punkpop

muziek genre dat een combinatie is van popmuziek en punkmuziek

Ondanks die holle frasen blijft Green Day een superieur popfenomeen in The Who-achtige rocksongs die meestal zacht beginnen en exploderen in monumentale gitaarbouwsels met memorabele zanglijnen. Het klinkt allemaal overbekend, maar de glamrockinvloeden van ‘Say Goodbye’ en ‘Bouncing Off The Wall’ en de razendsnelle punkpop van ‘Bang Bang’ voegen er net weer dat beetje sterrenstof aan toe om uit te zien naar hun Ziggodome-show op 31 januari. Jan Vollaard

De Utrechtse band GEM maakt een combinatie van rock-’n-roll, Britse punkpop en moderne rock à la The Libertines en The Strokes. Begin september verschijnt het vierde GEM-album, Hunter Go Hungry. Vanavond kun je alvast een voorproefje krijgen tijdens de eerste show van een try-out tour met een zeskoppige liveband.

Anders dan grotere festivals zoals Mundial staan er geen Nederlandse publiekstrekkers op Amsterdam Roots, het blijft gericht op niet-westerse muziek. De erfenis van het Africa Roots Festival klinkt nog altijd door in de programmering. Dat continent is hofleverancier samen met de Cariben en Latijns-Amerika, al is er dit jaar ook Japanse punkpop van Asakusa Jinta te horen en Mongoolse violen vermengd met Bulgaarse melodieën.


disharmonie

afleiding van harmonie met het voorvoegsel dis-

een muziekcorps dat in tegenstelling tot een harmonie heel vals speelt

Maar ook verwelkomen de organiserende Kadolstermennekes een aantal debutanten op het podium zoals de Iepkes, RK Disharmonie Te Bond en FieRRRR.


baspartij

dat deel van een meerstemmig muziekstuk dat voor de bas is gecomponeerd

De Matthäus Passion wordt dit jaar twee keer opgevoerd in Twente: op vrijdag 15 april in de Plechelmusbasiliek in Oldenzaal en een dag later in het Muziekcentrum in Enschede. De solistenbezetting telt een aantal bekende namen met onder anderen Nico van der Meel. Hij neemt als altijd de rol van evangelist voor zijn rekening. Tyler Duncan zingt de baspartij.

Nog steeds zingt hij actief bij communies, begrafenissen, bruiloften en avondwaken. Maar in zijn huis niet. "Kerkzangers zijn geen straatzangers. Je bewaart je beste moment voor de kerk." Ros neemt in het kerkkoor de baspartij voor zijn rekening. "Staan lukt me tijdens de repetities echter niet meer, maar bij het optreden nog wel", vertelt Ros. "Dat hoort erbij."

Zo kunnen we nog oeverloos uitweiden over de handclaps in Eight Days a Week, de samenzang in I've Got A Feeling of de baspartij van McCartney in Rain - net opgenomen op een moment dat Paul eindelijk hoorde wat de voordelen waren van het rechtstreeks inpluggen van de Hoffnerbas in de opnameapparatuur.


quintet

quintetten (plural)
quintetje (diminutive singular)
quintetjes (diminutive plural)

Zondag: Bonnie Raitt, Sonny Rollins, Miguel, Ben Harper & Charlie Musselwhite blues set, Kurt Rosenwinkel Quartet, Doug Hammond Quintet, Robert Glasper Experiment with Lionel Loueke, Chris Dave and the Drumhedz, Colin Stetson, Hermeto Pascoal, Tim Wes, Zapp4

Maar optreden bij K3 zoekt K3 is anders. Met het Meijer Quintet bracht de goedlachse jongedame vooral klassieke muziek ten gehore. Dat ligt haar. Klaasje is naast het K3-avontuur eveneens bezig met het studeren van dwarsfluit op het conservatorium.

muziekstuk voor vijf muzikanten; vijfstemming muziekstuk


orkestraal

afleiding van orkest met het achtervoegsel -aal

orkestraler (uninflected comparative)
orkestraalst (uninflected superlative)
orkestrale (inflected positive)
orkestralere (inflected comparative)
orkestraalste (inflected superlative)
orkestraals (partitive positive)
orkestralers (partitive comparative)

van muziek dat het klinkt als een symfonieorkest

Dat maakt de gevarieerdheid van het orkest ongekend. Van subtiele klanken met korte stiltes tot Wagneriaans orkestraal. Het knalt straks uit 48 speakers.

,,Het was al geniaal hoe George Martin dat gedaan heeft op die vier recorders, zo orkestraal. Heeft zijn zoon Giles het gedaan? Dus dan blijft het in de familie? Nou, dat is eigenlijk helemaal niet zo raar, want dan is het ook een eerbetoon aan zijn vader.

Hardwell bracht onlangs met het Metropole Orkest de track Conquerors uit. Directeur Jan Geert Vierkant van het Metropole Orkest: „Het is geweldig om met een wereldtalent als Robbert een groot publiek kennis te laten maken met diverse stijlen van dance door de jaren heen, in combinatie met het orkestrale.”


metalband

metalbands (plural)
metalbandje (diminutive singular)
metalbandjes (diminutive plural)

muziekgroep die heavy metal muziek speelt

De in Nederland woonachtige fotograaf J. Salmeron heeft de afgelopen dagen meerdere doodsbedreigingen ontvangen vanwege een slepend conflict met de Zweedse band Arch Enemy. Fans nemen het de fotograaf kwalijk dat de metalband wereldwijd onder vuur is komen te liggen. Alle doodsbedreigingen zijn doorgegeven aan de ‘juiste instanties’, verzekert de fotograaf.

De Arnhemse metalband Heidevolk is bezig met een tour door Nederland waarbij alle provincies worden aangedaan.


roulade

Afgeleid van het werkwoord rouler met het achtervoegsel -ade.

korte muziekoefening van trillers, lichte en snelle noten


mixtape

De State Award voor beste live act ging naar Hydroboyz, Rookie of the Year werd Ronnie Flex en De Gang van Zaken EP van Matarr werd verkozen tot beste mixtape van dit jaar.

Wel belangrijk voor het duo is dat de muziek de ze uitbrengen een duidelijke samenhang bezit. 'Ik wil wel dat het echt als een plaat klinkt en niet als tien losse tracks die je net zo goed bij andere artiesten vandaan had kunnen halen. Het moet geen mixtape worden,' zegt Possemis. 'We begrijpen dat iedereen tegenwoordig op een andere manier muziek luistert, maar we hopen toch dat iemand die hem koopt hem beluistert van begin tot eind.'

Een mixtape waarmee je vroeger dat ene meisje waar je hopeloos verliefd op was van je goede smaak en gevoel voor romantiek trachtte te overtuigen, is Camerons cadeau aan Barack Obama, Angela Merkel, Herman Van Rompuy en co niet bepaald geworden. De Britse krant The Guardian spreekt zelfs van 'een redelijk zielloos, commercieel overzicht van populaire Britse hits'. Cameron had de USB-stick met een overzicht van de tien populairste Britse hits als geschenkje voor elk van de aanwezigen op de G8-top voorzien.

De Amerikaanse rapper Azealia Banks (24) is apetrots op haar vergrote borsten en daarom mag iedereen ze zien. De New Yorkse poseerde met volledig blote boezem voor de coverfoto van haar nieuwe mixtape Slay-Z, die ze vrijdag deelde op Twitter.


concerto

een vorm van compositie waarbij verschillende instrumenten en/of instrumentengroepen met elkaar dialogeren of wedijveren

Sanderman speelt orgelwerken van Bach, die tijdens de officiële ingebruikneming ook door De Wolff ten gehore werden gebracht. Met violisten Judith Verona Martin en Alisa van Dijk en Diederik van Dijk op cello waagt de stadsorganist zich vervolgens aan een zestal kerksonates van Mozart en een concerto van Sammartini.

De geboren Zuid-Koreaanse begin de studie op de piano toen ze vier jaar was en gaf haar eerste volledige concert toen ze zeven was. Op negenjarige leeftijd speelde ze de Beethoven piano Concerto No.1 met het Seoul Symphony Orchestra.


castagnette

bolvormige houten schijfje dat, paarsgewijze aan de vingers bevestigd, bij de Spaanse dans gebruikt wordt als instrument om het ritme aan te geven, handklepper


rondeel

rondelen (plural)
rondeeltje (diminutive singular)
rondeeltjes (diminutive plural)

muziekstuk met steeds terugkerend rondothema als een soort refrein


glissando

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: met een vlotte voordracht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1860

met vlotte voordracht zonder accentuering

vlot spelend door met de nagelzijde van de vingers over de toetsen te strijken

met overgaan van de ene toon op de andere


artwork

artwork

(muziek) (kunst) het grafisch materiaal dat een muziekuitgave vergezelt

David Bowie won postuum alle Grammy's waarvoor hij was genomineerd. Het album Blackstar van de vorig jaar overleden zanger won de prestigieuze muziekprijzen voor het artwork en de geluidstechniek en als beste alternatieve muziekalbum.

Harry Styles geeft zich letterlijk bloot op zijn eerste soloplaat. De One Direction-zanger deelde vandaag een paar foto's van het artwork van zijn debuutalbum. Daarop is hij vermoedelijk naakt in bad te zien.

Maar daarmee houdt de bemoeienis van Jesper en zijn label niet op. ,,Wij doen ook promotie voor de artiest, distribueren het naast Spotify ook naar andere streaming-diensten, YouTube, en radio. Of we maken artwork voor de plaat, dat valt allemaal onder de verantwoordelijkheid van Monthly Hits Records." Meester Jesper wordt daarin dan bijgestaan door Borgman, die daar jarenlang ervaring mee heeft.


mondharp

Jew's harp

een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden

mondharpen (plural)
mondharpje (diminutive singular)
mondharpjes (diminutive plural)

Verrassend moet ook het optreden van de Juke Joints om 21.45 uur zijn. „De Zeeuwse bluesband heeft echt een eigen stijl. Ze gebruiken vaak een mondharp in hun nummers. Maar echt een unicum is hun gebruik van de accordeon, dat wordt haast nooit gedaan in de blueswereld.”

Bluesband The Veldman Brothers treedt vrijdag op bij Herberg De Pol in Diepenheim. De band bestaat uit broers Gerrit (gitaar en zang) en Bennie (toetsen, mondharp en zang), Fred van der Wende op bas en Han Neijenhuis op drums.


hoofdnoot

hoofdnoten (plural)
hoofdnootje (diminutive singular)
hoofdnootjes (diminutive plural)

belangrijkste, overheersende muzieknoten in een muziekstuk of akkoord

Met de elektro-mechanische pianola konden Honing en Desain een paar jaar geleden onomstotelijk vaststellen dat speelsnelheid van voorslagen (korte versieringsnootjes voor een 'hoofdnoot') in pianomuziek aan geheel eigen wetten gehoorzaamt.

Mintz leek die halve eeuw vooral aan zijn snelheid te hebben gewerkt. Zuiverheid en communicatie moesten het veelal ontgelden en vooral zijn toon: hele passages verwerden tot een supersonisch gekras in alleen nog metronomisch exacte zestienden. Muzikale hoofd- en bijzaken werden soms haast karikaturaal van elkaar gescheiden: de hoofdnoten met een volle klank, de rest ondergedompeld in de mist.

Mooi is de passage over de muzikale terminologie van de parfumeur (hoofdnoten, hartnoten en basisnoten), die aan zijn ‘geurorgel’ (een bureau met verdiepingen vol notenmateriaal) zijn reukwerken componeert.


preambule

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘inleiding’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

afgeleid van het Franse préambule (met het voorvoegsel pre-)


sarabande

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘dans’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1670


althoorn

Bennie Rhebergen pakt met liefde de althoorn uit de koffer. ‘Op deze heb ik altijd gespeeld’, zegt hij, om daarna uit het instrument een toonladder te blazen.

Semmekrot kwam als 9-jarige bij Apollo waar hij achtereenvolgens trompet, althoorn en bastuba leerde spelen. Al jong trad Semmekrot toe tot het bestuur van Apollo. In 1985 werd hij voorzitter. Semmekrot speelt ook mee in de Oberkrainer-groep en The Apollo Big Band.


scherzo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘vrolijk muziekstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1832


basdrum

bass drums

grote trommel met een lage toon die men gebruikt voor het aangeven van het ritme

Op de eerste plaats qua geluid: „Akoestisch merk je meteen dat hij gemaakt is voor muziek. Als je hard spreekt in de zaal lopen je oren niet vol weerkaatsing. In de doorsnee zaal van deze grootte hoor je een basdrum een keer of drie. En wat me ook opviel is dat de zaal ondanks de enorme omvang tóch compact aanvoelt. Zelfs op de hoogste plekken zit je nog dichtbij lijkt het wel. Heel knap gedaan dus. Het maakt van Ziggo Dome een fantastische aanwinst in mijn optiek.”

Sensation is begonnen als dancefeest pur sang, maar heeft zich ontwikkeld tot de ’Toppers van de dance’. Bij alle artiesten is het inhaken en meedeinen geblazen. David Guetta gaat hier het verst in. Iedere track die hij draait is een bewerking van een grote radiohit. Justin Timberlake, Bob Marley en Black Eyed Peas: allemaal komen ze langs in de twee uur durende hitshow van de Fransman. Deze hits wisselt hij af met stukken waarin een moordende basdrum en schreeuwerige synthesizers domineren.


sourdine

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘demper op muziekinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1872


solfège

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘toonladders zingen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1916

zangoefening zonder tekst op de namen van de muzieknoten


hoempapa

carnavalsmuziek met koperen blaasinstrumenten

Rob Kemps vindt het ook belangrijk dat iedereen kan meedoen: "Met de Snollebollekes maken we een mix van ouderwetse hoempapa en moderne muziek. De oudere generatie kan erop meedoen, maar mijn neefje van 10 moet ook uit z'n panty kunnen schieten."

