berenpoot

samenstelling van beer zn en poot zn met het invoegsel -en-

berenpoten (plural)
berenpootje (diminutive singular)
berenpootjes (diminutive plural)

desert van chocoladekoekjes en poedersuiker

Ja hoor, natuurlijk is Eva Jinek vrij met kerst. Tweede kerstdag gaat ze met haar gezinnetje naar haar schoonfamilie, een dag eerder koken haar ouders een driegangenmenu van Tsjechische makelij. Vissoep, karper met aardappelsalade en Tsjechische berenpoot. "Een specialiteit van chocoladekoekjes met poedersuiker. Ze worden weken van tevoren klaargemaakt, zodat ze met kerst lekker zacht zijn."

Weblink bron
Dennis Jansen
 “Zoontje Eva Jinek leert drie talen: ‘Mooi toch, om het te proberen?’” (23-12-2019), Tubantia

een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen


limaboon

kara

en 2. (zaden van) plant Phaseolus lunatus

limabonen (plural)
limaboontje (diminutive singular)
limaboontjes (diminutive plural)


roggezemelen

samenstelling van rogge zn en zemelen zn

Roggenschrot

met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen van roggekorrels


roggemout

gekiemde en gedroogde granen van rogge Secale cereale


roggevlokken

samenstelling van rogge zn en vlokken zn


boerenbrood

samenstelling van boer zn en brood zn met het invoegsel -en-

brood dat thuis gebakken wordt en dus niet komt uit een fabriek of bakkerij

volkoren brood dat in een fabriek gemaakt wordt maar dat men een ambachtelijke, landelijke uitstraling wil geven om de verkoop te stimuleren

Als de groep de lunch van boerenbrood achter de kiezen heeft, is het tijd om te melken. De dames en heren uit het verre oosten beginnen ontzettend te lachen. Maar ze laten zich niet kennen en nemen één voor één plaats op het krukje.

Weblink bron “Tientallen Chinezen halen melkdiploma bij boerderij in Espelo” (15-03-2016), Tubantia

Het mosterdsoepje is van Antonia’s Mosterd. Boerenbrood met tapenade en knoﬂooksaus begeleiden dit voorgerecht.

Weblink bron “Lezersmenu november 2015 - Florilympha De Lutte” (01-11-2015), Tubantia


boerenham

samenstelling van boer zn en ham zn met het invoegsel -en-

country-made ham

been- of schouderham; een benaming zonder feitelijke betekenis

Verwarm de oven voor op 200°C. Bekleed een bakplaat met bakpapier en leg er de sneetjes boerenham op. Plaats ze in de oven tot ze krokant zijn (ongeveer 5 minuten).

Weblink bron
Inge Stiers
 “'Twee weken zonder suiker en je smaak is gereset'” (02-04-2018), Tubantia

Bruine bonen met appeltjes: Ingrediënten voor 4 personen: 250 g gedroogde appeltjes, wat citroenschil, een half kaneelpijpje, suiker, 400 g bruine bonen (uit blik), zout, 2 laurierblaadjes, halve ui (in stukken), 200 g boerenham aan één stuk (rauwe ham).

Weblink bron
Mariska Dijkstra-Wolters
 “Studenten aan de stamppot” (9 januari 2009), Reformatorisch Dagblad

Beenham zegt iets over het deel waar de ham van gemaakt is, namelijk het (achter)been van het varken. Boerenham is een benaming voor de verkoop zonder feitelijke betekenis en kan van het been of van de schouder zijn gemaakt.

Weblink bron “Wat is het verschil tussen boerenham en beenham?”, vlees.nl


boerenpaté

samenstelling van boer zn en paté zn met het invoegsel -en-

De partner heeft Franse boerenpaté die huisgemaakt zou zijn. Huisgemaakt? We worden er soms een beetje kregel van. Zijn er nog zaken die het niet thuis maken ?

Weblink bron
Dirk de Moor
 “Bloedworst bij Vink” (10-01-2017), Tubantia

We beginnen dan ook met de boerenpaté met toast (alles komt met eigen brood), mooi grof, al smaakt hij een beetje naar de fabriek (€7,50).

Weblink bron “Witteveen” (20 februari 2010), Het Parool


boerenworst

samenstelling van boer zn en worst zn met het invoegsel -en-

Sofie Dumont kookt vanaf nu met een bekende vriend. Deze keer maakt ze met Pascal Braeckman zijn favoriete gerecht op grootmoeders wijze: boerenworst en rode kool.

Weblink bron “Rode kool met worst” (04/03/2014), De Standaard


champignonsaus

samenstelling van champignon zn en saus zn

mushroom sauce

champignonsausen (plural)
champignonsauzen (plural)

dikke, vloeibare substantie gemaakt van witte, eetbare paddenstoelen Agaricus bisporus

Als hoofdgerechten aan de ene kant goed gegaarde lamsbout waarbij aardappel en champignonsaus en gesmolten kaas.

Weblink bron
Dirk de Moor
 “Nikos, een waar Grieks familierestaurant” (05-10-2015), Tubantia

Als hoofdgerechten aan beide kanten pekingeend met champignonsaus, separaat in kommetjes.

Weblink bron
Dirk de Moor
 “New China domineert het plein” (11-01-2017), Tubantia


chilipoeder

chilipoeders (plural)
chilipoedertje (diminutive singular)
chilipoedertjes (diminutive plural)

een pittig smakend poeder van gedroogde chilipepers, soms aangevuld met andere specerijen

1. Olijfolie2. Vis3. Biologisch voedsel4. Melk5. Granen6. Honing en ahornsiroop7. Koffie en thee8. Kruiden (zoals saffraan en chilipoeder)9. Wijn10. Bepaalde vruchtensappen

Weblink bron “Overheerlijke delicatesse: calamanus” (17-10-2013), NOS

Ze verhitten ijzeren poken en brandden strepen op mijn rug", vertelt hij. "Ook trokken ze een keer een zak vol chilipoeder over mijn hoofd, tot ik flauwviel. Ze verkrachtten mij.

Weblink bron “'Tientallen Tamils gemarteld door Sri Lankaanse autoriteiten'” (08-11-2017), NOS


biogroente

afleding van groente met het voorvoegsel bio-

biogroenten (plural)
biogroentes (plural)

groente die op een ecologisch vriendelijke manier is geteeld, vervoerd en verpakt

Weblink bron “Skal legt bedrijf verbod import biogroente op” (4 juli 2014), Reformatorisch Dagblad

Ook een praktijktest met biologische avocado’s in de winkels van supermarktketen Hoogvliet wees uit dat de verkoop daarvan duidelijk toeneemt als die niet meer in plastic zitten, meldde GroentenFruit Huis vandaag. Een woordvoerder van Hoogvliet liet weten dat de keten meer biogroenten onverpakt gaat aanbieden.

Weblink bron “Biogroente liever niet in plastic” (26 maart 2015), Reformatorisch Dagblad


biovoeding

afleding van voeding met het voorvoegsel bio-

eten dat op een ecologisch vriendelijke wijze is geproduceerd, vervoerd en verpakt

De groei is opvallend. De totale omzet in levensmiddelen daalde in het derde kwartaal met 3,5 procent naar 5,75 miljard euro. De omzet van biovoeding steeg van 93 naar 99 miljoen euro, meldde EKO-Monitor dinsdag. Die omzet kwam overigens iets lager uit dan de 105 miljoen euro in het tweede kwartaal van dit jaar.

Weblink bron “Marktaandeel biovoeding groeit” (2 december 2004), Reformatorisch Dagblad

Het Europese logo voor biovoeding bestaat uit een graankorrel in een cirkel van twaalf sterretjes. Fabrikanten die het logo niet willen gebruiken moeten ”EU-biologisch” vermelden in een van de twintig talen van de Europese Unie.

Weblink bron “Biovoeding krijgt Europees logo” (22 december 2005), Reformatorisch Dagblad


cassavemeel

Maar het is jammer wat zij de volgende dag met de inktvissen uithaalt. Volgestouwd met cassavemeel, gefrituurd en ijskoud geserveerd wordt deze lekkernij een zware bevalling.

Weblink bron
Hans Veltmeijer
 “De herontdekking van Provetá” (5 juni 2009), Reformatorisch Dagblad

Als hapje vooraf krijgen een bordje warme pão de queijo - kleine Braziliaanse kaasbroodjes die wel wat weghebben van gougères (Franse kaassoesjes) maar dan steviger en gemaakt van cassavemeel. Lekker!

Weblink bron
Hiske Versprille
 “Dappertutto (7)” (3 februari 2014), Het Parool


cassavebrood

samenstelling van cassave zn en brood zn

platte, ronde koek gemaakt van cassavemeel

Ik heb u dan nu niet meer dan mijne terugreis te tekenen, en nodig uwe verbeelding op het vlot, dat de Indiaanen van de gekapte, en door van de bast der mahot gevlochtene koorden, aaneen gebondene boomen, voor mij toerichtten: op eenen hoek van hetzelve spande men eene kleine tent voor mij, en dekte die met palmbladen; hier kon ik voor de hitte der zon, en de koude des nachts, ten minsten bij tusschenpoozen, eene aangenaame schuilplaats vinden; ik had het goed gezelschap van een paar boeken, naar mijnen smaak, bij mij; de Indiaanen gaven ons voorraad van gerooste banaanen, gebraaden krabben en andere schulpvisschen, cassavebrood en een kruik met Ouycou, een voedzaame en verfrisschende drank deezer volken, tot verzorging van onze behoefte voor eenige dagen mede; en zoo ging ik, met mijne twee negers en een paar Indiaanen, de drijvende wooning op, terwijl een der Indiaanen, die met mij naar Solitude gaan, en mij daar helpen wilde, zijn Cano boven mijn vlot verkoos, en ons in dezelve op zijde bleef: het was een lang vaartuig, van omtrent dertig voeten lengte, en slechts drie voet breed, uit eenen enkelen boom uitgehold, en door pagallen, in plaats van riemen, voordgeroeid, en dat door de vlugheid, waarmede het over de golven kan voordzweeven, een wonderlijk contrast maakte met het logge vaartuig op hetwelke uw vriend en de zijnen vertoefden.

Elisabeth Maria
 “Reinhart, of natuur en godsdienst” (1791), DBNL


voedingssupplement

samenstelling van voeding zn en supplement zn met het invoegsel -s-

diëet aanvulling

voedingssupplementen (plural)
voedingssupplementje (diminutive singular)
voedingssupplementjes (diminutive plural)

voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)

Dagelijks een voedingssupplement nemen, heeft dat zin?


archiducsaus

samenstelling van archiduc zn en saus zn

archiducsausen (plural)
archiducsauzen (plural)
archiducsausje (diminutive singular)
archiducsausjes (diminutive plural)


cocktailsaus

samenstelling van cocktail zn en saus zn

cocktailsausen (plural)
cocktailsauzen (plural)

saus gemaakt van lobbig geslagen ongezoete room, ketchup, paprikapoeder, sherry, cognac, gembersiroop, citroensap, peper en zout

Pulled pork, shoarma of kroket. Met een beetje fantasie (of cocktailsaus) kun je overal wel een snack voor Koningsdag van maken. Al die extra standjes op de vrijmarkt leveren wel extra werk op voor de inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Weblink bron “Hoe veilig was jouw Koningsdag-hap?” (27-04-2015), NOS

Voor het lezersmenu kunnen de gasten terecht in de sfeervolle Jachtkamer, terwijl ook de Brasserie en Gelagkamer worden gebruikt. De verwelkoming is met een amuse: bitterbal van risotto met een cocktailsaus.

Weblink bron “Lezersmenu november 2013 - De Zwaan Delden” (24-10-2013), Tubantia

We vinden het steeds leuker om ambachtelijk te barbecueën. De meesters van het vak, maar ook de hobbykoks, gaan dit jaar met verfijnde rooktechnieken aan de slag. Ook wijkt de standaard cocktailsaus vaker voor allerlei zelfgemaakte sausjes. Naast sausjes kun je ook allerlei bijgerechten bereiden in pannetjes op de grill.

Weblink bron “Mis ze niet: dé barbecue-trends van 2020”, Tubantia


confit

’Als u het magische woord Périgord uitspreekt, ziet u een vlam van begeerte in aller ogen komen, getemperd door een gevoel van weemoedige spijt dat zij niet als bij toverslag verplaatst kunnen worden in die gezegende streek waar de truffels groeien, het geboorteland van de pàtes de foie gras en de smakelijke confits.”

Weblink bron
FELIX WILBRINK
 “Recept van de dag: De zuring is mooi dit jaar” (07 mei 2020), De Telegraaf

Op wandelafstand van het Louvre ligt deze charmante bistro met nostalgisch decor. Locals komen hier graag voor steak met frieten, maar ook confit de canard of geroosterde kip smaakt hier overheerlijk. Voor een diner met twee gangen betaal je hier gemiddeld twintig euro.

Weblink bron
mgs
 “Voor een prikje romantisch dineren in Parijs” (05/02/2014), De Standaard


dagublad

Groenteboeren zijn geen plantkundigen. Die wetenschappelijke naam dient alleen maar om door de grenscontrole te geraken, en wat weet een douanier of FAVV’er nu van tropische Botanica? Wat deze groente dan wel is? Ipomoea aquatica, in de keuken bekend als kankung, waterspinazie of - in Surinaams Nederlands – dagublad (dagu betekent hond in het Sranantongo).

Weblink bron
NICK TRACHET
 “Culinair ontdekt: dagublad” (15/6/2018)


delicatessenwinkel

samenstelling van delicatesse zn en winkel zn met het invoegsel -n-

delicatessenwinkels (plural)
delicatessenwinkeltje (diminutive singular)
delicatessenwinkeltjes (diminutive plural)

zaak waar men luxe, fijne, exclusieve voedingswaren verkoopt

Tijdens de tweede lockdown ging Berends menu's verkopen via een luxe online voedselmarkt. Daarmee werd de afzetmarkt een stuk groter. Maar om ook bij de eigen gemeenschap in beeld te blijven, huurde Berends een oude SRV-wagen. "Met een soort delicatessenwinkel op wielen van 11 meter lang zijn we alle omringende dorpen afgereden."

