transposon

transposon

(biologie) een DNA-segment dat zichzelf naar een andere plek in het genoom kan verplaatsen

transposons (plural)
transposonen (plural)

Het transposon wordt door het hele genoom aangetroffen.


tRNA

initiaalwoord van de t die voor 'transfer' staat en RNA.

tRNA

(biologie) een korte RNA-keten die aminozuren naar het ribosoom brengt tijdens eiwitsynthese

In dat boek stond de werking van tRNA uitgelegd.


springend gen

Het springende gen wordt door het hele genoom aangetroffen.


mtDNA

(afkorting), Samenstelling van mt dat voor 'mitochondriaal' staat en DNA.

mtDNA

(biologie) het DNA van het mitochondrium

mtDNA erft over in de vrouwelijke lijn.


mitochondriaal DNA

Samenstelling van mitochondriaal en DNA.

Mitochondriaal DNA erft over in de vrouwelijke lijn.


morfologie

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘vormleer’ voor het eerst aangetroffen in 1832

Afkomstig van het Oudgriekse μορφή 'morfé' (vorm) met het achtervoegsel -logie (-logía, "-logie, tak of van de wetenschap").

Morphologie

de wetenschap die het vormgeven van woorden bestudeert

morphology

de wetenschap van de bouw van organismen

morphology

de vormen, structuren en texturen van een materiaal op een schaalbereik groter dan het moleculaire.

morphology

de wetenschap die de vorm van de oppervlakte van de aarde bestudeert

Deze bioloog weet veel van morfologie.


klon

Afkomstig van het Griekse zelfstandige naamwoord "klon"


meiose

meiosi

(biologie) celdeling waarbij geslachtscellen ontstaan

Bij meiose ontstaan vier verschillende dochtercellen, die allemaal een unieke combinatie van erfelijke eigenschappen bezitten.


homozygoot

afgeleid van zygoot met het voorvoegsel homo-

homozygote

een (diploïd) organisme dat slechts één allel van een gen heeft

homozygoten (plural)
homozygootje (diminutive singular)
homozygootjes (diminutive plural)

Deze homozygoot heeft rode bloemen.


homozygoot

gleicherbig

in het bezit van slechts één allel van een gen

in het bezit zijnde van slechts één allel van een gen bij een (diploïd) organisme

Die bloem is homozygoot voor het gen dat voor rode bloemen codeert.


heterozygoot

afgeleid van zygoot met het voorvoegsel hetero-

heterozygote

een (diploïd) organisme dat twee allelen van een gen heeft

heterozygoten (plural)
heterozygootje (diminutive singular)
heterozygootjes (diminutive plural)

Deze heterozygoot heeft rode bloemen.


heterozygoot

heterozygot

in het bezit zijnde van twee allelen van een gen bij een (diploïd) organisme

Die bloem is heterozygoot voor het gen dat voor rode bloemen codeert.


haploïd

haploid

(biologie) slechts één exemplaar van ieder chromosoom bezittend

Mossen zijn voornamelijk haploïde organismen.


diploïd

van Duits diploid bn , gevormd uit Oudgrieks διπλόος (diplóos) "dubbel" en εἶδος (eîdos) "vorm"

diploid

diploïder (uninflected comparative)
diploïdst (uninflected superlative)
diploïde (inflected positive)
diploïdere (inflected comparative)
diploïdste (inflected superlative)
diploïds (partitive positive)
diploïders (partitive comparative)

met twee exemplaren van ieder chromosoom in de celkern (door een bevruchting waarbij twee haploïde geslachtscellen samengaan)

Mensen zijn diploïde organismen.


lichtreactie

light reactions

(biologie) een reeks reacties die tot het proces van de fotosynthese behoren waarbij lichtenergie wordt ingevangen

lichtreacties (plural)
lichtreactietje (diminutive singular)
lichtreactietjes (diminutive plural)

Bij planten vindt de lichtreactie plaats op het thylakoïdmembraan in de chloroplasten.


fotorespiratie

afgeleid van respiratie met het voorvoegsel foto-

photorespiration

(biologie) de reactie bij fotosynthese waarbij rubisco zuurstof bindt in plaats van CO₂

Door fotorespiratie raken planten energie kwijt, terwijl ze die juist proberen op te slaan.


fotosynthese

van Engels photosynthesis, in 1893 voorgesteld door de Amerikaanse botanicus C.R. Barnes , gevormd uit Oudgrieks φωτός (fotós), de genitief van φῶς (foos) "licht" en σύνθεσις (súnthesis) "samenstelling, compositie" dus: "samenstelling door licht", in de betekenis "opslag van energie uit zonlicht in verbindingen" aangetroffen vanaf 1902 (zie vindplaats hieronder)

fotosinthese

(biologie) proces waarbij organismen energie uit zonlicht omzetten in chemische energie

Planten komen aan hun energie door fotosynthese, en wijzelf zo dus uiteindelijk ook.

Fotosynthese speelt een sleutelrol in de natuur – en juist daarom willen onderzoekers begrijpen hoe het werkt.

Weblink bron
Gemma Venhuizen
 “Het rommelige proces van de fotosynthese” (10 juli 2020) op nrc.nl

⧖ Daar hij het ontplooien der groene blaadjes de assimilatie naar alle waarschijnlijkheid een aanvang neemt, bestaat de zeer voor de hand liggende mogelijkheid dat de optredende cyaanwaterstof in de jonge loten wordt gevormd door «photosynthese".

E. Verschaffelt
 “Over het blauwzuur in de uitloopende knoppen bij Prunus”, overdruk (12 juni 1902), Koninklijke Academie van Wetenschappen, Amsterdam, p. 71


zelfbestuiving

een proces waarbij het stuifmeel wordt overgebracht naar de stempel van dezelfde bloem

Bij de wespenorchis komt vaak zelfbestuiving voor.


vaatbundel

Gefäß

(biologie) het transportsysteem van vaatplanten

vaatbundels (plural)
vaatbundeltje (diminutive singular)
vaatbundeltjes (diminutive plural)

Het vaatbundel is beschadigd door de chemische stoffen.


granulocyt

Afgeleid van het Latijnse granula (korrel) met het achtervoegsel -cyt

granulocyte

(biologie) een type witte bloedcel die gekarakteriseerd wordt door de aanwezigheid van granulen in het cytoplasma

granulocyten (plural)
granulocytje (diminutive singular)
granulocytjes (diminutive plural)

De granulocyt is beschadigd door chemische stoffen.


biochemie

biochemie; de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen


biochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel bio-


ectoplasma

van Engels ectoplasm, gevormd uit Oudgrieks ἐκτός (ektós) "buiten" en πλᾰ́σμᾰ (plásma) "iets wat gevormd is, lichaam"

Als scheldwoord vooral bekend geworden door het taalgebruik van kapitein Haddock

buitenste laagje van het protoplasma bij amoeben en sommige cellen

Door de toevoeging van die stof verdween het ectoplasma.


mora

een zware en harde houtsoort uit Zuid-Amerika

Mora is een type hardhout.


Mora

de geslachtsnaam van een hoge boom die voorkomt in het noorden van Zuid-Amerika, het zuiden van Midden Amerika en het zuidelijk Caraïbisch gebied

Die boom behoort tot het soort Mora.


BVD

m (initiaalwoord) Binnenlandse Veiligheidsdienst

v [1] (initiaalwoord) Basispartij voor Vernieuwing en Democratie

v [2] (initiaalwoord) Boviene Virale Diarree

Sinds februari zijn al bijna vijfhonderd koeien aan BVD doodgegaan of afgemaakt.


amoeba

Amoebas move by means of temporary projections called pseudopodia.

Amoeben bewegen zich voort door middel van tijdelijke uitstulpingen die pseudopodia heten.


schub

In de betekenis van ‘plaatje op bv. vissenhuid’ voor het eerst aangetroffen in 1480

kalis

een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten...

schubben (plural)
schubje (diminutive singular)
schubjes (diminutive plural)

een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken

In de biologische nomenclatuur is een schub een kleine stijve plaat die uit een dierlijke huid steekt om bescherming te bieden.


pluim

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘veer, toef’ voor het eerst aangetroffen in 1265

pluimen (plural)
pluimpje (diminutive singular)
pluimpjes (diminutive plural)

Deze plant heeft pluimen in het voorjaar.


koudbloedig

Samenstellende afleiding van koud en bloed met het achtervoegsel -ig

kaltblütig

niet de eigen lichaamstemperatuur regulerend

koudbloediger (uninflected comparative)
koudbloedigst (uninflected superlative)
koudbloedige (inflected positive)
koudbloedigere (inflected comparative)
koudbloedigste (inflected superlative)
koudbloedigs (partitive positive)
koudbloedigers (partitive comparative)

Koudbloedige dieren kunnen hun lichaamstemperatuur alleen beïnvloeden met hun gedrag, door bijvoorbeeld de schaduw of de volle zon op te zoeken.


warmbloedig

Afleiding van warmbloed met het achtervoegsel -ig

warmbloedige (inflected)
warmbloediger (uninflected positive)
warmbloedigst (uninflected comparative)
warmbloedige (inflected)
warmbloedigere (inflected positive)
warmbloedigste (inflected comparative)
warmbloedigs (partitive)
warmbloedigers (partitive positive)

Warmbloedige dieren hoeven hun lichaamstemperatuur niet te beïnvloeden met hun gedrag.


glycogeen

In de betekenis van ‘spiersuiker’ voor het eerst aangetroffen in 1912

afgeleid van het Griekse 'glukus' (zoet) met het achtervoegsel -geen

een molecuul (polysacharide) waarin dieren energie opslaan

De voorraad glycogeen die een mens doorgaans heeft is genoeg voor een aantal minuten sporten.


dinosauriër

dinosaure

een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben


panspermie

Een tatsam-afleiding van sperma met het voorvoegsel pan- en met het achtervoegsel -ie.

panspermia

de theorie dat de kiemen van het leven overal in het heelal aanwezig zijn en in het verre verleden de aarde bevrucht hebben

Aan de geldigheid van de theorie van de panspermie wordt getwijfeld.


holbewoner

/ˈhɔɫbəˌʋonər/

holbewoners (plural)
holbewonertje (diminutive singular)
holbewonertjes (diminutive plural)

Konijnen zijn holbewoners.


uitheems

In de betekenis van ‘buitenlands’ voor het eerst aangetroffen in 1246

samenstelling van uit en heem zn met het achtervoegsel -s

uitheemser (uninflected comparative)
uitheemst (uninflected superlative)
uitheemse (inflected positive)
uitheemsere (inflected comparative)
uitheemste (inflected superlative)
uitheemsers (partitive comparative)

Dat is een uitheems kruid in ons land.


biseksueel

[1] Leenvertaling van Duits bisexuell in de betekenis van ‘met aanleg voor seksuele omgang met beide geslachten’, voor het eerst aangetroffen in 1897, in de Nederlandse vertaling van het handboek van de Duitse psychiater Richard von Krafft-Ebing, zie vindplaats hieronder.

