleeswaren

charcutería

verzamelnaam voor producten uit bewerkt vlees, zoals worst of boterhambeleg

Het enkelvoud "vleeswaar" heeft dezelfde betekenis en is dus voor wat betreft de betekenis niet het enkelvoud van "vleeswaren".

In het keukentje zet hij ondertussen koffie, schenkt sap in grote glazen, legt kaas en vleeswaren op aparte bordjes.

Weblink bron
Rinskje Koelewijn
 “Maker MH17-monument: ‘Staal staat voor verdriet’” (14 juli 2017) op nrc.nl

Verbouwereerd zocht ik steun bij mijn briefje en begon de vleeswaren op te lezen. „Een ons rookvlees, een ons schouderham, biefstukje...”

Weblink bron
Frits Abrahams
 “Vleeswaren” (9 december 2009) op nrc.nl


tamboesie

een vorm van gebak afgeleid van de Nederlandse tompoes, gewoonlijk vierkant van vorm.


medium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘middel’ voor het eerst aangetroffen in 1636

uit het Latijn medium: 'het midden, wat algemeen is'. De betekenis 'tussenstof of middel om iets over te brengen' bestaat in het Engels en Frans al sedert de 16e eeuw en is nog steeds gangbaar in de natuurkunde en communicatietheorie

ik hou alleen van medium sherry

tussen doorbakken en rauw in, half doorbakken

kunt u mijn biefstuk s.v.p. medium bereiden?


medium

medium; tussen doorbakken en rauw in, half doorbakken

Viele Leute essen ihr Steak am liebsten medium.

Veel mensen eten hun steak het liefst medium.


lapp

[1-7]: Afkomstig van het Oudnoorse woord leppr

[8]: Afkomstig van het Oudnoorse woord lappir.


masteluin

Ontleend aan het Franse mestillon, dat afkomstig is van het Latijnse mixtellum.

méteil

een mengsel van half tarwe-, half roggemeel

Deeg van masteluin rijst minder gemakkelijk dan gewoon meel.


pistolet

Leenwoord uit het Frans. In de betekenis van ‘broodje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1900. In de betekenis van ‘munt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1554.

[1] van Frans pistolet, afgeleid van Latijn "molenaar, later ook: bakker" met het achtervoegsel -elet of een figuurlijk gebruik van [2] vanwege de vorm

[2] via Frans pistolet, afleiding van pistole met het achtervoegsel -ette

[3] herkomst niet zeker, misschien van Italiaans piastola, verkleinwoord van piastra, een benaming voor de Spaanse munt van 8 escudo

pistolets (plural)
pistoletje (diminutive singular)
pistoletjes (diminutive plural)

broodje met een kanpperige korst, in België rond, in Nederland langwerpig, met bovenop een groef

Dat de heer Vanderhaegen hardnekkig zijn onzin blijft verkondigen dat de Vlamingen geen Nederlands mógen spreken, dat ze hun volksaard, wat dat dan ook moge wezen, verraden als ze een "broodje" in plaats van een "pistolet" nuttigen, niets aan te doen.


zeeforel

zeeforellen (plural)
zeeforelletje (diminutive singular)
zeeforelletjes (diminutive plural)

vorm van de forel, Salmo trutta (var. trutta), die vanuit de zee de rivieren optrekt om te paaien

De zeeforel en de beekforel horen tot dezelfde soort, maar voeren een ander leven.


bami

Leenwoord uit het Chinees of Maleis, in de betekenis van ‘Chinees gerecht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1897

Oost-Aziatische noedels op basis van tarwe

In Nederland wordt met bami ook vaak bami goreng bedoeld.


bami goreng

een gerecht dat bestaat uit gebakken bami met toevoeging van vlees en/of garnalen, diverse groenten en kruiden en eventueel ei


bamibal

bamiballen (plural)
bamiballetje (diminutive singular)
bamiballetjes (diminutive plural)

een gefrituurde ronde snack van bami met daaromheen paneermeel

Rol of dip de bamibal tijdens het vormen zo nodig af en toe in de bloem om te voorkomen dat de handen plakkerig worden.


noedel

noedels (plural)
noedeltje (diminutive singular)
noedeltjes (diminutive plural)
[1] noodle

Dit woord komt vooral in het meervoud voor.

dun uitgerold en in reepjes gesneden gekookt deegwaar van tarwebloem, eieren en water, meestal als voorgerecht gegeten

Snijd de eend in dunne plakjes en dresseer de noedel erbij.

Ze worden met de hand gerold, gerekt en tegen een plank geslagen voor elasticiteit. Het is daarbij de kunst om de noedel heel te houden en te verwerken in de geurigste gerechten.

Weblink bron
Hassnae Bouazza & Nadia Zerouali
 “Handgemaakte noedels, een klein ambachtelijk wonder” (30 maart 2020) op nrc.nl


zwijnenvlees

samenstelling van zwijn en vlees met het invoegsel -en-

Door afschot op de Veluwe was er zwijnenvlees beschikbaar.


suppe

Ferskt kjøtt og suppe er en søndagsklassiker.

Vers vlees en verse soep zijn een zondagsklassieker.


hønsebuljong

Samenstelling van høns en buljong met het invoegsel -e-.

Kok opp fløten sammen med hønsebuljong og tilsett pesto, dijon sennep og paprika.

Kook de room met de kippenbouillon op en voeg de pesto, Dijonmosterd en paprika toe.


hønsebuljong

For Gandhi var alt liv så heilagt at han ikkje ville gje sonen sin hønsebuljong.

Voor Gandhi was al het leven zo heilig dat hij zijn zoon geen kippenbouillon zou geven.


crème fraîche

aangezuurde room op basis van koe- of geitenmelk, gebruikt om bijv. aan een soep of saus meer smaak en volume te geven

Roer op het laatst de crème fraîche door de soep.


crème fraîche

Samenstelling van de Franse woorden crème en fraîche (letterlijk 'verse crème', slagroom).

Crème fraîche var opprinnelig et fransk produkt, men er idag tilgjengelig i hele Europa.

Crème fraîche was oorspronkelijk een Frans product, maar is nu in heel Europa verkrijgbaar.


crème fraîche

Bland saman ein boks crème fraîche med litt eddik, sukker, salt og pepar.

Meng een pakje crème fraîche met een beetje azijn, suiker, zout en peper.


krydder

Afkomstig van het Oudnoorse naamwoord krydd, dat van het Nederduitse woord kruder komt en het meervoud van krud en krut (kruid) is.

