informatiseren

afgeleid van het Franse informatiser (met het achtervoegsel -eren)

informatiseerde (past)
geïnformatiseerd (past participle)
te informatiseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen informatiseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen informatiseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geïnformatiseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geïnformatiseerd (active infinitive perfect present long-form)
geïnformatiseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geïnformatiseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
informatiserend (imperfect participle)
geïnformatiseerd (past participle)
informatisere (subjunctive)
informatiseer (indicative imperfect present singular first-person)
informatiseert (indicative imperfect present singular second-person)
informatiseert (indicative imperfect present singular second-person)
informatiseert (indicative imperfect present singular second-person)
informatiseert (indicative imperfect present singular third-person)
informatiseerde (indicative imperfect past singular first-person)
informatiseerde (indicative imperfect past singular second-person)
informatiseerde (indicative imperfect past singular second-person)
informatiseerde (indicative imperfect past singular second-person)
informatiseerde (indicative imperfect past singular third-person)
informatiseerden (indicative imperfect past plural first-person)
informatiseerden (indicative imperfect past plural second-person)
informatiseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal informatiseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult informatiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal informatiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult informatiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal informatiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult informatiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal informatiseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen informatiseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen informatiseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen informatiseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou informatiseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou informatiseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) informatiseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt informatiseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou informatiseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden informatiseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden informatiseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden informatiseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geïnformatiseerd (perfect present first-person)
hebt geïnformatiseerd (perfect present second-person)
hebt geïnformatiseerd (perfect present second-person)
heeft geïnformatiseerd (perfect present second-person)
hebt geïnformatiseerd (perfect present second-person)
heeft geïnformatiseerd (perfect present third-person)
hebben geïnformatiseerd (perfect present first-person)
hebben geïnformatiseerd (perfect present second-person)
hebben geïnformatiseerd (perfect present third-person)
had geïnformatiseerd (perfect past first-person)
had geïnformatiseerd (perfect past second-person)
had geïnformatiseerd (perfect past second-person)
hadt geïnformatiseerd (perfect past second-person)
had geïnformatiseerd (perfect past third-person)
hadden geïnformatiseerd (perfect past first-person)
hadden geïnformatiseerd (perfect past second-person)
hadden geïnformatiseerd (perfect past third-person)
zal geïnformatiseerd hebben (perfect future first-person)
zal geïnformatiseerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnformatiseerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnformatiseerd hebben (perfect future second-person)
zal geïnformatiseerd hebben (perfect future second-person)
zult geïnformatiseerd hebben (perfect future second-person)
zal geïnformatiseerd hebben (perfect future third-person)
zullen geïnformatiseerd hebben (perfect future first-person)
zullen geïnformatiseerd hebben (perfect future second-person)
zullen geïnformatiseerd hebben (perfect future third-person)
zou geïnformatiseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geïnformatiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïnformatiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïnformatiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïnformatiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïnformatiseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geïnformatiseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geïnformatiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geïnformatiseerd hebben (perfect conditional third-person)

automatiseren met behulp van computers en informatiesystemen


bidouilleur

hacker (die door nieuwsgierigheid of een intellectuele uitdaging gedreven wordt)


toile

Fais gaffe, y’a des pirates sur la toile!

Kijk uit, er zitten piraten op het web!!


shift

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘ploegendienst, ploeg’ voor het eerst aangetroffen in 1989

shifts (plural)
shiftje (diminutive singular)
shiftjes (diminutive plural)
[2] Shift

toets op het computertoetsenbord waardoor o.a. hoofdletters kunnen worden getypt

Druk op de shift.


hashtag

grafisch symbool # dat men zonder spatie voor een woord plaatst om aan te geven wat het onderwerp van een bericht is (zoals men in verschillende socialemediawebsites zoals Twitter, Instagram, Facebook, Google+ en YouTube gebruikt)

De Turkse president Erdogan heeft met een opmerking in een fractiebijeenkomst een kleine storm op Twitter in Turkije veroorzaakt. Het staatshoofd verklaarde op te stappen mocht het volk het op een dag genoeg vinden met hem aan het roer. De hashtag #genoeg werd daarna door 1,5 miljoen twitteraars gebruikt.

Musk reageert daarmee op het schandaal rond gebruikersinformatie waarin Facebook is verwikkeld. Op Twitter wordt via de hashtag #deleteFacebook opgeroepen tot het beëindigen van Facebook-accounts. Musk gaf verder aan dat Instagram, eigendom van Facebook, wat hem betreft „een grensgeval” is.


editor

afgeleid van edit met het achtervoegsel -or

computerprogramma waarmee tekst of broncode kan worden vastgelegd en bewerkt met of zonder opmaakfuncties


teksteditor

computerprogramma waarmee tekst kan worden vastgelegd en bewerkt met vele opmaakfuncties


bajt

byte; het kleinste adresseerbare gedeelte van een computergeheugen bestaande uit 8 bits


bajtový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord bajt met het achtervoegsel -ový


kilobajt

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord bajt met het voorvoegsel kilo-


megabajt

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord bajt met het voorvoegsel mega-


gigabajt

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord bajt met het voorvoegsel giga-


streamer

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘eenregelige kop in grote letter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989

Naamwoord van handeling van streamen met het achtervoegsel -er


tunneling

Naamwoord van handeling van tunnelen met het achtervoegsel -ing

het verzenden van een dataprotocol 'verpakt' in een ander protocol


weblink

een verwijzing op een webpagina naar een andere webpagina

Vanaf volgend seizoen krijgen de donateurs voorrang bij de voorverkoop als het om grote evenementen gaat. Zij ontvangen een speciale nieuwsbrief met weblink naar een eenmalig online verkoopkanaal dat verder voor niemand zichtbaar is.

De app leent zich ook prima om in teamverband aan presentaties te sleutelen. Per mail uitgenodigde collega’s kunnen de decks bekijken, bewerken of becommentariëren met een tekst of emoji, zoals een duimpje omhoog. Helemaal tevreden over je werk? Dan kan je de presentatie delen aan de hand van een weblink of converteren naar het pdf-formaat.


hackar

Ontleend aan het Engelse zelfstandige naamwoord hacker, dat van het Engelse werkwoord (to) hack afgeleid is

Naamwoord van handeling Nynorsk zelfstandig naamwoord met het achtervoegsel -ar


Grafikoberfläche

Samenstelling van Grafik zn "grafiek" en Oberfläche zn "interface, omgeving, oppervlak"

/ ˈɡʀaːfɪkˌoːbɐflɛçə /

die Grafikoberfläche (nominative singular)
die Grafikoberflächen (nominative plural)
der Grafikoberfläche (genitive singular)
der Grafikoberflächen (genitive plural)
der Grafikoberfläche (dative singular)
den Grafikoberflächen (dative plural)
den Grafikoberfläche (accusative singular)
die Grafikoberflächen (accusative plural)

grafische gebruikersomgeving, ook betekend met het Engelse Graphical User Interface (GUI)


applicatiebeheerder

samenstelling van applicatie zn en beheerder zn


chatovat

Afgeleid van Engelse werkwoord chat met het achtervoegsel -ovat

chatten; op synchrone wijze met elkaar korte tekstberichten uitwisselen


WAN

computernetwerk voor een uitgestrekt gebied (groter dan een of meer naburige gebouwen)

Oorspronkelijk werden voor het maken van een WAN steeds fysieke netwerkkabels gebruikt.


WAN

WAN, computernetwerk voor een uitgestrekt gebied


Übersetzer

afgeleid van übersetzen ww met het achtervoegsel -er

/ˌyːbɐˈzɛʦɐ/

Übersetzers (genitive singular)
Übersetzern (dative plural)


smurfaanval

samenstelling van smurf zn en aanval zn naar de oorspronkelijke bestandsnaam waaronder de broncode in 1997 door TFreak werd gepubliceerd, schetsende vergelijking omdat met kleine aanvragen door hun grote aantal toch schade wordt aangericht

soort computeraanval waarbij een server wordt bedolven onder zoveel valse berichten dat regulier internet verkeer van en naar die server niet meer mogelijk is

Een smurfaanval heeft daarvoor broadcastservers nodig. Daarbij wordt een pingrequest naar een of meer servers verzonden waarin ten onrechte wordt aangegeven dat het return-IP-adres het doelwit is.


cookie

een stukje software op een website dat gegevens van bezoekers verzamelt

Ook het Diakonessenhuis in Utrecht, een ziekenhuis, stuurt het surfgedrag van bezoekers door naar Facebook. Dat gebeurt ook als bezoekers pagina's met medische achtergrondinformatie bekijken. Als patiënten die pagina's bezoeken, kan Facebook dat zien. Door de gebruikelijke cookie-melding weg te klikken, geef je daar als gebruiker in principe toestemming voor.

De meeste ondervraagden zeggen dat ze privacy heel belangrijk vinden, maar minder dan de helft verwijdert cookies of controleert wat voor persoonlijke informatie ze op sociale media delen. Slechts één op de vijf surft incognito.


internetveiligheid

samenstelling van internet en veiligheid zn

de veiligheid t.a.v. gebruikersgegevens en toegang tot informatiesystemen op internet

De Japanse minister die sinds vorige maand is belast met de internetveiligheid in zijn land, heeft toegegeven dat hij nog nooit van zijn leven een computer heeft gebruikt. Hij laat dat naar eigen zeggen over aan zijn ondergeschikten.


maître

via Oudfrans maistre, mestre van Latijn magister


unzippen

een groep bestanden die gecomprimeerd is tot één bestand, weer decomprimeren naar de oorspronkelijke grotere bestanden

Zip is een technologie die je in staat stelt om zware bestanden te comprimeren zodat ze gemakkelijker uitgewisseld kunnen worden. De gezipte bestanden worden verzonden en de geadresseerde moet ze dan unzippen om ze hun oorspronkelijke omvang terug te geven.


username

user name

gebruikersnaam die samen met het wachtwoord toegang geeft en zorgt voor de identificatie van een gebruiker

Ook die kreeg hetzelfde antwoord te horen, waarna het personeel van Tesco concludeerde dat iemand met de instellingen van de iPhone moest hebben geknoeid. Siri spreekt de gebruiker van de iPhone aan met de naam die in de instellingen is ingegeven. Volgens het personeel moet een grapjas de scheldtirade als username ingegeven hebben,.

We hebben nog wanhopig een username aagevraagd, maar ook dat hielp niet. De Belgen zonden het wel live uit met mooi commentaar, maar daar kwamen we te laat achter. Misschien was het wel zo SPORTIEF geweest van de NOS om naar hen te verwijzen.


macrotaal

[1]: leenvertaling van Engels macro language

[2]: leenvertaling van Engels macrolanguage

eenvoudige programmeertaal binnen een toepassingsprogramma

Naast procedures kunt u in de macrotaal ook zelf een functie schrijven.

De Advocaat-Generaal bij het Hof van Justitie heeft in een conclusie van 29 november 2011 geconcludeerd dat een macrotaal en een bestandsformaat niet auteursrechtelijk beschermd zijn en dat een concurrent mag decompileren ten behoeve van interoperabiliteit.


megabit

afleidingvan bit met het voorvoegsel mega-

megabit

afgekort Mbit (soms ook als Mb) is 1000 kilobit ofwel 1 000 000 bit / een achtste van een megabyte (afgekort als MB)

Eerder dit jaar ontvouwde Kroes de Europese ambitie om per 2020 45 miljoen Europese huishoudens toegang te bieden tot snel internet van 100 megabit per seconde of meer. Per jaar leent de EU 1 miljard euro uit aan bedrijven om de investeringen te versnellen. 'Dit plan heeft het spel veranderd', zei Kroes. 'Maar met alleen private investeringen komen we er niet. Te veel regio's zouden nog afgesloten blijven.'

Het is een internetverbinding door de lucht, in plaats van door de kabel, met snelheden tussen de 20 en 50 megabit. En dat is volgens Smelt veel sneller internet dan wat ze op het industrieterrein tot nu toe hebben. "We zitten hier op een grote afstand van de KPN-centrale. En hoe verder daarvan af, hoe trager de verbinding", zegt Smelt, met zijn bedrijf specialist op het gebied van internet en vaste en mobiele telefonie.