[2] Ontleend aan Engels bisexual (1824) in de betekenis van “met mannelijke en vrouwelijke geslachtskenmerken” (oorspronkelijk als een botanische term), voor het eerst aangetroffen in 1849, ook in latere, met name (natuur)wetenschappelijke bronnen.

afgeleid van seksueel met het voorvoegsel bi-

biseksuele (inflected positive)
biseksueels (partitive positive)

tweeslachtig, hebbende zowel mannelijke alsook vrouwelijke geslachtskenmerken

Tussen de Bovenwereld en de Benedenwereld, aldus de mythen, bevindt zich de ambivalente Middenwereld, de mensenwereld, met zowel mannelijke als vrouwelijke eigenschappen. In deze wereld bemiddelen priesters tussen Boven en Beneden. Deze mythische priesters worden vaak uitgebeeld met bisexuele kenmerken. Een fraai voorbeeld is de hermafroditische basir, een Dayakpriester uit Kalimantan (Borneo), met borsten en mannelijke genitaliën.

Jan W. de Vries
 Travestieten in Jakarta, Nederlands als Geheimtaal in: Ons Erfdeel, Jaargang 32 (1989), Stichting Ons Erfdeel, Rekkem / Raamsdonksveer, p. 719 op dbnl.org

dat deze dieren (zekere schelpdieren) levend-barend zijn, en tevens zag dat zij kort vóór de baring zich twee aan twee vereenigden, waaruit hij vermoedt dat deze dieren (Miliolen) bisexueel zijn, ofschoon hij de verschillende voortplantingsorganen niet vermogt te onderkennen,

P. Harting
 “De magt van het kleine, zigtbaar in de vorming der korst van onzen aardbol”, Utrecht (1849), p. 177


bivalent

In de betekenis van ‘tweewaardig’ voor het eerst aangetroffen in 1906

afgeleid van valent met het voorvoegsel bi-

bivalenter (uninflected comparative)
bivalentst (uninflected superlative)
bivalente (inflected positive)
bivalentere (inflected comparative)
bivalentste (inflected superlative)
bivalents (partitive positive)
bivalenters (partitive comparative)


bakterie

Robert Koch en Louis Pasteur het bewys dat sekere siektes deur bakterieë veroorsaak word.

Robert Koch en Louis Pasteur hebben bewezen dat bepaalde ziektes door bacteriën veroorzaakt worden.


bakterie

Afgeleid van het Latijnse woord bacterium.


gastheer

gastheren (plural)
gastheertje (diminutive singular)
gastheertjes (diminutive plural)

een organisme dat een ander organisme draagt


вид

Виды птиц.


naaldwoud

naaldwouden (plural)
naaldwoudje (diminutive singular)
naaldwoudjes (diminutive plural)

De grond in een naaldwoud bestaat meestal uit een dikke laag naalden.


hoornlaag

Stratum corneum

de bovenste laag van de huid bestaande uit verhoornde cellen

hoornlagen (plural)
hoornlaagje (diminutive singular)
hoornlaagjes (diminutive plural)

De hoornlaag zorgt ervoor dat de huid niet te snel beschadigd raakt.


basale lamina

basement membrane

een extracellulaire matrix waarop een epitheellaag aangehecht is

basale lamina's (plural)
basale laminaatje (diminutive singular)
basaal laminaatje (diminutive singular)
basale laminaatjes (diminutive plural)

De onderzoeker keek of er niks mankeerde aan de basale lamina.


osteoblast

met het voorvoegsel osteo- en met het achtervoegsel -blast

osteoblasten (plural)
osteoblastje (diminutive singular)
osteoblastjes (diminutive plural)

Wanneer osteoblasten been om zich heen hebben afgezet worden zij osteocyten genoemd.


chondroblast

afgeleid van het Griekse χόνδρος (chondros) 'kraakbeen' met het achtervoegsel -blast

chondroblasten (plural)
chondroblastje (diminutive singular)
chondroblastjes (diminutive plural)

Wanneer chondroblasten kraakbeen om zich heen hebben afgezet worden zij chondrocyten genoemd.


osteocyt

met het voorvoegsel osteo- en met het achtervoegsel -cyt

osteocyte

een cel die bot om zich heeft aangemaakt en daar nu door omgeven wordt

osteocyten (plural)
osteocytje (diminutive singular)
osteocytjes (diminutive plural)

Voordat osteocyten been om zich heen hebben afgezet worden zij osteoblasten genoemd.


chondrocyt

afgeleid van het Griekse χόνδρος (chondros) 'kraakbeen' met het achtervoegsel -cyt

chondrocyte

een cel die kraakbeen om zich heeft aangemaakt en daar nu door omgeven wordt

chondrocyten (plural)
chondrocytje (diminutive singular)
chondrocytjes (diminutive plural)

Voordat chondrocyten been om zich heen hebben afgezet worden zij chondroblasten genoemd.


osteoclast

osteoclast

een gespecialiseerde witte bloedcel die bot kan afbreken en opruimen

osteoclasten (plural)
osteoclastje (diminutive singular)
osteoclastjes (diminutive plural)

Tijdens bijvoorbeeld de groei zijn osteoclasten van belang om botten op de juiste plek af te breken, zodat deze niet te zwaar en misvormd raken.


osteon

osteon

een microscopische structuur van concentrische lagen gemineraliseerde collageenmatrix rond een kanaaltje met bloedvaten en zenuwvezels

osteonen (plural)
osteontje (diminutive singular)
osteontjes (diminutive plural)

Botten zijn opgebouwd uit vele osteonen.


kraakbeen

In de betekenis van ‘buigzaam benig weefsel’ voor het eerst aangetroffen in 1494

Knorpel

een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix

kraakbeenderen (plural)
kraakbenen (plural)
kraakbeentje (diminutive singular)
kraakbeentjes (diminutive plural)

Kraakbeen bestaat voornamelijk uit collageenvezels in een matrix van chondroitinesulfaat.


acetylcholine

Azetylcholin

een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen

acetylcholinen (plural)
acetylcholines (plural)

Er zijn giffen die de receptors blokkeren die acetylcholine detecteren, en dus verlammend werken.


nucleus suprachiasmaticus

Nucleus suprachiasmaticus

een groep gespecialiseerde neuronen in de hypothalamus die het ritme van de biologische klok in zoogdieren regelt

De nucleus suprachiasmaticus kan op de waarneming van licht reageren door het ritme van de biologische klok aan te passen.


pepsine

Pepsin

een verteringsenzym dat in de maag eiwitten in kleine stukken breekt

Om te zorgen dat pepsine niet de cellen beschadigt die deze stof produceren, wordt het aangemaakt als pepsinogeen, dat bij aanraking met zuur of pepsine in pepsine verandert.


bacteriologie

In de betekenis van ‘studie van de bacteriën’ voor het eerst aangetroffen in 1889

afgeleid van bacterie met het achtervoegsel -logie

bacteriology

een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van bacteriën


bacterioloog

afgeleid van bacterie met het achtervoegsel -loog

Bakteriologe

een wetenschapper die zich bezighoudt met de bacteriologie

bacteriologen (plural)
bacterioloogje (diminutive singular)
bacterioloogjes (diminutive plural)


kategori

Afkomstig van het Griekse woord κατηγορία (kategoría).


zager

Naamwoord van handeling van zagen met het achtervoegsel -er

zagers (plural)
zagertje (diminutive singular)
zagertjes (diminutive plural)

verzamelnaam voor een aantal soorten borstelwormen (Nereis virens, Eunereis longissima), die geliefd zijn als aas bij zeevissers

Hij ging het wad op op zoek naar zagers.


fauna

In de betekenis van ‘dierenwereld’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1822

De fauna van dat eiland is nog zo goed als onveranderd over de laatste driehonderd jaar.


paren

seksuele gemeenschap hebben, vooral van dieren gezegd

Een reusachtige oranjetip schiet er tussendoor en aan de overkant gebeurt ook iets. Daar heeft een zwart-witte page een vrouwtje gevonden om mee te paren. Beide vlinders zijn klaar om een nieuwe generatie te stichten.