Weblink bron
Melvin Captein
 “Sterrenchefs overleven met SRV-wagens, supermarkten en frituurmuren” (29-03-2021), NOS

Ze komen uit een even ondernemend als bourgondisch nest. Moeder had een delicatessenwinkel, vader een zaak in kantoorautomatisering. ,,Thuis was het altijd feest. Mensen over de vloer, goede wijn, lekkere kazen. Zo groeide ook bij ons de passie voor eerlijke kwaliteitsproducten”, zegt Frank.

Weblink bron
Jacques Hendriks
 “Broers Frank en Thom hebben succes met eigen limoncello” (21-08-2020), Tubantia

Van mooi verpakte pasta’s tot olijven en een borrelbox: ‘SMAAK28’ is nieuwe delicatessenwinkel in Hengelo: Zonder enig feestgedruis ging deze week de deur van het slot van SMAAK28 aan de Drienerstraat, een nieuwe winkel vol exclusieve Italiaanse – en Spaanse – delicatessen en wijntjes. „Dit missen we in Hengelo.”

Weblink bron
Bob Gevers
 “Van mooi verpakte pasta’s tot olijven en een borrelbox: ‘SMAAK28’ is nieuwe delicatessenwinkel in Hengelo” (07-10-2021), Tubantia


delicatessenzaak

samenstelling van delicatesse zn en zaak zn met het invoegsel -n-

delicatessenzaken (plural)
delicatessenzaakje (diminutive singular)
delicatessenzaakjes (diminutive plural)

winkel waar men luxe, fijne, exclusieve etenswaren verkoopt

Op de tweede en derde plek eindigden respectievelijk traiteur Caulilis in Amsterdam en interieurwinkel Inenom in Zoetermeer. Vorig jaar werd delicatessenzaak Ariola in Groningen verkozen tot leukste winkel van Nederland.

Weblink bron “Leukste winkelstraat in Amsterdam” (01-02-2012), NOS

Ook Roger Hekelaar, eigenaar van een delicatessenzaak, beaamt dat het veel moeite kostte om zijn zaak te verduurzamen. Het familiebedrijf verkoopt onder meer noten en gedroogde vruchten. Vier keer per week staan zij met een kraam op de markt. "Ik moest alles zelf uitzoeken en merkte dat er erg weinig kennis bij de overheid is. Daar kregen we dus ook niet veel hulp."

Weblink bron “Ondernemers snakken naar meer informatie over verduurzamen” (09-01-2019), NOS

Naast een aantal lokale ondernemers en de huisarts die nooit zijn weg gegaan, zitten er tegenwoordig onder andere een Lidl, een Jumbo, Kruidvat, maar liefst drie bakkers, een aantal fastfoodzaken en een delicatessenzaak.

Weblink bron
Anja Kruise
 “De lelijkste plek van Nederland is nu juist in trek: alle winkelpanden van het Enschedese winkelcentrum zijn verhuurd” (06-08-2021), Tubantia


hoofdingrediënt

samenstelling van hoofd zn en ingrediënt zn

We gaan deze visschotel vandaag maken, zo maar, omdat het zo feestelijk voelt om iets mediterraans op tafel te zetten in dit donkere seizoen. Zeeduivel, het hoofdingrediënt, geeft een fantastische bouillon, dus laat uw visboer u vooral ook zijn lelijke kop meegeven – die van de vis dan hè.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Een operette van vis” (10 december 2020) op nrc.nl


dinerbuffet

een avondmaaltijd die de gasten van een restaurant zelf, aan een buffet, kunnen samenstellen

Voor sponsoren en businessclubleden is er een dinerbuffet waarbij Tom Egbers herinneringen ophaalt.

Weblink bron “110 jaar Heracles met artiesten” (30-03-2013), Tubantia

De jubilerende bierbrouwer Grolsch (400 jaar) ontvangt de lezers, die met hun partner de veldslag gaan bekijken en daarna een dinerbuffet aangeboden krijgen.

Weblink bron “Vrouwen winnen 'De Slag om Grolle'” (13-10-2015), Tubantia


delicatessenhandel

samenstelling van delicatesse zn en handel zn met het invoegsel -n-

een winkel waar men fijne, luxe exclusieve etenswaren verkoopt

de in- en verkoop van fijne, luxe exclusieve etenswaren

bedrijf dat handelt in fijne, luxe exclusieve etenswaren


ecoaardappel

afleiding van aardappel met het voorvoegsel eco-

ecoaardappelen (plural)
ecoaardappels (plural)

aardappel die gekweekt is op een milieuvriendelijke manier zonder het gebruik van gif

Spamfilter, i-bankieren en ecoaardappelen. Het zijn drie van de 6000 nieuwe woorden op de Woordenlijst Nederlandse taal die volgende week verschijnt.

Weblink bron “Zesduizend nieuwe woorden in Groene Boekje” (7 oktober 2005), Reformatorisch Dagblad


havregraut

Samenstelling van havre zn "haver" en graut zn "gort, pap"

/ ˈhɑʋɾəgræʉt /

Havregraut er blitt Danmarks nasjonalkost.

Havergort is het nationale voedsel van Denemarken geworden.


havregraut

/ ˈhɑʋɾəgræʉt /

Noors: havregraut zn
Noors: havregrøt zn

Havermoutpap is het nationale voedsel van Denemarken geworden.


havergort

gepeld zaad van de haverplant Avena sativa

Hoe kan de man die zich niets herinnert weer deel gaan nemen aan ‘zijn’ leven? (…) Het hele leven moet hij opnieuw leren, van een lekkend dak repareren en havergort kopen tot het huwelijk, want hij durft Julienne niet te beroeren. Ze is een vreemde voor hem.

Weblink bron
Thomas de Veen
 “Bij verschijning werd deze roman niet opgemerkt. Nu zegt onze recensent: wat een verbluffend boek” (9 april 2020) op nrc.nl


haverpap

gekookte brei van gezoete melk en gemalen zaden van de haverplant Avena sativa

De panacee die Lessius voorschrijft, ligt dan ook voor de hand: een sobere levenswijze die vooral stoelt op een streng dieet van water, brood en haverpap.

Toon Van Houdt
 Forum : (On)gezonde sport : Over antieke en moderne lichaamscultuur in: Streven., jrg. 73 nr. 7 (juli/augustus 2006), Herman Simissen, Antwerpen, p. 643


eendenborstfilet

samenstelling van eendenborst zn en filet zn

vlees afkomstig van de borst van een eend waarvan huid, veren en botten zijn verwijderd

Het voorgerecht is gerookte eendenborstfilet op een bedje van gemengde salade met frambozendressing en pijnboompitten. Hierbij past de volle rode Avontroodt, waarin shiraz en merlot op eikenhout te herkennen zijn.

Weblink bron “Lezersmenu mei 2017: Restaurant Negentien23 Hengelo” (01-05-2017), Tubantia

Als hoofdgerecht gebakken eendenborstfilet (Boerderij Eend) en een bitterbal van een gekonfijte eendenbout, vergeten groenten en een kalfsjus met gepofte knoflook. (met bijpassend aardappelgarnituur). Uitstekend te combineren met een glas Cabernet Sauvignon van het huis Urmeneta: een kruidige, makkelijke rode wijn met body.

Weblink bron “Lezersmenu oktober 2015 - Kostershoes Enschede” (28-09-2015), Tubantia


eendenbout

samenstelling van eend zn en bout zn met het invoegsel -en-

duck leg

vlees van een eendenpoot met het bot (en de huid)

eendenbouten (plural)
eendenboutje (diminutive singular)
eendenboutjes (diminutive plural)

Het lunchmenu van drie gangen opent met rillettes van gekonfijte eendenbout en eendenlever met gebakken cantharellen en een walnootmayonaise. De wijn is een sancerre van Reverdy Cadet.

Weblink bron “Een goed gesprek met Henk Krol & Alex Brenninkmeijer” (13/01/2012), HP de Tijd

Cassoulet (voor 4-6 personen): 250 g gedroogde witte bonen, 100 g varkenszwoerd, in kleine stukjes, 100 g ontbijtspek in stukjes, ½ winterpeen, ½ ui met twee kruidnagels erin, vier takjes tijm, twee laurierblaadjes, twee eetlepels ganzenvet, één ui, gesnipperd, twee teentjes knoflook, fijngehakt, één el tomatenpuree, 200 g verse knoflookworst (of anders braadworst), in stukken, 2 gekonfijte eendenbouten, zout, versgemalen peper.

Weblink bron
Tom Kellerhuis
 “Wijnproeven tussen de Franse boeren en koksmutsen (plùs recept!)” (23/03/2016), HP de Tijd


eendenfilet

samenstelling van eend zn en filet zn met het invoegsel -en-

stuk vlees van een eend waarvan botten, huid en veren zijn verwijderd

Op de eerste verdieping is plaats voor zo’n veertig gasten die wat uitgebreider willen tafelen: Square Pure Food. „Hier kosten de gerechten 15 euro. Daarbij kun je denken aan gerookte zalm, gevulde cannelloni, maar ook oesters of eendenfilet.”

Weblink bron “Voormalig winnaar Proef-eet blaast restaurant Square in Hengelo nieuw leven in” (08-01-2016), Tubantia

Als hoofdgerecht gaan we voor de Gaeng Ped Pet Jang, eendenfilet met kokosmelk en rode curry, alsmede voor de Moo Kratiam Prik Thai, dat ons wordt aangeprezen als “geroerbakte stukjes varkensfilet met knoflook en verse peperstrengen”.

Weblink bron
Max Pam
 “Thaicoon (8+), eten bij NPO-baas Frans en zijn broer Pieter Jelles Klein” (11/05/2019), HP de Tijd


eendenpoot

samenstelling van eend zn en poot zn met het invoegsel -en-

eendenpoten (plural)
eendenpootje (diminutive singular)
eendenpootjes (diminutive plural)

Bij de huidige koersen komt de prijs van het menu echter op 28 euro. „Dat is bepaald geen vetpot”, moet restauranteigenaar P. Verbunt toegeven. Bij dit prijsniveau legt hij geld toe op de zalmfilet, eendenpoot, kalfslende met kaasplateau toe. „Dit moet geen twee weken gaan duren.”

Weblink bron “Lekker diner een koopje door lage AEX” (30 januari 2003), Reformatorisch Dagblad

Tal van overheerlijke dumplings, gefrituurde en gestoomde deeghapjes, gevuld met groente, vlees en rijst, maar ook een aantal schaaltjes met minder herkenbaar voer kwamen ter tafel: gefrituurde varkensoren, gemarineerde eendenpootjes en een bakje pens in zoet/zuur met rode pepers.

Weblink bron
Tom Kellerhuis
 “En zo komt een eind aan de Hollandse Chinees” (22/01/2016), HP de Tijd


eierpoeder

samenstelling van ei zn en poeder zn met het invoegsel -er-

In een van de twee hallen van Niverplast aan de Kalanderstraat in Rijssen staat een machine proef te draaien voor een fabrikant van eierpoeder. Er wordt nog volop aan de afstelling gewerkt. Op de transportband komt een kartonnen doos, daarin komt een plastic zak, er valt een aantal kilo's eierpoeder in, de doos wordt gewogen, de zak geseald en de doos dichtgeklapt. Een stuk plakband erover, klaar.

Weblink bron “Niverplast, als er een zak in de doos moet” (16-01-2009), Tubantia

Afgelopen jaar mochten voor het eerst eierproducten worden geleverd voor de Amerikaanse markt. Nederland kan zo’n 420.000 kilo eierpoeder, gemaakt van 100 miljoen eieren, leveren aan de Verenigde Staten. Eiwitpoeder wordt gebruikt voor hamburgers en softijs.

Weblink bron “Agrarische export weer licht gestegen” (15-01-2016), Tubantia

Nestlé, bekend van merken als Nespresso en Buitoni-pizza, beklemtoont dat de ban zowel geldt voor de eieren als voor afgeleide producten zoals eierpoeder. Het concern verwijst als verklaring naar het dierenwelzijn.

Weblink bron
edm
 “Nestlé bant vanaf 2025 alle eieren van legbatterijen” (02/11/2017), De Standaard


pistasjkjeks

Samenstelling van pistasj zn "pistache" en kjeks zn "koekje"

Kaffen er førsteklasses, men du kan også prøve pistasjkjeks, prosecco eller grappa med litt antipasti.

De koffie is eersteklas, maar je kunt ook pistachekoekjes, prosecco of grappa proberen met een beetje antipasti.


pistasjkjeks

Kan eg friste med nokon skikkelig smakfulle pistasjkjeks?

Mag ik je verleiden met een paar hele lekkere pistachekoekjes?


fisj

via Jiddisch פֿיש (fisj) van Duits Fisch


gefilte

via Jiddisch געפֿילטע (gefilte) van Duits gefüllte


glat

via Jiddisch גלאַט (glat) van Duits glatt
De term had oorspronkelijk betrekking op de staat van de longblaasjes bij tbc-onderzoek van een geslacht dier, oorspronkelijk alleen bij vlees; later ook gebruikt bij vis.


kruidenmix

samenstelling van kruid en mix zn met het invoegsel -en-

een smaakmakend mengsel van zout, vulstoffen en suiker waaraan ook nog wat kruiden en specerijen zijn toegevoegd

Potjes en zakjes met kant-en-klare kruidenmixen bevatten vaak weinig of zelfs nauwelijks kruiden en specerijen, meldt de Consumentenbond op basis van een steekproef. In plaats daarvan bestaan de mengsels voornamelijk uit zout, (paneer)meel, suikers of groente


havregrøt

Samenstelling van havre zn "haver" en grøt zn "gort, pap"

/ ˈhɑʋɾəgrøːt /

Havregrøt er blitt Danmarks nasjonalkost.


kasja

via Jiddisch קאַשע zn (kasja) van Pools kasza of Russisch ка́ша


warnisjkes

via Jiddisch וואַרנישקעס (warnisjkes), verwant aan Russisch варе́ник (varenik) "soort dumplings"


aardappelzak

samenstelling van aardappel zn en zak zn

aardappelzakken (plural)
aardappelzakje (diminutive singular)
aardappelzakjes (diminutive plural)

Tijdens de derde dodo-expeditie onderzochten de wetenschappers 65 aardappelzakken vol fosielrijk materiaal die vorig jaar tijdens een andere tocht werden gevonden. Het expeditieteam vond 54 dodobotten, die behoren tot minstens twee dodo’s.