Een pijl een centimetertje naar links of naar rechts, het kan op dit WK zomaar enkele tienduizenden euro’s meer of minder schelen. Hoe houd je als darter de concentratie, terwijl er achter je de hoempapa wordt gedanst en het carnaval in het kwadraat is? Raymond van Barneveld kiest vanavond weer voor oordopjes.


terzet

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘muziekstuk voor drie partijen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


tweeter

Naamwoord van handeling van tweeten met het achtervoegsel -er

tweeter

kleine luidspreker speciaal geschikt voor het weergeven van de hoge tonen

tweeters (plural)
tweetertje (diminutive singular)
tweetertjes (diminutive plural)

Volgens techwebsite The Verge heeft Sonos wel prijsgegeven dat beide speakers voorzien zijn van twee digitale klasse D-versterkers, een tweeter en een midwoofer. De producten zijn vanaf augustus beschikbaar.


syncopisch

afgeleid van syncope met het achtervoegsel -isch

syncopischer (uninflected comparative)
syncopische (inflected positive)
syncopischere (inflected comparative)
syncopischers (partitive comparative)

met betrekking tot een syncope (verlegging van de maataccenten)


psalterium

afgeleid van psalter met het achtervoegsel -ium

oud snaarinstrument, voorloper van het hakkebord


psalter

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘Boek der Psalmen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901


ragtime

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘gesyncopeerde dansmuziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1919

laatnegentiende-eeuwse Amerikaanse jazzmuziek, die gekenmerkt wordt door syncopische melodie en begeleiding


sordino

van Italiaans sordino, in de betekenis van ‘demper op muziekinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

geluiddemper op muziekinstrumenten, zoals in de beker van een blaasinstrument of op de kam van een strijkinstrument

In ‘...à l’âme de marcher sur ses pieds de soie...’ (2004), op tekst van Darwish, kwamen ook prachtige momenten voorbij, bijvoorbeeld een sensuele dialoog tussen een met sordino gedempte cello en een baryton, een oud strijkinstrument met een zeer fragiele klank.

Weblink bron
Jochem Valkenburg
 “Bij Huber klinkt alles in harmonie” (17 juni 2010) op nrc.nl


grondnoot

peanut

onder het grondoppervlak groeiende peulvrucht

grondnoten (plural)
grondnootje (diminutive singular)
grondnootjes (diminutive plural)


musikinstrument

Samenstelling van musik zn "muziek" en instrument zn "instrument"


musikkinstrument

Samenstelling van musikk zn "muziek" en instrument zn "instrument"

Vi har musikkinstrument til både barn og voksne.

We hebben muziekinstrumenten voor zowel kinderen als volwassenen.


glamrock

rockmuziek uit de jaren 1970 met nadruk op glamourachtige kleding van de optredende (mannelijke) artiesten

Gouden schoenen werden, sinds de jaren van de Glamrock, eigenlijk alleen nog gezien in de voetbalwereld en bij het ballroomdansen. Maar opeens zie je overal gouden schoeisel: hakken, sandalen, platte brogues en sneakers - ze mogen allemaal opzichtig glanzen. Zilver is trouwens minstens zo populair en je ziet ook brons- en kopertinten. De kenners vatten de trend daarom in goed Nederlands samen als 'metallic'.

Deze verloren gewaande performance wordt gezien als de 'Heilige Graal' van de optredens van Bowie. In de clip zie je de jonge zanger met The Spiders of Mars. Ze treden live op en volledig uitgedost in glamrock-outfit. 'David Bowie is hypnotiserend als hij The Jean Genie zingt en laat zien hoe briljant de show kan zijn', aldus Top of the Pops-producer Marc Cooper.


emo

genre harde rockmuziek die extreme uitdrukking geeft aan sombere gevoelens waaromheen vanaf de jaren negentig van de 20e eeuw een subcultuur is ontstaan

Omdat nuance niet goed verkoopt, werd emo gestereotypeerd tot dramatische blèrmuziek gespeeld door eyeliner dragende mannen. (…) Emo werd daarbij een voorspelbare act, waardoor het genre nog door weinigen serieus werd genomen. Maar een dikke vijf jaar geleden begon de Amerikaanse pers terug erkenning te geven aan emo.


chorus

refrein dat gezongen wordt door een koortje

Een Stijl bevat telkens een volledige song (inclusief zangspoor) in verschillende delen, zoals een intro, enkele verzen, een bridge en een chorus. Daar kan je al leuke dingen mee doen, maar als echte dj remix je de boel natuurlijk het liefst helemaal door elkaar, zodat er een compleet nieuw nummer ontstaat. De Shake-functie (voor willekeurige loops) en de Effectengenerator, die je bedient door je Android-toestel te kantelen, maken het plaatje helemaal af.


chorus

de geïmproviseerde solopartij in een concert van een groepje jazzmuzikanten


bolur

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoorden bolr en bulr


filmscore

muziek die als bestanddeel van een speelfilm of andere videoproductie is te horen

Ook zijn er deze week vier avonden waarop Star Wars: A New Hope (1977) vertoond wordt, waarbij de filmscore van John Williams (1932) live te horen is. De film zelf wordt boven het orkest geprojecteerd, waarbij de dialogen en geluidseffecten uit drie aan het plafond hangende luidsprekers komen.


harpenist

afleiding van harp met het achtervoegsel -ist

iemand die een harp bespeelt voor zijn beroep of als hobby


boogie

Canned Heat is een Amerikaanse blues- en boogie-band, in november 1965 opgericht door Bob 'The Bear' Hite (zang) en Alan 'Blind Owl' Wilson (gitaar en zang).


basnoot

Daarna volgde ik in de Bavo een heel interessante masterclass ”Improvisatie voor beginners” door Jos van der Kooy. Hij weet iedereen te inspireren om te improviseren, en geeft daar bruikbare adviezen voor: probeer een verhaal te vertellen, ga niet te veel op de gebaande wegen, begin je improvisatie niet met een lange basnoot, enzovoort.

De grootste handicap voor een pianist bij samenzangbegeleiding is het ontbreken van het orgelpedaal, waarmee organisten de bas spelen. Zwarts pianozettingen gaan ervan uit dat de pianist met zijn linkerhand de basnoot speelt, eventueel verdubbeld voor de stevigheid, terwijl de rechterhand de tenorstem erbij neemt. Over pianozangbegeleiding van de gemeente schreef hij in 2009 in het tijdschrift EREdienst, jaargang 35 nr. 5, een uitvoerig artikel, dat te vinden is op zijn website dirkzwart.com.


structuralist

afleiding van structuur met het achtervoegsel -ist

aanhanger van de muziekstroming uit de 20ste eeuw die, in navolging van de architectuurstroming structuralisme en diens taalkundige model, gekenmerkt wordt door een analyse van de elementen van een compositie die inzicht zouden (moeten) verschaffen over de opbouw van de compositie zelf.

Hij luisterde naar de Sex Pistols en de Ramones, maar ook naar stukken van de Duitse structuralist Karlheinz Stockhausen en de Griekse componist en architect Iannis Xenakis. Zo raakte hij geïnteresseerd in non-geluiden: sinusgolven en witte ruis, sindsdien de basis van bijna al zijn composities.


basspel

spel op een basinstrument, muziekstuk met lage tonen

I don't know is een contemplatieve pianoballade, met de kenmerkende akkoordwisselingen en basspel waar McCartney patent op heeft. Ik zie kraaien voor het raam, honden voor de deur. Ik denk dat ik het niet meer aan kan, wat doe ik verkeerd?, zingt hij melancholisch. Het nummer heeft iets weg van I want to come home, de thema-song die hij schreef voor de Robert de Niro-film Everybody's Fine uit 2009.

Ergo: een vernieuwer op het scherp van de snede zal de Kameroener wel nooit worden. Tot zover het slechte nieuws. Het goede nieuws is dat ook dit album weer uit zijn voegen barst van zijn fabuleuze basspel, onweerstaanbare grooves en magische vocalen. Dat maakt de blues volgens Bona toch weer tot een opbeurende, bijna vrolijke aangelegenheid. HP de Tijd 06/11


aftokkelen

tokkelde af (past)
afgetokkeld (past participle)

Hamer 'ns wat met je wijsvinger op de G-snaar tijdens het aftokkelen van het E-akkoord.


tremolo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘triller’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1734

tremolo's (plural)
tremolootje (diminutive singular)
tremolootjes (diminutive plural)

snelle herhaling van een en dezelfde toon of van twee tonen


poppig

afleiding van pop met het achtervoegsel -ig

poppiger (uninflected comparative)
poppigst (uninflected superlative)
poppige (inflected positive)
poppigere (inflected comparative)
poppigste (inflected superlative)
poppigs (partitive positive)
poppigers (partitive comparative)

Ook in de soort muziek die van Giersbergen maakt wil ze blijven vernieuwen. Na het uitbrengen van Everything Is Changing had de zangeres een goed beeld van hoe het volgende album moest klinken. 'Het was een soort lappendeken van alle muziek die ik tof vind, moody dingen, ballads, maar ook poppig.


moderato

een deel van een muziekstuk dat men in een gematigd tempo speelt (108-120 tellen per minuut)

SCHUBERT (1797 – 1828), Sonata No.16 in A minor op.42 D845
1. Moderato, 2. Andante , 3. Scherzo:allegro vivace, 4. Rondo:allegro vivace


acid house

van Engels acid house, in de betekenis van ‘elektronische discomuziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1988

een van de eerste stijlen van dancemuziek


animato

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘levendig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


orgelles

orgellessen (plural)
orgellesje (diminutive singular)
orgellesjes (diminutive plural)

les waarin men leert hoe men een orgel moet bespelen

Over de muzikale loopbaan zou een boek te vullen zijn: de Notenkrakers, de Evening Stars, de Spitfires en vervolgens na 1984 als duo met Chris Timmermans, respectievelijk Willy Wolterink. Daarbij repareerde Ben nog orgels, gaf hij orgelles en sprong hij links en rechts in als bij orkesten muzikanten uitvielen. Vanuit zijn vak was Ben ook de man van ‘de stekkers, snoeren en versterkerlampen’.

Net als haar vader en broer speelde ook Anneke op het orgel. "Toen heb ik wel les gehad van mijn vader, maar tegenwoordig krijg ik in Den Haag blokfluitles van een conservatorium-studente." Leonard heeft nog altijd orgelles van z'n vader, die directeur is van de Rijssense Muziekschool en één van de vaste organisten van de Schildkerk.


andantino

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: rustig voortgaande’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772

'rustig voortgaand' tempo in de muziek, Vóór 1800 was dit tempo iets langzamer dan andante, na 1800 is het iets sneller geworden dan andante (een snelheid van 76 tot 90 tellen per minuut)


koorwerk

koorwerken (plural)
koorwerkje (diminutive singular)
koorwerkjes (diminutive plural)

muziekstuk speciaal geschreven voor een zangkoor

Voor de repetities en uitvoering van Händels beroemde koorwerk The Messiah hebben zich bij De Twentsche Courant Tubantia inmiddels 350 enthousiaste lezers aangemeld.

Afgelopen zaterdag doken de dames de Needse geluidsstudio in om het koorwerk op te nemen. En zaterdagmiddag wordt vanaf 16.30 uur buiten bij de Hof van Eckberge in Eibergen de videoclip opgenomen. „Dus heb je altijd al een keer als figurant in een videoclip willen optreden? Wees welkom. Wij zorgen voor sneeuw, die vanaf een ladderwagen naar beneden dwarrelt, muziek en sfeer.”


allegretto

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: levendig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772

iets minder snel tempo, maar sierlijker dan allegro


allegretto

muzikaal stuk dat in allegretto wordt uitgevoerd


altsax

De eigen muziekschool van de Almelose Christelijke Harmonie (ACH) begint in september in Almelo met tenminste 20 leerlingen die les zullen krijgen in onder meer klarinet, dwarsfluit en altsax. Dit zegt woordvoerster Y. Bosch van de ACH.

Nou ja Marco doet het niet helemaal alleen. Hij wordt muzikaal bijgestaan door een tienkoppige band die hem wel de nodige ondersteuning verschaft. En die bovendien een hoog percentage Twentse muzikanten bevat, die al jaren met hem op pad zijn. De uit Hertme afkomstige Tessa Boomkamp natuurlijk voor de akoestische gitaar en achtergrondzang. En Almeloër Kees ten Dam, al vele jaren Marco’s steun en toeverlaat als het op altsax spelen aankomt.


appassionato

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘hartstochtelijk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

hartstochtelijk (Italiaanse muziekterm met betrekking tot de manier waarop een stuk of passage uitgevoerd dient te worden)


assai

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘vrij sterk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


liveshow

een muziekprogramma dat men direct uitzendt op televisie

Woensdag staat de halve finale voor Angels Inc. op het programma. Tijdens de liveshow strijdt de meidengroep dan tegen zeven andere acts voor een plek in de finale van Britain’s Got Talent.