Die ene gigabit staat gelijk aan 1000 megabit. De hoogste snelheid die Delta nu aanbiedt, is 400 megabit per seconde. De stap is dus groot.


ontgoogelen

afgeleid van Google met het voorvoegsel ont-

ontgoogelde (past)
ontgoogeld (past participle)

informatie op het internet uit de zoekmachine, met name die van Google, verwijderen


rebooten

reboot

opnieuw opstarten van een computer; herstarten van een computer


shareware

Shareware

een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden,...

een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden

Het gaat specifiek om zogeheten shareware-programma’s. Dit was in de jaren ’80 en ’90 een populair businessmodel onder softwareontwikkelaars. Hierbij werd een gelimiteerde versie van een programma gratis weggegeven en tegen betaling kon dan een complete variant besteld worden.


shareware

shareware; een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden


gigabit

afleiding van bit met het voorvoegsel giga-

afgekort Gbit (soms ook als Gb) is 1000 megabit ofwel 1 000 000 000 bit / een achtste van een gigabyte (afgekort als GB)

Supersnel internet via de tv-kabel: provider Delta levert het vanaf morgen aan Zeeuwse huishoudens. De snelheid gaat omhoog naar 1 gigabit per seconde, en dat is enorme sprong voorwaarts.

Op papier is dat een snelheid van ongeveer 1 gigabit per seconde. De snelheden van 5G walsen daar echter als een vrachtwagen overheen. In theorie zou het mogelijk moeten zijn om films te kijken met 20 gigabit per seconden. Bijna twintig keer sneller dus. Een film op 4K-resolutie kijken wordt daarmee een peulenschil.


chipper

[1]: afgeleid van chip zn "microprocessor" met het achtervoegsel -er, van de merknaam "Chipper" voor de chipkaart die Postbank en PTT in 1996 introduceerden

[2]: afgeleid van chip zn "microprocessor" met het achtervoegsel -er

chipkaart waarop men een bepaald bedrag kan plaatsen en waarmee betaald kan worden

Via via ontmoeten we wel - onder garantie van anonimiteit - een bezorgde insider van het chipkaartenproject van een bank. Intern, zegt hij, heeft niemand daar een hoge pet op van de beveiliging. "Maar de risico's liggen bij de klant." Navulbare geldkaarten als de chipknip of chipper bestaan uit een plastic kaartje met een microchip erop, een klein computertje dat het kredietsaldo onthoudt en kan communiceren met de bank.

De onenigheid binnen de financiële wereld over chipper en chipknip werkte weliswaar vertragend, maar was niet de hoofdreden waarom al deze experimenten, ondanks miljoeneninvesteringen, zijn gestopt. Er bleek domweg bij de consument geen behoefte te bestaan aan een multifunctionele kaart. De kaart met pincode, waarmee overal betaald kon worden en geld uit de muur kon worden gehaald, was een niet te kloppen alternatief.


shell

een interactief computerprogramma waarmee een gebruiker met een command-line-interface opdrachten kan geven aan het besturingssysteem van een computer


attachment

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bestand dat met een e-mail wordt meegezonden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1998


attachment

Samenstelling van attach met het achtervoegsel -ment.


zipfile

zip file

computerbestand waarin één of meerdere gecomprimeerde bestanden verpakt zitten

Bol.com heeft zijn klanten laten weten: „Wij adviseren iedereen die een e-mail met een zip-file [sic!] uit onze naam ontvangt, de bijlage niet te openen en de e-mail direct te verwijderen.”

Tussen december en juni zijn 250.000 computers en 50.000 Facebook-accounts met malware geïnfecteerd door spamnetwerk Lecpetex. Na samenwerking van Facebook en Griekse opsporingsdiensten zijn vorige week twee arrestaties verricht. Het ging om besmettingen in Griekenland, Polen, Noorwegen, India, Portugal en de Verenigde Staten. Slachtoffers ontvingen privéberichten met een zipfile. Eenmaal geopend werd er software geïnstalleerd, om zo inloggegevens buit te maken.


bookmark

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘vastgelegde verwijzing naar het adres van een website’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1997

een door de gebruiker zelf samen te stellen lijst van verwijzingen naar websites


bestandstype

samenstelling van bestand zn en type zn met het invoegsel -s-

bestandstypen (plural)
bestandstypes (plural)

de manier waarop de informatie in een computerbestand binair gecodeerd is


junkmail

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘ongevraagde e-mail met reclame’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1992


computerbreakdown

samenstelling van computer zn en breakdown zn


bitmap

een niet gecomprimeerd, niet gevectoriseerd formaat om afbeeldingen op te slaan

Om de gezichten te maken gebruikt de Duitser Photoshop en computerprogramma Morpher uit 1998, zo liet hij weten aan Business Insider. De software is zo oud dat het geen jpg-bestanden kan verwerken, het gangbare opslagformaat van afbeeldingen. De artiest moet plaatjes eerst laten omzetten in bitmaps, en vervolgens kan het twee uur duren voordat de computer klaar is met het mixen van twee gezichten.


functiegenerator

samenstelling van functie zn en generator zn

Funktionsgenerator

functie die als waarde een nieuwe functie oplevert

functiegeneratoren (plural)
functiegeneratortje (diminutive singular)
functiegeneratortjes (diminutive plural)

subroutine van een programma die als resultaat weer een nieuwe subroutine geeft


websitebouwer

hulpmiddel in de vorm van een softwarepakket dat assisteert in de bouw van een website


skener

scanner; een elektronisch apparaat waarmee op papier gedrukte tekst of afbeeldingen worden omgezet in digitale bestanden voor een computer

scanner, barcodelezer; een (rand)apparaat om barcodes mee te lezen


záznam

Afgeleid van het werkwoord znát met het voorvoegsel za-

record; hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)

Obvykle je formulář vytvářen pro zobrazení jednoho záznamu.

Meestal is een formulier gemaakt voor het weergeven van één record.


rozlišení

Afgeleid van het werkwoord rozlišit met het achtervoegsel -ení

resolutie; scheidend vermogen, (aantal eenheden per lengte-eenheid, pixeldichtheid)


werkbestand

werkbestanden (plural)
werkbestandje (diminutive singular)
werkbestandjes (diminutive plural)

een computerbestand waarin gewerkt wordt

een computerbestand dat tijdelijk door software wordt aangemaakt om wijzigingen in op te slaan, waarbij de wijzigngen pas bij het klikken op opslaan in het originele bestand worden doorgevoerd


parametr

parameter; meer in het bijzonder een variabele die aan een (sub)routine wordt overgedragen


woordinvulling

een functie in software om woorden aan of in te vullen


stack

Van Middelengels stak. Vermoedelijk verder te herleiden tot het Scandinavisch (vgl. Oudnoords stakkr), Indo-Europees *steg-/*stog-.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-stack.wav


soubor

Afgeleid van het werkwoord brát met het voorvoegsel sou-

bestand; een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking)

Nemohl otevřít soubor s příponou .dat.


tunelování

Afgeleid van het werkwoord tunelovat met het achtervoegsel -ování

tunneling; het verzenden van een dataprotocol 'verpakt' in een ander protocol


ponsgat

punched hole

een gat dat gemaakt is in een ponskaart door een ponsmachine

ponsgaten (plural)
ponsgaatje (diminutive singular)
ponsgaatjes (diminutive plural)

Het schaamrood steeg de inwoners van Florida naar de kaken, vooral in het beruchte district Miami-Dade. Dat werd twee jaar geleden wereldberoemd door foto’s van turende functionarissen die ponskaarten bestudeerden; was het ponsgat nu wel helemaal, niet helemaal, of half, of eigenlijk…?

Weblink bron
Koen Corver
 “Waarnemers naar verkiezingen in Florida” (01-11-2002), Reformatorisch Dagblad


profil

profiel; een verzameling informatie over een concrete gebruiker van een sociaal netwerk


složka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord sloha met het achtervoegsel -ka

map; deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden

Otevřete si v samostatných oknech zdrojovou a cílovou složku a soubory jednoduše přesuňte.

Opent u in afzonderlijke vensters de bron- en doelmap en de bestanden verplaatst u eenvoudig.


funkce

functie; een subroutine (als eenheid beschouwd deel van een computerprogramma dat aangeroepen kan worden) die een waarde oplevert

Tahle funkce vrací řetězec.


aanloggen

Voortaan kan iedereen die een aanvraag wil indienen zich aanloggen met zijn elektronische identiteitskaart en het formulier invullen op de website www.e-griffie.be. Na elektronische betaling wordt de vzw opgericht in de kruispuntbank van ondernemingen. Enkele dagen later wordt dan de oprichting gepubliceerd in het staatsblad.

Weblink bron
jvt
 “Vzw oprichten kan voortaan online” (12/07/2012), De Standaard


sběr

Systém umožňuje provádět sběr a analýzu dat.

Het systeem maakt het verzamelen en analyseren van gegevens mogelijk.


paměť

Afgeleid van het Proto-Slavische *pamętь

geheugen; snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden

Od poslední změny operačního systému pracuje počítač velmi pomalu. Bude potřeba rozšířit jeho operační paměť.

Sinds de laatste update van het besturingssysteem is de computer erg langzaam. Het is nodig zijn werkgeheugen uit te breiden.


počítač

Afgeleid van het werkwoord počítať met het achtervoegsel -ač

computer; informatieverwerkende machine die door een reeks instructies (het programma) bewerkingen kan uitvoeren

Na čo sa da vyuziť počítač?

Waarvoor kan een computer gebruikt worden?


počítač

Afgeleid van het werkwoord počítat met het achtervoegsel -ač

Dnešní svět by se bez počítačů neobešel.

De wereld van vandaag zou niet zonder computers kunnen.


concatenatie

Naamwoord van handeling van concateneren met het achtervoegsel -atie

'het concateneren' d.w.z. een operatie in programmeertalen om twee strings (tekenreeksen) aan elkaar te koppelen door ze achter elkaar te plaatsen


odnož

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord noha met het voorvoegsel od-


utility

klein programma dat één bepaalde functie kan verrichten


backbone

een stelsel van zeer snelle computerverbindingen waarlangs het gegevensverkeer loopt van de netwerken die op de backbone zijn aangesloten


bootsector

Leenwoord uit het Engels; zie boot sector.

bootsectoren (plural)
bootsectors (plural)

de allereerste sector van een diskette of van een partitie van een harde schijf, Live-DVD of Live-USB


informaticasector

samenstelling van informatica zn en sector zn

informaticasectoren (plural)
informaticasectors (plural)

alle leveranciers van producten en diensten op het gebied van informatietechnologie


rozhraní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hrana met het voorvoegsel roz- en met het achtervoegsel -í

interface; koppeling tussen verschillende (computer)systemen


cyklus

Afgeleid van het Oudgriekse κύκλος (kúklos)


defrienden

contacten uit een virtuele vriendenlijst verwijderen

Leerkrachten Missouri moeten leerlingen 'defrienden': Leerkrachten Missouri moeten leerlingen 'defrienden': Ter voorbereiding op het nieuwe schooljaar zien leraren in de Amerikaanse staat Missouri hun takenpakket uitgebreid met een extra opdracht: het zuiveren van hun vriendenlijsten in Facebook. Onder een nieuwe wet wordt het docenten verplicht hun persoonlijke contacten met leerlingen in sociale media tot een minimum te beperken.

Weblink bron “Leerkrachten Missouri moeten leerlingen 'defrienden'” (05-08-2011), Tubantia

Echte lessen horen een beetje pijn te doen, toch meer dan op de knop ‘delete’ of ‘defriend’ klikken.

Weblink bron
NGE SCHELSTRAETE
 “Zoals je een steentje uit je schoen schudt” (17 JANUARI 2019), De Standaard


jádro

kernel, core; het centrale deel van een programma of chip

Do Windows 7 byla přidána část jádra z Windows XP.

Een deel van de kernel van Windows XP is overgebracht in Windows 7.


American Standard Code for Information Interchange

standaard om het Latijnse alfabet, de Arabische cijfers en bepaalde andere tekens met zeven bits weer te geven


řetězec

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord řetěz met het achtervoegsel -ec


assembler

assembler

lagere programmeertaal die dicht bij de machinetaal staat

programma dat een assembleertaal (programmeertaal) vertaalt naar machinetaal


cyberpesten

Afgeleid van pesten met het voorvoegsel cyber-

Een van de redenen waarom de angst voor cyberpesten groot is, denkt Sumter, is dat cyberpesten wordt gezien als iets waar de samenleving (en ouders) geen grip op hebben.

