pander

afleiding van pand met het achtervoegsel -er

panders (plural)
pandertje (diminutive singular)
pandertjes (diminutive plural)

iemand die iets in onderpand heeft als zekerheid voor een schuld


panding

naamwoord van handeling van panden met het achtervoegsel -ing

het beslag leggen op goederen als voorbereiding op een executieverkoop


indaging

naamwoord van handeling van indagen met het achtervoegsel -ing

Het overgrote aanbod van gearresteerde dopers was de oorzaak dat een niet gering getal van hen zonder strafoplegging werd weggezonden, op de belofte dat ze zich bij eerste indaging zouden melden.

Weblink bron
Dr. W. van ’t Spijker
 “Doopsgezinden op Texel” (01-11-2006), Reformatorisch Dagblad


apostil

stempel of aanvullend document dat de geldigheid van de ondertekening van een document verzekert


pandecten

alleen meervoud via Latijn Pandectae van Oudgrieks πανδέκται (pandéktai) "alles opnemenden"


statsborgar

Samenstelling van stat zn "staat" en borgar zn "burger" met het invoegsel -s-

Du har røysterett dersom:
du er norsk statsborgar og du har fylt 18 år seinast 31. desember i valåret.

U heeft stemrecht als:
- u bent Noors staatsburger en u heeft de leeftijd van 18 jaar bereikt op 31 december van het verkiezingsjaar.


statsborger

Samenstelling van stat zn "staat" en borger zn "burger" met het invoegsel -s-

Ved midnattstid i natt ble en 30-årig utenlandsk statsborger arrestert i Oslo.

Gisteravond om middernacht werd in Oslo een 30-jarige buitenlandse staatsburger gearresteerd.


staatsburgeres

afgeleid van staatsburger zn met het achtervoegsel -es

vrouw als volwaardig lid van een nationale politieke gemeenschap

Een Nederlandse staatsburgeres (Denise de Hart bezat de Nederlandse nationaliteit!) en Bouterse kregen van de rechter dus te horen dat hun recht op vergaderen in Nederland wel wordt erkend, maar dat, daar Bouterse geen visum kreeg voor Nederland, zij dat recht maar in het buitenland moesten uitoefenen!

Weblink bron
A.R. Haakmat
 “Het recht van vergadering is niet iedereen gegund” (4 mei 1995) op nrc.nl


landwet

wet die bepaalt waar iemand land mag bezitten of te huren

In 1913 kwam er een beruchte wet tot stand, de Landwet, die bepaalde dat Afrikanen geen land mochten kopen, huren of gebruiken buiten bepaalde reservaten. De wet zette veel kwaad bloed en bezorgde het ANC de nodige aanhang.

Weblink bron
Mark Wallet
 “Jarig ANC bracht geen einde aan ongelijkheid” (09-01-2012), Reformatorisch Dagblad

Als gevolg van de landwet uit 1913 en de racistische apartheidspolitiek tot 1994 werden meer dan 3,5 miljoen zwarte Zuid-Afrikanen van hun land gedreven. Volgens cijfers van de Universiteit van de West-Kaap is nog tenminste 67 procent van het bebouwbare land in Zuid-Afrika in handen van witte Zuid-Afrikanen, die nog geen 9 procent van de bevolking uitmaken.

Weblink bron “Zuid-Afrikaanse boer vermoord, verhoudingen platteland op scherp” (05-06-2019), NOS


justitiabel

justitiabeler (uninflected comparative)
justitiabelst (uninflected superlative)
justitiabele (inflected positive)
justitiabelere (inflected comparative)
justitiabelste (inflected superlative)
justitiabels (partitive positive)
justitiabelers (partitive comparative)

aan de rechtsmacht van een rechtsprekende instantie onderworpen


justitiabele

rechtzoekende, deelnemer aan een juridisch proces

De justitiabele had op 10 november eindelijk de zitting.

iemand die aan de rechtsmacht van een rechtsprekende instantie onderworpen is


veemgericht

een Westfaalse rechtbank die de hoge jurisdictie bezat (dus doodvonnissen kon uitspreken in strafzaken) en die haar rechtsmacht direct aan het keizerlijke gezag ontleende


rechtseenheid

samenstelling van recht en eenheid zn met het invoegsel -s-

Door middel van onderling overleg werkten de rechterlijke colleges aan een grotere rechtseenheid.


staatsraad

samenstelling van staat zn en raad zn met het invoegsel -s-

staatscollege met adviserende en/of rechterlijke bevoegdheden, in Nederland de Raad van State

lid van de staatsraad, c.q. de Raad van State


rechtssubject

Rechtssubjekt

drager van subjectieve rechten en plichten

In de meeste hedendaagse rechtsstelsels worden twee soorten rechtssubjecten erkend: natuurlijke personen (mensen) en rechtspersonen.


mandeligheid

afleiding van mandelig met het achtervoegsel -heid

mitgeria

situatie waarbij een onroerend goed bestemd is tot gemeenschappelijk gebruik van aanpalende erven

bijzondere vorm van gebonden mede-eigendom over een onroerend goed, bijv. een scheidingsmuur, heg, pad of gracht (of sloot) tussen twee akkers, dat nuttig is voor twee of meer aanpalende erven

Met betrekking tot de gemene muur was sprake van mandeligheid.


appellabel

appellabeler (uninflected comparative)
appellabelst (uninflected superlative)
appellabele (inflected positive)
appellabelere (inflected comparative)
appellabelste (inflected superlative)
appellabels (partitive positive)
appellabelers (partitive comparative)

Een uitkeringsbeschikking is een appellabel besluit, want je kan er mee naar de bestuursrechter.


staandehouding

samenstelling van staande bn en houding zn

minst beperkende handeling van een opsporingsambtenaar waarbij o.a. NAW gegevens gevraagd kunnen worden; er dient sprake te zijn van een objectiveerbare aanleiding

Het aantal verkeersboetes na een staandehouding is in 2019 daarentegen gestegen van ruim 400.000 naar 530.000 in 2019. De stijging is volgens het CJIB deels te verklaren door de versterkte inzet van de politie op verkeersovertredingen, zoals te hard rijden, negeren van een rood verkeerslicht en telefoongebruik.

Weblink bron “Vorig jaar 600.000 minder flitsboetes, wel meer mensen ter plekke bekeurd” (27-02-2020), Tubantia

De stilgelegde Mercedesstoet maakt op sociale media de tongen los. Honderden mensen buitelen over elkaar heen met wisselende standpunten over het organiseren van een dergelijke bijeenkomst. Pim is van mening dat van een mug een olifant gemaakt wordt. ,,Zelfs de agenten twijfelden over de rechtmatigheid van de staandehouding. Het laat maar eens zien dat er in Nederland veel onduidelijkheid bestaat over de wetgeving rondom corona.”

Weblink bron
Sebastiaan Quekel
 “Verbazing bij Mercedes-fanaat Pim (24) na politie-actie: ‘We waren niemand tot last’” (11-05-2020), Tubantia

Toch voelde bijna 10 procent van de inwoners zich bij een controle, staandehouding of melding door iemand anders gediscrimineerd door de politie. "Een ruime meerderheid van deze burgers was van niet-westerse afkomst", schrijven de onderzoekers.

Weblink bron “Racisme en discriminatie in Nederland: dit zijn de cijfers” (4/6/2020), NOS


non-actiefstelling

samenstellende afleiding van non-actief bn en stellen ww met het achtervoegsel -ing

maatregel van een werkgever waardoor een werknemer niet langer zijn werk mag doen in afwachting van een mogelijk besluit over zijn ontslag

Na een langdurig arbeidsconflict wordt een economieleraar ontslagen. Na zijn ontslag, en tijdens de daaraan voorafgaande non-actiefstelling, begint hij berichten te verspreiden waarin hij het schoolbestuur onder meer beschuldigt van „een schrikbewind”, „corruptie” en „het voor de klas zetten van onbevoegde docenten”.

Weblink bron
Boris Lemereis
 “Kritiek op de baas? Die mag je soms best uiten, maar niet altijd” (5 maart 2020) op nrc.nl


anderhalvemeterregel

afleiding van regel met het voorvoegsel anderhalvemeter-

anderhalvemeterregelen (plural)
anderhalvemeterregels (plural)

regel dat men niet dichter dan anderhalve meter bij elkaar mag komen om besmetting te voorkomen

Racisme, ja, dat was de reden dat duizenden mensen de straat op gingen en de anderhalvemeterregel negeerden.

Haro Kraak
 “Waarin zit toch de witte angst om over racisme te praten?” (5 juni 2020), de Volkskrant

RIVM-voorman Van Dissel is geen overtuigd voorstander van het dragen van een mondkapje. Het effect zou volgens hem ‘gering’ zijn en zeker geen vervanging voor de anderhalvemeterregel.

Weblink bron “Teruglezen: Ook in het vliegverkeer worden mondkapjes de norm” (07-05-2020), Tubantia


anderhalvemetermaatregel

* afleiding van maatregel met het voorvoegsel anderhalvemeter-

anderhalvemetermaatregelen (plural)
anderhalvemetermaatregels (plural)

de verordening dat iedereen een afstand van anderehalvemeter tot elkaar moet bewaren om besmetting te voorkomen

Vrijwel iedereen, 99 procent van de deelnemers aan het onderzoek, zegt zich aan de anderhalvemetermaatregel te houden.

Weblink bron “Meer Nederlanders vrezen besmetting met coronavirus” (03 apr. 2020), De Telegraaf

„Maar de voorzichtige aanpak met beperkte aantallen gasten en de anderhalvemetermaatregelen vragen niet direct om grote aantallen nieuwe werknemers zoals we normaal gesproken in het hoogseizoen zien.”

Weblink bron
MARLOU VISSER
 “Kappers plaatsen weer voorzichtig vacatures” (13 mei 2020), De Telegraaf

„Donderdag hebben we besloten om dicht te gaan”, zo vertelt eigenaar Roxanne Moison aan Omroep Zeeland. „Het was leuk om iedereen weer te zien en te spreken. Alleen hebben we heel veel moeite gehad met het controleren van de anderhalvemetermaatregelen. Mensen verplaatsen zich constant en vergeten weleens dat we nog in een anderhalvemetersamenleving zitten.”

Weblink bron “Kroeg in Goes na drie dagen alweer dicht: ’Veel moeite met controleren’” (8/6/2020), De Telegraaf


huurcommissie

samenstelling van huur zn en commissie zn

door de overheid benoemde groep deskundigen die een huurprijs kan vaststellen als een huurder en een verhuurder van woonruimte daarover verschil van mening hebben

In driekwart van de zaken die bij de huurcommissie voorkomen, wordt de huurder in het gelijk gesteld en krijgt hij veel geld terug.

Weblink bron
Sam de Voogt
 “Huurder krijgt deel te hoge servicekosten vaak terug” (3 juli 2019) op nrc.nl


octrooihouder

samenstelling van octrooi zn en houder zn

iemand het recht heeft om anderen te verbieden een bepaalde uitvinding toe te passen
Een octrooi wordt meestal voor een bepaald land en een bepaalde tijd verleend aan de uitvinder, zodat die voordeel kan hebben van zijn idee en zonder dat het geheim wordt gehouden. De uitvinder kan dit recht weer verkopen, een octrooihouder hoeft dus niet de uitvinder te zijn.

Tot nu toe had men toestemming nodig van octrooihouders om bij veredeling gebruik te maken van reeds veredeld materiaal, in plaats van dat kwekers zomaar van elkaars bevindingen gebruik konden maken. Die toestemming is nu niet meer nodig.

Weblink bron
Milo van Bokkum
 “Geen octrooi meer op klassieke veredeling” (20 februari 2017) op nrc.nl

Na een (aangevraagd) patent op een gen of een techniek mogen anderen twintig jaar lang de testen of rassen die onder het patent vallen niet op de markt brengen. Behalve als ze van de octrooihouder daarvoor tegen betaling toestemming hebben gekregen: een licentie.

Weblink bron
Marianne Heselmans
 “Geld uit genen” (30 april 2011) op nrc.nl


octrooirechten

geheel van de bevoegdheden die een octrooihouder heeft op grond van toegekende octrooien

Farmaceutisch bedrijf Amgen betaalde Rockefeller University 20 miljoen dollar voor de octrooirechten op leptine.

Weblink bron
Wim Köhler
 “Nieuw honger-hormoon ontdekt” (16 maart 2017) op nrc.nl


octrooirecht

samenstelling van octrooi zn en recht zn

geheel van de regels die de overheid heeft vastgesteld zodat iemand een bepaalde periode als enige een bepaalde uitvinding mag toepassen en de opvattingen die hierover van rechters en rechtsgeleerden

Nu kan je als bedrijf de vormgeving en techniek van je producten goed beschermen via het auteursrecht, modellenrecht en octrooirecht, maar hoe bescherm je nu in hemelsnaam de ‘look and feel’ van je winkels?

Weblink bron
Bas Kist
 “Ook de sfeer van een winkel is merk” (6 augustus 2014) op nrc.nl


contractverlenging

samenstelling van contract zn en verlenging zn

afspraak tussen partijen bij een overeenkomst om een latere einddatum voor de looptijd daarvan af te spreken

NSI voert daarnaast gesprekken met huurders over nog een kleine 2 procent van de huur. (…) In veel gevallen zal het gaan om een gedeeltelijke kwijtschelding in ruil voor contractverlenging.

Weblink bron “Vastgoedfonds NSI haalt groot deel van huurinkomsten binnen” (16 jun. 2020) op telegraaf.nl


huwelijksovereenkomst

samenstelling van huwelijk zn en overeenkomst zn met het invoegsel -s-

marriage contract

het vermogensrechtelijke contract dat huwelijkspartners bij het sluiten van een huwelijk met elkaar afspreken

Het aantal mensen met een huwelijksovereenkomst of geregistreerd partnerschap dat jaarlijks uit elkaar gaat, varieert tussen de 30.00 en 36.000.