Weblink bron
Kees van Reenen
 “Vlinders in het regenwoud? Dat is genieten” (23-08-2019), Reformatorisch Dagblad

Ze grapte dat ze een zwarte weduwe was die haar mannetje na het paren opat.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


virussen

categorie voor niet-cellulaire levensvormen, Virus, die zich alleen kunnen vermenigvuldigen in cellen van andere levende wezens

Claverie: “We weten helemaal niet hoe virussen in de evolutie zijn ontstaan. Het kan zijn dat ze een gezamenlijke voorouder hebben, of dat verschillende groepen ieder hun eigen, oeroude afstammingslijn hebben. Het is heel erg in discussie.”

Weblink bron
Hester van Santen
 “Mimivirus rex” (13 mei 2006) op nrc.nl


systematiek

afgeleid van systeem met het achtervoegsel -iek

de studie van de oorsprong en onderlinge verwantschap van alle levensvormen

De systematiek houdt zich bezig met het indelen van organismen.


overslaan

sloeg over (past)
overgeslagen (past participle)
over te slaan (active infinitive imperfect present long-form)
hebben overgeslagen (active infinitive perfect present short-form)
zijn overgeslagen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn overgeslagen (active infinitive perfect present long-form)
overgeslagen zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
overgeslagen te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
overslaand (imperfect participle)
overgeslagen (past participle)
sla over (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
slaan over (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
slaan over (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
slaan over (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloegt over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
sloegen over (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
sloegen over (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
sloegen over (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen overslaan (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen overslaan (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen overslaan (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden overslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden overslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden overslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
oversla (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloegt (subordinate-clause past)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloegen (subordinate-clause past)
oversloegen (subordinate-clause past)
oversloegen (subordinate-clause past)
er wordt overgeslagen (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is overgeslagen (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd overgeslagen (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was overgeslagen (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal overgeslagen worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal overgeslagen zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou overgeslagen worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou overgeslagen zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
overgeslagen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
overgeslagen te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
overgeslagen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
overgeslagen te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
overgeslagen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
overgeslagen te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
overgeslagen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
overgeslagen te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word overgeslagen (singular imperfect present first-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present plural third-person)
worden overgeslagen (singular imperfect present plural first-person)
worden overgeslagen (singular imperfect present plural second-person)
worden overgeslagen (singular imperfect present third-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past first-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past second-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past second-person)
werdt overgeslagen (singular imperfect past second-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past plural third-person)
werden overgeslagen (singular imperfect past plural first-person)
werden overgeslagen (singular imperfect past plural second-person)
werden overgeslagen (singular imperfect past third-person)
zal overgeslagen worden (singular imperfect future first-person)
zult overgeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zult overgeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zult overgeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zal overgeslagen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen overgeslagen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen overgeslagen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen overgeslagen worden (singular imperfect future third-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden overgeslagen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden overgeslagen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden overgeslagen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben overgeslagen (perfect present first-person)
bent overgeslagen (perfect present second-person)
bent overgeslagen (perfect present second-person)
is overgeslagen (perfect present second-person)
zijt overgeslagen (perfect present second-person)
is overgeslagen (perfect present third-person)
zijn overgeslagen (perfect present first-person)
zijn overgeslagen (perfect present second-person)
zijn overgeslagen (perfect present third-person)
was overgeslagen (perfect past first-person)
was overgeslagen (perfect past second-person)
was overgeslagen (perfect past second-person)
waart overgeslagen (perfect past second-person)
was overgeslagen (perfect past third-person)
waren overgeslagen (perfect past first-person)
waren overgeslagen (perfect past second-person)
waren overgeslagen (perfect past third-person)
zal overgeslagen zijn (perfect future first-person)
zult overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zult overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zult overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zal overgeslagen zijn (perfect future third-person)
zullen overgeslagen zijn (perfect future first-person)
zullen overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zullen overgeslagen zijn (perfect future third-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional first-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional third-person)
zouden overgeslagen zijn (perfect conditional first-person)
zouden overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zouden overgeslagen zijn (perfect conditional third-person)

het overbruggen van een geografische of biologische hindernis

Er is een nieuw hiv-virus overgeslagen van de gorilla op de mens.


velum

sporendragend vlies van sommige paddenstoelen


afweersysteem

samenstelling van afweer zn en systeem zn

afweersystemen (plural)
afweersysteempje (diminutive singular)
afweersysteempjes (diminutive plural)

het geheel van mechanismes binnen de mens of een ander organisme, dat intern zorgt voor de afweer tegen ziekteverwekkers als bacteriën en virussen

Een patiënt met AIDS heeft een gestoord afweersysteem.

Zulke muizen hebben geen afweersysteem, waardoor ze zeer geschikt zijn voor het testen van geneesmiddelen in de ontwikkelingsfase.

Kolfschooten, Frank van
 “Ontspoorde wetenschap” (2012), De Kring, ISBN 9789491567087


immuunsysteem

immuunsystemen (plural)
immuunsysteempje (diminutive singular)
immuunsysteempjes (diminutive plural)

een verdedigingssysteem in een organisme met als doel indringers of veranderde eigen cellen te bestrijden

Kanker mogelijk te bestrijden door immuunsysteem te sturen

Ik heb een wat ‘dwarse hypothese’ over die oorzaak. Daar heb ik hier al eens over geschreven. Doorgaans kijkt men naar het immuunsysteem voor het ontstaan van MS, maar wij kijken naar het zenuwstelsel zelf. Volgens ons gaat het mis op de overgang tussen zenuwuitlopers (axonen) en hun isolatielaag (myeline).

Strock was minderjarig op het ogenblik van de feiten en moest zijn wielercarrière afbreken met zware gezondheidsproblemen. Zijn immuunsysteem was naar de haaien.

Frank van de Winkel
 “Zero dope: de eeuwige dopingstrijd in het wielrennen” (2011), Lannoo Meulenhoff, ISBN 9020996894, p. 187


blågrønnalger

Samenstelling van blågrønn en alger met het achtervoegsel -er.


blågrønalgar

Samenstelling van blågrøn en algar met het achtervoegsel -ar met verval van de 'e'.


blågrønnalge

Voor de biologische begrip blågrønnalger zie aldaar.


ecosysteem

In de betekenis van ‘het functionele geheel van een levensgemeenschap’ voor het eerst aangetroffen in 1970

afgeleid van systeem met het voorvoegsel eco-

ecosystemen (plural)
ecosysteempje (diminutive singular)
ecosysteempjes (diminutive plural)

het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving

Onderdeel van een ecosysteem zijn afzonderlijke planten, dieren en micro-organismen en de onderlinge complexen die zij vormen, bijvoorbeeld in de vorm van levensgemeenschappen en populaties.


klonen

klone

een identieke kopie van een levend wezen maken

kloonde (past)
gekloond (past participle)
te klonen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen klonen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen klonen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekloond (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekloond (active infinitive perfect present long-form)
gekloond zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekloond te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
klonend (imperfect participle)
gekloond (past participle)
klone (subjunctive)
kloon (indicative imperfect present singular first-person)
kloont (indicative imperfect present singular second-person)
kloont (indicative imperfect present singular second-person)
kloont (indicative imperfect present singular second-person)
kloont (indicative imperfect present singular third-person)
kloonde (indicative imperfect past singular first-person)
kloonde (indicative imperfect past singular second-person)
kloonde (indicative imperfect past singular second-person)
kloonde (indicative imperfect past singular second-person)
kloonde (indicative imperfect past singular third-person)
kloonden (indicative imperfect past plural first-person)
kloonden (indicative imperfect past plural second-person)
kloonden (indicative imperfect past plural third-person)
zal klonen (indicative imperfect future singular first-person)
zult klonen (indicative imperfect future singular second-person)
zal klonen (indicative imperfect future singular second-person)
zult klonen (indicative imperfect future singular second-person)
zal klonen (indicative imperfect future singular second-person)
zult klonen (indicative imperfect future singular second-person)
zal klonen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen klonen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen klonen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen klonen (indicative imperfect future plural third-person)
zou klonen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou klonen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) klonen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt klonen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou klonen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden klonen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden klonen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden klonen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekloond (perfect present first-person)
hebt gekloond (perfect present second-person)
hebt gekloond (perfect present second-person)
heeft gekloond (perfect present second-person)
hebt gekloond (perfect present second-person)
heeft gekloond (perfect present third-person)
hebben gekloond (perfect present first-person)
hebben gekloond (perfect present second-person)
hebben gekloond (perfect present third-person)
had gekloond (perfect past first-person)
had gekloond (perfect past second-person)
had gekloond (perfect past second-person)
hadt gekloond (perfect past second-person)
had gekloond (perfect past third-person)
hadden gekloond (perfect past first-person)
hadden gekloond (perfect past second-person)
hadden gekloond (perfect past third-person)
zal gekloond hebben (perfect future first-person)
zal gekloond hebben (perfect future second-person)
zult gekloond hebben (perfect future second-person)
zult gekloond hebben (perfect future second-person)
zal gekloond hebben (perfect future second-person)
zult gekloond hebben (perfect future second-person)
zal gekloond hebben (perfect future third-person)
zullen gekloond hebben (perfect future first-person)
zullen gekloond hebben (perfect future second-person)
zullen gekloond hebben (perfect future third-person)
zou gekloond hebben (perfect conditional first-person)
zou gekloond hebben (perfect conditional second-person)
zou gekloond hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekloond hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekloond hebben (perfect conditional second-person)
zou gekloond hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekloond hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekloond hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekloond hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gekloond (impersonal passive present imperfect)
er is gekloond (impersonal passive present perfect)
er werd gekloond (impersonal passive past imperfect)
er was gekloond (impersonal passive past perfect)
er zal gekloond worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gekloond zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gekloond worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gekloond zijn (impersonal passive conditional perfect)


Mann

Duits:
**[1]: Mann zn , m
**[2]: Ehemann zn , m


substraatcyclus

substraatcycli (plural)
substraatcyclusje (diminutive singular)
substraatcyclusjes (diminutive plural)

het omzetten van een molecuul A in molecuul B en terug met het doel molecuul B uit molecuul A te winnen

In cellulaire processen wordt gebruik gemaakt van substraatcycli, die het cellen mogelijk maken snel op bepaalde stimuli te reageren.


chylomicron

quilomicró

een grote door darmwandcellen geproduceerde lipoproteïne, waarin lipiden uit het voedsel van de darmwandcellen naar andere weefsels worden getransporteerd

Chylomicronen bestaan voor negenennegentig procent uit lipiden en voor één procent uit eiwitten.


kruinlaag

kruinlagen (plural)
kruinlaagje (diminutive singular)
kruinlaagjes (diminutive plural)

de hoogtelaag in een bos waarin zich de kruinen van de meeste bomen bevinden


zweepdiertje

Zoomastigophorea eencellig organisme dat zich met een zweephaar voortbeweegt

Heb je onder de microscoop die zweepdiertjes gezien?


