syncytium

afgeleid van het Griekse 'kutos' (holte, bergruimte, lichaam, huid) met het voorvoegsel syn-

syncytia (plural)
syncytiumpje (diminutive singular)
syncytiumpjes (diminutive plural)

tot een massa samengesmolten cellen, waarin wel de celkernen duidelijk te onderscheiden zijn, maar de cellen geen duidelijke grenzen hebben


synesthesie

In de betekenis van ‘verbinding tussen voorstellingen uit verschillende zintuigsferen’ voor het eerst aangetroffen in 1961

afgeleid van het Griekse 'aísthēsis' (gevoel) met het voorvoegsel syn-

het doordringen van een prikkel van een zintuig in een hersendeel dat eigenlijk andere zintuigen zou moeten interpreteren

Bij het gebruik van lsd kan men synesthesie ervaren. Dit betekent dat bijvoorbeeld cijfers opeens een kleur krijgen, of geluid een geur.


cline

clinen (plural)
clines (plural)
clinetje (diminutive singular)
clinetjes (diminutive plural)

graduele reeks van vormkenmerken of -verschillen binnen een soort organismen


leverfunctie

doel of taak van de lever binnen het lichaam


longfunctie

doel of taak van de long binnen het lichaam


nierfunctie

doel of taak van de nier binnen het lichaam


relict

Leenwoord uit Duits Relikt, voor het eerst aangetroffen in 1832

soort die ooit talrijk was of een groot verspreidingsgebied had, maar later gekenmerkt wordt door isolatie of een versnipperd of beperkt leefgebied


territorium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘grondgebied, woongebied’ voor het eerst aangetroffen in 1582

afgeleid van het Latijnse terra (aarde) met het achtervoegsel -orium

territoria (plural)
territoriums (plural)
territoriumpje (diminutive singular)
territoriumpjes (diminutive plural)

woongebied van een individu of een groep van dieren dat tegen indringers verdedigd wordt


nesteldrift

instinct bij dieren om een nest te maken

op die leeftijd kreeg zij plotseling last van krachtige nesteldrift


inseminatie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘inbrengen van zaadcellen’ voor het eerst aangetroffen in 1950

Naamwoord van handeling van insemineren met het achtervoegsel -atie

het in de vrouwelijke geslachtsorganen inbrengen van sperma


insemineren

afgeleid van het Franse inséminer (met het achtervoegsel -eren)

insemineerde (past)
geïnsemineerd (past participle)
te insemineren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen insemineren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen insemineren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geïnsemineerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geïnsemineerd (active infinitive perfect present long-form)
geïnsemineerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geïnsemineerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
inseminerend (imperfect participle)
geïnsemineerd (past participle)
inseminere (subjunctive)
insemineer (indicative imperfect present singular first-person)
insemineert (indicative imperfect present singular second-person)
insemineert (indicative imperfect present singular second-person)
insemineert (indicative imperfect present singular second-person)
insemineert (indicative imperfect present singular third-person)
insemineerde (indicative imperfect past singular first-person)
insemineerde (indicative imperfect past singular second-person)
insemineerde (indicative imperfect past singular second-person)
insemineerde (indicative imperfect past singular second-person)
insemineerde (indicative imperfect past singular third-person)
insemineerden (indicative imperfect past plural first-person)
insemineerden (indicative imperfect past plural second-person)
insemineerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal insemineren (indicative imperfect future singular first-person)
zult insemineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal insemineren (indicative imperfect future singular second-person)
zult insemineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal insemineren (indicative imperfect future singular second-person)
zult insemineren (indicative imperfect future singular second-person)
zal insemineren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen insemineren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen insemineren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen insemineren (indicative imperfect future plural third-person)
zou insemineren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou insemineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) insemineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt insemineren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou insemineren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden insemineren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden insemineren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden insemineren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geïnsemineerd (perfect present first-person)
hebt geïnsemineerd (perfect present second-person)
hebt geïnsemineerd (perfect present second-person)
heeft geïnsemineerd (perfect present second-person)
hebt geïnsemineerd (perfect present second-person)
heeft geïnsemineerd (perfect present third-person)
hebben geïnsemineerd (perfect present first-person)
hebben geïnsemineerd (perfect present second-person)
hebben geïnsemineerd (perfect present third-person)
had geïnsemineerd (perfect past first-person)
had geïnsemineerd (perfect past second-person)
had geïnsemineerd (perfect past second-person)
hadt geïnsemineerd (perfect past second-person)
had geïnsemineerd (perfect past third-person)
hadden geïnsemineerd (perfect past first-person)
hadden geïnsemineerd (perfect past second-person)
hadden geïnsemineerd (perfect past third-person)
zal geïnsemineerd hebben (perfect future first-person)
zal geïnsemineerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnsemineerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnsemineerd hebben (perfect future second-person)
zal geïnsemineerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnsemineerd hebben (perfect future second-person)
zal geïnsemineerd hebben (perfect future third-person)
zullen geïnsemineerd hebben (perfect future first-person)
zullen geïnsemineerd hebben (perfect future second-person)
zullen geïnsemineerd hebben (perfect future third-person)
zou geïnsemineerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geïnsemineerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïnsemineerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïnsemineerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïnsemineerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïnsemineerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geïnsemineerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geïnsemineerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geïnsemineerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geïnsemineerd (impersonal passive present imperfect)
er is geïnsemineerd (impersonal passive present perfect)
er werd geïnsemineerd (impersonal passive past imperfect)
er was geïnsemineerd (impersonal passive past perfect)
er zal geïnsemineerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geïnsemineerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geïnsemineerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geïnsemineerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geïnsemineerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geïnsemineerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geïnsemineerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geïnsemineerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geïnsemineerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geïnsemineerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geïnsemineerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geïnsemineerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geïnsemineerd (singular imperfect present first-person)
wordt geïnsemineerd (singular imperfect present second-person)
wordt geïnsemineerd (singular imperfect present second-person)
wordt geïnsemineerd (singular imperfect present second-person)
wordt geïnsemineerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geïnsemineerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geïnsemineerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geïnsemineerd (singular imperfect present third-person)
werd geïnsemineerd (singular imperfect past first-person)
werd geïnsemineerd (singular imperfect past second-person)
werd geïnsemineerd (singular imperfect past second-person)
werdt geïnsemineerd (singular imperfect past second-person)
werd geïnsemineerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geïnsemineerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geïnsemineerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geïnsemineerd (singular imperfect past third-person)
zal geïnsemineerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geïnsemineerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geïnsemineerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geïnsemineerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geïnsemineerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geïnsemineerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geïnsemineerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geïnsemineerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geïnsemineerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geïnsemineerd (perfect present first-person)
bent geïnsemineerd (perfect present second-person)
bent geïnsemineerd (perfect present second-person)
is geïnsemineerd (perfect present second-person)
zijt geïnsemineerd (perfect present second-person)
is geïnsemineerd (perfect present third-person)
zijn geïnsemineerd (perfect present first-person)
zijn geïnsemineerd (perfect present second-person)
zijn geïnsemineerd (perfect present third-person)
was geïnsemineerd (perfect past first-person)
was geïnsemineerd (perfect past second-person)
was geïnsemineerd (perfect past second-person)
waart geïnsemineerd (perfect past second-person)
was geïnsemineerd (perfect past third-person)
waren geïnsemineerd (perfect past first-person)
waren geïnsemineerd (perfect past second-person)
waren geïnsemineerd (perfect past third-person)
zal geïnsemineerd zijn (perfect future first-person)
zult geïnsemineerd zijn (perfect future second-person)
zult geïnsemineerd zijn (perfect future second-person)
zult geïnsemineerd zijn (perfect future second-person)
zal geïnsemineerd zijn (perfect future third-person)
zullen geïnsemineerd zijn (perfect future first-person)
zullen geïnsemineerd zijn (perfect future second-person)
zullen geïnsemineerd zijn (perfect future third-person)
zou geïnsemineerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geïnsemineerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geïnsemineerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geïnsemineerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geïnsemineerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geïnsemineerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geïnsemineerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geïnsemineerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geïnsemineerd zijn (perfect conditional third-person)


baroreceptor

afgeleid van receptor met het voorvoegsel baro-

baroreceptoren (plural)
baroreceptors (plural)
baroreceptortje (diminutive singular)
baroreceptortjes (diminutive plural)


bètareceptor

bètareceptoren (plural)
bètareceptors (plural)
bètareceptortje (diminutive singular)
bètareceptortjes (diminutive plural)

receptor van het sympathisch zenuwstelsel die op prikkeling reageert met o.a. bloedvatvernauwing, versnelling van het hartritme e.d


oerdieren

[2] afgeleid van dieren zn met het voorvoegsel oer-

Protozoa een restgroep van eencellige, eukaryotische micro-organismen, die niet behoren tot de planten, schimmels, dieren en Chromista


invertebrata

alleen meervoud, van modern Latijn invertebrata, in de betekenis van ‘ongewervelde dieren’ voor het eerst aangetroffen in 1863


spiersuiker

spiersuikers (plural)
spiersuikertje (diminutive singular)
spiersuikertjes (diminutive plural)

een molecuul (polysacharide) waarin dieren energie opslaan en die o.a. in de spieren voorkomt


migratie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het zich verplaatsen’ voor het eerst aangetroffen in 1669

Naamwoord van handeling van migreren met het achtervoegsel -atie


assimilatie

van Frans assimilation, op te vatten als naamwoord van handeling van assimileren met het achtervoegsel -atie, in de betekenis van ‘gelijkmaking’ aangetroffen vanaf 1658
**[4] uit het werk van de Zwitserse 20e eeuwse psycholoog C.G. Jung

proces van omzetting van voedingsstoffen in organisch weefsel


koolzuurassimilatie

samenstelling van koolzuur zn en assimilatie zn

vorming van koolhydraten uit koolstofdioxide en water bij opneming van energie, vooral zonlicht, door groene planten en enkele bacteriën


stamme

bestand, voorraad (van dieren of planten)


aerobní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aerob met het achtervoegsel -ní.


prepareermicroscoop

samenstelling van prepareer ww en microscoop

binoculair microscoop, dat een stereoscopisch beeld geeft, speciaal ingericht voor gebruik bij het ontleden van kleine objecten


groeiregulator

samenstelling van groei ww en regulator zn


stamanalyse

stamanalysen (plural)
stamanalyses (plural)

het m.b.v. jaarringen in een boomstam bepalen van eigenschappen van iets (leeftijd, klimaat)


osteogeen

met het voorvoegsel osteo- en met het achtervoegsel -geen


dissimilatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het ongelijk maken (in taalkunde)’ voor het eerst aangetroffen in 1886