Weblink bron
Sanne Riepema
 “Koppels durven weer te (vecht)scheiden” (10-01-2017), Tubantia

Ze vermoedt dat Albert een deel van zijn bezit of vermogen in een gemeenschap van goederen heeft ondergebracht. Hij kan specificeren welke eigendommen absoluut naar Paola moeten gaan. Die maken dan geen deel uit van de nalatenschap maar van de huwelijksovereenkomst.

Weblink bron “"Koning Albert wil erfenis veiligstellen voor Paola"” (25 februari 2015), De Morgen


gjest

Afkomstig van de Oudnoordse woorden gestr zn ("gast", "gaste", (de) "vreemde")

een eiser of verweerder die buitenlands is en niet behoort tot de jurisdictie waar het proces plaatsvindt mrt brtrkking op specifieke wettelijke bepalingen


verreiken

afleiding van reiken met het voorvoegsel ver-


in werking stellen

stelde in werking (past)
in werking gesteld (past participle)

Het is geen verrassing dat autoritaire regimes de crisis gebruiken om critici het zwijgen op te leggen en hun politieke greep te verstevigen. Maar zelfs sommige democratisch gekozen regeringen bestrijden de pandemie door noodbevoegdheden in werking te stellen die de mensenrechten beperken en het staatstoezicht versterken.

Weblink bron
Richard GereJan e.a.
 “Covid-19 bedreigt levens, maar óók de democratie” (24 juni 2020) op nrc.nl


buiten werking stellen

verbinding van  buiten, werking en stellen

stelde buiten werking (past)
buiten werking gesteld (past participle)

In de pogingen van westerse overheden om de economie draaiende te houden lijkt alles geoorloofd. Regels worden buiten werking gesteld, in rap tempo groeit de rol van de overheid in de economie.

Weblink bron
Mark Beunderman
 “Taboes overboord in economische ‘oorlog’ tegen het virus” op nrc.nl


reclamecode

door betrokken bedrijven vastgelegde verzameling regels om het aanprijzen van artikelen en producten in een maatschappelijk aanvaardbare vorm te laten plaatsvinden

Het was onlangs een smakelijk relletje in de Britse media: de Londense metro moest reclame voor Wimbledon verwijderen omdat daarop aardbeien met slagroom te zien waren. Het probleem zat hem in de strenge reclamecode die afgelopen februari in werking is getreden en die het afbeelden van junk food op reclame-uitingen in de Tube verbiedt.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Strawberries and cream: een mooi projectje voor Moederdag” (10 mei 2019) op nrc.nl

Voedingsproducenten mogen geen kinderidolen meer afbeelden op verpakkingen van ongezonde producten voor kinderen. Dat staat in de nieuwe Reclamecode voor Voedingsmiddelen. (…) De Consumentenbond heeft de reclamecode niet ondertekend: de organisatie vindt dat de afspraken niet ver genoeg gaan.

Weblink bron
Jorg Leijten
 “Nieuwe code voor voedingsreclame” (4 februari 2019) op nrc.nl


reclamecodecommissie

samenstelling van reclamecode zn en commissie zn

groep personen die is aangewezen om een bindend oordeel te geven of een bepaalde aanprijzing van artikelen of producten aanvaardbaar is volgens de regels die betrokken bedrijven daarover hebben vastgelegd

Wie op wil vallen moet creatief zijn, zo weten adverteerders maar al te goed. Maar voor de Zuid-Afrikaanse reclamecodecommissie ging een commercial waarin de spot werd gedreven met de Europese kolonisatie te ver.

Weblink bron
Sjoerd Klumpenaar
 “Reclame over Zuid-Afrikaan die Europa ‘ontdekt’ van tv gehaald” op nrc.nl

In plaats van verduurzaming, investeert de visserij in uitbreiding en behoud van mogelijkheden om aal te vangen en in pr die consumenten moet doen geloven dat er zoiets bestaat als ‘duurzame paling’. Dat dat niet het geval is bewijst ook de reclamecodecommissie, die in haar uitspraak in 2011 al oordeelde dat er sprake is van misleiding vanuit de visserijsector.

Weblink bron
Rob van Westrienen
 “Een broodje paling is als een broodje panda: dat eet je niet” (17 november 2017) op nrc.nl


cultuurbezit

samenstelling van cultuur zn en bezit zn

voorwerpen met een bijzondere betekenis binnen de ontwikkeling van kunst en wetenschap

Bij een vermoeden van bijzonder belang voor het nationale cultuurbezit moet voor afstoting eerst een deskundigenadvies worden ingewonnen.

Weblink bron “Musea, collecties en de Erfgoedwet” op cultureelerfgoed.nl

Het topstuk van de veiling, een tekening van Rubens, stond niet op de lijst van beschermde cultuurgoederen, de kunstwerken die onvervangbaar en onmisbaar worden geacht voor het Nederlandse cultuurbezit.

Weblink bron
Arjen Ribbens
 “‘Vereniging Rembrandt wil Oranjekunst helpen behouden’” (6 januari 2019) op nrc.nl

Het proefschrift biedt een overzicht van de rechtspraktijk bij de teruggave van cultuurbezit uit publieke collecties.

Weblink bron
Katja Lubina
 “Teruggave kunst gaat te snel” (25 november 2009) op nrc.nl


lokoma

samenstelling van lok ww en oma zn , (neologisme) bedacht in 1989

lokoma's (plural)
lokomaatje (diminutive singular)
lokomaatjes (diminutive plural)
lok-oma

undercoveragente die, verkleed als een bejaarde vrouw, ingezet wordt om mogelijke tasjesrovers op heterdaad te kunnen betrappen

De lokoma zag eruit als een een gewone oma, de lokjood zal eruitzien als een jood met keppel.

Weblink bron
Ingmar Vriesema
 “De stelling van Frank Bovenkerk: politie die een lokjood inzet, bewijst zichzelf geen dienst” (26 juni 2010) op nrc.nl

Een 25-jarige agente van de Bossche politie heeft de afgelopen week op straat als ‘lok-oma’ gefungeerd. En niet zonder succes. Verkleed en geschminkt als een oud vrouwtje en geflankeerd door acht agenten in burger wandelde ze door de stad in de hoop tasjesrovers te betrappen.

Succes Bossche politie met ‘lok-oma’ in: de Stem (14-01-1989), p. 1


chamber

in ~s zonder tussenkomst van een hof. In de werkkamer van de rechter

The decision was issued in chambers.


assassinat

Afgeleid van assassiner “vermoorden” met het achtervoegsel -at.

Un Belge suspecté d'assassinat se livre à la police sud-africaine après six ans de cavale.

Een van moord verdachte Belg geeft zich na zes jaar op de vlucht over aan de Zuid-Afrikaanse politie.

Weblink bron
DH Les Sports+
 “Un Belge suspecté d'assassinat se livre à la police sud-africaine après six ans de cavale” (21 januari 2020) op dhnet.be


coronawet

een wet die noodmaatregelen rond de coronapandemie wettelijk regelt

Het is maar de vraag of de coronawet wordt aangenomen in de Eerste en Tweede Kamer.


noodverordening

samenstelling van nood zn en verordening zn

een verordening die door een burgemeester, gezaghebber of voorzitter van een veiligheidsregio wordt vastgesteld indien er ernstige vrees bestaat voor ernstige wanordelijkheden

Doel van de wet is dat er een betere juridische basis komt voor de coronamaatregelen. Veel van die maatregelen, bijvoorbeeld over de maximale grootte van groepen en over het houden van afstand, worden nu geregeld via noodverordeningen van de veiligheidsregio's.

Weblink bron “Ook in Eerste Kamer ruime meerderheid voor coronawet” (27/10/2020), NOS

GroenLinks-Kamerlid Buitenweg zegt dat het inperken van mensenrechten niet geregeld kan blijven worden in noodverordeningen. "Dit moet geregeld worden in een wet die democratisch tot stand gekomen is", zegt zij.

Weblink bron “Kamerdebat over de coronawet, veel bezwaren van de politieke partijen zijn opgelost” (WO 7 OKTOBER 2020), NOS


taalwetgeving

samenstelling van taal zn en wetgeving zn

alle wetten en verordeningen die het gebruik van een bepaalde taal in een bepaalde context verplichten of juist verbieden

De strikte Belgische taalwetgeving (Nederlands in Vlaanderen, Frans in Wallonië en beide talen in Brussel) geldt ook voor sociale media, zegt een jurist van de Vlaamse overheid. Ook anderstalige berichten retweeten mag niet zomaar.

Weblink bron “'Taaltwittertroubles' in Vlaanderen” (26-04-2013), NOS

De Belgische advocaat Sven Mary wil vrijspraak voor terrorismeverdachte Salah Abdeslam, omdat er tijdens de aanstelling van een onderzoeksrechter inbreuk zou zijn gepleegd op de Belgische taalwetgeving.

Weblink bron “Sven Mary wil vrijspraak terrorist Abdeslam om taalblunder” (08-02-2018), Tubantia

Er komt dan toch geen (forse) versoepeling van de taalwetgeving in het hoger onderwijs. Nederlandstalige bachelors mogen vandaag maximum 18,33% anderstalige vakken bevatten. Dat blijft zo.

Weblink bron
Simon Grymonprez
 “Dan toch geen versoepeling van de taalregeling in het hoger onderwijs” (23/03/2020), De Standaard


mensenrecht

bepaalde fundamentele vrijheid die ieder mens toekomt

Al in 2008 heeft Nederland water en sanitaire voorzieningen als een mensenrecht erkend.

Weblink bron “Het recht op water” (30 juli 2010) op nrc.nl


delictgedrag

samenstelling van delict zn en gedrag zn

In dat zogenoemde COSA-systeem (Cirkel van Ondersteuning, Samenwerking en Aanspreekbaarheid) helpen vrijwilligers zedendelinquenten een sociaal netwerk op te bouwen, het isolement te doorbreken en zijn ze beschikbaar om te praten over het seksueel delictgedrag.

Weblink bron “Reclassering: pedojagers kunnen risico op kindermisbruik juist vergroten” (15/11/2020), NOS

De rechter zei destijds dat er een systeem rond de verdachte moest worden opgebouwd om hem in de gaten te kunnen houden. "Reclassering, Jeugdzorg en De Waag moeten de vinger goed aan de pols houden met het oogpunt van mogelijk delictgedrag."

Weblink bron “Verdachte zaak-Lisa stond onder toezicht reclassering” (30-07-2015), NOS

Het gaat om behandelingen voor hele lichte psychische aandoeningen tot heel zware en complexe psychiatrische problemen, zoals autisme, angststoornissen, verslavingsproblemen en (dreigend) delictgedrag.

Weblink bron “Verdachte van steekpartij bij Limburgse ggz-instelling blijft langer vast” (13-05-2019), Tubantia


défense

Uit Middeleeuws Latijn defensa “verdediging”, v deelwoord van het werkwoord defendere “weghouden, afhouden”, “verdedigen, bewaken” (Frans défendre).


hoofdaanklager

samenstelling van hoofd zn en aanklager zn

leider van een groep aanklagers die namens het Openbaar Ministerie in een strafzaak opereren

In St. Louis doen 22 agenten geen patrouilles meer. "Als de integriteit van een agent zo in twijfel wordt getrokken, raakt dat het hele strafrechtelijke traject", zegt de hoofdaanklager.

Weblink bron “Tientallen agenten in VS gestraft voor racistische posts” (20-06-2019), NOS

Dragnea was de spil in de discussie over de anti-corruptiewetgeving in Roemenië. De regering wilde vorig jaar de wetgeving versoepelen, vermoedelijk om Dragnea vrijuit te laten gaan, maar moest daar na massale protesten van afzien. Wel werd hoofdaanklager Laura Kövesi, die met succes veel corruptiezaken voerde, ontslagen.

Weblink bron “Roemeense parlementsvoorzitter nu echt de cel in” (27-05-2019), NOS


gezondheidsrecht

samenstelling van gezondheid zn en recht zn met het invoegsel -s-

health law

alle juridische wetgeving rond gezondheid en gezondheidszorg

Het plan is dat er een nieuwe 'informatiemakelaar' komt die het uitwisselen van zorgdata - zorgdiagnoses, maar ook declaraties - efficiënter moet maken. Volgens de NZa is de privacy daarbij niet in het geding, maar hoogleraar gezondheidsrecht Jos Dute zegt in de Volkskrant dat het kan betekenen dat organisaties toegang krijgen tot informatie die niet voor hen is bedoeld.

Weblink bron
Joost Schellevis
 “Privacywaakhond houdt zorgautoriteit 'nauwlettend' in de gaten” (1-05-2016), NOS

Moeten deze kinderen koste wat het kost in leven worden gehouden? Wanneer mogen artsen stoppen met behandelen? Te gast is hoogleraar gezondheidsrecht Johan Legemaate, over de mogelijkheden die artsen wel en niet hebben in dit soort situaties.

Weblink bron “'Wanneer mag mijn kind sterven?'” (12-06-2016), NOS


vaccinatieplicht

samenstelling van vaccinatie zn en plicht zn

wettelijke verplichting zich te laten vaccineren

"Vaccinatieplicht is een ingrijpend middel, het is een te snelle, te grote stap. Ik zou eerst minder ingrijpende maatregelen te nemen, zoals Dijkhoff zelf ook voorstelt in zijn column.

Weblink bron “Vaccinatieplicht, kan dat wel? 'Nee, maar voer de druk op ouders op'” (23-08-2018), NOS

Recent laaide een discussie in Nederland op over een vaccinatieplicht. Die discussie spitst zich toe op inenting tegen mazelen.