Wendy van Dijk trapt vanavond de liveshows van The Voice of Holland weer af en liet voor de gelegenheid Mari van de Ven de schaar in haar blonde lokken zetten.

muziekprogramma waarbij het publiek naar muziek luistert die op datzelfde moment gemaakt wordt

Ook A Mili is genomineerd. De Enschedese zangeres Milaisa Breeveld wordt door de jury geroemd om haar ‘mix van soul, funk, urban en hiphop’: “A Mili is vuur. Als zij en haar band het podium betreden ben je binnen enkele seconden om.” A Mili won het afgelopen jaar de Paul Smits Award tijdens de Popronde, de prijs voor beste liveshow.


cajun

muziek van de zuidelijke, oorspronkelijk Franstalige staten van de Verenigde Staten

Het tweede nieuwe podium ('The Bayou') moet de sfeer van de zuidelijke staten van de Verenigde Staten gaan uitstralen. 'Muziek, oorspronkelijk afkomstig uit Afrika, via de slaven uiteindelijk terecht gekomen in de blues, rock 'n roll, soul, bluegrass, cajun, zydeco en americana; rootsmuziek die vaak recht uit het hart komt.


orgelist

afleiding van orgel met het achtervoegsel -ist

Het gezin van ”orgelist” Jan Zwart (1877-1937) telde dertien kinderen: zeven dochters en zes zonen. Dirk, geboren op 24 september 1917, was de zevende op rij. Van de zes zonen was hij de derde: boven hem zaten Stoffel en Jan, onder hem kwamen Piet, Jaap en Willem Hendrik.


electroclash

een muziekstroming binnen de housemuziek die eind jaren 1990 is ontstaan en is gebaseerd op de muziek van de jaren 1970 en 1980, maar met een ironische, postmoderne draai


tenorsax

samenstelling van tenor zn en sax zn ; verkorting van tenorsaxofoon

Tjerkje Dijkstra-Van der Veen (sopraansax), Karien van Eekelen (altsax), Erica de Goeij (tenorsax) en Alice Kuil (baritonsax) worden begeleid door Bennie Waanders. Het repertoire van Four Ladies Only loopt uiteen van klassiek tot lichte muziek. Bezoekers wordt aangeraden een klapstoeltje mee te nemen. Bij slecht weer wordt het concert afgeblazen.

Ook hij bediende zich van repeterende figuren, bijna stilgelegde ambient en over elkaar heen schuivende en zwevende lagen, maar met zin voor avontuur en werkelijk verrassende samenklanken. Zoals de combinatie van cello en tenorsax, en zijn eigen elektronica.


fantasia

muziekvorm met een betrekkelijk vrije structuur


postbop

Afgeleid van bop met het voorvoegsel post-

een eclectische jazzstijl waarin bebop, avant-garde, freejazz en andere invloeden te herkennen zijn


bop

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘jazzstijl’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1956


bossanova

Leenwoord uit het Portugees, in de betekenis van ‘Zuid-Amerikaanse dans’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984


hardbop

rauwe bebopstijl ontwikkeld tijdens de jaren 1950 en 1960


rapsong

muzieknummer waarbij men de tekst ritmisch voordraagt op een beat

Radio-dj Giel Beelen schreef een kindvriendelijke versie van de rapsong. In het lied gaat het niet over drugs en bitches maar over gamen en chips eten. Ronnie Flex en Lil'flex voerden de bravere versie uit tijdens een uitzending van 3FM.

Vorig jaar kreeg El Chapo zelfs een rapsong naar zich vernoemd. De Amerikaanse rapper Gucci Mane bracht toen een nummer uit onder de titel El Chapo, waarin hij rapt als El Chapo te willen zijn met '3 billion dollars in pesos'. Vorig jaar werd het vermogen van Guzmán geschat op 1 miljard dollar (ruim 750 miljoen euro).

De door Giel Beelen geschreven kindvriendelijke versie van rapsong Drank en Drugs kan zomaar dé hit worden op kinderfeestjes. Het lied, waarin het in plaats van over drugs en bitches gaat over chillen, gamen en chips eten, is al duizenden keren geliked op Facebook.


slotcadens

een opeenvolging van akkoorden ter afsluiting van een muziekstuk


cembalo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘toetsinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1795


concertina

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘toetsinstrument’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1881

afgeleid van concert met het achtervoegsel -ina

een op een trekzak gelijkende kleine, zeshoekige accordeon


cadens

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘reeks akkoorden ter afsluiting van muziekstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1739

een opeenvolging van tonen of akkoorden, die de toonsoort definieert en daarmee een voorlopig of definitief rustpunt in de muziek betekent


timbaal

timbalen (plural)
timbaaltje (diminutive singular)
timbaaltjes (diminutive plural)

een metalen slagwerkinstrument bestaat uit een ronde, iets gekromde metalen schijf die, afhankelijk van het gebruik, in het midden opgehangen is in een standaard of met een koord of riem wordt vastgehouden


diminuendo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘afnemend in sterkte’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1805


da capo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: van het begin af’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


bow

He bowed his instrument well.

Hij wist zijn instrument goed te strijken


easy listening

van Engels , in de betekenis van ‘gemakkelijk in het gehoor liggende popmuziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1992

gemakkelijk in het gehoor liggende muziek


durtoonladder

samenstelling van dur zn en toonladder zn

durtoonladders (plural)
durtoonladdertje (diminutive singular)
durtoonladdertjes (diminutive plural)


clavis

van Latijn clavis "sleutel", in het middeleeuws Latijn ook de benaming voor de toets van een orgel, omdat die wel iets had van de toenmalige sleutels en zorgde voor afsluiting van het ventiel van de orgelpijp

koppeling van een bepaalde lijn in de notenbalk aan een bepaalde toon met een teken op die lijn, zodat de toonhoogte van de daarop volgende muziek vastligt

klep op blaasinstrument om toonhoogte te regelen

met de voet bediende toets van een orgel

Het regeerwerk van het pedaal is meer een drukwerk dan een trekwerk te noemen, want in plaats dat er, als bij het manuaal, stiften op de toetsen staan, die met de abstracten verbonden zijn, bevindt zich hier onder elke clavis een steker, een dun houten staafje, aan beide einden van een stift voorzien, van welke de bovenste door den toets, de onderste door den eersten arm der onder hem liggende wel gaat; de clavis drukt nu den steker, de laatste weder de wel nederwaarts, en de tweede arm van de wel trekt nu de aan hem hangende abstract tot zich.


chachacha

Ze pakt het album erbij, begint bovenaan de rij liedjes en somt de ritmes op. „Hier hebben we afro, bolero, chachacha, pilon, oude rumba, mambo met New Orleans invloed, Cubaanse pop…”

Weblink bron
Leendert van der Valk
 “Daymé Arocena: Jonge zangeres met oude ziel” (5 april 2017) op nrc.nl

De Haaksbergse Harmonie gaat op de Latino-toer. Zondag (15.00 uur) verzorgt de harmonie in Theater De Kappen een concert met Spaanse en Zuid-Amerikaanse muziek. "Fandango, salsa, tango, merengue, samba, chachacha, van klassiek tot modern en met medewerking van de slagwerkgroep en meerdere solisten", zo laat de Harmonie weten.

Weblink bron “Haaksbergse Harmonie op Latino-toer” (17 november 2009) op tubantia.nl


grunge

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bepaald soort rockmuziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1992

rauw soort Amerikaanse gitaarrock die in de late jaren tachtig ontstond in Seattle in de Verenigde Staten


grazioso

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bevallig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1795


úprava

bewerking; transcriptie van een muziekstuk voor een ander instrument

Učební pomůcka obsahuje příklady dobových skladeb v klavírní úpravě.

Het leerhulpmiddel bevat voorbeelden van hedendaagse composities in bewerkingen voor klavieren.


livealbum

samenstelling van live bn en album zn , in een schrijfwijze met koppelteken aangetroffen vanaf 1968 (zie vindplaats hieronder)

verzameling nummers vastgelegd tijdens een optreden, die als geheel op een geluidsdrager is uitgebracht

Het matige livealbum Hard Rain (1976) bevat opnames van de bijgeboekte tournee langs grote zalen, in mei 1976, toen de magie er al af was.

Misschien is ons vorige live-album in Nederland bekend. Daar heeft dit namelijk iets van weg. Wij zingen voor een spontaan publiek, dat meezingt en meeklapt.


heavy metal

van Engels heavy metal, in de betekenis van ‘vorm van hardrock’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984

een muziekstroming die begin jaren zeventig van de 20e eeuw is ontstaan en voortkwam uit de hardrockmuziek


heavy metal

heavy metal, metal; een muziekstroming die begin jaren zeventig van de 20e eeuw is ontstaan


poloha

bereik, toonomvang; het spectrum van tonen dat een stem of instrument kan voortbrengen

Ten klavír hraje ve vyšších polohách špatně, asi je rozladěný.

Die klavier speelt in het hogere bereik slecht, hij is waarschijnlijk ontstemd.


doba

Tanečníci jdou na čtyři doby od sebe a otočí se.

De dansers gaan op de vierde slag uit elkaar en draaien zich om.


catchy

catchyer (uninflected comparative)
catchyst (uninflected superlative)
catchyste (inflected superlative)
catchy's (partitive positive)
catchyers (partitive comparative)

Sterke explosieve dansmoves laten De Dansers zien, maar ook een romantische pas de deux. Dat alles met catchy nummers op sax, keyboard, drums en een bij vlagen scheurende gitaar. Shake Shake Shake is een goeie batterijoplader, zeker na een eind fietsen.

Met Kasih Sayang, volgens Kees een catchy boybandliedje, lukte het de mannen om in Maleisische radio- en tv-uitzendingen terecht te komen.


funkrock

uit het Engels samenstelling van funk en rock

een muziekgenre waarin elementen van funk en rock worden samengesmolten

Fingers on Fire stond aanvankelijk als openingsact geprogrammeerd. De goede naam van dit funkrock-gezelschap was hen echter vooruit gesneld. Of de jongens misschien ook wat later op de avond konden spelen. In de herfstvakantie bleek dat gelukkig geen enkel probleem.

De hoofdprijs werd na veel vijven en zessen toegewezen aan Exit the Hive uit Enschede: de creatieve gasten noemen hun muziek alternatieve funkrock. Tubantia 03-03-16 [https://www.tubantia.nl/tom-van-den-berg/blog-he-matthijs-van-nieuwkerk-geef-bands-uit-twente-eens-een-kans~a3d3ae96/ Blog


výška

Afgeleid van het bijwoord výše met het achtervoegsel -ka


muziekevenement

samenstelling van muziek zn en evenement zn

muziekevenementen (plural)
muziekevenementje (diminutive singular)
muziekevenementjes (diminutive plural)

evenement waarbij muzikale optredens centraal staan

Het geluid dat bij een dergelijk muziekevenement geproduceerd wordt heeft een grillig karakter en kent uitschieters, die doordringen in de woning van verzoekster.

“Hardshock Festival wint rechtszaak geluidsoverlast” (2015-04), Geluidnieuws


jive

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘Amerikaanse dans’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989

levendige Amerikaanse stijldans op jazzmuziek of rock-'n-roll, rond 1940 ontwikkeld uit de "jitterbug", door de Amerikaanse soldaten meegebracht naar Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog


keelstem

In de betekenis van ‘zangstem tussen borst- en kopstem’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1855

zangstem zittend tussen borststem en kopstem


portatief

portatieven (plural)
portatiefje (diminutive singular)
portatiefjes (diminutive plural)

een draagbaar klein pijporgeltje dat voornamelijk in de middeleeuwen en renaissance in vooral wereldlijke muziek werd gebruikt


Wilhelmus

m [1]: gelatiniseerde vorm van Wilhelm / Willem

m [2]: (verkorting) van wilhelmusschild, een munt die door graaf Willem V in Holland werd ingevoerd, met op een zijde een wapenschild

o: (verkorting) van wilhelmuslied, naar het eerste woord van het lied, verwijzend naar Willem de Zwijger

Wilhelmuss
Wilhelmussen (plural)
Wilhelmuss

geuzenlied uit de 16e eeuw dat vanaf 1932 officieel het volkslied van Nederland is

Ik zing ook heel hard met het Wilhelmus mee.


sforzando

van Italiaans sforzando "versterkend, sterker wordend", in de betekenis "sterker wordend" aangetroffen vanaf 1847

Wat betekent sforzando? Soms niet „speel even zo hard mogelijk”, maar meer: breng een „energiemoment” aan in de muzikale lijn.


sforzando

een of meer noten die opvallend hard gespeeld moeten worden

"Een sforzando bij Beethoven klinkt niet als aah, maar als wwwrraaahhhh. Breek de piano doormidden. Net als Beethoven toen hij een nieuwe pianoforte kreeg. Ta dam paaahhhhh! Die sforzandi zijn explosies. (…)"


concertant

concertante (inflected positive)
concertants (partitive positive)

concertante muziek wordt alleen uitgevoerd door musici, instrument(en) en/of stem(men), zoals een concerto, in tegenstelling tot een 'scenische' opvoering, waarbij ook op toneel wordt geacteerd en/of gedanst met gebruik van kostuums en/of decor (zoals in een opera)

Met de concertante uitvoering komt voor Petya (spreek uit: Petja) Ivanova een einde aan een intensieve periode bij de Nationale Reisopera.

Weblink bron ““Dit is mijn droom”” (24 okt. 2012), De Telegraaf

Na een rondreis langs de Nederlandse theaters brengen beide gezelschappen hun laatste productie van dit seizoen in een concertante of semiscenische versie.

Weblink bron
MARISIA CARDOSO
 “Operafestival in het Concertgebouw” (08 nov. 2012), De Telegraaf


afterbeat

muziek waarbij het accent op de tweede en vierde tel ligt


spiritual

traditionele religieuze volksliederen van de Noord-Amerikaanse zwarte slaven, waarin westerse en Afrikaanse elementen versmelten

De Soweto Spiritual Singers doen donderdag 16 april de rk-kerk in Goor aan op hun tournee door Nederland. Kaarten kosten 20 euro en zijn te bestellen bij De Reggehof. Aanvang: 20.00 uur.