Feitelijk de meervoudsvorm van het verouderde Oudnoorse naamwoord krydde.

Verden rundt fins det en mengde urter og krydder som brukes i matlagingen.

In de wereld zijn er een aantal kruiden en specerijen die in de keuken worden gebruikt.


krydder

Bland alt godt så alle bitar har krydder og olje på seg.

Meng alles goed zodat alle stukjes kruiden en olie op zich hebben.


pepar

Afkomstig van het Oudnoorse woord piparr.

Bak laksen i folie med salt og pepar i ovnen på 225 grader.

Bak de zalm in folie met zout en peper in de oven op 225 graden.


avokadosuppe

Samenstelling van avokado zn "avocado" en suppe zn "soep"

Avokadosuppen kan serveres både sommer og vinter.

De avocadosoep kan zowel in de zomer als in de winter worden geserveerd.


fruktkjøtt

Samenstelling van de Noorse woorden frukt en kjøtt.

Del avocadoene, og grav ut fruktkjøttet.

Deel de avocado's en graaf het vruchtvlees uit.


fruktkjøtt

Samenstelling van de Nynorske woorden frukt en kjøtt.


buljong

Afgeleid van het Franse naamwoord bouillir (koken).

Buljong selges i enhver matforretning i form av terninger, pulver eller i flytende form.

Bouillon wordt in elke levensmiddelenzaak in de vorm van kubussen, granulaat of in vloeibare vorm verkocht.


buljong

Eg lagar små kjøttbollar av kyllingkjøtdeig, og kokar dei i ein god buljong med dei grønsakene eg har i huset.

Ik vorm kleine balletjes van kipgehakt en kook ze in een goede bouillon met de groenten die ik in huis heb.


tortilla

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘gerecht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984

pannenkoek van maismeel, afkomstig uit de Mexicaanse keuken

Want over Mexico krijgen we alleen de courante toeristische clichés te horen: er zijn in de dorpen geen schotten tussen de WC's; je moet je eten op een tortilla scheppen; er is een Mexicaan met een snor en een mond vol rotte tanden, een andere hangt met zijn neus in zijn bord en slurpt het leeg; een meisje van veertien is al volwassen; Mexicanen zijn arm maar trots, want ze hebben indianenbloed; de meisjes schrobben de was in de rivier; er zijn kleurrijke papegaaien; na de maaltijd kan je siësten in een hangmat enzovoort.

Plotseling kwam hij terug, en zeide : »Gij zult misschien van nacht honger krijgen. Hier hebt gij iets te eten!" en met deze woorden legde hij een mijner Sinaasappelen en een dozijn tortilla's naast mij in het gras.

een gerecht uit de Spaanse keuken zijnde een dikke omelet van ei, aardappels en olijfolie


abborsuppe

Samenstelling van abbor zn "baars" en suppe zn "soep"

/ ˈabɔɾ.ʃʉpə /


kyllingsuppe

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden kylling en suppe

Når jeg lager denne kyllingsuppa, bruker jeg stavmikser for å få en jevn suppe hvor kyllingen er det eneste som er i biter.

Als ik deze kippensoep kook, gebruik ik de blender om een gladde soep te maken waarin de kip het enige is dat in stukken is.


kyllingsuppe

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden kylling en suppe

Her er ei kyllingsuppe som er ein hit i vår familie.

Hier is een kippensoepje, dat is een hit in ons gezin.


kylling

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord kjúklingr

het vlees van jonge kippen of andere hoendervogels


kylling

I Norge spiser vi stadig mer hvitt kjøtt - kjøtt fra kyllinger.

In Noorwegen eten we steeds meer wit vlees - vlees van kippen.


kylling

Afkomstig van het Oudnoordse woord kjúklingr


ålesuppe

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden ål en suppe met het invoegsel -e-

Ålesuppe får du hvis du koker ålen sammen med laurbærblad, dill,gulrot, purre, sellerirot og poteter.

Palingsoep krijg je als je paling met laurier, dille, wortel, prei, selderij en aardappelen kookt.


ålesuppe

Samenstelling van ål en suppe met het invoegsel -e-.

/ˡoːləˈsʉpə/


agurksuppe

Samenstelling van agurk zn "komkommer" en suppe zn "soep"

/ ɑˈgʉɾksʉpə /

I dag er det en deilig og forfriskende agurksuppe som står på menyen.

Vandaag is het een heerlijke en verfrissende komkommersoep die op het menu staat.


agurksuppe

/ ɑˈgʉɾksʉpə /


alkesuppe

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden alke en suppe


alkesuppe

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden alke en suppe


stoet

stoeten (singular)
stoetje (diminutive)
stoetjes (diminutive singular)

vloerbrood gemaakt uit hogere kwaliteit meel

Wie geld heeft, kan stoet kopen. Stoet, d.i. wittebrood; de gewone mensen eten roggebrood; het is weer een van die kernachtigheden, waar de Grunneger taal zo rijk aan is.

Weblink bron
K. ter Laan
 De Groningers in:
P.J. Meertens & Anne de Vries (red.)
 De Nederlandse volkskarakters. (1938), J.H. Kok, Kampen, p. 25


ghaap

Hoodia sp. eetbare vetplanten uit de Karoo die een hongerstillende werking hebben.


oca

Oxalis tuberosa een plant uit de klaverzuringfamilie (Oxalidaceae). Het is een overblijvende, bossige, tot 30 cm hoge, kruidachtige plant. De plant produceert tot ruim een kilo knolletjes met een witte, gele of rossige kleur. Het oppervlak van de knollen is onregelmatig gevormd. De knollen hebben een zoetige smaak, maar afhankelijk van het gehalte aan oxaalzuur een licht bittere smaak. De bittere smaak kan verdwijnen door de knollen meerdere dagen in de zon te leggen, waardoor het oxaalzuur wordt omgezet in suikers. De knollen worden gekookt, gebakken, gefrituurd, zoetzuur ingelegd of rauw met suiker gegeten. De bladeren en de jonge stengels kunnen worden gekookt of rauw aan salades worden toegevoegd.


anchois

Ontleend aan het Oudprovençaalse anchoia, dat via het Volkslatijn afkomstig is van het Oudgriekse ἀφύη.

Une salade d'anchois.

Un baril, un flacon d'anchois.


anchòia

Via het Genuese anciöa en het Volkslatijnse apua ontleend aan het Oudgriekse ἀφύη.