Weblink bron “Dit jaar 30 bofbesmettingen; meer dan de afgelopen vijf jaar” (17-04-2019), NOS


Rota

van Latijn Sacra Romana Rota letterlijk: "heilige Romeinse wiel", waarbij er verschillende verklaringen voor het laatste woord bestaan: een verwijzing naar een ronde zittingszaal, naar het in een cirkel zitten van de rechtsprekende "auditoren" of naar een rollende bewaarplaats voor processtukken

Béatrix de Cusance (1614-1663) was in haar tijd een spraakmakende figuur, wier privéleven aanleiding zou geven tot een rechtszaak voor de Rota, de rechtbank van het Vaticaan.

Weblink bron
Marika Keblusek
 “Brieven aan een overspelige” (1 oktober 2010) op nrc.nl


fraudebestrijding

samenstelling van fraude zn en bestrijding zn

"Omdat het opvragen van de reisgegevens nog niet maakt dat alle gangen van de student worden nagegaan, is de inbreuk op de privacy, gelet op het doel van de controle (fraudebestrijding), niet zo ernstig dat die ontoelaatbaar is te achten."

Weblink bron “DUO mag reisgegevens student inzien om fraude tegen te gaan” (05-02-2018), NOS

In de zakenwijken van São Paulo, het economische hart van Brazilië, is de boodschap overgekomen. Er is een stille revolutie gaande. "Mensen dachten eerder dat ze niet gestraft konden worden. Maar nu is die mogelijkheid heel duidelijk", zegt José Francisco Compagno, het hoofd fraudebestrijding bij Ernst & Young Brazilië.

Weblink bron
Marc Bessems
 “Brazilië staat op een tweesprong: 'naar serieus land of weer bananenrepubliek'” (8-11-2017), NOS


fraudeaanpak

samenstelling van fraude zn en aanpak zn

De Griekse overheid is honderden zeer vermogende Grieken op het spoor die belastingfraude hebben gepleegd. Dat zegt Dimitris Masinas, het hoofd van de speciale belastingeenheid 'fraudeaanpak zeer rijke individuen'.

Weblink bron
Eva Wiessing
 “Grieken speuren naar verborgen miljarden via Google Earth” (25-04-2015), NOS

"De fraudeaanpak heeft succes", zegt de CBR-woordvoerster. "Het aantal fraudegevallen is echt beduidend minder dan vorig jaar."

Weblink bron “Theorie-examen is stuk moeilijker” (16-08-2014), NOS


dwangverpleging

samenstelling van dwang zn en verpleging zn

verplichte verpleging van een psychiatrisch patiënt, ook als deze patiënt weigert behandeld te worden

De rechtbank heeft een 57-jarige man uit Haarlem veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor de fatale mishandeling van een 83-jarige Amsterdammer.

Weblink bron “Haarlemmer krijgt tbs met dwangverpleging voor doodslaan bejaarde” (DI 1 SEPTEMBER 2020), NOS

De rechter heeft een 50-jarige man uit Almere veroordeeld tot acht jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het doodsteken van een 29-jarige man. Dat gebeurde vorig jaar juni in de Warmoesstraat in het centrum van Amsterdam.

Weblink bron “Acht jaar cel en tbs voor doodsteken man in Amsterdam” (DI 22 SEPTEMBER 2020), NOS


miljoenencontract

samenstelling van miljoen zn en contract zn met het invoegsel -en-

een financiële overeenkomst waarbij zeer veel geld gemoeid is

De basis voor het miljoenencontract met de Oostenrijkse televisie werd gelegd tijdens de laatste twee edities van de MTV Awards in Glasgow en Amsterdam.

Weblink bron
Nick Renooij
 “Nederlandse podiumbouwers hebben finale Songfestival al gehaald” (18-05-2015), NOS

De 25-jarige Amerikaan had op het moment van de moord een miljoenencontract bij american football-team New England Patriots, en werd beschouwd als een groot talent.

Weblink bron “Voormalig NFL-topspeler krijgt levenslang” (15-04-2015), NOS


meldplicht

de wettelijke verplichting om de overheid informatie te verschaffen zonder dat de overheid daarvoor een uitdrukkelijk informatieverzoek heeft ingedient

En gemeenten kunnen op basis van die wet ook eisen stellen, zoals een meldplicht en een maximumaantal nachten per jaar.

Weblink bron “Amsterdam gaat vergunningenstelsel voor Airbnb invoeren” (13-02-2020), NOS

Politie, gemeenten en de inspectie dringen aan op een snelle oplossing, zoals een meldplicht na vier maanden.

Weblink bron
Gert Janssen
 “Misbruik met burgerservicenummer: 'Laat arbeidsmigranten adres registreren'” (05-03-2020), NOS


slachtofferverklaring

samenstelling van slachtoffer zn en verklaring zn

verklaring die het slachtoffer van een misdaad mag afleggen tijdens het strafproces

De man heeft zich volgens de rechter later leiden door zijn seksuele behoefte en verveling. Uit de slachtofferverklaring van het kind is gebleken dat het misbruik grote gevolgen heeft gehad.

Weblink bron “4,5 jaar voor seks met stiefdochter” (14-05-2014), NOS

"Daarna helpen we ze ook als het uiteindelijk een rechtszaak wordt, met de schriftelijke slachtofferverklaring. En als ze spreekrecht willen uitoefenen, dan helpen we daar ook mee", zegt Crielaars.

Weblink bron “Slachtofferhulp helpt meer mensen” (8-04-2014), NOS


vuurwerkbesluit

samenstelling van vuurwerk zn en besluit zn

fireworks decree

een Nederlandse algemene maatregel van bestuur uit 1993 die regels stelt voor consumenten- en professioneel vuurwerk

Hilversum mag het afsteken van vuurwerk in het centrum en winkelgebied verbieden. Dat heeft de Raad van State beslist. Die vindt dat het college bevoegd is om het vuurwerkbesluit in te stellen.

Weblink bron “Hilversum mag het afsteken van vuurwerk verbieden” (14-12-2016), NOS

In Nederland duurt het aftellen nog even. Sinds 18.00 uur is het al wel toegestaan om vuurwerk af te steken. Bij de vorige jaarwisseling mocht dat vanaf 10.00 uur 's morgens, maar met het nieuwe vuurwerkbesluit mag het nu dus pas 's avonds. Er mag geknald worden tot 2.00 uur vannacht.

Weblink bron “Nieuwjaar in Azië van start met grote vuurwerkshows” (31-12-2014), NOS


misbruikzaak

samenstelling van misbruik zn en zaak zn

strafrechtproces waarbij sprake is van de verdenking op seksueel misbruik van minderjarigen

Begin deze week kwam naar buiten dat een Franse oud-chirurg mogelijk meer dan 200 kinderen heeft misbruikt. Mogelijk gaat het om de grootste misbruikzaak ooit in Frankrijk.

Weblink bron “Zoektocht naar 200 kinderen die mogelijk zijn misbruikt door Franse chirurg” (23-08-2019), NOS

OM onderzoekt misbruikzaak met minderjarige slachtoffers in Neede: Een 19-jarige man zou al sinds juni vastzitten op verdenking van het misbruiken van verschillende minderjarige meisjes.

Weblink bron “OM onderzoekt misbruikzaak met minderjarige slachtoffers in Neede” (13-07-2019), NOS


veiligheidswet

samenstelling van veiligheid zn en wet zn met het invoegsel -s-

wet die de overheid in tijden van crisis verregaande bevoegdheden geeft om de veiligheid van de burgers te kunnen verzekeren

Dat tegen een achtergrond waarin de vrijheden in Hongkong met een nieuwe Veiligheidswet in ongekend hoog tempo worden ingeperkt.

Weblink bron
Sjoerd den Daas
 “'Als China niet wordt gestopt in Hongkong, is Taiwan als volgende aan de beurt'” (ZA 15 AUGUSTUS 2020), NOS

De Chinese overheid is van plan een omstreden veiligheidswet voor Hongkong snel door te voeren. Mogelijk wordt er komend weekend, als het 175-koppige Staand Comité van het Volkscongres samenkomt voor een ingelaste bijeenkomst, al een klap gegeven op de wet die volgens Peking de 'nationale veiligheid' moet waarborgen. Critici vrezen het einde van een vrij Hongkong.

Weblink bron “China wil omstreden veiligheidswet snel doorvoeren, ‘Hongkong staat machteloos'” (22-06-2020), NOS

wet die de veiligheid van werknemers in bedrijven verzekert


bortføring

Naamwoord van handeling van bortføre met het voorvoegsel bort- en met het achtervoegsel -ing

I går ble en kvinne fra Begby fengslet i saken, siktet for medvirkning til bortføring.

Gisteren werd een vrouw uit Begby gevangengezet in de zaak, beschuldigd van medeplichtigheid aan ontvoering.


zorgpolis

schriftelijke vastlegging van een zorgverzekering


aandvest

handvest; een document of oorkonde waarin de grondrechten van een organisatie vastgelegd worden


reisverbod

samenstelling van reizen ww en verbod zn

travel ban

het strafbaar stellen voor een groep mensen om bepaalde reizen te maken

De afgelopen jaren kwamen er spelers uit Japan, Australië en de Verenigde Staten, maar dit jaar is het vanwege het coronavirus vooral een Europees WK, zegt organisator Youri Baerveldt. Verschillende deelnemers hebben afgezegd. Soms noodgedwongen, omdat ze niet mochten komen vanwege een reisverbod.

Weblink bron
Vincent van Rijn
 “Mario Kart-gamers met een mondkapje: 'Het is wel zweten'” (VR 21 AUGUSTUS 2020), NOS

De relatie tussen China en de Verenigde Staten is de laatste jaren ernstig bekoeld. President Trump verwijt China laks te hebben opgetreden tegen de verspreiding van het coronavirus. Ook hebben de twee landen grote handelsgeschillen. Vorige week werd duidelijk dat de VS overweegt een reisverbod in te stellen voor leden van de Chinese Communistische Partij en hun families.

Weblink bron “China dwingt VS consulaat in Chengdu te sluiten, Pompeo haalt uit naar Peking” (24-07-2020), NOS


ordonnance

Naamwoord van handeling van ordonner, met het achtervoegsel -ance.


casinovergunning

samenstelling van casino zn en vergunning zn

door de overheid verstrekte toestemming een gelegenheid te runnen waar men in een luxe omgeving kan gokken

Hij benadrukt dat de casinovergunning verbonden is aan een bepaalde regio en dat dit invloed heeft op de vestigingen die openblijven.

Weblink bron “Holland Casino mogelijk volgend jaar verkocht” (02-06-2016,), NOS

Marlon Regales maakt zich geen zorgen over het voortbestaan van Campo. "Het is nu dicht vanwege faillissement, maar het businessmodel is sterk, zeker als er een casinovergunning wordt uitgegeven."

Weblink bron
Dick Drayer
 “Groot openluchtbordeel Curaçao sluit na 71 jaar, maar voor hoelang?” (10-06-2020), NOS


adressaat

naamwoord van handeling van adresseren en met het achtervoegsel -aat

organisatie of persoon waarvoor bepaalde regels gelden


afschietperiode

samenstelling van afschieten ww en periode zn

afschietperiodes (plural)
afschietperioden (plural)

tijdsbestek dat men vuurwerk mag afsteken

Helaas wordt er ook buiten de afschietperiode veel vuurwerk afgestoken.


annotator

van humanistisch Latijn annotator / adnotator

annotator

iemand die een rechtsgeleerd commentaar verzorgt op een vonnis, arrest of uitspraak van een rechter of rechterlijk college

annotatoren (plural)
annotators (plural)

Uit het arrest leidt de annotator, G. Mathieu, af dat het hof misschien tot een andere beslissing zou gekomen zijn, indien de vennootschap het precieze bedrag van de winstdeelname voor ieder jaar had kunnen bewijzen.

Weblink bron
Luc Vanheeswijck
 “Premie bedrijfsleidersverzekering niet altijd aftrekbaar” (06/07/2000), De Standaard

De vervolgde producent wordt dan ook door de rechtbank vrijgesproken en de vordering tot betaling van de milieutaks wordt afgewezen. De annotatoren van het vonnis wijzen erop dat de administratie beroep heeft aangetekend.

Weblink bron
Luc Vanheeswijck
 “FISCALE KRONIEK. Muzikale wenskaarten ontsnappen (voorlopig) aan ecotaks” (01/08/2002), De Standaard


appellante

van Frans appelante of afgeleid van appellant met het achtervoegsel -e

vrouw of organisatie die in beroep is gegaan


betekening

naamwoord van handeling van betekenen met het achtervoegsel -ing

officieel en schriftelijk bekendmaking van een vonnis of beschikking aan de verliezende partij; de overhandiging van de stukken door de deurwaarder aan de geadresseerde

De familie moet nu binnen een week na de formele betekening van het vonnis door een deurwaarder het huis ontruimen. De gemeente mag zo nodig de politie inzetten als dat niet gebeurt. Het is niet bekend wanneer de gemeente het vonnis naar de deurwaarder stuurt.

Weblink bron “Roma-familie moet villa verlaten” (01-02-2012), NOS

Facebook moet binnen vijf dagen na betekening van het vonnis gevolg geven aan het weren van advertenties. Gebeurt dat niet, dan kost dat het bedrijf per dag 10.000 euro, met een maximum van 1 miljoen euro. Niet verstrekken van informatie over adverteerders kost het bedrijf maximaal 100.000 euro.

Weblink bron “Facebook moet van rechter nepadvertenties John de Mol weren” (11-11-2019), NOS


bombeltijd

samenstelling van bombel zn en tijd zn
Surinaams-Nederlands


buitenlandergratie

samenstelling van buitenlander zn en gratie zn

strafvermindering of invrijheidsstelling voor vreemdelingen zoals die van toepassing is in Curaçao


burgerlijkepartijstelling

samenstelling van burgerlijke bn en partijstelling zn

samenstelling van burgerlijke partij en stelling zn

betreffende het strafrecht in België: zichzelf melden als persoon die schade heeft geleden door een misdaad en daarvoor een schadevergoeding eisen tijdens de strafprocedure

De advocaten overwegen een klacht met burgerlijkepartijstelling in te dienen. De brief werd aan het dossier toegevoegd. 'Het is niet het gewone proza tegen Scientology', zei de voorzitter van de rechtbank, Yves Régimont.

