schieten

In de betekenis van ‘snel bewegen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285

In de betekenis van ‘projectiel met werktuig werpen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

als paddenstoelen uit de grond schieten

snel en in grote massa tevoorschijn komen

een bok schieten

een grote fout begaan of zich lelijk vergissen

onder de duiven schieten

van klanten of andere relaties beroven door die met een aantrekkelijk aanbod te verleiden

uit de slof schieten

erg boos worden ofwel: erg actief worden

je moet de huid van de beer niet verkopen voor hij geschoten is

loop niet vooruit op een resultaat zolang dat nog niet zeker is

schoot (past)
geschoten (past participle)
te schieten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen schieten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen schieten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geschoten (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geschoten (active infinitive perfect present long-form)
geschoten zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geschoten te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
schietend (imperfect participle)
geschoten (past participle)
schiete (subjunctive)
schiet (indicative imperfect present singular first-person)
schiet (indicative imperfect present singular second-person)
schiet (indicative imperfect present singular second-person)
schiet (indicative imperfect present singular second-person)
schiet (indicative imperfect present singular third-person)
schoot (indicative imperfect past singular first-person)
schoot (indicative imperfect past singular second-person)
schoot (indicative imperfect past singular second-person)
schoot (indicative imperfect past singular second-person)
schoot (indicative imperfect past singular third-person)
schoten (indicative imperfect past plural first-person)
schoten (indicative imperfect past plural second-person)
schoten (indicative imperfect past plural third-person)
zal schieten (indicative imperfect future singular first-person)
zult schieten (indicative imperfect future singular second-person)
zal schieten (indicative imperfect future singular second-person)
zult schieten (indicative imperfect future singular second-person)
zal schieten (indicative imperfect future singular second-person)
zult schieten (indicative imperfect future singular second-person)
zal schieten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen schieten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen schieten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen schieten (indicative imperfect future plural third-person)
zou schieten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou schieten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) schieten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt schieten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou schieten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden schieten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden schieten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden schieten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geschoten (perfect present first-person)
hebt geschoten (perfect present second-person)
hebt geschoten (perfect present second-person)
heeft geschoten (perfect present second-person)
hebt geschoten (perfect present second-person)
heeft geschoten (perfect present third-person)
hebben geschoten (perfect present first-person)
hebben geschoten (perfect present second-person)
hebben geschoten (perfect present third-person)
had geschoten (perfect past first-person)
had geschoten (perfect past second-person)
had geschoten (perfect past second-person)
hadt geschoten (perfect past second-person)
had geschoten (perfect past third-person)
hadden geschoten (perfect past first-person)
hadden geschoten (perfect past second-person)
hadden geschoten (perfect past third-person)
zal geschoten hebben (perfect future first-person)
zal geschoten hebben (perfect future second-person)
zult geschoten hebben (perfect future second-person)
zult geschoten hebben (perfect future second-person)
zal geschoten hebben (perfect future second-person)
zult geschoten hebben (perfect future second-person)
zal geschoten hebben (perfect future third-person)
zullen geschoten hebben (perfect future first-person)
zullen geschoten hebben (perfect future second-person)
zullen geschoten hebben (perfect future third-person)
zou geschoten hebben (perfect conditional first-person)
zou geschoten hebben (perfect conditional second-person)
zou geschoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geschoten hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geschoten hebben (perfect conditional second-person)
zou geschoten hebben (perfect conditional third-person)
zouden geschoten hebben (perfect conditional first-person)
zouden geschoten hebben (perfect conditional second-person)
zouden geschoten hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geschoten (impersonal passive present imperfect)
er is geschoten (impersonal passive present perfect)
er werd geschoten (impersonal passive past imperfect)
er was geschoten (impersonal passive past perfect)
er zal geschoten worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geschoten zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geschoten worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geschoten zijn (impersonal passive conditional perfect)
geschoten worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geschoten te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geschoten zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geschoten te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geschoten zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geschoten te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geschoten zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geschoten te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geschoten (singular imperfect present first-person)
wordt geschoten (singular imperfect present second-person)
wordt geschoten (singular imperfect present second-person)
wordt geschoten (singular imperfect present second-person)
wordt geschoten (singular imperfect present plural third-person)
worden geschoten (singular imperfect present plural first-person)
worden geschoten (singular imperfect present plural second-person)
worden geschoten (singular imperfect present third-person)
werd geschoten (singular imperfect past first-person)
werd geschoten (singular imperfect past second-person)
werd geschoten (singular imperfect past second-person)
werdt geschoten (singular imperfect past second-person)
werd geschoten (singular imperfect past plural third-person)
werden geschoten (singular imperfect past plural first-person)
werden geschoten (singular imperfect past plural second-person)
werden geschoten (singular imperfect past third-person)
zal geschoten worden (singular imperfect future first-person)
zult geschoten worden (singular imperfect future second-person)
zult geschoten worden (singular imperfect future second-person)
zult geschoten worden (singular imperfect future second-person)
zal geschoten worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geschoten worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geschoten worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geschoten worden (singular imperfect future third-person)
zou geschoten worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geschoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geschoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geschoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geschoten worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geschoten worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geschoten worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geschoten worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geschoten worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geschoten (perfect present first-person)
bent geschoten (perfect present second-person)
bent geschoten (perfect present second-person)
is geschoten (perfect present second-person)
zijt geschoten (perfect present second-person)
is geschoten (perfect present third-person)
zijn geschoten (perfect present first-person)
zijn geschoten (perfect present second-person)
zijn geschoten (perfect present third-person)
was geschoten (perfect past first-person)
was geschoten (perfect past second-person)
was geschoten (perfect past second-person)
waart geschoten (perfect past second-person)
was geschoten (perfect past third-person)
waren geschoten (perfect past first-person)
waren geschoten (perfect past second-person)
waren geschoten (perfect past third-person)
zal geschoten zijn (perfect future first-person)
zult geschoten zijn (perfect future second-person)
zult geschoten zijn (perfect future second-person)
zult geschoten zijn (perfect future second-person)
zal geschoten zijn (perfect future third-person)
zullen geschoten zijn (perfect future first-person)
zullen geschoten zijn (perfect future second-person)
zullen geschoten zijn (perfect future third-person)
zou geschoten zijn (perfect conditional first-person)
zou geschoten zijn (perfect conditional second-person)
zou geschoten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geschoten zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geschoten zijn (perfect conditional second-person)
zou geschoten zijn (perfect conditional third-person)
zouden geschoten zijn (perfect conditional first-person)
zouden geschoten zijn (perfect conditional second-person)
zouden geschoten zijn (perfect conditional third-person)


doorn

In de betekenis van ‘puntig uitsteeksel aan plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 721

doorns (plural)
doornen (plural)
doorntje (diminutive singular)
doorntjes (diminutive plural)

Pas op voor die struik met al die doorns!


tarwe

In de betekenis van ‘graangewas’ voor het eerst aangetroffen in 1189

Пшеница

meest verbouwde tarwe soort (Triticum aestivum)

graan van het geslacht Triticum - een van de belangrijkste graansoorten waarmee de mensheid zich voedt

meest verbouwde tarwesoort (gewone tarwe of Triticum aestivum)


stam

van Middelnederlands stam, in de betekenis van ‘deel van boom’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1350

trung

deel van de boom tussen de wortels en de kruin

قبيلة

op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking

Wortstamm

(taalkunde) onvervoegde of onverbogen woordvorm

stammen (plural)
stammetje (diminutive singular)
stammetjes (diminutive plural)

Verwijder bij het snoeien van vlierbesplanten alle dode, gebroken of merkbaar lage opbrengststokken uit de struik aan de stam met de schaar.