L'anchòia se deu pas abarrejàr ambe la sarda qu'es pas de la métèissa familha.

Men moet de ansjovis niet verwarren met de sardine die niet van dezelfde familie is.


kadetje

In de betekenis "zacht broodje" is er geen verschil in betekenis tussen "kadet" en "kadetje", het verkleinwoord is de gangbare vorm.

alleen verkleinwoord zacht broodje in de vorm van een bol

Kun jij me nog een kadetje geven?


krent

In de betekenis van ‘achterwerk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1717

In de betekenis van ‘gedroogde druif’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1514

krenten (plural)
krentje (diminutive singular)
krentjes (diminutive plural)

gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka'

Er moesten eigenlijk krenten door de cake, maar ik heb er rozijnen in gedaan.


broodbeleg

Brotbelag

eetbare waar die gebruikt wordt om brood te beleggen

Honing is erg lekker als broodbeleg.


citroenschijf

citroenschijven (plural)
citroenschijfje (diminutive singular)
citroenschijfjes (diminutive plural)

Aan een drankje of bij een visgerecht worden vaak wat citroenschijfjes toegevoegd.


bacalao

Afkomstig van het Spaanse naamwoord bacalao zn (dors, kabeljauw)

een gerecht bestaande uit gesneden vis, aardappelschijfjes, uien, tomaten en paprika gekookt met olie en gekookt onder deksel

Bacalao blir i dag brukt som festrett.

Bacalao wordt tegenwoordig gebruikt als een feestmaal.


gebraad

Naamwoord van handeling van braden met het voorvoegsel ge-


kake

Afkomstig van het Oudnoorse woord kǫkukorn

sikre seg sin del av kaka

zijn eigen aandeel van de winst of de opbrengst beveiligen, die moet worden gedeeld


semifreddo

Afgeleid van freddo ("koud") met het voorvoegsel semi-.

Alla mia festa di compleanno, abbiamo mangiato un grande semifreddo.

Op mijn verjaardagsfeest hebben we een grote ijstaart gegeten.


whig

aangezuurde wei, eventueel gemengd met karnemelk als koele drank geserveerd


bakboter

bakboters (plural)
bakbotertje (diminutive singular)
bakbotertjes (diminutive plural)

boter waaraan het merendeel van het normale vochtgehalte onttrokken is

Er werd enige tijd goedkopere bakboter verkocht om de Europese boterberg te verkleinen.


gesteriliseerd

*vervoeging van steriliseren: de stam met omvoegsel ge- -d

zo bewerkt dat alle ziektekiemen zijn gedood

Schil de klitwortel en snij in blokjes van 2 cm dikte. Stoom ze in ongeveer 30 minuten beetgaar. Plaats ze in een gesteriliseerd potje.

Vermakelijk zijn ze wel, de anekdotes van Paramount-gids Mike. (…) Over John Travolta die in het kader van de smetvrees bij een waterscène eiste dat alleen gesteriliseerd water werd gebruikt.


dressing

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘slasaus’ voor het eerst aangetroffen in 1974

Ontleend aan het Engelse zelfstandige naamwoord dressing, dat van het Engelse werkwoord (to) dress komt

dressing

een soort saus, die meestal bestaat uit een combinatie van olie, water, citroensap of azijn en kruiden; saus, slasaus, vinaigrette

dressings (plural)
dressinkje (diminutive singular)
dressinkjes (diminutive plural)


dressing

Als zelfstandig naamwoord en als tegenwoordig deelwoord gebruikte werkwoordsvorm van het Engelse werkwoord (to) dress


poi

een gerecht met de consistentie van stijfsel gemaakt van de taroplant.


steur

[1] erfwoord via Middelnederlands stuere van Oudnederlands sturo, in de betekenis van ‘beenvis’ voor het eerst aangetroffen rond 850

[2] eponiem: naar de Nederlandse zendeling J. van der Steur

bli

steuren (plural)
steurtje (diminutive singular)
steurtjes (diminutive plural)

bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio, die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken

Het kuit van de steur, kaviaar genoemd, is erg gewild.


klippfisk

Samenstelling van de stam 'klipp' van het Noorse werkwoord klippe en het Noorse zelfstandige naamwoord fisk

Husk å vanne ut klippfisken i god tid.

Vergeet niet de klipvis op tijd in water te weken.


klippfisk

Samenstelling van de stam 'klipp' van het Nynorske werkwoord klippe en het Nynorske zelfstandige naamwoord fisk


bakalao

Afkomstig van het Spaanse naamwoord bacalao (dors, kabeljauw)

een gerecht gemaakt van geweekte klipvis met aardappelen, uien, tomaten en kruiden in olie


tomatsaus

Jeg kjøpte en boks hvite bønner i tomatsaus i dag.

Ik heb vandaag een blikje witte bonen in tomatensaus gekocht.


provisie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘mondvoorraad’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1500

provision

geld gereserveerd voor een toekomstige gebeurtenis

provisies (plural)
provisietje (diminutive singular)
provisietjes (diminutive plural)


potet

Afkomstig uit het Engels en uit het Spaans, herkomst uit het Indiaans

en varm potet

(figuurlijk) een moeilijk, delicaat probleem

Spørsmålet om skifte av statsminister er blitt en varm potet.

(figuurlijk) Het vraagstuk van de verandering van de minister-president is uitgegroeid tot een delicaat probleem.

bakte poteter

aardappels in de schil, gepofte aardappels


chili

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘cayennepeper’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1886

[1]-[5]: via Spaans chile van Nahuatl chilli
Kan vaak ook worden opgevat als een (verkorting) van de synoniemen die "chili-" als eerste lid hebben.

[6]: verwijzing naar Chili, waar de grondstof chilisalpeter eind 19e en begin 20e eeuw werd gewonnen

benaming voor pittige vrucht van een plant uit het geslacht Capsicum, soms ook gebruikt voor de niet pittige varianten

Sadiq beet in verse chili, het sap brandde in zijn mond.

stoofpot onder meer bereid uit vlees en vruchten van planten behorend tot het geslacht Capsicum, vaak met bonen en tomaten

Binnen giet hij zijn glas flink vol, zet de tv aan en maakt iets te eten. Hij zit aan de tafel met chili en crackers en kijkt naar iets over een blinde detective. Hij ruimt de tafel af. Hij wast de pan en de schaal, droogt die spullen en bergt ze op, dan staat hij zichzelf toe een blik op de klok te werpen.


hvitløk

Samenstelling van hvit bn "wit" en løk zn "look"

Nynorsk: kvitlauk zn
Nynorsk: kvitløk zn

I gamle dager ble hvitløk brukt både som krydder og legemiddel.