Naamwoord van handeling van dissimileren met het achtervoegsel -atie

stofwisselingsreactie waarbij organisch weefsel wordt afgebroken en energie vrijkomt


dissimileren

Naamwoord van handeling van het Franse dissimiler (met het achtervoegsel -eren)

dissimileerde (past)
gedissimileerd (past participle)
te dissimileren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen dissimileren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen dissimileren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedissimileerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedissimileerd (active infinitive perfect present long-form)
gedissimileerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedissimileerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
dissimilerend (imperfect participle)
gedissimileerd (past participle)
dissimilere (subjunctive)
dissimileer (indicative imperfect present singular first-person)
dissimileert (indicative imperfect present singular second-person)
dissimileert (indicative imperfect present singular second-person)
dissimileert (indicative imperfect present singular second-person)
dissimileert (indicative imperfect present singular third-person)
dissimileerde (indicative imperfect past singular first-person)
dissimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
dissimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
dissimileerde (indicative imperfect past singular second-person)
dissimileerde (indicative imperfect past singular third-person)
dissimileerden (indicative imperfect past plural first-person)
dissimileerden (indicative imperfect past plural second-person)
dissimileerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal dissimileren (indicative imperfect future singular first-person)
zult dissimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal dissimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zult dissimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal dissimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zult dissimileren (indicative imperfect future singular second-person)
zal dissimileren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen dissimileren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen dissimileren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen dissimileren (indicative imperfect future plural third-person)
zou dissimileren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou dissimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) dissimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt dissimileren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou dissimileren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden dissimileren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden dissimileren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden dissimileren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedissimileerd (perfect present first-person)
hebt gedissimileerd (perfect present second-person)
hebt gedissimileerd (perfect present second-person)
heeft gedissimileerd (perfect present second-person)
hebt gedissimileerd (perfect present second-person)
heeft gedissimileerd (perfect present third-person)
hebben gedissimileerd (perfect present first-person)
hebben gedissimileerd (perfect present second-person)
hebben gedissimileerd (perfect present third-person)
had gedissimileerd (perfect past first-person)
had gedissimileerd (perfect past second-person)
had gedissimileerd (perfect past second-person)
hadt gedissimileerd (perfect past second-person)
had gedissimileerd (perfect past third-person)
hadden gedissimileerd (perfect past first-person)
hadden gedissimileerd (perfect past second-person)
hadden gedissimileerd (perfect past third-person)
zal gedissimileerd hebben (perfect future first-person)
zal gedissimileerd hebben (perfect future second-person)
zult gedissimileerd hebben (perfect future second-person)
zult gedissimileerd hebben (perfect future second-person)
zal gedissimileerd hebben (perfect future second-person)
zult gedissimileerd hebben (perfect future second-person)
zal gedissimileerd hebben (perfect future third-person)
zullen gedissimileerd hebben (perfect future first-person)
zullen gedissimileerd hebben (perfect future second-person)
zullen gedissimileerd hebben (perfect future third-person)
zou gedissimileerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gedissimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedissimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedissimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedissimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedissimileerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedissimileerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedissimileerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedissimileerd hebben (perfect conditional third-person)

organisch weefsel afbreken waardoor energie vrijkomt


cyanobacterie

Samenstelling van 'cyano' (van cyaan) en bacterie

cyanobacteriën (plural)
cyanobacterietje (diminutive singular)
cyanobacterietjes (diminutive plural)

Cyanobacteria bacterie uit een bacteriestam, die net als planten tot fotosynthese in staat zijn en zo overleven


fotobacterie

afgeleid van bacterie met het voorvoegsel foto-

fotobacteriën (plural)
fotobacterietje (diminutive singular)
fotobacterietjes (diminutive plural)


MRSA-bacterie

staphylococcus aureus resistente a la meticilina

MRSA-bacteriën (plural)
MRSA-bacterietje (diminutive singular)
MRSA-bacterietjes (diminutive plural)

Staphylococcus aureus meticilline-resistente bacterie die resistent is tegen de meeste antibiotica

De patiënt is opgenomen in quarantaine. Ondanks voorzorgsmaatregelen duikt de MRSA-bacterie, die resistent is tegen anti-biotica, af en toe in ziekenhuizen op. Met name voor mensen met een verminderde weerstand of operatiepatiënten kan besmetting gevaar opleveren. Gezonde mensen kunnen bacteriedrager zijn zonder daar iets van te merken. Het ZGT neemt maatregelen om de bacterie te bestrijden.

Weblink bron
Ditta Op den Dries
 “MRSA ontdekt in ZGT Hengelo” (24-10-2008), Tubantia


staafbacterie

staafbacteriën (plural)
staafbacterietje (diminutive singular)
staafbacterietjes (diminutive plural)


yoghurtbacterie

samenstelling van yoghurt zn en bacterie zn

verzamelnaam voor Streptococcus thermophilus en Lactobacillus bulgaricus, de melkzuurbacteriën die worden gebruikt om een lichtzuur, lobbig zuivelproduct te maken


bacteriekweek

bacteriekweken (plural)
bacteriekweekje (diminutive singular)
bacteriekweekjes (diminutive plural)


bacteriekapsel

bacteriekapsels (plural)
bacteriekapseltje (diminutive singular)
bacteriekapseltjes (diminutive plural)


ademhalingsorgaan

samenstelling van ademhaling en orgaan met het invoegsel -s-

ademhalingsorganen (plural)
ademhalingsorgaantje (diminutive singular)
ademhalingsorgaantjes (diminutive plural)

orgaan dat zuurstof in het lichaam opneemt en kooldioxide afgeeft


anaerobní

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord aerobní met het voorvoegsel a-


anafase

afgeleid van fase met het voorvoegsel ana-

anafasen (plural)
anafases (plural)
anafasetje (diminutive singular)
anafasetjes (diminutive plural)


metafase

afgeleid van fase met het voorvoegsel meta-

metafasen (plural)
metafases (plural)
metafasetje (diminutive singular)
metafasetjes (diminutive plural)


interfase

afgeleid van fase met het voorvoegsel inter-

interfasen (plural)
interfases (plural)
interfasetje (diminutive singular)
interfasetjes (diminutive plural)

ruststadium tussen opeenvolgende mitotische celdelingen


mitotisch

afgeleid van mitose met het achtervoegsel -isch

van de aard van of betrekking hebbend op mitose


celdeling

celdelingen (plural)
celdelinkje (diminutive singular)
celdelinkjes (diminutive plural)

verdubbeling van cellen om te groeien en te vernieuwen of voor de voortplanting


profase

afgeleid van fase met het voorvoegsel pro-

een fase in de mitose waarin chromatine condenseert tot chromosomen


fokprogramma

fokprogramma's (plural)
fokprogrammaatje (diminutive singular)
fokprogrammaatjes (diminutive plural)


schapenfoetus

samenstelling van schaap en foetus met het invoegsel -en-

schapenfoetussen (plural)
schapenfoetusje (diminutive singular)
schapenfoetusjes (diminutive plural)


viseter

viseters (plural)
visetertje (diminutive singular)
visetertjes (diminutive plural)


toeschietreflex

samenstelling van toeschiet ww en reflex

toeschietreflexen (plural)
toeschietreflexje (diminutive singular)
toeschietreflexjes (diminutive plural)

het reflex van het naar buiten laten spuiten van moedermelk uit de melkklieren


moedermelk

melk die de moeder afscheid om haar kind te voeden


agrobiologie

afgeleid van biologie met het voorvoegsel agro-


agrobiologie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord biologie met het voorvoegsel agro-

agrobiologie; biologie van de akkerbodem


agrochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel agro-

leer en onderzoek van de chemische processen die zich afspelen in de bodem en bij de voeding der landbouwgewassen


agrochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel agro-

agrochemie; leer en onderzoek van de chemische processen die zich afspelen in de bodem en bij de voeding der landbouwgewassen


antibiose

afgeleid van het Griekse 'bios' (leven) met het voorvoegsel anti- met het achtervoegsel -ose

parasitisme waarbij minstens een van de partners te gronde gaat


diapauze

afgeleid van pauze met het voorvoegsel dia-

stilstand in de groei en een lage activiteit van de stofwisseling


diaspore

afgeleid van spore met het voorvoegsel dia-

afgeleid van het Griekse 'speírein' (zaaien, uitstrooien)

deel van een plant dat zich passief verplaatst (bijv. op de wind) en daardoor vermenigvuldiging mogelijk maakt


epistasie

afgeleid van het Griekse 'stasis' [het gaan staan, overeind staan] met het voorvoegsel epi-

niet-allele interactie (interactie tussen genen op verschillende loci)


epitheliaal

afgeleid van epitheel met het achtervoegsel -aal


epitheton

via Latijn epitheton van Oudgrieks ἐπίθετον (epítheton) "bijvoeglijk naamwoord, bijnaam", in de betekenis van ‘bijnaam’ voor het eerst aangetroffen in 1663

epitheta (plural)
epithetonnetje (diminutive singular)
epithetonnetjes (diminutive plural)

tweede woord in officiële soortnamen volgens de binaire nomenclatuur, woord dat de precieze soort aangeeft na het eerste dat het geslacht aanduidt

Linnaeus besloot radicaal orde op zaken te stellen. Hij benoemde iedere soort met een combinatie van twee Latijnse woorden: een genusnaam die het geslacht van de soort aanduidt en een zogeheten epitheton dat de soort specificeert.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Met twee woorden” (26 mei 2007) op nrc.nl


heteromorfie

afgeleid van heteromorf met het achtervoegsel -ie

het in meer dan één gedaante voorkomen van een organisme


hermafroditisme

afgeleid van hermafrodiet met het achtervoegsel -isme


anabiose

afgeleid van het Griekse 'bios' (leven) met het voorvoegsel ana- met het achtervoegsel -ose

toestand van latent leven, bv. na bevriezing of uitdroging


vrouwe

Afgeleid van het Middelnederlandse vrouwe


psychobiologie

afgeleid van biologie met het voorvoegsel psycho-

onderdeel van de biologie dat de relatie tussen psyche en lichaam onderzoekt


linkerkamer

linkerkamers (plural)
linkerkamertje (diminutive singular)
linkerkamertjes (diminutive plural)