Weblink bron “Tips voor het snoeien van vlierbessen – wanneer en hoe vlierbessen te snoeien”, Sanne Tuinen

De Zweedse bossen konden kant-en-klare stammen van twintig meter leveren, maar voor het werk met de palen in de rivier hadden ze de dubbele lengte nodig. Ze moesten daarom twee stammen samenvoegen om een paal van veertig meter te krijgen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142

Wederom slingerde hij mijn touw in één keer over de hoge tak, bevestigde mijn voedselzak eraan, hees hem vier meter de lucht in en bond het touw vast aan de stam van de boom.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


viooltje

viooltje

Viola, een plantengeslacht met aardige bloemen

een geslacht Viola uit de viooltjesfamilie (Violaceae)

Zij heeft een paar viooltjes thuis.


rododendron

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘heester’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1777

uit het Oudgrieks: ῥόδον (rhódon) = "roos"; δένδρον (déndron) = "boom"

een geslacht Rhododendron van 600 tot 1000 planten (afhankelijk van de taxonomische opvatting) in de heidefamilie (Ericaceae). Dit omvangrijke geslacht is onderverdeeld in een aantal ondergeslachten


aalbessenstruik

ribsbusk

een struikachtige plant waarvan de aalbes de vrucht is

aalbessenstruiken (plural)
aalbessenstruikje (diminutive singular)
aalbessenstruikjes (diminutive plural)


zonnebloem

In de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1581

samenstelling van zon en bloem met het invoegsel -e- en medeklinkerverdubbeling (regel 2.B).

عباد الشمس

Helianthus annuus, een tot 3 meter hoge plant met een grote gele bloem

zonnebloemen (plural)
zonnebloempje (diminutive singular)
zonnebloempjes (diminutive plural)

Zij probeerden zo hoog mogelijke zonnebloemen te kweken.


abeel

van Middelnederlands abele / abeelen, ontleend aan Oudfrans aubel / albel / abel, in de betekenis van ‘populier’ aangetroffen vanaf 1240

abelen (plural)
abeeltje (diminutive singular)
abeeltjes (diminutive plural)

bepaald soort loofboom, Populus alba uit het populierengeslacht


acacia

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘boomsoort’ voor het eerst aangetroffen in 1554

acacia's (plural)
acaciaatje (diminutive singular)
acaciaatjes (diminutive plural)

een geslacht Acacia van planten uit de onderfamilie Mimosoideae van de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae/Fabaceae). Alle soorten zijn houtig


esdoorn

uit Middelnederlands asdoren, gevormd als samenstelling van es (boomsoort) en doorn stekel

ahorn

boom of heester uit het geslacht (Acer )

esdoorns (plural)
esdoorntje (diminutive singular)
esdoorntjes (diminutive plural)

een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen

Er hangen nog twee blaren aan mijn esdoorn.


treurwilg

hængepil

(plantkunde) wilg met dunne neerhangende takken van het plantengeslacht Salix

treurwilgen (plural)
treurwilgje (diminutive singular)
treurwilgjes (diminutive plural)

Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae)

De treurwilg wordt in de literatuur vaak in verband gebracht met verdriet.


populier

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

populieren (plural)
populiertje (diminutive singular)
populiertjes (diminutive plural)

zeer snel groeiende boom uit de wilgenfamilie (Populus)


gerst

In de betekenis van ‘graangewas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

elbi

en 3. (zaad van de) plant Hordeum vulgare

gecultiveerde soort Hordeum vulgare, een graansoort. Ze stamt af van de wilde gerst (Hordeum spontaneum), die nog steeds in het Midden-Oosten voorkomt. Gerst behoort net als alle overige granen zoals tarwe, haver, rogge, gierst en rijst tot de grassenfamilie


gierst

De oorspronkelijke vorm was tot voor kort nog te vinden in de dialecten, o.m. als herse, heerze, vergelijk Middelnederlands heerse, herse, : uit Germaans *hersja-, *hersjan- m.
De standaard-Nederlandse vorm gierst, in de betekenis van ‘graangewas’ aangetroffen vanaf 1577 is waarschijnlijk gecontamineerd met de benaming voor een andere graansoort: gerst.

manna

en 3. (zaden van) de graansoort Panicum miliaceum

graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd


rogge

Middelnederlands: rogghe, rogge
:::in de betekenis ‘graangewas’ aangetroffen vanaf 1240

Litouws rugỹs 'roggekorrel', rugiaĩ mv 'rogge'

Russisch рожь
**(Oudkerkslavisch rŭžĭ v)

roggetje (diminutive singular)
roggetjes (diminutive plural)

graansoort van het geslacht Secale, te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky


notenboom

samenstelling van noot en boom met het invoegsel -en-

notenbomen (plural)
notenboompje (diminutive singular)
notenboompjes (diminutive plural)


pepermunt

In de betekenis van ‘lekkernij’ voor het eerst aangetroffen in 1778

نعناع فلفلي

en 2. (bladeren van) de plant Mentha × piperita

pepermunten (plural)
pepermuntje (diminutive singular)
pepermuntjes (diminutive plural)

een plant Mentha ×piperita uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae)


raket

brede raket

1. kruisbloemigen uit het geslacht Sisymbrium

bolletjesraket

2. kruisbloemigen buiten het geslacht Sisymbrium

benaming voor kruisbloemigen uit het geslacht Sisymbrium

benaming voor enkele soorten kruisbloemigen buiten het geslacht Sisymbrium die daar gelijkenis mee vertonen


wrang

In de betekenis van ‘zuur’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

Cuscuta plantje dat als een parasiet zich om andere planten heen slingert


waterbalans

Wasserbilanz

de balans tussen de opname en afgifte van water

waterbalansen (plural)
waterbalansje (diminutive singular)
waterbalansjes (diminutive plural)


kou

koutje (diminutive singular)
koutjes (diminutive plural)

Cordia subcordata een plant uit de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae)


parenchym

vulweefsel met in de regel dunne celwanden


saprofyt

gevormd uit Oudgrieks σαπρός (saprós) "verrot" en φυτόν (futón) "plant", aangetroffen vanaf 1870 met het achtervoegsel -fyt

plant die van organisch afval leeft
Deze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.

Een andere groep paddestoelen leeft van wat bomen zoal op de grond laten vallen (de strooisellaag). Dit zijn de saprofyten.

Weblink bron
Koos van Zomeren
 “De onmisbare paddestoel” (2 november 2007) op nrc.nl

⧖ De nieuwste proeven van H. Hoffmann (), waarbij het hem gelukte, uit de sporen van Achorion Schönleinii, in gedestilleerd water, en bij de noodige voorzorgen, eene plant van Mucor racemosus Fres. te erlangen, zijn haar ook niet gunstig, evenmin als de daadzaak, dat Penicillium eene saprophyt is, terwijl Mucor op levende en doode organismen beiden leven kan.

C.A.J.A. Oudemans
 “Leerboek der plantenkunde. Deel 2” (1870), C. van der Post, Utrecht / C.G. van der Post, Amsterdam, p. 137


vegetatief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘de groei bevorderend’ voor het eerst aangetroffen in 1778

afgeleid van vegetatie met het achtervoegsel -ief

vegetatiever (uninflected comparative)
vegetatiefst (uninflected superlative)
vegetatieve (inflected positive)
vegetatievere (inflected comparative)
vegetatiefste (inflected superlative)
vegetatiefs (partitive positive)
vegetatievers (partitive comparative)


schroefpalm

schroefpalmen (plural)
schroefpalmpje (diminutive singular)
schroefpalmpjes (diminutive plural)

een geslacht Pandanus van eenzaadlobbige planten. Het geslacht telt zo'n zevenhonderd soorten in de tropen van de Oude Wereld


moer

Je moers taal

De taal waarmee je vanaf je jongste jaren bent opgegroeid, eerste taal, moedertaal

Niet bang zijn voor de duivel of zijn ouwe moer


vlas

erfwoord van Middelnederlands vlas, dat teruggaat op Protogermaans *flahsa; in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1240

vlasje (diminutive singular)
vlasjes (diminutive plural)

Linum usitatissimum gewas dat verbouwd wordt voor de productie van linnen en lijnzaadolie


tuinkers

waterkers

en 2. cultuurplant en eetbaar kruid Lepidum sativum

bepaalde cultuurplant Lepidum sativum uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae of Cruciferae)


spinazie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘groente’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1377

Ga zo door en je/gij zult spinazie eten.

spinod

Spinacia oleracea, een snelgroeiende, eenjarige bladgroente

Spinazie groeit niet goed op een zure grond.

De spinazie zaait u op regels in de volle grond. Om voortdurend te kunnen oogsten, kunt u het beste regelmatig kleine hoeveelheden zaaien.