Vroeger werd knoflook zowel als specerij als medicijn gebruikt.


kvitløk

Samenstelling van de Nynorske woorden kvit en løk


kvitlauk

Samenstelling van de Nynorske woorden kvit en lauk


gisting

Naamwoord van handeling van gisten met het achtervoegsel -ing.

het fermentatieproces veroorzaakt door een gist

De gisting doet het oliebollenbeslag rijzen.


ovnsrett

Samenstelling van ovn en rett met het invoegsel -s-


smeer

erfwoord via Middelnederlands smeer /smere van Oudnederlands smero, in de betekenis van ‘vet’ voor het eerst aangetroffen in 901

om der wille van de smeer likt de kat de kandeleer

smeren (plural)
smeertje (diminutive singular)
smeertjes (diminutive plural)


kluif

In de betekenis van ‘bot met vlees’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1710

Een kluif voorhouden

Iemand met iets ergens toe proberen te verleiden

kluiven (plural)
kluifje (diminutive singular)
kluifjes (diminutive plural)

stuk been met vlees dat men er alleen afkrijgt door het af te kluiven


zeehaan

zeehanen (plural)
zeehaantje (diminutive singular)
zeehaantjes (diminutive plural)

bepaalde consumptievis Chelidonichthys lucerna

We hebben gisteren zeehaan gegeten.


haantje

coque

Cerastoderma edule een schelpdier dat wel als voorafje gegeten wordt in mosselrestaurants

Wilt u wat haantjes vooraf?


kokhaantje

Samenstelling van kok (-> kokkel) en haantje

coque

Cerastoderma edule een schelpdier dat wel als voorafje gegeten wordt in mosselrestaurants

Wilt u wat gebakken kokhaantjes vooraf?


Fisch

der Fisch (nominative singular)
die Fische (nominative plural)
des Fisches (genitive singular)
des Fischs (genitive singular)
der Fische (genitive plural)
dem Fisch (dative singular)
den Fischen (dative plural)
den Fisch (accusative singular)
die Fische (accusative plural)

Täglich bieten wir frischen Fisch, frische Muscheln und frische Meeresfrüchte in unserer Fischtheke an.

Elke dag bieden wij verse vis, verse mosselen en verse zeevruchten aan in onze visbalie.


leng

morleanenn

kabeljauwachtige zoutwatervis, Molva molva

lengen (singular)
lengetje (diminutive)
lengetjes (diminutive singular)

kabeljauwachtige zoutwatervis met kleine kop en zeer lang lichaam die vooral in de Noordzee en de Middellandse Zee voorkomt Molva molva


plak

In de betekenis van ‘dunne schijf’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1761

In de betekenis van ‘muntstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1371

plakken (plural)
plakje (diminutive singular)
plakjes (diminutive plural)

afgesneden stuk (schijf) van iets groters


snap

Mogelijk van het Nederlandse of Nederduitse snappen in de destijds gangbare betekenis "plotseling vastpakken/ergens in bijten". Uiteindelijk te herleiden tot de West-Germaanse wortel *snappōn.


voeder

In de betekenis van ‘voedsel’ voor het eerst aangetroffen in 1160

Naamwoord van handeling van voeden met het achtervoegsel -er


zwaantje

dim. tant. een gebakje van bladerdeeg en room in de vorm van een zwaan

Wilt u misschien een zwaantje?


zoetemelk

samenstelling van zoet en melk met het invoegsel -e-

melk waarvan de melksuiker nog niet door fermentatie verbruikt is

Heb je liever zoetemelk?


zoetemelks

zoetemelkser (uninflected comparative)
zoetemelkst (uninflected superlative)
zoetemelkse (inflected positive)
zoetemelksere (inflected comparative)
zoetemelkste (inflected superlative)
zoetemelksers (partitive comparative)

Nee, dit is zoetemelkse pap.


aspargessuppe

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden asparges en suppe

Aspargessuppe er kanskje den mest delikate av alle supper, også en av de enkleste.

Aspergesoep is misschien wel de meest delicate van alle soepen, ook een van de gemakkelijkste.


aspargessuppe

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden asparges en suppe


blomkålsuppe

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden blomkål en suppe

Her er svigermors oppskrift på hjemmelaget blomkålsuppe.

Hier is het recept van mijn schoonmoeder voor zelfgemaakte bloemkoolsoep.


blomkålsuppe

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden blomkål en suppe


cacaomelk

melk waaraan suiker en cacaopoeder is toegevoegd, vaak warm gedronken

Een flesje cacaomelk.


calorierijk

calorierijker (uninflected comparative)
calorierijkst (uninflected superlative)
calorierijke (inflected positive)
calorierijkere (inflected comparative)
calorierijkste (inflected superlative)
calorierijks (partitive positive)
calorierijkers (partitive comparative)

Een calorierijk product.


ᨄᨛᨒᨛ

Aleurites moluccana een boomsoort die de kemirienoot voortbrengt


kemirienoot

kemirienoten (plural)
kemirienootje (diminutive singular)
kemirienootjes (diminutive plural)

de noot van de kemirieboom Aleurites moluccana

De kemirienoot wordt veel gebruikt in Indische recepten en werd vroeger ook gebruikt als lichtbron, omdat de noot veel olie bevat.


mopaniwurm

mopaniworm, rups van de vlinder Gonimbrassia belina

U kan enige interessante dis maak, bv. potjiekos, mopaniwurms of enige iets “snaaks” en oorspronkliks.

U kunt een of andere schotel maken, bijv. potjekost, mopaniwormen of iets "raars" en origineels.


mopaniworm

mopaniwormen (plural)
mopaniwormpje (diminutive singular)
mopaniwormpjes (diminutive plural)

rups van een soort nachtpauwoog Gonimbrasia belina, die in Zuid-Afrika als lekkernij beschouwd wordt

We aten mopaniwormen als borrelhapje.

Het lievelingsgerecht in Limpopo is de mopaniworm, een rups die in een boom leeft.

Weblink bron “Met die slangen valt het mee : Zuid-Afrika is een mooi en complex land.” (6 mei 2008)


ᨈᨘᨇᨗ

lekkernij van asepulu-meel en geraspte klapper gebraden in een pisangblad


matmangel

Samenstelling van de Noorse naamwoorden mat en mangel.