“Cyberpesten loopt spuigaten helemaal niet uit” (2005-02-27), NEMO Kennislink


apartment

in een objectgeoriënteerde architectuur een afgezonderde groep objecten zonder rechtstreekse informatie-uitwisseling met objecten daarbuiten


pile

[1]-[3] van Middelfrans pile / pille
[4] van Italiaans pila


meta-informatie

afgeleid van informatie met het voorvoegsel meta-


sestavení

Afgeleid van het werkwoord sestavit met het achtervoegsel -ení


doména

domein; een groep computers in een netwerk met een gezamenlijk adres, bijv. een e-mailadres


thread

kort stukje programma dat op zichzelf door een microprocessor kan worden uitgevoerd, onafhankelijk van andere zulke stukjes die zo eerder, later of gelijktijdig worden uitgevoerd, afhankelijk wat het meest doelmatig is

We geven aan hoe een programma met meerdere threads gemaakt kan worden, maar laten ook zien dat u zich daarmee op glad ijs begeeft.


thread

erfwoord via Middelengels thred van Angelsaksisch þrǣd, cognaat met "draad"


firmware

firmware; software die in de hardware ingeprogrammeerd is


gijzelsoftware

samenstelling van gijzel ww en software zn

kwaadaardige software die de toegang tot bestanden op een computer of server blokkeert door deze te versleutelen, waarna er bijvoorbeeld geld gevraagd wordt om weer toegang te kunnen krijgen

Wereldwijd raken computers geïnfecteerd met gijzelsoftware.

De UM werd eind 2019 volledig lamgelegd door criminele hackers. Als gevolg van de aanval met de gijzelsoftware konden studenten, onderzoekers en andere medewerkers dagenlang onder meer niet e-mailen, beperkt gebruikmaken van het internet en hadden zij geen toegang tot bestanden op de servers van de universiteit.

Weblink bron “Universiteit Maastricht krijgt losgeld dat in 2019 na hack betaald werd terug” (02 juli 2022), NU.nl


volgcookie

Samenstelling van de werkwoordstam van volgen en cookie

een klein bestand op een computer dat het internetgedrag registreert om gepersonaliseerde advertenties te kunnen laten zien


e-ticket

afgeleid van het Engelse ticket met het voorvoegsel e-

een elektronisch ticket dat wordt verzonden via internet

De tenaamstelling op het e-ticket dient gelijk te zijn aan uw identiteitsbewijs.


processeur

processor, rekeneenheid van een computer


mégaoctet

afgeleid van octet met het voorvoegsel mega-


skok

sprong; het vervolgen van het uitvoeren van instructies vanaf een andere adres

Příští týden nás opět čeká teplotní skok.

Volgende week wacht ons opnieuw een sprong in temperatuur.


třída

klasse, class; een datatype in objectgeoriënteerde programmeertalen

Třída ostream obsahuje mnoho metod.


značka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord znak met het achtervoegsel -ka

tag; een (relevant) sleutelwoord geassocieerd met, toegewezen aan of opgenomen in een digitaal bestand (zoals afbeeldingen, video, audio, tekst)


dataverkeerrecord

het verwerken van meer dataverkeer dan ooit tevoren

Toen iedereen moest thuiswerken werd er een dataverkeerrecord behaald in het internetknooppunt.


rijkop

[1] samenstelling van rij zn en kop zn
[2] samenstelling van rijd ww en kop zn

in een tabel of spreadsheet de meest linkse van een horizontale reeks cellen, als die wordt gebruikt voor een verwijzing naar die cellen of voor een aanduiding van hun inhoud

De kolomkoppen geven de namen van kolommen aan. Rijkoppen de namen van de rijen. U selecteert een kolom of rij door op de kolom- of rijkop te klikken.

Koos Boertjens
 “Works - Een gids voor 50-plussers” (2001), Academic Service, Schoonhoven, ISBN 9789039517413, p. 126


dropdownmenu

samenstelling van dropdown zn en menu zn

een keuzelijst die zichtbaar wordt na het klikken op een kopje

Rechtsboven aan een tweet zit een dropdownmenu. Het was al mogelijk om hier ‘report tweet’ aan te klikken, maar vervolgens kun je straks ook kiezen voor de optie ‘It’s misleading about voting’. De optie wordt op 29 april uitgerold voor twittergebruikers binnen de EU, ruim drie weken voor de Europese Parlementsverkiezingen op 23 mei. De nieuwe optie om tweets te rapporteren blijft nog een week na de verkiezingen bestaan.

Weblink bron “Nieuwe meldknop Twitter moet desinformatie tijdens EU-verkiezingen tegengaan” (24-04-2019), Tubantia

De aankomende emoji’s zijn een aanvulling op alle huidige blanke exemplaren, zoals de duim, de dansende vrouw in de rode jurk en het blonde prinsesje. Ze vormen een onderdeel van de eerstvolgende update van Apple-besturingsysteem iOS (versie 8.3), die later dit jaar beschikbaar is. In de nabije toekomst is het mogelijk om op een emoji te drukken en via een ‘dropdownmenu’ de juiste huidskleur te selecteren.

Weblink bron
Rowie van der Vliet
 “Apple en de multiculturele emoji’s. Wanneer volgen hoofddoek en keppeltje?” (26/02/2015), HP de Tijd


verwerkingscapaciteit

samenstelling van verwerking zn en capaciteit zn met het invoegsel -s-

hoeveelheid gegevens waarop bepaalde bewerkingen kunnen worden uitgevoerd

Tot nu toe waren vooral banen die routine en herhaling van taken met zich meebrachten kwetsbaar voor machines. Maar computers zijn, door hun exponentieel toegenomen verwerkingscapaciteit en door de alomtegenwoordigheid van gedigitaliseerde informatie, steeds vaker in staat om gecompliceerde taken goedkoper en effectiever uit te voeren dan mensen.

Weblink bron “Wie is er beter in jouw werk? Jij of een robot? Jij straks ook?” (23 januari 2014) op nrc.nl


afrolmenu

samenstelling van afrollen ww en menu zn


doelmap

target directory

de map op een opslag medium waar men een bestand in opslaat


מחשב נייד

verbinding van מחשב zn "computer" en נייד bn "mobiel, draagbaar"

he-מחשב נייד.ogg


pdf-bestand

pdf-bestanden (plural)
pdf-bestandje (diminutive singular)
pdf-bestandjes (diminutive plural)

op een computerscherm leesbaar bestand in het 'Portable document format'

Abonnees van Tubantia kunnen de krant downloaden als pdf-bestand. De opmaak is die van de papieren krant en het lezen van de pdf-versie op een tablet of telefoon biedt vrijwel dezelfde ervaring als het lezen van de papieren krant.

Weblink bron “In deze tijd zien lezers het voordeel van de Tubantia app: Snel op de hoogte zijn wat er speelt” (03-06-2020), Tubantia

Hoewel het onderzoek klein van opzet is, lijken de resultaten veelzeggend; een eerder onderzoek onder een groter aantal kinderen toonde namelijk ook al aan dat informatie uit een pdf-bestand op de computer slechter werd onthouden dan als diezelfde tekst werd geprint en bestudeerd.

Weblink bron
Geschreven door:Gerben Vlasveld
 “Onderzoek wijst uit: tekst van papier onthoudt u beter dan van een e-reader” (29/08/2014), HP de Tijd


virtual realityspecialist

samenstelling van virtual reality zn en specialist zn

iemand de gespecialiseerd is in het maken van levensechte computersimulaties

Hij werkte als virtual reality-specialist bij een techbedrijf midden in de stad, maar woonde in een eenvoudige blokhut van 7 bij 10 meter in het bos, op meer dan een uur afstand van zijn werk.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


Waddefresser

Samenstelling van Wadde zn "woorden" en Fresser zn "eter"

Mir hocke uns vor unser Guckbax odder unser Waddefresser, mir griege Alerts un kenne es Wedder fer meh as 14 Daage seh.

We zitten voor onze televisie of onze computer, krijgen waarschuwingen en kunnen ruim twee weken van tevoren het weer zien.


copy-pasten

copy-pastete (past)
gecopy-pastet (past participle)
te copy-pasten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen copy-pasten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen copy-pasten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gecopy-pastet (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gecopy-pastet (active infinitive perfect present long-form)
gecopy-pastet zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gecopy-pastet te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
copy-pastend (imperfect participle)
gecopy-pastet (past participle)
copy-paste (subjunctive)
copy-paste (indicative imperfect present singular first-person)
copy-pastet (indicative imperfect present singular second-person)
copy-pastet (indicative imperfect present singular second-person)
copy-pastet (indicative imperfect present singular second-person)
copy-pastet (indicative imperfect present singular third-person)
copy-pastete (indicative imperfect past singular first-person)
copy-pastete (indicative imperfect past singular second-person)
copy-pastete (indicative imperfect past singular second-person)
copy-pastete (indicative imperfect past singular second-person)
copy-pastete (indicative imperfect past singular third-person)
copy-pasteten (indicative imperfect past plural first-person)
copy-pasteten (indicative imperfect past plural second-person)
copy-pasteten (indicative imperfect past plural third-person)
zal copy-pasten (indicative imperfect future singular first-person)
zult copy-pasten (indicative imperfect future singular second-person)
zal copy-pasten (indicative imperfect future singular second-person)
zult copy-pasten (indicative imperfect future singular second-person)
zal copy-pasten (indicative imperfect future singular second-person)
zult copy-pasten (indicative imperfect future singular second-person)
zal copy-pasten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen copy-pasten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen copy-pasten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen copy-pasten (indicative imperfect future plural third-person)
zou copy-pasten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou copy-pasten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) copy-pasten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt copy-pasten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou copy-pasten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden copy-pasten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden copy-pasten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden copy-pasten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gecopy-pastet (perfect present first-person)
hebt gecopy-pastet (perfect present second-person)
hebt gecopy-pastet (perfect present second-person)
heeft gecopy-pastet (perfect present second-person)
hebt gecopy-pastet (perfect present second-person)
heeft gecopy-pastet (perfect present third-person)
hebben gecopy-pastet (perfect present first-person)
hebben gecopy-pastet (perfect present second-person)
hebben gecopy-pastet (perfect present third-person)
had gecopy-pastet (perfect past first-person)
had gecopy-pastet (perfect past second-person)
had gecopy-pastet (perfect past second-person)
hadt gecopy-pastet (perfect past second-person)
had gecopy-pastet (perfect past third-person)
hadden gecopy-pastet (perfect past first-person)
hadden gecopy-pastet (perfect past second-person)
hadden gecopy-pastet (perfect past third-person)
zal gecopy-pastet hebben (perfect future first-person)
zal gecopy-pastet hebben (perfect future second-person)
zult gecopy-pastet hebben (perfect future second-person)
zult gecopy-pastet hebben (perfect future second-person)
zal gecopy-pastet hebben (perfect future second-person)
zult gecopy-pastet hebben (perfect future second-person)
zal gecopy-pastet hebben (perfect future third-person)
zullen gecopy-pastet hebben (perfect future first-person)
zullen gecopy-pastet hebben (perfect future second-person)
zullen gecopy-pastet hebben (perfect future third-person)
zou gecopy-pastet hebben (perfect conditional first-person)
zou gecopy-pastet hebben (perfect conditional second-person)
zou gecopy-pastet hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecopy-pastet hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecopy-pastet hebben (perfect conditional second-person)
zou gecopy-pastet hebben (perfect conditional third-person)
zouden gecopy-pastet hebben (perfect conditional first-person)
zouden gecopy-pastet hebben (perfect conditional second-person)
zouden gecopy-pastet hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gecopy-pastet (impersonal passive present imperfect)
er is gecopy-pastet (impersonal passive present perfect)
er werd gecopy-pastet (impersonal passive past imperfect)
er was gecopy-pastet (impersonal passive past perfect)
er zal gecopy-pastet worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gecopy-pastet zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gecopy-pastet worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gecopy-pastet zijn (impersonal passive conditional perfect)
gecopy-pastet worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gecopy-pastet te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gecopy-pastet zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gecopy-pastet te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gecopy-pastet zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gecopy-pastet te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gecopy-pastet zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gecopy-pastet te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gecopy-pastet (singular imperfect present first-person)
wordt gecopy-pastet (singular imperfect present second-person)
wordt gecopy-pastet (singular imperfect present second-person)
wordt gecopy-pastet (singular imperfect present second-person)
wordt gecopy-pastet (singular imperfect present plural third-person)
worden gecopy-pastet (singular imperfect present plural first-person)
worden gecopy-pastet (singular imperfect present plural second-person)
worden gecopy-pastet (singular imperfect present third-person)
werd gecopy-pastet (singular imperfect past first-person)
werd gecopy-pastet (singular imperfect past second-person)
werd gecopy-pastet (singular imperfect past second-person)
werdt gecopy-pastet (singular imperfect past second-person)
werd gecopy-pastet (singular imperfect past plural third-person)
werden gecopy-pastet (singular imperfect past plural first-person)
werden gecopy-pastet (singular imperfect past plural second-person)
werden gecopy-pastet (singular imperfect past third-person)
zal gecopy-pastet worden (singular imperfect future first-person)
zult gecopy-pastet worden (singular imperfect future second-person)
zult gecopy-pastet worden (singular imperfect future second-person)
zult gecopy-pastet worden (singular imperfect future second-person)
zal gecopy-pastet worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gecopy-pastet worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gecopy-pastet worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gecopy-pastet worden (singular imperfect future third-person)
zou gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gecopy-pastet worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gecopy-pastet (perfect present first-person)
bent gecopy-pastet (perfect present second-person)
bent gecopy-pastet (perfect present second-person)
is gecopy-pastet (perfect present second-person)
zijt gecopy-pastet (perfect present second-person)
is gecopy-pastet (perfect present third-person)
zijn gecopy-pastet (perfect present first-person)
zijn gecopy-pastet (perfect present second-person)
zijn gecopy-pastet (perfect present third-person)
was gecopy-pastet (perfect past first-person)
was gecopy-pastet (perfect past second-person)
was gecopy-pastet (perfect past second-person)
waart gecopy-pastet (perfect past second-person)
was gecopy-pastet (perfect past third-person)
waren gecopy-pastet (perfect past first-person)
waren gecopy-pastet (perfect past second-person)
waren gecopy-pastet (perfect past third-person)
zal gecopy-pastet zijn (perfect future first-person)
zult gecopy-pastet zijn (perfect future second-person)
zult gecopy-pastet zijn (perfect future second-person)
zult gecopy-pastet zijn (perfect future second-person)
zal gecopy-pastet zijn (perfect future third-person)
zullen gecopy-pastet zijn (perfect future first-person)
zullen gecopy-pastet zijn (perfect future second-person)
zullen gecopy-pastet zijn (perfect future third-person)
zou gecopy-pastet zijn (perfect conditional first-person)
zou gecopy-pastet zijn (perfect conditional second-person)
zou gecopy-pastet zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gecopy-pastet zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gecopy-pastet zijn (perfect conditional second-person)
zou gecopy-pastet zijn (perfect conditional third-person)
zouden gecopy-pastet zijn (perfect conditional first-person)
zouden gecopy-pastet zijn (perfect conditional second-person)
zouden gecopy-pastet zijn (perfect conditional third-person)