Weblink bron “Spinazie zaden - Columbia F1”, Tuinexpress.nl


spinazie

spinazie; een snelgroeiende, eenjarige bladgroente


postelein

In de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1659

Portulak

bepaalde soort eenjarige groene plant, Portulaca oleracea


waterkers

waterkersen (plural)
waterkersje (diminutive singular)
waterkersjes (diminutive plural)


molsla

Taraxacum officinale gebleekte bladeren van de paardenbloem, wordt als sla gegeten


veldsla

خس النعجة

en 2. (bladeren van) kruidachtige plant Valerianella locusta


sjalot

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uitje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1682

sjalotten (plural)
sjalotje (diminutive singular)
sjalotjes (diminutive plural)

Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


rabarber

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘een gewas, gerecht daarvan’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1351

rabarber

en 2. (stengels van) plant Rheum rhabarbarum

plant Rheum rhabarbarum uit de duizendbladfamilie Polygonaceae

Ik vind rabarber maar zuur.


ijsbergsla

isbergsalat

en 2 (bladeren van) Lactuca sativa var. capitata


wittekool

In de betekenis van ‘koolsoort’ voor het eerst aangetroffen in 1514

samenstelling van wit en kool met het invoegsel -e-

lakra

en 2. (bladeren van) sluitkoolgewas dat lichtgroen tot wit van kleur is

sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is


wittekool

wittekool, witte kool; een sluitkoolgewas dat lichtgroen tot wit van kleur is


savooiekool

In de betekenis van ‘koolsoort’ voor het eerst aangetroffen in 1599

samenstelling van savooi en kool met het invoegsel -e-

aza kizkur

en 2. (bladeren van) Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda)

savooiekolen (plural)
savooiekooltje (diminutive singular)
savooiekooltjes (diminutive plural)

een van de oudste koolsoorten Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda


paprika

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘plant, specerij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1902

soetrissie

vrucht van een bepaalde gekweekte vorm van een peperplant, Capsicum annuum

paprika's (plural)
paprikaatje (diminutive singular)
paprikaatjes (diminutive plural)


paprika

/ ˡpɑːpɾɪkɑ /

Paprika finnes i mange farger.


paprika

/ ˡpɑːpɾɪkɑ /


mierikswortel

samenstelling van mierik en wortel met het invoegsel -s-

mierikswortels (plural)
mieriksworteltje (diminutive singular)
mieriksworteltjes (diminutive plural)

Armoracia rusticana of Cochlearia armoracia, een plant uit de kruisbloemfamilie, met grote witte wortelstok die als kruiderij gebruikt wordt


orchidee

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

орхидея

plant van de talrijke orchideeënfamilie, m.n. benaming voor de kleurrijke bloemen

orchideeën (plural)
orchideetje (diminutive singular)
orchideetjes (diminutive plural)

Hij kweekte orchideeën.

een bloem, vaak fel gekleurd, van een plant van de plantenfamilie Orchidaceae

Bij de première droeg de filmster een orchidee op zijn revers.


narcis

Leenwoord uit het Latijn, mogelijk een eponiem dat verwijst naar de mythologische figuur Narcissus , maar dit werd door Pausanias al betwijfeld; in de betekenis van ‘sierplant’ voor het eerst aangetroffen in 1553

narcissen (plural)
narcisje (diminutive singular)
narcisjes (diminutive plural)

Narcissus, een geslacht van bolgewassen uit de narcissenfamilie


papaver

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1543

valmeu

papavers (plural)
papavertje (diminutive singular)
papavertjes (diminutive plural)

Papaver een plantengeslacht waarin ook de opiumpapaver thuis hoort


begonia

leenwoord uit het modern Latijn, eponiem dat als eerbetoon verwijst naar de Franse gouverneur van het tegenwoordige Haïti, M. Bégon ; in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1874

Begonie

(plantk.) Begonia, een geslacht bloeiende planten uit de begoniafamilie

begonia's (plural)
begoniaatje (diminutive singular)
begoniaatjes (diminutive plural)

een geslacht Begonia van bloeiende planten uit de begoniafamilie

Alexander was net als ik altijd thuis. Hij had voor zijn deur een kleine patio omgetoverd tot een plantenparadijs. Iedere morgen als ik mijn gordijnen opendeed gaf hij daar zijn begonia's en fresia's water. Hij had zes kerstbomen, die met Pasen vol hingen met felgekleurde eitjes.


krokus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1591

Via het Latijnse crocus van het Oudgriekse κρόκος.

krokussen (plural)
krokusje (diminutive singular)
krokusjes (diminutive plural)

een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier


pistache

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘groene amandel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1608


braam

[1], [2]: erfwoord via Middelnederlands brame van Oudnederlands brama, in de betekenis van ‘vrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1240 en al in de 11e eeuw als (deel van) plaatsnamen

In de betekenis van ‘oneffenheid aan mes’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1799

[3]: precieze herkomst onzeker, cognaat met Duits Breme "rand of boord aan kleding" en Engels brim "rand van het water, bovenrand van een vat of beker"

[4] wellicht van Latijn brama of van dezelfde oorsprong als brasem

bramen (plural)
braampje (diminutive singular)
braampjes (diminutive plural)


blauwe bes

боровинка

Vaccinium corymbosum, een plant uit de heifamilie Ericaceae

Vaccinium corymbosum, een plant uit de heifamilie (Ericaceae)#:▸ Alleen de bloesem van de appel, braam en blauwe bes zijn roze. Alle andere fruitgewassen hebben witte bloesem.


spelt

erfwoord via Middelnederlands spelte van Oudnederlands spelta, in de betekenis van ‘soort tarwe’ aangetroffen vanaf de 9e eeuw

Van spelt evenwel hoort ge zelden of nooit spreken; de naam is wel bekend bij de natuurvrienden door flora's en lectuur; maar gezien, behalve dan op een plaatje, is de spelt maar door weinigen; en dan nog meest in het buitenland.

E. Heimans
 Spelt. in: De Levende Natuur , jrg. 15 nr. 11 (1 oktober 1910), W. Versluys, Amsterdam, p. 205


boekweit

In de betekenis van ‘graansoort’ voor het eerst aangetroffen in 1413

bokwiet

en 2. (gepelde zaden van) plant Fagopyrum esculentum

cultuurgewas (Fagopyrum esculentum) gekweekt om het zaad


maïs

van Spaans maíz, in de betekenis van ‘graansoort’ aangetroffen vanaf 1581

mielies

bepaalde graansoort afkomstig uit Midden-Amerika, Zea mays


dille

In de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1225

een plant Anethum graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae)


laurier

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘sierboom’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1562

groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae


oregano

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘tuinkruid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1968

een vaste plant Origanum vulgare uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae)


dragon

Leenwoord uit Frans dragon, in de betekenis van ‘slangenkruid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1554

een vaste plant Artemisia dracunculus uit de composietenfamilie (Asteraceae)


basilicum

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bazielkruid’ voor het eerst aangetroffen in 1250

Uit het Latijn basilicum (met het achtervoegsel -icum)


tijm

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1567

tijmpje (diminutive singular)
tijmpjes (diminutive plural)

verschillende kruidachtige of houtachtige planten met een zeer aromatische geur uit de lipbloemenfamilie Lamiaceae

verwijst naar Thymus vulgaris, die de basis vormt van het keukenkruid ()


hysop

Ysop

Hyssopus officinalis, een gewas met geneeskundige kracht

In de keuken wordt de hysop wel gebruikt, maar het behoort niet tot de meest bekende kruiden.


munt

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘geldstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

klinkende munt

contanten: letterlijk in muntstukken die geluid maken als ze tegen elkaar tikken

ment

en 2. (blaadjes van) het plantengeslacht Mentha

munten (singular)
muntje (diminutive second-person)
muntjes (diminutive singular)

een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht


kervel

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1226

een eenjarige plant Anthriscus cerefolium uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae) wikidata:
kervel


koriander

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plant, specerij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285

Кориандър

en 2. (gedroogde) zaden van Coriandrum sativum


koriander

Dryss over frisk koriander før servering.

Bestrooi met verse koriander voor het opdienen.


koriander

Koriander har ein veldig karakteristisk smak, nokre meiner den smakar som såpe ved første forsøk.