Stimme

die Stimme (nominative singular)
die Stimmen (nominative plural)
der Stimme (genitive singular)
der Stimmen (genitive plural)
der Stimme (dative singular)
den Stimmen (dative plural)
die Stimme (accusative singular)
die Stimmen (accusative plural)
[1]: Stimmbruch
[1]: Stimmgewalt
[1]: Stimmlage
[1]: Stimmlippe
[1-2]: Stimmengewirr
[3-4]: Stimmgabel
[6]: Stimmengleichheit
[6-7]: Stimmenenthaltung
[7]: Stimmenauszählung
[7]: Stimmeneinbruch
[7]: Stimmenfang
[7]: Stimmengewinn
[7]: Stimmlokal
[7]: Stimmenzuwachs
[7]: Stimmzettel


primitief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘onontwikkeld’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1635

primitief

alle kortste translatievectors in de richting van de hoofdassen van de rotatiesymmetrie hebbend.

primitive

de drie kortste niet in hetzelfde vlak liggende translatievectors als ribben van de eenheidscel hebbend.

primitiever (uninflected comparative)
primitiefst (uninflected superlative)
primitieve (inflected positive)
primitievere (inflected comparative)
primitiefste (inflected superlative)
primitiefs (partitive positive)
primitievers (partitive comparative)

Het vogelbekdier is in bepaalde opzichten, zoals de voortplanting, een primitief zoogdier, maar het heeft wel een aantal andere gespecialiseerde kenmerken, zoals de gifklieren van het mannetje.


chromosome

/ˈkɹəʊ.məˌsəʊm/


population

popu·la·tion (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind van een regel wordt ontraden)


lisosoom

Lisosome is klein, membraanomhulde blasies wat veral in dierselle prominent is.

Lysosomen zijn kleine blaasjes, omgeven door een membraan, die vooral in diercellen veel voorkomen.


voortplanten

plantte voort (past)
voortgeplant (past participle)
voort te planten (active infinitive imperfect present long-form)
hebben voortgeplant (active infinitive perfect present short-form)
te hebben voortgeplant (active infinitive perfect present long-form)
voortgeplant zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
voortgeplant te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
voortplantend (imperfect participle)
voortgeplant (past participle)
plant voort (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
plant voort (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
plant voort (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
plant voort (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
plant voort (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
planten voort (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
planten voort (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
planten voort (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
plantte voort (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
plantte voort (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
plantte voort (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
plantte voort (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
plantte voort (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
plantten voort (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
plantten voort (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
plantten voort (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal voortplanten (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen voortplanten (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen voortplanten (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen voortplanten (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden voortplanten (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
voortplant (subordinate-clause present)
voortplant (subordinate-clause present)
voortplant (subordinate-clause present)
voortplant (subordinate-clause present)
voortplant (subordinate-clause present)
voortplantte (subordinate-clause past)
voortplantte (subordinate-clause past)
voortplantte (subordinate-clause past)
voortplantte (subordinate-clause past)
voortplantte (subordinate-clause past)
voortplantten (subordinate-clause past)
voortplantten (subordinate-clause past)
voortplantten (subordinate-clause past)
heb voortgeplant (perfect present first-person)
hebt voortgeplant (perfect present second-person)
hebt voortgeplant (perfect present second-person)
heeft voortgeplant (perfect present second-person)
hebt voortgeplant (perfect present second-person)
heeft voortgeplant (perfect present third-person)
hebben voortgeplant (perfect present first-person)
hebben voortgeplant (perfect present second-person)
hebben voortgeplant (perfect present third-person)
had voortgeplant (perfect past first-person)
had voortgeplant (perfect past second-person)
had voortgeplant (perfect past second-person)
hadt voortgeplant (perfect past second-person)
had voortgeplant (perfect past third-person)
hadden voortgeplant (perfect past first-person)
hadden voortgeplant (perfect past second-person)
hadden voortgeplant (perfect past third-person)
zal voortgeplant hebben (perfect future first-person)
zal voortgeplant hebben (perfect future second-person)
zult voortgeplant hebben (perfect future second-person)
zult voortgeplant hebben (perfect future second-person)
zal voortgeplant hebben (perfect future second-person)
zult voortgeplant hebben (perfect future second-person)
zal voortgeplant hebben (perfect future third-person)
zullen voortgeplant hebben (perfect future first-person)
zullen voortgeplant hebben (perfect future second-person)
zullen voortgeplant hebben (perfect future third-person)
zou voortgeplant hebben (perfect conditional first-person)
zou voortgeplant hebben (perfect conditional second-person)
zou voortgeplant hebben (perfect conditional second-person)
zoudt voortgeplant hebben (perfect conditional second-person)
zoudt voortgeplant hebben (perfect conditional second-person)
zou voortgeplant hebben (perfect conditional third-person)
zouden voortgeplant hebben (perfect conditional first-person)
zouden voortgeplant hebben (perfect conditional second-person)
zouden voortgeplant hebben (perfect conditional third-person)
er wordt voortgeplant (impersonal passive present imperfect)
er is voortgeplant (impersonal passive present perfect)
er werd voortgeplant (impersonal passive past imperfect)
er was voortgeplant (impersonal passive past perfect)
er zal voortgeplant worden (impersonal passive future imperfect)
er zal voortgeplant zijn (impersonal passive future perfect)
er zou voortgeplant worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou voortgeplant zijn (impersonal passive conditional perfect)
voortgeplant worden (passive infinitive imperfect present short-form)
voortgeplant te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
voortgeplant zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
voortgeplant te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
voortgeplant zijn (passive infinitive perfect present short-form)
voortgeplant te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
voortgeplant zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
voortgeplant te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word voortgeplant (singular imperfect present first-person)
wordt voortgeplant (singular imperfect present second-person)
wordt voortgeplant (singular imperfect present second-person)
wordt voortgeplant (singular imperfect present second-person)
wordt voortgeplant (singular imperfect present plural third-person)
worden voortgeplant (singular imperfect present plural first-person)
worden voortgeplant (singular imperfect present plural second-person)
worden voortgeplant (singular imperfect present third-person)
werd voortgeplant (singular imperfect past first-person)
werd voortgeplant (singular imperfect past second-person)
werd voortgeplant (singular imperfect past second-person)
werdt voortgeplant (singular imperfect past second-person)
werd voortgeplant (singular imperfect past plural third-person)
werden voortgeplant (singular imperfect past plural first-person)
werden voortgeplant (singular imperfect past plural second-person)
werden voortgeplant (singular imperfect past third-person)
zal voortgeplant worden (singular imperfect future first-person)
zult voortgeplant worden (singular imperfect future second-person)
zult voortgeplant worden (singular imperfect future second-person)
zult voortgeplant worden (singular imperfect future second-person)
zal voortgeplant worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen voortgeplant worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen voortgeplant worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen voortgeplant worden (singular imperfect future third-person)
zou voortgeplant worden (singular imperfect conditional first-person)
zou voortgeplant worden (singular imperfect conditional second-person)
zou voortgeplant worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt voortgeplant worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt voortgeplant worden (singular imperfect conditional second-person)
zou voortgeplant worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden voortgeplant worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden voortgeplant worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden voortgeplant worden (singular imperfect conditional third-person)
ben voortgeplant (perfect present first-person)
bent voortgeplant (perfect present second-person)
bent voortgeplant (perfect present second-person)
is voortgeplant (perfect present second-person)
zijt voortgeplant (perfect present second-person)
is voortgeplant (perfect present third-person)
zijn voortgeplant (perfect present first-person)
zijn voortgeplant (perfect present second-person)
zijn voortgeplant (perfect present third-person)
was voortgeplant (perfect past first-person)
was voortgeplant (perfect past second-person)
was voortgeplant (perfect past second-person)
waart voortgeplant (perfect past second-person)
was voortgeplant (perfect past third-person)
waren voortgeplant (perfect past first-person)
waren voortgeplant (perfect past second-person)
waren voortgeplant (perfect past third-person)
zal voortgeplant zijn (perfect future first-person)
zult voortgeplant zijn (perfect future second-person)
zult voortgeplant zijn (perfect future second-person)
zult voortgeplant zijn (perfect future second-person)
zal voortgeplant zijn (perfect future third-person)
zullen voortgeplant zijn (perfect future first-person)
zullen voortgeplant zijn (perfect future second-person)
zullen voortgeplant zijn (perfect future third-person)
zou voortgeplant zijn (perfect conditional first-person)
zou voortgeplant zijn (perfect conditional second-person)
zou voortgeplant zijn (perfect conditional second-person)
zoudt voortgeplant zijn (perfect conditional second-person)
zoudt voortgeplant zijn (perfect conditional second-person)
zou voortgeplant zijn (perfect conditional third-person)
zouden voortgeplant zijn (perfect conditional first-person)
zouden voortgeplant zijn (perfect conditional second-person)
zouden voortgeplant zijn (perfect conditional third-person)
zal me voortplanten (first-person future singular)
zullen ons voortplanten (first-person future plural)
zal, zult je voortplanten (second-person future singular)
zullen je voortplanten (second-person future plural)
zult zich/u voortplanten (second-person future plural)
zult zich/u voortplanten (second-person)
zult u voortplanten (second-person future plural)
zult u voortplanten (second-person)
zal zich voortplanten (third-person future singular)
zullen zich voortplanten (third-person future plural)
zich voortplantend (imperfect participle)
zich voortgeplant hebben (past)
plant u/je voort, plant je voort (imperative)