op het beeldscherm een deel van een tekst letterlijk overnemen in een andere tekst

Spam ligt meer voor de hand als je opdrachten via een chatprogramma moet intikken: dan kun je scheldpartijen duizend keer copy-pasten. Als je vuilspuiterij hardop moet uitspreken, is er toch een morele drempel.

Weblink bron
Martin Butler geciteerd door Olga van Ditzhuijzen
 “Hé, avatar, spreek die leuke jongen eens aan” (26 januari 2007) op nrc.nl


aanraakbeeldscherm

samenstelling van aanraak ww en beeldscherm zn , leenvertaling van Engels touchscreen

vlak waarop een computer stilstaand of bewegende beelden laat zien en dat door contact met de vinger mogelijkheden geeft de computer te bedienen

Een computer met aanraakbeeldscherm geeft informatie over de oorlog in Friesland.

Weblink bron
Karin de Mik
 “Fries Museum in Leeuwarden heropend na grote verbouwing” (18 april 1995) op nrc.nl


privéaccount

samenstelling van privé bn en account zn

inschrijving bij een sociale-media site die men alleen voor privézaken gebruikt

In het protocol wordt leraren aangeraden om strikt onderscheid te maken tussen werk en privé. Daarvoor zouden ze verschillende accounts moeten aanmaken. Het CNV raadt aan om de privéaccount af te schermen en die alleen met vrienden te delen.

Weblink bron “Protocol voor sociale media in onderwijs” (02-11-2011), NOS

emailadres dat men alleen voor privézaken gebruikt

Clinton mailde over regeringszaken via haar privéaccount

Weblink bron “Clinton gaat 'privé-mails' vrijgeven” (05-03-2015), NOS


datalekdienst

samenstelling van datalek zn en dienst zn

datalekdiensten (plural)
datalekdienstje (diminutive singular)
datalekdienstjes (diminutive plural)

een afgebakende tijd waarin iemand beschikbaar moet zijn om problemen rond het lekken van vertrouwelijke informatie te kunnen melden en op te lossen

Bij verlies van een USB-stick of mobiele telefoon dient u direct contact op te nemen met de jurist die datalekdienst heeft.


deepfaketechnologie

Samenstelling van deepfake en technologie

de software die gebruikt wordt voor het maken van video's waarin mensen dingen zeggen die ze nooit gezegd hebben

Met de kerstdagen 2020 zond een Britse zender een kersttoespraak uit van de koningin die gemaakt was met deepfaketechnologie.


zoekgigant

samenstelling van zoeken ww en gigant zn

zeer groot bedrijf dat een internetzoekmachine beheert

Dit jaar is er geen stunt met een menselijke robot en volgt de ene afzegging op de andere. Denk naast de topman van Uber aan Diane Green, die bij Google verantwoordelijk is voor de steeds belangrijker wordende cloud-afdeling. Dat is het departement dat de computerkracht van de zoekgigant verhuurt aan andere bedrijven. Ook minister Hoekstra van Financiën besloot om thuis te blijven.

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Eerst waren de Saudische miljarden welkom, nu is de techwereld stil” (23-10-2018), NOS

Voortaan gaat Google Chrome je helpen om bij de registratie van online accounts sterkere wachtwoorden te gebruiken. De browser van de zoekgigant heeft gisteravond een update gekregen (versie 69). Deze is ingrijpender dan normaal gesproken, om te vieren dat Chrome 10 jaar bestaat.

Weblink bron “Google Chrome helpt vanaf nu betere wachtwoorden te bedenken” (05-09-2018), NOS


zoekbalk

zoekbalken (plural)
zoekbalkje (diminutive singular)
zoekbalkjes (diminutive plural)

regel in een webbrowser, computerprogramma of website waarin men een zoekopdracht kan intypen

Een voorbeeld: zodra je in je Google-zoekbalk intypt dat je op zoek bent naar een nieuwe camera, krijg je direct advertenties van Mediamarkt in je Facebook-tijdlijn.

Weblink bron “Gevangen in technologie: hoe zit dat?” (28-02-2016), NOS

De kanalen van Pewdiepie komen ook in de app terecht, net als meer dan 25.000 games die hun eigen pagina krijgen. Ook wordt zoekfunctie aangepast. Als je bijvoorbeeld 'call' in de zoekbalk typt krijg je 'Call of Duty' als suggestie in plaats van 'Call Me Maybe'.

Weblink bron “Gamers kunnen zo ook op YouTube terecht” (12-06-2015), NOS


wifinetwerk

een draadloos netwerk voor computers en het internet over korte afstanden

De vier wilden op 13 april het wifinetwerk van de OPCW in Den Haag hacken. En dat was gelukt, als de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) er geen stokje voor had gestoken.

Weblink bron “We hadden ze en lieten ze gaan: waarom werden de spionnen niet vastgezet?” (05-10-2018), NOS

Een groter probleem was er voor de site waarop gemeenten subsidie aan konden vragen om een openbaar wifinetwerk aan te leggen. Ook die site werd offline gehaald. De inschrijving voor gemeenten opent in het najaar opnieuw, op een nieuwe website.

Weblink bron “Te veel Europeanen geven mening over zomertijd, site ligt plat” (06-07-2018), NOS

President Obama is niet tevreden over het wifinetwerk in het Witte Huis. Dat zei hij in een interview met CBS.

Weblink bron “Obama klaagt over wifi Witte Huis” (08-02-2016), NOS


webportaal

een website die vooral links bevat naar andere websites

Het webportaal GeoNet meldde vorige week een verhoogde activiteit van de vulkaan, maar dat zou geen onmiddellijk gevaar voor bezoekers opleveren.

Weblink bron “Nog acht vermisten na uitbarsting vulkaan Nieuw-Zeeland” (09-12-2019), NOS

ZN vindt dat de overheid samen met alle betrokkenen (waaronder de zorgkantoren) op korte termijn met een webportaal moet komen zodat budgethouders veilig en eenvoudig hun administratie kunnen doen ten behoeve van hun pgb.

Weblink bron “Zorgverzekeraars Nederland: veel te veel bureaucratie” (21-09-2016), NOS

De Roemenen zijn de clichébeelden over hen in het westen zat. Een populair webportaal is een ludieke internetcampagne begonnen om duidelijk te maken dat niet iedere Roemeen op emigratie naar West-Europa zit te wachten.

Weblink bron
Joost van Egmond
 “Roemenië: onze vrouwen net Kate” (04-02-2013), NOS


IT-afdeling

deel van een bedrijf of organisatie dat zich bezighoudt met de (elektronische) informatievoorziening en daarvoor benodigde computers en netwerken

Het tijdstip van de phishing actie is overigens opvallend, omdat er net afgelopen week een grootschalige test is gehouden, om studenten en personeelsleden beter bewust te maken van het fenomeen phishing. Door de IT-afdeling van Saxion werd daarvoor een groot aantal nep-phishing e-mailtjes rondgestuurd, om te bekijken wie er allemaal op zo’n link klinkt.

Weblink bron
Jeroen de Kleine
 “Internetcriminelen duiken in datalek bij Saxion; duizenden phishing mailtjes gaan rond” (02-11-2020), Tubantia


stránka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord strana met het achtervoegsel -ka


stránky

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord stránka met het achtervoegsel -y

site, website, internetsite; een plaats waar zich informatie bevindt op het internet, aangeduid met een URL

Vytvořil jsem si vlastní webové stránky.


procedura

procedure; onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma


procedura

Waarschijnlijk afgeleid van het Duitse Prozedur


přeprogramování

Afgeleid van het werkwoord přeprogramovat met het achtervoegsel -ování

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord programování met het voorvoegsel pře-


applet

een klein programma dat op een client draait in de context van een groter programma

Alhoewel wij ons uiterste best doen om onze spellen op alle computers te laten werken, wil het toch wel eens niet lukken. Ga dan na of de beveiliging van je computer en/of internet toegang het wel toelaat om applets op je computer te laten draaien.

Weblink bron “Info Puzzel” (03/08/2005), De Standaard

Java bleek immers ideaal om kleine programmaatjes (applets) op een veilige manier te laten draaien binnen een webpagina.

Weblink bron
wdp
 “Wat is Java?” (07/12/2007), De Standaard


přeformátování

Afgeleid van het werkwoord přeformátovat met het achtervoegsel -ování

het reformatteren; het opnieuw formatteren


metagegevens

alleen meervoud, afgeleid van gegevens zn met het voorvoegsel meta-

ˈmetaɣəˌɣɛvəns

kenmerken die aan de vastlegging van feiten worden toegevoegd om die vastlegging beter te kunnen raadplegen, maar die niet direct meer informatie over die feiten geven

Een foto van alleen een wond, zonder verdere toelichting, zal vrijwel nooit tot een individu herleidbaar zijn. Dat ligt anders als er nadere gegevens worden meegestuurd, zoals het geslacht en de leeftijd van de patiënt. (…) Wat ook zou kunnen, is dat er een unieke tatoeage te zien is, of dat de foto dankzij de metagegevens (datum, tijd, afzender, ontvanger) van het bericht toch herleid kan worden tot een persoon.