Koriander heeft een zeer kenmerkende smaak, sommigen denken bij de eerste keer proeven dat het naar zeep smaakt.


bonenkruid

samenstelling van boon en kruid met het invoegsel -en-

plant van de soort Satureja (wikidata:
bonenkruid


bernagie

Агурочнік

Borago officinalis, een kruid dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt

Borago officinalis een ruwharige, eenjarige plant met blauwe bloemen, een kruid dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt. De Romeinse Plinius de Oudere schreef over deze plant: ego borago gaudia semper ago ("ik, borago, breng altijd blijdschap")


lavas

Девесил

bepaald kruid, Levisticum officinale, dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt


citroenmelisse

Zitronenmelisse

Melissa officinalis, een vaste plant die naar citroen ruikt; van de bladeren kan thee gezet worden


saffraan

via Middelnederlands saffraen / soffraen, Oudfrans safran en Latijn safranum van Arabisch زَعْفَرَان (zaʿfarān) dat teruggaat op Perzisch زرپران (zarparân) "met goud bespannen" of een oorspronkelijke vorm daarvan in het Middelperzisch

[1] in de betekenis van ‘specerij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

[2] in de betekenis van ‘gele kleur’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

saffraan

specerij bereid uit de saffraankrokus Crocus sativus

benaming voor de saffraankrokus Crocus sativus


kruid

erfwoord via Middelnederlands cruut van Oudnederlands crut
**[1] in de betekenis van ‘gewas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100
**[2] in de betekenis van ‘specerij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1361

kruiden (plural)
kruidje (diminutive singular)
kruidjes (diminutive plural)

Hij noemt wat kruiden die tussen het gras groeien. Witte en rode klaver, paardebloem, duizendblad, schapenzuring.

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Uit een verhitte koe komt minder melk” (31 augustus 2021) op nrc.nl

Wie zelf katten heeft, of weleens kattenfilmpjes op internet kijkt, weet: katten zijn dol op kattenkruid. (…) In Science Advances opperen Japanse biologen een mogelijke evolutionaire verklaring voor die toegewijde liefde: het kruid houdt muggen op afstand.

Weblink bron
Gemma Venhuizen
 “Kattenkruid maakt high én beschermt tegen muggen” (21 januari 2021) op nrc.nl


cayennepeper

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘gemalen Spaanse peper’ voor het eerst aangetroffen in 1847

cayennepepers (plural)
cayennepepertje (diminutive singular)
cayennepepertjes (diminutive plural)

cultivar van Capsicum annuum uit de nachtschadefamilie (Solanaceae)


maanzaad

In de betekenis van ‘zaad van de maankop’ voor het eerst aangetroffen in 1477

van Duits Mohnsaat, waarin Mohn klaproos of meer algemeen papaver betekent; hetzelfde 'maan-' is terug te vinden in maankop en maanbol, het gaat dus niet om een samenstelling met 'maan (hemellichaam)'

maanzaden (plural)
maanzaadje (diminutive singular)
maanzaadjes (diminutive plural)

de populaire naam van het zaad uit de maanbol van de klaproos (Papaver somniferum)


bieslook

sprietui

en 2. (groene sprietjes van) plant Allium schoenoprasum

bepaald soort plant Allium schoenoprasum uit de familie van de ui Allium


kaki

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘stof, uniform daarvan’ voor het eerst aangetroffen in 1912

via het Engels khaki van het Hindi ख़ाकी (khaki) "dof, geelbruin, de kleur van stof" dat weer ontleend is aan Perzisch خاکی (khak) "stof, as"

kaki's (plural)
kakietje (diminutive singular)
kakietjes (diminutive plural)

Diospyros kaki de economisch belangrijkste boom uit het geslacht Diospyros, die wordt gekweekt voor zijn vruchten. De boom komt van nature voor in de Himalaya en in de bergen van Myanmar, Thailand, Indochina, Korea en Japan. Wereldwijd wordt de vrucht gekweekt in de subtropen en in de tropen hoger dan duizend meter. Het is de nationale vrucht van Japan, maar het is mogelijk dat de oorsprong ervan in China ligt, waar men hem 'Chinese pruim' noemt. Daarom wordt de kaki in Europa soms ook onder de naam 'kakipruim' aangeboden. Hij behoort tot de oudste gecultiveerde planten en wordt in China al meer dan 2000 jaar verbouwd. In sommige plattelandsgemeenschappen heeft de vrucht de reputatie hoofdpijn, rugpijn en voetklachten te kunnen genezen


rode biet

rode bieten (plural)
rood bietje (diminutive singular)
rode bietje (diminutive singular)
rode bietjes (diminutive plural)

Beta vulgaris subsp. vulgaris var. ruba, een wortelgewas uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae) in het geslacht biet

Snijd de haring, appel en rode biet in kleine blokjes. Snijd ook de ui fijn, samen met de bieslook en de dille.


aardpeer

samenstelling van aard zn "van aarde" en peer zn "vrucht" , omdat de knol wat peervormig is

yerarmudu

aardperen (plural)
aardpeertje (diminutive singular)
aardpeertjes (diminutive plural)

bepaald soort zonnebloem, Helianthus tuberosus, die als vaste plant wordt gekweekt

Ik kijk uit op een van de twee moestuinen. De aardperen staan bijna in bloei, de lathyrus ook.

Weblink bron
Miek Zwamborn geciteerd door Martine Kamsma
 “‘Ik kan me niet voorstellen dat ik nog zoveel geld aan eten zou uitgeven’” (26 augustus 2021) op nrc.nl


maniok

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘broodwortel’ voor het eerst aangetroffen in 1596

broodwortel

en 2. (wortel van) de plant Manihot esculenta

verhoutende, overblijvende heester Manihot esculenta


cassave

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘meel uit de wortels van maniok’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1625

Maniok

Manihot esculenta, een eetbare wortelknol waarvan cassavemeel wordt bereid


Chinese kool

برند

(bladeren van) Brassica rapa subsp. pekinensis

Chinese kolen (plural)
Chinese kooltje (diminutive singular)
Chinese kooltjes (diminutive plural)

snel groeiende koolsoort, Brassica rapa subsp. pekinensis uit de familie Brassicaceae


Chinese waterkastanje

Chinesische Wasserkastanie

bepaald soort grasachtige plant, Eleocharis dulcis

Eleocharis dulcis een waterbies die behoort tot de cypergrassen


knolraap

knolrapen (plural)
knolraapje (diminutive singular)
knolraapjes (diminutive plural)

bepaald soort plant met een eetbare knol, Brassica rapa


meiraap

meirapen (plural)
meiraapje (diminutive singular)
meiraapjes (diminutive plural)


knolselderij

samenstelling van knol zn en selderij zn

een variëteit Apium graveolens var. rapaceum van het kruid selderij die net boven de grond een knol vormt. Knolselderij vormt een knol met een diameter van zo'n 10 cm. De knollen voor industriële verwerking moeten groter zijn dan die voor verse consumptie. Hoewel knolselderij voor de knol wordt geteeld, kunnen de bladeren ook worden gegeten. Vaak wordt in het vroege voorjaar knolselderij met een toefje loof in de handel gebracht


koolraap

In de betekenis van ‘knol als groente’ voor het eerst aangetroffen in 1778

koolrapen (plural)
koolraapje (diminutive singular)
koolraapjes (diminutive plural)

Brassica napobrassica een plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Een koolraap is de wortel van deze plant. Het jonge blad wordt 'snijmoes' of 'snijkool' genoemd en wordt eveneens gegeten. Koolraap werd vroeger in het Friese kleigebied, de Bommelerwaard, Gelderland, Noord-Limburg en Noord-Brabant verbouwd voor zowel dierlijke (veevoer) als menselijke consumptie. Tegenwoordig wordt het in Nederland weinig meer gegeten en is het een van de zogenoemde vergeten groenten


koolrabi

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘knol als groente’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1854

Brassica oleracea convar. acephala een groentevariëteit die vermoedelijk uit Noord-Europa stamt. Het is een van de vele teeltvormen van kool of een kruising van wilde kool en witte biet


wier

zn: van Middelnederlands wier, in de betekenis van ‘zeegras’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1466

Alge

in water voorkomende vaatloze, plantachtige organismen

wieren (plural)
wiertje (diminutive singular)
wiertjes (diminutive plural)

Onder wieren verstaat men vele organismen die biologisch tot een aantal zeer verschillende groepen behoren.