/mɑːtˈmɑŋəl/

Flere millioner amerikanere opplever matmangel.

Enkele miljoenen Amerikanen beleven voedselschaarste.


matmangel

Samenstelling van de Nynorske naamwoorden mat en mangel.

/mɑːtˈmɑŋəl/


goulash

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘vleesgerecht’ voor het eerst aangetroffen in 1886

гуляш

een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije


zoetstof

zoetstoffen (plural)
zoetstofje (diminutive singular)
zoetstofjes (diminutive plural)

een stof die een zoete smaak veroorzaakt

Het verlangen om slank te blijven heeft zoetstoffen erg populair gemaakt.


sesam

Afkomstig uit het Grieks, oorsprong in het Oriëntaals.


kontje

dim. tant. uiteinde dat niet wordt gegeten of bereid als de rest

Als je een paar schoteltjes maakt die op kamertemperatuur gegeten worden, dan zie je jezelf vorderen – de tuinboontjes met komijn, de wortel met citroensap, oranjebloesemwater en munt, de doperwtjes met een in stukjes gehakt kontje serranoham, het is allemaal zo klaar en meteen lekker.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Dineren? Nee! Hapjes? Ja!” (6 januari 2007) op nrc.nl

bij groente of fruit de overgang naar steel of wortels

Snijd het kontje van de courgettes.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Dit is een nogal romantisch gerecht” (9 september 2020) op nrc.nl

Snij het kontje van de venkel en het bovenste gedeelte van de stelen.

Weblink bron
Roos Ouwehand
 “Hoog op smaak” (29 mei 2013) op nrc.nl

Haal punt en kontje van de bonen af.

Weblink bron
Annelène van Eijndhoven
 “Viscurry en snijbonen” (10 april 2008) op nrc.nl

Want ‘we’ gooien gemiddeld wel veertig kilo voedsel per persoon per jaar weg, sommige bronnen zeggen zelfs: wel vijftig kilo. () Maar denk eens aan alle beschimmelde boterhammen, de restjes die achter in de ijskast uit het zicht zijn gaan staan bederven, de verschrompelde worteltjes en slappe bleekselderie uit de groentela, de halve blikjes tomatenpuree, de uitgelopen uien en aardappelen, de restjes slagroom en zure room die naar kaas zijn gaan ruiken, de boter die naar kaas is gaan ruiken, de kaas die een zweterige korst is geworden, de muffe amandelen, het kontje worst waar een zure lucht aan hangt, de drie plakjes lichtgroene ham, de glazig geworden gekookte aardappelen, de keiharde ontbijtkoek of de koekjes die slof zijn geworden in de trommel.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Zin in zuinig zijn” (15 oktober 2011) op nrc.nl

bij in plakken gesneden brood of gebak: elk van de uiteinden die grotendeels uit korst bestaan

Geen verspilling zo erg als voedselverspilling. Of het nu verkeerd inkoopbeleid in de horeca of dat laatste kontje brood in de broodtrommel is, het is doodzonde en schandalig als je bedenkt dat elders mensen sterven van de honger.

Weblink bron
Sam de Voogt
 “Thuiskok. In gevecht tegen verspilling” (4 juli 2016) op nrc.nl


lusten

ww: erfwoord via Middelnederlands lusten van Oudnederlands lusten

Ervan lusten

Een stevig lesje krijgen, flink op zijn nummer gezet worden

Iemand rauw lusten

Iemand er flink van langs willen geven, iemand op zijn nummer willen zetten

Lust je nog peentjes/peultjes?

Wat vind je daarvan? (waarbij de spreker zich tegenover een ander afkeurend over iets uitlaat)

Een oude bok lust nog wel een jong/groen blaadje

Mannen zijn ook op hogere leeftijd vaak nog seksueel geïnteresseerd (m.n. in jonge vrouwen)