Weblink bron
Victor Bouman & Lex Bruinhof
 “Dit zegt de wet over appende artsen” (13 juli 2015) op nrc.nl


backtrack

zoekmethode waarbij men doodlopende wegen in een vroeg stadium uitsluit voor verdere nutteloze evaluatie


schránka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord schrána met het achtervoegsel -ka

clipboard; een deel van het computergeheugen en functie in het besturingssysteem, die wordt gebruikt voor tijdelijke opslag zodat men door kopiëren en plakken informatie tussen verschillende programma's kan overbrengen


clicken

met een muis de muiscursor naar een bepaalde plek van een webpagina bewegen en dan op een muisknop drukken; klikken

Door te clicken op de link start een filmpje waarin het productieproces en het eindresultaat te zien is.

Weblink bron “Twents bedrijf verkoopt kampioensgras De Kuip” (23-10-2017), Tubantia

Het aantal keer dat wordt geclickt op advertenties die via Google worden aangeboden is een belangrijke maatstaf voor hoe het bedrijf presteert. Het aantal clicks steeg met 19 procent, wat een kleinere stijging was dan de stijging in het eerste kwartaal een jaar geleden toen het aantal clicks bijna verdubbelde.

Weblink bron “Winst Google groeit niet hard genoeg” (18 juli 2008), Reformatorisch Dagblad


doodle

kleine tekening rond het logo van Google

Naast smartphones, tablets en laptops zijn er ook technische snufjes waar mensen mee kunnen experimenteren. Zo is er een grote simulator waarmee gebruikers via Google Earth over de wereld kunnen vliegen. Ook is er een Doodle Wall waar mensen met digitale sprays tekeningen kunnen maken.

Weblink bron “Google opent eerste fysieke winkel in Londen” (11-03-2015), NOS

Op Google.nl is morgen niet het normale logo te zien, maar de letters van het bedrijf met daarbij een tekening van Jacobs en de rijks-HBS van Sappemeer. De doodle, zoals het logo heet, is ontworpen door een Nederlander, Gerben Steenks.

Weblink bron “Google zet Aletta Jacobs in het zonnetje op haar geboortedag” (08-02-2017), NOS


doormailen

opsturen (ven een kopie) via de e-mail; doorsturen van de e-mail

Nadat je je reactie hebt geplaatst, kun je deze doormailen naar vrienden of op je Twitter-pagina kwijt.

Weblink bron “Wat vond jij van de halfpipe?” (18-02-2010), NOS

Als je een kaartje hebt gekocht voor Lowlands... nooit je barcode doormailen naar anderen. De organisatie waarschuwt voor de tweede keer in een paar dagen voor fraudeurs die proberen geld af te troggelen van festivalbezoekers.

Weblink bron “Lowlands waarschuwt weer voor oplichters” (28-07-2011), NOS


dtp

desktop publishing

desktoppublishing: de opmaak van een publicatie maken met behulp van een computerprogramma

Nieuw op de lijst is die voor mediamaker. Dat is de nieuwe naam van de opleiding Allround DTP, die vorig jaar ook al een instroombeperking kende.

Weblink bron “ROC van Twente: nog maar twaalf opleidingen met loting” (28-11-2019), Tubantia

Bij het aanmaken van een nieuw document kan je kiezen uit een reeks handige sjablonen, waaronder een paar heel knappe. Het verbazende aan Pages is dat het meer een DTP-app is dan tekstverwerker.

Weblink bron “Pages: tekstverwerker van Apple” (07/03/2012), De Standaard


epd

afkorting van elektronisch patiënten dossier

electronic medical record

een softwaretoepassing waarbij medische patiëntengegevens in digitale vorm bewaard en beschikbaar gemaakt worden

Deze vraag werd meerdere keren gesteld op YouTube en Facebook: is ons elektronisch patiëntendossier veilig van de inlichtingendiensten, en wordt vertrouwelijke medische informatie beschermd door de wet? Brinkhoff zegt: "In art. 19 is bepaald dat verwerking van gegevens over gezondheid niet plaatsvindt, tenzij dit onvermijdelijk is. Mogelijk is er dus nog een kleine opening." Eichelsheim antwoord: "Nee, de inlichtingendiensten hebben geen inzicht in het EPD. In dit soort dossiers zijn de diensten niet geïnteresseerd."

Weblink bron “Deze vragen stelden jullie over de Inlichtingenwet” (20-03-2018), NOS

Landelijk EPD: Dat heeft volgens de hoogleraar alles te maken met het debacle rond de invoering van het landelijke Elektronisch Patiëntdossier. Dat sneuvelde in 2011 in de Eerste Kamer vanwege grote zorgen over de veiligheid van het systeem en, in het verlengde daarvan, de privacy van Nederlandse burgers.

Weblink bron “'Oplossing ict-problemen in de zorg niet zo moeilijk'” (15-09-2019), NOS


embedden

media op een andere website dan de oorspronkelijke toegankelijk maken

Wire combineert allerlei elementen van apps als WhatsApp en Skype. Je kan ermee bellen, elkaar berichten sturen, en muziek, foto's en video delen. Diensten als SoundCloud en YouTube kan je embedden in je gesprekken.

Weblink bron “Wire wil het nieuwe WhatsApp en Skype zijn” (03-12-2014), NOS

Het is vanaf nu mogelijk om video's die op Facebook staan te embedden op andere websites. De optie om posts over te nemen bestaat al langer, maar losse video's niet. Met deze zet wordt Facebook in één keer een belangrijke concurrent voor YouTube.

Weblink bron “YouTube krijgt concurrentie van Facebook” (25-03-2015), NOS

Net als YouTube is SoundCloud te embedden, wat betekent dat je in dit geval een audiobestand op een andere website kunt zetten en zo makkelijk afluisterbaar maakt.

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “SoundCloud daagt met 150 miljoen nummers Spotify in Nederland uit” (28-03-2017), NOS


ftp'en

via het internet uitwisselen van computerbestanden


greek

In de figuurlijke betekenis van Greek als “onbegrijpelijke taal, gebrabbel” (it's all Greek to me).

opvullen met onzinnige tekst (Lorem ipsum) om te kijken hoe de opmaak er grafisch uitziet.

een leeg tekstblok tonen om te kijken hoe de opmaak of bladspiegel er grafisch uitziet.


hameçonnage

(neologisme) Voorgesteld door de Office québécois de la langue française in april 2004, ter vertaling van de Engelse term phishing.

Afgeleid van van hameçon “vishaak” met het achtervoegsel -age.

phishing, het lokken van argeloze emailgebruikers naar een frauduleuze website via een betrouwbaar overkomend mailbericht


platte tekst

tekst die uitsluitend bestaat uit letters, spaties, cijfers en leestekens


bitcoin

anoniem versleutelde en decentraal bijgehouden schaarste aan gegevens die wereldwijd wordt gebruikt als betaalmiddel

De bitcoin is een digitale munt.

Er gaan dagelijks tientallen miljarden om in bitcoin en je kunt er op steeds meer plekken mee betalen. Maar is het ook geld?

“Waarom bijna niemand nog met bitcoin betaalt” (2019-12-17), De Corrrespondent


bitcoin

samenstelling van bit zn "afkorting van "binary digit"" en coin zn "munt"


automatiseringsbedrijf

samenstelling van automatisering zn en bedrijf zn met het invoegsel -s- , in de betekenis "onderneming die andere ondernemingen helpt met het gebruiken van computers" aangetroffen vanaf 1966 (zie vindplaats hieronder)

automatiseringsbedrijven (plural)
automatiseringsbedrijfje (diminutive singular)
automatiseringsbedrijfjes (diminutive plural)

onderneming die andere bedrijven helpt met het gebruiken van computers

Bij de parlementaire commissie die ICT-falen bij de overheid onderzocht werd de situatie door een topbestuurder van een automatiseringsbedrijf zo samengevat: „Als de overheid vraagt om een auto zonder stuur, dan waarschuwen we wel. Maar daarna leveren we een auto zonder stuur.

Weblink bron
Derk Stokmans
 “Het geheim van een goede ICT’er” (9 oktober 2015) op nrc.nl

Hoewel automatiseringsbedrijven de afgelopen weken graag vertelden hoe belangrijk zij het belang van de klant vinden, zijn het natuurlijk geen liefdadigheidsinstellingen.

Weblink bron
Derk Stokmans
 “Erger dan dit kan het niet worden” (7 juni 2014) op nrc.nl

Met de beursgang voegt UCC zich in een rij van nieuw genoteerde automatiseringsbedrijfjes, zoals ICT en CSS.

Weblink bron
Michiel van Nieuwstadt
 “UCC was bang voor grote broer” (6 september 1997) op nrc.nl

AE Kluwer Uitgeversmaatschappij in Deventer heeft een automatiseringsbedrijf opgericht onder de naam IJsselbrein. Deze dochter zal niet alleen werken voor Kluwer. Ook andere bedrijven kunnen op de computer van IJsselbrein hun administratie laten verrichten.

Kortom in: De Volkskrant , jrg. 44 nr. 12558 (18 februari 1966), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 2 kol. 1


toegangssnelheid

samenstelling van toegang zn en snelheid zn met het invoegsel -s-

hoeveelheid gegevens die per tijdseenheid uit het geheugen kan worden opgeroepen

Voor bewerkingen met grote gegevensbestanden is de toegangssnelheid van de hardeschijfeenheid die je gebruikt, een veel belangrijker criterium dan de processorsnelheid.

Cursor : Jan Jacobs
 Microprocessors doen wedstrijdje in: De Volkskrant , jrg. 65 nr. 8935 (22 november 1986), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 37 kol. 3

Bovendien kan dezelfde laser die informatie in de gegeven microscopische dimensies weer terugvinden met een snelheid die de huidige toegangssnelheden ver te boven gaat.

Israëliërs werken aan nieuw computergeheugen in: Nederlands Dagblad (5 januari 1976), Stichting Nederlands Dagblad, Amersfoort


quine

computerprogramma dat, zonder input, een kopie van zichzelf maakt


besturingseenheid

samenstelling van besturing zn en eenheid zn met het invoegsel -s-

hart van een computer, waar de gegevens uit andere delen daarvan worden verwerkt

Ik test er de machines die chips maken voor computers. Dit zijn bijvoorbeeld chips voor processoren (de centrale besturingseenheid van een computer), chips voor het interne geheugen of chips voor flashgeheugen, zoals USB-sticks.

Weblink bron
Steven Verseput
 “De jacht op de jonge technici” (19 maart 2014) op nrc.nl


submap

afleiding van map met het voorvoegsel sub-

een map die deel uitmaakt van een andere map

De meeste fotografen hebben op de computer een bepaalde mapstructuur voor hun fotocollectie. Windows XP reikt de standaardmap ”Mijn afbeeldingen” aan als startpunt, Vista gewoon ”Afbeeldingen”. Door hier goed gekozen submappen in aan te maken ontstaat een zekere rubricering.

Weblink bron
Wessel van Binsbergen
 “Organisatietalent gezocht” (2 januari 2009), Reformatorisch Dagblad

Een volgende les betreft het nut van ordening. Met een moderne pc is het alsof je een schuur als een fabrieksloods achter je huis hebt: er kan eindeloos veel in, maar vind het maar eens terug. Dat lukt alleen door je spullen systematisch op te slaan in mappen en submappen en submappen van submappen. Deed je dat in het echt ook maar, dan zou je niet zoveel tijd vermorsen met zoeken en een slecht humeur krijgen van de rommel.

Weblink bron
Geschreven door:Matt Dings
 “Levenslessen van uw pc” (10/05/2012), HP de Tijd


virtualiseren

afleiding van virtueel met het achtervoegsel -en

het gelijktijdig draaien van meerdere besturingssystemen op één computer

Door het virtualiseren van zo’n 10.000 werkplaatsen hebben we ook de levensduur van onze machines kunnen optrekken van 3 tot 5 jaar, een besparing van tonnen CO² per jaar.

Weblink bron
Alain Stas
 ““Green IT” is dood, leve “ IT for Green”” (10/03/2010), De Standaard

Ze kunnen, als ze willen evolueren richting cloud computing, hun servers wel beter gebruiken door die te virtualiseren, zoals dat heet.

Weblink bron
Geert Van Peteghem
 “Veranderen is nooit makkelijk” (13/10/2010), De Standaard

Tijd nu om wat dieper in te gaan op de HP Workspace-technologie. Wanneer je de gelijknamige applicatie opstart beland je in een gevirtualiseerde Windows-omgeving die vanaf een serverpark naar het toestel wordt gestreamd.