De linker hartkamer stuwt zuurstofrijk en koolstofdioxidearm bloed het lichaam in en is verantwoordelijk voor de bovendruk zoals die met een bloeddrukmeter gemeten wordt


verschimmelen

afgeleid van schimmelen met het voorvoegsel ver-

verschimmelde (past)
verschimmeld (past participle)
te verschimmelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verschimmelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verschimmelen (active infinitive imperfect future long-form)
zijn verschimmeld (active infinitive perfect present short-form)
te zijn verschimmeld (active infinitive perfect present long-form)
verschimmeld zullen zijn (active infinitive perfect future short-form)
verschimmeld te zullen zijn (active infinitive perfect future long-form)
verschimmelend (imperfect participle)
verschimmeld (past participle)
verschimmele (subjunctive)
verschimmel (indicative imperfect present singular first-person)
verschimmelt (indicative imperfect present singular second-person)
verschimmelt (indicative imperfect present singular second-person)
verschimmelt (indicative imperfect present singular second-person)
verschimmelt (indicative imperfect present singular third-person)
verschimmelde (indicative imperfect past singular first-person)
verschimmelde (indicative imperfect past singular second-person)
verschimmelde (indicative imperfect past singular second-person)
verschimmelde (indicative imperfect past singular second-person)
verschimmelde (indicative imperfect past singular third-person)
verschimmelden (indicative imperfect past plural first-person)
verschimmelden (indicative imperfect past plural second-person)
verschimmelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal verschimmelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult verschimmelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verschimmelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult verschimmelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verschimmelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult verschimmelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verschimmelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verschimmelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verschimmelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verschimmelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou verschimmelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verschimmelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verschimmelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verschimmelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verschimmelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verschimmelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verschimmelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verschimmelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
ben verschimmeld (perfect present first-person)
bent verschimmeld (perfect present second-person)
bent verschimmeld (perfect present second-person)
is verschimmeld (perfect present second-person)
zijt verschimmeld (perfect present second-person)
is verschimmeld (perfect present third-person)
zijn verschimmeld (perfect present first-person)
zijn verschimmeld (perfect present second-person)
zijn verschimmeld (perfect present third-person)
was verschimmeld (perfect past first-person)
was verschimmeld (perfect past second-person)
was verschimmeld (perfect past second-person)
waart verschimmeld (perfect past second-person)
was verschimmeld (perfect past third-person)
waren verschimmeld (perfect past first-person)
waren verschimmeld (perfect past second-person)
waren verschimmeld (perfect past third-person)
zal verschimmeld zijn (perfect future first-person)
zal verschimmeld zijn (perfect future second-person)
zult verschimmeld zijn (perfect future second-person)
zult verschimmeld zijn (perfect future second-person)
zal verschimmeld zijn (perfect future second-person)
zult verschimmeld zijn (perfect future second-person)
zal verschimmeld zijn (perfect future third-person)
zullen verschimmeld zijn (perfect future first-person)
zullen verschimmeld zijn (perfect future second-person)
zullen verschimmeld zijn (perfect future third-person)
zou verschimmeld zijn (perfect conditional first-person)
zou verschimmeld zijn (perfect conditional second-person)
zou verschimmeld zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verschimmeld zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verschimmeld zijn (perfect conditional second-person)
zou verschimmeld zijn (perfect conditional third-person)
zouden verschimmeld zijn (perfect conditional first-person)
zouden verschimmeld zijn (perfect conditional second-person)
zouden verschimmeld zijn (perfect conditional third-person)


acellulair

afgeleid van cel met het voorvoegsel a- en met het achtervoegsel -air

afgeleid van het Franse cellulaire (met het voorvoegsel a- en met het achtervoegsel -air)

acellulairder (uninflected comparative)
acellulairst (uninflected superlative)
acellulaire (inflected positive)
acellulairdere (inflected comparative)
acellulairste (inflected superlative)
acellulairs (partitive positive)
acellulairders (partitive comparative)


domesticatie

de door herhaalde teeltkeuze adaptatie van wilde dieren en planten tot leven in intieme omgang met en ten voordele van de mens


granulatie

Naamwoord van handeling van granuleren met het achtervoegsel -atie


uvulair

afgeleid van het Franse uvulaire met het achtervoegsel -air


solitair

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘eenzaam’ voor het eerst aangetroffen in 1650

afgeleid van het Franse solitaire met het achtervoegsel -air

alleen levend dier van een diersoort die in principe in kolonies leven


protozoair

afgeleid van protozo met het achtervoegsel -air


placentair

afgeleid van het Franse placentaire of van placenta met het achtervoegsel -air


pelliculair

afgeleid van het Franse pelliculaire met het achtervoegsel -air

op een dun laagje (film) betrekking hebbend, vliesachtig


mandibulair

afgeleid van het Franse mandibulaire met het achtervoegsel -air


folliculair

afgeleid van het Franse folliculaire met het achtervoegsel -air

folliculairder (uninflected comparative)
folliculairst (uninflected superlative)
folliculaire (inflected positive)
folliculairdere (inflected comparative)
folliculairste (inflected superlative)
folliculairs (partitive positive)
folliculairders (partitive comparative)


fasciculair

afgeleid van het Franse fasciculaire met het achtervoegsel -air

bundelsgewijs, bundelvormig (van bijv. spiervezels)


vruchtzetting

vruchtzettingen (plural)
vruchtzettinkje (diminutive singular)
vruchtzettinkjes (diminutive plural)


petri kabı

Samenstelling van Petri (Julius Richard Petri, een bacterioloog) en kap.


eencellig

Samenstellende afleiding van een en cel met het achtervoegsel -ig

eencellige (inflected positive)
eencelligs (partitive positive)


eenhoevig

Samenstellende afleiding van een en hoef met het achtervoegsel -ig

eenhoevige (inflected positive)
eenhoevigs (partitive positive)

tot de zoogdieren behorend die één hoef aan elke poot hebben


kleuraanpassing

het zich aanpassen van dieren aan de kleur van hun omgeving


mimicry

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘camouflage’ voor het eerst aangetroffen in 1895

nabootsing ter voering van de strijd om het bestaan, aanpassing in vorm, kleur, geur of geluid


kleurenleer

samenstelling van kleur en leer met het invoegsel -en-

theorie met betrekking tot de kleuren en hun perceptie


evolutietheorie

Evolutionstheorie

evolutietheorieën (plural)
evolutietheorietje (diminutive singular)
evolutietheorietjes (diminutive plural)

theorie over de stapsgewijze ontwikkeling van het leven in al zijn verscheidenheid voor het eerst gepostuleerd door Charles Darwin


secreet

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘afscheiding van klieren’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1904

In de betekenis van ‘mispunt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1904

In de betekenis van ‘schijthuis’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1450

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘geheim’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240


klone

Afkomstig van het Griekse zelfstandige naamwoord "kvist"


cytochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel cyto-

tak van de cytologie die zich bezighoudt met chemische processen in cellen


spore

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘voortplantingscel’ voor het eerst aangetroffen in 1868

voortplantingscel bij enkele eencellige dieren en bij lagere planten


abemenneske

Samenstelling van de Deense zelfstandige naamwoorden abe en menneske

/ ˈæːbəˌmεnəsgə /


selectie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘keuze’ voor het eerst aangetroffen in 1669

afgeleid van select met het achtervoegsel -ie

De nakomelingen worden weer verder geselecteerd. Door dergelijke selectie ontstaan cultuurplanten die tien- tot honderdmaal productiever zijn dan hun wilde voorouders.

het mechanisme waardoor bepaalde individuen of groepen slagen, waar anderen, in dezelfde situatie verkerend, falen, (-> natuurlijke selectie)

Of we het willen of niet, wij zijn allen onderworpen aan de natuurlijke selectie. (Charles Darwin)


selectietheorie

selectietheorieën (plural)
selectietheorietje (diminutive singular)
selectietheorietjes (diminutive plural)


vogelreservaat

vogelreservaten (plural)
vogelreservaatje (diminutive singular)
vogelreservaatjes (diminutive plural)


darmgas

darmgassen (plural)
darmgasje (diminutive singular)
darmgasjes (diminutive plural)

door darmbacteriën geproduceerd gas dat tijdens de spijsvertering in het darmkanaal ontstaat


darmpek

darmpekje (diminutive singular)
darmpekjes (diminutive plural)

eerste zeer taaie ontlasting van een pasgeboren kind of dier


darmperistaltiek

de peristaltische bewegingen van de darm


darmsap

darmsappen (plural)
darmsapje (diminutive singular)
darmsapjes (diminutive plural)

kleurloze vloeistof met enzymen, door het darmslijmvlies afgescheiden, nodig voor de spijsvertering


ruimtebiologie

biologie die zich bezig houdt met eventuele levensvormen buiten de aarde


leefgemeenschap

samenstelling van leef ww en gemeenschap zn

geheel van de groepen dieren en planten die samen in een bepaald gebied voorkomen

Bij ecosystemen zijn alle organismen in een leefgemeenschap betrokken - planten, dieren en bacteriën - en wordt rekening gehouden met de manier waarop elk lid van het ecosysteem energie gebruikten produceert.


levensgemeenschap

samenstelling van leven en gemeenschap met het invoegsel -s-

het tezamen leven van een groep dierlijke of plantaardige organismen in een bepaald gebied


dreiggedrag

een aanvallende verdedigingshouding die dieren tonen bij een confrontatie met een vijand of concurrent


haantjesgedrag

samenstelling van haantje en gedrag met het invoegsel -s-

gedrag waarmee sommige mannelijke dieren proberen vrouwtjes te imponeren


hanengedrag

samenstelling van haan en gedrag met het invoegsel -en-

gedrag waarmee sommige mannen proberen vrouwen te imponeren


kuddegedrag

blinde navolging van het gedrag van anderen door dieren en mensen


lemmingengedrag

samenstelling van lemming en gedrag met het invoegsel -en-

groepsgedrag als van lemmingen die verondersteld worden zich nu en dan met zijn allen in het verderf te storten


vluchtgedrag

een verdedigingsmechanisme dat bij mensen en dieren optreedt als er acuut gevaar dreigt

In combinatie met Brechs zedenverleden en diens vluchtgedrag leidt het dna van de man in Nicky’s onderbroek tot deze volgens het OM ‘onweerlegbare conclusie’: ,,De dader kan niemand anders zijn”, zei de officier van justitie. ,,Op twintig monsters in en op de onderbroek zat zijn dna, in het kruis, op de tailleband.”

Weblink bron
Niels Klaassen
 “Brech huilt: ‘Hoeveel pech kan je hebben, dat je een dood kind vindt’” (16 okt. 2020), Tubantia

De straf die de 56-jarige Masmeijer werd opgelegd kwam inclusief een arrestatiebevel, maar de oud-presentator was nergens te bekennen. Eerder werd door documentairemaker Thijs Zeeman gespeculeerd dat Masmeijer op Aruba zou zitten, wat zou getuigen van vluchtgedrag.

Weblink bron “Frank Masmeijer eet rustig in Amsterdams restaurant” (19 okt. 2017), De Telegraaf


gedragsbiologie

samenstelling van gedrag en biologie met het invoegsel -s-

een onderdeel van de biologie, waarin het gedrag van dieren centraal staat


gedragsleer

samenstelling van gedrag en leer met het invoegsel -s-

wetenschap die gedragingen van mensen en dieren bestudeert


gedragsneurologie

samenstelling van gedrag en neurologie met het invoegsel -s-

een specialisme dat zich bevindt op het grensgebied van neurologie en psychiatrie


lycopodium

lycopodiums (plural)
lycopodiumpje (diminutive singular)
lycopodiumpjes (diminutive plural)


antibiotický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord antibiotikum met het achtervoegsel -ický.