Zo lust ik er [ook] nog wel één/een paar

Dat geloof ik niet, dat is te absurd / Dat is belachelijk, of totaal onredelijk

lustte (past)
gelust (past participle)
te lusten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen lusten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen lusten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gelust (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gelust (active infinitive perfect present long-form)
gelust zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gelust te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
lustend (imperfect participle)
gelust (past participle)
luste (subjunctive)
lust (indicative imperfect present singular first-person)
lust (indicative imperfect present singular second-person)
lust (indicative imperfect present singular second-person)
lust (indicative imperfect present singular second-person)
lust (indicative imperfect present singular third-person)
lustte (indicative imperfect past singular first-person)
lustte (indicative imperfect past singular second-person)
lustte (indicative imperfect past singular second-person)
lustte (indicative imperfect past singular second-person)
lustte (indicative imperfect past singular third-person)
lustten (indicative imperfect past plural first-person)
lustten (indicative imperfect past plural second-person)
lustten (indicative imperfect past plural third-person)
zal lusten (indicative imperfect future singular first-person)
zult lusten (indicative imperfect future singular second-person)
zal lusten (indicative imperfect future singular second-person)
zult lusten (indicative imperfect future singular second-person)
zal lusten (indicative imperfect future singular second-person)
zult lusten (indicative imperfect future singular second-person)
zal lusten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen lusten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen lusten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen lusten (indicative imperfect future plural third-person)
zou lusten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou lusten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) lusten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt lusten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou lusten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden lusten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden lusten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden lusten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gelust (perfect present first-person)
hebt gelust (perfect present second-person)
hebt gelust (perfect present second-person)
heeft gelust (perfect present second-person)
hebt gelust (perfect present second-person)
heeft gelust (perfect present third-person)
hebben gelust (perfect present first-person)
hebben gelust (perfect present second-person)
hebben gelust (perfect present third-person)
had gelust (perfect past first-person)
had gelust (perfect past second-person)
had gelust (perfect past second-person)
hadt gelust (perfect past second-person)
had gelust (perfect past third-person)
hadden gelust (perfect past first-person)
hadden gelust (perfect past second-person)
hadden gelust (perfect past third-person)
zal gelust hebben (perfect future first-person)
zal gelust hebben (perfect future second-person)
zult gelust hebben (perfect future second-person)
zult gelust hebben (perfect future second-person)
zal gelust hebben (perfect future second-person)
zult gelust hebben (perfect future second-person)
zal gelust hebben (perfect future third-person)
zullen gelust hebben (perfect future first-person)
zullen gelust hebben (perfect future second-person)
zullen gelust hebben (perfect future third-person)
zou gelust hebben (perfect conditional first-person)
zou gelust hebben (perfect conditional second-person)
zou gelust hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelust hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelust hebben (perfect conditional second-person)
zou gelust hebben (perfect conditional third-person)
zouden gelust hebben (perfect conditional first-person)
zouden gelust hebben (perfect conditional second-person)
zouden gelust hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gelust (impersonal passive present imperfect)
er is gelust (impersonal passive present perfect)
er werd gelust (impersonal passive past imperfect)
er was gelust (impersonal passive past perfect)
er zal gelust worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gelust zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gelust worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gelust zijn (impersonal passive conditional perfect)
gelust worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gelust te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gelust zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gelust te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gelust zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gelust te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gelust zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gelust te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gelust (singular imperfect present first-person)
wordt gelust (singular imperfect present second-person)
wordt gelust (singular imperfect present second-person)
wordt gelust (singular imperfect present second-person)
wordt gelust (singular imperfect present plural third-person)
worden gelust (singular imperfect present plural first-person)
worden gelust (singular imperfect present plural second-person)
worden gelust (singular imperfect present third-person)
werd gelust (singular imperfect past first-person)
werd gelust (singular imperfect past second-person)
werd gelust (singular imperfect past second-person)
werdt gelust (singular imperfect past second-person)
werd gelust (singular imperfect past plural third-person)
werden gelust (singular imperfect past plural first-person)
werden gelust (singular imperfect past plural second-person)
werden gelust (singular imperfect past third-person)
zal gelust worden (singular imperfect future first-person)
zult gelust worden (singular imperfect future second-person)
zult gelust worden (singular imperfect future second-person)
zult gelust worden (singular imperfect future second-person)
zal gelust worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gelust worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gelust worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gelust worden (singular imperfect future third-person)
zou gelust worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gelust worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gelust worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gelust worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gelust worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gelust worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gelust worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gelust worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gelust worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gelust (perfect present first-person)
bent gelust (perfect present second-person)
bent gelust (perfect present second-person)
is gelust (perfect present second-person)
zijt gelust (perfect present second-person)
is gelust (perfect present third-person)
zijn gelust (perfect present first-person)
zijn gelust (perfect present second-person)
zijn gelust (perfect present third-person)
was gelust (perfect past first-person)
was gelust (perfect past second-person)
was gelust (perfect past second-person)
waart gelust (perfect past second-person)
was gelust (perfect past third-person)
waren gelust (perfect past first-person)
waren gelust (perfect past second-person)
waren gelust (perfect past third-person)
zal gelust zijn (perfect future first-person)
zult gelust zijn (perfect future second-person)
zult gelust zijn (perfect future second-person)
zult gelust zijn (perfect future second-person)
zal gelust zijn (perfect future third-person)
zullen gelust zijn (perfect future first-person)
zullen gelust zijn (perfect future second-person)
zullen gelust zijn (perfect future third-person)
zou gelust zijn (perfect conditional first-person)
zou gelust zijn (perfect conditional second-person)
zou gelust zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gelust zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gelust zijn (perfect conditional second-person)
zou gelust zijn (perfect conditional third-person)
zouden gelust zijn (perfect conditional first-person)
zouden gelust zijn (perfect conditional second-person)
zouden gelust zijn (perfect conditional third-person)

Ik zou best wel een ijsje lusten.

Omdat het mij speet dat mijn aankomst zijn rookpauze had verstoord, en omdat het waar was, zei ik hem, terwijl de taxi zich over het grind van ons verwijderde, dat mijn bagage wel even kon wachten, dat ik een lange reis achter de rug had en dat ik ook wel een sigaret zou lusten.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 11

Lust jij spruitjes?


kakesmule

/ˡkɑːkəˈsmʉːlə/


kakesmule

/ˡkɑːkəˈsmʉːlə/


klapperolie

klapperoliën (plural)
klapperolies (plural)

Je kunt klapperolie verkrijgen door kokos met water te koken of door deze te persen.


voedingsmiddel

samenstelling van voeding en middel met het invoegsel -s-

Nahrungsmittel

een product, middel dat een organisme kan gebruiken om zich te voeden

Het bedrijf is een gigant in zuivel, snacks en andere voedingsmiddelen.

Kleurstoffen zorgen ervoor dat de natuurlijke kleur van het voedingsmiddel minder snel gaat vervagen.


koffiemelk

ingedikte gesteriliseerde melk bedoeld voor in de koffie

Hij deed een schepje suiker en een wolkje koffiemelk in zijn koffie.


koffiemelk

koffiemelk; ingedikte gesteriliseerde melk bedoeld voor in de koffie


pudding

van Engels pudding
**[1] geschreven als "podding" in de betekenis van ‘dessert van stijf geworden vla’ aangetroffen vanaf 1842
**[2] in de betekenis van ‘gerecht bereid uit meel of fijngemaakt brood, niervet en specerijen’ geschreven als "poddingh" aangetroffen vanaf 1668 en geschreven als "pudding" vanaf 1683 (zie vindplaats hieronder)

In elkaar zakken als [een] pudding

Alle fundament, geloofwaardigheid, onderbouwing e.d. verliezen; (van personen) uitgeput neervallen

пудинг

nagerecht, vaak zoet, koud en op basis van melk

puddingen (plural)
puddinkje (diminutive singular)
puddinkjes (diminutive plural)

gerecht bereid uit meel of fijngemaakt brood, niervet en specerijen, aangevuld met gemalen vleesresten in de vorm van een soort worst of aangevuld met melk en eieren tot een beslag dat geperst in een doek of zak wordt gekookt

⧖ Dog in alles moet men de middel-maat houden; want alle gebak, als wafels, panne koeken, susters, broeders, poffen, timpjes, witte-brood, engelse kaeks,pudding, en diergelyke van die soort, sijn bequaam om verstoptheden te maken: de kinderen, die veel van dese spyzen eten, krygen wormen en harde buiken.