Weblink bron
Michel van der Ven
 “REVIEW. HP Elite x3: Telefoon met pc-ambities” (22/03/2017), De Standaard


widget

Uit het Engels; precieze datering in het Nederlands onbekend

een app die kan worden gebruikt zonder dat deze eerste hoeft te worden geopend

Twitter doet dat omdat ze met een nieuwe functie komen: op maat gemaakte suggesties voor andere accounts die je misschien wel wil volgen. Twitter doet dit onder meer op basis van alle websites die je bezoekt met een Twitterknop of -widget, zoals YouTube. Dat staat in de nieuwe privacyregels die sinds gisteren gelden.

Weblink bron “Twitter doet mee met volg-me-niet” (18-05-2012), NOS

Widgets zijn apps die je zonder openen al kunt gebruiken. Met alleen een blik op je homescreen weet je jouw agenda voor vandaag, het weer in Utrecht of bekijk je de nieuwste artikelen op AD.nl. Widgets toevoegen gaat makkelijk: swipe op het homescherm naar links. De verwachting is dat niet alle apps direct een handige widget zullen hebben, maar daar komt in de toekomst ongetwijfeld verandering in.

Weblink bron “Dit verandert er vandaag aan jouw iPhone met de komst van iOS14” (16-09-2020), Tubantia


authentificatie

naamwoord van handeling van authenticeren met het achtervoegsel -atie

authentication

het proces waarbij iemand nagaat of een gebruiker, een andere computer...

het proces waarbij iemand nagaat of een gebruiker, een andere computer of applicatie daadwerkelijk is wie hij beweert te zijn

De woordvoerder van het UWV zegt er zeker van te zijn dat de organisatie op tijd klaar is met de aanpassingen. ,,We zullen als eerste grote uitvoeringsorganisatie gaan werken met deze dubbele authentificatie, dat kost tijd. In januari gaan we al deels over, dat lukt niet in één keer. En de Autoriteit geeft ons ook de ruimte daarvoor.’’

Weblink bron “Privacywaakhond dreigt UWV met hoge boete” (30-10-2018), Tubantia

“Gebruikers kiezen een gemakkelijk te kraken wachtwoord en gebruiken die vervolgens overal,” aldus Barrett, “en daardoor zijn accounts aanzienlijker minder veilig dan ze denken.” Het is tijd voor een nieuwe vorm van authentificatie en het antwoord ligt in je vingerafdruk.

Weblink bron “‘Vingerafdruk vervangt wachtwoord’” (13 mei 2013), De Telegraaf


back-upbestand

samenstelling van back-up zn en bestand zn

backup file

veiligheidscopie van een computerfile die men kan gebruiken als de oorspronkelijke file beschadigd is

Toen die organisatie andere software ging gebruiken, was er ineens geen wachtwoord meer nodig om van buitenaf bij een back-upbestand vol adres- en kentekengegevens te komen.

Hij probeerde de commissieleden te overtuigen de back-upbestanden op te vragen en alsnog de klantenbasis van Optima door te lichten.

Weblink bron
pdd
 “‘Gewiste’ Optima-bestanden niet naar onderzoekscommissie” (27/10/2016), De Standaard


blogpost

een bericht op een, op het internet bijgehouden, logboek

In een blogpost heeft Amazon de nieuwe plannen bekendgemaakt.

Weblink bron “Amazon komt met plan om minder teruggestuurde producten te vernietigen” (DO 5 AUGUSTUS 2021), NOS

"We hebben gezien dat valse beweringen over coronavaccins overlopen in verkeerde informatie over vaccins in het algemeen", schrijft het videoplatform in een blogpost. "Volgens het bedrijf is het nu "belangrijker dan ooit" om dit beleid verder uit te breiden.

Weblink bron “YouTube gaat video's met misinformatie over vaccins verwijderen” (WO 29 SEPTEMBER 2021), NOS


computerdeskundige

samenstelling van computer zn en deskundige zn

persoon die verstand heeft van computers, automatisering en informatie verwerkende systemen

Computerdeskundige Danny Mekic is verbaasd over de plannen. "In de media is steeds gezegd 'er is op zich niks mis met de site maar we gaan er toch nog wat verbeteringen aan doorvoeren zodat hij iets beter bereikbaar blijft' en dan zie ik hier dat ze de website totaal opnieuw gaan bouwen.

Weblink bron “Crisis.nl wordt compleet vernieuwd” (26-07-2011), NOS

De rechtszaak tegen de voormalige adjunct-hoofdredacteur van de weekkrant Kidsweek is voor onbepaalde tijd aangehouden. De rechter wil eerst een computerdeskundige van de politie horen als getuige, voor de zaak verder gaat. Het uitstel duurt waarschijnlijk een maand of drie.

Weblink bron “Zaak adjunct Kidsweek uitgesteld” (01-05-2013), NOS

Een paar dagen later dook alsnog 'het bonnetje' op. Een ingehuurde computerdeskundige vond het in een oud computersysteem. Minister Opstelten besloot op te stappen en staatssecretaris Teeven ging met hem mee. Hij zei vlak voor zijn vertrek nog dat er met de deal met Cees H. op zich niets mis was.

Weblink bron “Komt er eindelijk duidelijkheid over de Teevendeal?” (09-12-2015), NOS


computerexpert

samenstelling van computer zn en expert zn

computerexperten (plural)
computerexperts (plural)

iemand die verstand heeft van computers, automatisering en informatie verwerkende systemen

De computerexpert richtte de actiegroep 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' op omdat hij vond dat de computersystemen die gebruikt werden, veel te kwetsbaar zijn.

Weblink bron “"Veel problemen stemcomputer"” (18-12-2013), NOS

Een Amerikaanse computerexpert die zijn broer jarenlang stiekem de winnende loterijgetallen doorspeelde is in hoger beroep veroordeeld tot een gevangenisstraf van 25 jaar. Eddie en Tommy Tipton wisten in vier Amerikaanse staten 2,2 miljoen dollar bij elkaar te 'winnen', onder meer in de Megabucks loterij in Wisconsin en de Hot Lotto in Oklahoma.

Weblink bron “Hoge celstraf voor programmeur die Amerikaanse loterijen manipuleerde” (23-08-2017), NOS


computertijdperk

samenstelling van computer zn en tijdperk zn

periode in de geschiedenis dat computers, automatisering en informatieverwerking een belangrijk onderdeelvan de samenleving zijn

Hoewel het pas in het computertijdperk echt beroemd werd, is het symbool al eeuwenoud. Het eerste bekende gebruik stamt al uit de zesde eeuw. De pennenstreek werd gebruikt om het Latijnse 'Ad' te symboliseren, wat 'naar'of 'voor' betekende. Het werd in 1885 opgenomen op Amerikaanse typemachines, maar een eeuw lang slechts weinig gebruikt.

Weblink bron “@ opgenomen in museumcollectie” (23-03-2010,), NOS

Carlsen is de grote favoriet. Hij is al een jaar of drie de nummer 1 op de wereldranglijst en staat bij de bookies drie tegen één. Hij benadert het spel anders dan zijn tegenstander Anand. De 22-jarige is een waar product van het computertijdperk. Zijn tegenstander Anand is 'al' 43 jaar oud.

Weblink bron “Schaken: Anand vs. Carlsen” (09-11-2013), NOS

"Er komen enorme veranderingen aan, het is als het begin van het computertijdperk. Ik vergelijk het wel eens met Steve Jobs die zijn garage uit loopt. Niemand weet nog wat we precies gaan doen."

Weblink bron “Máxima tussen de microben” (30-09-2014), NOS

Ook Jacobs vindt dat er meer oog moet zijn voor de nadelige kanten van het computertijdperk. Hij hoopt dat de gijzelsoftware mensen wakker schudt, maar koestert geen illusies. "Wake-up-calls werken wel, maar tijdelijk. De maanden erna wordt er een hoop aan gedaan, maar een jaar daarna..."

Weblink bron
Paulus Houthuijs
 “Is dit de digitale watersnoodramp die leidt tot een cyberdeltaplan?” (13-05-2017), NOS


daisy

Digital Accessible Information System en is een internationale standaard voor digitale audioboeken


datacentrum

datacentra (plural)
datacentrums (plural)

een faciliteit waar bedrijfskritische ICT-apparatuur (bijvoorbeeld servers) kan worden ondergebracht

Als Google ergens een datacentrum bouwt, neemt het een grote zak geld mee. Dat gebeurde ook in Nederland, in het noordelijkste puntje van Groningen. Eind 2016 opent Google daar een mega-datacentrum.

Weblink bron “Hoe de overheid schimmige miljoenendeals sloot en boeren dupeerde” (15-05-2021), NOS

Het onderzoek naar vriendjespolitiek bij grondaankopen voor het Google-datacentrum in Groningen zal voorlopig niet door de Noordelijke Rekenkamer gedaan worden, zoals oppositiepartijen in de Provinciale Staten woensdagavond eisten.

Weblink bron “Onderzoek grondaankoop Google-datacentrum laat nog op zich wachten” (27-05-2021), NOS


datamining

opdelven van informatie uit verschillende (digitale) bronnen

Minister Holder heeft haar verzekerd dat PRISM zich alleen richt op individuele gevallen of uitgezonderde groepen die worden verdacht van terroristische activiteiten of cybercriminaliteit. "Het gaat dus niet om een vorm van massale datamining", zei Reding.

Weblink bron “VS sust Europa over PRISM” (14-06-2013), NOS


dataopslag

plaats, locatie waar men digitale informatie bewaart

Groningen Seaports investeert en neemt deel in groene energieprojecten met windmolens en zonnepanelen. Google stelde de lokale aanwezigheid van groene energieproductie als voorwaarde voor vestiging in de Eemshaven. De Amerikaanse internetgigant heeft al een heel groot datacenter in de Eemshaven en dat wordt de komende tijd nog fors uitgebreid tot 80 hectare dataopslag.

Weblink bron
Rob Koster
 “Bedrijven willen zekerheid van het nieuwe kabinet over vergroening” (17-04-2017), NOS

De Verenigde Staten hebben twee lichamen geborgen bij het Amerikaanse vliegtuig dat gisteren crashte in Afghanistan, bevestigt het Pentagon. Ook is de dataopslag van het vliegtuig teruggehaald.

Weblink bron “Twee lichamen geborgen bij gecrasht Amerikaans vliegtuig Afghanistan” (28-01-2020), NOS

Het CPB spreekt van een beveiligingsachterstand bij het mkb. Kleinere bedrijven gebruiken minder sterke wachtwoorden, computers zijn bij thuiswerken te vaak niet geüpdatet, en ook de dataopslag laat qua versleuteling te wensen over. Alles bij elkaar moest in 2016 elf procent van de bedrijven kosten maken die werden veroorzaakt door een hack.

Weblink bron “Digitale veiligheid: particulieren en mkb lopen achter, WhatsApp-fraude stijgt” (15-10-2018), NOS

Digitale dataopslag werkt met nullen en enen die in een bepaalde volgorde staan. De informatie ligt opgesloten in de volgorde van nullen en enen. Bij data-opslag in dna worden geen enen en nullen gebruikt, maar, simpel gezegd, de letters C, G, A en T. De data worden opgeslagen door een keten van die bouwstenen vast te leggen in een dna-streng, die ook weer kan worden afgelezen.

Weblink bron “Beelden vaartocht na EK Voetbal '88 opgeslagen op dna” (27-10-2020), NOS


e-learning

Teeven wil dat de pc's worden gebruikt voor bijvoorbeeld "e-learning, e-health, en het regelen van activiteiten op het gebied van de re-integratie en nazorg".

Weblink bron “Teeven wil computers in cellen” (21-06-2013), NOS

De training bestaat uit een e-learning gedeelte en een klassikale training. Er wordt uitleg gegeven over de huidige wet, er zijn filmpjes om te analyseren en er zijn acteurs om de gesprekken mee te oefenen. Aan de klassikale training in Ede doen vandaag acht mensen mee, artsen en verpleegkundigen.

Weblink bron “Zo vraag je nabestaanden naar orgaandonatie van hun dierbare” (06-02-2018), NOS


e-learning

geen meervoud afgeleid van learning zn met het voorvoegsel e-


encrypteren

encrypt

voor iedereen leesbare gegevens omzetten in een signaal dat alleen door de bevoegden is te lezen

Hij pleit voor een dwingende aanpak zoals in de Verenigde Staten, waar organisaties verplicht zijn om vertrouwelijke gegevens te encrypteren, zodat ze alleen door bevoegde personen gelezen kunnen worden.