Weblink bron “Verzameling botten van dodo’s ontdekt” (11 november 2008), Reformatorisch Dagblad

Als kind begroef ze haar moeder in een massagraf. Een geschonken aardappelzak beschermde haar in de oorlogsdagen tegen de koude van de Oekraïense winter. Rita Schweibes: „Wij wilden blijven leven, want zo zijn we geschapen.”

Weblink bron
mr. Richard Donk
 “Rita Schweibes overleefde concentratiekamp in Oekraïne” (24 mei 2013), Reformatorisch Dagblad


groentesoort

samenstelling van groente zn en soort zn

plantensoort die men als groente kan eten

Ze zijn vooral op zoek naar de zaadjes van wilde spinaziesoort Spinacia tetranda. De tetranda is verwant aan de spinazie die bij ons in de winkels ligt. Hij heeft waarschijnlijk eigenschappen die heel waardevol zijn voor de veredeling van deze groentesoort.

Weblink bron “Speuren naar zeldzame spinazie” (20-05-2011), NOS

De groentesoort die je beter niet kunt afspoelen zijn champignons. Vaak worden champignons in een vergiet gedaan en afgespoeld voordat ze de pan ingaan. Logisch, zou je denken, omdat champignons vaak bedekt zijn met vuil. Maar toch kun je dit beter anders aanpakken.

Weblink bron
Candice Schippers
 “Deze groente mag je nooit wassen” (29-01-2018), Tubantia

Je kunt er ook bewust voor kiezen een bouillon te trekken van één specifieke groentesoort, zoals wortel, ui, of knolselderij als basissmaak voor hele lekkere sauzen of soepen.”

Weblink bron “Chef-kok Ramon Beuk gooit niks weg: ‘Maak bouillons’” (25-05-2021), Tubantia


groentesla

groenteslaatje (diminutive singular)
groenteslaatjes (diminutive plural)

een gerecht met koude groente en eventueel een dressing


groenteschotel

samenstelling van groente zn en schotel zn

Geen saus, geen groenteschotel, geen soep en geen vlees gaat hier de keuken uit zonder in peper te zijn ondergedompeld.

Weblink bron
Michel Maas
 “Peper en de economie van Indonesië” (18-01-2011), NOS

Verlekkerd keek ik naar de groenteschotel op onze eettafel. „Fipronilsalade”, zei mijn vrouw. Ik knikte met een begrijpende glimlach. Wij kunnen immers onze voorraad eieren toch niet vernietigen? Afvoer ervan zou bovendien zwaar in de papieren lopen. Waarom zou de consument ze wel met de vuilnisman mogen meegeven en de kippenboer niet?

Weblink bron
ds. J. Belder
 “Fipronilsalade” (8 augustus 2017), Reformatorisch Dagblad


groentesaus

groentesausen (plural)
groentesauzen (plural)

een vloeibare substantie met groentes die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak

Rijst met groentesaus en een kopje koffie toe. Voor de meeste gasten misschien geen dagelijkse kost of slechts een klein onderdeel van de maaltijd. Woensdag in de eetzaal van woonzorgcentrum De Meergaarden deed iedereen zich enthousiast te goed aan dit eenvoudige menu.

Weblink bron “Rijst met groentesaus voor het goede doel” (20-02-2008), Tubantia

Tot halverwege de jaren zeventig maakte de melkverkoop circa 80 procent van de omzet van Parmalat uit. Daarna begon het concern nieuwe markten te verkennen. In eerste instantie werden kazen, desserts, boter en bechamelsauzen in commerciële jasjes gestoken, later volgden dieetmelk, vruchtensappen (onder de naam Santal), groentesauzen, soepen, snacks, koekjes, tomatensauzen (Pomi) en mineraalwater. Door de expansie kon het bedrijf vorig jaar een omzet van 7,6 miljard euro boeken.

Weblink bron “Parmalat kan Europese Enron worden” (24 december 2003), Reformatorisch Dagblad


groentesalade

samenstelling van groente zn en salade zn

vegetable salad

een gerecht met koude groente en eventueel een dressing

Zorg dat je naast de kleine hapjes ook wat grotere gerechten op tafel zet. Denk aan een goedgevulde groentesalade, pastasalades of brood met tapenades. Op deze manier hoef je niet te vechten om het laatste stukje kip.

Weblink bron
Nadine Stolk
 “Zo maak je van een avondje gourmetten een groot succes” (21-12-2017), Tubantia

De 34-jarige kok Niven Kunz heeft al tien jaar een Michelinster. In zijn restaurant Niven in Rijswijk kookt hij voornamelijk met groente. De Westlandse groentesalade is lekker, gezond én eenvoudig thuis te bereiden.

Weblink bron “Deze vijf topkoks bewijzen hoe excellent de Schijf van Vijf kan zijn” (06/04/2016), HP de Tijd


groentequiche

samenstelling van groente zn en quiche zn

warme, hartige taart met eieren, spek, slagroom, kaas en extra veel groenten

AH-ceo Van Egmond zegt dat de supermarktketen zijn klanten al langer bijstaat met een gezondere levensstijl. Ze wijst op de informatievoorziening over ingrediënten zoals suiker, vet en vezels. ,,Ook richten we ons meer op producten waarin groenten zijn verwerkt, denk aan onze groentequiche of lasagne met pompoen.’’

Weblink bron
Sanne Schelfaut
 “Albert Heijn koopt eetwebsite rond Rudolph van Veen en Irene Moors” (01-04-2019), Tubantia


groentepuree

samenstelling van groente zn en puree zn

warm gerecht van fijngestampte of gezeefde groente, waar meestal nog een zuivelproduct zoals melk aan is toegevoegd

Op zich wel een prima beet in combinatie met een mooie lamskwaliteit, maar mijn haasje (let op het vlies, chef) moet watertrappelen, net als de bontgekleurde groentepuree. Op basis van de gerechtsprijs (23 euro): een rood cijfer voor dit witte, natte goud.

Weblink bron
Marco Bosmans
 “Natte voeten voor het witte goud” (10-01-2017), Tubantia

De chef-kok levert variaties door voor aardappelen, wortelgroenten, bonen en erwten of groentepuree steeds vier verschillende bereidingsmogelijkheden te geven. Ook voor het inmaken van groenten heeft hij een aantal leuke ideeën.

Weblink bron
Marianne Witvliet
 “Groenten miskende helden van de maaltijd” (2 maart 2007), Reformatorisch Dagblad


groentepap

groentepappen (plural)
groentepapje (diminutive singular)
groentepapjes (diminutive plural)

Bij deze ook een warme oproep naar frituristen om iets te doen aan het vegetarische aanbod dat nu vooral bestaat uit een korstje met wat groentepap in. Toen heb ik mijn curryworst special toch echt gemist.’

Weblink bron
Ellen De Muynck
 “Dagen Zonder Vlees: 'Zelfs bij de frituur veggie gekozen'” (03/04/2015), De Standaard

‘In oktober ben ik bevallen van mijn derde kind. Het eerste kwam er nu bijna veertien jaar geleden en sindsdien zijn zowat alle richtlijnen en adviezen veranderd: geen fruitpap maar groentepap eerst, flesjes moeten niet langer verwarmd worden en badjes hoeven niet meer dagelijks. Toch is één ding niet veranderd: de borstvoedingsterreur.’

Weblink bron
svg
 “‘Jammer dat moeders die geen borstvoeding geven schuldgevoel aangepraat krijgen’” (04/01/2018), De Standaard


groentepakket

samenstelling van groente zn en pakket zn

doos met verschillende groentes die men nodig heeft voor het maken van een of meer maaltijden

Boeren zijn niet van het vergaderen, weet Jan Lohuis van Vertwenz. "Niet praten, maar doen." Voor een samenwerking stonden de eigenaren van landgoedtuinderij de Witte Raaf uit Denekamp, tuinderij en boerderijwinkel Bietenrood uit Rossum en zorgboerderij Viermarken in Enschede open. Ze gaven al langer groentepakketten uit, maar nu zijn de initiatieven samengebracht.

Weblink bron “Vertwenz uit Borne en Twentse biologische boeren slaan handen ineen” (19-09-2017), Tubantia

Ook had hij een groentepakket bij zich die hij zonder betalen mee wilde nemen. Daarop werd hij aangenomen. Via snelrecht heeft de man meteen een dagvaarding mee naar huis gekregen: hij moet zich in januari verantwoorden in de rechtbank.

Weblink bron
Angelique Rondhuis
 “Winkeldief compenseert twaalf bier: Deventenaar jat ook een groentepakket” (19-08-2019), Tubantia


groenteomelet

samenstelling van groente zn en omelet zn

gerecht bestaande uit gebakken, geklutst ei en in stukjes gesneden groenten

Het boekje zal in een behoefte voorzien, verwacht hij. Het bevat recepten voor uiteenlopende gerechten als witte bonen met rookworst en ananas, kip met couscous, gehaktbal met bieten, groenteomelet en goulash met pasta.

Weblink bron
Herman Haverkate
 “Enschedeër komt met receptenboekje voor klanten Voedselbank Overijssel” (29-11-2017), Tubantia


groentemengsel

samenstelling van groente zn en mengsel zn

Kook de rijst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Giet de gekookte rijst eventueel af en bak het even mee met het groentemengsel.

Weblink bron
Brenda Hoff
 “Drie keer gemakkelijk koken: nasi, gevulde paprika’s en loempia’s” (22-01-2019), Tubantia

Fruit de gesnipperde ui in olie, met de geperste knoflook en Provençaalse kruiden. Snijd de paprika’s, courgettes en aubergines in blokjes. Voeg de paprika en courgette bij de ui. Bak 5 minuten aan. Voeg de aubergine bij het groentemengsel. Bak die nog 5 minuten mee.

Weblink bron
Brenda Hoff
 “Zo eet je drie keer door slim te koken” (26-01-2019), Tubantia


groentemengeling

samenstelling van groente zn en mengeling zn

Vooral het segment van sauzen, pasta’s, kant-en-klaarmaaltijden en groentemengelingen kende de laatste jaren een explosieve groei, zo luidt het.

Weblink bron
vmj
 “Scana Noliko investeert 13 miljoen in Bree” (31/03/2006), De Standaard

Leg het in het midden van het bord en vul het met de groentemengeling.

Weblink bron
vwh
 “De lekkerste recepten uit 'Komen Eten'” (02/09/2011), De Standaard


groenteconserven

samenstelling van groente zn en conserven zn


groentebouillon

samenstelling van groente zn en bouillon zn

een aftreksel van groentes dat vaak de basis van een soep is


custardvla

custardvla's (plural)
custardvlaatje (diminutive singular)
custardvlaatjes (diminutive plural)

een mengsel van eieren en melk dat verdikt wordt door het te verwarmen tot 80 °C. In combinatie met vanille en suiker wordt het gebruikt als nagerecht

Catharina kuste zijn voorhoofd zacht. Hij rook zoet en warm als custardvla op een laag vuur maar zodra ze haar rug strekte was de geur van petroleum er weer.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132


kalfslever

samenstelling van kalf zn en lever zn met het invoegsel -s-

kalfslevers (plural)
kalfslevertje (diminutive singular)
kalfslevertjes (diminutive plural)

'Volgende zondag bij ons. Ik zal kalfslever maken.'Imke legde haar hand op zijn arm en kneep erin. 'Jij kunt wel een goed stuk vlees gebruiken met zo'n sterk lichaam,'zei ze schalks.

In de kalfsleverworst zonder kalfslever van de Aldi zit varkenslever met wat tomatenpuree, om de kleur te veranderen zodat het lijkt op kalfslever.

Weblink bron “Kalfsleverworst zonder kalfslever: wie krijgt het Gouden Windei?” (24-11-2017), NOS


kruidenierszaak

samenstelling van kruidenier zn en zaak zn met het invoegsel -s-

kruidenierszaken (plural)
kruidenierszaakje (diminutive singular)
kruidenierszaakjes (diminutive plural)

De deur van de kruidenierszaak stond open en van verre zag ze al dat het er vol stond.

We vervolgen onze route richting een kruidenierszaak in de Bijlmer waar we een afspraak hebben met algemeen directeur Cees van Vliet. Het beleid van deze keten die op de kleintjes let is om zo min mogelijk afval te produceren.

Weblink bron “'Dumpsterdiver' Robin duikt letterlijk naar afval” (04-08-2011), NOS


bessensaus

samenstelling van bes zn en saus zn met het invoegsel -en-

bessensausen (plural)
bessensauzen (plural)
bessensausje (diminutive singular)
bessensausjes (diminutive plural)

een zoete stroperige vloeistof gemaakt van (rode)bessen

Griet bracht de pudding binnen, haar wangen hadden de kleur van de bessensaus die ervan afdroop. De kolos drilde vervaarlijk.

Het gaat om de portieverpakking (2 x 150 ml) griesmeelpudding met rode bessensaus met 25 juli als uiterste houdbaarheidsdatum. Het dessert is na productie onvoldoende gekoeld en kan snel bederven waardoor de verpakking gaat opbollen.

Weblink bron “Mona haalt griesmeelpudding terug” (16-07-2013), Tubantia


botersla

Lactuca sativa verse sla met zachte bladeren

Zijn moeder had gepaneerde scharretjes gebakken, met aardappeltjes en botersla.