pastinaak

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1226

panezenn

pastinaken (plural)
pastinaakje (diminutive singular)
pastinaakjes (diminutive plural)

bepaald circa 20 cm lang knolgewas, Pastinaca sativa subsp. sativa


pronkboon

կրակոտ կարմիր լոբի

en 2. (peulvrucht van) Phaseolus coccineus

pronkbonen (plural)
pronkboontje (diminutive singular)
pronkboontjes (diminutive plural)

plantensoort Phaseolus coccineus uit de vlinderbloemenfamilie Leguminosae


radijs

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘eetbare wortel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1484

فجل

bepaalde soort uit de kruisbloemfamilie, Raphanus sativus

radijzen (plural)
radijsje (diminutive singular)
radijsjes (diminutive plural)


schorseneer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1663

schorseneren (plural)
schorseneertje (diminutive singular)
schorseneertjes (diminutive plural)

een geslacht Scorzonera uit de composietenfamilie (Asteraceae of Compositae) waarvan de wortel als groente gegeten wordt


warmoes

van Middelnederlands warmoes, op te vatten als samenstelling van warm zn en moes zn
**[1] de benaming van de groentesoort is ontstaat uit de meer algemene betekenis [2] "groente"

warmoezen (plural)
warmoesje (diminutive singular)
warmoesjes (diminutive plural)

bladgewas waarvan de bladeren of de bladstelen als groente worden gegeten, Beta vulgaris var. cicla

Warmoes behoort tot een van de vergeten groenten en heeft al een zeer lange historie.


venkel

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1225

vinkel

, 2., 3. of 3. (zaad, bladeren of knol van) plant Foeniculum vulgare

venkels (plural)
venkeltje (diminutive singular)
venkeltjes (diminutive plural)

plant Foeniculum vulgare uit de schermbloemenfamilie Apiaceae


zoete aardappel

Բաթաթ

een zetmeel houdende knol behorend tot dezelfde orde van planten als de aardappel

zoete aardappels (plural)
zoet aardappeltje (diminutive singular)
zoete aardappeltjes (diminutive plural)

Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave


dovenetel

In de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1514

døvnælde

een lipbloemige plant met bladeren die op die van de brandnetel lijken maar die niet branden.

dovenetels (plural)
doveneteltje (diminutive singular)
doveneteltjes (diminutive plural)

Lamium een geslacht van lipbloemige planten met bladeren die op die van de brandnetel lijken maar die niet branden


framboos

van Frans framboise, dat weer teruggaat op Oudnederlands brāmbasi zn "braambes"; in de betekenis van ‘vrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1554

frambozen (plural)
framboosje (diminutive singular)
framboosjes (diminutive plural)

Rubus idaeus, struik uit de familie der Rosaceeën


pomo

Afkomstig van het Latijnse pomum "vrucht, fruitboom".

Il pomo […] è una pianta che fin dai tempi antichi serviva a dar frutti freschi mangerecci.

De appelboom […] is een plant die van oudsher diende om verse, eetbare vruchten op te leveren.


brandnetel

brandnetel

2-3. een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt

brandnetels (plural)
brandneteltje (diminutive singular)
brandneteltjes (diminutive plural)

een plantengeslacht Urtica, waarvan in Nederland en België de grote brandnetel (Urtica dioica) en de kleine brandnetel (Urtica urens) voorkomen

Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt

Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt


uitje

Bummel

een gelegenheid waarbij mensen uitgaan en vertier zoeken

Allium cepa verkleinwoord enkelvoud van ui

Je kunt er ook wat uitjes in doen.


дерево

Afkomstig via het Middelrussische дрова en het Oudkerkslavische древо van het Proto-Indo-Europese *deru-/*doru-.


орех

Afgeleid van het Oerslavisch (zelfstandig naamwoord): orеxъ ("walnoot") en het Oudkerkslavisch (zelfstandig naamwoord): орѣхъ (κάρυον).

de vrucht van de gewone walnoten- of okkernotenboom (Juglans regia): , walnoot

Орехът приляга също много добре и при няколко сиренови сосове за тестени изделия.

De walnoot past ook erg goed in verschillende kaassauzen voor over de pasta.


composiet

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samengestelde bloem’ voor het eerst aangetroffen in 1896

afgeleid van het Latijnse compositum (met het voorvoegsel com-)

samengesteldbloemige plant (Compositae of Asteraceae)


wiet

fonetisch van Amerikaans-Engels: weed "marihuana"

weed

een softdrug die bestaat uit gedroogde hennep

softdrug die bestaat uit gedroogde hennep, Cannabis sativa

Je moet echt stoppen met het roken van wiet!

Gelukkig werd er alleen wiet gevonden, dat wel geconfisqueerd werd maar waar verder geen straffen voor werden uitgedeeld.

Hennepbloemen bevatten minder dan 0,5 procent THC, de stof in cannabis waar je high van wordt. Ze worden gebruikt in cosmetica, farmaceutische producten, of, in landen waar dat mag, om te roken. "Een soort alcoholvrij bier, maar dan voor wiet", beschrijft ondernemer Cusani.

Weblink bron
Heleen D'Haens
 “Hennepverbod Italië wekt verbazing: 'net zo gevaarlijk als een kerstomaatje'” (13 april 2025), NOS


hennep

Leenwoord uit het Scythisch of Thracisch, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in 1343

van Middelnederlands hennep ; meer informatie op aparte pagina

plant uit de hennepfamilie Cannabis sativa van wiens vezels zeer veel produkten kunnen worden vervaardigd o.a. touw, papier, canvas en textiel

"Het is een ander soort hennep dan die waar je high van wordt. Dit gewas wordt voor allerlei toepassingen gebruikt: isolatiemateriaal, meubels, kleding, papier, als absorberende strooisels in dierenvertrekken. Het is zelfs een superfood: die zaden zitten vol omega-vetzuren, antioxidanten, ijzer, eiwitten en vezels. Je kunt er eigenlijk alles van maken.

In een loods verderop bewerken 22 werknemers met een schaar de oogst van vorig jaar: hennepbloemen van hoge kwaliteit. "De lucht hier is extreem schoon, door de temperatuurverschillen tussen dag en nacht blijven de essentiële oliën goed bewaard," vertelt Cusani. "Dit is een perfecte regio om hennep te telen."


kerstboom

samenstelling van kerst zn en boom zn , aangetroffen vanaf 1837

kersboom

rond Kerstmis opgestelde naaldboom met allerlei versieringen

kerstbomen (plural)
kerstboompje (diminutive singular)
kerstboompjes (diminutive plural)

Bijna iedereen heeft met Kerstmis een kerstboom in de huiskamer staan.

De brandende lampion die de kinderen, op de avond van Sint Maarten, zingend langs de huizen dragen, de kerstboom, de suizende lichtpijlen als het nieuwe jaar begint en de hoge sprong over het vuur op het zomerfeest van Sint Jan.

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 7

namaakboom die rond Kerstmis wordt opgesteld met allerlei versieringen

In het ouderlijk huis trof ik mijn moeder op de grond, in gevecht met de plastic kerstboom die drie keer dubbelgeklapt in een bewaarhoes moest.

Weblink bron
Marcel van Roosmalen
 “Gestolde tijd” (9 januari 2019) op nrc.nl


buxus

via Middelnederlands buxus van Latijn buxus

buxussen (plural)
buxusje (diminutive singular)
buxusjes (diminutive plural)

Buxus sp. een geslacht van struiken en heesters uit de buxusfamilie (Buxaceae).