Weblink bron
Wim De Preter
 “Kwart werknemers verloor al eens mobiele computer” (11/07/2007), De Standaard

Een tweede testje: zijn de gegevens op uw laptop geëncrypteerd? Hoeveel mensen kent u die encryptie gebruiken om hun laptop te beveiligen?

Weblink bron
Philippe Janssens
 “Uw vakantiefoto’s op straat” (23/03/2011), De Standaard


Sofeer

afgeleid van sofeer, Hebreeuws סוֹפֵר zn (sofeer), "schrijver"

Het woordenbestand van Sofeer is voor een groot deel in WikiWoordenboek opgenomen in het kader van een samenwerkingsproject.

computerprogramma bestaand uit een woordenboek, verbonden met een spellingchecker voor Jiddisch-Hebreeuws Nederlands

Voor de schrijfwijze van Hebreeuwse en Jiddisje woorden volgden wij Sofeer, de spellingchecker die is samengesteld in opdracht van de Nederlandse Taalunie.

Jansje Stodel & Lou Evers
 “Jodendom: Een heldere inleiding”, ebook (2017), Meulenhoff Boekerij B.V., Amsterdam, ISBN 9789402309393, Wenken voor het gebruik


herprogrammering

naamwoord van handeling van herprogrammeren met het achtervoegsel -ing

reprogramming

een computer voorzien van een nieuw computerprogramma

Renault maakt het bont met de volgende reactie: "Wij focussen met ons antwoord op de preventieve maatregel met de Scénic 2. Het betrof de herprogrammering van de rekeneenheid van de automatische parkeerrem en riepen in Nederland 26.305 Scénic's terug naar de garage".

Weblink bron “Terugroepactie, het woord van de autobranche” (20-12-2010), NOS

Veel vertrouwen heeft hij niet in de herprogrammering van zijn Volkswagen. "Ik heb verhalen gehoord uit Duitsland, waar bepaalde Volkswagens na de update 10 procent minder zuinig zijn gaan rijden. Dat is niet wat Volkswagen beloofd heeft, dus ik ben wat huiverig."

Weblink bron “'Ben net zo bedonderd als sjoemelrijders in de VS, maar ik krijg niks'” (17-09-2016), NOS


game-engine

van Engels game engine, op te vatten als samenstelling van game zn en engine zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A

programmatuur die zorgt voor realistische beelden bij een computerspel en die voor verschillende computerspellen gebruikt kan worden

De lijst is echter verre van compleet; er is werkelijk voor elk specifiek doel een game-engine.

Weblink bron
Matthijs Dierckx
 “Zelf games ontwikkelen: Welke game-engine kies je uit?” (13 mei 2019) op pcmweb.nl

Net zoals bij het ontwerpen van een game-engine moet je ook voor het programmeren van animaties goed thuis zijn in grafische zaken, en is kennis van C/C++ en assembly wederom een vereiste omdat computers en de programma's die daarop draaien nooit snel genoeg kunnen zijn naar de wens van de industrie.

Wallace Wang (vert. Richard Rasker)
 “Programmeren voor Dummies”, 4e druk (2011), Pearson Education, Amsterdam, ISBN 9789043022903, p. 359

Game-engines zijn erg nuttig wanneer u van plan bent meer dan één game te creëren en niet elke keer het wiel opnieuw uit wilt vinden. De achterliggende gedachte is dat u uitzoekt welke functionaliteiten alle games gebruiken, deze in code opschrijft en in een game-engine stopt.

Michael Morrison (vert. Ammerins Moss-De Boer & Mariëtte Heyes)
 “Games programmeren in 24 uur” (2003), Pearson Education, Amsterdam, ISBN 9789043007528, p. 56


onderzoeksgegeven

samenstelling van onderzoek zn en gegeven zn met het invoegsel -s-

Dit woord komt vooral in het meervoud voor

bevinding na stelselmatig waarnemen en overdenken

De toren is er nog niet, wel het onderzoeksgegeven dat jaarlijks 50.000 mensen bereid zullen zijn er €4,40 entree voor te betalen.

Weblink bron
Michiel Hegener
 “Veluwse familie poetst tafelzilver op” (7 december 2002) op nrc.nl

De onderwijskunde zou zich zorgen moeten maken over het feit dat over de minimale schoolgrootte, een van de weinige beleidsinstrumenten waarover de overheid beschikt, zo weinig onderzoeksgegevens beschikbaar zijn dat mensen die een poging doen hiervoor een kwalitatieve onderbouwing te geven, aangewezen zijn op een enkel onderzoeksgegeven en hun gezond verstand.

Weblink bron
S. Boef-Van der Meulen & R. Bronneman-Helmers
 “Het verband tussen schoolgrootte en kwaliteit, een nieuw taboe?” (28 februari 1991) op nrc.nl


karakterset

samenstelling van karakter zn "teken" en set zn "verzameling" , leenvertaling van Engels character set, in de betekenis "font" aangetroffen vanaf 1983 (zie vindplaats hieronder)

verzameling van codes voor tekens vastgesteld zodat teksten en andere gegevens door een computer verwerkt kunnen worden

De bestanden bevatten tekst volgens de (DEC multinational) ASCII karakterset en zijn aangemaakt onder VAX/VMS.

Marijke Mooijaart
 “Atlas van Vroegmiddelnederlandse taalvarianten.”, proefschrift (1992), LEd, Utrecht, ISBN 9054340045, p. 22 n. 36


browseroorlog

samenstelling van browser zn en oorlog zn

browseroorlogen (plural)
browseroorlogje (diminutive singular)
browseroorlogjes (diminutive plural)

competitie tussen partijen die een internetbrowser aanbieden


computerapparatuur

samenstelling van computer zn en apparatuur zn

computer equipment

computer en alle daarmee verbonden apparaten

Daarachter twee bureaus met computerapparatuur. Aan de muur grote borden met voorbeelden van lettertypes.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

De meeste diefstallen waren langs de A67, gevolgd door de A2 en de A16. De dieven zijn vooral uit op goederen met een hoge verkoopwaarde zoals computerapparatuur, merkkleding en genotmiddelen.

Weblink bron “Aantal ladingdiefstallen sterk gedaald” (21-01-2016), NOS


antivirussoftware

samenstelling van virus en software zn met het voorvoegsel anti-

software die probeert om computervirussen en/of malware te identificeren, tegen te houden en te verwijderen

Duitse overheid adviseert alternatief voor antivirussoftware Kaspersky te zoeken.


freezer

afgeleid van freeze met het achtervoegsel -er

een hardwareapparaat om het besturingssysteem tijdelijk stil te zetten (wanneer dat nodig is voor bijv. een controle)


patiëntengegevens

samenstelling van patiënt zn en gegevens zn met het invoegsel -en-

verzameling medische data betreffende patiënten

In Nederland werd eerder gesproken over een landelijk elektronisch patiënten dossier (EPD). In 2011 werd het door de Tweede Kamer afgewezen, onder meer uit angst voor privacyschending. Sindsdien is er geen plan meer geweest voor een platform waarin landelijk patiëntengegevens kunnen worden uitgewisseld.

Weblink bron “Europese Commissie wil EU-brede medische dossiers invoeren” (3 mei 2022), NOS

Weblink bron “Máxima Medisch Centrum meldt datalek patiëntengegevens” (VR 31 DECEMBER 2021), NOS


EU-formaat

vorm van een bestand dat standaard is in alle landen van de Europese Unie

Om te zorgen dat medische gegevens makkelijk gedeeld kunnen worden met andere landen, schrijft de Commissie, moeten alle lidstaten regelen dat patiëntendossiers, testuitslagen, scans en andere medische gegevens in een gemeenschappelijk EU-formaat worden opgeslagen.


lannen

afgeleid van LAN met het achtervoegsel -en

lande (past)
geland (past participle)
te lannen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen lannen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen lannen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geland (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geland (active infinitive perfect present long-form)
geland zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geland te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
lannend (imperfect participle)
geland (past participle)
lanne (subjunctive)
lan (indicative imperfect present singular first-person)
lant (indicative imperfect present singular second-person)
lant (indicative imperfect present singular second-person)
lant (indicative imperfect present singular second-person)
lant (indicative imperfect present singular third-person)
lande (indicative imperfect past singular first-person)
lande (indicative imperfect past singular second-person)
lande (indicative imperfect past singular second-person)
lande (indicative imperfect past singular second-person)
lande (indicative imperfect past singular third-person)
landen (indicative imperfect past plural first-person)
landen (indicative imperfect past plural second-person)
landen (indicative imperfect past plural third-person)
zal lannen (indicative imperfect future singular first-person)
zult lannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lannen (indicative imperfect future singular second-person)
zult lannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lannen (indicative imperfect future singular second-person)
zult lannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lannen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen lannen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen lannen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen lannen (indicative imperfect future plural third-person)
zou lannen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou lannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) lannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt lannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou lannen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden lannen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden lannen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden lannen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geland (perfect present first-person)
hebt geland (perfect present second-person)
hebt geland (perfect present second-person)
heeft geland (perfect present second-person)
hebt geland (perfect present second-person)
heeft geland (perfect present third-person)
hebben geland (perfect present first-person)
hebben geland (perfect present second-person)
hebben geland (perfect present third-person)
had geland (perfect past first-person)
had geland (perfect past second-person)
had geland (perfect past second-person)
hadt geland (perfect past second-person)
had geland (perfect past third-person)
hadden geland (perfect past first-person)
hadden geland (perfect past second-person)
hadden geland (perfect past third-person)
zal geland hebben (perfect future first-person)
zal geland hebben (perfect future second-person)
zult geland hebben (perfect future second-person)
zult geland hebben (perfect future second-person)
zal geland hebben (perfect future second-person)
zult geland hebben (perfect future second-person)
zal geland hebben (perfect future third-person)
zullen geland hebben (perfect future first-person)
zullen geland hebben (perfect future second-person)
zullen geland hebben (perfect future third-person)
zou geland hebben (perfect conditional first-person)
zou geland hebben (perfect conditional second-person)
zou geland hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geland hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geland hebben (perfect conditional second-person)
zou geland hebben (perfect conditional third-person)
zouden geland hebben (perfect conditional first-person)
zouden geland hebben (perfect conditional second-person)
zouden geland hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geland (impersonal passive present imperfect)
er is geland (impersonal passive present perfect)
er werd geland (impersonal passive past imperfect)
er was geland (impersonal passive past perfect)
er zal geland worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geland zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geland worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geland zijn (impersonal passive conditional perfect)

een computerspel spelen op computers die daarvoor met elkaar met kabels in een netwerk worden verbonden

Verder ben ik een gamefanaat en zit ik regelmatig met vrienden een weekend te lannen.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Arjen
 “Aan de slag met AI en Machine Learning” (2 maart 2022) op ogd.nl

Over een tijdje wil ik gaan lannen met vrienden bij me thuis. Dan moet er dus een netwerk worden opgezet.

Weblink bron Gearchiveerde versie
erwinblok
 “Lannen met vrienden” (23 mei 2009) op pc-helpforum.be


aangiftediskette

samenstelling van aangifte zn en diskette zn

ˈaŋɣɪftədɪsˌkɛtə

aangiftediskettes (plural)
aangiftedisketje (diminutive singular)
aangiftedisketjes (diminutive plural)

kleine flexibele magneetschijf waarop een computerprogramma staat waarmee men een belastingaangifte kan doen

De Belastingdienst schaft de aangiftediskettes voor burgers veel te abrupt af. Honderdduizenden mensen worden de dupe van het plan om met ingang van volgend jaar geen belastingdiskettes meer te gebruiken.

Weblink bron “Ombudsman kapittelt fiscus over diskette” (13 september 2007), Reformatorisch Dagblad

Deze adviseerde om de diskette nog een paar jaar te behouden. Volgens Brenninkmeijer worden honderdduizenden mensen de dupe van de afschaffing van de aangiftediskette. Voor veel mensen zou de toegang tot internet niet vanzelfsprekend zijn. Daarnaast wordt de papieren aangifte vaak als ingewikkeld ervaren.