Weblink bron
wver
 “Advocaten Scientology met dood bedreigd” (30/10/2015), De Standaard

De inbreuken gebeurden volgens MRAX (Mouvement contre le racisme, l’antisémitisme et la xénophobie) tijdens een uitzending vorig jaar van ‘Terzake’ op Canvas. De burgerlijkepartijstelling gebeurde vorige week vrijdag, meldt MRAX in een persbericht.

Weblink bron
wver
 “Racismeklacht tegen Bart De Wever: 'Hef zijn parlementaire onschendbaarheid op'” (14/01/2016), De Standaard

Op 14 oktober 2011 werd een klacht met burgerlijkepartijstelling ingediend door André en Elisabeth Gyselbrecht. Verhenne liet Elisabeth Gyselbrecht enkele dagen later al een zogenoemde klachtbevestiging doen. 'De klacht luidde verkrachting en aanranding van de eerbaarheid en was neergelegd door meester Vermassen bij mevrouw Vandeputte.'

Weblink bron “Stijn Saelens om praktische redenen niet verhoord over incest” (13/06/2017), De Standaard


brevetteren

Volgens Marc Stordiau staat Deme momenteel aan de spits van de vernieuwing in de baggerindustrie. Hij hoopt dat zijn bedrijf door het brevetteren van de innovatie de huidige voorsprong op andere baggergroepen kan vasthouden voor langere tijd.

Weblink bron
Pascal Sertyn
 “Deme moet investeren op twee fronten” (29/01/2005), De Standaard


concludent

concludenter (uninflected comparative)
concludentst (uninflected superlative)
concludente (inflected positive)
concludentere (inflected comparative)
concludentste (inflected superlative)
concludents (partitive positive)
concludenters (partitive comparative)


commandite

rechtsvorm voor een bedrijf met meerdere eigenaren die elk iets van waarde inbrengen (arbeid, geld of in natura)

Het gerecht onderzoekt ondder meer contructies die opgezet zijn met Luxemburgse ‘sociétés en commandite simple’ (SECS). Die structuur wordt in Luxemburg beschouwd als een transparante structuur waarbij de vennoten in België belastingen moeten betalen, maar voor de Belgische fiscus moeten die in Luxemburg belast worden.

Weblink bron
pse, rdc, jta
 “Gerecht Kortrijk doet 40 huiszoekingen in onderzoek naar belastingfraude” (15/05/2013), De Standaard


concluant

de partij die tijdens een proces de eisen, tegeneisen uiteenzet

Concludent / concluant: De concludent is de partij die tijdens een proces de eisen, tegeneisen, verweermiddelen en excepties uiteenzet in een akte, dewelke aan de rechter ter beoordeling worden voorgelegd.

Weblink bron “Concludent / concluant” (geraadpleegd 27/2/2021), Jureca


considerans

inleiding op een wet, besluit of vonnis waarin de overwegingen waarop zij berusten worden vermeld


cribnummer

Antiliaans-Nederlands afkorting van Centraal Registratie Informatie Belastingplichtige

persoonsgebonden nummer dat gebruikt wordt door overheidsdiensten van de Caribisch Nederland


infirmatie

via Frans infirmation van Latijn infirmatio

uitspraak of rechtshandeling waarbij een eerdere uitspraak of rechtshandeling buiten werking wordt gesteld

⧖ De uitslag van die appèllen was bij 282 confirmatie, bij 212 infirmatie van het vonnis; van de laatstgenoemde leidden 69 tot vrijspraak, nadat de eerste regter had veroordeeld, 69 lot veroordeeling, nadat de eerste regter had vrijgesproken of ontslagen; in 12 werd eene zwaardere, in 62 eene ligtere straf uitgesproken dan in eersten aanleg.

Letternieuws. Brieven van een' Jurist aan een' Bureaucraat over Regterlijke Organisatie. (vervolg) in: Arnhemsche Courant (4 april 1852), C.A. Thieme, Arnhem, p. 4 kol. 1

Zij bevat infirmatie van sommige regtshandelingen door regterlijke uitspraak, waardoor de regtsgevolgen dier handelingen vervallen.

Pieter Bemmelen
 “Regtsgeleerde opstellen. Deel 1” (1891), E.J. Brill, Leiden, p. 57


inbreukzaak

rechtsgeding over een schending van iemands auteursrecht of een ander intellectueel eigendomsrecht

De rechter liet zich in bovengenoemde inbreukzaak niet uit of de Lamzac auteursrechtelijk was beschermd, maar dat is wel aannemelijk.

Anouk Siegelaar
 “Bescherming vormgeven” (winter 2017/2018) op nlo.eu

procedure van de Commissie van de EU voor het Hof van Justitie van de Europese Unie tegen een of meer lidstaten die hun verplichtingen niet nakomen

Wat de door het geachte Parlementslid aangehaalde inbreukzaak betreft, heeft de Commissie op 29 oktober 2009 een met redenen omkleed advies aan de Nederlandse autoriteiten toegezonden.

Weblink bron
Michel Barnier
 “Antwoord op parlementaire vraag E-0663/2010” (26 april 2010) op europarl.europa.eu


dilatoir

dilatoirder (uninflected comparative)
dilatoirst (uninflected superlative)
dilatoire (inflected positive)
dilatoirdere (inflected comparative)
dilatoirste (inflected superlative)
dilatoirs (partitive positive)
dilatoirders (partitive comparative)


domicilieadres

samenstelling van domicilie zn en adres zn

het adres waar men volgens de burgerlijke stand woont

Schippers stuiten volgens Van Hiele bij officiële instanties vaak op een muur van onbegrip en onbekendheid met de binnenvaart. Zo blijkt het vaak onmogelijk om een uitkering te krijgen zolang je nog op het schip woont. Ook komt het voor dat deurwaarders beslag willen leggen op het huisraad van een domicilieadres.

Weblink bron
Tiemen Roos
 “Binnenvaartschepen staan steeds vaker ‘onder water’” (26 maart 2013), Reformatorisch Dagblad

Het Vlaamse energiedecreet voorziet dat alle consumenten die als particulier een contract hebben afgesloten en in Vlaanderen wonen, recht hebben op gratis elektriciteit ('Gratis kWh') op hun domicilieadres. Hoe zit de regeling voor dit jaar?

Weblink bron
Bertrand Rochez
 “Hoeveel gratis stroom krijgt u dit jaar?” (28/04/2015), De Standaard


eba

Begië: afkorting eenmansvennootschap met beperkte aansprakelijkheid


ebvba

afkorting van eenpersoons besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

Daarom werd beslist om de drempel op te trekken voor het oprichten van een eenmansvennootschap. Sinds 2 augustus 2004 moet bij de oprichting van een EBVBA (Eenpersoons Besloten Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid) niet langer 6.200 euro, maar minimaal 12.400 euro in cash op een vennootschapsrekening gestort worden. Het wettelijke minimumkapitaal bleef wel ongewijzigd op 18.550 euro.

[Tijd tikt weg voor eenpersoonsvennootschappen Weblink bron]
Luc Coppens
 “Tijd tikt weg voor eenpersoonsvennootschappen” (11/07/2005), Tubantia


schadeprotocol

samenstelling van schade zn en protocol zn

document dat uitgewerkt vastlegt welke ondervonden nadelen en beschadigingen worden vergoed en wat de hoogte van die vergoedingen is

In een schadeprotocol moet staan hoe schades bij teruggave van de auto worden behandeld; in hoeverre draai je zelf op voor de kosten van krassen en deukjes?

Weblink bron
Bas van Putten
 “Wel een splinternieuwe auto, geen aanschafkosten” (7 mei 2016) op nrc.nl


essentialia

de wezenlijke kenmerken van een bepaalde rechtshandeling, bijvoorbeeld koop

Onder de essentialia van de koopovereenkomst vallen het object en de koopprijs.


besluitloos

afgeleid van besluit zn met het achtervoegsel -loos

besluitlozer (uninflected comparative)
besluitloze (inflected positive)
besluitlozere (inflected comparative)

Vergelijkbare ontwikkelingen, met vergelijkbare gevolgen voor de rechtsbescherming, doen zich voor in het kader van de (uitvoering van de) Jeugdwet, waarin door sommige gemeenten al besluitloos wordt bestuurd, in de zin dat aanspraken soms direct worden toegekend en uitgevoerd zonder dat eerst een tijdrovende bureaucratische procedure moet worden doorlopen, met niet alleen tijdverlies als gevolg maar ook het risico dat in de tussentijd door het uitblijven van hulp jeugdigen nadeel ondervinden.

Weblink bron
C.E. du Perron e.a.
 “Advies over Experimentenwet rechtspleging” (19 juli 2018), Nederlandse

In welke omstandigheden kan de burgemeester besluitloos optreden? Wanneer kan hij het zich permitteren allerlei vormschriften buiten beschouwing te laten en materiële eisen minder zwaar te wegen?

Weblink bron
Brouwer, J.G. & Schilder, A.E.
 Daadkrachtig door besluitloos optreden in: Bestuursrecht harmoniseren, 15 jaar Awb (2010), Boom, Amsterdam, p. 11


gronduitgifte

samenstelling van grond zn en uitgifte zn

gronduitgiften (plural)
gronduitgiftes (plural)

verkopen of verpachten van grond die in eigendom is van de overheid

Na de gronduitgifte bezat de gemeente nog maar de helft van het industrieterrein.


jeugdcellenhuis

samenstelling van jeugd zn en cellenhuis zn

gevangenis voor kinderen die onder voorarrest staan (m.n. in Suriname)


justitieassistent

samenstelling van justitie zn en assistent zn

een sociaal werker, in dienst van een justitiehuis

Sinds oktober 2015 kwam El Bakraoui echter niet meer opdagen op zijn afspraken met de justitieassistent. Hij werd daarom opgeroepen om op 28 januari voor de rechtbank van Bergen te verschijnen. Toen hij niet kwam, werd zijn voorlopige vrijlating automatisch ingetrokken. Hij werd echter niet meer gevat.

Weblink bron “Khalid schond voorwaarden vrijlating en verdween” (11-01-2017), Tubantia

Hij probeerde de justitieassistent te overtuigen dat hij met zijn extreme houding niemand schade berokkend heeft.

Weblink bron “Maximumstraf van jaar cel voor bewoner van huis met nazisymbolen” (14/07/2020), De Standaard

De voorwaarden waaronder hij werd vrijgelaten hielden in dat hij geen nieuwe misdrijven mocht begaan, zich steeds moest melden bij zijn justitieassistent, geen alcohol of drugs mocht gebruiken, een opleiding moest volgen of werk moest zoeken, zijn slachtoffers moest vergoeden, geen contact met hen of andere daders mocht hebben, en een aantal gebieden moest mijden (waaronder de provincies Vlaams-Brabant, Limburg, Henegouwen, Luik en Luxemburg en bepaalde plaatsen in het Brusselse).

Weblink bron “Michel Lelièvre” (geraadpleegd 13 mei 2021), Wikipedia


interveniënt

naamwoord van handeling van interveniëren

persoon die zich partij stelt in een proces door zich bij eéén van de partijen aan te sluiten; tussenkomende partij

De samenwerking omtrent kinderpornografie op het internet moet leiden tot een vlottere doorstroming van informatie. Dat gebeurt door een betere precisering van de regels voor het uitwisselen en verwerken van informatie tussen de verschillende interveniënten.

Weblink bron
kdd
 “Justitie, politie en Child Focus gaan beter samenwerken” (26/04/2007), De Standaard

Een ieder alsmede elk orgaan en elke instantie van de Europese Unie die of dat aannemelijk maakt belang te hebben bij de beslissing van een voor het Gerecht aanhangig gemaakt rechtsgeding, alsmede de lidstaten en de instellingen van de Europese Unie kunnen in de procedure interveniëren. De interveniënt dient een memorie in, strekkende tot ondersteuning of tot verwerping van de conclusies van een van de partijen, waarop vervolgens de partijen kunnen antwoorden. In bepaalde gevallen kan de interveniënt ook opmerkingen maken tijdens de mondelinge behandeling.

Weblink bron “Gerecht (Europese Unie)” (geraadpleegd 7 mei 2021), Wikipedia


Kamer

leenvertaling van Frans Chambre, kamer zn "onderdeel van een orgaan dat over bepaalde zaken uitspraken doet", geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N, in de betekenis "deel van het wetgevend lichaam" aangetroffen vanaf 1798
**[1.1] (verkorting) van Tweede Kamer
**[1.2] (verkorting) van Eerste Kamer
**[1.3] (verkorting) van Kamer van volksvertegenwoordigers
**[2] (verkorting) van Kamer van Koophandel

Als soortnaam wordt kamer ook in de politieke of economische betekenis met een kleine letter geschreven. De meervoudsvorm "Kamers" is alleen van toepassing als benaming voor specifiek benoemde kamers gezamenlijk.

benaming voor een overkoepelend orgaan voor bedrijvigheid in een bepaald gebied

Artikel 23 van de wet KvK stelt dat de regionale raden de Kamer adviseren over regionale aangelegenheden, en een regionaal meerjarenprogramma opstellen.

Isis Hommema e.a.
 “Evaluatie Wet op de Kamer van Koophandel” (december 2017), Andersson Elffers Felix, Utrecht, p. 10


concessiesysteem

samenstelling van concessie zn en systeem zn

overheidsregeling die alleen een beperkt aantal ondernemers voor een bepaald gebied en periode het recht geeft om iets te produceren of te leveren

Marktwerking door middel van tijdelijke concessies via openbare aanbestedingen voor busbedrijven heeft verstarde busdiensten in beweging gebracht, maar leidde ook tot achteruitgang. Het was wel gemakkelijk voor de overheid om de beslissing tot sluiting van een onrendabele buslijn niet zelf te hoeven nemen, maar aan een bedrijf over te laten. Een nadeel van het concessiesysteem is dat busbedrijven minder investeren als de concessie afloopt.