Weblink bron “Gospelkoor” (08-04-2009), Tubantia

De grootte van het Rijssens Mannenkoor was indrukwekkend. Ze produceerden als geheel een prachtige klank, die vooral goed te horen was in het enige onbegeleide werk van de avond, de spiritual ‘Livin’ Humble’. De tenor Ard Kamphuis wisselde schijnbaar moeiteloos van rol, van een van de vele koorleden tot solist.

Weblink bron “Uitverkochte Dionysiuskerk bij concert Rijssens Mannenkoor met klaviervirtuozen” (14-03-2010), Tubantia

Voor de tweede keer vandaag ontpopte de Castello zich tot dé partytent van Pukkelpop: eerst met de funk van Franc Moody, en nu met de afro-reggae-spiritual-r&b-jazzcocktail van Ezra Collective. Allebei afkomstig uit de Britse hoofdstad. London rules!

Weblink bron
Floor Deckx
 “Ezra Collective: jazz, maar niet volgens het boekje” (17/08/2019), De Standaard


tangent

een stripje (meest van metaal[2] of hout), dat via het toetsenbord van het klavichord tegen de snaar wordt geslagen


baswerk

Goed, de band uit Los Angeles mikt niet zozeer op power, maar op sfeer. Met de debuutplaat 'The fool' leverde de groep vorig jaar het Amerikaanse antwoord op The xx. Spookachtige gitaarpartijen verweven met de engelachtige zang van Theresa Wayman en Emily Kokal, voortgestuwd door groovy baswerk en diepe drumslagen van Stella Mozgawa.

Weblink bron
tz
 “Warpaint” (30/06/2011), De Standaard


fonola

van de vanaf 1902 door Duitse fabrikant Ludwig Hupfeld AG voor zijn pianola's gebruikte merknaam "Phonola", vermoedelijk een kofferwoord van Engels phonograph en pianola; in de betekenis "pianola" aangetroffen vanaf 1909 (zie vindplaats hieronder)

toestel dat een op een rol vastgelegd muziekstuk automatisch afspeelt op een piano
Oorspronkelijk ging het om een voorzetapparaat, later kwamen er ook ingebouwde varianten; al voor de Tweede Wereldoorlog maakte de opmars van de platenspeler een einde aan de populariteit van dit toestel.

Verder waren er in zijn ouderlijk huis twee piano's en een fonola, die door zijn moeder bespeeld werd.

⧖ In de danszaal werden juist bij een fonola eenige passen geprobeerd; (…)

Men heeft nu al automaten tot het vervaardigen van eenvoudige voorwerpen, voor moeren, tapeinden en condensordoppen; voor lucifers en sleutels, pennen, naalden, spelden en spijkers; automaten, die perronkaartjes, postzegels of chocolade uitreiken na inwerping van een geldstuk; automatische rekenmachines, autom. restaurants, de schrijfmachine is een automaat en in de fonola heeft men een automaat, die muziek maakt.


crooner

een zanger, meestal een man, die een ontspannen en intieme houding heeft en zingt met een zachte, lage stem

Dennis van Aarssen (24, Utrecht). Projectmanager bij een marketingbedrijf. Coach: Waylon. Zingt crooner-materiaal in de stijl van Frank Sinatra, is favoriet.

Weblink bron
Alexander van Eenennaam
 “Wordt het Patricia, Menno, Dennis of tóch Navarone?” (22 feb. 2019), Tubantia

Radiomaker Gerard Ekdom ontspant in Spanje met een ongetwijfeld grijsgedraaide elpee van de Spaanse crooner Juli Iglesias.

Weblink bron
Tom Tates & Maxime Segers
 “Nikkie smacht naar supersterke koffie en Enzo vist met handvat werphengel in broek” (19-08-2019), Tubantia


foekepot

samenstelling van foeken ww "een stotende beweging ondergaan" en pot zn "afgesloten bus" of een samenstelling waarin "foeke" een klanknabootsing is

Dit woord is vooral in Oost-Nederland gangbaar. Traditioneel wordt de foekepot vaak bij het vieren van carnaval bespeeld.

bus die is afgesloten met een strak gespannen vlies waardoor een riet steekt, waarmee je een brommend geluid kunt maken door langs het riet te wrijven

Op enkele meters afstand van onze boerderij in Hunnecum woonden twee oudjes, ‘Han en Naard va gene Bek’, broer en zus. Naard was altijd dagloner geweest; zij waren arm. Met vastenavond gingen wij met enkele jongens langs de huizen. We hadden van varkensblaas een foekepot gemaakt en een stok geschild en gepunt. Bij het eentonig geluid van ‘foeke - foeke’ vroegen wij half zingend: ‘Höb g'r ei sjtök sjpek veur Han en Naard va gene Bek?’ De mensen staken dan een stuk spek op die spitse stok, sommigen een groot anderen een klein. Als hij volgeladen was, brachten wij de stok vol spek in triomf naar de oudjes.


helicon

helicon

groot koperen blaasinstrument uit de tubafamilie


tarantella

Frans hoefde niet terug naar Italië voor de opnamen van de clip. "Nee, dat hebben we op een eigentijdse manier opgelost. Met hulp van een paar streetdancers is het hartstikke leuk geworden. Voor de kenners: het is een tarantella, een van de bekendste dansjes van Italië in 6/8 maat.

Weblink bron
EVERT SANTEGOEDS
 “Pavarotti inspireert Frans Bauer” (03 apr. 2017), De Telegraaf

Ik ontdek constant nieuwe muziek. In 2010 kwam ik nog in aanraking met Tarantella, volksmuziek die veel wordt gespeeld in het zuiden van Italië, waarin de tamboerijn veel wordt gebruikt.

Weblink bron
Geschreven door:Kevin van Vliet
 “Interview Ludovico Einaudi: ‘Stop mijn muziek niet in een hokje’” (09/01/2015), HP de Tijd


klíč

sleutel; een teken dat aangeeft welke toonhoogte een bepaalde lijn van een balk weergeeft


zydeco

mengsel van de country blues en Franse feestmuziek

Ik was in aanraking gekomen met de zydeco, ook wel swamp blues genoemd, een mengsel van de aloude country blues uit Louisiana en de daar door Canadese immigranten gebrachte Franse feestmuziek. "Laissez les bons temps rouler", "Let the good times roll", in het zogenaamde Cajun-Frans verbasterd tot "Bon ton roulet", dat was het motto van die voornamelijk vrolijke, want zelfs in het langzame ritme van de blues nooit gedeprimeerde rhythm & blues van Clifton Chenier en zijn Red Hot Louisiana Band.

Het tweede nieuwe podium ('The Bayou') moet de sfeer van de zuidelijke staten van de Verenigde Staten gaan uitstralen. 'Muziek, oorspronkelijk afkomstig uit Afrika, via de slaven uiteindelijk terecht gekomen in de blues, rock 'n roll, soul, bluegrass, cajun, zydeco en americana; rootsmuziek die vaak recht uit het hart komt.

Weblink bron
Coen Brandhorst
 “Zwarte Cross krijgt een dancepodium” (30 maart 2012), Het Parool


hloubka

een karakteristieke toon met een lage frequentie; tegengesteld aan toonhoogte

Též víme, že od množství přeryvů těch závisí výška a hloubka zvuku.

We weten ook, dat de hoogte en diepte van het geluid afhangt van de hoeveelheid onderbrekingen.


larghetto

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: enigszins breed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


mosso

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bewogen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1827


puncteren

afgeleid van het Latijnse punctare met het achtervoegsel -eren

muziekterm die de verlenging van een nootwaarde aangeeft door middel van een puntje achter een noot


muzak

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘achtergrondmuziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1981


new wave

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘vorm van punkmuziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1977

bepaalde stroming in de popmuziek volgend op punk, maar zonder sociale bewogenheid en meer voor de grote massa


mensuraal

mensurale (inflected positive)
mensuraals (partitive positive)


impromptu

De RVD laat weten dat Rutte het heel leuk vond om eens te spelen op een plek waar iedereen haast heeft. Rutte speelde een stuk van Schubert, de derde Impromptu Opus 90 in Ges.

Weblink bron “Premier Rutte speelt piano op station Den Haag CS” (16-06-2016), NOS

Tegen Sokolovs aanpak zijn impromptu’s van Schubert beter bestand. Sterker, aan lichte passages in deze voor-de-vuist-wegmuziek geeft hij volop brille. Neem de vierde Impromptu uit de bundel met catalogusnummer D935: als lichtpijlen schieten notenreeksen de vleugel uit. Met een adembenemende glijvlucht stort de laatste neer.

Weblink bron
Guido van Oorschot
 “Pianist Grigori Sokolov bewaart het beste voor zijn toegiften” (13 mei 2018), de Volkskrant


waldhoornist

Afgeleid van waldhoorn met het achtervoegsel -ist

waldhoornisten (plural)
waldhoornistje (diminutive singular)
waldhoornistjes (diminutive plural)


leitmotiv

een steeds weer terugkomend patroon in een stuk muziek


tablatuur

een voor een specifiek muziekinstrument aangepast muziekschrift


prestissimo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘zeer snel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


prima donna

van Italiaans prima donna, in de betekenis van ‘eerste zangeres aan opera, favoriete’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1834

eerste sopraan van een operagezelschap, die dus normaliter de vrouwelijke hoofdrol zal spelen


rallentando

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘langzamer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1820


riff

riffs (plural)
riffje (diminutive singular)
riffjes (diminutive plural)

ritmisch (gitaar)loopje; ritmisch basispatroon

Surfrocker Dick Dale, de man van de Pulp Fiction-riff, is overleden: de gitarist stierf zaterdag op 81-jarige leeftijd, bevestigt zijn vaste bassist Sam Bolle.

Weblink bron “Wekdienst 18/3: pensioenacties en verdachten Kasteelmoord in hoger beroep” (18-03-2019), NOS


folky

folkyer (uninflected comparative)
folkyst (uninflected superlative)
folkyste (inflected superlative)
folky's (partitive positive)
folkyers (partitive comparative)

De ingrediënten van SYML volgens de aankondiging op de Pinkpop-site: ‘Mooie stem en pakkende songs met folky inslag en een elektronisch jasje. Werelds, indeed’. Volgens de Hedon-site draait zijn werk om eenvoud. ‘Van minimalistische synthesizers tot pakkende gitaarlijntjes. SYML schrijft emotionele liedjes met een boodschap en weet daarmee een groot publiek aan zich te binden’.

Weblink bron “Populaire SYML doet na Pinkpop Zwolle aan” (6 juni 2019), Tubantia

De Amerikaanse heeft haar achtste album Tales from the realm of the queen of pentacles aangegrepen om een aantal moderne folky singer-songwriters à la Amy MacDonald te laten horen dat zíj er in de jaren 80 al bij was.

Weblink bron
Bart Wijlaars
 “Suzanne Vega – Tales from the realm of the queen of pentacles” (8 februari 2014), De Telegraaf


holpijp

stem van een orgel; open fluitwerk in het orgel

Als ik een holpijp of een prestant trek, hoor ik échte orgelklanken. Dat verveelt nooit. Elke stem heeft een eigen karakter. Het orgel verrast mij nog regelmatig.”

Weblink bron
Gert de Looze
 “Houten pijpen vormen het handelsmerk van Klop” (03-03-2016), Reformatorisch Dagblad

De Holpijp 8’ en Fluit 4’ vangen de melancholie van Mozarts heerlijke Variaties in d, een deel van een strijkkwartet, bewerkt voor vier handen door Van Oortmerssen.

Weblink bron
Piet van de Wege
 “Recensie: Gorkumse vestingklanken” (05-07-2019), Reformatorisch Dagblad


vocalise

afleiding van vocaal met het achtervoegsel -ist

muziekoefening waarbij men alleen de lettergreep "la" gebruikt


rave

wild en grootschalig dancefeest, zoals een houseparty


vivace

aanwijzing hoe men de muziek moet spelen n.l. op een levendige manier

SCHUBERT (1797 – 1828), Sonata No.16 in A minor op.42 D845
1. Moderato, 2. Andante , 3. Scherzo:allegro vivace, 4. Rondo:allegro vivace

Weblink bron “Zuid-Koreaanse wonderpianiste speelt bij De Pol Diepenheim” (07-09-2018), Tubantia

Na de pauze laat Minne Veldman de Festive Toccata van Denis Bédard en het Allegro vivace uit Widors Vijfde Symfonie horen. Hij besluit zijn bijdrage met een eigen koraalbewerking en aansluitend samenzang.

Weblink bron “Vijfde orgelfeest Veldman en Den Toom in Grote Kerk Breda” (27-01-2018), Reformatorisch Dagblad


cembalist

afleiding van cimbalon, cymbaal of cimbaal met het achtervoegsel -ist

Kees Glimmerveen is een van die auteurs die zijn hart behalve aan het schrijven aan de muziek verpand heeft, als cembalist, organist en componist.

Weblink bron
Kees de Kievid
 “Dr. C.H. Glimmerveen


toccata

een virtuoze, fantasie-achtige instrumentale compositie zonder vaste vorm

Het concertprogramma omvat onder meer een klassiek festival, waaronder de toccata uit de Suite Gotique van Boëllmann, en de Second Waltz van Sjostakovitch.