Weblink bron “De Jager: Diskette voor aangifte definitief weg” (31 oktober 2007), Reformatorisch Dagblad


wachtcirkel

samenstelling van wacht ww en cirkel zn , in de betekenis "route rondom vliegveld voor vliegtuigen die op landing wachten" aangetroffen vanaf 1938 (zie vindplaats hieronder)

op het beeldscherm getoonde ronde indicator waarin een draaiende beweging aangeeft dat een computer bezig is een wat langduriger taak uit te voeren

Zolang de wachtcirkel draait, is de upload nog bezig.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Handleiding
uitvaartverzorger/nabestaanden : Muziek en beeld toevoegen online ceremonie” (juli 2021), Heidehof, crematorium van Monuta, p. 14

De zandlopercursor is de voorloper van de wachtcirkel en heeft dezelfde functie: deze verschijnt als je moet wachten omdat er iets aan de gang is.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Tekeningenband Beeldschermen”, Bibliotheekservice Passend Lezen, Den Haag, p. 9


giga

van het Oudgrieks γίγας (gígas) "reus"
**zn: verkorting van gigabyte
**bn: (figuurlijk) gebruik van het voorvoegsel als bijvoeglijk naamwoord


vertaalprogramma

samenstelling van vertalen zn en programma zn

vertaalprogramma's (plural)
vertaalprogrammaatje (diminutive singular)
vertaalprogrammaatjes (diminutive plural)

een programma dat een computerprogramma kan vertalen naar een code die door de processor kan worden uitgevoerd

een programam dat een tekst van de ene naar de andere taal kan vertalen

Skype, een slaapanalyseprogramma, een navigatiesysteem, een vertaalprogramma. Dat zijn slechts enkele van de honderdduizenden programma's die voor mobiele telefoons het afgelopen jaar zijn uitgebracht.

Weblink bron
Nik Wouters
 “Stortvloed aan applicaties voor mobiele telefoons” (Dinsdag 5 januari 2010, 10:42), NOS


computerstoring

samenstelling van computer zn en storing zn

het tijdelijk niet of slecht functioneren van een computersysteem

Na een urenlange storing vertrekken de eerste Delta-vliegtuigen weer vanuit Schiphol. De hele ochtend werden wereldwijd duizenden vluchten van Delta Airlines aan de grond gehouden. Het bedrijf kampt met een computerstoring. Ook op Schiphol zijn vluchten van Delta daardoor al uren vertraagd.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Eerste Delta-vliegtuigen vertrekken weer” (Maandag 8 augustus 2016, 14:21), NOS

Anderen schrijven de minicrash toe aan 'fat finger', een foute druk op een knop door een handelaar, of aan een computerstoring.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Mysterieuze crash van Britse pond” (Vrijdag 7 oktober 2016, 09:15), NOS


softwaregigant

samenstelling van software zn en gigant zn

Facebook is overigens niet de enige die inzet op chatbots. Ook softwaregigant Microsoft is hier volop mee bezig. Wel heeft het sociale netwerk op dit moment de beste kaarten.

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Facebook zet in op chatbots, om ook daar weer aan te verdienen” (Dinsdag 12 april 2016, 21:06), NOS

Vooruitlopend op die hoorzitting heeft Apple de rechter gevraagd om de opdracht van de FBI over het ontsleutelen van de smartphone nietig te verklaren. Die opdracht tast fundamentele vrijheden aan en geeft de federale politie "gevaarlijke macht", zegt de softwaregigant.

Weblink bron “FBI-directeur: Apple-zaak leidt tot zwaarste dilemma's ooit” (Donderdag 25 februari 2016, 17:26), NOS


lame

via Oudfrans lame / lamme van Latijn lamina "blad, plak"


datarecorder

samenstelling van data zn en recorder zn

toestel dat gegevens opslaat op een magnetische band of op een ander medium

Duikers hebben in de Javazee de eerste van twee zwarte dozen van het AirAsia-ramptoestel geborgen. Het gaat om de datarecorder, die alle technische gegevens van een vliegtuig registreert en opslaat.

Weblink bron “Datarecorder AirAsia geborgen” (Maandag 12 januari 2015, 04:18), NOS

Bijna een jaar na het ongeluk is er nog geen kijk op uitkomst van het onderzoek. Ibrahim denkt dat er ook geen serieus onderzoek gedaan wordt, zolang Kadhafi aan de macht is. De flight-datarecorder en de cockpit-voicerecorder zijn vorig jaar al uitgelezen door het Franse onderzoeksbureau Bureau d'Enquêtes et d'Analyses (BEA) in Parijs.

Weblink bron
Hans-Jaap Melissen (Wereldomroep) en Hugo van der Parre
 “'Libië saboteert onderzoek Tripoli-crash'” (Zondag 17 april 2011, 20:00), NOS


diskettestation

samenstelling van diskette zn en station zn

diskettestations (plural)
diskettestationnetje (diminutive singular)
diskettestationnetjes (diminutive plural)

apparaat waarmee men diskettes kan afspelen en opnemen

- iMac (1998): Een jaar na het succes van de Macintosh werd Jobs ontslagen door de Raad van Bestuur. Hij keerde in 1996 terug en twee jaar later kwam de iMac uit. De computer had een semitransparante behuizing met een bijpassend toetsenbord en een geheel ronde eenknopsmuis. De iMac had geen diskettestation en geen resetknop. Jobs vond beide overbodig.

Weblink bron “Jobs' grootste hits en missers” (Donderdag 25 augustus 2011, 12:42), NOS

In 2002 verkocht Sony in Japan nog 47 miljoen diskettes, maar in 2009 gingen er slechts 12 miljoen over de toonbank. Veel computerfabrikanten zijn dan ook al lang gestopt met het diskettestation in de standaarduitrusting.

Weblink bron “Sony stopt met productie van floppy's” (Maandag 26 april 2010, 13:00), NOS


informatieoverdracht

samenstelling van informatie zn en overdracht zn

versturen van data van het ene naar het andere apparaat


objectgeoriënteerd

samenstelling van object zn en georiënteerd ww

objectgeoriënteerder (uninflected comparative)
objectgeoriënteerdst (uninflected superlative)
objectgeoriënteerde (inflected positive)
objectgeoriënteerdere (inflected comparative)
objectgeoriënteerdste (inflected superlative)
objectgeoriënteerds (partitive positive)
objectgeoriënteerders (partitive comparative)

gericht op of gebruikmakend van objecten


stapelautomaat

samenstelling van stapel zn en automaat zn

computerprogramma dat een structuur gebruikt waarin een wisselend aantal elementen is opgeslagen, waarvoor geldt dat het element dat het laatst werd toegevoegd, het eerst weer wordt opgehaald

Interessant is het boek als het, waar het uitlegt hoe je taal automatisch kunt genereren, een paar van deze automaten beschrijft: a) eindige automaat; heeft geen geheugen; verandert teken in woord of teken in woord + teken b) stapelautomaat; heeft een geheugen dat uit maar één woord bestaat; verandert teken in teken of woord c) Turingautomaat; heeft een volledig geheugen; verandert teken of woord in teken of woord. Met teken is bedoeld: iets wat in een woord kan veranderen.

Gerrit Krol
 Taalmachines in: NRC Handelsblad, jrg. 4 nr. 272 (23 augustus 1974), Nieuwe Rotterdamse Courant, Rotterdam, p. 17 (CS 4) kol 2


menu-uitdraai

samenstelling van menu zn en uitdraai zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A

afdruk die een overzicht geeft van alle mogelijkheden die de gebruiker van een programma via de menubalk kan aanklikken


bedrijfssite

samenstelling van bedrijf zn en site zn met het invoegsel -s-

[2]: bedrijfssiten (plural)
[1,2] bedrijfssites (plural)

Er zijn ook Nederlandse bedrijven die de honden verder trainen, zoals het bedrijf van Koen Schellekens. Met zijn K9 Group Holland levert hij honden aan legers, politiekorpsen en douanes over de hele wereld. Van Iran en Aziatische landen tot de VS. De cijfers op de bedrijfssite zijn veelzeggend: 2341 getrainde honden, die in totaal 700.000 kilo aan drugs hebben gevonden.

Weblink bron
Lennart Bloemhof
 “IS-leider opgespoord door Nederlandse hond? 'Iedereen wil onze honden'” (Woensdag 30 oktober 2019, 15:37), NOS


computercentrum

samenstelling van computer zn en centrum zn

computercentrums (plural)
computercentra (plural)

plaats waar krachtige computers of servers staan opgesteld

Ook de Rabobank, die een computercentrum in Boxtel heeft, is tegen proefboringen. De bank vreest dat het betalingsverkeer in gevaar komt door de nog onbekende gevolgen van de boringen.

Weblink bron “Rechter verbiedt gasboring Boxtel” (Dinsdag 25 oktober 2011, 14:07), NOS


computermodel

samenstelling van computer zn en model zn

computermodellen (plural)
computermodelletje (diminutive singular)
computermodelletjes (diminutive plural)

een simulatie waarbij een deel van de werkelijkheid wordt nagebootst met een model in een computerprogramma

Overgewaaid uit Amerika biedt microtargeting de oplossing. Op grond van eerdere verkiezingsuitslagen en algemene kenmerken van kiezersgroepen heeft Joost Smits, bestuurskundige en software-ontwikkelaar een verfijnd computermodel ontwikkeld waarmee partijen per postcode kunnen nagaan waar hun potentiële kiezers zitten.

Weblink bron “Partijen op de huid van de kiezer” (Vrijdag 31 januari 2014, 14:11), NOS

De drie wetenschappers hebben de basis gelegd voor computermodellen die complexe chemische processen inzichtelijk maken. "Computermodellen die het echte leven simuleren zijn cruciaal geworden voor de meeste vooruitgang die vandaag de dag in de chemie wordt geboekt", aldus de jury.

Weblink bron “Nobelprijs computermodel chemie” (Woensdag 9 oktober 2013, 11:56), NOS

Aan de hand van het computermodel kan worden bekeken hoe de gebouwen op zware trillingen met een kracht van 5,0 op de schaal van Richter reageren.

Weblink bron “NAM scant gebouwen Groningen” (Woensdag 1 mei 2013, 15:02), NOS


databeheer

het onderhouden, bewaren en beschermen van gegevens

Contractresearch / vierde-geldstroom-onderzoek wordt bij alle umc's en universiteiten in Nederland (en in de wereld) uitgevoerd. De zorgen over positiever uitkomsten, zijn bekend en leven breed in de wetenschappelijke wereld. Onder meer om die reden is in de afgelopen jaren wet- en regelgeving tot stand gekomen om de relatie tussen financiers en onderzoekers transparant te maken en zijn strenge regels ontwikkeld voor databeheer, dataverwerking en datacontrole. Zonder vierde-geldstroom-onderzoek/contractresearch zou het nauwelijks mogelijk zijn om grote geneesmiddelenstudies op te zetten. Medicijntrials worden zelfs in de regel uitgevoerd in samenwerkingsverbanden tussen ziekenhuizen/kennisinstellingen en bedrijven. Zo zijn alle trials naar COVID-vaccins op een soortgelijke publiek/private samenwerking tussen kennisinstellingen, ziekenhuizen en farmaceutische industrie gestoeld.

Weblink bron
Siebe Sietsma en Machteld Veen
 “Vragen, wederhoor en verantwoording in onderzoek naar de Alzheimer-industrie” (Dinsdag 12 oktober 2021, 18:13), NOS

"Wij hebben direct met de KNVB geschakeld om te inventariseren of dit geval vaker is voorgekomen. Ook hebben we met U-Diagnostics gesproken en hen aangegeven onaangenaam verrast te zijn met het bericht van Nieuwsuur. Wij willen uiteraard alleen zaken doen met partijen waarvan het databeheer goed is."

Weblink bron “Volledige reacties U-Diagnostics en gedupeerde bedrijven” (Donderdag 21 januari 2021, 19:45), NOS

Minister Dekker voor Rechtsbescherming erkent dat het in een tijd "met meer aandacht voor databeheer en voor het beheer van persoonsgegevens" lastig is om goede mensen te krijgen. Maar hij vertrouwt erop dat de Autoriteit zijn werk goed kan doen. Dekker vindt dat het aan het orgaan zelf is om een leegloop te voorkomen.

Weblink bron “'Bestuursruzies beperken slagkracht Autoriteit Persoonsgegevens'” (Vrijdag 25 mei 2018, 09:54), NOS