Dan komen de jonge plantjes tevoorschijn: slasoorten als lollo rosso, eikenbladsla, botersla, sjalotten, bleekselderij, knolvenkel, broccoli. Zelfs knoflook heeft er een plek, vrij ongebruikelijk voor Nederland. Het doet het goed, omdat de temperatuur op de helling betrekkelijk hoog is.

Weblink bron
Mariëlle Oussoren-Buys
 “Knoflook gedijt goed op de Sint-Pietersberg” (2 mei 2008), Reformatorisch Dagblad


lamsgehakt

samenstelling van lam zn en gehakt zn met het invoegsel -s-

Na het gebed pakte de burgemeester zijn mes en vork. 'Misschien kunnen jullie na het eten gaan wandelen, Catharina. Wij zijn rekkelijken.'Hij knipoogde en keek in een vloeiende beweging door begerig naar het lamsgehakt op zijn bord.

Mantu dumplings, een traditioneel gerecht uit de Afghaanse keuken. Deze dumplings worden gemaakt door deeg te vullen met runder- of lamsgehakt en allerlei kruiden toe te voegen. Serveer de mantu’s met een heerlijke yoghurt-knoflooksaus.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Afghaanse mantu dumplings met yoghurt-knoflooksaus” (17-09-2020), Tubantia


slangenkop

samenstelling van slang zn en kop zn met het invoegsel -en-

Echium vulgare een een-, twee- of meerjarige plant uit de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae) die in de duinen en op hoge zandgrond groeit en waarvan de jonge bladeren als groente gegeten kunnen worden


tarwezemelen

samenstelling van tarwe zn en zemelen zn

ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van tarwe Triticum


omegabaars

van de handelsnaam Omegabaars, kofferwoord van omega 3-vetzuur en jadebaars, omdat deze vis een hoog gehalte van dit voedingsbestanddeel bevat

variant van de jadebaars Scortum barcoo die duurzaam kan worden geteeld en naar verhouding veel omega 3-vetzuren bevat

Hij kweekt een vis die hij omegabaars noemde en die voor een select publiek wordt geserveerd en in de supermarkt ligt.

Weblink bron
Jan-Willem Henfling
 Omegabaars heeft het allemaal: duurzaam gekweekt, gezond en lekker! in: Aquacultuur, jrg. 35 nr. 1 (maart 2020), Nederlands Genootschap voor Aquacultuur, Wageningen, p. 15


steppegras

Steppengras

gras dat goed tegen de droogte van de halfwoestijn kan

Friet - of patat - kent vele variaties. Belgische frieten hebben meestal een dikte van 10 tot 13 millimeter. Behoorlijk dik, maar niet zo dik als die van de Britten, die hun fries tot wel 15 millimeter dik snijden. Behoorlijk dun zijn de alumettes, superdunne exemplaren die in Frankrijk vaak op het bord verschijnen. Dan heb je nog het zogenoemde ‘steppegras', die 4 millimeter meten. De allerdunste frietjes zijn strofriet: die zijn maar 1,5 millimeter dik. De 'gewone’ patat die je in de cafetaria's krijgt, zijn meestal 10 millimeter.

Weblink bron “7 frietfeitjes: dit wist je nog niet over jouw patatje” (30 sep. 2019), Tubantia


vruchtengelei

samenstelling van vrucht zn en gelei zn met het invoegsel -en-

jam

een vruchten mengsel dat met geleisuiker gebonden is

vruchtengeleien (plural)
vruchtengeleitje (diminutive singular)
vruchtengeleitjes (diminutive plural)

een gelei van suiker en gekookt fruit, onder andere gebruikt als broodbeleg

Later bracht Anisja Fjodorovna nog vruchtengelei met honing en met suiker, een ham en een pas gebraden kip.

Leo Tolstoj
 “Oorlog en Vrede” (1869), van Oorschot, ISBN 978902825115 1

De afdeling van de Socialistische Partij (SP) deelde vorige maand geen tomaten maar zelfgemaakte vruchtengelei uit op de Jammarkt in Neede, blijkens de laatste tijding op de site. En 400 ballonnen aan kinderen: ‘Het zag er SP-rood uit op de markt’. Alsook: ‘Het blijkt wel hoe belangrijk het is dat we weer gezien worden’.

Weblink bron
Dick Janssen
 “De raadsverkiezingen op internet, het is nog armoe troef in Berkell” (22-09-2017), Tubantia


varkensschnitzel

samenstelling van varken zn en schnitzel zn met het invoegsel -s-

varkensschnitzels (plural)
varkensschnitzeltje (diminutive singular)
varkensschnitzeltjes (diminutive plural)

Ivar diende het eten op, samen met Linda. Varkensschnitzel, couscous en bloemkool. Een wonderlijke combinatie.

Mariska Overman
 “Noorderlicht” (2021), de Crime Compagnie, ISBN 9789461094766

Niet alleen de prijzen van apfelstrüdels rijzen de pan uit. Schnitzels zijn dit jaar zelfs gemiddeld 10 procent duurder geworden. Termeer: „Nu zit er in schnitzels wel een behoorlijk kwaliteitsverschil; bij het ene restaurant krijg je een kalfsschnitzel, terwijl je ergens anders een goedkopere varkensschnitzel geserveerd krijgt”. Echter, de gemiddelde prijs voor een schnitzel op de piste is deze winter 14,48 euro. Vorig winterseizoen was dit nog 13,18 euro.

Weblink bron
Sanne Riepema
 “Een apfelstrudel in Tirol? Dat is dan 8 euro 50 alsjeblieft” (11-01-2017), Tubantia


svinemørbrad

Samenstelling van svin zn "varken" en mørbrad zn "filet, haas" met het invoegsel -e-

/ ˈsviːnəmøɐ̯ˀbʁɑ /

Retter med svinemørbrad er meget populære.

Gerechten met varkenshaas zijn erg populair.


kalvemørbrad

Samenstelling van kalv zn "kalf" en mørbrad zn "filet, haas" met het invoegsel -e-

/ ˈkalˀvəmøɐ̯ˀbʁɑ /

Kalvemørbrad med svampesauce er forkælelse på højt plan.

Kalfshaas met champignonsaus is een traktatie op hoog niveau.


lammemørbrad

Samenstelling van lam zn "lam" en mørbrad zn "filet, haas" met het invoegsel -e-

/ ˈlɑmˀəmøɐ̯ˀbʁɑ /

Lammemørbrad med en rødvins og rosmarin sauce lyder lækkert, og smager simpelthen himmelsk.

Lamshaas met een saus van rode wijn en rozemarijn klinkt heerlijk, en smaakt gewoon hemels.


kalfshaas

samenstelling van kalf zn "jong rund" en haas zn "malse spier" met het invoegsel -s-

kalfshazen (plural)
kalfshaasje (diminutive singular)
kalfshaasjes (diminutive plural)

mals vlees afkomstig van de rugspieren in de lende van een jong rund

De kalfshaas mag een tikje te droog zijn, de krokant gebakken zwezerik is perfect bereid.

Weblink bron
Joep Habets
 “Polderwijngaard” (26 mei 2007) op nrc.nl


oksemørbrad

Samenstelling van okse zn "os" en mørbrad zn "filet, haas"

/ ˈʌgsəmøɐ̯ˀbʁɑ /

Vores hele oksemørbrad smager fantastisk med cremede flødekartofler eller kartofler samt ovnbagte tomater og svampe.

Onze hele ossenhaas smaakt heerlijk bij romige aardappelen of aardappelen, maar ook bij ovengebakken tomaten en champignons.


lamshaas

samenstelling van lam zn "jong schaap" en haas zn "malse spier" met het invoegsel -s-

lamshazen (plural)
lamshaasje (diminutive singular)
lamshaasjes (diminutive plural)

mals vlees afkomstig van de rugspieren in de lende van een jong schaap

Bestrooi de lamshaasjes met zout en peper en leg ze naast elkaar op het rooster van de rookoven.

Weblink bron
Kim Maclean
 “Salade met gerookte lamshaas” (3 februari 2005) op nrc.nl

Doe de lamshaas in de pan en bak hem in circa 6 minuten rosé onder regelmatig omdraaien.

Weblink bron
Kim Maclean
 “Warme lamsvleessalade” (11 juli 1994) op nrc.nl


lamsfilet

samenstelling van lam zn "jong schaap" en filet zn "stuk vlees zonder bot" met het invoegsel -s-

De meer specifieke tweede betekenis, waarbij het om een bepaald deel van het lam gaat is vooral gangbaar in Vlaanderen.

vlees zonder bot, afkomstig van een jong schaap

Wie zelf het hele lam koopt, kan bij het slachthuis of de slager zijn voorkeuren kenbaar maken. Dat is een ander aantrekkelijk aspect van de aanschaf van een heel dier. Twee flinke lamsbouten of een hele stapel lamsfilet – u zegt het maar.

Weblink bron
Marjoleine de Vos & Holger Niehaus
 “Een heel lam voor De Vos” (12 oktober 2013) op nrc.nl

mals vlees afkomstig van de rugspieren van een jong schaap

Filet is het zachtste en duurste stukje lamsvlees. De smalle langwerpige stukken vlees worden uit de lamsrug gesneden. De stukken lamsfilet zijn donkerrood tot bruin gekleurd. Meestal zijn ze van alle vet ontdaan.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Lamsfilet” op nrc.nl


raathoning

section honey

honing die men direct vanuit de honingraat kan nuttigen

Op het dienblad stonden kruidenwijn, vruchtenlikeuren, paddestoeltjes, met karnemelk bereide roggekoekjes, raathoning, mousserende en niet-mousserende mede, appels, verse en geroosterde noten en noten met honing.


flæskeroulade

Samenstelling van flæsk zn "varkensvlees" en roulade zn "gerold vlees" met het invoegsel -e-

/ ˈflεsgəʁuˈlæːðə /

een gerold buikstuk van het varken, om het opgesneden als broodbeleg of als aanvulling op het saladebord te gebruiken


matcha

Japanse groene thee die tot poeder is vermalen

In het pastelkleurige interieur van de eerste matchabar van Nederland, in de Albert Cuypstraat in Amsterdam, roert de barista – of hoe noem je zo iemand in een theebar? – een beetje heet water in een kommetje met een bamboe kloppertje door een groen poeder. Het is matcha, poeder van groene thee. Als het een egaal prutje is, gaat er warme melk bij, en tapiocaparels, glibberige balletjes van cassavezetmeel. Niet alleen de bubble milk tea, ook alle patisserie wordt hier met matcha gemaakt.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil & Martine Kamsma
 “Groene thee op steroïden, en andere theetrends” (8 februari 2018) op nrc.nl


laos

Iets nieuws proberen: ga eens voor hartige oliebollen. Deze variant heeft een Aziatische tintje. We voegen onder andere sereh, laos en vissaus toe aan het beslag voor een lekkere verrassing.

Weblink bron “Met deze zeven hapjes en drankjes luid je het oude jaar feestelijk uit” (29-12-2021), Tubantia


pizzadej

Samenstelling van pizza zn "pizza" en dej zn "deeg"

Rul pizzadejen ud på et melstrøet bord, så den passer i størrelse til bradepanden. Dæk bradepanden med bagepapir og læg pizzabunden på den.

Rol het pizzadeeg op een met bloem bestoven tafel uit tot het formaat van de bakvorm. Bekleed de bakvorm met bakpapier en plaats de pizzabodem erop.


pizzatopping

Samenstelling van pizza zn "pizza" en topping zn "topping"

pizzabeleg, pizzatopping, elk eetbaar product dat als garnering en/of smaakmaker over een pizza wordt gestrooid, bijv. tomatensaus, strooikaas of geraspte kaas

Palmeolie kan være i alt fra pizzatopping til biodiesel.

Palmolie kan in alles zitten, van pizzatopping tot biodiesel.


kili

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - kili.ogg

vrucht, fruit, groente, noot, paddenstoel


moku

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - moku.ogg


mulapisu

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - mulapisu.ogg


أرز كامل

ar-أرز كامل.ogg


برنج سبوس‌دار

fa-برنج سبوسدار.ogg


भूरा चावल

hi-भूरा चावल.ogg


ഉണക്കലരി

ml-ഉണക്കലരി.ogg


ข้าวกล้อง

th-ข้าวกล้อง.ogg


ముడి బియ్యము

te-ముడి బియ్యము.ogg


သံလွင်ဆီ

my-သံလွင်ဆီ.ogg


ზეითუნის ზეთი

ka-ზეითუნის ზეთი.ogg


ελαιόλαδο

el-ελαιόλαδο.ogg


аліўкавы алей

be-аліўкавы алей.ogg


зәйтүн мае

tt-зәйтүн мае.ogg


зәйтүн майы

ba-зәйтүн майы.ogg


зәйтүн майы

kk-зәйтүн майы.ogg


маслиново уље

sr-маслиново уље.ogg


оливкова олія

uk-оливкова олія.ogg


оливковое масло

ru-оливковое масло.ogg


שמן־זית

yi-שמן־זית.ogg


روغن زیتون

fa-روغن زیتون.ogg


زيت الزيتون

ar-زيت الزيتون.ogg


ऑलिव्ह तेल

mr-ऑलिव्ह तेल.ogg


जिततैलम्

sa-जिततैलम्.ogg


जैतून का तेल

hi-जैतून का तेल.ogg


இடலை எண்ணெய்

ta-இடலை எண்ணெய்.ogg


ఆలివ్ నూనె

te-ఆలివ్ నూనె.ogg


ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ

kn-ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ.ogg


ഒലിവെണ്ണ

ml-ഒലിവെണ്ണ.ogg


น้ำมันมะกอก

th-น้ำมันมะกอก.ogg


オリーブ・オイル

ja-オリーブ・オイル.ogg


Ձիթապտղի յուղ

hy-Ձիթապտղի յուղ.ogg


маслиново масло

mk-маслиново масло.ogg


icecream

bevroren vloeistof die geschikt is om te eten

Een uitzondering vormde eigenlijk alleen Spyros, de ober van het lokale oudemannencafé, die na Zwanets verzoek om 'some ice'voor in haar ouzo eerst tien keer had herhaald 'jee cream?', 'icecream' en vervolgens zwetend, geslagen - voor geruime tijd naar achteren verdween, naar ze dachten om zijn schaamte te verbergen.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

In 1962 startte de productie in het Belgische Baasrode. In 1985 werd de Raket-productie overgeheveld naar de Nederlandse ijsfabriek van Unilever in Hellendoorn. Sinds 2003 wordt de Raket gemaakt in Engeland, in Gloucester. De Raket-machine RIA (Rotating Icecream Assembler) verhuisde telkens mee.