Weblink bron “Muzikale zomeravond met Vayne en Mans” (11-06-2008), Tubantia

Op het programma staan onder meer de koraalfantasie over Eine Feste Burg ist unser Gott van Max Reger en een Toccata van Charles-Marie Widor.

Weblink bron “Van Vliet speelt op orgel van Schildkerk” (13-06-2008), Tubantia


ritornel

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘herhalingsthema’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772

ritornellen (plural)
ritornelletje (diminutive singular)
ritornelletjes (diminutive plural)

een terugkerend instrumentaal intermezzo in een lied


pogoën

afgeleid van pogo zn met het achtervoegsel -en

Op Pinkpop maakten we kennis met de harde achterban van de Peppers: op weg naar het podium kwamen we diverse slachtoffers tegen. Een jongen met een opengeschaafde rug, een ander had een paar tanden in zijn handen. Tja, het lompe pogoën en crowdsurfen eiste zo zijn tol.

Weblink bron
MARCEL FROST
 “PINKPOP COLUMN - Wereldact” (10 jun. 2016), De Telegraaf

Een slechte plaat is het niet, daar is de band gewoon te goed voor. Maar laten we het zo zeggen: een lekker potje pogoën zit er niet in bij deze ietwat navelstaarderige muziek.

Weblink bron “Muziek voor navelstaarders” (05/06/2009), HP de Tijd


tenuto

een Italiaanse muziekterm die aangeeft dat de noot breed en volledig moet worden gespeeld; men moet de noot zijn volledige waarde geven

Clauwaerts loopbaan overspant bijna de hele geschiedenis van de VRT. In 1961 kwam ze op 19-jarige leeftijd bij de toenmalige BRT in dienst als presentatrice van het culturele magazine ’Zoeklicht’. Van 1969 tot 1996 was ze het gezicht van ’Tenuto’, een programma dat een podium gaf aan jonge muzikanten.

Weblink bron “Regine Clauwaert met pensioen” (28/03/2007), De Standaard


sotto voce

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: met ingehouden stem’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772


unisono

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘bijwoord: gelijkluidend’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1772

éénstemmig, op dezelfde toon (eventueel in verschillende octaven)

Ook speelde hij de tunes van televisieprogramma's als Sesamstraat en Baantjer en soleerde op soundtracks voor films als Midnight Cowboy, The Getaway en Turks Fruit. Ook componeerde hij het onvergetelijke Bluesette. Een andere specialiteit was het spelen van een melodie op de gitaar en die unisono meefluiten.

Weblink bron “Toots blies zich beroemd met z'n 'broodje'” (12-03-2014), Tubantia

Het is saai geworden, want alle auto's zingen hetzelfde lied, Unisono zoals de Italianen het zouden zeggen. Die moeten inmiddels ook het glorieuze geluid van zo'n Busso zescilinder uit zo'n snelle Alfa missen.

Weblink bron
JACO BIJLSMA
 “Column Jaco Bijlsma: Unisono” (01 jul. 2016), De Telegraaf


dumdum

geluidnabootsing van een ritmische drum of basgitaar

Want Iommi beitelde zijn klassieke rockriffs in beton. 'Dumdum' maar even mee, met bijvoorbeeld Paranoid uit 1970: 'Dumm dumm dummm, dudududu dudududu, dumm dumm dummm.' Of dat uiterst kwaadaardige, trage openingsnummer Black Sabbath, van de gelijknamige debuutplaat, ook uit 1970: 'Dumm, dúmmmm, dummmmmmm....'

Weblink bron
ROBERT VAN GIJSSEL
 “Duivels testament” (M010263), de Volkskrant


zomerhit

zomerhits (plural)
zomerhitje (diminutive singular)
zomerhitjes (diminutive plural)

lied dat populair tijdens de zomermaanden

Waka Waka (This Time for Africa) van Shakira is de ultieme zomerhit voor Jelle.

Weblink bron
Mark Ebbers
 “Coming-out na ‘Waka Waka’” (07-08-2019), Tubantia

Camila Cabello en Shawn Mendes hebben volgens Spotify met hun duet Señorita de zomerhit van 2019 te pakken. Het nummer van het koppel werd tussen 1 juni en 20 augustus zowel in Nederland als wereldwijd het vaakst gestreamd. Dat heeft Spotify vanmiddag bekendgemaakt.

Weblink bron “Dit zijn volgens Spotify de zomerhits van 2019” (27-08-2019), Tubantia


daansmeziek

dance; elektronische dansmuziek die meestal niet live gespeeld kan worden


operatesk

afleiding van opera met het achtervoegsel -esk

operatesker (uninflected comparative)
operateskst (uninflected superlative)
operateske (inflected positive)
operateskere (inflected comparative)
operateskste (inflected superlative)
operatesks (partitive positive)
operateskers (partitive comparative)

theatraal zoals past bij een opera uitvoering

Ernst Daniël Smit, Henk Poort en Marco Bakker vertolken samen met The New Symphonics Orchestra de klassiekers uit het repertoire van de overleden artiesten, maar dan wel operatesk in de stijl van de baritons.

Weblink bron “Lowlands eert overleden artiesten” (18 jul. 2016), De Telegraaf

Met Benjamin Clementine krijgen we een intrigerende Brit die muziek een haast operateske soulglans meegeeft.

Weblink bron
Peter Vantyghem
 “Dit zijn de beste nummers van januari” (30/01/2015), De Standaard

Bochum heeft daarbij ook een behoorlijk afwijkend decor, meer dramatisch en operatesk: de acteurs staan in wat een woonkamer lijkt, waar de meubels zijn overtrokken met lakens, als in een verlaten huis. Een lege kinderwagen en een hobbelpaard herinneren opzichtig aan het drama.

Weblink bron
Herien Wensink
 “Dit is internationaal 'by far' de meest gespeelde Nederlandse toneelauteur” (7 januari 2018), de Volkskrant


zomernummer

liedje dat speciaal voor de zomer is gemaakt

De warme chocolademelk en dikke truien waren nog ruim voorhanden toen Omi de hitlijsten bestormde, maar de warme klanken van de Jamaicaan deed de zon dichterbij komen. Het is een stereotype zomernummer dat, ondanks z'n winterse hitstatus, vast de komende jaren uit het stof wordt gevist op het moment dat de eerste barbecues weer aan gaan.

Weblink bron
Chantal Blommers en Marlies van Leeuwen
 “De soundtrack van de zomer van 2015” (18-08-2015), Tubantia

Amsterdamse rapper Adam Bais scoorde onder zijn artiestennaam Benjamin Fro een hit in Polen. Hij staat met het zomernummer The Park op de hitzone tussen vele grote namen. 'Ik dacht dat het een grapje was, want hoe komt dat liedje in Polen terecht?'

Weblink bron “Amsterdamse rapper scoort hit in Polen zonder het te weten” (28 nov. 2017), Tubantia


křížek

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kříž met het achtervoegsel -ek

Čím více přibývá křížků nebo béček, stává se zvuk těchto varhan "exotičtějším".

Des te meer kruizen of mollen er zijn, des te "exotischer" het geluid van de orgels.


sistrum

sistrum

een instrument dat rinkelende geluid voortbrengt


krk

hals; deel van een snaarinstrument, tussen kop en klankkast

Položila kytaru na své levé koleno a krk kytary směřoval doleva.

Ze legde de gitaar op haar linker knie en richte de hals van de gitaar naar links.


funkbas

Het negen minuten durende ‘Pyramids' schakelt van suikerzoete r&b naar cosmic disco en dan weer naar elektro en ambient. ‘Monks' krijgt een straffe gemanipuleerde drumklank mee, jazzy psychedelica en een scherpe funkbas.

Weblink bron
svs
 “Beluister Channel Orange, het nieuwe album van Frank Ocean” (16/07/2012), De Standaard

De onweerstaanbare funkbas van 'Fool's gold' doet de hoofden ritmisch meeknikken.

Weblink bron
svs
 “The Stone Roses” (18/08/2012), De Standaard


eolusharp

aeolian harp

kist waarover snaren zijn gespannen die geluid produceren als ze onder invloed van de wind gaan trillen


wachtmuziek

muziek die wordt gebruikt om het wachten aangenamer te maken

Beethoven wordt dikwijls gebruikt als wachtmuziek omdat de auteursrechten verlopen zijn.


waldhoren

Een sonate van acht koperen instrumenten, waaronder een heerlijke klephoren, en uitmuntende waldhoren (Pot de Vin) werd goed uitgevoerd.

Weblink bron “Harmonie-muziek hoor ik oneindig liever in de open lucht” (9 januari 2015), de Volkskrant


speelaard

naamwoord van handeling van spelen met het achtervoegsel -aard

manier van het bespelen van een instrument; manier van het ten uitvoer brengen van een muziekstuk

Westerbrink verantwoordt voorbeeldig z’n visie op en aanpak van deze Noord-Duitse barokmuziek. Ook breekt hij een persoonlijke lans voor de Der Aa-Schnitger, met z’n taaie speelaard, slechte zit en ‘ontbrekende’ registers als Sesquialtera en Tertiaan, maar ook met z’n uitzonderlijke klankkwaliteit en opvallende stemmen als Quintadena en Dulciaan van het rugwerk.

Weblink bron
Piet van de Wege
 “Recensie: Laatste Tunder-cd Peter Westerbrink” (13-09-2019), Reformatorisch Dagblad


zoukfestival

samenstelling van zouk zn en festival zn

feest waar men zekere snelle Antilliaanse muziek speelt


zoukles

onderwijs in zekere snelle Antilliaanse muziek


zoukdanser

iemand die danst op zekere snelle Antilliaanse muziek


zoukliefhebber

samenstelling van zouk zn en liefhebber zn

iemand die houdt van zekere snelle ritmische Antilliaanse muziek


zouk

feestelijke, snelle, ritmische Caraïbische dansmuziek

Het Museumplein staat in het teken van allerlei soorten dans en muziek. Op Bevrijdingsdans zijn onder andere optredens van lindyhop, salsa, flamenco, Braziliaanse zouk, streetdance en de Syrische danser Ahmad. Ook is er een silent disco onder de bevrijdingsboom. Meedansen mag!

Weblink bron “Hier kun je in Amsterdam Bevrijdingsdag vieren” (05-05-2017), Tubantia


zouknummer

muzieknummer in de zouk stijl uit de Franse Antillen

Ze is in de muziek begonnen als achtergrondzangeres in een rapbandje. In 1998 bracht ze met zangeres Talina het zouknummer Temps pou Temps op[2], en werd hiermee in Frankrijk bekend.

Weblink bron “Soumia (zangeres)”, Wikipedia


zangcontest

zangcontesten (plural)
zangcontests (plural)

wedstrijd tussen verschillende zangers en zangeressen

De Holtense laat een auditiefilmpje te maken voor de zangcontest ‘De sterren van Timing’. De talentenjacht van uitzendbureau Timing is een publiekstrekker van formaat.

Weblink bron “Christa zingt de sterren van de hemel” (13-09-2013), Tubantia


primarius

Als jongetje van twaalf zat ik al te turen in de wereldatlas. En ik merkte met een schok dat alle muziek die ik speelde uit Wenen kwam. Daarmee begon mijn levenslange belangstelling naar muziekculturen wereldwijd, aldus primarius David Harrington in de bijbehorende dvd-documentaire.

Weblink bron “Wereld: Kronos Quartet, Alim Qasimov e.a. - Music of Central Asia, vol. 8: Rainbow **” (14 april 2010), Het Parool

Het tweede deel is een aangrijpende klaagzang, adembenemend vertolkt door de primarius van het Dudok Kwartet.

Weblink bron
S. M. W. Bezemer
 “Recensie: Cd ”Solitude” van Dudok Kwartet” (03-10-2018), Reformatorisch Dagblad


vulstem

Willem pakte voor het pedaal een 16 voets register er bij en voor het hoofdwerk nog een vulstem. Hij probeerde het eeuwenoude lied tot leven te brengen.

Weblink bron
Jac. Hoefnagel,
 “God is onze toevlucht en sterkte” (29-10-2010), Reformatorisch Dagblad

Bovendien ontbreekt de oorspronkelijke liturgische functie van dit type orgelwerk als intermezzo (de tweedelige vorm met een solo voor tongwerk of vulstem) of als afsluiting van de dienst (de versie met een contrapuntisch slotdeel voor Full Organ).

Weblink bron
Piet van de Wege
 “Recensie: Händel en tijdgenoten” (18-06-2014), Reformatorisch Dagblad


saxofoonconcert

saxofoonconcerten (plural)
saxofoonconcertje (diminutive singular)
saxofoonconcertjes (diminutive plural)

een concert waarbij alleen met een of meerdere saxofoons gespeeld wordt, of waarin dit instrument de boventoon voert


zingtrant

Er wordt gezongen op de langzame wijze die in de 18e eeuw gebruikelijk was, maar ook in de zogenoemde ”korte zingtrant”, die destijds aanleiding was voor het zogeheten psalmenoproer. Daarover schreef Maarten ’t Hart in 2006 een historische roman.

Weblink bron “Historisch psalmzingen in Grote Kerk Maassluis” (18-09-2014), Reformatorisch Dagblad

In 1773 komt er een nieuwe berijming, opgelegd door de staat. Ook de zogenoemde ”korte zingtrant”, waarbij het psalmvers iets minder lang duurt, wordt door de schout afgedwongen.

Weblink bron “Psalmzingen: één zandloper per lettergreep” (22-09-2014), Reformatorisch Dagblad


attaca

van Italiaans attacca ww , gebiedende wijs van attaccare "verbinden", dus: "verbind!"

zonder pauze doorgaan met een nieuw deel van een muziekstuk

Voor mij valt de symfonie in twee delen uiteen. Ik speel het tweede deel attaca: meteen dóór na het eerste deel omdat het tweede deel een volstrekte noodzakelijkheid is na het eerste deel.