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord biotický met het voorvoegsel anti-.


sitting

Afkomstig van het Oudfranse zelfstandige naamwoord convocation, dat van de Latijnse zelfstandig-naamwoordsvorm convocationem (nominatief: convoacatio) komt, dat weer van het Latijnse werkwoord convocare komt

Engels zelfstandig naamwoord met het voorvoegsel con- en met het achtervoegsel -tion


holtedier

holtedieren (plural)
holtediertje (diminutive singular)
holtediertjes (diminutive plural)

Coelenterata dier met slechts één lichaamsholte


netelen

ww: afgeleid van netel zn met het achtervoegsel -en

netelde (past)
geneteld (past participle)
te netelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen netelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen netelen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geneteld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geneteld (active infinitive perfect present long-form)
geneteld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geneteld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
netelend (imperfect participle)
geneteld (past participle)
netele (subjunctive)
netel (indicative imperfect present singular first-person)
netelt (indicative imperfect present singular second-person)
netelt (indicative imperfect present singular second-person)
netelt (indicative imperfect present singular second-person)
netelt (indicative imperfect present singular third-person)
netelde (indicative imperfect past singular first-person)
netelde (indicative imperfect past singular second-person)
netelde (indicative imperfect past singular second-person)
netelde (indicative imperfect past singular second-person)
netelde (indicative imperfect past singular third-person)
netelden (indicative imperfect past plural first-person)
netelden (indicative imperfect past plural second-person)
netelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal netelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult netelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal netelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult netelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal netelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult netelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal netelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen netelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen netelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen netelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou netelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou netelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) netelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt netelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou netelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden netelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden netelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden netelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geneteld (perfect present first-person)
hebt geneteld (perfect present second-person)
hebt geneteld (perfect present second-person)
heeft geneteld (perfect present second-person)
hebt geneteld (perfect present second-person)
heeft geneteld (perfect present third-person)
hebben geneteld (perfect present first-person)
hebben geneteld (perfect present second-person)
hebben geneteld (perfect present third-person)
had geneteld (perfect past first-person)
had geneteld (perfect past second-person)
had geneteld (perfect past second-person)
hadt geneteld (perfect past second-person)
had geneteld (perfect past third-person)
hadden geneteld (perfect past first-person)
hadden geneteld (perfect past second-person)
hadden geneteld (perfect past third-person)
zal geneteld hebben (perfect future first-person)
zal geneteld hebben (perfect future second-person)
zult geneteld hebben (perfect future second-person)
zult geneteld hebben (perfect future second-person)
zal geneteld hebben (perfect future second-person)
zult geneteld hebben (perfect future second-person)
zal geneteld hebben (perfect future third-person)
zullen geneteld hebben (perfect future first-person)
zullen geneteld hebben (perfect future second-person)
zullen geneteld hebben (perfect future third-person)
zou geneteld hebben (perfect conditional first-person)
zou geneteld hebben (perfect conditional second-person)
zou geneteld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geneteld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geneteld hebben (perfect conditional second-person)
zou geneteld hebben (perfect conditional third-person)
zouden geneteld hebben (perfect conditional first-person)
zouden geneteld hebben (perfect conditional second-person)
zouden geneteld hebben (perfect conditional third-person)

een geïrriteerde en prikkende huid bezorgen door contact met brandharen

Lisa zoekt antwoord op een paar netelige kwallenvragen, zoals: waarom is een kwal zo doorzichtig of hoe worden kwallen geboren? En waarom doet het pijn als een kwal je netelt? En wat is dat eigenlijk, netelen?

Weblink bron Gearchiveerde versie “Kwallen” (17 juli 2012) op schooltv.nl


organický

organisch; met betrekking tot organismen


organický

Afgeleid van het Latijnse zelfstandig naamwoord organicus, samenvoeging van het zelfstandig naamwoord orgán met het achtervoegsel -cký


mužský

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord muž met het achtervoegsel -ský.

mannelijk; een specifiek lichamelijk geslacht.


ženský

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord žena met het achtervoegsel -ský.

vrouwelijk; een specifiek lichamelijk geslacht.


melanisme

Grieks “μελανός” (zwart pigment) met het achtervoegsel -isme

Melanismus

een abnormaal zwarte huid en haar of veren door een aangeboren overmaat aan het organisch pigment “melanine”


Albinismus

der Albinismus (nominative singular)
des Albinismus (genitive singular)
dem Albinismus (dative singular)
den Albinismus (accusative singular)


Melanismus

der Melanismus (nominative singular)
die Melanismen (nominative plural)
des Melanismus (genitive singular)
der Melanismen (genitive plural)
dem Melanismus (dative singular)
den Melanismen (dative plural)
den Melanismus (accusative singular)
die Melanismen (accusative plural)


melanine

een groep van organische, bruinkleurige pigmenten


marinebioloog

Samenstelling van marine of marien en bioloog

marinebiologen (plural)
marinebioloogje (diminutive singular)
marinebioloogjes (diminutive plural)

een bioloog die zich bezig houdt met leven in de zeeën en oceanen

De marinebioloog dook om walvishaaien te bestuderen.


menstruatiebloed

Menstruationsblut

bloed dat vrijkomt bij het menstrueren van een vrouw


reproduceren

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘weer voortbrengen’ voor het eerst aangetroffen in 1814

afgeleid van het Franse reproduire of uit het Latijns (met het achtervoegsel -eren)

afgeleid van produceren met het voorvoegsel re-

reproduceerde (past)
gereproduceerd (past participle)
te reproduceren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen reproduceren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen reproduceren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gereproduceerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gereproduceerd (active infinitive perfect present long-form)
gereproduceerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gereproduceerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
reproducerend (imperfect participle)
gereproduceerd (past participle)
reproducere (subjunctive)
reproduceer (indicative imperfect present singular first-person)
reproduceert (indicative imperfect present singular second-person)
reproduceert (indicative imperfect present singular second-person)
reproduceert (indicative imperfect present singular second-person)
reproduceert (indicative imperfect present singular third-person)
reproduceerde (indicative imperfect past singular first-person)
reproduceerde (indicative imperfect past singular second-person)
reproduceerde (indicative imperfect past singular second-person)
reproduceerde (indicative imperfect past singular second-person)
reproduceerde (indicative imperfect past singular third-person)
reproduceerden (indicative imperfect past plural first-person)
reproduceerden (indicative imperfect past plural second-person)
reproduceerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal reproduceren (indicative imperfect future singular first-person)
zult reproduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal reproduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult reproduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal reproduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult reproduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal reproduceren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen reproduceren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen reproduceren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen reproduceren (indicative imperfect future plural third-person)
zou reproduceren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou reproduceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) reproduceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt reproduceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou reproduceren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden reproduceren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden reproduceren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden reproduceren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gereproduceerd (perfect present first-person)
hebt gereproduceerd (perfect present second-person)
hebt gereproduceerd (perfect present second-person)
heeft gereproduceerd (perfect present second-person)
hebt gereproduceerd (perfect present second-person)
heeft gereproduceerd (perfect present third-person)
hebben gereproduceerd (perfect present first-person)
hebben gereproduceerd (perfect present second-person)
hebben gereproduceerd (perfect present third-person)
had gereproduceerd (perfect past first-person)
had gereproduceerd (perfect past second-person)
had gereproduceerd (perfect past second-person)
hadt gereproduceerd (perfect past second-person)
had gereproduceerd (perfect past third-person)
hadden gereproduceerd (perfect past first-person)
hadden gereproduceerd (perfect past second-person)
hadden gereproduceerd (perfect past third-person)
zal gereproduceerd hebben (perfect future first-person)
zal gereproduceerd hebben (perfect future second-person)
zult gereproduceerd hebben (perfect future second-person)
zult gereproduceerd hebben (perfect future second-person)
zal gereproduceerd hebben (perfect future second-person)
zult gereproduceerd hebben (perfect future second-person)
zal gereproduceerd hebben (perfect future third-person)
zullen gereproduceerd hebben (perfect future first-person)
zullen gereproduceerd hebben (perfect future second-person)
zullen gereproduceerd hebben (perfect future third-person)
zou gereproduceerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gereproduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gereproduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gereproduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gereproduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gereproduceerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gereproduceerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gereproduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gereproduceerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gereproduceerd (impersonal passive present imperfect)
er is gereproduceerd (impersonal passive present perfect)
er werd gereproduceerd (impersonal passive past imperfect)
er was gereproduceerd (impersonal passive past perfect)
er zal gereproduceerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gereproduceerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gereproduceerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gereproduceerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gereproduceerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gereproduceerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gereproduceerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gereproduceerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gereproduceerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gereproduceerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gereproduceerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gereproduceerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gereproduceerd (singular imperfect present first-person)
wordt gereproduceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gereproduceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gereproduceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gereproduceerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gereproduceerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gereproduceerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gereproduceerd (singular imperfect present third-person)
werd gereproduceerd (singular imperfect past first-person)
werd gereproduceerd (singular imperfect past second-person)
werd gereproduceerd (singular imperfect past second-person)
werdt gereproduceerd (singular imperfect past second-person)
werd gereproduceerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gereproduceerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gereproduceerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gereproduceerd (singular imperfect past third-person)
zal gereproduceerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gereproduceerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gereproduceerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gereproduceerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gereproduceerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gereproduceerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gereproduceerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gereproduceerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gereproduceerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gereproduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gereproduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gereproduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gereproduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gereproduceerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gereproduceerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gereproduceerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gereproduceerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gereproduceerd (perfect present first-person)
bent gereproduceerd (perfect present second-person)
bent gereproduceerd (perfect present second-person)
is gereproduceerd (perfect present second-person)
zijt gereproduceerd (perfect present second-person)
is gereproduceerd (perfect present third-person)
zijn gereproduceerd (perfect present first-person)
zijn gereproduceerd (perfect present second-person)
zijn gereproduceerd (perfect present third-person)
was gereproduceerd (perfect past first-person)
was gereproduceerd (perfect past second-person)
was gereproduceerd (perfect past second-person)
waart gereproduceerd (perfect past second-person)
was gereproduceerd (perfect past third-person)
waren gereproduceerd (perfect past first-person)
waren gereproduceerd (perfect past second-person)
waren gereproduceerd (perfect past third-person)
zal gereproduceerd zijn (perfect future first-person)
zult gereproduceerd zijn (perfect future second-person)
zult gereproduceerd zijn (perfect future second-person)
zult gereproduceerd zijn (perfect future second-person)
zal gereproduceerd zijn (perfect future third-person)
zullen gereproduceerd zijn (perfect future first-person)
zullen gereproduceerd zijn (perfect future second-person)
zullen gereproduceerd zijn (perfect future third-person)
zou gereproduceerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gereproduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gereproduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gereproduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gereproduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gereproduceerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gereproduceerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gereproduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gereproduceerd zijn (perfect conditional third-person)
reproduceer me (first-person present singular)
reproduceren ons (first-person present plural)
reproduceerde me (first-person past singular)
reproduceerden ons (first-person past plural)
zal me reproduceren (first-person future singular)
zullen ons reproduceren (first-person future plural)
reproduceert je (second-person present singular)
reproduceren je (second-person present plural)
reproduceerde je (second-person past singular)
reproduceerden je (second-person past plural)
zal, zult je reproduceren (second-person future singular)
zullen je reproduceren (second-person future plural)
reproduceert zich/u (second-person present plural)
reproduceert zich/u (second-person past singular)
reproduceerde zich/u (second-person past plural)
reproduceerde zich/u (second-person future singular)
zult zich/u reproduceren (second-person future plural)
zult zich/u reproduceren (second-person)
reproduceert u (second-person present plural)
reproduceert u (second-person past singular)
reproduceerde u (second-person past plural)
reproduceerde u (second-person future singular)
zult u reproduceren (second-person future plural)
zult u reproduceren (second-person)
reproduceert zich (third-person present singular)
reproduceren zich (third-person present plural)
reproduceerde zich (third-person past singular)
reproduceerden zich (third-person past plural)
zal zich reproduceren (third-person future singular)
zullen zich reproduceren (third-person future plural)
zich reproducerend (imperfect participle)
zich gereproduceerd hebben (past)
reproduceer u/je , reproduceert je (imperative)
reproducere zich (subjunctive)


bevruchting

Naamwoord van handeling van bevruchten met het achtervoegsel -ing

conceptie, fertilisatie, fecundatie, samensmelten van zaadcel en eicel.