Weblink bron
Jeroen Schutijser
 “Raket-ijsje viert jubileum” (16-03-2012), NOS

Bild heeft foto's van het feestgedruis, dat om 18.00 uur begon en in de vroege morgen eindigde. Het feest, georganiseerd door producenten Lana en Lilly Wachowski, kreeg volgens de krant de codenaam Icecream Teamevent.

Weblink bron “Rel rond Matrix 4: ‘200 mensen op geheim feest dat op filmopname moest lijken’” (13-11-2020), Tubantia


Leeb

Eigennaam en zelfstandig naamwoord [A]: Afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Löwe zn ← Middelhoogduits: lewe zn , leb zn , lebe zn , lew zn , leowe zn , leu zn ← Oudhoogduits: lewo zn , lēo zn (8e eeuw) ← Latijn: leō zn ← Oudgrieks: λέον zn ('léōn'; "leeuw")

Zelfstandig naamwoord [B]: Afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Laib zn ← Middelhoogduits: leip zn ← Oudhoogduits: hleib zn , leib zn (8e eeuw)

Duits: Laib zn , m (Brotlaib, Käselaib)
Engels: loaf zn (of bread)


stroganoffsaus

eponiem: samenstelling van Stroganoff zn "grafelijke familie " en saus zn

stroganoff

oorspronkelijk Russische saus bestaande uit ui, champignons, meel, bouillon,...

stroganoffsausen (plural)
stroganoffsauzen (plural)
stroganoffsausje (diminutive singular)
stroganoffsausjes (diminutive plural)

oorspronkelijk Russische saus bestaande uit ui, champignons, meel, bouillon, smetana (soort zure room) en mosterd

Daar stond in het onderste rek het halve flesje vodka dat Zwanet eens in de zoveel maanden gebruikte om voor haar ouders, wanneer die te gast waren, de stroganoffsaus of de Russische wijnsoep op smaak te brengen.

Na drie gangen is de verzadiging ingetreden, maar het belletje gaat en de schotel inclusief brandende vuurpijl arriveert. Spiezen met biefstuk met ui en paprika, varkensmedaillons met spek en een varkenspoot van de grill liggen te pronken naast de stroganoffsaus.

Weblink bron
Ellen Willems
 “Amper een Pool te zien in Pools restaurant” (19-05-2018), Tubantia


patatje oorlog

dim. tant., verbinding van  patatje en oorlog; landelijk gangbaar geworden sinds de jaren 80 van de 20e eeuw, herkomst onzeker

friet met pindasaus, mayonaise en rauwe (gesnipperde) uitjes

friet met pindasaus en mayonaise (wordt in sommige regio's patatje flip of patatje pinda-mayo genoemd)

friet met pindasaus, mayonaise, curry en rauwe (gesnipperde) uitjes (voornamelijk Noord-Brabant, Limburg en omgeving Leiden, wordt ook wel kernoorlog genoemd)

friet met mayonaise, currysaus en rauwe (gesnipperde) uitjes, maar zonder ketchup (ongebruikelijk, heet normaliter speciaal)

friet met mayonaise, ketchup, currysaus, pindasaus en uien (ongebruikelijk)


tonijnsalade

samenstelling van tonijn zn en salade zn

Op het erf van de geitenboerderij bestelden we als lunch de huisklassieker: een bijna zwart granenbroodje met tonijnsalade.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

De waarschuwing werd gegeven na een onderzoek naar misleiding op etiketten. Zo kregen andere bedrijven een waarschuwing omdat ze bijvoorbeeld slagroomschnitt zonder slagroom verkochten of Japanse tonijnsalade met wasabi zonder wasabi.

Weblink bron “NVWA zegt sorry tegen de Vegetarische Slager” (11-10-2017), NOS


vleessalade

In het midden van de tafel kwam een schaal met harde toastjes te staan: zalm, sardines, vleessalade.

Schep de vleessalade op een grote schaal. Haal de blaadjes los van de kropsla en plaats deze rondom de salade. Snijd de tomaten in partjes en de komkommer in plakjes. Verdeel het ei, tomaten en de komkommer rondom de salade. Roer de mayonaise los met een klein scheutje water. Verdeel ¾ van de mayonaise over de bovenkant van de salade.

Weblink bron
Merel de Koning
 “Geen keukenprinses? Maak dan eens deze koude feestschotel” (31 dec. 2020), Tubantia


insectenpoeder

samenstelling van insect zn en poeder zn met het invoegsel -en-

insectenpoeders (plural)
insectenpoedertje (diminutive singular)
insectenpoedertjes (diminutive plural)

Een startup in Israël heeft een poeder ontwikkeld van de larven van fruitvliegjes. De insecten bevatten hoge waarden eiwitten, ijzer, calcium en magnesium. Het insectenpoeder kan worden toegevoegd aan allerlei gerechten, waaronder de hamburger.

Weblink bron “Fruitvlieglarven: ideaal voor in een hamburger” (31 okt. 2017), Tubantia

Zin in pizza? Mag die geprint zijn? Mag de kaas gemaakt zijn van insectenpoeder? Het lijkt van de pot gerukt, maar NASA heeft een beurs van 125.000 dollar geschonken aan een bedrijf om een 'Universal Food Synthesizer' te ontwerpen die voedsel uit een 3D-printer laat rollen. Iemand wat extra kaas?

Weblink bron “NASA moedigt bedrijf aan 3D-geprint voedsel te maken” (22 mei 2013), De Morgen


крутой

Круто́е яйцо́.


roastbeef

geroosterd of gebraden rundvlees. Het kunnen stukken uit de dikke lende zijn, delen van de bovenbil, maar ze kunnen ook uit de schouder zijn gesneden

Maar Stepan Arkadjevitsj gunde hem blijkbaar het genoegen niet de gerechten in het Frans te noemen. Groentesoep, versta je... Dan tarbot met dikke saus, dan... roastbeef, en zorg ervoor dat het in orde is.

Lev Tolstoj (vert. Wils Huisman)
 “Anna Karenina” (1877), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028276062


Baamolich

Samenstelling van Baam zn "boom" en Olich zn "olie"

/ ˈbaːmˌɔlɪç /

Duits: Olivenöl, o
Engels: olive oil, sweet oil


ongedesemd

afleiding van gedesemd met het voorvoegsel on-

ongedesemde (inflected positive)
ongedesemds (partitive positive)

van brood en andere graanproducten dat men er geen gist bij heeft gebruikt

Dan dronk ze de slappe koffie, terwijl ze veel liever de zoete, sterke thee uit het koperen kannetje had, en at ze de pannenkoeken die haar moeder bakte, terwijl ze liever ongedesemd brood had, maar niet ondankbaar wilde zijn.

SOPHIE GREEN (vert.Els Franci-Ekeler)
 “De leesclub aan het einde van de wereld” (2019), Uitgeverij De Fontein , ISBN 9789026144929

In de brief staat dat hosties die geen gluten bevatten verboden zijn. Hosties moeten ongedesemd zijn en uit zuiver tarwemeel bestaan. Het toevoegen van andere ingrediënten aan de hostie, zoals fruit, honing of suiker, noemt de kerk "ernstig misbruik".

Weblink bron “Vaticaan wil niet aan de glutenvrije hosties” (09-07-2017), NOS

Volgens de oude joodse wetten is het de bedoeling dat je acht dagen lang alleen ongedesemd brood heet. Dat is ook de reden dat er voor Pesach speciale matses worden gemaakt. Twee rabbi’s, vertegenwoordigers van het opperrabbinaat, houden daar in de fabriek van Hollandia speciaal toezicht op. Het meel mag niet rijzen en de totale bereidingstijd mag niet langer duren dan achttien minuten.

Weblink bron
Herman Haverkate
 “Geen Pesach zonder matses van Hollandia uit Enschede” (20-04-2019), Tubantia


fruitsalade

fruit salad

koude schotel met verschillende soorten fruit

Ze aten dat zo zelden, dat hij een verse fruitsalade bij zijn boterham een traktatie zou vinden.

Sophie Green (vert. Els Franci-Ekeler)
 “De leesclub aan het einde van de wereld” (2019), Uitgeverij De Fontein , ISBN 9789026144929

Om met alleen een idee ver te komen in de rechtszaal, moet het een uitgewerkt idee zijn. "Als ze een hele fruitsalade in een bepaald patroon aan de muur had gehangen, was het waarschijnlijker dat het een beschermd kunstwerk was."

Weblink bron “Idee getapete banaan 'gestolen' van Nederlandse studente” (9 december 2019), NOS


hazenbout

samenstelling van haas zn en bout zn met het invoegsel -en-

leg of hare

het vlees van de achterpoot van een haas

Ik ontdooide de hazenbout en zette hem in de oven voor het avondeten.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten)
 “Italiaanse schoenen” (2011), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044521832

De jury was ook erg gecharmeerd van de ”Hazenbout met bruin bier” van J. Witsel uit Krabbendijke. Hij stuurde een sympathiek, eenvoudig recept in waarvan de ingrediënten gewoon allemaal bij elkaar in de pan kunnen. Met het bruin bier en de tuttifrutti krijgt het gerecht een winters karakter. En inderdaad: laat de haas maar voor zichzelf spreken.

Weblink bron
Ellen van de Beek en Mariëlle Oussoren-Buys
 “RD-lezer kookt behoorlijk wild” (10 december 2010), Reformatorisch Dagblad


spekzwoerd

spekzwoerden (plural)
spekzwoerdje (diminutive singular)
spekzwoerdjes (diminutive plural)

de buitenste harde laag die aan het spek van een varken vastzit (de huid van het varken)

De kat lag bij de appelboom te loeren naar de pestvogels die in het spekzwoerd hingen te pikken.


visfilet

Fischfilet

consumptievis waaruit de graten zijn verwijderd

visfilets (plural)
visfiletje (diminutive singular)
visfiletjes (diminutive plural)

Ik koos een visfilet van de grote kaart.

Wij kennen in onze tijd het zogenoemde ‘lekkerbekje’: gebakken of gefrituurde gepaneerde visfilet. Waarschijnlijk - ik kom er niet achter - zou de naam na de Tweede Wereldoorlog zijn bedacht door iemand van een viskraam in IJmuiden.

Weblink bron
Ronald Giphart
 “Lekker is maar een vinger lang en andere maffe zegswijzen” (28-09-2019), Tubantia


mopaneworm

mopaniewurm

mopanewormen (plural)
mopanewormpje (diminutive singular)
mopanewormpjes (diminutive plural)

rups van een soort nachtpauwoog Gonimbrasia belina, die in Zuid-Afrika als lekkernij beschouwd wordt

We aten mopanewormen als borrelhapje.

Deze studie had tot doel het gebruik van insecten als alternatieve eiwitbron voor de kippensector te evalueren. Dit werd gedaan door de nutritionele samenstelling van de mopaneworm (Gonimbrasia Belina) te onderzoeken alsook de verteerbaarheid van chitine, een structurele component van het exoskelet van insecten.

Weblink bron
Silke Bukenbergs
 “Insecten als ‘novel food’ in de kippensector: Onderzoek naar chitineverteerbaarheid en evaluatie van een nieuwe chitine
analysemethode”, masterscriptie (2015), Universiteit Gent, p. 1

Ik heb met de Bosjesmannen in de Kalahari mopanewormen gegeten, en die smaken naar... tja, naar wormen.

Rupert Isaacson
 “De paardenjongen: de zoektocht van een vader naar de belevingswereld van zijn autistische zoon” (2010), De Bezige Bij b.v., Amsterdam, ISBN 9789023443896, hfst. 9


капустница

ка-пу́ст-ни-ца

zuurkoolsoep, een traditioneel Oekraïens gerecht


freezer

een toestel waarmee men zaken kan invriezen, m.n. op korte termijn bederfelijke etenswaren

De Dalniy Vostok was een 'freezer trawler'. Zulke schepen gebruiken grote netten die over de zeebodem slepen, een methode waar milieuorganisaties fel tegen protesteren. De gevangen vis wordt aan boord verwerkt en ingevroren.

Weblink bron “Dalniy Vostok was een drijvende visfabriek” (02-04-2015), NOS

Een 'freezer farm' in Michigan (VS), waar grote hoeveelheden Pfizer-vaccins bij -70 graden Celsius worden bewaard

Weblink bron “Roep om recept coronavaccin te delen, maar Pfizer is er niet happig op” (21-11-2020), NOS


freezer

afgeleid van freeze met het achtervoegsel -er


varkensgehakt

samenstelling van varken zn en gehakt zn met het invoegsel -s-

Gehaktballetjes in Soya (Tjah Babi), Gehakt op z'n Atjeh's (Perkedèl Atjeh) en Lawar Merah, varkensgehakt met zwoerd van Bali.

Renée van Marissing
 “Onze kinderen” (2021), Em. Querido's Uitgeverij , ISBN 9789021414461

Wat eten we vandaag? Eigengedraaide bbq-worst van vers varkensgehakt, witte peper, nootmuskaat en gemberpoeder. Wil je dit karwij liever overslaan mag je zo ook uit het vleesschap trekken.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Barbecue-worst met puree en gestoofde uien” (22 jul. 2019), Tubantia


jobstranen

alleen meervoud samenstelling van Job en "de Bijbelse figuur" en tranen zn met het invoegsel -s- , een verwijzing naar de Bijbel, Job 16:16


kerstgans

gevulde, vetgemeste gans die men tijdens de kerstmaaltijd eet

Ze was gevuld als een kerstgans, en zo'n dikke buik als de hare had ik nog nooit gezien.

