ideeëngeschiedenis

samenstelling van idee zn en geschiedenis zn met het invoegsel -en-

de uitdrukking, bewaring en verandering van menselijke ideeën in de loop der tijden

Mijn carrière in de ideeëngeschiedenis verliep niet voorspoedig, en na een paar jaar raakten mijn collega en ik onze onderzoekssubsidie kwijt, waarmee we het hoofd boven water hielden sinds mijn aanstelling op het instituut.

Håkan Nesser
 “Herfst op Gotland” (2021), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044535624


homostudie

onderzoek naar homofielen en homoseksualiteit

Op universiteiten zou homostudie erkend moeten worden als experimentele afstudeerrichting.

Weblink bron “COC vraagt van overheid strijd tegen heteroseksisme” (30 maart 1983) op nrc.nl

Het Amsterdamse initiatief kreeg nog datzelfde jaar navolging aan de universiteit van Utrecht, later gevolgd door andere universiteiten. Amsterdamse en Utrechtse studenten richtten in oktober 1978 het tijdschrift Homologie op, dat het 20 jaar zou volhouden, en in Amsterdam werd een Documentatiecentrum Homostudies opgezet, voorloper van wat nu IHLIA, erfgoedorganisatie lhbti+, is.

Weblink bron
Maurice van Lieshout
 “Utrechtse studenten en docenten maken homoseksualiteit zichtbaar” (26 april 2023)


geneesmiddelenleer

samenstelling van geneesmiddel zn en leer met het invoegsel -en-

geneesmiddelenleren (plural)
geneesmiddelenleertje (diminutive singular)
geneesmiddelenleertjes (diminutive plural)

kennis en leer van de geneesmiddelen en van de inwerking van chemische stoffen op levende organismen


wetenschapsmuseum

samenstelling van wetenschap zn en museum zn met het invoegsel -s-

wetenschapsmusea (plural)
wetenschapsmuseums (plural)

gebouw met een tentoonstelling waarin de ontwikkeling van een wetenschap getoond wordt

Het wetenschapsmuseum gehuisvest in een schitterend modernistisch pand brengt de wetenschap juist dichter bij de belevingswereld van jong en oud.

Weblink bron “Cosmo Caixa: wetenschap beleven op een interactieve manier”, Barcelona-Nu


KNAW

(letterwoord) Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen

organisatie van nationale wetenschappelijke instituten in Nederland


proefdiervrij

samenstelling van proefdier zn en vrij bn

proefdiervrijer (uninflected comparative)
proefdiervrijst (uninflected superlative)
proefdiervrije (inflected positive)
proefdiervrijere (inflected comparative)
proefdiervrijste (inflected superlative)
proefdiervrijs (partitive positive)
proefdiervrijers (partitive comparative)

Een dierproef uitvoeren is wettelijk alleen toegestaan wanneer er geen proefdiervrije, alternatieve methoden beschikbaar zijn

Weblink bron “Inventariseren van technische expertise met potentiële bijdrage aan vermindering van dierproeven in nietbiomedische onderzoeksdomeinen”, Universiteit Gent


neurowetenschapper

Afgeleid van neurowetenschap met het achtervoegsel -er

iemand die het zenuwstelsel op een systematische manier onderzoekt

Neurowetenschappers werken steeds vaker interdisciplinair en integreren informatie over genen, eiwitten, synapsen, netwerken, complexe hersenfuncties en disfuncties.

Weblink bron “Master Neurosciences” (2025), Vrije Universiteit Amsterdam


toponderzoeker

samenstelling van top zn en onderzoeker zn

De EU gaat de toelatingsprocedures voor toponderzoekers versimpelen. Wetenschappelijke instellingen zullen geholpen worden bij het aantrekken van buitenlandse onderzoekers. En de vrijheid van wetenschappelijk onderzoek moet wettelijk worden vastgelegd, aldus Von der Leyen.

Weblink bron
Frank Renout
 “Europa: 600 miljoen euro om Amerikaanse wetenschappers aan te trekken” (5 mei 2025), NOS


systeemkennis

samenstelling van systeem zn en kennis zn

het beschrijven en begrijpen van de onderdelen van een systeem en de verbanden tussen de verschillende onderdelen van dat systeem

"Vanuit Delft zitten ze goed in de sommetjes, in Utrecht heb je bijvoorbeeld paleomagnetisme", omschrijft Hoogendoorn het werkveld. "En aan de VU zit heel veel systeemkennis. Vooral het lab waarmee de VU bijvoorbeeld sediment dateert is internationaal bekend. Er zijn volgens mij maar drie plekken in de wereld waar ze dat doen. Niet alleen de VU heeft dus een probleem: je haalt er ook internationaal meteen de stekker uit."

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


wetenschapsorganisatie

samenstelling van wetenschap zn en organisatie zn met het invoegsel -s-

wetenschapsorganisaties (plural)
wetenschapsorganisatietje (diminutive singular)
wetenschapsorganisatietjes (diminutive plural)

organisatie die de samenwerking tussen verschillende wetenschappers en kennisinstituten bevordert

organisatie die wetenschappelijk onderzoek financiert

Niettemin spreekt ook wetenschapsorganisatie NWO zijn zorgen uit. "NWO maakt zich ernstig zorgen over de bezuinigingen, de kwaliteit van wetenschap en de financiering ervan."


carrièrewetenschapper

samenstelling van carrière zn en wetenschapper zn

wetenschapper die onderzoek doet om zijn loopbaan te verbeteren en minder om de wetenschap vooruit te helpen

Vooral in de media werd Buikhuisen verguisd, onder meer door columnist Piet Grijs (een pseudoniem van Hugo Brandt Corstius). Die noemde hem een "kale, impotente carrièrewetenschapper" en vergeleek hem met de toenmalige leider van de nationaalsocialistische Nederlandse Volks-Unie (NVU).

Weblink bron “Criminoloog Wouter Buikhuisen (91) overleden” (10 mei 2025), NOS


biosociologie

afleiding van sociologie met het voorvoegsel bio-

het onderzoek naar de biologische basis van sociaal gedrag