Bevruchting is bij geslachtelijke voortplanting het proces van de samensmelting van twee haploïde gameten, zoals een zaadcel en een eicel, dat leidt tot samensmelting van de mannelijke en de vrouwelijke kern (karyogamie) en tot de vorming van een diploïde zygote en eventueel uiteindelijk de ontwikkeling van een embryo.


excreet

afgeleid van het Latijnse excretum (met het voorvoegsel ex-)

excreten (plural)
excreetje (diminutive singular)
excreetjes (diminutive plural)


buněčný

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord buňka met het achtervoegsel -ný.

cel-, cellulair; met betrekking tot cellen.


bacilární

bacterieel; met betrekking tot bacteriën.


bakteriologický

bacteriologisch; met betrekking tot bacteriologie.


koloni

kolonie (gemeenschappen van dieren of planten)


biotisch

met het voorvoegsel bio- met het achtervoegsel -isch

biotischer (uninflected comparative)
biotische (inflected positive)
biotischere (inflected comparative)
biotischers (partitive comparative)

betrekking hebbend op levensfactoren (in een biotoop)


salmonella

eponiem, van modern Latijn salmonella, genoemd naar de 19e-eeuwse Amerikaanse dierenarts D.E.Salmon wiens assistent T. Smith in 1885 de eerste soort in dit geslacht, Salmonella choleraesuis ontdekte; in de betekenis van ‘bacterie’ voor het eerst aangetroffen in 1934

salmonella's (plural)
salmonellaatje (diminutive singular)
salmonellaatjes (diminutive plural)

geslacht van gram-negatieve staafvormige bacteriën, Salmonella, die onderdeel zijn van de natuurlijke darmflora van pluimvee, varkens, runderen, reptielen en huisdieren die bij de mens verschillende ziekten kunnen veroorzaken

Om salmonella in stallen te voorkomen, moeten pluimveehouders geregeld controleren op de aanwezigheid van de bacterie.

Weblink bron
Maartje Geels
 “Regels dierenwelzijn bij vleeskuikenhouders niet goed nageleefd” (4 augustus 2020) op nrc.nl

Er zijn bijvoorbeeld 2.500 verschillende salmonella’s, en je komt meestal een ander type tegen dan de vorige keer. Die bacteriën hechten zich aan je darmcellen, die dan extra vocht gaan produceren omdat ze het kwijt willen. Dan krijg je diarree, en na een paar dagen is het weer weg.

Weblink bron
Liesbeth Koenen & Rijkelt Beumer
 “Vieze aardbeien” (25 november 2008) op nrc.nl

“Een zwarte in de zaak”, zegt Orolaboro terwijl hij een sherry naar achteren slaat, “dat geeft cachet aan de zaak. Net als één salmonellaatje in een ons garnalen.” En we gaan weer aan de pellerij.

Weblink bron
Peter Malenkov
 “De Man Die Niet Meer In De Rij Wou Staan” (2 september 1991) op nrc.nl


enterokok

afgeleid van kok met het voorvoegsel entero-

enterokokken (plural)
enterokokje (diminutive singular)
enterokokjes (diminutive plural)

bacterie die normaal in de menselijke darm voorkomt en onschadelijk is, maar bij mensen met verminderde afweer ernstige problemen kan veroorzaken


enterokok

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kok met het voorvoegsel entero-


campylobacter

Campylobacter een geslacht van gram-negatieve bacteriën dat behoort tot de veroorzakers van de meest voorkomende zoönosen


cytologický

Afgeleid van de zelfstandig naamwoorden cytolog / cytologie met het achtervoegsel -ický.


cytoplasmatický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord cytoplasma met het achtervoegsel -ický.


angorský

angora-; met betrekking tot dieren met een langharige zachte vacht vernoemd naar Angora.


angorský

Afgeleid van de eigennaam Angora met het achtervoegsel -ský.


bělokrký

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord bílý en het zelfstandig naamwoord krk met het achtervoegsel -ý.


bezrohý

Afgeleid van het het zelfstandig naamwoord roh met het voorvoegsel bez- en met het achtervoegsel -ý.


červovitý

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord červ met het achtervoegsel -ovitý.


kiemcel

kiemcellen (plural)
kiemcelletje (diminutive singular)
kiemcelletjes (diminutive plural)

cel die zich tot een nieuw individu kan ontwikkelen


transgenese

met het voorvoegsel trans- en met het achtervoegsel -genese

het overbrengen van een vreemd gen (een transgen) naar het genoom van een dier teneinde bepaalde gewenste erfelijke eigenschappen te verkrijgen


extravaseren

afgeleid van het Franse extravaser (met het achtervoegsel -eren)


reduplicatie

ontleend aan Latijn reduplicatio "herhaling, verdubbeling"

Naamwoord van handeling van dupliceren met het voorvoegsel re- en met het achtervoegsel -atie

reduplikasie

vorming van een nieuw woorden of zinsneden door geheel of gedeeltelijke herhalen van een deel daarvan

naam door Bateson gebruikt voor een door hem verondersteld genetisch proces


célula de la sangre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/es-célula de la sangre.ogg


crossing-over

van het Engels
samenstelling van crossing en over

het verschijnsel tijdens de meiose waarbij twee homologe chromosomen stukken DNA uitwisselen, overkruising


Geruch

Ontleend aan het Duitse zelfstandige naamwoord Geruch met het voorvoegsel ge-

Engels:
**[VK]: odour
**[VS]: odor
**[VK, VS]: smell


Gschlecht

Afleiding van het Pennsylvania-Duitse werkwoord bete met het voorvoegsel ge-

Duits:
**[1-3]: Geschlecht, o
**[2]: Generation, m, Geschlecht, o
**[3]: Artikel, m

Engels:
**[1]: sex, gender, genus
**[2]: generation
**[3]: article


reaksjon

Afkomstig van het Latijnse zelfstandige naamwoord reactio met het voorvoegsel re- en met het achtervoegsel -sjon

/ ɾəɑkˈʃuːn /

een biologische reactie (bijv. een reflex)


reaksjon

/ ɾəɑkˈʃuːn /


urinering

Afleiding van het Noorse werkwoord urinere met het achtervoegsel -ing

/ ʉɾɪˈneːɾɪŋ /


urinering

Afleiding van het Nynorske werkwoord urinere met het achtervoegsel -ing

/ ʉɾɪˈneːɾɪŋ /


reductiedeling

reductiedelingen (plural)
reductiedelinkje (diminutive singular)
reductiedelinkjes (diminutive plural)

een tweedelig delingsproces dat voortplantingscellen produceert, meiose


ongesteld

In de betekenis van ‘in lichte mate ziek’ voor het eerst aangetroffen in 1704

antoniem van gesteld met het voorvoegsel on-

Een blikje ongesteld

(voeding), (vulgair) Een blik tomatenpuree

ongestelder (uninflected comparative)
ongesteldst (uninflected superlative)
ongestelde (inflected positive)
ongesteldere (inflected comparative)
ongesteldste (inflected superlative)
ongestelds (partitive positive)
ongestelders (partitive comparative)

De vrouw was ongesteld en kon daardoor niet naar haar werk.


bioritme

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘ritme in de levensverschijnselen’ voor het eerst aangetroffen in 1980

afgeleid van ritme met het voorvoegsel bio-

de regelmatige op- en neergang van biologische processen in een organisme

Een vliegreis van Europa naar Amerika verstoort het bioritme, deze verstoring noemen we een jetlag.


zelfbevruchting

Bij zelfbevruchting of autogamie wordt het stuifmeel overgebracht naar de stempel van dezelfde bloem.


autogamie

met het voorvoegsel auto- en met het achtervoegsel -gamie

Bij autogamie of zelfbevruchting wordt het stuifmeel overgebracht naar de stempel van dezelfde bloem.


buurbestuiving

bevruchten van een bloem van dezelfde plant

Bij buurbestuiving of geitonogamie wordt het stuifmeel overgebracht naar de stempel van een bloem van dezelfde plant.


bioelektronika

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord elektronika met het voorvoegsel bio-


biočip

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord čip met het voorvoegsel bio-


natuurbescherming

activiteiten die erop gericht zijn om de natuurlijke omgeving in de oorspronkelijke staat te behouden of in een staat te brengen waarvan men denkt dat ze natuurlijk was

Het idee natuurbescherming in de moderne zin is waarschijnlijk ontstaan in Duitsland, maar maakte wereldwijd faam toen in de Verenigde Staten van Amerika rond 1860 plannen werden gemaakt om ongerepte - of ongerept geachte -gebieden tot nationaal park te verklaren.


tegund

/ ˈtʰɛːɣʏnt /


biokompatibilita

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord kompatibilita met het voorvoegsel bio-


biokompatibilní

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord kompatibilní met het voorvoegsel bio-


viltig

afgeleid van vilt met het achtervoegsel -ig

viltiger (uninflected comparative)
viltigst (uninflected superlative)
viltige (inflected positive)
viltigere (inflected comparative)
viltigste (inflected superlative)
viltigs (partitive positive)
viltigers (partitive comparative)


acidofilní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord acidofil met het achtervoegsel -ní


antigen

afgeleid van gen met het voorvoegsel anti-

een molecuul dat in staat is een reactie van het afweersysteem op te wekken, waarbij antistoffen worden aangemaakt


livstid

Samenstelling van de Zweedse zelfstandige naamwoorden liv en swe

döms till livstids fängelse

veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf

Under sin livstid vävde hon hundratals mattor, den sista när hon var 92 år.

Tijdens haar leven weefde ze honderden tapijten, de laatste toen ze 92 jaar was.


variëteit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afwijkende vorm van een soort’ voor het eerst aangetroffen in 1637

afgeleid van het Franse variété (met het achtervoegsel -teit)

iets afwijkende vorm van een bepaalde soort die erfelijk is


Eierchen

Verkleinform van het Duitse zelfstandige naamwoord Eier (meervoud van Ei) met het achtervoegsel -chen

die Eierchen (nominative plural)
der Eierchen (genitive plural)
den Eierchen (dative plural)
die Eierchen (accusative plural)


afferent

afgeleid van het Franse afférent (toevoerend)


efferent

afgeleid van het Franse efférent (wegvoerend)


ipsilateraal

Samenstelling van ipsi (van het Latijnse ipse (hetzelfde)) en lateraal

aan dezelfde kant t.o.v. een gezamenlijk referentiepunt


diploidní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord diploid met het achtervoegsel -ní


dlouhoocasý

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord dlouhý en het zelfstandig naamwoord ocas met het achtervoegsel -ý


dlouhosrstý

Samenstelling van het bijvoeglijk naamwoord dlouhý en het zelfstandig naamwoord srst met het achtervoegsel -ý


dlouhouchý

Samenstelling van het bijvoeglijk naamwoord dlouhý en het zelfstandig naamwoord ucho met het achtervoegsel -ý

/dlɔʊ̯ɦɔʔʊxiː/


superbacterie

afgeleid van bacterie met het voorvoegsel super-

superbacteriën (plural)
superbacterietje (diminutive singular)
superbacterietjes (diminutive plural)

een bacterie die resistent is geworden voor (bijna) alle soorten antibiotica

Superbacteriën, die resistent zijn tegen alle antibiotica, kosten nu wereldwijd al het leven aan 700.000 mensen per jaar aldus een rapport uitgevoerd in opdracht van de Britse overheid.