Weblink bron
Kasper Jansen
 “Elk stuk heeft een natuurlijk tempo; Dirigent Claus Peter Flor over het dirigeren van Beethovens Vijfde” (17 maart 1995) op nrc.nl

iemand die aangeeft wanneer men moet beginnen


vedelaar

vedelaars (plural)
vedelaartje (diminutive singular)
vedelaartjes (diminutive plural)


basaria

solo zangstuk voor een zanger met een basstem

De monumentale basaria van de laatste uit BWV 233 behoort tot de mooiste die Bach heeft geschreven.

Weblink bron
Geerten Jan van Dijk
 “Recensie: Lutherse missen door Suzuki” (27-01-2016), Reformatorisch Dagblad


chant

chants (plural)
chantje (diminutive singular)
chantjes (diminutive plural)

het ritmisch spreken of zingen van woorden of geluiden

Niet alleen moet een chant op zichzelf harmonisch en melodisch verantwoord zijn, maar ook moet het zodanig zijn dat het de herhaling tijdens de psalmzang kan verduren.

“Anglican Chant” (2005-02-27), koenraadouwens.com


chaconne

muziek gebaseerd op een dans bestaande uit een steeds herhaald motief van 8 maten

Thema van het Stiftfestival dit jaar is de dans. Met als uitgangspunt de bekende Chaconne van Bach wordt vooral muziek gespeeld van componisten die zich door de dans hebben laten inspireren.

Weblink bron “Stiftfestival op zes locaties in Twente” (06-06-2017), Tubantia

Een van de werken op zijn lijst is Chaconne van Bach en Busoni, gespeeld door Michelangeli - zijn favoriet, zei Rutte, omdat Michelangeli ‘de diepste donkerte van de muziek’ weet te raken. ,,Ik hoop echt dat Primephonic heel succesvol wordt, dit biedt zoveel mensen toegang tot klassieke muziek.”

Weblink bron
Karlijn van Houwelingen
 “Nederlandse startup begint eigen 'Spotify' voor klassieke muziek” (27-09-2018), Tubantia


madrigal

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘liedvorm’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1599

meerstemmig niet-religieus (wereldlijk) zangstuk uit de 14e tot en met de 17e eeuw


forto

iets dat krachtig en luid gespeeld dient te worden


ranchero

Je kunt hier door de paddock nog geen tien meter lopen, of er staan wel een paar mariachi’s de ranchero te spelen op hun gitaren.

Weblink bron
Arjan Schouten
 “Armin mag het Mexicaanse feestje afmaken” (28-10-2018), Tubantia


spiccato

manier van spelen op een strijkinstrument waarbij de strijkstok als het ware op de snaar stuitert

Dat arrangement is geslaagd (het kwintet lijkt zelfs aan dramatische lading te hebben gewonnen), behalve in een van de variaties van het eerste deel waar de hobo een spiccato imiteert, wat eerder als zuigen dan als blazen klinkt.

Weblink bron
Jaco Mijnheer
 “Werken van Mozart door Pauline Oostenrijk (hobo) en het Utrecht String Quartet” (11 december 2003), de Volkskrant


toondoof

samenstelling van toon zn en doof bn , in de betekenis "amusisch" aangetroffen vanaf 1897 (zie vindplaats hieronder)
**[2] leenvertaling van Engels tone-deaf

toondover (uninflected comparative)
toondoofst (uninflected superlative)
toondove (inflected positive)
toondovere (inflected comparative)
toondoofste (inflected superlative)
toondoofs (partitive positive)
toondovers (partitive comparative)

niet in staat om klanken als muziek te herkennen

Maar zo’n 1,5 procent van de mensen is toondoof (amusisch). Terwijl die mensen verder normaal horen en denken hebben zij moeite om melodieën te herkennen en om valse noten op te merken.

Weblink bron
Hendrik Spiering
 “Waar komt ons gevoel voor muziek vandaan?” (16 november 2018) op nrc.nl

Zijn gedichten zijn verstandelijke maakwerkjes, hij was volslagen toondoof (muziek vond hij lawaai).

J.J. Oversteegen
 Kwestie van lezen V in: Raster., 73 jrg. 1996 nr. 1 (1996), De Bezige Bij, Amsterdam, ISBN 90 234 1392 X, p. 194

Verwonderlijk is het, dat velen ook muzikaal gehoor ontbreekt en dat er niet weinigen worden aangetroffen, die totaal toondoof zijn.

“Verslag van den staat der hooge-, middelbare en lagere scholen in het Koninkrijk der Nederlanden over 1895-1896” (1897), Algemeene Landsdrukkerĳ, 's-Gravenhage, p. 276 kol. 2


canzonetta

instrumentaal deel van een muziekstuk dat lijkt op een lied

Niettemin werd opus 35 een van de grote uitdagingen voor iedere topviolist. Niet alleen het onstuimige, hartstochtelijke Allegro waarmee het concert begint. Of de virtuoze Finale waarmee het eindigt. Maar ook het middendeel, het intieme Canzonetta. Volgens Jansen het hart van het concert: „Voor mij gaat er niets boven dat moment van rust, waarin Tsjaikovski diepe emoties aan een gevoel van ruimte en eenvoud koppelt.”

Weblink bron
Jaco van der Knijff
 “Janine Jansen speelt als kind van de natuur” (27-10-2008), Reformatorisch Dagblad

Van Buxtehude klinken diens Praeludium d (BuxWV 140) en Canzonetta G (BuxWV 171). Van Böhm speelt Ardesch het koraalvoorspel ”Herr Jesu Christ, dich zu uns wend’” en het Praeludium, Fuga en Postludium g.

Weblink bron “Cor Ardesch concerteert in Cunerakerk Rhenen” (15-06-2019), Reformatorisch Dagblad


korist

afleiding koor met het achtervoegsel -ist

Pieter Jan Leusink dirigeerde een elfkoppig orkest en negen koristen, door als een krankzinnige met zijn armen te maaien en oergeluiden uit te stoten.

Weblink bron
Kevin van Vliet
 “ (06/11/2017), HP de Tijd

De onderwijzeres is een voormalige koriste van Elton John en benadrukt dat het voor een jong meisje belangrijk is om 'het wandelen met hakken zo snel mogelijk onder de knie te hebben'.

Weblink bron
bpr
 “School biedt tienermeisjes lessen 'lopen met hakken' aan” (12/06/2010), De Standaard


monodie

Verder speelt Zwoferink van Messiaen ”Diptyque” (over het aardse leven en de zalige eeuwigheid) uit 1930; ”Offrande au Saint Sacremenent” (in 1997 ontdekt) uit de periode 1928-1930; ”Monodie” (eenstemmig, gebaseerd op het gregoriaans en het gezang van vogels) uit 1963; en ”Apparition de l’Église éternelle” (over de eeuwige kerk die verschijnt en verdwijnt) uit 1932.

Weblink bron “Messiaen vanuit Luxemburg” (05-05-2011), Reformatorisch Dagblad


geluidseffect

samenstelling van geluid zn en effect zn met het invoegsel -s-

ɣəˈlœytsɛˌfɛkt

geluidseffecten (plural)
geluidseffectje (diminutive singular)
geluidseffectjes (diminutive plural)

patroon van klanken en andere hoorbare trillingen, gemaakt om bij de luisteraar een bepaalde indruk op te roepen

Apocalypse Now gebruikte geluid realistisch, hyperrealistisch en surrealistisch, Murch’ liet geluid het meest ruimtelijk klinken door eerst naar mono terug te schakelen. Evenzo blijft het beste geluidseffect stilte, stelt Costin. Zoals Ben Burtt een ‘auditief zwarte gat’ gebruikte: voor een seismische knal liet hij een seconde absolute stilte vallen, alsof de film de adem inhoudt.

Weblink bron
Coen van Zwol
 “De geluidsmens is onbegrepen in Hollywood” (11 juni 2019) op nrc.nl

Als voorbeeld noemt hij het gebruik van ‘reverb’, een kaatsend geluidseffect.

Weblink bron
Hester Carvalho
 “Snellere computer, nieuwe muziek” (16 november 2016) op nrc.nl


fugatisch

afleiding van fuga met het achtervoegsel -isch

fugatischer (uninflected comparative)
fugatische (inflected positive)
fugatischere (inflected comparative)
fugatischers (partitive comparative)

Onze kerkdiensten duurden nooit lang. Dominee Jan had er lol in om ons heel Psalm 119 te laten zingen en om dat als volgt aan te kondigen: „Broeders en zusters, laat ons thans zingen Psalm 119 vers 1, vers 2, vers 3, vers 4...” Hoe wij ook protesteerden, hij hield stug vol tot aan vers 88. Net toen Jaap eindelijk wilde inzetten met een eenstemmig gezongen fugatisch voorspel, herhaalde dominee Jan snel zijn aankondiging met: „Dús broeders en zusters, wij zingen thans Psalm 119 vers 1, vers 2, vers 3...”, en begon hij warempel weer van voren af aan.

Weblink bron
Boudewijn Zwart
 “Kerkje spelen” (23-02-2013), Reformatorisch Dagblad

De gezongen gedeelten worden afgewisseld met orgelcomposities, wat per psalm een mooi geheel oplevert. Zo begint Psalm 96 met de gezongen coupletten 1 en 5, daarna volgt er een robuuste, fugatisch gecomponeerde orgelcompositie over die psalm, en vervolgens weer gezongen de coupletten 6 en 9, waarbij aan de levendige blokfluit een bovenstem is toebeeld.

Weblink bron
Jan-Kees Karels
 “Recensie: Psalmcomposities van Gerard de Wit” (15-06-2016), Reformatorisch Dagblad


chamade

Het grote probleem met dit soort orgels is dat organisten er niet mee om weten te gaan. „Dan willen ze dat het orgel aangepast wordt, de scherpe kantjes eraf. Maar je moet leren luisteren naar je orgel en steeds weer uitproberen welke combinaties wel en niet kunnen.” De chamade-trompet van het hoofdwerk, waarvan de horizontale pijpen vlak boven het hoofd van de organist de kerk in steken, is een mooi voorbeeld.

Weblink bron
Jaco van der Knijff
 “Orgelproject Gerben Mourik: nieuw licht op neobarok” (15-04-2011), Reformatorisch Dagblad


ritenuto

Een paar maten maar en stop: de balletmeester heeft aanwijzingen voor de dans. Hetzelfde stukje herhalen en dan door – vliegensvlug duikt Khoziainova tussen de notenbalken, meteen bij de juiste frase. ‘Geen ritenuto,’ heeft ze boven de volgende maten geschreven: niet vertragen, meteen door naar het volgende couplet.

Weblink bron
Jacq. Algra
 “Het Nationale Ballet swingt op de songs van Gershwin” (13 september 2019), Het Parool


bopper

boppers (plural)
boppertje (diminutive singular)
boppertjes (diminutive plural)


dubstep

dubstep

een subgenre van elektronische dansmuziek dat eind jaren negentig is ontstaan in Engeland

Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om de muziek die je maakt. Als Pink Floyd bijvoorbeeld dubstep had gemaakt had ik dat ook vreselijke naam gevonden.

Weblink bron “Nieuwe naam voor Texas Radio uit Diepenheim” (19-11-2015), Tubantia


dubbelelpee

een muziekalbum dat bestaat uit twee langspeelplaten met een totale speelduur van ongeveer anderhalf uur

Vergeet immers niet dat tot en met 1968 - in termen van Beatles-geschiedenis het jaar waarin de band emotioneel gezien uiteen begon te vallen en met de dubbelelpee White Album op de proppen kwam - John, Paul, George en Ringo een diep geloof koesterden in mono.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “'THE BEATLES REMASTERED' is een mini revolutie” (03-09-2009), Tubantia

Een jubileumconcert wordt het. En niet alleen omdat Bruce Springsteen de 35-jarige verjaardag van het album The River luister bij zet met een integrale live-uitvoering van de dubbelelpee uit 1980.

Weblink bron
Stefan Raatgever
 “Bruce Springsteen is gék op Holland” (11-01-2017), Tubantia


driekwartsmaat

samenstelling van driekwart tw en maat zn met het invoegsel -s-

driekwartsmaten (plural)
driekwartsmaatje (diminutive singular)
driekwartsmaatjes (diminutive plural)

Gaan die twee elkaar vinden? Speelt André Rieu iets in driekwartsmaat? Zingt Ernst Daniël Smid een mopje? Gaat het dameshockeyteam uit de kleren? Staat Jan Kooijman onder de douche? Is de toren van Pisa scheef? Check en dubbelcheck.

Weblink bron
Mark Moorman
 “Niet één memorabele scène in Toscaanse bruiloft (**)” (29 januari 2014), Het Parool

Nummers zijn niet standaard in driekwartsmaat en genres buiten de popmuziek worden verkend.

Weblink bron
Peter van Brummelen
 “The Kik: 'Onze instelling was: alles kan, net als in 1967'” (25 april 2014), Het Parool


dubbel-lp

Van het nieuwe Pink Floyd album The Endless River werden in de week van verschijnen in Engeland zesduizend dubbel-LP's verkocht. Nog altijd slechts een fractie van het aantal downloads, maar geen enkele andere langspeelplaat ging na 1997 in de eerste week zo snel over de toonbank.