Steven Blankaart
 “De Kartesiaanse academie ofte, institutie der medicyne.” (1683), Jan ten Hoorn, Amsterdam, p. 155


pudding

Middelengels poding, puddyng; verdere herkomst onzeker. Misschien ontleend aan Frans boudin ‘bloedworst’, gevormd onder invloed van andere woorden bijv. Schots pud ‘buik’ en Engels (dial.) pod ‘id.’ (vanwaar door afleiding Engels pudgy, podgy ‘gezet’), Oudengels puduc ‘krop, struma’.

pudding; nagerecht, vaak zoet, koud en op basis van melk


poffen

In de betekenis van ‘op krediet kopen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1851

pofte (past)
gepoft (past participle)
te poffen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen poffen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen poffen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gepoft (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gepoft (active infinitive perfect present long-form)
gepoft zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gepoft te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
poffend (imperfect participle)
gepoft (past participle)
poffe (subjunctive)
pof (indicative imperfect present singular first-person)
poft (indicative imperfect present singular second-person)
poft (indicative imperfect present singular second-person)
poft (indicative imperfect present singular second-person)
poft (indicative imperfect present singular third-person)
pofte (indicative imperfect past singular first-person)
pofte (indicative imperfect past singular second-person)
pofte (indicative imperfect past singular second-person)
pofte (indicative imperfect past singular second-person)
pofte (indicative imperfect past singular third-person)
poften (indicative imperfect past plural first-person)
poften (indicative imperfect past plural second-person)
poften (indicative imperfect past plural third-person)
zal poffen (indicative imperfect future singular first-person)
zult poffen (indicative imperfect future singular second-person)
zal poffen (indicative imperfect future singular second-person)
zult poffen (indicative imperfect future singular second-person)
zal poffen (indicative imperfect future singular second-person)
zult poffen (indicative imperfect future singular second-person)
zal poffen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen poffen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen poffen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen poffen (indicative imperfect future plural third-person)
zou poffen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou poffen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) poffen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt poffen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou poffen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden poffen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden poffen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden poffen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gepoft (perfect present first-person)
hebt gepoft (perfect present second-person)
hebt gepoft (perfect present second-person)
heeft gepoft (perfect present second-person)
hebt gepoft (perfect present second-person)
heeft gepoft (perfect present third-person)
hebben gepoft (perfect present first-person)
hebben gepoft (perfect present second-person)
hebben gepoft (perfect present third-person)
had gepoft (perfect past first-person)
had gepoft (perfect past second-person)
had gepoft (perfect past second-person)
hadt gepoft (perfect past second-person)
had gepoft (perfect past third-person)
hadden gepoft (perfect past first-person)
hadden gepoft (perfect past second-person)
hadden gepoft (perfect past third-person)
zal gepoft hebben (perfect future first-person)
zal gepoft hebben (perfect future second-person)
zult gepoft hebben (perfect future second-person)
zult gepoft hebben (perfect future second-person)
zal gepoft hebben (perfect future second-person)
zult gepoft hebben (perfect future second-person)
zal gepoft hebben (perfect future third-person)
zullen gepoft hebben (perfect future first-person)
zullen gepoft hebben (perfect future second-person)
zullen gepoft hebben (perfect future third-person)
zou gepoft hebben (perfect conditional first-person)
zou gepoft hebben (perfect conditional second-person)
zou gepoft hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepoft hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepoft hebben (perfect conditional second-person)
zou gepoft hebben (perfect conditional third-person)
zouden gepoft hebben (perfect conditional first-person)
zouden gepoft hebben (perfect conditional second-person)
zouden gepoft hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gepoft (impersonal passive present imperfect)
er is gepoft (impersonal passive present perfect)
er werd gepoft (impersonal passive past imperfect)
er was gepoft (impersonal passive past perfect)
er zal gepoft worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gepoft zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gepoft worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gepoft zijn (impersonal passive conditional perfect)
gepoft worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gepoft te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gepoft zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gepoft te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gepoft zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gepoft te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gepoft zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gepoft te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gepoft (singular imperfect present first-person)
wordt gepoft (singular imperfect present second-person)
wordt gepoft (singular imperfect present second-person)
wordt gepoft (singular imperfect present second-person)
wordt gepoft (singular imperfect present plural third-person)
worden gepoft (singular imperfect present plural first-person)
worden gepoft (singular imperfect present plural second-person)
worden gepoft (singular imperfect present third-person)
werd gepoft (singular imperfect past first-person)
werd gepoft (singular imperfect past second-person)
werd gepoft (singular imperfect past second-person)
werdt gepoft (singular imperfect past second-person)
werd gepoft (singular imperfect past plural third-person)
werden gepoft (singular imperfect past plural first-person)
werden gepoft (singular imperfect past plural second-person)
werden gepoft (singular imperfect past third-person)
zal gepoft worden (singular imperfect future first-person)
zult gepoft worden (singular imperfect future second-person)
zult gepoft worden (singular imperfect future second-person)
zult gepoft worden (singular imperfect future second-person)
zal gepoft worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gepoft worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gepoft worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gepoft worden (singular imperfect future third-person)
zou gepoft worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gepoft worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gepoft worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gepoft worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gepoft worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gepoft worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gepoft worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gepoft worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gepoft worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gepoft (perfect present first-person)
bent gepoft (perfect present second-person)
bent gepoft (perfect present second-person)
is gepoft (perfect present second-person)
zijt gepoft (perfect present second-person)
is gepoft (perfect present third-person)
zijn gepoft (perfect present first-person)
zijn gepoft (perfect present second-person)
zijn gepoft (perfect present third-person)
was gepoft (perfect past first-person)
was gepoft (perfect past second-person)
was gepoft (perfect past second-person)
waart gepoft (perfect past second-person)
was gepoft (perfect past third-person)
waren gepoft (perfect past first-person)
waren gepoft (perfect past second-person)
waren gepoft (perfect past third-person)
zal gepoft zijn (perfect future first-person)
zult gepoft zijn (perfect future second-person)
zult gepoft zijn (perfect future second-person)
zult gepoft zijn (perfect future second-person)
zal gepoft zijn (perfect future third-person)
zullen gepoft zijn (perfect future first-person)
zullen gepoft zijn (perfect future second-person)
zullen gepoft zijn (perfect future third-person)
zou gepoft zijn (perfect conditional first-person)
zou gepoft zijn (perfect conditional second-person)
zou gepoft zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gepoft zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gepoft zijn (perfect conditional second-person)
zou gepoft zijn (perfect conditional third-person)
zouden gepoft zijn (perfect conditional first-person)
zouden gepoft zijn (perfect conditional second-person)
zouden gepoft zijn (perfect conditional third-person)

in een oven in eigen vocht gaar laten worden

We kunnen die appeltjes ook poffen.