Weblink bron “De bus kan nog beter” (30 maart 2006) op nrc.nl

De samenwerking tussen de verschillende omroepverenigingen in de richting van programmatische specialisatie zou echter door een concessiesysteem per kanaal ongetwijfeld een stevige inpuls krijgen.

Weblink bron
Jan Schoonenboom
 “Publieke omroep moet aanvallen, niet verliezen” (28 februari 1995) op nrc.nl


kindergoed

samenstelling van kind zn en goed zn met het invoegsel -er-

wat iemand als erfgenaam van zijn ouders toekomt

⧖ Maar één was er geweest die, aanstonds toen Huib den naam Van den Eijnde genoemd had, grijnzende en met glinsteroogen boog en nog eens boog, over zijn toonbank heen, en naar mijnheers gezondheid informeerde; daarop, haastig, teekende hij voor zeven exemplaren, zich excuseerende dat het niet meer kon zijn, maar hij ‘zat al zoo dik in zijn kindergoed’; hij vroeg of Huib niet wou rooken.

Herman Robbers
 Sint-Elmsvuur in: Elseviers Geïllustreerd Maandschrift., jrg. 28 deel 56 nr. 7 (juli 1918), Elsevier, Amsterdam, p. 182


overrettssakfører

Samenstelling van overrett zn "hooggerechtshof" en sakfører zn "advokaat" met het invoegsel -s- met het voorvoegsel over- en met het achtervoegsel -er

historisch: een advocaat die bevoegd was een zaak ook voor het hooggerechtshof te brengen

Overrettssakfører var den mest vanlige tittelen for en aktivt praksiserende advokat i Norge frem til 1964.

De advocaat van het Hooggerechtshof was tot 1964 de meest voorkomende titel voor een actief praktiserende advocaat in Noorwegen.


overrettssakførar

Samenstelling van overrett zn "hooggerechtshof" en sakførar zn "advokaat" met het invoegsel -s- met het voorvoegsel over- en met het achtervoegsel -ar

Randi Marie Nilsen (1851-1928) gifta seg med Otto Blehr (1847-1927) og flytta fyrst til Nordfjordeid og i 1877 til Lærdal, der mannen vart overrettssakførar.

Randi Marie Nilsen (1851-1928) trouwde met Otto Blehr (1847-1927) en verhuisde eerst naar Nordfjordeid en in 1877 naar Lærdal, waar de man advocaat was.


pouvoir

Ontwikkeld uit Oudfrans poeir, zn podir, uit Volkslatijn potere “in staat, bij machte zijn”, aangetroffen sinds de 9e eeuw, als zn, sinds de 13e eeuw.


ooggetuigenverklaring

samenstelling van ooggetuige zn en verklaring zn met het invoegsel -n-

ˈoɣəˌtœyɣəvərˌklarɪŋ

bewijs in de vorm van uitspraken over gebeurtenissen door iemand die ze zelf heeft gezien

In de buurt van de kerk waar zondag in Colombo een van de bommen ontplofte, is maandag weer een explosie gehoord. Het zou gaan om een explosief in een busje dat bij de kerk geparkeerd stond. Dat meldt persbureau Reuters op basis een ooggetuigenverklaring.

Weblink bron
Belia Heilbron
 “Achttien nieuwe verdachten opgepakt, dodental loopt verder op” (22 april 2019) op nrc.nl

Op basis van ooggetuigenverklaringen konden twee verdachten worden gearresteerd.

Weblink bron “'Sarkozy doelwit bombrieven'” (2 november 2010) op nrc.nl


aléatoire

Ontleend aan Latijn aleatorius “spelend, gokkend bij het dobbelen”.

ad hoc, wisselvallig, afhankelijk van de omstandigheden


minidecreet

afleiding van decreet met het voorvoegsel mini-

wet uitgevaardigd door een van de Belgische gewesten of gemeenschappen

Vanmorgen kwam de commissie Media van het Vlaams Parlement in spoedzitting bijeen. CD&V'er Eric van Rompuy vond de beslissing over de benoeming van de VRT-top strijdig met het minidecreet van '96.

Weblink bron “Mediacommissie bijeen over benoeming VRT-top” (29/07/2002), De Standaard

Het feit dat Vandenbroucke de coalitiepartners passeerde bij de totstandkoming van het decreet leidde er uiteindelijk toe dat het werd uitgesteld. Het minidecreet dat er vervolgens kwam, krijgt ook een onvoldoende.

Weblink bron “Studenten geven Vandenbroucke slecht rapport” (31/07/2007), De Standaard

Zo werd hij directeur-generaal van de toenmalige BRT Radio, directeur van de toenmalige Wereldomroep en daarna algemeen directeur Televisie tot hij in 1999 door het Minidecreet gedwongen werd om met pensioen te gaan.

Weblink bron “Mediamanager naar boekenvak” (2/04/2008), De Standaard


invrijheidstelling

afgeleid van in vrijheid stellen ww met het achtervoegsel -ing

ɪɱˈvrɛihɛitˌstɛlɪŋ

beëindiging volgens de geldende regels van een periode van opsluiting

Golstein: „Gedetineerden moeten hun voorwaardelijke invrijheidstelling straks verdienen door hun gedrag in de gevangenis.

Weblink bron
Karel Smouter
 “Werken als cipier? Brede schouders zijn niet meer genoeg” (4 december 2019) op nrc.nl

De rechtbank doet uiterlijk op 4 juli uitspraak, mogelijk al eerder als wordt besloten tot invrijheidstelling.

Weblink bron
Paul van der Steen
 “Meende Dick dat hij Wilders met een bijl ‘op zijn knikkertje’ zou slaan?” (20 juni 2019) op nrc.nl

Minister Verwilghen wil dat in de toekomst een speciale rechtbank over voorwaardelijke invrijheidstellingen beslist.

Weblink bron
Ben van der Velden
 “Van wet naar werkelijkheid” (6 april 2000) op nrc.nl


in vrijheid stellen

release

een periode van opsluiting beëindigen volgens de daarvoor geldende regels

Als gevolg van een in september 1988 in werking getreden nieuwe wet voor delinquenten die wegens ontoerekeningsvatbaarheid ter beschikking worden gesteld, moeten tbs-inrichtingen patienten in vrijheid stellen die waarschijnlijk opnieuw de fout in gaan.

Weblink bron
Marcel Haene
 “Mensen vol deuken en kwetsuren; 'Patienten vaak te vroeg vridoor nieuwe wet-TBS'” (27 januari 1990) op nrc.nl


pensioenwet

door de overheid vastgestelde hoofdregels voor de uitkering die je krijgt vanaf de leeftijd waarop je niet meer hoeft te werken

Ook wil de minister zijn nieuwe pensioenwet nog voor de verkiezingen van maart naar de Tweede Kamer sturen.

Weblink bron
Claudia Kammer & Christiaan Pelgrim
 “Kamer weet: niet te veel morrelen aan moeizaam bereikte pensioenakkoord” (14 juli 2020) op nrc.nl

Beide aangepaste pensioenwetten moeten op 1 januari 2015 ingaan.

Weblink bron “Dijsselbloem praat over pensioencompromis” (7 november 2013) op nrc.nl


antimaffiarechter

samenstellende afleiding van maffia zn met het voorvoegsel anti- en rechter zn

magistraat die zich toelegt op het vervolgen van georganiseerde misdaad
Het rechtsstelsel van Italië kent onderzoeksrechters die onafhankelijk

„Vroeger vermoordde men rechters, nu plaatst men ze over”, zo zei de broer van de vermoorde antimaffiarechter Paolo Borsellino.

Weblink bron “Magistraat botst met politiek” (5 oktober 2007) op nrc.nl

Begin jaren tachtig ontstond in Italië een slagvaardige groep antimaffiarechters, die een aantal megaprocessen tegen de Cosa Nostra, de maffia op Sicilië, mogelijk zou maken.

Weblink bron
Bas Mesters
 “Maffia is nu nog machtiger” (3 april 2006) op nrc.nl


banbreuk

banbreuken (plural)
banbreukje (diminutive singular)
banbreukjes (diminutive plural)

het breken van de opgelegde ballingschap door de veroordeelde


erfvredebreuk

samenstelling van erf zn en vredebreuk zn

het zich wederrechtelijk toegang verschaffen tot een erf


seksediscriminatie

samenstelling van sekse zn en discriminatie zn

mannen en vrouwen ongelijk behandelen zonder geldige rechtvaardiging

Of vrouwen gelijk loon voor gelijk werk krijgen, kan het CBS niet zeggen. „Of de verschillen die resteren na deze correctie te maken hebben met seksediscriminatie of andere oorzaken kan met dit onderzoek niet worden vastgesteld”, schrijft het CBS.

Weblink bron “Loonverschil tussen man en vrouw blijft afnemen” (23 november 2016) op nrc.nl


omstandigheidsverlof

samenstelling van omstandigheid zn en verlof zn met het invoegsel -s-

afwezigheid tijdens werktijden waarop de werknemer recht heeft zonder loonverlies, zoals beschreven in het koninklijk besluit van 28 augustus 1963

Tussen 2006 en 2008 kende omstandigheidsverlof een stijging met 32,2 pct, tijdskrediet met 22,38 pct.

Weblink bron “Thematisch verlof in de lift” (08/02/2010), De Standaard


ob-wetgeving

juridische onderbouwing van de heffing van omzetbelasting


officialiseren

Waarnemers vermoeden dat Disney, nu eigenaar van Star Wars-maatschappij Lucasfilm, de deal pas wil officialiseren als alle handtekeningen voor 'Episode VII' geplaatst zijn.

Weblink bron “Harrison Ford: Grote kans op reünie Star Wars” (20-03-2013), Tubantia

Het deelnemersveld kan nu ook vorm krijgen. “Wij kunnen nu echt alles beginnen officialiseren.

Weblink bron “Omloop van het Houtland krijgt groen licht: “Minstens drie teams uit de WorldTour komen aan de start”” (11/07/2020), De Standaard

Deze regelgeving heeft tot doel het zwartwerk dat ook in deze sector aanwezig is zo veel mogelijk te officialiseren.

Weblink bron “Huishoudelijke verzorging” (geraadpleegd 5 augustus 2021), Wikipedia


onderstandsuitkering

samenstelling van onderstand zn en uitkering zn met het invoegsel -s-

sociale uitkering op de Caribische eilanden

Onderstandtrekkers kunnen naast de onderstandsuitkering een tegoed kaart per quinsena ontvangen uitgaande van de volgende bedragen per categorie onderstandtrekkers;

Weblink bron “Voor onderstandtrekkers”, fondodisosten.org


onderstandtrekker

samenstelling van onderstand zn en trekker zn

iemand die een onderstandsuitkering ontvangt op de Caribische eilanden


onderstanduitkering

samenstelling van onderstand zn en uitkering zn


openeinderegeling

samenstelling van open en einde zn en regeling

een regeling die geen beperking kent met betrekking tot het aantal gevallen dat er gebruik van kan maken

En passant maakt ze duidelijk dat ze bij de subsidie voor groene stroom niet toe wil naar het Duitse systeem, zoals vaak wordt bepleit. „Ik wil geen openeinderegeling, waarvan de kosten niet te beheersen zijn.

Weblink bron “Van der Hoeven: geen staatssteun, wel hulp” (15 september 2009), Reformatorisch Dagblad

De belangrijkste beperking ten opzichte van de MEP is dat de SDE geen openeinderegeling is. Daardoor komt de overheid niet voor grote financiële tegenvallers te staan.

Weblink bron “Stimulans voor duurzame energie” (13 juli 2007), Reformatorisch Dagblad

In 1974 worden de tekorten van het stadsvervoer geheel overgenomen door de rijksoverheid. Ook in het streekvervoer werden de tekorten geheel afgedekt. Zodoende wordt het stads- en streekvervoer gesubsidieerd met een openeinderegeling. Het feit dat vervoerbedrijven daardoor nauwelijks op de kosten hoeven te letten, werd vaak gezien als een groot nadeel.

Weblink bron “Rijksbijdrage voor het openbaar vervoer” (geraadpleegd 9 augustus 2021), Wikipedia


opdeciemen

alleen meervoud, leenvertaling van Frans décimes additionnels, gevormd uit op bw "erboven", Frans décime rt "tiende" met de meervoudsuitgang -en

aantal tienden waarmee een aan de staat te betalen bedrag wordt verhoogd
Het gaat rekenkundig dus om een verhoging met een tien keer zo groot percentage.

Ingevolge de Wet van 26 juni 2000 betreffende de invoering van de euro moeten de bedragen van de geldboeten in het Strafwetboek vanaf 1 januari 2002 gelezen worden als bedragen in euro. Deze bedragen worden echter niet langer vermenigvuldigd met 200 (1990 opdeciemen), maar met 5 (40 opdeciemen). Een geldboete van 100 frank wordt dus vanaf 1 januari 2002 gelezen als een geldboete van € 100 x 5 = € 500 (in plaats van 100 frank x 200 = 20.000 frank).

Christine Van den Wyngaert
 “Strafrecht, strafprocesrecht en internationaal strafrecht in hoofdlijnen.”, 6e druk (2006), Maklu, Antwerpen, ISBN 9789046600658, p. 370

We kwamen terug van vakantie en reden met 150 inderdaad royaal te hard. (…) Ik zou vanzelf bericht ontvangen. Dat klopte. Bij verstek veroordeeld tot 'een geldboete van 150 frank, verhoogd met 1.990 opdeciemen en gebracht op 30.000 frank of een vervangende gevangenisstraf van 45 dagen'.