Olifanten planten zich maar langzaam voort.


broeds

Naamwoord van handeling van broeden met het achtervoegsel -s.

broedser (uninflected comparative)
broedst (uninflected superlative)
broedse (inflected positive)
broedsere (inflected comparative)
broedste (inflected superlative)
broedsers (partitive comparative)

een toestand van verhoogde hormonale activiteit die een dier, met name een vrouwelijke vogel, zich doet richten op paar- en broedgedrag

De ontlasting van een broedse vogel stinkt vaak meer dan normaal.


spesie

In biologie, is 'n spesie die basiese eenheid van biodiversiteit.

In de biologie is de soort de basiseenheid van de biodiversiteit.


puntmutatie

point mutation

een mutatie waarbij één nucleotide in het DNA door één andere nucleotide vervangen wordt

point mutation

een mutatie waarbij één nucleotide in het DNA ingevoegd dan wel verwijderd wordt

puntmutaties (plural)
puntmutatietje (diminutive singular)
puntmutatietjes (diminutive plural)

Niet iedereen zal het met de tweede definitie eens zijn, maar in de praktijk komt het gebruik wel voor.


hormon

mogelijk via Duits Hormon van Engels hormone, gevormd uit Oudgrieks ὁρμῶν (hormoon), het tegenwoordig deelwoord van ὁρμάω (hormáoo) "in beweging brengen", dus: "de in beweging brengende"
De naam is in 1904 door de Britse artsen E.H. Starling en W.M. Bayliss bedacht, omdat het gaat om stoffen die voor het lichaam signaal zijn om bepaalde reacties op gang te brengen.

een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam

In drop komt echter een stof voor waarvan de chemische samenstelling veel overeenkomst vertoont met een hormon dat het lichaam normaliter produceert.

Vraag het aan de dokter in: De Waarheid , jrg. 26 nr. 301 (23 december 1965), p. 4 kol. 4

⧖ Na intermusculaire of intraveneuse inspuiting van dit hormon (15 tot 20 ccm.) komt na 5 tot 7 dagen een eenige maanden aanhoudende darmperistaltiek tot stand, zonder dat er eenig onaangenaam bijkomstig versohïjnsel bij optreedt.

Een nieuw geneesmiddel. in: Het Vaderland , jrg. 42 nr. 193 (13 augustus 1910), M. Nijhoff & C.A. van Reyn, 's-Gravenhage, p. 5 kol. 5


-ine

van Frans -ine of Oudfrans -ine, van het Latijn -īnus, van het Oudgrieks ινος (-inos)

Naar analogie van paraffine (1830) of benzine (1833)

Naar analogie van aniline (volgens (3) benoemd) (1840)

Naar analogie van amine (5), immers stikstof bevattend en organisch

Toxine.

Hemoglobine.

vormt een naam van een bepaald hormoon of alkaloïde

Adrenaline.

Cafeïne.

Melatonine.

Nicotine.


afstoting

Naamwoord van handeling van afstoten met het achtervoegsel -ing.

repulsion

een kracht die twee voorwerpen zich van elkaar doet verwijderen.

afstotingen (plural)
afstotinkje (diminutive singular)
afstotinkjes (diminutive plural)

proces van laten sterven van iets dat ergens in leeft

Hittestress leidt tot afstoting van algen die het koraal van voedingsstoffen voorzien en het koraal kleur geven. Als de verbleking te lang duurt, sterft het koraal af.

Weblink bron “Meer dan 80 procent van koraalriffen lijdt onder hittestress, mogelijk onherstelbaar” (23 april 2025), NOS


opposable

Great apes possess an opposable thumb.

Mensapen bezitten een opponeerbare duim.


opponeerbaar

Naamwoord van handeling van opponeren met het achtervoegsel -baar

opponeerbaarder (uninflected comparative)
opponeerbaarst (uninflected superlative)
opponeerbare (inflected positive)
opponeerbaardere (inflected comparative)
opponeerbaarste (inflected superlative)
opponeerbaars (partitive positive)
opponeerbaarders (partitive comparative)

de mogelijkheid bezittend in tegenovergestelde positie gebracht te worden

De duim van de mens is opponeerbaar.


cultivar

van Engels cultivar, in de betekenis van ‘kunstmatig gekweekt ras’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1952

kunstmatig gekweekt ras (meestal planten)


empollar

afgeleid pollo “kip” met het voorvoegsel em- en met het achtervoegsel -ar

broeden, uitbroeden, broedsel produceren


sonar

van Engels sonar, in het Nederlands aangetroffen vanaf 1949 (zie laatste vindplaats betekenis 1. hieronder)

wijze waarop dieren de plaats van objecten vaststellen met teruggekaatst ultrasoon geluid

Vooropgesteld dat potvissen hun sonar gebruiken tijdens het navigeren, wat wel wordt aangenomen maar nog niet is bewezen, is een andere mogelijke verklaring dat die sonar in ondiep water van slag raakt.


zeehondenstand

samenstelling van zeehond en stand met het invoegsel -en-

de grootte van de populatie aan zeehonden in een bepaald gebied

Die olieramp zal de zeehondenstand geen goed doen.


verlossen

afgeleid van lossen met het voorvoegsel ver-

befreien

daadwerkelijk of overdrachtelijk van ketenen bevrijden

verloste (past)
verlost (past participle)
te verlossen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verlossen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verlossen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verlost (active infinitive perfect present short-form)
te hebben verlost (active infinitive perfect present long-form)
verlost zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
verlost te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verlossend (imperfect participle)
verlost (past participle)
verlosse (subjunctive)
verlos (indicative imperfect present singular first-person)
verlost (indicative imperfect present singular second-person)
verlost (indicative imperfect present singular second-person)
verlost (indicative imperfect present singular second-person)
verlost (indicative imperfect present singular third-person)
verloste (indicative imperfect past singular first-person)
verloste (indicative imperfect past singular second-person)
verloste (indicative imperfect past singular second-person)
verloste (indicative imperfect past singular second-person)
verloste (indicative imperfect past singular third-person)
verlosten (indicative imperfect past plural first-person)
verlosten (indicative imperfect past plural second-person)
verlosten (indicative imperfect past plural third-person)
zal verlossen (indicative imperfect future singular first-person)
zult verlossen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlossen (indicative imperfect future singular second-person)
zult verlossen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlossen (indicative imperfect future singular second-person)
zult verlossen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlossen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verlossen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verlossen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verlossen (indicative imperfect future plural third-person)
zou verlossen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verlossen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verlossen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verlossen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verlossen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verlossen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verlossen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verlossen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb verlost (perfect present first-person)
hebt verlost (perfect present second-person)
hebt verlost (perfect present second-person)
heeft verlost (perfect present second-person)
hebt verlost (perfect present second-person)
heeft verlost (perfect present third-person)
hebben verlost (perfect present first-person)
hebben verlost (perfect present second-person)
hebben verlost (perfect present third-person)
had verlost (perfect past first-person)
had verlost (perfect past second-person)
had verlost (perfect past second-person)
hadt verlost (perfect past second-person)
had verlost (perfect past third-person)
hadden verlost (perfect past first-person)
hadden verlost (perfect past second-person)
hadden verlost (perfect past third-person)
zal verlost hebben (perfect future first-person)
zal verlost hebben (perfect future second-person)
zult verlost hebben (perfect future second-person)
zult verlost hebben (perfect future second-person)
zal verlost hebben (perfect future second-person)
zult verlost hebben (perfect future second-person)
zal verlost hebben (perfect future third-person)
zullen verlost hebben (perfect future first-person)
zullen verlost hebben (perfect future second-person)
zullen verlost hebben (perfect future third-person)
zou verlost hebben (perfect conditional first-person)
zou verlost hebben (perfect conditional second-person)
zou verlost hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verlost hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verlost hebben (perfect conditional second-person)
zou verlost hebben (perfect conditional third-person)
zouden verlost hebben (perfect conditional first-person)
zouden verlost hebben (perfect conditional second-person)
zouden verlost hebben (perfect conditional third-person)
er wordt verlost (impersonal passive present imperfect)
er is verlost (impersonal passive present perfect)
er werd verlost (impersonal passive past imperfect)
er was verlost (impersonal passive past perfect)
er zal verlost worden (impersonal passive future imperfect)
er zal verlost zijn (impersonal passive future perfect)
er zou verlost worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou verlost zijn (impersonal passive conditional perfect)
verlost worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verlost te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verlost zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verlost te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verlost zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verlost te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verlost zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verlost te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word verlost (singular imperfect present first-person)
wordt verlost (singular imperfect present second-person)
wordt verlost (singular imperfect present second-person)
wordt verlost (singular imperfect present second-person)
wordt verlost (singular imperfect present plural third-person)
worden verlost (singular imperfect present plural first-person)
worden verlost (singular imperfect present plural second-person)
worden verlost (singular imperfect present third-person)
werd verlost (singular imperfect past first-person)
werd verlost (singular imperfect past second-person)
werd verlost (singular imperfect past second-person)
werdt verlost (singular imperfect past second-person)
werd verlost (singular imperfect past plural third-person)
werden verlost (singular imperfect past plural first-person)
werden verlost (singular imperfect past plural second-person)
werden verlost (singular imperfect past third-person)
zal verlost worden (singular imperfect future first-person)
zult verlost worden (singular imperfect future second-person)
zult verlost worden (singular imperfect future second-person)
zult verlost worden (singular imperfect future second-person)
zal verlost worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verlost worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen verlost worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen verlost worden (singular imperfect future third-person)
zou verlost worden (singular imperfect conditional first-person)
zou verlost worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verlost worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verlost worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verlost worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verlost worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verlost worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden verlost worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden verlost worden (singular imperfect conditional third-person)
ben verlost (perfect present first-person)
bent verlost (perfect present second-person)
bent verlost (perfect present second-person)
is verlost (perfect present second-person)
zijt verlost (perfect present second-person)
is verlost (perfect present third-person)
zijn verlost (perfect present first-person)
zijn verlost (perfect present second-person)
zijn verlost (perfect present third-person)
was verlost (perfect past first-person)
was verlost (perfect past second-person)
was verlost (perfect past second-person)
waart verlost (perfect past second-person)
was verlost (perfect past third-person)
waren verlost (perfect past first-person)
waren verlost (perfect past second-person)
waren verlost (perfect past third-person)
zal verlost zijn (perfect future first-person)
zult verlost zijn (perfect future second-person)
zult verlost zijn (perfect future second-person)
zult verlost zijn (perfect future second-person)
zal verlost zijn (perfect future third-person)
zullen verlost zijn (perfect future first-person)
zullen verlost zijn (perfect future second-person)
zullen verlost zijn (perfect future third-person)
zou verlost zijn (perfect conditional first-person)
zou verlost zijn (perfect conditional second-person)
zou verlost zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verlost zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verlost zijn (perfect conditional second-person)
zou verlost zijn (perfect conditional third-person)
zouden verlost zijn (perfect conditional first-person)
zouden verlost zijn (perfect conditional second-person)
zouden verlost zijn (perfect conditional third-person)