Heggen van buxus kunnen door zorgvuldig snoeien allerlei vormen gegeven worden.


adaxiaal

afgeleid van axiaal met het voorvoegsel ad-

adaxialer (uninflected comparative)
adaxiaalst (uninflected superlative)
adaxiale (inflected positive)
adaxialere (inflected comparative)
adaxiaalste (inflected superlative)
adaxiaals (partitive positive)
adaxialers (partitive comparative)

aan de zijde die naar de hoofdas toegekeerd is


abaxiaal

afgeleid van axiaal met het voorvoegsel ab-

abaxialer (uninflected comparative)
abaxiaalst (uninflected superlative)
abaxiale (inflected positive)
abaxialere (inflected comparative)
abaxiaalste (inflected superlative)
abaxiaals (partitive positive)
abaxialers (partitive comparative)


rodekool

In de betekenis van ‘koolsoort’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1554

samenstelling van rood en kool met het invoegsel -e-

rodekolen (plural)
rodekooltje (diminutive singular)
rodekooltjes (diminutive plural)

donkerrood sluitkoolgewas Brassica oleracea convar. capitata var. rubra


okkernoot

In de betekenis van ‘walnoot’ voor het eerst aangetroffen in 1350

okkernoten (plural)
okkernootje (diminutive singular)
okkernootjes (diminutive plural)


olijfboom

olijfbomen (plural)
olijfboompje (diminutive singular)
olijfboompjes (diminutive plural)

Olea europaea Olea europaea var. europaea een boom waaraan olijven groeien

Wij hebben een olijfboom in de achtertuin staan.


es

erfwoord via Middelnederlands essche / asch van Oudnederlands eski / aska, in de betekenis van ‘loofboom’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 860

[C.3] samentrekking van e (4) met het achtervoegsel -es

es

essen (plural)
esje (diminutive singular)
esjes (diminutive plural)

bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior, die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden

De meest markante boom in Noordwest Overijssel is een es, die te vinden is in Dwarsgracht.

Weblink bron “Es in Dwarsgracht staat op drie in 'bomen top 10 Overijssel'” (2 oktober 2017) op meppelercourant.nl


rus

In de betekenis van ‘rechercheur’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1906

In de betekenis van ‘bies’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1174

russen (plural)
rusje (diminutive singular)
rusjes (diminutive plural)

een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen


al

Morinda citrifolia noni of Indische moerbei


sperzieboon

In de betekenis van ‘soort boon’ voor het eerst aangetroffen in 1821

mashurka

en 2. (peul van) cultivar van Phaseolus vulgaris

sperziebonen (plural)
sperzieboontje (diminutive singular)
sperzieboontjes (diminutive plural)


koekoek

van Middelnederlands coecoec, klanknabootsing van de roep van deze vogel; in de betekenis van ‘koekoekachtige’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Dat haal je de koekoek

Dat weet ik wel, natuurlijk is dat zo (vaak sarcastisch, waarbij de spreker het feitelijk juist afdoet als onzin)

koekoeken (plural)
koekoekje (diminutive singular)
koekoekjes (diminutive plural)


helm

[1] In de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1080

[2] In de betekenis van ‘duinplant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1500

helmen (singular)
helmpje (diminutive first-person)
helmpjes (diminutive singular)

/ Ammophila arenaria een vaste plant, die tot de grassenfamilie (Poaceae) behoort. Het is een pioniersplant die belangrijk is bij de vorming van duinen. De plant produceert lange wortelstokken en waar deze wortelstokken met licht in aanraking komen ontstaat een nieuwe spruit


halm

In de betekenis van ‘stengel van gewas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1268

halmen (plural)
halmpje (diminutive singular)
halmpjes (diminutive plural)


halm

Afkomstig van het Oudnoordse woord halmr zn

(overført) et lite feilskjær i halmen og vips er du på foreldreplaneten

(figuurlijk) een kleine fout in het stro(leger) en je bent al op de ouderplaneet (dat wil zeggen: in de groep van de ouders)

(overført) komme fra dynen i halmen
met dezelfde betekenis ook: (overført) komme fra asken til ilden

(figuurlijk) komen van een relatief goede positie (die men niet heeft gewaardeerd) naar een positie die minder goed is

(overført, muntlig) hoppe i halmen (med noen)
grunnbetydning: (hoppe) i sengehalmen (med noen)
det vil si: (ha) seksuelt samkvem (med noen)

(figuurlijk, spreektaal) (met iemand) in het stro springen
basisbetekenis: (met iemand) in het strobed springen
dat wil zeggen: met iemand geslachtsgemeenschap hebben


papaja

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘vrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1596

papaja

en 2. (vrucht van) de boom Carica papaya

papaja's (plural)
papajaatje (diminutive singular)
papajaatjes (diminutive plural)

Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae. De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens)


bast

In de betekenis van ‘schors’ voor het eerst aangetroffen in 1105

basten (plural)
bastje (diminutive singular)
bastjes (diminutive plural)

buitenste laag van een boom, meestal het geheel van schors en aangroeilaag

De bast van een berk is wit.

Mijn wandelstokken prikte ik heel voorzichtig in de bast van de boom en aarzelend deed ik mijn eerste stappen over de rivier.

Met zijn rijtjeshuis, met een raam waar ze nooit echt door naar buiten kijken, omdat ze denken dat ze iedere struik, iedere bloem, de bast van elke boom, de stemming van elke wolk, al kennen.

Jessie Burton (vert. Marja Borg)
 “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704


afspraak

samenstelling van af en spraak
Naamwoord van handeling van afspreken

afspraken (plural)
afspraakje (diminutive singular)
afspraakjes (diminutive plural)

Byrsonima spicata een tropische boom die voorkomt in het gebied van de Caribische eilanden en Zuid-Amerika

Byrsonima spicata wordt in Suriname 'afspraak' genoemd.


kop

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘drinkgerei’ voor het eerst aangetroffen in 1265

van Latijn caput, van Indo-Europees *kauput- waarvan ook het Germaanse *xaubiþa- komt (verg. Nederlands: hoofd)

De kop in de wind gooien

Koppig, balsturig en/of onwillig reageren

De kous op de kop krijgen/Met de kous op de kop thuiskomen

Niet datgene krijgen waar men op had gehoopt en/of teleurgesteld worden

Een bord voor de kop hebben

Niet ontvankelijk zijn voor / niet openstaan voor kritiek; onbeschaamd zijn eigen gang gaan; slecht van begrip zijn

Iets de kop indrukken

Iets onderdrukken, de verdere ontwikkeling belemmeren

Op/Aan kop liggen

Aan de leiding staan, de eerste zijn (vaak bij een wedstrijd)

Spijkers met koppen slaan

Eindelijk een stap vooruit maken in het proces

Vis begint aan de kop te stinken

Een organisatie of bedrijf gaat ten onder door slecht bestuur

aan de kop zeuren

iemand steeds lastig met allerlei verzoeken

Kopf

zijde van een geldstuk met een afgebeeld hoofd

koppen (plural)
kopje (diminutive singular)
koppie (diminutive singular)
kopjes (diminutive plural)
koppies (diminutive plural)

[1] 'Hoofd' wordt in principe alleen gebruikt voor mensen en paarden.

[2] In sommige streken van het taalgebied, zoals in Limburg, is 'kop' het gewone woord voor 'hoofd'

een groep bloemen die aan één steel zitten

Bij de supermarkt kochten we een hortensia met 6 koppen


lelietje-van-dalen

(samenkoppeling) van "lelietje van dalen", deels als leenvertaling van de geslachtsnaam in het Latijn

lelie-der-dale

bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis, die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden


heen

bw: in de betekenis van ‘bijwoord van plaats: weg’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

zn: erfwoord van Oudnederlands hen, aangetroffen als deel van toponiemen vanaf 838

grasachtige soort, Bolboschoenus maritimus in de familie van de cypergrassenfamilie (Cyperaceae). De soort komt voor in gematigde en warme streken van Australië, Oost-Canada, Azië, Afrika en Europa. Ze is ingeburgerd in Noord- en Zuid-Amerika. In Vlaanderen en Nederland is heen algemeen in de kuststreek, in polders en langs rivieren


pijpenstrootje

samenstelling van pijp zn en strootje met het invoegsel -en-

Molinia caerulea een in Nederland België inheemse vaste plant uit de grassenfamilie (Gramineae of Poaceae)

Pijpenstrootje is een van de soorten die een rol spelen bij de vergrassing van heidevelden.


mede

[B.1] erfwoord Ontwikkeld uit Middelnederlands mede, uit Germaans *medu-, verwant aan Engels mead (Oudengels meodu, medu), Duits Met (Oudhoogduits meto), Deens mjød, Zweeds mjöd, enz. In de betekenis van “honingdrank” voor het eerst aangetroffen in het jaar 1265.