MRSA

initiaalwoord van Meticilline-Resistente Staphylococcus Aureus

Staphylococcus aureus een bacterie staphylococcus aureus die resistent is geworden voor meticilline


penseelschimmel

penseelschimmels (plural)
penseelschimmeltje (diminutive singular)
penseelschimmeltjes (diminutive plural)

Penicillium een genus van schimmels met kleine penseelvormig vertakte sporendragers


dvojvaječný

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord vaječný met het voorvoegsel dvoj-


bělobradý

Samenstelling van het bijvoeglijk naamwoord bílý en het zelfstandig naamwoord brada met het achtervoegsel -ý


ektodermální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord ektoderm met het achtervoegsel -ální


homologie

via Latijn homologia van Oudgrieks ὁμολογία (homología) "overeenstemming"

De benaming "homologie" is ook wel gebruikt als aanduiding voor homostudies, maar is in die betekenis niet gangbaar geworden.

in de evolutie zijn ontstaan uit eenzelfde orgaan bij een eerdere soort

over organen bij verschillende soorten organismen

Waar het op neer komt is dat homologie een overeenkomst is die aan bepaalde eisen moet voldoen.


biofysica

afgeleid van fysica met het voorvoegsel bio-

een interdisciplinaire wetenschap die theorieën en methoden uit de natuurkunde toepast op biologische systemen


epitelový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord epitel met het achtervoegsel -ový


epithelový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord epithel met het achtervoegsel -ový


epifytní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord epifyt met het achtervoegsel -ní


gamogonie

geslachtelijke vermenigvuldiging door middel van gameten


biomassa

afgeleid van massa met het voorvoegsel bio-

de totale massa (het drooggewicht) van organismen in een biotoop


appositie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bijstelling’ voor het eerst aangetroffen in 1650


gramnegatief

samenstelling van (Hans Christian) Gram, de ontdekker van de kleuringsmethode, en negatief (bijvoeglijk naamwoord)

Gram-negative

met betrekking tot bacteriën die bij Gram-kleuring rood kleuren

gramnegatieve (inflected positive)
gramnegatiefs (partitive positive)

met betrekking tot bacteriën die bij gramkleuring rood kleuren doordat ze een eerder toegevoegde kleurstof niet vasthouden


syzygie

paarsgewijze verbinding van de chromosomen bij de meiose tijdens celdeling


effector

afgeleid van effect met het achtervoegsel -or

effectoren (plural)
effectors (plural)
effectortje (diminutive singular)
effectortjes (diminutive plural)

iets wat een effect (actie of afremming) kan veroorzaken


tweedeling

verdeling of splitsing in twee min of meer gelijke delen


antistof

afgeleid van stof met het voorvoegsel anti-

antistoffen (plural)
antistofje (diminutive singular)
antistofjes (diminutive plural)

eiwit dat de werking van lichaamsvreemde stoffen zoals virussen, bacteriën of grote moleculen opheft

De strategie heeft in elk geval een negatief effect gehad op het aantal sterfgevallen van het land. Met 43 sterfgevallen per 100.000 inwoners is het sterftecijfer van Zweden wereldwijd een van de hoogste en uit een eerste Zweedse studie naar groepsimmuniteit blijkt dat slechts 7,3 procent van de Stockholmers antistoffen tegen Covid-19 heeft opgebouwd. In veel Europese landen stabiliseert het aantal doden en besmettingen, in Zweden blijft de curve doorlopen.

Weblink bron “Brein achter omstreden Zweedse coronastrategie geeft fouten toe” (03-06-2020), Tubantia


azobordeaux

afgeleid van bordeaux met het voorvoegsel azo-

bepaalde wijnrode kleurstof, gebruikt bij het kleuren van cellen bij onderzoek met de microscoop


fylogenetický

Afgleied van het zelfstandig naamwoord fylogeneze met het achtervoegsel -ický

fylogenetisch; met betrekking tot fylogenie


fungicidní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord fungicid met het achtervoegsel -ní

schimmeldodend; met betrekking tot fungiciden


folikulární

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord folikul met het achtervoegsel -ární


telomeer

DNA-structuur aan het einde van een chromosoom, die de celdeling reguleert

Een telomeer bestaat uit repeterende stukjes DNA dat de belangrijke genen beschermt tegen het korter worden van de chromosomen


genetický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord genéza met het achtervoegsel -ický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord genetik / genetika met het achtervoegsel -ický


genetický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord geneze met het achtervoegsel -ický


genový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord gen met het achtervoegsel -ový


sluimer

zn: naamwoord van handeling van sluimeren ww (zonder -en)


geotropický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord geotropismus / geotropizmus met het achtervoegsel -ický

geotropisch; met betrekking tot geotropisme


adrenalinový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord adrenalin met het achtervoegsel -ový

adrenaline-; met betrekking tot adrenaline


ontleedkundig

afgeleid van ontleedkunde met het achtervoegsel -ig

ontleedkundiger (uninflected comparative)
ontleedkundigst (uninflected superlative)
ontleedkundige (inflected positive)
ontleedkundigere (inflected comparative)
ontleedkundigste (inflected superlative)
ontleedkundigs (partitive positive)
ontleedkundigers (partitive comparative)

horend tot de studie hoe organismen uit organen zijn samengesteld of op die wetenschap betrekking hebbend

(…) Sylvius was een volbloed clinicus, maar heeft ook belangrijk ontleedkundig werk, met name wat de hersenen betreft, verricht.


extramedulární

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord medulární met het voorvoegsel extra-


adventief

alien

toevallig ergens gekomen zonder dat daar natuurlijke oorzaken voor zijn

uitheemse plant, dier of ander organisme die onopzettelijk van elders is aangevoerd


kiemkracht

seed viabillity

van zaad geeft het percentage zaden aan dat na een bepaald aantal dagen op een kiemtafel ...

van zaad geeft het percentage zaden aan dat na een bepaald aantal dagen op een kiemtafel onder ideale omstandigheden een volwaardige kiemplant geeft

Het mooie van deze oorlog is volgens de prunusjager dat de vijand uiteindelijk niet meer terugkomt. „De kiemkracht van het zaad van de vogelkers is na vier jaar weg”, zegt hij. „Ha! Gelukkig maar! Stel je voor dat het heidezaad zou zijn! Dan ben je hier tachtig jaar bezig.”


kievietsei

samenstelling van kieviet en ei met het invoegsel -s-

kievietseieren (plural)
kievietseitje (diminutive singular)
kievietseitjes (diminutive plural)

het ei van een kieviet vooral bekend van het zoeken naar kievietseieren dat gedaan wordt in Friesland

Elke cultuur heeft haar eigen stierengevecht. Is de Amerikaanse rodeo iets anders? Het hanengevecht in Azië? De jacht op herten, eenden en fazanten in Nederland? In Friesland hebben Edou Schotanus en Johannes de Haan het eerste kievietsei van de vogelwachtvereniging van Parrega gevonden op woensdag 7 maart. De twee jongens staan op de foto, ze poseren trots met het ei dat ze samen vasthouden. Is het zoeken en rapen van ‘eerste’ kievietseieren, dat wil zeggen het als sport verstoren van vogelnesten, wezenlijk iets anders dan het Spaanse stierengevecht?


hmyzožravý

insectenetend; met betrekking tot insecteneters


hmyzožravý

Samenstelling van het zelfstandig naamwoord hmyz en het bijvoeglijk naamwoord žravý


houbový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord houba met het achtervoegsel -ý

paddenstoelen-; met betrekking tot paddenstoelen


spinrag

spinraggen (plural)
spinragje (diminutive singular)
spinragjes (diminutive plural)


classis

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘onderafdeling van provinciaal kerkbestuur’ voor het eerst aangetroffen in 1571


uitstrijk

zn: naamwoord van handeling van uitstrijken ww

ww: uitstrijken ww zonder de uitgang -en

uitstrijken (plural)
uitstrijkje (diminutive singular)
uitstrijkjes (diminutive plural)

celmateriaal dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek

Momenteel kun je bij de IJsselhallen in Zwolle al terecht voor een 'normale' coronatest: met een wattenstaafje wordt een uitstrijk genomen uit de neus en keel.

Weblink bron “GGD IJsselland in Zwolle start binnenkort met snelle corona-ademtests” (5 maart 2021) op nu.nl


eersteling

afgeleid van eerst met het invoegsel -e- met het achtervoegsel -ling

eerstelingen (plural)
eerstelingetje (diminutive singular)
eerstelingetjes (diminutive plural)

- Om vijf uur ga ik moe en bezweet terug naar het ziekenhuis. Astuti is wakker en wil weten wat er is gebeurd. Ik hou het kort. Dan brengt een zuster de fris gewassen baby binnen. Hoe gaat het meisje heten, vraagt ze. Het komt er eenstemmig uit: “We noemen haar Mieke Megawati.” Die keuze was al acht maanden eerder gemaakt. De nummer twee zou, net als eersteling Arjuna Arjen, een Nederlandse en een Javaanse naam krijgen.


evolutieleer

samenstelling van evolutie zn en leer zn

Darwinism

de natuurwetenschappelijke verklaring voor de evolutie van het leven en voor de verscheidenheid aan soorten op Aarde

Hij is senior fellow bij het Center on Wealth, Poverty and Morality van denktank Discovery Institute. Deze denktank heeft mede tot doel dat op scholen niet alleen de evolutieleer, maar ook die van ‘intelligent design’ wordt gegeven, het idee dat het heelal en de mensheid het best worden verklaard als het werk van een bovennatuurlijke intelligente ‘ontwerper’.

'Zwierig, grappig, vernieuwend én informatief': de tekeningen van Floor Rieder (1985) hebben het allemaal. Daarom ontvangt ze de Gouden Penseel voor haar illustraties bij Het raadsel van alles wat leeft van Jan Paul Schutten (Gottmer). De jury vindt Rieders werk van een niveau dat je 'in kinderboekenillustraties maar zelden aantreft'. Het boek legt de evolutieleer uit aan kinderen. Een Zilveren Penseel ging naar Coco of het kleine zwarte jurkje van Annemarie van Haeringen (Leopold en Gemeentemuseum Den Haag) De prijzen werden gisteravond uitgereikt in het Rijksmuseum in Amsterdam.


dodder

dodders (plural)
doddertje (diminutive singular)
doddertjes (diminutive plural)


inwijkeling

Naamwoord van handeling van inwijken met het invoegsel -e- met het achtervoegsel -ling

immigrant

(persoon) iemand die van buiten ergens komt wonen

een dier- of plantensoort die zich heeft gevestigd in een gebied dat niet tot het oorspronkelijke verspreidingsgebied behoort


vertering

van Middelnederlands verteringe, afgeleid van verteren met het achtervoegsel -ing

omzetting van genuttigd voedsel binnen het lichaam


vissoort

aanduiding voor vissen die genetisch zo nauw verwant zijn dat ze dezelfde naam dragen


cross-over

het verschijnsel dat twee homologe chromosomen stukken DNA uitwisselen


luchtzak

samenstelling van lucht zn en zak zn
[4] leenvertaling van Engels airbag zn

luchtzakken (plural)
luchtzakje (diminutive singular)
luchtzakjes (diminutive plural)


linolzuur

een tweevoudig onverzadigd, essentieel, omega 6-vetzuur en komt voornamelijk voor in zonnebloemolie en maisolie

Een dieet met weinig verzadigd vet en weinig transvetzuren en veel meervoudig onverzadigde vetzuren (dagelijks minimaal 10 gram voor vrouwen en 15 gram voor mannen van het meervoudig onverzadigde vetzuur linolzuur bevat en minimaal 250 milligram van de visvetzuren EPA en DHA) biedt de beste garantie voor een laag risico op een hartinfarct. Dat stellen onderzoekers van Wageningen University in een artikel in de British Journal of Nutrition.