Danielle Teller (vert. Marja Borg)
 “Er was eens iets anders” (2018), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026346477

Eigenlijk begon Het Jaar van Andy van der Meijde twee jaar geleden. Het was de winter van 2010 toen de ex-vleugelspits van Ajax, Inter en het Nederlands Elftal opeens opdook in Eindhoven, bij PSV. Hij zag eruit als een gevulde kerstgans, als een kale De Meeste Hamburgers In Een Uur-wereldrecordhouder. Als een man die vergeten is het woord ‘TE’ op zijn kuit te tatoeëren.

Weblink bron
Geschreven door:Frank Heinen
 “Andy van der Meijde, Man van 2012” (29/12/2012), HP de Tijd


ketodieet

ketodiëten (plural)
ketodieetje (diminutive singular)
ketodieetjes (diminutive plural)

een dieet dat erop gericht is om de vorming van ketonen in het lichaam te bevorderen

Heb je dat nieuwe ketodieet al geprobeerd?


сахарный тростник

verbinding van  сахарный en тростник

са́-хар-ный трост-ни́к

Сок оказался ли́пким и сладким. ― Неужели это сахарный тростник? ― Если не сахарный тростник, растущий в настоящее время на поверхности нашей планеты, то во всяком случае сахароно́сное растение. … Можно заменять сахар соком этого тростника и даже выва́ривать из него сахар.

Het sap was plakkerig en zoet. - Is dit echt suikerriet? - Als dit geen suikerriet is dat groeit in de huidge tijd op het oppervlak van onze planeet, dan is het in ieder geval een suikerhoudend gewas. Je kunt suiker vervangen met het sap van dit riet en zelfs suiker eruit zieden.


granaatappelsap

samenstelling van granaatappel zn en sap zn

granaatappelsappen (plural)
granaatappelsapje (diminutive singular)
granaatappelsapjes (diminutive plural)

Maar granaatappelsap is niet alleen lekker en gezond om te drinken, deze rode vrucht bevat nog veel meer voordelen dan je zou verwachten.

Weblink bron
Oscar Helm
 “happyhealthy” (2021-12-16)


aardbeiengelei

samenstelling van aardbei zn en gelei zn met het invoegsel -en-

aardbeiengeleien (plural)
aardbeiengeleitje (diminutive singular)
aardbeiengeleitjes (diminutive plural)

gepureerde aardbeien die met gelatine stijver zijn gemaakt

- 125 g aardbeien - 75 ml witte wijn - 50 g suiker - 6 blaadjes gelatine

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Monchoutaart met aardbeien” (28 apr. 2019), Tubantia


abrikozenpit

samenstelling van abrikoos zn en pit zn met het invoegsel -en-

abrikozenpitten (plural)
abrikozenpitje (diminutive singular)
abrikozenpitjes (diminutive plural)

de grote harde pit die in een abrikoos zit. Deze bevat een hoog gehalte aan cyanogenische glycosiden, waaruit het zeer giftige blauwzuur vrij kan komen

Ook abrikozenpitten van Hanoju worden teruggeroepen omdat er een gevaarlijk hoge concentratie waterstofcyanide in zit. Het gaat om de ’Bio bittere abrikozenpitten’ en ’Bittere abrikozenpitten’, meldt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Weblink bron “Ook abrikozenpitten Hanoju teruggeroepen” (19 feb. 2018), De Telegraaf


aardbeientaart

samenstelling van aardbei zn en taart zn met het invoegsel -en-

aardbeientaarten (plural)
aardbeientaartje (diminutive singular)
aardbeientaartjes (diminutive plural)

vruchtentaart met een vulling van aardbeien

Hier moet nog gegeten worden, want naast de croissantjes en een heerlijke aardbeientaart in de morgen is er nog niet veel in de magen gekomen. Het laatste traject in Frankrijk is nu nog rond de 270 km naar Meaux en hiervoor staan dus nog 4 dagen.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Vive la France” (21-05-2012), Tubantia

Alle thuisbakkers van het nieuwe seizoen van Heel Holland Bakt zijn bekend. Vanaf zondag 4 september wagen onder meer een advocaat, burgemeester en een huisvrouw zich aan mergpijpjes, vlechtbrood, Algerijnse bloemkoekjes en een klassieke aardbeientaart. Wij stellen de deelnemers aan je voor.

Weblink bron
Suzanne Borgdorff
 “Heel Holland Bakt: verslaat de burgemeester de huisvrouw?” (11-01-2017), Tubantia


rijstkaf

vliezen rondom rijstkorrels die bij het pellen worden verwijderd

De ongeveer 60 miljoen ton rijstkaf die op de wereld jaarlijks in het open veld wordt verbrand, kan dienst doen als goedkope brandstof.

Weblink bron “Rijstkaf, nu afvalprodukt, te gebruiken als brandstof” (7 december 1985) op nrc.nl


schapenworst

samenstelling van schaap zn en worst zn met het invoegsel -en-

schapenworsten (plural)
schapenworstje (diminutive singular)
schapenworstjes (diminutive plural)

Volgens de traditie zouden ze er nu een uur blijven zitten, noten kraken, dadels, vijgen en marsepeinen varkentjes eten en misschien wat conserveren over de geslaagde kerstcadeaus, de heerlijke schapenworst uit Osteroy en meer van dat soort onschuldige onderwerpen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


snabbelen

[1] afleiding van snabbel zn met het achtervoegsel -en

[2], [3], [4] van Middelnederlands snabbelen ww , op te vatten als frequentatief gevormd uit van snabben ww

snabbelde (past)
gesnabbeld (past participle)
te snabbelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen snabbelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen snabbelen (active infinitive imperfect future long-form)
gesnabbeld (active infinitive perfect present short-form)
te gesnabbeld (active infinitive perfect present long-form)
gesnabbeld zullen (active infinitive perfect future short-form)
gesnabbeld te zullen (active infinitive perfect future long-form)
snabbelend (imperfect participle)
gesnabbeld (past participle)
snabbele (subjunctive)
snabbel (indicative imperfect present singular first-person)
snabbelt (indicative imperfect present singular second-person)
snabbelt (indicative imperfect present singular second-person)
snabbelt (indicative imperfect present singular second-person)
snabbelt (indicative imperfect present singular third-person)
snabbelde (indicative imperfect past singular first-person)
snabbelde (indicative imperfect past singular second-person)
snabbelde (indicative imperfect past singular second-person)
snabbelde (indicative imperfect past singular second-person)
snabbelde (indicative imperfect past singular third-person)
snabbelden (indicative imperfect past plural first-person)
snabbelden (indicative imperfect past plural second-person)
snabbelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal snabbelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult snabbelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal snabbelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult snabbelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal snabbelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult snabbelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal snabbelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen snabbelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen snabbelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen snabbelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou snabbelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou snabbelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) snabbelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt snabbelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou snabbelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden snabbelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden snabbelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden snabbelen (indicative imperfect conditional plural third-person)

Bij het biertje ook nog wat om te snabbelen ernaast.

Hij had honger. Ik maakte iets te snabbelen.

Willem Oltmans
 “Memoires 1983-A.” (2014), Papieren Tijger, Breda, ISBN 9789067282970, p. 245


meelbloem

Hulpkonvooien hebben woensdag voor het eerst in jaren twee uitgehongerde voorsteden van de Syrische hoofdstad Damascus bereikt. Hulporganisaties leverden in Daraya medicamenten, vaccins, voedingsmiddelen en babymelk af. Moudamiya kreeg voedselpakketten en meelbloem, lieten de Verenigde Naties weten.

Weblink bron “Hulp voor hongerende voorsteden Damascus” (01 jun. 2016), De Telegraaf


schenkstroop

samenstelling van schenk ww en stroop zn

dikke, nog net vloeibare, zoete vloeistof

Een teen knoflook, een ui, schenkstroop, een beetje peper en wat stukjes aloë vera. In de keuken van melkveehouder Hendry van Ittersum in Mastenbroek ruikt het als in een Indiaas restaurant. Samen met dierenarts Hans Nijbijvank maakt Van Ittersum een Indiaas 'gerecht' dat uitermate geschikt is om ontstoken uiers bij koeien te behandelen.

Weblink bron
Maino Remmers
 “Indiaas koken voor koeien” (Woensdag 22 oktober 2014), NOS


cantharellensaus

samenstelling van cantharel zn en saus zn met het invoegsel -en-

cantharellensausen (plural)
cantharellensauzen (plural)
cantharellensausje (diminutive singular)
cantharellensausjes (diminutive plural)

dikke vloeibare substantie gemaakt van pittige, eetbare paddenstoelen

Het hoofdgerecht was gegrilde ossenhaas in bladerdeeg met cantharellensaus en aardappelgratin.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


blinde vink

Wel rijst natuurlijk de vraag of consumenten zich naast deze slechte slavinken ook zorgen zou moeten maken over de kwaliteit van blinde vinken en rundervinken.

Weblink bron “'Slavinken van supermarkten vaak verre van vers'” (24-02-2015), Tubantia

Voor de niet zo rijken werd een product van vergelijkbare vorm gemaakt van in een lapje kalfsvlees gerold gehakt. Omdat het geen ogen had, werd het al snel blinde vink genoemd. Halverwege de vorige eeuw ontwikkelde de Hilversumse slager Boerwinkel een variant met in gerookt ontbijtspek gerold gehakt. De Larense slager Ton Spoelder bedacht er de naam slavink bij, omdat hij lekker smaakte bij sla.

Weblink bron “Nepvogel” (06 okt. 2014), De Telegraaf


foliumzuur

folic acid

in wateroplosbaar vitamine dat o.a. wordt voorgeschreven aan zwangeren ter preventie van geboorteafwijkingen

Poels deed haar promotieonderzoek in Zeist. Onderdeel van haar onderzoek was een voorlichtingscampagne. "We zagen dat door die campagne vrouwen vaker hun voedingspatroon veranderden, eerder een gesprek aangingen met een zorgverlener, sneller stopten met roken of drinken en eerder begonnen met foliumzuur slikken." Dat laatste verkleint de kans op geboorteafwijkingen als een open ruggetje, open gehemelte of hazenlip.

Weblink bron “Denk je na over kinderen? 'Ga eerst langs de huisarts'” (Maandag 29 mei 2017), NOS

De oppositie in de Tweede Kamer vindt dat foliumzuur en zware paracetamol in het basispakket van de zorgverzekeraars moeten blijven. Ze zeggen dat deze middelen op zich goedkoop zijn, maar dat de kosten voor reumapatiënten toch hoog kunnen oplopen.

Weblink bron “Oppositie wil foliumzuur en zware paracetamol in basispakket houden” (Woensdag 27 juni 2018), NOS


foie gras

In de Belgische plaats Bekegem, iets ten zuiden van Brugge, hebben dierenactivisten zich enige tijd vastgeketend aan de kooien van een eendenkwekerij. De demonstranten zeggen dat er misstanden zijn bij de productie van foie gras.

Weblink bron “Dierenactivisten bezetten foie gras-boerderij België” (zaterdag 9 november 2019), NOS

De omstreden maar geliefde Franse delicatesse foie gras ontbreekt dit jaar op veel Franse menukaarten als gevolg van de vogelgriepepidemie. De voorzitter van de producentenvereniging van ganzen- en eendenlever sprak vorige maand van een "zeer ernstige crisis, misschien wel de ergste ooit".

Weblink bron “Vogelgriep dwingt Franse restaurants tot ander menu (met minder foie gras)” (Maandag 9 mei), NOS


Amerikaner

Afleiding van Duits: Amerika zn met het invoegsel -n- met het achtervoegsel -er

der Amerikaner (nominative singular)
die Amerikaner (nominative plural)
des Amerikaners (genitive singular)
der Amerikaner (genitive plural)
dem Amerikaner (dative singular)
den Amerikanern (dative plural)
den Amerikaner (accusative singular)
die Amerikaner (accusative plural)
[1]: ,

een soort eierkoek bedekt met een suiker- en/of cacaoglazuur


aardappelsla

samenstelling van aardappel zn en sla zn

aardappelsla's (plural)
aardappelslaatje (diminutive singular)
aardappelslaatjes (diminutive plural)

Bij de barbecue hoort daar die frisse koolsalade, lang geleden door Nederlandse emigranten in de VS geïntroduceerd. Nu heeft elk restaurant dat 'hot of vetcool' wil zijn dit op de kaart. Maar ons bereikte hier een nogal massieve, nauwelijks gekruide aardappelsla. En pas als we de bediening daarop attenderen, krijgen we te horen dat de koolsla op was. Met late excuses dus die aardappelcreatie.

Weblink bron “De brouwerij is een kranig oudje” (10-01-2017), Tubantia

Een crowdfundingproject kan ook bescheiden zijn. Zo vroeg de Amerikaanse Zach Danger Brown via Kickstarter 10 dollar om aardappelsla mee te maken, simpelweg omdat hij zin had in de zomerse salade.

Weblink bron
Arne Adriaenssens
 “Deze bizarre crowdfundingsacties brachten toch geld in het laatje” (21-07-2018), Tubantia


kaneelbrood

kaneelbroden (plural)
kaneelbroodje (diminutive singular)
kaneelbroodjes (diminutive plural)

Zweeds broodje met een boter-kaneelvulling

In plaats daarvan nodigde ik de twee klasgenoten uit om naar het grote huis te komen en ik vroeg een van de dienstmeisjes of we chocola en kaneelbroodjes konden krijgen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767

Honderden mensen bezochten vrijdagavond het negende Zunnewendefestival bij Hellendoorn. Fijnproevers genoten er van streekproducten als heksenkaas en kaneelbrood. Maar de meeste mensen kwamen voor het theater, de voordrachten in dialect en de reeks muzikanten die er optraden.