[B.2] Herkomst onbekend, ook aangetroffen als samenstelling meekrap, met vergelijkbare vormen in Engels madder (Oudengels mædere), Oudhoogduits matara, enz. In de betekenis van “meekrap” voor het eerst aangetroffen in het jaar 1351.

aguamiel

licht alcoholische drank vervaardigd van honing

Rubia tinctorum een plant waarvan de wortel een rode kleurstof bevat


lot

lotsen (singular)
lotje (diminutive)
lotjes (diminutive singular)

Door de sterke afname in energie zal de boom een zeer gedrongen groei vertonen. Deze afname in energie komt door het afsterven van wortels. De lengte van het nieuwe lot zal niet veel langer zijn dan de knop.

[{{{1}}} Door {{{1}}} gearchiveerde versie] “Het model van Pierre Raimbault”, Bomen Beter Beheren


keras

kort voor keras tulang, heester met geneeskrachtige eigenschappen


parsnip

pastinaak; Pastinaca sativa, een circa 20 cm. lang knolgewas


sering

van Latijn syringa "buisje, spuitje", in de betekenis van ‘plantengeslacht uit de familie der olijfachtigen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1608

ليلك

seringen (plural)
seringetje (diminutive singular)
seringetjes (diminutive plural)

boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris


stijl

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wijze van uitdrukken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1393

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verticale paal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1284

Griffel

beschrijvende plantkunde: buisvormige, middelste gedeelte van de stamper

stijlen (plural)
stijltje (diminutive singular)
stijltjes (diminutive plural)


amandelboom

amandelbomen (plural)
amandelboompje (diminutive singular)
amandelboompjes (diminutive plural)

Prunus dulcis een kleine loofboom uit de rozenfamilie met als steenvrucht de amandel


pit

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘post bij autoraces’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1961

In de betekenis van ‘zaadkorrel, merg van bomen, kern’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1484

In de betekenis van ‘gegraven opening met water’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1076

Kern

zaadhoudende kern van verschillende vruchten

[1], [2], [4] pitten (plural)
[3] pits (plural)
pitje (diminutive singular)
pitjes (diminutive plural)


pit

pit; zaadhoudende kern van verschillende vruchten


toorts

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘fakkel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1376

toortsen (plural)
toortsje (diminutive singular)
toortsjes (diminutive plural)

een geslacht Verbascum uit de helmkruidfamilie (Scrophulariaceae). Het geslacht telt circa 250 soorten, die van nature voorkomen in Europa en Azië. Met name in het Middellandse Zeegebied is het geslacht vertegenwoordigd


nectarine

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘soort van perzik’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1800

زليقة

een perzikachtige vrucht van boom Prunus persica var. nucipersica

nectarines (plural)
nectarinetje (diminutive singular)
nectarinetjes (diminutive plural)

boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica)


moerbei

van Middelnederlands moerbeye, in de betekenis van ‘vrucht’ aangetroffen vanaf 1351

moerbeien (plural)
moerbeitje (diminutive singular)
moerbeitjes (diminutive plural)

een geslacht Morus van tien tot zestien soorten bladverliezende bomen uit de moerbeifamilie (Moraceae). De planten komen van nature voor in de warm-gematigde streken en subtropische regio's van Azië, Afrika en Noord-Amerika. De meeste soorten komen van nature voor in Azië. In Europa komt de moerbeiboom in zuid-oost Hongarije in het wild voor


cranberry

van Engels cranberry, in de betekenis van ‘veenbes’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1942

عنبية حادة الخباء

bepaald soort struik en 2. vrucht daarvan, Vaccinium macrocarpon

cranberry's (plural)
cranberry'tje (diminutive singular)
cranberry'tjes (diminutive plural)

Wordt per abuis wel eens gebruikt als synoniem van
** hondsbes
** rode bosbes
** rode vossenbes
** vossenbes

In andere talen kan cranberry verwijzen naar (de vruchten van) andere struiken van het ondergeslacht Oxycoccus .

bepaald soort struik Vaccinium macrocarpon uit de heidefamilie Ericaceae


vossenbes

samenstelling van vos zn en bes zn met het invoegsel -en-

mərcangilə

vossenbessen (plural)
vossenbesje (diminutive singular)
vossenbesjes (diminutive plural)
vossebes

bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae), waaraan rode besjes groeien


sim

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘aap’ voor het eerst aangetroffen in 1240

soort tropische bonenplant Lablab purpureus


ek

Afgeleid van het Proto-West-Germaanse *aik


zuiger

afgeleid van zuigen met het achtervoegsel -er

zuigers (plural)
zuigertje (diminutive singular)
zuigertjes (diminutive plural)

tak van een plant die veel sappen naar zich toe trekt


avokado

Afkomstig uit het Azteeks-Indiaans, via het Spaanse woord aguacate en via het Amerikaans-Engels


kapper

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘struik, bes’ voor het eerst aangetroffen in 1551

Naamwoord van handeling van kappen met het achtervoegsel -er

kappers (plural)
kappertje (diminutive singular)
kappertjes (diminutive plural)

Capparis spinosa een in Zuid-Europa voorkomende heester waarvan de ingelegde bloemknoppen worden gebruikt in o.m. kappertjessaus etc.


botanie

Botanik

een onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van planten


bàng

Terminalia catappa, grote tropische boom van de orde van de Combretaceae

Mùa hè thì tán bàng rủ xanh tươi. (Nguyen Huy Tuong )

In de zomer hangen de bladeren van de bang-boom groen en fris.


hop

hop

hopje (diminutive)
hopjes (diminutive singular)

Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier


riet

In de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

Iemand met een kluitje in het riet sturen

een antwoord krijgen waar men niets aan heeft ('een mooi praatje')

rieten (plural)
rietje (diminutive singular)
rietjes (diminutive plural)

Phragmites australis, een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt

Hij ging vissen in het riet.


beard

erfwoord Ontwikkeld uit Middelengels berd, bard, bærd, uit Oudengels beard (uit Germaans *barda-), verwant aan Nederlands baard, Duits Bart, enz.

kafnaald van een aar (van een grasplant, graansoort)


akoniet

akonieten (plural)
akonietje (diminutive singular)
akonietjes (diminutive plural)
akonijt

benaming voor planten uit het geslacht Aconitum


alsem

via Middelnederlands alsene, van middeleeuws Latijn aloxinum

Wermut

benaming voor planten van het composietengeslacht Artemisia


øje

Afkomstig van het Oudnoorse woord auga, verwant met het Latijnse woord oculos.


tree

Afkomstig van het Oudengelse woord "trēow".


stempel

stempels (plural)
stempeltje (diminutive singular)
stempeltjes (diminutive plural)

bovenste gedeelte van de stamper in een bloem


koppen

köpfen

een bal een stotende beweging met het hoofd geven

kopte (past)
gekopt (past participle)
te koppen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen koppen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen koppen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekopt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekopt (active infinitive perfect present long-form)
gekopt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekopt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
koppend (imperfect participle)
gekopt (past participle)
koppe (subjunctive)
kop (indicative imperfect present singular first-person)
kopt (indicative imperfect present singular second-person)
kopt (indicative imperfect present singular second-person)
kopt (indicative imperfect present singular second-person)
kopt (indicative imperfect present singular third-person)
kopte (indicative imperfect past singular first-person)
kopte (indicative imperfect past singular second-person)
kopte (indicative imperfect past singular second-person)
kopte (indicative imperfect past singular second-person)
kopte (indicative imperfect past singular third-person)
kopten (indicative imperfect past plural first-person)
kopten (indicative imperfect past plural second-person)
kopten (indicative imperfect past plural third-person)
zal koppen (indicative imperfect future singular first-person)
zult koppen (indicative imperfect future singular second-person)
zal koppen (indicative imperfect future singular second-person)
zult koppen (indicative imperfect future singular second-person)
zal koppen (indicative imperfect future singular second-person)
zult koppen (indicative imperfect future singular second-person)
zal koppen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen koppen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen koppen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen koppen (indicative imperfect future plural third-person)
zou koppen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou koppen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) koppen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt koppen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou koppen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden koppen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden koppen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden koppen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekopt (perfect present first-person)
hebt gekopt (perfect present second-person)
hebt gekopt (perfect present second-person)
heeft gekopt (perfect present second-person)
hebt gekopt (perfect present second-person)
heeft gekopt (perfect present third-person)
hebben gekopt (perfect present first-person)
hebben gekopt (perfect present second-person)
hebben gekopt (perfect present third-person)
had gekopt (perfect past first-person)
had gekopt (perfect past second-person)
had gekopt (perfect past second-person)
hadt gekopt (perfect past second-person)
had gekopt (perfect past third-person)
hadden gekopt (perfect past first-person)
hadden gekopt (perfect past second-person)
hadden gekopt (perfect past third-person)
zal gekopt hebben (perfect future first-person)
zal gekopt hebben (perfect future second-person)
zult gekopt hebben (perfect future second-person)
zult gekopt hebben (perfect future second-person)
zal gekopt hebben (perfect future second-person)
zult gekopt hebben (perfect future second-person)
zal gekopt hebben (perfect future third-person)
zullen gekopt hebben (perfect future first-person)
zullen gekopt hebben (perfect future second-person)
zullen gekopt hebben (perfect future third-person)
zou gekopt hebben (perfect conditional first-person)
zou gekopt hebben (perfect conditional second-person)
zou gekopt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekopt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekopt hebben (perfect conditional second-person)
zou gekopt hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekopt hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekopt hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekopt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gekopt (impersonal passive present imperfect)
er is gekopt (impersonal passive present perfect)
er werd gekopt (impersonal passive past imperfect)
er was gekopt (impersonal passive past perfect)
er zal gekopt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gekopt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gekopt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gekopt zijn (impersonal passive conditional perfect)