Weblink bron “Verkoop lp's in Engeland op hoogste peil in 18 jaar” (28-11-2014), Tubantia

Ook brengen we een speciale jubileum dubbel lp met North Sea Jazz-concerten op vinyl uit

Weblink bron “Jarig North Sea Jazz blikt swingend terug” (06-07-2015), Tubantia

Springsteen is momenteel bezig aan een Amerikaanse tour, die is gewijd aan zijn dubbel-lp The River uit 1980.

Weblink bron
Alex Van Eenennaam en Christy Dollen
 “Bruce Springsteen naar Den Haag” (11-01-2017), Tubantia


altpartij

dat deel van een zangstuk dat door de alt wordt gezonden

Het repertoire bestond uit Marialiedjes en zuster Polycarpa bespeelde het orgel. Maar het knapenkoor dat altijd de hoge sopraan- en altpartij invulde, was inmiddels ter ziele gegaan. Vrouwenstemmen om die leegte op te vullen boden uitkomst. En zo bestormden de eerste vrouwen het traditionele mannenbastion binnen de katholieke liturgie in De Lutte. Inmiddels zijn de vrouwen met 21 leden in de meerderheid en een onmisbare factor binnen het kerkkoor van De Lutte.

Weblink bron “Vrouwen zijn onmisbaar binnen het kerkkoor van De Lutte” (24-11-2017), Tubantia

Mijn vrouw en ik doen allebei mee met de cantorij van onze gemeente, de Bazuinkerk in Kampen-Zuid. Zij zingt sopraan, ik ben eigenlijk een bariton, maar voel me meer thuis tussen de tenoren dan bij de bassen. Verder heb je nog de altpartij.

Weblink bron
Rob van Houwelingen
 “Theologenblog: Het Nieuwe Testament in koorzang” (24-06-2019), Reformatorisch Dagblad


tabulatuur

een voor een specifiek muziekinstrument aangepast muziekschrift waarbij door het instrument zo veel mogelijk op papier na te bootsen dit beter aansluit op het instrument dan de standaardmuzieknotatie


teorbe

snaarinstrument uit de luitfamilie uit de zeventiende en de achttiende eeuw


drive-inshow

samenstelling van drive-in bw en show zn

een diskjockey die zijn eigen apparatuur meeneemt naar de plaats waar hij of zij muziek gaat draaien

Zaterdag (vanaf 20.00 uur) komen liefhebbers van Nederlandstalige muziek aan hun trekken bij Kerkemeijers NL Party met de Radio NL drive-inshow en diverse Nederlandse artiesten, onder wie de onbetwiste ‘koning van de piraten’ Jannes. Zondag spelen vanaf 21.30 uur de Perfect Showband en de rockformatie Spinrock. Maandagmiddag is de feesttent van ‘The River Line Dancers’ uit Borculo.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Overzicht paasvuren in de regio” (02-04-2010), Tubantia

De drive-inshow probeert het nog met feestmuziek, maar met de beelden van hossende Spaanse voetballers op het scherm, is het zomerfeest in Rietmolen met een klap afgelopen.

Weblink bron
Angelique Kunst
 “Oranjeverdriet in de regio” (11-07-2010), Tubantia


tractuur

de aandrijving, die de mechanische acties van de bespeler doorgeeft naar de onderdelen in het orgel, die de acties moeten uitvoeren


wereldmuziek

In de betekenis van ‘niet-westerse muziek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1988

samenstelling van wereld zn en muziek zn


symfonikonsert

Samenstelling van symfoni zn "symfonie" en konsert zn "concert"

Deretter blir det symfonikonsert med Griegs klaverkonsert i norskrussisk samspill.

Daarna is er een symfonieconcert met Griegs pianoconcert in Noors-Russische interactie.


rockrally

wedstrijd waarbij het optreden van rockmuzikanten voor publiek wordt beoordeeld

Op 29 april houdt het festival een rockrally, waarmee Nederlandse en Belgische bands en DJ's[sic!] een plaats op Vestrock kunnen verdienen.

Go Back To The Zoo op Vestrock in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 254 nr. 30 (4 februari 2012), p. 17 kol. 1/2


percussioniste

afgeleid van percussionist zn met het achtervoegsel -e

De opvallende zangeres en percussioniste komt uit Ivoorkust, maar woont in Frankrijk.

Weblink bron
Marloes Heineke
 “44e editie North Sea Jazz: mix van jazz en hiphop” (14 juli 2019) op nrc.nl


symfonieconcert

samenstelling van symfonie zn en concert zn

optreden van een groot orkest dat klassieke muziek speelt met zowel violen, blaasinstrumenten als slagwerk

Het was de tijd, dat het bijwonen van een symfonieconcert hoofdzakelijk het voorrecht was van een bepaalde klasse, het "volk' was er ook, maar stond aan het hek te luisteren.

Weblink bron
C. Driessen
 “Stilte rond het Concertgebouw” (8 september 1992) op nrc.nl

klassiek muziekstuk voor een groot orkest met zowel violen, blaasinstrumenten als slagwerk

Rostropovitsj zal solist zijn in de Rococo-variaties van Tsjaikowski en in het aan hem opgedragen symfonieconcert van Prokofjev.

Rostropovitsj voor concerten naar ons land in: De Telegraaf , jrg. 97 nr. 31664 (3 november 1989), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam


lunchconcert

samenstelling van lunch zn en concert zn

muziekuitvoering in de tijd dat veel mensen hun werkzaamheden onderbreken voor het middagmaal

Na dertig minuten Verdi en Saint-Saëns zit hij in de hal zijn mandarijn te pellen. „Weet je waarom het een lunchconcert heet? Vroeger nam iederéén zijn lunchpakket mee, dat was het hele idee.”

Weblink bron
Trudeke Sillevis Smitt
 “Met een mandarijn en een gesmeerde boterham naar de opera” (7 augustus 2018) op nrc.nl

Als uitnodigend gebaar naar het Spijkenisser publiek gaat het theater elke woensdag gratis lunchconcerten aanbieden in samenwerking met Codarts, de Rotterdamse hogeschool voor muziek en dans.

Weblink bron
Daan van Lent & Claudia Kammer
 “De glanzende toekomst van theater De Stoep” (15 mei 2014) op nrc.nl


castagnet

via Frans castagnette van Spaans castañeta, een verkleinwoord van castaña "kastanje", omdat de oorspronkelijke vorm wel op twee helften van die noot leek

(castagnet)* (singular)
castagnetten (plural)

Dit woord wordt meestal in het meervoud gebruikt. Tegenwoordig wordt het enkelvoud ook wel gebruikt om één klepper in zijn geheel aan te duiden.

elk van de twee bolvormige stukjes hout, die met een touwtje aan elkaar verbonden een handklepper vormen, zoals die veel gebruikt wordt bij het dansen van de flamenco
Meestal houdt de bespeler in elke hand een klepper met een verschillende toonhoogte.#:▸ Het meest bijzondere gedeelte van de dienst is de muziek, die gespeeld wordt op grote trommels in de vorm van vaten, kebro's, begeleid door sistra's, kleine instrumenten met houten grepen waaraan een rij zilveren schijven is gehecht, die een geluid produceren dat op dat van een castagnet of een tamboerijn lijkt.


gitaarsolo

gitaarsoli (plural)
gitaarsolo's (plural)
gitaarsolootje (diminutive singular)
gitaarsolootjes (diminutive plural)

een stuk muziek dat door één gitarist gespeeld wordt

Hij was een bescheiden Britse kostschooljongen met een keurig Engels accent die, eenmaal op het podium, in een echte entertainer veranderde en als een kleine Mark Knopfler een weergaloze gitaarsolo neerzette.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Alsof dat nog niet genoeg was, verwelkomde McCartney even later ook gitarist en zanger Joe Walsh, van onder meer The Eagles, op het podium. Hij speelde samen met McCartney een gitaarsolo.

Weblink bron “Ringo Starr treedt op samen met Paul McCartney” (14 jul. 2019), Tubantia


urban

een term die vanaf de jaren 1980 gebruikt wordt om muziek- en cultuurstromingen aan te duiden die verband houden met hiphop, rap en r&b

De Grammy Awards worden niet langer uitgereikt in de categorie urban. Het woord wordt volledig geschrapt uit de terminologie, maakte organisator The Recording Academy woensdag bekend.

Weblink bron “Grammy Awards laten term ’Urban’ vallen want ’racistisch’” (10 jun. 2020), De Telegraaf


basisakkoord

samenstelling van basis zn en akkoord zn

principle agreement

overeenkomst op hoofdlijnen die de grondslag vormt voor verdere afspraken

basisakkoorden (plural)
basisakkoordje (diminutive singular)
basisakkoordjes (diminutive plural)

elk van de 7 akkoorden (A,B,C,D,E,F,G) waarmee men de meeste liedjes op een gitaar kan begeleiden

Er was vaak een gitarist, die niet echt goed was, maar prima overweg kon met de basisakkoorden voor Bobs ‘Blowing in the Wind’.

De basis gitaarakkoorden van C t/m B zijn ook wel te vergelijken met het bekende rijtje: Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si.

Weblink bron
onlinemuziekacademie.nl
 “Wat zijn gitaarakkoorden?” (10/6/2020)


taffelpiano

Samenstelling van taffel zn "tafel" en piano zn "piano"

ouder pianotype in vorm van een tafel en met horizontale snaren, tafelpiano

Året er 1820. Familien i huset er musikkinteressert og har kjøpt seg et taffelpiano.

We schrijven 1820. De familie in huis is geïnteresseerd in muziek en heeft een tafelpiano gekocht.


pansfluit

samenstelling van Pan en "natuurgeest" en fluit zn met het invoegsel -s-

pansfluiten (plural)
pansfluitje (diminutive singular)
pansfluitjes (diminutive plural)

een blaasinstrument dat is samengesteld uit een reeks van eentonige fluiten

De panfluit roept bij velen associaties op met ”Nederland zingt”, waar ze meestal gebruikt wordt voor het mediteren over en het begeleiden van geestelijke liederen. De pan(s)fluit bestaat al meer dan 2000 jaar.

Weblink bron
S. M. W. Bezemer
 “Verso” (03-02-2010), Reformatorisch Dagblad


bluegrassband

samenstelling van bluegrass zn en band zn

bluegrassbands (plural)
bluegrassbandje (diminutive singular)
bluegrassbandjes (diminutive plural)

groep muzikanten die country muziek uit de staat Kentucky speelt

Tatertot was helemaal op dreef en had inmiddels geregeld dat Necktie met zijn gitaar kon meedoen met de lokale bluegrassband die in de brouwerij aan het spelen was. Hij droeg zijn kleine gitaar overal met zich mee over de bergen, dus dit was een uitgelezen moment om te laten zien wat hij in huis had.

Gek genoeg verscheen van Alison Krauss (45) daarna alleen nog een album als lid van bluegrassband Union Station. Tien jaar later is Krauss dan eindelijk weer solo. De kwaliteit van Windy City vergoedt veel van het wachten. Krauss, in het bezit van diezelfde heerlijke country-snik als Dolly Parton en Linda Ronstadt, hoort simpelweg bij de absolute top van het genre.

Weblink bron
Stefan Raatgever en Mark Roos
 “Recensies van nieuw verschenen albums” (03-03-2017), Tubantia


countryhit

van Engels country zn hit zn , op te vatten als samenstelling van country zn en hit zn

countryhits (plural)
countryhitje (diminutive singular)
countryhitjes (diminutive plural)

Zijn eerste grote countryhit die in heel de VS bekend werd, is (You picked a fine time to leave me) Lucille uit 1977. Rogers is vijf keer getrouwd geweest en kreeg vijf kinderen.

Weblink bron “Kenny Rogers, een van grootste countryzangers allertijden, overleden” (21 mrt. 2020), Tubantia

Pogue floot een oude countryhit en Goldie verslond drie pannen pasta en praatte met volle mond aan één stuk door. Ik nam deze nieuwe vogel eens goed op, zijn manier van doen kwam me heel bekend voor maar ik kon niet direct bedenken op wie hij leek.


tafelpiano

toetsinstrument met snaren, in de vorm van een vlakke doos op poten

Hij kreeg de eer in opdracht van de Beierse koning Ludwig II een tafelpiano te bouwen voor de verjaardag van Richard Wagner.

Weblink bron “Bechstein na bijna anderhalve eeuw failliet” (27 juli 1993) op nrc.nl

Terug in Duitsland vestigde hij zich als houtbewerker en instrumentmaker, in welke rol hij in de jaren '30 en '40 een bescheiden aantal vleugels en tafelpiano's produceerde.

Melchior de Wolff
 Wij verkopen geen zeep in: De Volkskrant , jrg. 74 nr. 21603 (4 augustus 1995), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 17 (K&C 3) 3


kerkmusicus

iemand die voor zijn beroep de muziek tijdens kerkdienst speelt

Op woensdag 15 mei geven kerkmusicus Evan Bogerd en bariton Karel Bogerd een lunchconcert.

Weblink bron
Jan Ankoné
 “Te laat om lintje door te knippen, protestanten Hengelo houden daarom open huis” (11-05-2019), Tubantia

En gedurende drie dagen, van vrijdag 20 maart tot en met zondag 22 maart, is hij er voor zes uitvoeringen van de Matthäus Junior, eveneens in de Grote Kerk. Schets maakte als koordirigent grote naam in Gelderland en daarbuiten. Naast zijn werk als dirigent en kerkmusicus, was hij ook als docent actief.