Kuipers toonde aan dat hun dieet vergeleken met westerse voeding meer eiwitten, minder koolhydraten, minder linolzuur en meer omega-3 vetzuren bevatte. Wie te weinig van die vetzuren eet, heeft meer kans op hart- en vaatziekten en depressie. Teveel linolzuur leidt weer tot minder aanmaak en inbouw van die omega-3 vetzuren in het lichaam.


monstrum

monstrums (plural)
monstra (plural)
monstrumpje (diminutive singular)
monstrumpjes (diminutive plural)

Het meest spraakmakend echter was Everaerts' in 1662 gepubliceerde beschrijving en analyse van een in Middelburg geboren ‘monstrum’’.


naaldbos

coniferous forest

een bos met overwegend naaldbomen vooral voorkomend in een koud klimaat of op minder vruchtbare gronden

Het heuvelachtige gebied is begroeid met naaldbossen en loofbossen afgewisseld met weilanden, heide, vennen en akkers.

De weg die Pietro en Bruno vaak afleggen, de berg op naar een ijskoud meer, heeft Cognetti de afgelopen jaren tientallen malen gelopen. ‘Kom’, wenkt hij, ‘we gaan hier naar boven.’ Een pad van zware rotsblokken voert omhoog door een geurig naaldbos. Als een gems gaat de schrijver ons voor – het is bijna rennen, zo snel gaat hij. Het kost moeite zijn rode rugzakje bij te houden. ‘Als kind hield ik van dit landschap, maar ik was wel erg eenzaam. Ik had hier geen enkele vriend, en moest vooral mijn fantasie gebruiken en zelf avonturen verzinnen. Ik voelde me aangetrokken tot de kinderen van de bergen, maar die waren altijd aan het werk op de boerderij, met de dieren. Ze hadden geen tijd om met mij te spelen. Bovendien was ik echt vreselijk verlegen, dus ik durfde ze ook niet aan te spreken.

In navolging van het CDA komt ook de VVD in het geweer tegen de plannen van het rijk om extra natuur te creëren in het Agelerbroek, Voltherbroek en Achter de Voort. Tweede kamerlid Helma Lodders heeft namens de VVD inmiddels daarover kritische vragen gesteld aan staatssecretaris Sharon Dijksma. Maar daar blijft het niet bij. Want ook vanuit provinciale staten gaan de liberalen druk uitoefenen op de staatssecretaris om te voorkomen dat er 46 hectare naaldbos moet worden aangeplant in de drie natuurgebieden om de toename van de stikstofemissie te compenseren. Dat is het uitvloeisel van de nieuwste Programmatische Aanpak Stikstof-analyse.


ontvangenis

Naamwoord van handeling van ontvangen met het achtervoegsel -enis

bevruchting, en dan vooral in de combinatie van de onbevlekte ontvangenis van Maria die zonder geslachtelijke gemeenschap toch zwanger is geworden van Jezus Christus

‘Je hebt verschillende congregaties doorgelicht, je hebt priesters verwijderd, de Orde van Malta onthoofd, net als de franciscanen van de Onbevlekte Ontvangenis, je hebt kardinalen genegeerd... maar waar is jouw befaamde mededogen?’ Dat gebeurt op een zeer denigrerende toon, in het Romeinse dialect. De paus wordt aangesproken met A France’, oftewel ‘aan Franske’ - zoals iemand met de Italiaanse voornaam Francesco in de volksmond zou worden aangesproken. Waar dat intiem is voor vrienden, is het ronduit vulgair om een gezaghebbende figuur met een morele autoriteit als Franciscus zo te benaderen.

In 1864 werd er een standbeeld opgericht ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes bij de plaats van de verschijningen. Later werd een kapel gebouwd die al spoedig te klein werd en ging dienen als crypte voor de eerste basiliek, de Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis.


protoplasma

van Duits Protoplasme zn , in 1840 gevormd door de 19e-eeuwse Tsjechische geneeskundige J.E. Purkiňje uit Oudgrieks πρῶτος (prootos) "eerste" en πλάσμα "iets wat in een vorm gekneed of gegoten is", dus letterlijk ‘eerst gevormd’, op te vatten als afgeleid van plasma met het voorvoegsel proto-; in de betekenis van ‘mengsel van stoffen waaruit de cellen zijn opgebouwd’ aangetroffen vanaf 1912

protoplasm

(biologie) (verouderd) de inhoud van een levende cel bestaande uit cytoplasma en karyoplasma

Een amoebe daarentegen is niet meer dan een eenzame naakte cel, een zakje stromend protoplasma dat zich als een aangeschoten regendruppel voortbeweegt. Ontbreekt het iets aan stevigheid en architectuur, zo lijkt het, dan is het wel een amoebe.


rasecht

reinrassig

zuiver van ras, (bij uitbreiding) met dezelfde afkomst, streek of overtuiging als de ouders en grootouders

Vollblut-

een bepaalde (stereo)type vertegenwoordigend

rasechter (uninflected comparative)
rasechtst (uninflected superlative)
rasechte (inflected positive)
rasechtere (inflected comparative)
rasechtste (inflected superlative)
rasechts (partitive positive)
rasechters (partitive comparative)

waarvan de ouders en voorouders van dezelfde afkomst, streek of overtuiging e.d. zijn


reukorgaan

olfactory organ

(biologie) het orgaan waarmee een organisme kan ruiken

reukorganen (plural)
reukorgaantje (diminutive singular)
reukorgaantjes (diminutive plural)

‘Onze neus werkt wel gedurende de nacht’, stelt ook professor Mark Jorissen, diensthoofd neus-, keel- en oorziekten van het UZ Leuven. ‘Het reukorgaan is het oudste zintuig en bij dieren is het ook het meest ontwikkelde. Bij mensen is daar veel van verloren gegaan. De neus is dus niet ons beste zintuig, maar hij blijft wel gewoon werken tijdens het slapen’, zegt Jorissen. ‘Om een brand te ruiken moet er ten eerste al voldoende rook aanwezig zijn, en verder moet er ook een voldoende storende geur zijn.’ Dat is vaak niet het geval, waardoor de geur ons niet doet ontwaken.

De aan plastische chirurgie verslaafde Braziliaan Rodrigo Alves (32) - ook wel de levensechte 'Ken' genoemd - heeft zich in Iran met succes voor de tiende keer aan zijn reukorgaan laten opereren. Volgens Alves, die zich gelijk maar zogenoemde kattenogen liet aanmeten, is hij na die gevaarlijke ingreep de trotse eigenaar van een 'schattig poppenneusje'.


blanding

Afleiding van het Deense werkwoord blande met het achtervoegsel -ing


krydsning

Afleiding van het Deense werkwoord krydse met het achtervoegsel -ning


plantenæringsstof

Samenstelling van de Deense zelfstandige naamwoorden plante en næringsstof met het achtervoegsel -ing en met het invoegsel -s-


næringsstof

Samenstelling van de Deense zelfstandige naamwoorden næring en stof met het achtervoegsel -ing en met het invoegsel -s-


afføring

Afleiding van de stam 'affør' van het Deense werkwoord afføre met het voorvoegsel af- en met het achtervoegsel -ing

/ ˈɑwˌføɐ̯ˀeŋ /


sæddræbende

Samenstelling van het Deense zelfstandige naamwoord sæd en het Deense bijvoeglijke naamwoord dræbende met het achtervoegsel -ende

/ ˈsεˀð.ˌdʁεːbənə /


dennenbos

samenstelling van den zn en bos zn met het invoegsel -en-

dennenbossen (plural)
dennenbosje (diminutive singular)
dennenbosjes (diminutive plural)

een bos met dennen, een bos met naaldbomen

Voor de ingang van het park stonden gendarmeriebusjes geparkeerd. In de zaterdagkrant was ook een luchtfoto afgedrukt van het Plateau de Millevaches. Daarop waren eindeloze dennenbossen te zien zonder ergens bebouwing of doorgaande wegen.

Stroken dennenbos werden afgewisseld met kale loofbomen en stukken grauw gras. Ik telde onderweg de vele roof vogels die op palen en hekken zaten. Het voorkwam dat ik aan de avond dacht.

Naast de kust blijven de Ardennen dé Belgische vakantieklassieker. Maar vergeet het beeld van die plek waar een kajaktochtje het enige alternatief is voor een wandeling door het beuken- of dennenbos. De Ardennen staan voor een grote omwenteling, met dank aan Marc Coucke.


superrijk

bn: intensiverende afleiding van rijk bn met het voorvoegsel super-

zn: afleiding van rijk zn met het voorvoegsel super-

taxonomische groep binnen een domein die meerdere rijken omvat

Ook berekende Forgacs dat een blaasje, na een aantal delingen – bij de zeester na 64 delingen –, zal gaan inklappen, of liever, een naar binnen groeiende opening krijgt op zijn zwakste punt. Deze kan het begin zijn van de vorming van een verteringskanaal. Zo’n kanaal is een van de belangrijkste eigenschappen van embryo’s van de zogeheten ‘kopstaartdiertjes’ – wetenschappelijk: het superrijk Bilateria –, waartoe insect, slang, vis, paard, aap of mens, en heel veel andere dieren behoren.

Weblink bron
Henk Klomp
 “Vanzelf embryo” (22 juli 2006) op nrc.nl


transgeen

met het voorvoegsel trans- en met het achtervoegsel -geen

transgener (uninflected comparative)
transgeenst (uninflected superlative)
transgene (inflected positive)
transgenere (inflected comparative)
transgeenste (inflected superlative)
transgeens (partitive positive)
transgeners (partitive comparative)

genetisch materiaal uit meerdere dier- of plantensoorten bevattende

Eind 2015 besliste de Amerikaanse overheid (de Food and Drug Administration, FDA, die ook de geneesmiddelen registreert) dat de zalm op de markt mocht komen. Dat was volle vijf jaar nadat diezelfde FDA had beslist dat de vis geschikt was voor consumptie. Half 2016 volgde het Canadese ministerie van Volksgezondheid: ‘De ggo-zalm is even veilig en voedzaam als conventionele zalm.’ In beide landen moet het etiket niet vermelden dat het om een transgeen product gaat.