Weblink bron
Maarten de Kroon
 “Boete in België” (9 juli 1998) op nrc.nl


osloconfrontatie

samenstelling van Oslo zn en confrontatie zn

identification parade

methode die waarbij een getuige de dader uit een rij personen moet aanwijzen

De Osloconfrontatie is een opsporingstechniek van de politie. De Osloconfrontatie wordt ook wel een line-up ("in een rij staan") of simpel een confrontatie genoemd. Tijdens deze confrontatie moet een getuige van een misdrijf de dader aanwijzen uit een aantal opgestelde mensen. De verdachte wordt dan tussen een rij onschuldigen gezet die voldoen aan hetzelfde signalement.

Weblink bron “Osloconfrontatie” (geraadpleegd 22-8-2021), Wikipedia


pemba

[1]afkorting: Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen

Volgens de CPB-onderzoeker heeft de Pemba-boete bij werkgevers het bewustzijn vergroot dat ze meer aan preventie tegen uitval door ziekte moeten doen. „Blijkbaar moeten werkgevers eerst geprikkeld worden. Vooral de kleinere bedrijven zijn door premieverhogingen wakker geschud. Grotere ondernemingen hadden de gevolgen van de Pemba meer zien aankomen en eerder preventieve maatregelen genomen.”

Weblink bron “CPB twijfelt over opheffen WAO-boete” (6 augustus 2004), Reformatorisch Dagblad

Sinds begin vorig jaar is de zogeheten Pemba-boete, de boete die bedrijven betalen als werknemers in de WAO belanden, geschrapt voor ondernemingen met minder dan 25 werknemers.

Weblink bron “Afschaffing Pemba ongeldig verklaard” (2 januari 2004), Reformatorisch Dagblad


penshonadoregeling

samenstelling van penshonado zn en regeling zn

fiscale afspraken die het voor vermogende Nederlanders of vreemdelingen aantrekkelijk maakte om zich op de Antillen te vestigen


penshonadowetgeving

samenstelling van penshonado zn en wetgeving zn

wet die het voor vermogende Nederlanders of vreemdelingen aantrekkelijk maakte om zich op de Antillen te vestigen


interim-wet

samenstelling van interim zn en wet zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.I

ˈɪntərɪmˌwɛt

door de overheid vastgestelde algemene regeling die voor een tussenperiode geldt, meestal vooruitlopend op blijvende regels

Cartigny vreest dat de interim-wetten al weer verouderd zijn tegen de tijd dat ze worden aangenomen.

Weblink bron “'Telecom-wetten strijdig met Europese richtlijnen'” (24 mei 1996) op computable.nl

En die cijfers, zo vertelde de minister de Volkskrant, waren voor hem de reden een eerste maatregel te nemen: eind 1984 werd via een interim-wet een verbod uitgevaardigd op de vestiging van nieuwe varkens- en pluimveehouderijbedrijven. Een lange reeks maatregelen zou daarna nog volgen.

Weblink bron
Tom-Jan Meeus
 “Kop in het zand” (20 juni 1990) op nrc.nl


curatrix

vrouw die door de rechter is aangewezen om het beheer te voeren over de bezittingen van een natuurlijk persoon of van een rechtspersoon

Zijn schoonmoeder werd curatrix van Adriana en nam de (geestelijk niet geheel capabele) dochter Adriana in huis.

Voogd zou vermogen van weerloze vrouw hebben verduisterd in: Trouw (26 juni 1970), Organisatie Trouw, Meppel, p. 10 kol. 6


Urgendazaak

samenstelling van Urgenda en "actiegroep voor duurzaamheid " en zaak zn "juridische procedure"

rechtszaak waarbij de milieuorganisatie Urgenda eiste dat de overheid meer haast moet maken met vermindering van de CO₂-uitstoot in Nederland

Eerder had het kabinet al bekendgemaakt eenmalig 500 miljoen euro vrij te maken om het vonnis in de Urgendazaak na te komen. Ook is in het regeerakkoord al afgesproken dat er jaarlijks 300 miljoen naar het klimaat gaat. Het geld uit de voorjaarsnota komt daar dus nog eens bovenop.

Weblink bron “Kabinet trekt een paar honderd miljoen extra uit voor klimaat” (22-05-2019), NOS

Marijn Kingma is de advocaat van de stichting, die samenwerkt met verschillende actiegroepen waaronder Containment Nu. Kingma was ook advocaat in de Urgendazaak. "Eisers willen dat de overheid bij adviezen voor maatregelen bij kinderen de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gaat volgen."

Weblink bron “Bezorgde ouders eisen via kort geding strengere maatregelen op scholen” (01-12-2020), NOS


Urgendarechtszaak

samenstelling van Urgenda en en rechtszaak zn


référé

rechtszaak met versnelde procedure om over een dringend probleem te beslissen


stavingsstuk

samenstelling van staving zn en stuk zn met het invoegsel -s-

voorwerp waarmee men een bewering juridisch kan bewijzen of aannemelijk maken


stukkenbundel

samenstelling van stuk zn en bundel zn met het invoegsel -en-

verzameling geschriften die aan de rechtbank wordt voorgelegd

De andere dagvaarding is er een wegens schriftvervalsing. Zo zou de viroloog volgens de advocaat van Engel een stukkenbundel hebben ingediend aan de rechtbank in Mechelen waarin zijn argumentatie stond, maar had hij deze opmerkingen niet opgenomen in het PDF-bestand dat verstuurd werd naar Engel en zijn advocaat.

Weblink bron
TIM VAN DER ZEYPEN
 “Klacht van laster door coronascepticus Willem Engel tegen Marc Van Ranst is onontvankelijk verklaard” (9 september 2021), De Morgen

Sedert 20 maart 2021 is het nieuwe concept stukkenbundel operationeel via de e-Deposit website. D.w.z. dat de advocaat zijn inventaris van de stukkenbundel digitaal samenstelt op de e-Deposit website en de stukken volgens inventaris afzonderlijk toevoegt. Deze mogelijkheid is een nieuwe belangrijke stap op weg naar een echt digitaal dossier. In afwachting van het ogenblik dat ook DPA deze nieuwe mogelijkheden kan aanbieden verzoekt het arbeidshof dan ook om de stukkenbundels enkel nog op deze nieuwe structurele wijze elektronisch neer te leggen via de website van e-Deposit.

Weblink bron “Nieuw concept stukkenbundel” (20-03-2021), De Morgen


sédula

identiteitsdocument voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba

In het Caribisch deel van het Koninkrijk worden Nederlandse paspoorten verstrekt, maar geen Nederlandse Identiteitskaarten (NIK). Ieder eiland heeft een eigen identiteitsdocument, de Sédula. De Sédula is geen geldig identiteitsdocument in Nederland. De NIK is geen geldig identiteitsdocument in het Caribisch deel van het Koninkrijk.

Weblink bron
Rijksdienst voor Identiteitsgegevens
 “Reisdocumenten en identiteitsdocumenten Caribisch Nederland en Caribische landen” (2021 05 oktober), Rijksdienst voor Identiteitsgegevens


subrogeren

in de plaats stellen van iets of iemand anders, als plaatsvervanger aanstellen


verblijfsgatregel

samenstelling van verblijfsgat zn en regel zn

wetgeving die de effecten van een onderbreking in het wonen in een land regelt m.b.t. de status van een immigrant

De verblijfsgatregel veroorzaakt dan dus dat hij 2 jaar heeft verspeeld. Een sanctie van 2 jaar tegen een verzuim van 4 dagen! Een andere aanvrager is in 2001 op Bonaire aangekomen. Vanwege verblijfsgaten (laatste in 2012; ontstaan door eigen schuld) kan hij thans pas in 2017 in aanmerking komen voor een vergunning voor onbepaalde tijd (als in de tussentijd geen nieuw verblijfsgat ontstaat). Dit is dus een ander voorbeeld van de disproportionele sanctie veroorzaakt door de verblijfsgatregel.

Weblink bron “AANVULLING OP VERZOEKSCHRIFT WARBES ZAAK (PRO FORMA VERZOEK) INGEDIEND 26 JANUARI 2016” (26 JANUARI 2016)


uitwerkingsplan

samenstelling van uitwerking zn en plan zn met het invoegsel -s-

bestemmingsplan dat meer in detail vastlegt wat volgens een voorafgaand globaal bestemmingsplan nog moest worden uitgewerkt

De gemeenteraad stelt het bestemmingsplan vast met daarin een uitwerkingsplicht met daarbij uitwerkingsregels. Hiermee geeft de gemeenteraad aan het college van burgemeester en wethouders de plicht mee op tijdens de duur van het bestemmingsplan een uitwerkingsplan op te stellen binnen de kaders van de uitwerkingsregels. Met deze planvorm heeft de gemeenteraad invloed op de verdere uitwerking van een ontwikkeling.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Uitleg bestemmingsplan” op infomil.nl


aktename

naamwoord van handeling van akte nemen van

de keer dat men te kennen geeft een melding van een ander gehoord en begrepen te hebben

Een weigering van aktename wordt alleen meegedeeld aan de melder, maar de uitdrukkelijk geakteerde meldingen én de stilzwijgende aktenames moeten op 4 manieren bekendgemaakt worden: persoonlijk (aan de melder), online, door aanplakking van een affiche, en via terinzagelegging op het gemeentehuis. De mededeling ‘Bekendmaking meldingsakte’ wordt automatisch gegenereerd door het Ondernemingsloket, aldus het uitvoeringsbesluit.

Carine Govaert
 “Omgevingsvergunning: Verplichte digitale melding en stilzwijgende aktename van melding” (13/10/2020), immospector.kluwer

De werken mogen starten de dag nadat de bevoegde overheid een aktename heeft bezorgd aan de melder. Wordt geen aktename bezorgd binnen de door het decreet bepaalde termijn (soms 20, en soms 30 dagen), dan wordt dit beschouwd als een stilzwijgende aktename.

Weblink bron “Melding stedenbouwkundige handelingen en exploitatie van ingedeelde inrichting of activiteit”, omgevingsloketvlaanderen


antimisbruikbepaling

samenstelling van misbruik zn en bepaling zn met het voorvoegsel anti-

anti-abuse clause

deel van (fiscale) wet- en regelgeving dat probeert om laakbare gebruik voor een doel waarvoor het niet bedoeld was tegen te gaan

Verder komt er een antimisbruikbepaling waardoor overduidelijk kunstmatige constructies aangepakt kunnen worden. Hierdoor kunnen activiteiten die aantoonbaar alleen om belastingtechnische redenen zijn opgezet aangepakt worden.

Weblink bron “EU gaat belastingontwijking grote bedrijven aanpakken” (20-06-2016), NOS

In het voorstel wordt onder meer een antimisbruikbepaling geïntroduceerd om te voorkomen dat de app voor de verkeerde doeleinden wordt gebruikt.

Weblink bron
Edwin van der Aa
 “Kabinet wil dwang en misbruik bij corona-app voorkomen” (21-08-2020), Tubantia


appelrechter

samenstelling van appel zn en rechter zn

rechter die een uitspraak doet in hoger beroep

De appelrechters hadden daar een oplossing voor. De bedoeling om de Bosnische moslims te vernietigen, kon uit de omstandigheden worden afgeleid. Wie alle gebeurtenissen overzag, ontkwam er niet aan „het bloedbad in Srebrenica bij zijn juiste naam te noemen: genocide”, schreven de appelrechters in hun definitieve vonnis tegen Krstic.

Weblink bron
Evert van Vlastuin
 “Mladic: wel of geen plan voor genocide Srebrenica” (2 juli 2011), Reformatorisch Dagblad

Kantonrechter en appelrechter oordelen dat het ontslag terecht is gegeven. De Hoge Raad daarentegen vernietigt de beslissing van de appelrechter omdat er onvoldoende aandacht was besteed aan de verhouding tussen het verwijt dat de werknemer kan worden gemaakt (het geringe bedrag dat met de diefstal was gemoeid) en de gevolgen die het ontslag voor de werknemer zou hebben.

Weblink bron
Wijnand Zondag
 “Ontslag op staande voet heeft grote gevolgen” (18 augustus 2011), Reformatorisch Dagblad


auteursrechtenorganisatie

samenstelling van auteursrecht zn en organisatie zn met het invoegsel -en-

Volgens het hof is er dus geen ondergrens en blijft een opname "hoe kort dan ook" intellectueel eigendom van de maker. Dat wordt wel lastig te bewijzen, denkt Harm Groustra van de Nederlandse auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra. "Hoe uniek zijn twee klanken?" Advocaat De Jongh denkt dat een strikte naleving van dit oordeel kan botsen met de artistieke vrijheid.

Weblink bron “Nieuw hoofdstuk in plagiaat-discussie: samplen mag alleen onherkenbaar” (30-07-2019), NOS

De auteursrechtenorganisatie voor componisten heeft in februari een portret laten veilen van de oprichter van Buma: Jan van Gilse (1881-1944), tevens een bekend componist.

Weblink bron “Buma/Stemra veilt 'per ongeluk' portret van oprichter en bekend componist” (12-08-2019), NOS

'Draai meer Nederlandse muziek op de radio'. Daarvoor pleit auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra. Als radiozenders alleen nog maar muziek uit Nederland zouden draaien, worden Nederlandse artiesten gesteund met wat extra inkomsten, is het idee.

Weblink bron “Wekdienst 6/4: UWV opent noodloket werkgevers • Pro-formazitting Ruinerwold” (06-04-2020), NOS


authentificatie

naamwoord van handeling van authenticeren met het achtervoegsel -atie

authentication

het proces waarbij iemand nagaat of een gebruiker, een andere computer...

het proces waarbij iemand nagaat of een gebruiker, een andere computer of applicatie daadwerkelijk is wie hij beweert te zijn

De woordvoerder van het UWV zegt er zeker van te zijn dat de organisatie op tijd klaar is met de aanpassingen. ,,We zullen als eerste grote uitvoeringsorganisatie gaan werken met deze dubbele authentificatie, dat kost tijd. In januari gaan we al deels over, dat lukt niet in één keer. En de Autoriteit geeft ons ook de ruimte daarvoor.’’