serveren

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘opdienen’ voor het eerst aangetroffen in 1929

afgeleid van het Franse servir (met het achtervoegsel -eren)

serveerde (past)
geserveerd (past participle)
te serveren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen serveren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen serveren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geserveerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geserveerd (active infinitive perfect present long-form)
geserveerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geserveerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
serverend (imperfect participle)
geserveerd (past participle)
servere (subjunctive)
serveer (indicative imperfect present singular first-person)
serveert (indicative imperfect present singular second-person)
serveert (indicative imperfect present singular second-person)
serveert (indicative imperfect present singular second-person)
serveert (indicative imperfect present singular third-person)
serveerde (indicative imperfect past singular first-person)
serveerde (indicative imperfect past singular second-person)
serveerde (indicative imperfect past singular second-person)
serveerde (indicative imperfect past singular second-person)
serveerde (indicative imperfect past singular third-person)
serveerden (indicative imperfect past plural first-person)
serveerden (indicative imperfect past plural second-person)
serveerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal serveren (indicative imperfect future singular first-person)
zult serveren (indicative imperfect future singular second-person)
zal serveren (indicative imperfect future singular second-person)
zult serveren (indicative imperfect future singular second-person)
zal serveren (indicative imperfect future singular second-person)
zult serveren (indicative imperfect future singular second-person)
zal serveren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen serveren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen serveren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen serveren (indicative imperfect future plural third-person)
zou serveren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou serveren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) serveren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt serveren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou serveren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden serveren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden serveren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden serveren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geserveerd (perfect present first-person)
hebt geserveerd (perfect present second-person)
hebt geserveerd (perfect present second-person)
heeft geserveerd (perfect present second-person)
hebt geserveerd (perfect present second-person)
heeft geserveerd (perfect present third-person)
hebben geserveerd (perfect present first-person)
hebben geserveerd (perfect present second-person)
hebben geserveerd (perfect present third-person)
had geserveerd (perfect past first-person)
had geserveerd (perfect past second-person)
had geserveerd (perfect past second-person)
hadt geserveerd (perfect past second-person)
had geserveerd (perfect past third-person)
hadden geserveerd (perfect past first-person)
hadden geserveerd (perfect past second-person)
hadden geserveerd (perfect past third-person)
zal geserveerd hebben (perfect future first-person)
zal geserveerd hebben (perfect future second-person)
zult geserveerd hebben (perfect future second-person)
zult geserveerd hebben (perfect future second-person)
zal geserveerd hebben (perfect future second-person)
zult geserveerd hebben (perfect future second-person)
zal geserveerd hebben (perfect future third-person)
zullen geserveerd hebben (perfect future first-person)
zullen geserveerd hebben (perfect future second-person)
zullen geserveerd hebben (perfect future third-person)
zou geserveerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geserveerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geserveerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geserveerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geserveerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geserveerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geserveerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geserveerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geserveerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geserveerd (impersonal passive present imperfect)
er is geserveerd (impersonal passive present perfect)
er werd geserveerd (impersonal passive past imperfect)
er was geserveerd (impersonal passive past perfect)
er zal geserveerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geserveerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geserveerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geserveerd zijn (impersonal passive conditional perfect)

iets op tafel opdienen, meestal als onderdeel (gang [3]) van een maaltijd

Zij serveerden daar heerlijk eigengebakken brood bij.

Barman Victor Abeln liet gisteren aan RTL Boulevard weten dat meer dan de helft van de ontmoetingen tijdens het vorige seizoen heeft geleid tot een match. Hij gaat ook in de nieuwe reeks weer drankjes en hapjes serveren aan naar liefde en een relatie hunkerende mannen en vrouwen.

En ze had tenslotte een levenslange opleiding gehad als het ging om alle gerechten die in betere restaurants werden geserveerd (en daarbij nog heel wat Noorse, voegde ze er lachend aan toe) en hetzelfde gold voor de wijnen, de wijnkelder in Villa Bellevue was altijd meer dan goed voorzien geweest.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


zalmsalade

zalmsalades (plural)
zalmsaladetje (diminutive singular)
zalmsaladetjes (diminutive plural)

Deze zalmsalade is bij onze klanten zeer geliefd.

Er kwam geen einde aan: zalmsalade, pasta, groente, sushi, biefstuk, soep, chocoladetaart, witte chocoladetaart, crème brûlee, vers fruit met room, bier, koffie en whisky.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


puntje

afgeleid van punt zn met het achtervoegsel -je
**[2] dim. tant., (verkorting) van puntbroodje, zo genoemd vanwege de vorm, die in de lengterichting puntvormig begint en eindigt


vinkjeller

Samenstelling van de Noorse naamwoorden vin en kjeller.

Vår intime vinkjeller kan friste med god mat og vin for inntil 6 personer.

Onze intieme wijnkelder voor maximaal 6 personen kan je verleiden met goed eten en wijn.


vinkjellar

Samenstelling van de Nynorske naamwoorden vin en kjellar.

I dag rommar vinkjellaren på Park Hotel Vossevangen ei av dei største, beste og mest rikhaldige vinsamlingar i Nord-Europa.

Tegenwoordig herbergt de wijnkelder in het Park Hotel Vossevangen een van de grootste, beste en rijkste wijncollecties in Noord-Europa.


piment

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘specerij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1300

Pimenta dioica een plant en specerij uit Midden-Amerika en West-Indië

Het recept voor saoto soep: Snijd voor de bouillon eventueel overtollig vet van de kip en doe in een grote soeppan waar minstens 10 liter in past. Vul met acht tot tien liter water en voeg ook acht maggiblokjes toe, samen met de sereh, laos, gember, piment en salamblad. voeg tot slot ook de nootmuskaat toe en roer goed door. Breng het geheel aan de kook, zet het vuur laag en laat zeker twee uur pruttelen. Verwijder tussendoor de eventuele vetlaag met eens schuimspaan.

Weblink bron “Surinaamse saoto soep van Francesca” (6 sep 2016), culy.nl

Alleen al het inkopen doen voor de kerstmaaltijd. En het je herinneren hoe het zat met dadels en speculaas, het dopen van stukjes brood in hambouillon, varkenspootjes, stokvis met piment en witte saus op Zweedse wijze of spek in eigen vet, mosterd en doperwtenpuree op Noorse wijze, welke soorten noten verplicht waren — en op het laatste moment op kerstavond zelf notenkrakers aanschaffen —, rolham, haring en rijstebrij.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


vinkaggr

Samenstelling van vin (van vín) en kaggr.