Intussen wordt Europa steeds meer overspoeld door genproducten van buiten. Een kleine 50 voedingsgewassen zijn inmiddels toegestaan in de EU. Van al het Europese veevoer is inmiddels meer dan 70 procent transgeen. Wat dat betreft heeft Europa genetisch gemodificeerde boter op het hoofd, denken mensen die de cijfers kennen.


enting

naamwoord van handeling van enten met het achtervoegsel -ing

het laten groeien van bacteriën of andere organismen op een voedingsbodem

Jonge planten en dieren worden aangekocht en op de lijnen en matten bevestigd. Na de enting verloopt de groei volledig natuurlijk.


xenohormoon

afgeleid van hormoon met het voorvoegsel xeno-

xenohormonen (plural)
xenohormoontje (diminutive singular)
xenohormoontjes (diminutive plural)

een verbinding die hormoonachtige eigenschappen vertoont


wenteltrap

In de betekenis van ‘spiraalvormige trap’ voor het eerst aangetroffen in 1533

wenteltrappen (plural)
wenteltrapje (diminutive singular)
wenteltrapjes (diminutive plural)

een zeeslakkensoort, behorend tot de familie Epitoniidae, waarvan de leden op een zich steeds versmallend wenteltrapje lijken


Blähung

Afleiding van het Duitse werkwoord blähen met het achtervoegsel -ung

die Blähung (nominative singular)
die Blähungen (nominative plural)
der Blähung (genitive singular)
der Blähungen (genitive plural)
der Blähung (dative singular)
den Blähungen (dative plural)
die Blähung (accusative singular)
die Blähungen (accusative plural)


bijenrestaurant

samenstelling van bij zn en restaurant zn met het invoegsel -en-

een tuin waar er voor bijen veel stuifmeel te vinden is


virologie

afleiding van virus met het achtervoegsel -logie

leer van de virussen en de door virussen veroorzaakte ziektes

Door hun onderzoek weten de onderzoekers nu ook waarom eerdere vaccins niet goed werken: de eiwitten die daarin zitten, hebben niet dezelfde structuur als het envelopeiwit dat om het hiv-virus zit. „Daardoor worden antistoffen opgewekt tegen de verkeerde onderdelen van het envelopeiwit”, legt viroloog Rogier Sanders van het laboratorium voor Experimentele Virologie van het AMC uit.

Volgens de hoogleraar klinische virologie zijn gezondheidswerkers in Nederland voldoende voorbereid en alert om de goede vragen te stellen en om ebola op die manier snel op te sporen, en zullen ebolagevallen in Nederland dus niet snel gemist worden.


gevingerd

*vervoeging van vingeren: de stam met omvoegsel ge- -d

samengesteld, waarbij aan de punt van de bladsteel verschillende bladschijven bevestigd zijn


eiwitmantel

eiwitmantels (plural)
eiwitmanteltje (diminutive singular)
eiwitmanteltjes (diminutive plural)

buitenwand rond het genetisch materiaal van een virus, opgebouwd uit eiwitstructuren (capsomeren) die bestaan uit door het virus zelf gemaakte eiwitten.

Dit Nederlandse virusdeeltje is op de tekentafel ontworpen. Het ging de ontwerpers om de eiwitmantel: de buitenkant van het virus die zich vanzelf uit losse eiwitten opbouwt. Ze bedachten een ‘minimalistisch’ manteleiwit, met onder meer een structuur die lijkt op die van zijde-eiwitten. Die eiwitten vouwen zich vanzelf groepsgewijs rond DNA.


ziekteverwekker

samenstelling van ziekte zn en verwekker zn

organisme dat een ziekte veroorzaakt, meestal maar niet altijd gaat het om micro-organismen zoals bacteriën, virussen en eencellige organismen

Ongeveer de helft van alle teken in Nederland draagt één of meerdere ziekteverwekkers met zich mee, concluderen twee onderzoekers van gezondheidsinstituut RIVM die deze week promoveren. Bovendien neemt het aantal gevallen van de ziekte van Lyme en andere ziekten die teken overbrengen toe.

De meningokokkenbacterie huist bij veel mensen in de neus- of keel zonder daar last te veroorzaken. Als de ziekteverwekker echter in het bloed terechtkomt, dreigen gevaarlijke aandoeningen. Vooral baby’s, tieners en ouderen zijn kwetsbaar. Door die eerste twee groepen te vaccineren hoopt Schippers ook het besmettingsgevaar voor anderen te verlagen.

„Stilstaand water is een broedplaats voor muggen die malaria en dengue verspreiden. Ook hebben mensen geen wc meer en doen hun behoefte in het water. Door het gebrek aan schoon drinkwater zijn ze gedwongen dit vervuilde water vol met ziekteverwekkers te drinken.”


biotický

biotisch; betrekking hebbend op levensfactoren (in een biotoop)


celgroei

Het bleek dat de samengedrukte, slechte cellen zich anders ontwikkelden. Ze begonnen weer op een normale en georganiseerde manier te groeien en later stopte de celgroei zelfs. De cellen waar geen druk op werd uitgeoefend bleven zich ontwikkelen als kankercellen. “Een vroeg signaal, in de vorm van druk zetten, lijkt de cellen terug op het goede spoor te krijgen”, vertelt professor Daniel Fletcher.

het delen van een cel (groeien van het aantal cellen)

In het bijzonder de isoflavoon 'genisteïne'heeft het vermogen de reactie van de hormonen af te zwakken, zodat hun stimulerende werking op de celgroei van de betrokken weefsels teniet wordt gedaan. De kankerremmende effecten van soja zitten vooral in producten gemaakt van gefermenteerde sojabonen.


ဇီဝကမ္မဗေဒ

my-ဇီဝကမ္မဗေဒ.ogg


ფიზიოლოგია

ka-ფიზიოლოგია.ogg


ფიზიოლოგია

xmf-ფიზიოლოგია.ogg


фізіялогія

be-фізіялогія.ogg


фізіологія

uk-фізіологія.ogg


физиология

bg-физиология.ogg


физиология

sah-физиология.ogg


физиология

kk-физиология.ogg


физиология

ky-физиология.ogg


физиология

ru-физиология.ogg


физиология

tg-физиология.ogg


физиология

tt-физиология.ogg


физиологија

mk-физиологија.ogg


физиологија

sr-физиологија.ogg


φυσιολογία

el-φυσιολογία.ogg


Ֆիզիոլոգիա

hy-Ֆիզիոլոգիա.ogg


פיזיאלאגיע

yi-פיזיאלאגיע.ogg


פיזיולוגיה

he-פיזיולוגיה.ogg


علم وظائف الأعضاء

ar-علم وظائف الأعضاء.ogg


فیزیولوژی

fa-فیزیولوژی.ogg


فیزیۆلۆژیا

ckb-فیزیۆلۆژیا.ogg


शरीर क्रिया विज्ञान

hi-शरीर क्रिया विज्ञान.ogg


शरीरक्रियाशास्त्र

mr-शरीरक्रियाशास्त्र.ogg


শারীরবিদ্যা

bn-শারীরবিদ্যা.ogg


শৰীৰতত্ব

as-শৰীৰতত্ব.ogg


உடலியங்கியல்

ta-உடலியங்கியல்.ogg


శరీరశాస్త్రం

te-శరీరశాస్త్రం.ogg


ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ

kn-ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ.ogg


สรีรวิทยา

th-สรีรวิทยา.ogg


chápavý

Afgeleid van het werkwoord chápat met het achtervoegsel -avý

aangepast / ontwikkeld om mee te grijpen


eiwitsamenstelling

samenstelling van eiwit zn en samenstelling zn

mate waarin verschillende proteïnen aanwezig zijn (in organismen of delen daarvan)

Hij ontrafelde de eiwitsamenstelling van de verschillende levensstadia van de malariaprasiet Plasmodium falciparum, en identificeerde meer dan 2.400 eiwitten (Nature, 3 oktober 2002).


vacuole

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘blaasvormige holte in protoplasma’ voor het eerst aangetroffen in 1880

een blaasje gevuld met vocht, dat omgeven is door een vacuolemembraan (tonoplast) en dat zich in het cytoplasma van een cel bevindt


chimera

chimaera, bastaardvorm, mengsel van twee soorten


biologe

afleiding met het voorvoegsel bio- met het achtervoegsel -loge

‘Ook de Engelse biologe Jane Goodall zei al: “Op een dag zullen we terugkijken op deze donkere bladzijde in de geschiedenis van onze landbouw en het hoofd schudden. Hoe hebben we ooit kunnen geloven dat het een goed idee was om ons voedsel te produceren met gif?”

De biologe hoopt nu dat de beelden kunnen bijdragen tot het onderzoek rond dit speciale gedrag bij walvissen.


cytofotometricky

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord cytofotometrický met het achtervoegsel -y


bacteriologe

Afgeleid van bacterioloog met het achtervoegsel -e


microbiologe

afgeleid van biologe met het voorvoegsel micro-

Afgeleid van microbioloog met het achtervoegsel -e


Kompensation

Afkomstig van het Latijnse zelfstandige naamwoord compensatio (Nederlands: compensatie) met het achtervoegsel -tion

die Kompensation (nominative singular)
die Kompensationen (nominative plural)
der Kompensation (genitive singular)
der Kompensationen (genitive plural)
der Kompensation (dative singular)
den Kompensationen (dative plural)
den Kompensation (accusative singular)
die Kompensationen (accusative plural)


Zyste

Afkomstig van het Griekse zelfstandige naamwoord κύστις ('kýstis'; Nederlands: blaas)

die Zyste (nominative singular)
die Zysten (nominative plural)
der Zyste (genitive singular)
der Zysten (genitive plural)
der Zyste (dative singular)
den Zysten (dative plural)
die Zyste (accusative singular)
die Zysten (accusative plural)


slaap-waakritme

slaap-waakritmes (plural)
slaap-waakritmen (plural)

door biologische processen bepaalde patroon van tijdstippen waarop een mens wakker wordt of gaat slapen


kievitsei

samenstelling van kievit zn en ei zn met het invoegsel -s-

kievitseieren (plural)
kievitseitje (diminutive singular)
kievitseitjes (diminutive plural)

het ei van een kievit vooral bekend van het zoeken naar kievitseieren dat gedaan wordt in Friesland

Lenie Lowik en haar dochter Marion Krikhaar hebben maandagochtend rond half tien het eerste kievitsei gevonden aan de Geesterseveldweg tegenover de klootschietersbaan van De Huier in Geesteren.

Burgemeester Joost van Oostrum neemt dinsdagmiddag symbolisch eerste kievitsei van Berkelland in ontvangst. Hij krijgt het ei niet echt in handen: hij moet het doen met een sneak preview. Oftewel: het blijft bij gluren van een eindje.


paratomie

gevormd uit Oudgrieks παρά (pará) "erbij" en τόμια (tómia) "snijding"

vorm van aseksuele voortplanting door tweedeling, waarbij een meercellig organisme zich pas volledig splitst als de regeneratie compleet is en alle organen gevormd zijn

Rieger (1986) ziet deze structuren ais een relict van de ongeslachtelijke voortplanting door paratomie.


architomie

gevormd uit Oudgrieks ἀρχι- (árchi) "hoofd-, aarts-" en τόμια (tómia) "snijding"

vorm van aseksuele voortplanting waarbij een meercellig organisme eerst in twee of meer delen splitst en daarna pas de ontbrekende lichaamsdelen worden gevormd

B. vejdovskyanum plant zich voornamelijk asexueel [sic!] voort door architomie, een manier van voortplanting waarbij de soort in stukken breekt en elk stuk weer een nieuw individu wordt.