een vrouw geneeskundig bijstaan bij de bevalling


allel

Ontleend aan het Duitse Allel, een afkorting voor Allelomorph.

Allel

elk van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen


typ

specimen, exemplaar; op basis waarvan een taxomologische beschrijving is gemaakt

Chemoterapie je klasickým typem léčby rakoviny.

Chemotherapie is een klassiek voorbeeld van een behandelingsmethode voor kanker.


liv

Zelfstandig naamwoord #1: afkomstig van het Oudnoordse naamwoord líf

Zelfstandig naamwoord #2: afkomstig uit het Duits

Jeg vil lære nye ting hele livet.

Ik wil mijn hele leven nieuwe dingen leren.


liv

Er det liv på Mars?


frø

(Werkwoord) afkomstig van het Oudnoorse woord frjó.

(Zelfstandig naamwoord) afkomstig van het Oudnoorse woord frjó(v)a / frjóva of fræa / fræva.

Ugresset må ikke få frø seg.


frø

Fjern frøene i chilien ved å skjære av toppen og rulle den mellom hendene til frøene faller ut, eller del den i to og grav ut med en teskje.

Verwijder de zaadjes van de chilipeper door het afsnijden van de bovenkant en het rollen tussen de handen totdat de zaadjes eruit vallen, of deel hem in twee helften en graaf ze er met een theelepeltje uit.


frø

(Werkwoord) afkomstig van de Oudnoorse woorden frjó of fræ.

(Zelfstandig naamwoord) afkomstig van de Oudnoorse woorden frjó(v)a / frjóva of fræa / fræva.

Egget er frødd.


frø

Plantane brukar frø til formeiring.

De planten hebben zaden voor de voortplanting nodig.


bedreigd

[2] Leenvertaling van Engels threatened (with extinction)

*vervoeging van bedreigen: de stam met de uitgang -d, zonder ge- vanwege voorvoegsel

bedroht

mogelijk op het punt staand van uitsterving

mogelijk op het punt staand van uitsterven

Op de rode lijst van de internationale unie voor natuurbescherming staan koala's aangemerkt als kwetsbaar. Australië heeft de diersoort aangemerkt als bedreigd.

Weblink bron
nieuwsredactie
 “Voor het eerst koala's te zien in Nederlandse dierentuin” (24 april 2024) op nu.nl


lyse

van het Griekse λύσις, lusis van luein = scheiden

de dood van een cel door het breken van het membraan


exotisch

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uitheems’ voor het eerst aangetroffen in 1824

met het voorvoegsel exo- en met het achtervoegsel -isch

exotischer (uninflected comparative)
exotische (inflected positive)
exotischere (inflected comparative)
exotischers (partitive comparative)

De mango is een exotische vrucht.


ichtyofaag

afgeleid van het Griekse 'ichthus' (2e nv. ichthuos) (vis) met het achtervoegsel -faag

ichtyofagen (plural)
ichtyofaagje (diminutive singular)
ichtyofaagjes (diminutive plural)


neuroblast

met het voorvoegsel neuro- met het achtervoegsel -blast

neuroblasten (plural)
neuroblastje (diminutive singular)
neuroblastjes (diminutive plural)

een embryonale cel die zich later zal ontwikkelen tot zenuwcel of gliacel

In de 8e tot 18e week migreren neuroblasten vanuit de ventriculaire zone naar de randzone en vormen hier de corticale plaat.


zenuwcel

Nervenzelle

zenuwcellen (plural)
zenuwcelletje (diminutive singular)
zenuwcelletjes (diminutive plural)

een zeer belangrijke cel in het zenuwstelsel die prikkels en impulsen opvangt, geleidt en doorgeeft

In de hersenen zitten zo'n 100 miljard zenuwcellen.


neurobiologie

afgeleid van biologie met het voorvoegsel neuro-

Neurobiologie

de studie van alles wat met de ontwikkeling en werking van het zenuwstelsels te maken heeft.

de studie van alles wat met de ontwikkeling en werking van zenuwstelsels te maken heeft

Hij is hoogleraar in de neurobiologie.


organogenese

organogènesi

het zich ontwikkelen van organen uit enkele typen weefsel

De organogenese is een bijzondere fase omdat in die korte tijd de hoofdorganen van het kuiken worden aangelegd.


celbiologie

De ontdekking van een groen fluorescerend proteïne (GFP) uit een kwal heeft een revolutionaire verandering in de celbiologie teweeggebracht.


neurogenese

met het voorvoegsel neuro- en met het achtervoegsel -genese

Neurogenese

het ontstaan van nieuwe zenuwcellen in levende organismen, dat zowel voor als na de geboorte plaatsvindt

Antidepressiva hebben alleen effect wanneer de neurogenese in de hippocampus wordt verhoogd.


celfysiologie

fisiologia cellular

de wetenschap van functies en processen binnen organische cellen

de wetenschap van de functies en processen binnen organische cellen

Geëlektrolyseerd water vangt actieve zuurstofmetabolieten weg en tast de celfysiologie aan.


gesteriliseerd

*vervoeging van steriliseren: de stam met omvoegsel ge- -d

zo bewerkt dat er geen leven meer in zit

Ondergrond uit Reijerscamp werd bedekt met heide- of graslandtransplantaat en daar kwam gesteriliseerd zand op. Dat remt uitgroei van zaden vanuit het transplantaat.


gisting

Naamwoord van handeling van gisten met het achtervoegsel -ing.

het fermentatieproces veroorzaakt door een gist

De gisting doet het oliebollenbeslag rijzen.


kweek

kweken (singular)
kweekje (diminutive)
kweekjes (diminutive singular)

planten of andere levende wezens die iemand voor een bepaald doel heeft laten opgroeien


proef

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘onderzoek’ voor het eerst aangetroffen in 1286 , semantisch beïnvloed door Duits Probe voor de bijkomende betekenissen.

proeven (plural)
proefje (diminutive singular)
proefjes (diminutive plural)

het verrichten van een handeling om een verschijnsel te achterhalen of zichtbaar te maken, proefneming, experiment


facetoog

facetogen (plural)
facetoogje (diminutive singular)
facetoogjes (diminutive plural)

een oog voorzien van een groot aantal naast elkaar gelegen lenzen, de facetten

Veel insecten hebben facetogen.


geknikt

*vervoeging van knikken: de stam met omvoegsel ge- -t

geknikte (inflected positive)
geknikts (partitive positive)


climax

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘hoogtepunt’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Via het Latijnse clīmax van het Oudgriekse κλῖμαξ = ladder, trap

climaxen (plural)
climaxje (diminutive singular)
climaxjes (diminutive plural)

het einde van een ecologische successie waarbij de biomassa constant blijft


paaitijd

tijd van het jaar dat vissen zich voortplanten

De paaitijd van deze soort is in het voorjaar.


paaiperiode

Laichzeit

tijd van het jaar dat vissen zich voortplanten

paaiperiodes (plural)
paaiperioden (plural)

De paaiperiode van deze soort is in het voorjaar.