Weblink bron “Privacywaakhond dreigt UWV met hoge boete” (30-10-2018), Tubantia

“Gebruikers kiezen een gemakkelijk te kraken wachtwoord en gebruiken die vervolgens overal,” aldus Barrett, “en daardoor zijn accounts aanzienlijker minder veilig dan ze denken.” Het is tijd voor een nieuwe vorm van authentificatie en het antwoord ligt in je vingerafdruk.

Weblink bron “‘Vingerafdruk vervangt wachtwoord’” (13 mei 2013), De Telegraaf


autokeuringsbewijs

samenstelling van autokeuring zn en bewijs zn met het invoegsel -s-

autokeuringsbewijzen (plural)
autokeuringsbewijsje (diminutive singular)
autokeuringsbewijsjes (diminutive plural)

schriftelijk bewijsstuk dat men de auto heeft laten keuren en dat deze in orde is bevonden


bedrijfschap

afleiding bedrijf met het achtervoegsel -schap

een publiekrechtelijke organisatie in Nederland van de bedrijven die in eenzelfde branche werken (de laatsten zijn 1 januari 2015 opgeheven)

Koninklijke Horeca Nederland, het Bedrijfschap Horeca en de horecavakbonden van FNV en CNV zijn een campagne begonnen om horecapersoneel bewust te maken van de kans op ongelukken.

Weblink bron “Alarm om ongelukken in horeca” (19-09-2012), NOS

Het winkelhart is gisteren door de landelijk certificerende instelling KIWA nader onder de loep genomen en daarna is besloten het centrum zowel het certificaat Continue Samenwerking als een tweede HBD (Hoofd Bedrijfschap Detailhandel)-ster toe te kennen.

Weblink bron “Centrum krijgt weer keurmerk veiligheid” (18-06-2010), Tubantia


belastingaftrek

samenstelling van belasting zn en aftrek zn

tax deduction

post die aanleiding geeft tot een vermindering van de hoeveelheid belasting die men moet betalen

belastingaftrekken (plural)
belastingaftrekje (diminutive singular)
belastingaftrekjes (diminutive plural)

Taxibedrijf Uber heeft het intellectueel eigendom, dat was ondergebracht in een brievenbusfirma op Bermuda, in maart terug verhuisd naar Nederland. Het bedrijf kan hier rekenen op een belastingaftrek over de winst van 6,1 miljard dollar, meldt persbureau Bloomberg.

Weblink bron “Uber verhuist onderdeel van Bermuda naar Nederland om winstbelasting” (08-08-2019), NOS

Met de beperking van de belastingaftrek voor zelfstandigen moet een deel van een lastenverlichting voor burgers worden betaald. De maatregel is ook bedoeld om de fiscale verschillen tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen, zoals minister Koolmees wil. Het streven past ook in het beleid om het aantal schijnzelfstandigen terug te dringen.

Weblink bron “Zelfstandigenaftrek wordt fors verlaagd” (23-08-2019), NOS


belastingaangifte

samenstelling van belasting zn en aangifte zn

belastingaangiftes (plural)
belastingaangiften (plural)

is een verklaring van de belastingplichtige aan de hand waarvan de belastingheffende instantie de verschuldigde belasting kan vaststellen

Vanwege de aanval zijn onder meer de website van de premier en een site om belastingaangifte te doen niet bereikbaar. Vanaf morgen zouden Belgen hun belastingaangifte in kunnen vullen. Of dat nu in gevaar is, is onduidelijk.

Weblink bron “Deel Belgische overheidswebsites en -diensten plat na grote cyberaanval” (04-05-2021), NOS

De tienduizenden mensen die op de omstreden 'zwarte fraudelijst' van de Belastingdienst stonden, moeten de mogelijkheid krijgen om hun belastingaanslagen van de afgelopen jaren aan te vechten. Dat adviseert advocaat-generaal René Niessen aan de Hoge Raad. Het advies van de advocaat-generaal wordt als gezaghebbend gezien, maar de Hoge Raad kan er ook van afwijken.

Weblink bron “Mensen op 'zwarte lijst' Belastingdienst moeten aanslag kunnen aanvechten” (21 JUNI 2021), NOS

De rechtbank in Arnhem deed vandaag uitspraak in een zaak die Veenendaal en Hulshuizen hadden aangespannen tegen de Belastingdienst. Een van de twee voerde de medische kosten van de ivf-behandeling voor de Amerikaanse draagmoeder van Liv op als aftrekpost bij de belastingaangifte. De fiscus wees dat af omdat de twee mannen niet onvruchtbaar, ziek of invalide zijn.

Weblink bron
Susan Sjouwerman
 “Gaat het over draagmoederschap, 'dan wordt Den Haag links en rechts ingehaald'” (WO 28 JULI 2021), NOS


betalingsherinnering

samenstelling van betaling zn en herinnering zn met het invoegsel -s-

letter of reminder

een (vriendelijke) brief waarin de schrijver verzoekt om betaling van een nog openstaande factuur

Zangeres Aafke Romeijn had afgelopen jaar ook problemen met DUO. Zonder een betalingsherinnering stond plots de deurwaarder voor de deur. Op Twitter deed ze haar verhaal. Ze zei toen dat het enige bericht dat DUO naar haar heeft gestuurd in de spambox terechtgekomen is.

Weblink bron “'Wie kijkt er nou op MijnDUO?'” (28-03-2017), NOS

Ook worden rekeningen sneller betaald dan in 2015. Driekwart van de ondervraagden zegt dat ze het afgelopen jaar geen betalingsherinnering hebben gehad. "Daar mogen we tevreden over zijn", zegt Simonse.

Weblink bron
Carmen Dorlo
 “Goed nieuws: minder geldzorgen en 100ste warme dag van het jaar” (30-09-2017), NOS


beroepschrift

samenstelling van beroep zn en schrift zn

notice of appeal

schriftelijk verzoek waarin men op een herziening van een beslissing aandringt

Volgens de woordvoerster van de Raad van State kan het uiteindelijke aantal beroepschriften lager uitvallen, omdat er bepaalde eisen worden gesteld. Zo moeten de klagers griffierechten betalen. Voor particulieren bedragen die kosten 160 euro en voor bedrijven, verenigingen en stichtingen 318 euro.

Weblink bron “Ruim 400 beleggers in beroep SNS” (12-02-2013), NOS

Op de website van Alphense Boys staat dat de club voor morgenmiddag een beroepschrift zal indienen.

Weblink bron “Alphense Boys vecht straf aan” (12-06-2013), NOS


boekenonderzoek

samenstelling van boek zn en onderzoek zn met het invoegsel -en-

controle, inspectie van de boekhouding van een bedrijf of organisatie, meestal in het kader van een overname

Talpa heeft inmiddels het boekenonderzoek afgerond en gesprekken gehad met het bestuur van TMG. Volgens het mediabedrijf zal een overname van TMG "resulteren in een onafhankelijk Nederlands multimediabedrijf, gericht op het realiseren van groei en synergievoordelen in plaats van kostenbesparingen."

Weblink bron “Boos Talpa verhoogt bod op Telegraaf Media Groep” (01-03-2017), NOS

Ook wordt er boekenonderzoek gedaan en wordt er met het management van HEMA gepraat over de aanpassing van het businessplan.

Weblink bron “Jumbo-eigenaar wil dat HEMA buitenlandse avonturen tempert” (21-10-2020), NOS

Een gebrek aan lenigheid, verwijt Liberty de Britten en Nederlanders. De data room ging pas laat open voor het boekenonderzoek, aldus Liberty. Bovendien werd de wereld geraakt door een pandemie. "We probeerden tijdens een pandemie een deal rond te krijgen met een bedrijf dat opereert in zeven landen, voornamelijk opkomende markten. Hoe zouden we ooit sneller hebben kunnen handelen?"

Weblink bron
Gidi Pols
 “Overnamepoging Helmonds stoffenbedrijf ontaardt in moddergevecht” (WO 28 JULI 2021), NOS


cellenhuis

samenstelling van cel zn en huis zn met het invoegsel -en-

Het complex aan de Flierbosdreef is de derde locatie in de hoofdstad waar arrestanten kunnen worden opgesloten. Met de nieuwbouw erbij krijgt de politie in totaal 180 cellen. Op het hoofdbureau van de politie zijn al 52 cellen en 54 in de wijk Meer en Vaart. Kuiper zei te hopen dat dit het laatste cellenhuis is. „We hopen dat het aantal arrestanten in de toekomst afneemt door het strengere veiligheidsbeleid.”

Weblink bron “Cellen en drugsopvang onder een dak in Amsterdam” (20 februari 2003), Reformatorisch Dagblad

De toestand van de gevangeniscomplexen zelf valt nog wel mee. De gebouwen zijn redelijk in orde. Maar in de cellenhuizen is het niet best. Er is sprake van ernstige overbevolking.

Weblink bron “De bezem moet door Surinaamse cel” (5 november 2001), Reformatorisch Dagblad


chassisnummer

samenstelling van chassis zn en nummer zn

chassis number

een unieke identificatiecode die alle toegelaten wegvoertuigen moeten hebben

De RDW mag alleen controleren of er niet met het chassisnummer is geknoeid en/of het voertuig niet als gestolen staat geregistreerd. Is alles in orde, dan moet de RDW de auto een Nederlands kenteken geven. Met alle gevolgen vandien.

Weblink bron “Europese autowrakken op Nederlandse weg” (05-10-2011), NOS

De 34-jarige man wilde zich bij een controle op de A12 bij Zevenaar niet legitimeren. De politie controleerde vervolgens de auto en ontdekte een mobilofooninstallatie in het handschoenenkastje. Toen de politie het chassisnummer checkte bleek de Volkswagen Golf een burgerwagen van de politie Haaglanden te zijn.

Weblink bron “Litouwer in politieauto betrapt” (30-06-2012), NOS


buitenwerkingstelling

buiten en naamwoord van handeling werken en stellen met het achtervoegsel -ing

Hij wenst geen inhoudelijke aanpassingen aan de avondklok, maar kiest meteen voor een buitenwerkingstelling.

Weblink bron
Carmen Dorlo
 “Is de avondklok nu opgeheven? En vijf andere vragen over de avondklok-rechtszaak” (16-02-2021), NOS


framenummer

een unieke identificatiecode die in het frame van een tweewielig voertuig geslagen is

Naast het GPS-systeem moet de scooter ook een framenummer hebben, een uniek nummer dat elke scooter verplicht moet hebben. De politie kan via het framenummer makkelijker zien of het een 'samengestelde' scooter is of niet.

Weblink bron “Scooterdiefstal groeit explosief” (31-10-2012), NOS

De fiets die eind augustus bij Maastricht uit de Maas werd opgedoken, is niet van de sinds 1993 vermiste Tanja Groen. De opgedoken fiets is van een ander merk en het framenummer en de postcode die op de fiets hadden moeten staan, ontbreken.

Weblink bron “Opgedoken fiets niet van Tanja” (17-09-2012), NOS

Aan de hand van onder meer het framenummer van de fiets, het merk en de kleur, kon de politie vaststellen dat het inderdaad de fiets was van de vrouw uit Oisterwijk.

Weblink bron “Gestolen fiets terug via Marktplaats” (25-08-2013), NOS


consensuswet

samenstelling van consensus zn en wet zn

een regeling die door twee of meer landen van het Koninkrijk der Nederlanden gezamenlijk wordt getroffen


consensusrijkswet

samenstelling van consensus zn en rijkswet zn

De Arubaanse premier Evelyn Wever-Croes benadrukt dat het nieuwe orgaan geen bevoegdheden krijgt die bij de regering liggen. Maar Knops zegt dat er in de nieuwe zogenoemde consensusrijkswet, die het akkoord wettelijk regelt, een bepaling is opgenomen waarin Aruba op de vingers kan worden getikt en gecorrigeerd als het de afspraken met Nederland niet nakomt.

Weblink bron
Dick Drayer
 “Aruba akkoord met coronasteun en hervormingen onder Nederlands toezicht” (13-11-2020), NOS


conservatoir

via Frans conservatoire van middeleeuws Latijn conservatorius

conservatoire (inflected positive)
conservatoirs (partitive positive)
s (partitive comparative)

conservatoir beslag: een beslaglegging op (een deel van) het vermogen van een schuldenaar ter verzekering van de betaling van een onbetaald gebleven vordering nog voordat de rechter uitspraak heeft gedaan over de juistheid van die vordering

Het gaat om een zogenoemd conservatoir beslag. Die komt als een verrassing en moet voorkomen dat de schuldenaar, in dit geval de Staatsloterij, geld weghaalt van bijvoorbeeld de bankrekening.

Weblink bron “Voor ruim 120 miljoen beslag gelegd bij Staatsloterij” (08-03-2017), NOS

"Het gaat om een conservatoir beslag dat wij uitvoeren. De man heeft in 2016 vastgezeten en moet zich in december verantwoorden voor de rechter", zegt de woordvoerder. De man mocht zijn zaak in vrijheid afwachten.

Weblink bron
Dick Drayer
 “Politie Aruba houdt Amsterdammer staande met 827.000 euro op zak” (18-04-2019), NOS

veiligstellen van iets zodat iemand later een mogelijke wettelijke plicht kan voldoen

‘Een zo foutloos mogelijke uitvoering acht ik een absolute randvoorwaarde voor het conservatoir afnemen van celmateriaal’, stelt de CDA-bewindsman. ‘De integriteit van een nieuwe wettelijke systematiek valt of staat met het kunnen garanderen van de veiligheid van de opslag, het beheer, het transport en de vernietiging van het conservatoir afgenomen celmateriaal.’