Weblink bron “Fijnproevers genieten van Zunnewendefestival in Hellendoorn” (27-06-2015), Tubantia


varkenskarbonade

samenstelling van varken zn en karbonade zn met het invoegsel -s-

varkenskarbonaden (plural)
varkenskarbonades (plural)

goedkoop stuk varkensvlees waar vaak nog een stuk bot in zit

Toen alles op zondagavond klaar was, bakte mama varkenskarbonades voor ons op het gasfornuis, maar het gas stopte er plotseling mee.

Deze smaakvolle varkenskarbonades met noedels en gewokte groene groenten staat binnen no-time op tafel en door de groene groente is dit gerecht ook nog eens een verstandige keuze.

Weblink bron “Recept van de dag: Varkenskarbonade met noedels en groene groente” (27-06-2018), Tubantia


vossenbessenjam

samenstelling van vossenbes zn en jam zn met het invoegsel -en-

zoet broodbeleg gemaakt van de rode bosbes

We aten bloedworst met vossenbessenjam, hetzelfde wat ik op school voor de lunch had gekregen en dit was de tweede keer deze week thuis. Het was vast het goedkoopste wat er was.

Ook de desserts zijn slordig: we bestellen de spekkoek met rijstebrij, maar dat blijkt een stuk compacte specerijencake zonder kardemom en zonder laagjes te zijn; toch een beetje als slagroomtaart zonder slagroom en zonder taart. De combinatie van cake met rijstebrij én ijs én vossenbessenjam is onlogisch en overdadig.

Weblink bron
Hiske Versprille
 “Bureau (7-)” (21 januari 2017,), Het Parool


bolognesesaus

samenstelling van Bolognese "van Bologna" en saus zn

bolognesesausen (plural)
bolognesesauzen (plural)

Italiaanse pastasaus met tomaten en gehakt

De kinderkameraden hadden weer gestemd voor spaghetti met bolognesesaus en imperialistische ketchup.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Zij die dromen doden slapen nooit” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044640496


eetcultuur

eetculturen (plural)
eetcultuurtje (diminutive singular)
eetcultuurtjes (diminutive plural)

alle gewoonten met betrekking tot de kookkunst

De Britten waren niet alleen de wreedste koIoniale heersers, maar ook berucht om hun eetcultuur.

Willen we de vleesconsumptie naar beneden krijgen, dan kan er volgens Dagevos worden gekeken naar het aanbod, de alternatieven en spelen met prijzen. Voorspellingen laten namelijk zien dat er niet heel snel wat zal veranderen. Dagevos: "Gedragsverandering in eten gaat heel erg traag, en vlees blijkt sterk verankerd in onze eetcultuur."

Weblink bron “Opnieuw meer vlees gegeten in Nederland” (Donderdag 22 oktober 2020), NOS


kalfsfricandeau

samenstelling van kalf zn en fricandeau zn met het invoegsel -s-

een vleeswaar vervaardigd van mager vlees van het achtereind van een kalf

Tot zijn vreugde vond Eric een goed stuk kalfsfricandeau in de koelkast dat hij in stukken sneed en paneerde tot een klassieke wienerschnitzel.


caloriewaarde

samenstelling van calorie zn en waarde zn

caloriewaarden (plural)
caloriewaardes (plural)

de hoeveelheid energie die voedsel bevat

Naast blije herinneringen uit je kindertijd zijn er nog tal van andere redenen waarom ijs het ideale troostmaatje lijkt in tijden van lijden. ,,Onze hersenen werken zó dat ze voedingsmiddelen met een hoge caloriewaarde als extra belonend zien’’, vertelt Ashley Gearhardt, professor psychologie aan de universiteit van Michigan daarover. ,,IJs bevat bovendien twee ingrediënten waar onze lichamen een extra grote beloningsrespons aan koppelen: vet en suiker.’’

Weblink bron
Valérie Wauters
 “Waarom we een bak ijs willen als we liefdesverdriet hebben” (28-02-2019), Tubantia


ølsuppe

Samenstelling van øl zn "bier" en suppe zn "soep"

biersoep, soep van gekookt bier met broodblokjes en rozijnen

Frokosten hans besto som oftest av smør og brød og ølsuppe.

Zijn ontbijt bestond meestal uit boter en brood en biersoep.


tomatensalade

samenstelling van tomaat zn en salade zn met het invoegsel -en-

In Italië wordt dit ‘Parmezaanse kaas voor armelui’ genoemd. Het kan dus als vervanger van deze kaas worden gebruikt over pastagerechten, in de soep of op een tomatensalade. Bak het grove broodkruim in olie met wat knoflook en kruiden zoals gehakte tijm, rozemarijn of oregano.

Weblink bron
Barbara van Hamersveld
 “Dipsaus, pesto, pudding: dit heerlijks maak je gewoon met een paar simpele sneetjes brood” (06-09-2021), Tubantia

Die maken voor haar klaar waar ze trek in heeft. Dat is sinds kort iedere avond hetzelfde: opgebakken aardappels met tomatensalade. ,,Ik hoef niet meer gezond te eten, ik eet wat ik lekker vind’’, zegt Mien.

Weblink bron
Suzanne Eijgenraam
 “‘Het draait om het leven’” (02-11-2021), Tubantia


kalfsschnitzel

samenstelling van kalf zn en schnitzel zn met het invoegsel -s-

kalfsschnitzels (plural)
kalfsschnitzeltje (diminutive singular)
kalfsschnitzeltjes (diminutive plural)

Saus blijkt eigenlijk ook uit den boze, ontdekt Vermeer, als hij een schnitzel eet in Wenen, in het historische Burgtheater. Vermeer vraagt naar wat ketchup bij zijn echte kalfsschnitzel, waarop chef-kok Christian Domschitz not amused antwoord: ,,In Wenen vraagt niemand naar saus bij zijn schnitzel. Dat is verboden.’’

Weblink bron
Marie-Louise Hoogendoorn
 “De schnitzel komt niet uit de Achterhoek, maar hoe zit het wel?” (16-12-2018), Tubantia

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Kalfsschnitzel met gepofte aardappel en prei” (08-07-2021), Tubantia


duindoorn

Hippophae rhamnoides in de duinen groeiende heester


scholfilet

scholfilets (plural)
scholfiletje (diminutive singular)
scholfiletjes (diminutive plural)

schoongemaakte schol zonder graten en vissenhuid

Naast de konijnenrugfilet bestaat het driegangenmenu uit scholfilet met limoen en een crème brulée met gepocheerde appeltjes. Bekijk hieronder hoe je de maaltijd klaarmaakt:

Weblink bron “Chefkok kookt in vaatwasser” (Donderdag 29 november 2012), NOS

Sommige dames maken graag een statement met hun kledingkeuze. Zoals Kamerlid van de ChristenUnie Carla Dik-Faber. Ze draagt vandaag een felblauw jurkje dat designer Franciska Manuputty maakte van gerecyclede visnetten, die zijn gebruikt in de Noordzee. Ook draagt ze een stuk zalmhuid als riem, een hoedje van zalmhuid en een polsbandje gemaakt van een stuk scholfilet. De vissenhuiden werden weggegooid in restaurants.

Weblink bron “Prinsjesdag, de hoeden en de jurken” (Dinsdag 20 september 2016), NOS


visconserven

samenstelling van vis zn en conserven zn


rolham

rolhammen (plural)
rolhammetje (diminutive singular)
rolhammetjes (diminutive plural)

Alleen al het inkopen doen voor de kerstmaaltijd. En het je herinneren hoe het zat met dadels en speculaas, het dopen van stukjes brood in hambouillon, varkenspootjes, stokvis met piment en witte saus op Zweedse wijze of spek in eigen vet, mosterd en doperwtenpuree op Noorse wijze, welke soorten noten verplicht waren — en op het laatste moment op kerstavond zelf notenkrakers aanschaffen —, rolham, haring en rijstebrij.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


doperwtenpuree

samenstelling van doperwt zn en puree zn met het invoegsel -en-

Leg op elk courgettelint een halve haring en strijk er een dun laagje doperwtenpuree over uit.

Weblink bron
Aiko van Hooijdonk
 “Zo is haring met slagroom lekker” (17-06-2018), Tubantia


biergerecht

biergerechten (plural)
biergerechtje (diminutive singular)
biergerechtjes (diminutive plural)

gerecht waarin bier is verwerkt als ingrediënt

De bezoekers konden meer dan 400 soorten bieren proeven aan 1,40 euro per consumptie van 15 centiliter. Negen Leuvense restaurants serveerden speciale biergerechten en Toerisme Leuven organiseerde bierwandelingen door de stad.

Weblink bron
mtm
 “13.000 bezoekers voor Zythos Bierfestival in Leuven” (29/04/2012), De Standaard

Eisbein mit Knochen und Sauerkraut, stelde Erkki voor, met een gezichtsuitdrukking alsof hij het probleem nu echt had opgelost. Varkensschenkel is te mannelijk en bovendien heel onromantisch, eigenlijk is het meer een biergerecht, mompelde papa.


calorie-inname

samenstelling van calorie zn en inname zn

calorie-innames (plural)
calorie-innamen (plural)

de hoeveelheid energie die men door eten en drinken tot zich neemt

Calle en Erkki leken op een dagelijkse calorie-inname van minstens rond de 7000 te zitten.

De kerstkilootjes kun je kwijtraken door gezonder te leven, meer te bewegen en iets scherper op je calorie-inname te letten. De app Mijn Eetmeter (Android, iOS) is een gratis app afkomstig van het Nederlandse Voedingscentrum en laat je nauwkeurig bijhouden wat je eet en drinkt, én hoeveel je beweegt. Vervolgens krijg je een overzicht en voedingsadvies op basis van de Schijf van Vijf.

Weblink bron
Jan Meijroos
 “Stoppen met roken en drinken? Deze apps helpen je” (30-12-2021), Tubantia


gehaktsaus

gehaktsauzen (plural)
gehaktsausje (diminutive singular)
gehaktsausjes (diminutive plural)

een vloeibare substantie met gehakt die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak

Als je trek hebt in spaghetti met gehaktsaus of vissticks ben je welkom.

Moussaka is een traditioneel Grieks gerecht met een basis van aubergine. In deze vegetarische variant vervangen we de gehaktsaus door een tomatensaus met paddenstoelen. Een heerlijke ovenschotel met aubergine, aardappel en tomatensaus, overgoten met een bechamelsaus.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Vegetarische moussaka” (06-01-2022), Tubantia


appelschijf

appelschijven (plural)
appelschijfje (diminutive singular)
appelschijfjes (diminutive plural)

Wat ze ook deden en waar ze ook waren, elke keer als zij een taxibon aanpakte of als hij een onkostendeclaratie naar de arrondissementsrechtbank van Stockholm stuurde, moesten ze zich afvragen: Wat gebeurt er als dit in Expressen terechtkomt? Toen hij ganzenleverterrine met ingemaakte appelschijfjes en een fantastische vendange tardive uit de Elzas had voorgesteld als voorgerecht was haar Expressen-alarm afgegaan.


garnalencocktail

samenstelling van garnalen zn en cocktail zn

garnalencocktails (plural)
garnalencocktailtje (diminutive singular)
garnalencocktailtjes (diminutive plural)

koud gerecht gemaakt met garnalen die samen met een saus in een glas worden geserveerd

De garnalencocktail is de klassieker als voorgerecht tijdens het kerstdiner. Maar hoe maak je hem het lekkerst klaar? Eatertainment deelt het recept én geeft twee ideeën voor versies met een twist.

Weblink bron “Garnalencocktail: zo maak je de lekkerste” (12-12-2021), Tubantia

Nummer drie is de garnalencocktail. Een klassiek voorgerecht dat ook dit jaar ongetwijfeld op heel veel kersttafels te vinden zal zijn. Hier vind je het recept voor een klassieke garnalencocktail én twee versies die je misschien niet zo snel zou verzinnen maar die wel de moeite van het proberen waard zijn.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Trifle, rollade en garnalencocktail: dit eet Nederland graag met kerst” (15-12-2021), Tubantia


lunchgerecht

samenstelling van lunch zn en gerecht zn

lunchgerechten (plural)
lunchgerechtje (diminutive singular)
lunchgerechtjes (diminutive plural)

op een bepaalde manier bereid voedsel dat men gewoonlijk tussen de middag eet

Onderstaand lunchgerecht komt uit Greenfeast lente, zomer.
FETA, BIET, BOLLETJES
Zachte bolletjes. Verkoelende munt. Zoute feta. Pittige rucola en knapperige biet.

Weblink bron
Susan Aretz
 “Nigel Slater: Alles wat niet goed voor mijn lijn is, wil ik nu graag eten” (01-04-2020), Tubantia

Als je niet van geitenkaas houdt, bestel je geen ‘salade geitenkaas’. Dan bestel je een van de vierentwintig andere lunchgerechten die op de kaart staan.

Weblink bron
Pauline Bijster
 “Horeca-etiquette: drie lessen om een goede restaurantgast te zijn” (28/09/2013), HP de Tijd


sinaasappelschil

samenstelling van sinaasappel zn en schil zn

sinaasappelschillen (plural)
sinaasappelschilletje (diminutive singular)
sinaasappelschilletjes (diminutive plural)

het dikke, oranjekleurige omhulsel van een sinaasappel

Voeg de sinaasappelschil en het -sap, de kaneel, geraspte wortel en sultana’s toe en meng alle ingrediënten voorzichtig. Schep het cakebeslag in de ingevette bakvorm, dek af met aluminiumfolie en prik er een paar gaatjes in. Zet de vorm in de airfryer en stel de timer in op 30 minuten.