plantenetend

samenstelling van plant en etend met het invoegsel -en-

plantenetende (inflected positive)
plantenetends (partitive positive)

zijn voedsel verkrijgend door het eten van planten

Dit is een strikt plantenetende dinosaurus geweest.


gekield

bn: pseudodeelwoord afgeleid van kiel zn met het omvoegsel ge- -d

ww: vervoeging van kielen: de stam met omvoegsel ge- -d

van een scherpe loodrechte lijst voorzien

Er is een gekielde klimslang en een gekielde muskusschildpad.


darmbacterie

gut bacteria

een bacterie die zich in het maag-darmkanaal ophoudt

darmbacteriën (plural)
darmbacterietje (diminutive singular)
darmbacterietjes (diminutive plural)

microbe die zich in het maag-darmkanaal ophoudt

E.coli is een relatief onbekende darmbacterie.


compatibiliteit

afgeleid van compatibel met het achtervoegsel -iteit

Verträglichkeit

verenigbaarbeid van elektronische apparaten, softwareprogramma's, enz

mate waarin twee bloedgroepen zich vermengen


humuszuur

de zurige organische substantie die ontstaat bij ontbinding van plantaardig materiaal

De structuur van humuszuren is erg variabel en niet goed begrepen.


embryoloog

Van het Griekse ἔμβρυον, embryon, "ongeboren, embryo" met het achtervoegsel -loog

embrioloog

iemand die zich toelegt op de studie van het embryo

Hij wilde embryoloog worden.


knalgasbacterie

knalgasbacteriën (plural)
knalgasbacterietje (diminutive singular)
knalgasbacterietjes (diminutive plural)

een bacterie die zijn energie haalt uit de oxidatie van waterstof

Hydrogenobacter thermophilus, Hydrogenovibrio marinus en Helicobacter pylori zijn voorbeelden van knalgasbacteriën.


verwekken

Afgeleid van wekken met het voorvoegsel ver-, in de betekenis van “veroorzaken scheppen”, voor het eerst aangetroffen in 1631, zie vindplaats hieronder.

verwekte (past)
verwekt (past participle)
te verwekken (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verwekken (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verwekken (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verwekt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben verwekt (active infinitive perfect present long-form)
verwekt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
verwekt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verwekkend (imperfect participle)
verwekt (past participle)
verwekke (subjunctive)
verwek (indicative imperfect present singular first-person)
verwekt (indicative imperfect present singular second-person)
verwekt (indicative imperfect present singular second-person)
verwekt (indicative imperfect present singular second-person)
verwekt (indicative imperfect present singular third-person)
verwekte (indicative imperfect past singular first-person)
verwekte (indicative imperfect past singular second-person)
verwekte (indicative imperfect past singular second-person)
verwekte (indicative imperfect past singular second-person)
verwekte (indicative imperfect past singular third-person)
verwekten (indicative imperfect past plural first-person)
verwekten (indicative imperfect past plural second-person)
verwekten (indicative imperfect past plural third-person)
zal verwekken (indicative imperfect future singular first-person)
zult verwekken (indicative imperfect future singular second-person)
zal verwekken (indicative imperfect future singular second-person)
zult verwekken (indicative imperfect future singular second-person)
zal verwekken (indicative imperfect future singular second-person)
zult verwekken (indicative imperfect future singular second-person)
zal verwekken (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verwekken (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verwekken (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verwekken (indicative imperfect future plural third-person)
zou verwekken (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verwekken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verwekken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verwekken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verwekken (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verwekken (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verwekken (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verwekken (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb verwekt (perfect present first-person)
hebt verwekt (perfect present second-person)
hebt verwekt (perfect present second-person)
heeft verwekt (perfect present second-person)
hebt verwekt (perfect present second-person)
heeft verwekt (perfect present third-person)
hebben verwekt (perfect present first-person)
hebben verwekt (perfect present second-person)
hebben verwekt (perfect present third-person)
had verwekt (perfect past first-person)
had verwekt (perfect past second-person)
had verwekt (perfect past second-person)
hadt verwekt (perfect past second-person)
had verwekt (perfect past third-person)
hadden verwekt (perfect past first-person)
hadden verwekt (perfect past second-person)
hadden verwekt (perfect past third-person)
zal verwekt hebben (perfect future first-person)
zal verwekt hebben (perfect future second-person)
zult verwekt hebben (perfect future second-person)
zult verwekt hebben (perfect future second-person)
zal verwekt hebben (perfect future second-person)
zult verwekt hebben (perfect future second-person)
zal verwekt hebben (perfect future third-person)
zullen verwekt hebben (perfect future first-person)
zullen verwekt hebben (perfect future second-person)
zullen verwekt hebben (perfect future third-person)
zou verwekt hebben (perfect conditional first-person)
zou verwekt hebben (perfect conditional second-person)
zou verwekt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verwekt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verwekt hebben (perfect conditional second-person)
zou verwekt hebben (perfect conditional third-person)
zouden verwekt hebben (perfect conditional first-person)
zouden verwekt hebben (perfect conditional second-person)
zouden verwekt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt verwekt (impersonal passive present imperfect)
er is verwekt (impersonal passive present perfect)
er werd verwekt (impersonal passive past imperfect)
er was verwekt (impersonal passive past perfect)
er zal verwekt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal verwekt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou verwekt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou verwekt zijn (impersonal passive conditional perfect)
verwekt worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verwekt te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verwekt zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verwekt te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verwekt zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verwekt te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verwekt zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verwekt te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word verwekt (singular imperfect present first-person)
wordt verwekt (singular imperfect present second-person)
wordt verwekt (singular imperfect present second-person)
wordt verwekt (singular imperfect present second-person)
wordt verwekt (singular imperfect present plural third-person)
worden verwekt (singular imperfect present plural first-person)
worden verwekt (singular imperfect present plural second-person)
worden verwekt (singular imperfect present third-person)
werd verwekt (singular imperfect past first-person)
werd verwekt (singular imperfect past second-person)
werd verwekt (singular imperfect past second-person)
werdt verwekt (singular imperfect past second-person)
werd verwekt (singular imperfect past plural third-person)
werden verwekt (singular imperfect past plural first-person)
werden verwekt (singular imperfect past plural second-person)
werden verwekt (singular imperfect past third-person)
zal verwekt worden (singular imperfect future first-person)
zult verwekt worden (singular imperfect future second-person)
zult verwekt worden (singular imperfect future second-person)
zult verwekt worden (singular imperfect future second-person)
zal verwekt worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verwekt worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen verwekt worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen verwekt worden (singular imperfect future third-person)
zou verwekt worden (singular imperfect conditional first-person)
zou verwekt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verwekt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verwekt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verwekt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verwekt worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verwekt worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden verwekt worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden verwekt worden (singular imperfect conditional third-person)
ben verwekt (perfect present first-person)
bent verwekt (perfect present second-person)
bent verwekt (perfect present second-person)
is verwekt (perfect present second-person)
zijt verwekt (perfect present second-person)
is verwekt (perfect present third-person)
zijn verwekt (perfect present first-person)
zijn verwekt (perfect present second-person)
zijn verwekt (perfect present third-person)
was verwekt (perfect past first-person)
was verwekt (perfect past second-person)
was verwekt (perfect past second-person)
waart verwekt (perfect past second-person)
was verwekt (perfect past third-person)
waren verwekt (perfect past first-person)
waren verwekt (perfect past second-person)
waren verwekt (perfect past third-person)
zal verwekt zijn (perfect future first-person)
zult verwekt zijn (perfect future second-person)
zult verwekt zijn (perfect future second-person)
zult verwekt zijn (perfect future second-person)
zal verwekt zijn (perfect future third-person)
zullen verwekt zijn (perfect future first-person)
zullen verwekt zijn (perfect future second-person)
zullen verwekt zijn (perfect future third-person)
zou verwekt zijn (perfect conditional first-person)
zou verwekt zijn (perfect conditional second-person)
zou verwekt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verwekt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verwekt zijn (perfect conditional second-person)
zou verwekt zijn (perfect conditional third-person)
zouden verwekt zijn (perfect conditional first-person)
zouden verwekt zijn (perfect conditional second-person)
zouden verwekt zijn (perfect conditional third-person)

door het deponeren van zijn sperma doen ontstaan

Hij had een kind bij haar verwekt, maar weigerde zijn verantwoordelijkheden als vader na te komen.


zoetwaterfauna

zoetwaterfauna's (plural)
zoetwaterfaunaatje (diminutive singular)
zoetwaterfaunaatjes (diminutive plural)

In dit getijdegebied zien we een mengeling van zout- en zoetwaterfauna.


ingraven

einbuddeln

door een gat of graaf aan te leggen zich dekking verschaffen

eingraben

groef in (past)
ingegraven (past participle)
zal me ingraven (first-person future singular)
zullen ons ingraven (first-person future plural)
zal, zult je ingraven (second-person future singular)
zullen je ingraven (second-person future plural)
zult zich/u ingraven (second-person future plural)
zult zich/u ingraven (second-person)
zult u ingraven (second-person future plural)
zult u ingraven (second-person)
zal zich ingraven (third-person future singular)
zullen zich ingraven (third-person future plural)
zich ingravend (imperfect participle)
zich ingegraven hebben (past)
graaf u/je in, graaft je in (imperative)

zich ~ zich nestelen in de bodem of in het lichaam van een andere levensvorm

Deze parasiet graaft zich in in de huid.


zweepdraad

zweepdraden (plural)
zweepdraadje (diminutive singular)
zweepdraadjes (diminutive plural)

een organel dat dient voor de voortbeweging van een eencellig organisme of van een voorplantingscel, zoals zaadcel

Bij eukaryoten bestaat een zweepdraad uit een uitstulping van het celmembraan.


zoekreflex

de automatische reactie waarbij een zuigeling zijn mond opent bij aanraking van de lippen of wangen

De zoekreflex wordt gevolgd door de zuig- en slikreflexen wanneer de baby de tepel in de mond neemt.


dwaalgast

vagrant

een vogel die slechts zelden, vaak door verdwalen, in een gebied aangetroffen wordt

vogel of ander vliegend dier dat slechts zelden, vaak door verdwalen, in een gebied aangetroffen wordt

Een kievit is hier in Amerika een dwaalgast.


decompose

Afgeleid van het Engelse werkwoord compose met het voorvoegsel de-.