Weblink bron
Hanneke Keultjes
 “Ook verdachten van ernstige misdrijven moeten straks dna afstaan” (08-06-2021), Tubantia


controlearts

samenstelling van controle zn en arts zn

medicus die beoordeelt of iemand wel of geen recht op een uitkering heeft; controlerend geneesheer

Met behulp van valse medische verklaringen, het om de tuin leiden van controle-artsen en het drogeren van "patiënten" is er voor tientallen miljoenen euro's en mogelijk nog meer gefraudeerd.

Weblink bron “Fraude met pgb” (29-06-2011), NOS

Met „de staart tussen de benen” ging Smit zes jaar geleden voor het eerst naar de aangescherpte WAO-herkeuring. „De vrouwelijke controlearts pinkte soms zelfs een traantje weg tijdens mijn verhaal. Sommige WAO’ers zaten daar inderdaad ten onrechte in. Die zijn er toen zelf uitgegaan of eruit gegooid. Maar er zijn ook mensen die niet anders kunnen. En die krijgen een negatief stempel.”

Weblink bron
Gijsbert Wolvers
 “„Ik schaam me voor mijn uitkering”” (27 december 2002), Reformatorisch Dagblad


debattant

afleiding van debat met het achtervoegsel -ant

iemand die iets voor de rechtbank betwist


eigendomsbewijs

samenstelling van eigendom zn en bewijs zn met het invoegsel -s-

eigendomsbewijzen (plural)
eigendomsbewijsje (diminutive singular)
eigendomsbewijsjes (diminutive plural)

officieel stuk waarmee men kan aantonen eigenaar van iets te zijn

Hij belde direct de dealer: "Ik wil niet onbeleefd zijn, maar u verkoopt een gestolen auto", zei Russel. Hij had nog het originele eigendomsbewijs en de sleutel van de auto. Ook kon hij via de politie aan een kopie van de aangifte van de diefstal uit 1970 komen.

Weblink bron “Man vindt na 42 jaar gestolen auto” (16-07-2012), NOS

Een paard moet ook een paspoort hebben. Daarin wordt wel de identiteit van het paard vastgelegd, maar het is geen eigendomsbewijs. In systemen is daardoor niet terug te vinden wie de eigenaar is. In gevallen van verwaarlozing is daardoor lang niet altijd de eigenaar te vinden.

Weblink bron “Paardensector vraagt om betere registratie” (21-12-2017), NOS


eigendomsgrond

samenstelling van eigendom zn en grond zn met het invoegsel -s-


eigendomsperceel

samenstelling van eigendom zn en perceel zn met het invoegsel -s-

De beter gesitueerde stadscreool kiest liever voor een eigendomsperceel op een der verkavelingsprojecten als Ma Retraite, Benie's parks of Cupido, bouwt een huis met balkon en legt een grasgazon aan.

Mildred H. Caprino
 “Contacten tussen stad en district” (1992), DBNL


eigendomsterrein

samenstelling van eigendom zn en terrein zn met het invoegsel -s-

stuk grond dat in bezit is van een particulier

Het erf, grenzend daar aan buurmans eigendomsterrein.


plaatsopneming

samenstelling van plaats zn en opneming zn

onderzoek door de rechterlijke macht op de plek van een mogelijke misdaad


gemeenschapsdienst

samenstelling van gemeenschap zn en dienst zn met het invoegsel -s- , mogelijk een leenvertaling van Engels community service, in de betekenis "organisatie die werkt in het algemeen belang" aangetroffen vanaf 1876

door mensen die zich hebben misdragen, als alternatieve straf

Voor haar ‘agressieve gedrag’ (spugen, slaan) richting luchthavenpersoneel en agenten kreeg ze 200 uur gemeenschapsdienst en een boete van 4.500 dollar.

Weblink bron
Marleen Luijt
 “Een diva die je wel moet vergeven” (4 augustus 2010) op nrc.nl

Ook Boesaks advocaat Mike Maritz verwees naar de grote verdiensten van zijn cliënt en vroeg om gemeenschapsdienst als straf in plaats van de cel.

Weblink bron
Lolke van der Heide
 “Hoe een dominee zijn onschuld verloor” (24 maart 1999) op nrc.nl


compositietekening

samenstelling van compositie zn en tekening zn

een op basis van beschrijvingen door getuigen gemaakte afbeelding van een onbekend persoon

Een compositietekening van de verdachte uit 2002

Weblink bron “Drie jaar cel voor 17 jaar oude verkrachtingszaak na dna-match”, NOS

Gisteren verspreidde de politie een compositietekening van de dader. Die is gemaakt aan de hand van getuigenverklaringen.

Weblink bron “Ook Hanze en RUG waarschuwen na doodsteken hardloper: loop en fiets samen” (20-05-2019), NOS

Uit het rapport blijkt ook dat er onjuistheden zaten in het verhaal van de informant. Zo tipte hij waar het moordwapen lag en zei hij wie de man op een compositietekening was. Beide beweringen bleken niet te kloppen.

Weblink bron “'Politie en OM verzwegen belangrijke bron in zaak Arnhemse villamoord'” (14-01-2020), NOS


noodbevel

een bevel die door een burgemeester wordt gegeven als er sprake is van ernstige wanordelijkheden of bij rampen

De politie heeft een groep mensen in IJmuiden uit elkaar gedreven die op een plein in het centrum waren samengekomen om te demonstreren tegen het coronabeleid van het kabinet. De burgemeester kondigde een noodbevel af "vanwege ernstige vrees voor de openbare orde", waarna onder meer de mobiele eenheid ingreep.

Weblink bron “Politie maakt einde aan betoging in IJmuiden, ook alert op andere plekken” (ZO 12 DECEMBER 2021), NOS

Naar aanleiding van signalen over mogelijke ongeregeldheden had burgemeester Buma gisteravond een noodbevel aangekondigd voor het centrum van Leeuwarden en het gebied rondom het Cambuurstadion.

Weblink bron “Tientallen aanhoudingen bij Kuip voor wedstrijd van Feyenoord tegen Ajax” (ZO 19 DECEMBER 2021), NOS


pachtovereenkomst

samenstelling van pacht zn en overeenkomst zn

agricultural tenancy

officieel document waarin de voorwaarden voor de huur van een stuk land worden beschreven

Ú kunt in de pachtovereenkomst opnemen dat de boeren de nesten en de jonge vogels moeten beschermen,'begon hij. 'Dan krijgt u de huur, zij krijgen levensonderhoud en de vogels gedijen er goed bij. Dat zou ideaal zijn.'

Main, Sarah
 “Huis van eb en vloed” (2015), A.W. Bruna Uitgevers , ISBN 9789044974515

De pachtovereenkomst geeft de Nederlandse staat dertig jaar lang het recht om ze te gebruiken. Volgens de overeenkomst, die RTL op zijn site heeft geplaatst, is de marktwaarde van de grond 35.214 euro.

Weblink bron “Bijna half miljoen voor hek koning” (20-08-2014), NOS


algemene vergadering

ˈɑlɣəˌmenə vərˈɣadəˌrɪŋ

hoogste orgaan van een organisatie, bestaand uit een bijeenkomst van de deelnemers of hun vertegenwoordigers

Deze week komen de 194 lidstaten van Interpol bijeen in Istanbul voor de jaarlijkse algemene vergadering. Daar worden een nieuwe voorzitter en leden van het bestuur gekozen.

Weblink bron
Melvyn Ingleby
 “Nederlandse diplomaten vrezen dat Assad Interpol kan misbruiken” (23 november 2021) op nrc.nl


achterstelling

samenstelling van achter bw en stelling zn

Naamwoord van handeling van achterstellen met het achtervoegsel -ing

ˈɑxtərˌstɛlɪŋ

pas betaling kunnen krijgen na andere vorderingen of schuldeisers

Om het hogere risico te compenseren, krijgen de houders van achtergestelde obligaties meer rente dan de gewone obligatiehouders. Achterstelling van de schuld maakt er nog geen eigen vermogen van.

H. J. Ots
 “Externe financiële verslaggeving” (2004), Pearson Education, Amsterdam, ISBN 9789043007887, p. 179


rechtsveiligheid

samenstelling van recht zn en veiligheid zn met het invoegsel -s-

zekerheid dat de regels van het recht ergens op de juiste wijze worden nageleefd


uithuisplaatsing

naamwoord van handeling van uithuisplaatsen met het achtervoegsel -ing

placing in care

een kind naar een andere leefomgeving verplaatsen omdat de ouders het kind niet goed verzorgen

Ìk maak me zorgen om een van mijn klantjes. Zijn moeder is weer aan de drank. Ik vrees een uithuisplaatsing.'Ze wrijft over haar wangen.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

Sharon zegt dat zij niet wist dat deze uithuisplaatsing in het vrijwillige kader viel. "Het voelde alsof het moest en niet als een vrijwillig besluit. Ook stonden twee politieagenten klaar om in te grijpen.

Weblink bron
Lune van der Meulen
 “Ouders zien vrijwillige uithuisplaatsing kind soms onterecht als plicht” (ZA 18 SEPTEMBER 2021), NOS


hamerslag

recht om via het terrein van de buurman reparaties aan het eigen huis uit te voeren

de slag met de hamer van de voorzitter waarmee een vergadering wordt geopend en gesloten


belastingzaak

samenstelling van belasting zn en zaak zn

een rechtszaak betreffende een belastingaangelegenheid

Weblink bron “Ronaldo schikt belastingzaak in Spanje voor bijna 19 miljoen” (15-06-2018), NOS

Weblink bron “Europese Commissie verliest belastingzaak over Amazon” (12-05-2021), NOS


onderzoekskamer

samenstelling van onderzoek zn en kamer zn met het invoegsel -s-

pretrial chamber

onderdeel van een rechtsprekend orgaan dat onderzoek doet naar mogelijke overtredingen

onderzoekskamers (plural)
onderzoekskamertje (diminutive singular)
onderzoekskamertjes (diminutive plural)

De onderzoekskamer van de ethische commissie van wereldvoetbalbond FIFA gaat in beroep tegen de schorsing van Sepp Blatter en Michel Platini. Er was een levenslange schorsing voorgesteld, maar de FIFA- en UEFA-voorzitter kregen beiden 'slechts' acht jaar.

Weblink bron “FIFA-onderzoekers vinden straf Blatter en Platini te laag” (12-01-2016), NOS


treaty

via Middelengels trety / tretee en Oudfrans traitié / traieté van Latijn tractatus


gratieverzoek

samenstelling van gratie zn en verzoek zn

petition for a pardon

het vragen om een vonnis niet uit te voeren

Denisov vraagt Nikolaj een door hem geschreven gratieverzoek aan de tsaar over te brengen.

Leo Tolstoj
 “Oorlog en Vrede” (1869), van Oorschot, ISBN 978902825115 1

Zijn advocaten hebben een gratieverzoek ingediend en willen Nederland ervoor aansprakelijk stellen dat Van Laarhoven is opgepakt in Thailand. Advocaat Spong wil dat Van Laarhoven een schadevergoeding krijgt voor de rol van het Nederlandse OM bij zijn arrestatie. "Het zal vele nullen hebben, die schadevergoeding", zei hij daarover.

Weblink bron “Van Laarhoven geland, 'te ziek om naar gevangenis te gaan'” (16-01-2020), NOS


hoofdofficier

samenstelling van hoofd zn en officier zn

field officer

de militaire officiersrangen boven de subalterne officieren en onder de opperofficieren

hoofdofficieren (plural)
hoofdofficiers (plural)

belangrijkste officier van justitie in een proces

Digna van Boetzelaer, plaatsvervangend hoofdofficier van Justitie, noemt Girkins uitspraken "bijna minachting voor de rechtbank". "De manier waarop hij hierin staat voegt extra leed toe voor de nabestaanden."

Weblink bron “MH17-verdachte noemt 'zogenaamde' rechtbank 'niet legitiem'” (WO 22 DECEMBER 2021), NOS

"Geweld tegen hulpverleners is onacceptabel en tolereren wij niet", zegt Guus Schram, coördinerend hoofdofficier. "Hulpverleners staan elke dag weer paraat om mensen te helpen en de samenleving veiliger te maken. Zij moeten ongestoord hun werk kunnen doen en wij geven dan ook prioriteit aan de opsporing en vervolging van de verdachten."

Weblink bron “Meer aanhoudingen vanwege misdrijven rond Oud en Nieuw dan vorig jaar” (VR 7 JANUARI 2022), NOS


schuldigverklaring

samenstelling van schuldig zn en verklaring zn

verdict of guilty

het gerechtelijk verklaren dat iemand schuldig is aan de genoemde misdaden

Die vragen die aan de essentie van de zaak voorbijgingen en de mogelijkheid uitsloten die essentie te ontdekken, zoals alle vragen die voor het gerecht worden gesteld, hadden slechts ten doel een kanaal te realiseren waarlangs de rechters wilden dat de antwoorden van de aangeklaagden vloeiden om hen zo tot het beoogde doel te voeren, namelijk de schuldigverklaring.

Deskundigen denken dat alleen strengere vonnissen het probleem niet oplossen. Rechtszaken duren vaak jaren en het komt niet vaak tot een schuldigverklaring.

Weblink bron “Bangladesh voert na felle protesten doodstraf in voor verkrachters” (12-10-2020), NOS


Salduzwet

eponiem, samenstelling van Salduz en en wet zn genoemd naar de Turk Y. Salduz die in 2008 succes had met zijn beroep bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens tegen een gevangenisstraf uit 2001 omdat hij zou hebben meegedaan aan een betoging van de PKK ; de toen 17-jarige Salduz werd veroordeeld op basis van uitspraken tijdens zijn verhoor, voordat hij hulp van een advocaat kreeg

strafrechtelijke regeling die ervoor zorgt dat iedere verdachte bij verhoor door de politie hulp van een advocaat kan krijgen

In de praktijk houdt de Salduzwet in dat je als verdachte steeds voorafgaand een vertrouwelijk overleg van 30 minuten mag hebben met je advocaat.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Lorenzo Risack
 “Wat houdt de Salduzwet in?” (29 april 2020) op rechtenkrant.be