Weblink bron “Dit heb je vast nog nooit gebakken in je airfryer (spoiler: er zit chocola in)” (20-10-2020), Tubantia

Verwarm de wijn vlak voor het opdienen. Snijd met een scherp mes de amandelen in splinters. Verdeel de rozijnen, amandelen en reepjes sinaasappelschil over glaasjes. Leg vlak voor het serveren voor de garnering eventueel ook wat reepjes sinaasappelschil samen met kardemompeulen in de pan met warme wijn. Schenk of schep met een soeplepel de glögg in de glaasjes. Serveer met lepeltjes.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Een tripje naar Sevilla zit er nog steeds niet in, maar met deze huevos krijg je toch een vakantiegevoel” (29-11-2020), Tubantia


amandelschaafsel

samenstelling van amandel zn en schaafsel zn

Wat serveren we erbij? De klassieke manier is natuurlijk met ham, ei en botersaus. Vreugdenhil: ,,Maar asperges zijn eigenlijk heel veelzijdig. Ik eet ze zelf graag met gerookte zalm en bijvoorbeeld zelfgemaakte mayonaise. Vegetarisch kan natuurlijk ook, met een gekookt eitje, wat amandelschaafsel en zeekraal of lamsoor. Of met kaas, dat is ook een lekkere combinatie.”

Weblink bron
Sanne Wolters
 “Maak van Hemelvaartsdag de perfecte aspergedag: ‘Nu zijn ze op hun best’” (25-05-2022), Tubantia


winterkost

stevig, voedzaam voedsel dat men 's winters eet


zomerkost

zomerkostje (diminutive singular)
zomerkostjes (diminutive plural)


inktvisring

inktvisringen (plural)
inktvisringetje (diminutive singular)
inktvisringetjes (diminutive plural)

een plakje van een tentakel van een inktvis dat men kan eten

De bekende voormalige chef-kok van restaurant ”De Swaen” in Oisterwijk laat zijn lezers kennismaken met zeer diverse gerechten. Het Basiskookboek bevat verfijnde recepten voor gekonfijte inktvisringen en cotelette Suisse, maar ook voor erwtensoep en gewone frietjes. Hoewel Spijkers van oorsprong klassiek Frans kookt, zijn de mediterrane en oosterse keuken geen onbekend terrein voor hem. Typisch Hollandse recepten ontbreken evenmin, maar dan wel net even anders, bijvoorbeeld een ”Zeeuwse stamppot met vis en lamsoren”.

Weblink bron
Gerdien Sterk
 “Haute cuisine voor beginners” (februari 2005), Reformatorisch Dagblad

Na een busrit langs sinaasappelbomen, een steenoude kathedraal en een brug met 100.000 bloemen, zetten Mark en Danny zich in strandrestaurant El Coso aan een Spaanse maaltijd: gefrituurde inktvisringen, delicatessen van gesmolten kaas en natuurlijk paella. Ze kijken uit op de Middellandse Zee. „Ik eet alles”, wijst Mark lachend naar z’n lege bord.

Weblink bron
Jasper van den Bovenkamp
 “Dagje Spaanse zon voor Rijssense broers” (17 september 2012), Reformatorisch Dagblad


picasso

met een kleurrijke garnituur bestaande uit verschillende soorten fruit en groente


spekblok

spekblokken (plural)
spekblokje (diminutive singular)
spekblokjes (diminutive plural)

15 jaar cel voor spekblok in moskee: TITUSVILLE - Een Amerikaanse man die een blok rauw spek in een moskee heeft gegooid, heeft van de rechter een celstraf van vijftien jaar gekregen.

Weblink bron “15 jaar cel voor spekblok in moskee” (06 dec. 2017), De Telegraaf


gouda

soort kaas die men oorspronkelijk in Gouda gemaakte


vleesconsumptie

samenstelling van vlees zn en consumptie zn

De branchevereniging voor de Nederlandse vleeswarenindustrie (VNV) is het niet eens met de conclusies van een onderzoek naar vleesconsumptie en kanker van Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Vleeswarenindustrie: WHO zit ernaast, risico op kanker is complex” (Maandag 26 oktober 2015, 16:39), NOS

Het is een trend die al enkele jaren gaande is. Sinds 2010 daalt de vleesconsumptie jaarlijks met ongeveer een kilo. Volgens de onderzoekers van het Landbouw Economisch Instituut (LEI) van de Universiteit van Wageningen aten Nederlanders in 2010 nog 80,8 kilo vlees per persoon, ruim vier kilo meer dan vorig jaar.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Nederlander eet steeds minder vlees” (Vrijdag 2 oktober 2015, 19:50), NOS


döner

(verkorting) van döner kebab of direct van Turks döner, letterlijk "gewenteld", maar ook daar gebruikt als verkorting van döner kebab

Als uitvinder van dit gerecht wordt Kadir Nurman (1934-2013) gezien, die in 1972 zijn eerste broodjes döner kebab in Berlijn serveerde

schapen-, rund-, lams- of kalfsvlees dat geroosterd wordt door het rond te draaien aan een verticaal bevestigde spies

Ook in Nederland is het broodje döner bijzonder populair geworden.

Weblink bron
Niels Posthumus
 “‘Uitvinder’ döner kebab overleden - was kritisch over broodjes van nu” (26 oktober 2013) op nrc.nl


voedingsdeskundige

samenstelling van voeding zn en deskundige zn met het invoegsel -s-

iemand die weet wat gezonde voeding is en daar voorlichting over geeft

Vorige week werd duidelijk dat bij het Vijfpartijenakkoord is afgesproken dat de bezuiniging wordt teruggedraaid. Er komt 44 miljoen beschikbaar zodat de eerste consulten bij een voedingsdeskundige toch weer kunnen worden gedeclareerd.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Minder mensen naar diëtist” (Maandag 4 juni 2012, 09:58), NOS

Oremans, tegenwoordig voedingsdeskundige en parttime tennislerares, vertelt verder hoe Navratilova een rode draad voor haar werd, hoe een oefenpotje waar ze geen zin in had toch heel belangrijk was voor Roland Garros 1994 en hoe het kwam dat ze na de zege op Navratilova in de eerste ronde alleen achterbleef in Parijs en mede daardoor in de derde ronde verloor.

Weblink bron
NOS Sport
 “Oremans verbonden met Navratilova” (Vrijdag 25 mei 2012, 12:29), NOS


zuivelbedrijf

samenstelling van zuivel zn en bedrijf zn

zuivelbedrijven (plural)
zuivelbedrijfje (diminutive singular)
zuivelbedrijfjes (diminutive plural)

bedrijf dat melk verwerkt en melkproducten zoals kaas en boter maakt

Zuivelbedrijf Arla heeft "een mooie weidekoe" op de verpakking, terwijl de kaas volgens Wakker Dier wordt gemaakt van "melk zonder weidegarantie uit Denemarken, een land waar 70 procent van de koeien altijd binnen staat."

NOS Nieuws
 “ (Maandag 26 augustus 2013, 08:01), Wikipedia

Producten van zuivelbedrijf Fonterra in Nieuw-Zeeland zijn niet besmet geweest met een bacterie die botulisme kan veroorzaken. Dat is de conclusie van een onderzoek door het ministerie van Industrie in Wellington.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Bacterie Fonterra niet schadelijk” (Woensdag 28 augustus 2013, 07:29), NOS


bedrijfskantine

samenstelling van bedrijf zn en kantine zn met het invoegsel -s-

bedrijfsruimte waar men voedsel en drank kan kopen en gebruiken; horeca in een bedrijf

"Veel bedrijven zijn failliet gegaan, hebben dus geen restaurant meer. Maar bedrijven die de bedrijfskantine wél houden, bezuinigen enorm: met een kleiner en sober assortiment, er wordt minder eten en drinken besteld voor vergaderingen en feestjes. Dat zie je bij bedrijven, maar natuurlijk ook bij de overheid."

Weblink bron
Jeroen Schutijser
 “Eigen bammetje strop voor cateraar” (Maandag 19 mei 2014, 06:49), NOS

De onderzoekers van het UMC Utrecht bekeken of mensen subtiel zijn over te halen om gezondere keuzes te maken. Bordjes helpen dus om mensen te laten traplopen. Ook het verplaatsen van producten in de bedrijfskantine hielp. Zo lag de dieetmargarine in de periode van het onderzoek meer in het zicht. Die werd daardoor zeven keer vaker gekocht dan gebruikelijk.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Bordjes bij de lift hebben effect” (Vrijdag 25 januari 2013, 17:52), NOS


appelgebak

appelgebakje (diminutive singular)
appelgebakjes (diminutive plural)

Het was hem niet te doen om geld, er werd alleen gratis koffie of thee met appelgebak uitgedeeld. "Het is echt om een statement te maken en om onze situatie onder de aandacht te brengen bij het kabinet. We willen geen overheidssteun die tekortschiet, we willen werken en we willen gasten. Het voelt alsof je iets verkeerd doet, maar feitelijk komen we alleen op voor ons eigen eten." In 't College werd de QR-code gecontroleerd en ook de andere coronaregels werden nageleefd.

Weblink bron “Gratis koffie met appeltaart bij café in Utrecht” (Zaterdag 15 januari 2022, 13:01), NOS

"We hebben nu toezeggingen van zes zaken op het plein," zegt initiatiefnemer Barry van den Berg van Nieuwmarktkroeg Del Mondo. "Het zou zomaar kunnen dat we ook koffie gaan schenken met appelgebak. Op gepaste afstand."

Weblink bron “Amsterdamse horeca in actie, met koffie op het terras” (Dinsdag 2 maart 2021, 10:00), NOS


babymelk

voeding van baby's die bestaat uit water en daarin opgelost melkpoeder

FrieslandCampina heeft zijn marketingbeleid voor babymelk sinds het verschijnen van de eerste index verbeterd en legt meer verantwoording af over de producten en is daardoor gestegen op de ranglijst. Maar het bedrijf kan meer doen om actief ondervoeding aan te pakken en zou in sommige landen de marketingrichtlijnen niet hebben nageleefd. Daardoor scoort het nog altijd onvoldoende.

Weblink bron “'Voedselproducenten doen te weinig tegen ondervoeding en obesitas'” (Donderdag 14 januari 2016, 00:53), NOS

China is overigens niet de enige factor die een rol speelt. Alleen in Cuijk wordt behalve 'gewone' babymelk ook voeding gemaakt speciaal voor te vroeg geboren baby's of kinderen met een allergie. De vraag naar die producten neemt eveneens sterk toe.

Weblink bron “Danone bouwt babymelkfabriek in Brabantse Cuijk” (Woensdag 2 december 2015, 10:43), NOS


brōt

brood; een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen


brōt

Afgeleid van het Proto-Germaanse *braudą


krulmoes

de eetbare bovenste krullende bladeren van een bloemkool


consumptie-ijs

samenstelling van consumptie zn en ijs zn

genotmiddel, bestaande uit een bevroren mengsel van water of melk, suiker of zoetstoffen en smaak- en kleurstoffen waaraan soms ook nog vruchtenpulp is toegevoegd


aardbei-ijs

samenstelling van aardbei zn en ijs zn geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A, want als een samenstelling de volgorde i+i oplevert wordt dat als een klinkerbotsing behandeld

aardbei-ijsje (diminutive singular)
aardbei-ijsjes (diminutive plural)

ijs met aardbeiensmaak die hopelijk afkomstig is van aardbeien


kiwi-ijs

samenstelling van kiwi zn en ijs zn geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A, want als een samenstelling de volgorde i+i oplevert wordt dat als een klinkerbotsing behandeld

kiwi-ijsje (diminutive singular)
kiwi-ijsjes (diminutive plural)

ijs met kiwismaak die hopelijk afkomstig is van kiwi's


choco-ijs

samenstelling van choco zn "chocolade" en ijs zn geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A, want als een samenstelling de volgorde o+i oplevert wordt dat als een klinkerbotsing behandeld

choco-ijsje (diminutive singular)
choco-ijsjes (diminutive plural)


tofu-ijs

samenstelling van tofu zn en ijs zn geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A, want als een samenstelling de volgorde u+i oplevert wordt dat als een klinkerbotsing behandeld

tofu-ijsje (diminutive singular)
tofu-ijsjes (diminutive plural)


wafelbeker

samenstelling van wafel zn en beker zn , vanwege het patroon dat aan een wafel doet denken

wafelbekers (plural)
wafelbekertje (diminutive singular)
wafelbekertjes (diminutive plural)

kuipje van dun, maar stevig gebak zoals dat wordt gebruikt bij de straatverkoop van consumptie-ijs
In deze betekenis wordt vaak het verkleinwoord "wafelbekertje" gebruikt.

Kies de meest verleidelijke smaak en neem het in een beker, kegel, wafelbeker, of verander het in een broodje ijs.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Rafael Webb
 “De 10 Beste IJssalons In LA” (januari 2023) op yourtripagent.com


döner kebab

gerecht van gekruid lamsvlees geserveerd met rijst of friet en sla, tomaat en ui, of als broodje of als dürüm


dürüm

uit het Turks en betekent letterlijk "opgerold"

De dürüm is qua vorm gelijk aan de zachte Mexicaanse tortilla maar is gemaakt van durumtarwe in plaats van maïsmeel


durumtarwe

Triticum durum harde tarwesoort met een grote en harde korrel


broodprijs

broodprijzen (plural)
broodprijsje (diminutive singular)
broodprijsjes (diminutive plural)

de prijs die consumenten moeten betalen voor brood

Het Egyptische woord voor brood, aish, betekent ook leven en Egyptenaren zien hun brood als basisrecht. Broodprijzen worden met overheidssubsidies laag gehouden in de hoop de bevolking tevreden te houden.

Weblink bron
Daisy Mohr
 “Egypte wakker geschud door oorlog, begint grote graanprojecten” (Maandag 31 oktober, 21:00), NOS

In de Sudanese hoofdstad Khartoum wordt vandaag een grote protestmars tegen de regering georganiseerd. Ook in andere steden hebben mensen aangekondigd de straat op te gaan. Wat begon als een lokale demonstratie tegen de hoge broodprijs, is inmiddels uitgegroeid tot een nationale protestreeks tegen de regering van Omar al-Bashir.

Weblink bron “Protesten Sudan breiden uit en 'niemand is bang voor de kogels'” (Donderdag 17 januari 2019, 13:38), NOS