Bacteria and fungi help decompose organic matter.

Bacteriën en schimmels helpen om organisch materiaal verrotten te laten.


diersoort

diersoorten (plural)
diersoortje (diminutive singular)
diersoortjes (diminutive plural)

de verzameling individuele dieren die genetisch verwant genoeg zijn dat zij zich onderling kunnen voortplanten

Het grootste aantal diersoorten is onder de insecten aan te treffen.


axon

een uitloper van een zenuwcel waarlangs berichten doorgegeven worden aan belendende cellen

De synaptogenese vangt aan rond 8 weken na de conceptie; synapsen van het axon van één neuron verbinden zich tot op heel korte afstand met de dendrieten van een ander neuron.


draagtijd

dratyd

de tijd dat een vrouwelijk dier gewoonlijk zwanger is

draagtijden (plural)
draagtijdje (diminutive singular)
draagtijdjes (diminutive plural)

Buideldieren hebben maar een korte draagtijd, waarna het jong nog een tijd in de buidel verblijft.


assimileren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gelijkmaken’ voor het eerst aangetroffen in 1650

afgeleid van het Franse assimiler (met het achtervoegsel -eren)

assimilate

doen opgaan van een minderheidsgroep in een gevestigde gemeenschap

assimileerde (past)
geassimileerd (past participle)
te assimileren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen assimileren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen assimileren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geassimileerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geassimileerd (active infinitive perfect present long-form)
geassimileerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geassimileerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
assimilerend (imperfect participle)
geassimileerd (past participle)
assimilere (subjunctive)
assimileer (indicative imperfect present singular first-person)
assimileert (indicative imperfect present singular second-person)
assimileert (indicative imperfect present singular second-person)
assimileert (indicative imperfect present singular second-person)
assimileert (indicative imperfect present singular third-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular first-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
assimileerde (indicative imperfect past singular third-person)
assimileerden (indicative imperfect past plural first-person)
assimileerden (indicative imperfect past plural second-person)
assimileerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular first-person)
zult assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zult assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zult assimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal assimileren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen assimileren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen assimileren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen assimileren (indicative imperfect future plural third-person)
zou assimileren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou assimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) assimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt assimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou assimileren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden assimileren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden assimileren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden assimileren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geassimileerd (perfect present first-person)
hebt geassimileerd (perfect present second-person)
hebt geassimileerd (perfect present second-person)
heeft geassimileerd (perfect present second-person)
hebt geassimileerd (perfect present second-person)
heeft geassimileerd (perfect present third-person)
hebben geassimileerd (perfect present first-person)
hebben geassimileerd (perfect present second-person)
hebben geassimileerd (perfect present third-person)
had geassimileerd (perfect past first-person)
had geassimileerd (perfect past second-person)
had geassimileerd (perfect past second-person)
hadt geassimileerd (perfect past second-person)
had geassimileerd (perfect past third-person)
hadden geassimileerd (perfect past first-person)
hadden geassimileerd (perfect past second-person)
hadden geassimileerd (perfect past third-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future first-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zult geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zult geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zult geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zal geassimileerd hebben (perfect future third-person)
zullen geassimileerd hebben (perfect future first-person)
zullen geassimileerd hebben (perfect future second-person)
zullen geassimileerd hebben (perfect future third-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geassimileerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geassimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geassimileerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geassimileerd (impersonal passive present imperfect)
er is geassimileerd (impersonal passive present perfect)
er werd geassimileerd (impersonal passive past imperfect)
er was geassimileerd (impersonal passive past perfect)
er zal geassimileerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geassimileerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geassimileerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geassimileerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geassimileerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geassimileerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geassimileerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geassimileerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geassimileerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geassimileerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geassimileerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geassimileerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geassimileerd (singular imperfect present first-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present second-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present second-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present second-person)
wordt geassimileerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geassimileerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geassimileerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geassimileerd (singular imperfect present third-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past first-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past second-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past second-person)
werdt geassimileerd (singular imperfect past second-person)
werd geassimileerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geassimileerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geassimileerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geassimileerd (singular imperfect past third-person)
zal geassimileerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geassimileerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geassimileerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geassimileerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geassimileerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geassimileerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geassimileerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geassimileerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geassimileerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geassimileerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geassimileerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geassimileerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geassimileerd (perfect present first-person)
bent geassimileerd (perfect present second-person)
bent geassimileerd (perfect present second-person)
is geassimileerd (perfect present second-person)
zijt geassimileerd (perfect present second-person)
is geassimileerd (perfect present third-person)
zijn geassimileerd (perfect present first-person)
zijn geassimileerd (perfect present second-person)
zijn geassimileerd (perfect present third-person)
was geassimileerd (perfect past first-person)
was geassimileerd (perfect past second-person)
was geassimileerd (perfect past second-person)
waart geassimileerd (perfect past second-person)
was geassimileerd (perfect past third-person)
waren geassimileerd (perfect past first-person)
waren geassimileerd (perfect past second-person)
waren geassimileerd (perfect past third-person)
zal geassimileerd zijn (perfect future first-person)
zult geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zult geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zult geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zal geassimileerd zijn (perfect future third-person)
zullen geassimileerd zijn (perfect future first-person)
zullen geassimileerd zijn (perfect future second-person)
zullen geassimileerd zijn (perfect future third-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geassimileerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geassimileerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geassimileerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geassimileerd zijn (perfect conditional third-person)

opnemen en in organisch weefsel omzetten


flemen

In de betekenis van ‘vleien’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1624

fleemde (past)
gefleemd (past participle)
te flemen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen flemen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen flemen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gefleemd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gefleemd (active infinitive perfect present long-form)
gefleemd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gefleemd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
flemend (imperfect participle)
gefleemd (past participle)
fleme (subjunctive)
fleem (indicative imperfect present singular first-person)
fleemt (indicative imperfect present singular second-person)
fleemt (indicative imperfect present singular second-person)
fleemt (indicative imperfect present singular second-person)
fleemt (indicative imperfect present singular third-person)
fleemde (indicative imperfect past singular first-person)
fleemde (indicative imperfect past singular second-person)
fleemde (indicative imperfect past singular second-person)
fleemde (indicative imperfect past singular second-person)
fleemde (indicative imperfect past singular third-person)
fleemden (indicative imperfect past plural first-person)
fleemden (indicative imperfect past plural second-person)
fleemden (indicative imperfect past plural third-person)
zal flemen (indicative imperfect future singular first-person)
zult flemen (indicative imperfect future singular second-person)
zal flemen (indicative imperfect future singular second-person)
zult flemen (indicative imperfect future singular second-person)
zal flemen (indicative imperfect future singular second-person)
zult flemen (indicative imperfect future singular second-person)
zal flemen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen flemen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen flemen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen flemen (indicative imperfect future plural third-person)
zou flemen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou flemen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) flemen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt flemen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou flemen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden flemen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden flemen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden flemen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gefleemd (perfect present first-person)
hebt gefleemd (perfect present second-person)
hebt gefleemd (perfect present second-person)
heeft gefleemd (perfect present second-person)
hebt gefleemd (perfect present second-person)
heeft gefleemd (perfect present third-person)
hebben gefleemd (perfect present first-person)
hebben gefleemd (perfect present second-person)
hebben gefleemd (perfect present third-person)
had gefleemd (perfect past first-person)
had gefleemd (perfect past second-person)
had gefleemd (perfect past second-person)
hadt gefleemd (perfect past second-person)
had gefleemd (perfect past third-person)
hadden gefleemd (perfect past first-person)
hadden gefleemd (perfect past second-person)
hadden gefleemd (perfect past third-person)
zal gefleemd hebben (perfect future first-person)
zal gefleemd hebben (perfect future second-person)
zult gefleemd hebben (perfect future second-person)
zult gefleemd hebben (perfect future second-person)
zal gefleemd hebben (perfect future second-person)
zult gefleemd hebben (perfect future second-person)
zal gefleemd hebben (perfect future third-person)
zullen gefleemd hebben (perfect future first-person)
zullen gefleemd hebben (perfect future second-person)
zullen gefleemd hebben (perfect future third-person)
zou gefleemd hebben (perfect conditional first-person)
zou gefleemd hebben (perfect conditional second-person)
zou gefleemd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gefleemd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gefleemd hebben (perfect conditional second-person)
zou gefleemd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gefleemd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gefleemd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gefleemd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gefleemd (impersonal passive present imperfect)
er is gefleemd (impersonal passive present perfect)
er werd gefleemd (impersonal passive past imperfect)
er was gefleemd (impersonal passive past perfect)
er zal gefleemd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gefleemd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gefleemd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gefleemd zijn (impersonal passive conditional perfect)

reageren op de aanwezigheid van feromonen in de urine van een krols wijfje door met het gezicht te trekken

De leeuw fleemde en ging op zoek naar de leeuwin.