Weblink bron
Ingrid Willems
 “Nog één keer Matthäus Passion voor dirigent Bachkoor Apeldoorn: ’alle eer gaat naar Bach’” (05-03-2020), Tubantia


roffelwerk

[1], [2] roffelen het geluid van een reeks korte doffe slagen maken

[3] (figuurlijk) van roffelen "eerste grove bijschaven van hout"

een slaginstrument bespelen door met beide stokken in een snel herhaalde afwisseling kort en even hard te slaan

De vijftienjarige drummer Koos van der Velde van de Sneker popgroep Lunacy heeft een drumstel gewonnen (…) Lunacy ging na de Friese voorronde in Leeuwarden weliswaar niet door naar de semi-finales, maar Van der Veldes uitmuntende roffelwerk en zijn jeugdige leeftijd waren voor de organisatie aanleiding om hem deze aanmoedigingsprijs toe te kennen.

“Koos van der Velde van Lunacy wint duur drumstel Grote Prijs”


conduct

She conducted the orchestra for the first time.

Zij dirigeerde het orkest voor de eerste keer.


practice

To play that well requires a lot of practice.

Het vereist een hoop oefening om zo goed te kunnen spelen.


hoofdvorm

bepaalde drieledige opbouw die veel wordt gebruikt in klassieke muziek

Beethoven worstelde zo lang met de klassieke hoofdvorm, tot die (in laatste kwartetten en laatste pianosonates) voor de tijdgenoten volkomen onherkenbaar was geworden.

Willem Pijper, (ed. Arthur van Dijk)
 Tonaliteitsproblemen (oktober/november 1926) in: Het papieren gevaar. Verzamelde geschriften (1917-1947). (2011), Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis, Utrecht / Willem Pijper Stichting, Den Haag, p. 153


finále

finale; het slotstuk van een meerdelig toneel- of muziekstuk


concertpianiste

afgeleid van concertpianist met het achtervoegsel -e of samenstelling van concert zn en pianiste zn

vrouw die muziekuitvoeringen verzorgt door een vleugel te bespelen

(…) hij is nu nog onder de indruk van een film over jazz-zangeres Nina Simone, die als getalenteerd concertpianiste in de jaren vijftig geen voet aan de grond kreeg in de klassieke muziek, omdat ze zwart was.

Weblink bron
Joost Galema
 “Igor Levit: ‘Muziek is geen geneesmiddel tegen onmenselijkheid’” (5 februari 2020) op nrc.nl

Haar eerste pianolessen kreeg ze van muziekuitgever Abraham Noske en diens vrouw, concertpianiste Leny Noske-Friedlaender.

Weblink bron
Marco Kamphuis
 “De muziek telde, niet de pianiste” (17 januari 2020) op nrc.nl

Met buitenlandse staatshoofden, twee beroemde concertpianistes en een miljoenenverslindende lasershow wil Nederland in juni de aandacht vestigen op het eerste lustrum van het Europese technologieprogramma 'Eureka' en, terloops, op zichzelf.

Weblink bron “Eureka met lasershow naar Nederland” (4 april 1991) op nrc.nl


concertpianist

samenstelling van concert zn en pianist zn

iemand die muziekuitvoeringen verzorgt door een vleugel te bespelen

Aanvankelijk wilde ik naar het conservatorium om zelf ook leraar te worden. Maar naar aanleiding van een radio-uitzending ging er een impresariaat voor me aan de slag, en toen ging mijn carrière als concertpianist rollen. Mijn debuutrecital in Den Haag trok zeven recensenten, stel je voor.

Weblink bron
Mischa Spel
 “Pianopedagoog Jan Wijn: ‘Geef me een leerling, en ik functioneer’” (11 maart 2020) op nrc.nl

Wie concertpianist wil worden moet ook vijfduizend uur toonladders oefenen.

Weblink bron
Lineke Nieber
 “Als een gek schilderen voor Amazon” (24 september 2019) op nrc.nl

Wie wordt er nog wijs uit de grenzeloze toestroom van pianotalent? Wereldwijd zijn er naar schatting 50.000 concertpianisten. En allen willen hetzelfde: carrière maken met het spelen van klassieke en romantische meesterwerken.

Weblink bron
Bas van Bommel
 “De weelde aan pianotalent” (3 oktober 2013) op nrc.nl


concertgebouw

samenstelling van concert zn en gebouw zn

gebouw bestemd voor muziekuitvoeringen
Het bestaat hoofdzakelijk uit een of meer zalen met een geschikte omvang en akoestiek

Vijf architecten laten elk een ontwerp zien voor een nieuw concertgebouw in Kyoto.

Weblink bron
Max van Rooy
 “De vijfde architectuurbiennale van Venetie; Koning Architect” (13 september 1991) op nrc.nl

organisatie die muziekuitvoeringen in een daarvoor bestemd gebouw aanbiedt

Ook de kop boven het interview met Lilian Alibux – sinds september 2018 het hoofd Marketing van de Doelen – klinkt omineus: „De Doelen is meer dan een concertgebouw.” Alibux begon haar carrière met het ontwikkelen van concepten voor organisaties in de commerciële sector. Zo bedacht ze het No Beers, Coffee Only festival voor Douwe Egberts, het strategische concept voor het digitaal magazine iFly van KLM en ontwikkelde ze een upgrade voor een KPN-concept voor high value klanten. Wederom ontbreekt elk spoor van muziek, of van welke culturele affiniteit dan ook. Kennelijk maakt het niet uit of je de programmering van een concertgebouw verkoopt, of een tweedehands auto, een 24-delige encyclopedie, of knollen voor citroenen.

Weblink bron
Hans Koolmees
 “Wat is er aan de hand bij de Doelen?” (31 oktober 2019) op nrc.nl

Schouwburgen en concertgebouwen zullen door de economische crisis harder worden getroffen dan kleine podia, omdat ze minder creatief en ondernemend zijn.

Weblink bron “Crisis is zwaarder voor grote podia'” (3 juni 2009) op nrc.nl


one-night stand

verbinding van  one, night en stand, letterlijk: stop voor één nacht
**[1] in de betekenis van "eenmalige muziek- of toneelopvoering" aangetroffen vanaf 1880
**[2], [3] in de seksuele betekenissen sinds 1956

eenmalige avondvoorstelling door rondreizende uitvoerenden


tamboer-majoor

samenstelling van tamboer zn en majoor zn

rum-major

de persoon die voor de fanfare of harmonie uitloopt


koorleidster

van koorleider zn met het achtervoegsel -er of samenstelling van koor zn en leidster zn

vrouwelijke dirigent van een groep mensen die samen zingen

Mavis herkende ik direct aan haar rijzige gestalte en welluidende alt. Ze had naam gemaakt als koorleidster en we kenden elkaar al jaren, ik had de week ervoor nog een concert van haar gezelschap bijgewoond.

Winston Leeflang
 De Hongaarsen in: Maatstaf., jrg. 39 nr. 7 (juli 1991), Arbeiderspers, Amsterdam, p. 24


tambour-maître

tambour-maîtres (plural)
tambour-maîtretje (diminutive singular)
tambour-maîtretjes (diminutive plural)
tamboer-maître

lid van een fanfare of harmonie dat met een staf voor het korps uitloopt om zo instructies te geven

Heeft de tambour-maître een paar slidings te veel gemaakt of hebben de showbands van het EK van afgelopen weekend het commando glissando wat al te letterlijk genomen? Feit is dat de grasmat in de Grolsch Veste naar zijn grootje is en er een nieuwe in moet.

Weblink bron
Theo Hakkert
 “Grasmat of dansvloer?” (01-10-2019), Tubantia


als deel van een akkoordsymbool dat een septiem bevat

Gis → Gis7


boogie-woogie

reduplicatie van boogie, dans waarbij met de billen wordt geschud

/ˌbʊɡiˈwʊɡi/


Götterdämmerung

van Duits Götterdämmerung "godenschemer"

ˈɡʏtərˌdɛməˌruŋ

opera uit 1876 van de Duitse componist R. Wagner waarin de held Siegfried sterft en het Walhalla in vlammen opgaat

Op 30 september gaat in Enschede de allerlaatste opera van de ‘oude’ Reisopera in première: Wagners Götterdämmerung, het sluitstuk van de Ring-cyclus in de geprezen regie van Antony McDonald. Het is een van Wagners langste en grootst bezette werken, en vergt een lange voorbereiding. (…) Nee, dan Götterdämmerung: aan het slot van die opera overstroomt de Rijn en wordt het Walhalla van de goden door vlammen verteerd.

Weblink bron
Floris Don
 “Grootse en symbolische Wagner is sluitstuk voor Reisopera” (3 augustus 2012) op nrc.nl


kerstkoor

kerstkoren (plural)
kerstkoortje (diminutive singular)
kerstkoortjes (diminutive plural)

een koor dat in de kerstperiode liederen ten gehore brengt

Het kerstkoor zong haar liederen in het winkelcentrum.


kerstnummer

kerstnummers (plural)
kerstnummertje (diminutive singular)
kerstnummertjes (diminutive plural)

In de hitlijsten staat ieder jaar dit kerstnummer hoog in de lijst.


kerstoratorium

kerstoratoria (plural)
kerstoratoriums (plural)

een omvangrijk vocaal werk in het teken van de kerst

Het bekendste kerstoratorium is geschreven door Johann Sebastian Bach.


concertpodium

samenstelling van concert zn en podium zn

concertpodia (plural)
concertpodiums (plural)

verhoging waarop musici zich bevinden als zij in een uitvoering verzorgen#:▸ ,,In de renovatieplannen zou de overkapping zes, zeven meter verder over het veld hangen’’, zegt toenmalig stadiondirecteur Van der Vegt. ,,Mojo waarschuwde dat de concertpodiums dan verder naar het midden zouden moeten opschuiven. Dat zou ons duizenden plaatsen kosten. Daarom hebben we die kap korter gehouden.’’

Maar zodra ik het concertpodium op stap, transformeer ik. Dan word ik de componist wiens muziek ik speel, en voel ik me een koning: degene die alles mag bepalen.

Weblink bron
Mischa Spel
 “Amper 17 en nu al een rijzende ster van de buitencategorie” (27 augustus 2018) op nrc.nl

Het opgefriste terrein, met naast nieuwe concertpodia, nieuwe kunstwerken, een groot 24-uursgebied en meer veganistische eetgelegenheden, lijkt ruimer.

Weblink bron
Hester Carvalho
 “Iggy Pop op handen van publiek op jarig Lowlands” (18 augustus 2017) op nrc.nl

Bowie zingt, klapt, schreeuwt en danst alsof hij op een groot concertpodium staat.

Weblink bron
Merijn Rengers
 “Joe Bowie predikt de funk in Gorkum” (17 februari 2015) op nrc.nl

Voor het experiment komen naar verwachting zo’n 100.000 freelancers in aanmerking die werken voor onder meer muziek- en dansgezelschappen, theaters en concertpodia.

Weblink bron
Christiaan Pelgrim
 “Nieuw ‘cultuurpensioen’ niet aantrekkelijk voor alle freelancers” (3 februari 2020) op nrc.nl

De missie van een concertpodium ligt in de muziek. Vanuit deze missie werk je aan diversiteit en inclusie. Natuurlijk wil een concertgebouw in een stad die voor de helft bestaat uit mensen met een andere culturele achtergrond, vaak geboren Rotterdammers, zich verhouden tot álle Rotterdammers.

Weblink bron
Opiauteur
 “De eeuwige discussie: diversiteit en kwaliteit” (9 november 2019) op nrc.nl

In de voormalige technische school aan de Dr. Jan van Breemenstraat (West, niet ver van het Rembrandtpark) komen naast de club in de oude fietsenkelder ook een concertpodium, restaurant, café en een sportlocatie.

Weblink bron “Opvolger Club Trouw: De School in West” (18 december 2015) op nrc.nl

Dat de blokfluit zo wijd verspreid is en toch nauwelijks op de concertpodiums is te vinden vindt Coolsma niet verwonderlijk.

Weblink bron
H. Vermeulen
 Wie op de blokfluit niet doorzet, komt niet ver : Blokfluit mogeiljk al in 12e eeuw ontstaan, Terdege BV, Apeldoorn in: Terdege , jrg. 4 nr. 23 (19 augustus 1987), p. 47 kol. 4

Simon bekrachtigt zijn afscheid van het concertpodium met een tiental roerende herbewerkingen van minder bekende songs uit zijn rijke oeuvre.

Weblink bron
Mischa Spel & Amanda Kuyper
 “Dit zijn de beste albums om cadeau te geven” (22 november 2018) op nrc.nl

Middelmatige mannen hebben op het concertpodium plaats gemaakt voor getalenteerde vrouwen.

Weblink bron
Melvyn Krauss
 “Mannen, geef het stokje over” (26 juli 2016) op nrc.nl


kersthit

kersthits (plural)
kersthitje (diminutive singular)
kersthitjes (diminutive plural)

een lied dat in de kerstperiode erg populair is

De kersthit stond op de eerste plek in de hitlijsten.


kerstzang

Op de radiozender was er veel kerstzang te horen.


kerstplaat

kerstplaten (plural)
kerstplaatje (diminutive singular)
kerstplaatjes (diminutive plural)

De kerstplaat werd in de kerstperiode veelvuldig gedraaid.


kerstgezang

Op het marktplein was er kerstgezang te horen.


kerstspeeldoos

kerstspeeldozen (plural)
kerstspeeldoosje (diminutive singular)
kerstspeeldoosjes (diminutive plural)

een muziekinstrument dat na opwinden of door te draaien een kerstmuziekje afspeelt


kerstcantate

kerstcantaten (plural)
kerstcantates (plural)

een muzikale compositie voor met kerst voor een of meer zangers, begeleid door instrumenten


singhen

Afgeleid van het Proto-Germaanse *singwaną