Hij ging de tulpen koppen.


bôm

Afgeleid van het Proto-Germaanse *baumaz


green

[dennenboom]: van Oudnoords grön "naaldboom"

grenen (plural)
greentje (diminutive singular)
greentjes (diminutive plural)


spur

spoor; hol uitsteeksel aan de voet van een kelkblad, kroonblad of vergroeide kroon


ac

Afgeleid van het Proto-Germaanse *aiks
Afgeleid van het Proto-Germaanse *ak


coca

via Spaans coca van Quechua kuka, in de betekenis van ‘bladeren van Peruaanse struik’ voor het eerst aangetroffen in 1564

Erythroxylum coca een plant die zijn oorsprong vindt in Zuid-Amerika en die groeit op grotere hoogte, waarvan een aftreksel van de bladeren in Zuid-Amerika, met name in Bolivia en Peru wordt gekauwd als middel tegen hoogteziekte en als stimulans voor arbeiders in de mijnbouw


wouw

Färberwau

B 1. bepaald soort plant, Reseda luteola

wouwen (singular)
wouwtje (diminutive)
wouwtjes (diminutive singular)

bepaald soort plant, Reseda luteola, afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, die al sinds de prehistorie in Europa gekweekt wordt als verfplant voor zijn gele kleurstof


schimmel

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘wit paard’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1567

In de betekenis van ‘uitslag door vocht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477

Schimmel

paardenras met een grotendeels witte vacht met fijne grijze of blauwige tekening

Schimmel

zwamsoort of substantie die op dode of levende organismen groeit.

schimmels (plural)
schimmeltje (diminutive singular)
schimmeltjes (diminutive plural)

Op dat blok kaas zit groene schimmel.


zeekraal

samenstelling van zee zn "uitgestrekt zoutwater" en kraal zn "koraal"

Queller

benaming voor planten uit het geslacht Salicornia, die op de kwelders groeien


klaproos

In de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in 1543

lulë

Papaver rhoeas, een plant met een felrode bloem uit de familie Papaveraceae

klaprozen (plural)
klaproosje (diminutive singular)
klaproosjes (diminutive plural)

De klaproos is een symbool geworden van het slagveld van de Eerste Wereldoorlog.

De klaproos is ook een weervoorspeller! Regen op komst? Dan klapt de bloem dicht, vandaar de naam klaproos. In België wordt de klaproos ook wel onweersbloem of donderbloem genoemd.


yucca

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘sierplant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1596

Yucca

lelieachtige sierplant uit Noord-Amerika

geslacht Yucca van succulente, meerjarige planten, die van nature voorkomen in Amerika. Daarnaast wordt het woord "yucca" ook gebruikt om een plant uit dit geslacht aan te duiden. Het geslacht bestaat uit een veertigtal soorten: het formaat wisselt van kleine struiken tot bomen. De soorten komen allen van nature voor in warme en droge gebieden in Noord-Amerika, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied

In Noord-Amerika zijn veel yucca's te vinden.


Ähre

Komt van het Middelhoogduitse eher, dat weer van het Oudhoogduitse ehir stamt. Dit Oudhoogduitse woord is met het Latijnse woord acer "scherp, spits" verwant.

die Ähre (nominative singular)
die Ähren (nominative plural)
der Ähre (genitive singular)
der Ähren (genitive plural)
der Ähre (dative singular)
den Ähren (dative plural)
die Ähre (accusative singular)
die Ähren (accusative plural)


mee

Samentrekking van mede -> me(de) -> mee.

mead

licht alcoholische drank vervaardigd van honing

Rubia tinctorum een plant waarvan de wortel een rode kleurstof bevat


stuifmeel

poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat

Veel mensen zijn allergisch voor stuifmeel.


Klatschmohn

der Klatschmohn (nominative singular)
des Klatschmohns (genitive singular)
dem Klatschmohn (dative singular)
den Klatschmohn (accusative singular)


Klatschrose

die Klatschrose (nominative singular)
die Klatschrosen (nominative plural)
der Klatschrose (genitive singular)
der Klatschrosen (genitive plural)
der Klatschrose (dative singular)
den Klatschrosen (dative plural)
die Klatschrose (accusative singular)
die Klatschrosen (accusative plural)


Kornrose

die Kornrose (nominative singular)
die Kornrosen (nominative plural)
der Kornrose (genitive singular)
der Kornrosen (genitive plural)
der Kornrose (dative singular)
den Kornrosen (dative plural)
die Kornrose (accusative singular)
die Kornrosen (accusative plural)


zaagblad

Sägeblatt

plat stuk metaal met een lange kartelrand om hard materiaal door te snijden

zaagbladen (plural)
zaagblaadje (diminutive singular)
zaagblaadjes (diminutive plural)

bepaald soort vaste plant, Serratula tinctoria uit de composietenfamilie (Asteraceae)


vegetable

Afkomstig van het Latijnse naamwoord vegetare (opleven).

Have you never had a vegetable garden before?

Heb je nog nooit tevoren een groentetuin gehad?


vegetable

We grow potatoes, beans and other vegetables.

We verbouwen aardappelen, bonen en andere groenten.


eunjer

naam voor planten uit het geslacht Equisetum


zelf

In de betekenis van ‘aanwijzend voornaamwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

: verkorting van selve, dat teruggaat op Latijn salvia "salie"

salie, benaming voor planten uit het geslacht Salvia


rose

via Middelengels rose en Angelsaksisch rose van Latijn rosa
**zn [3], bn [2]: als leenvertaling van Duits Rosé


shoot

Afkomstig van het Oudengelse werkwoord sceotan


without

boomsoort met een grijswitte stam en wit behaarde bladeren Populus alba, in België en Nederland al eeuwenlang aangeplant voor de sier

een neotropische boom- en houtsoort Croton matourensis die o.a. in Suriname voorkomt


iep

Leenwoord uit het ?, in de betekenis van ‘loofboom’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1567

elm

een loofboomsoort uit het geslacht Ulmus ...

iepen (plural)
iepje (diminutive singular)
iepjes (diminutive plural)

een geslacht Ulmus van loofbomen, met veernervige bladeren en een gezaagde of dubbelgezaagde bladrand

De Hollandse iep gedijt goed in de zeelucht van de kuststreken.


plante

Afkomstig van het Oudnoordse woord planta ww , dat van het Latijnse woord plantare ww komt

I fjor ble det plantet 137.000 dekar skog her i landet, en liten nedgang fra året før.

Vorig jaar werd er 13.700 hectare bos in dit land geplant, een lichte daling ten opzichte van het voorgaande jaar.


aardbeiplant

aardbeiplanten (plural)
aardbeiplantje (diminutive singular)
aardbeiplantjes (diminutive plural)

Er staan aardbeiplanten achter in de tuin.


bosbes

توت أزرق

en 3. plant, en bessen, uit geslacht Vaccinium

bosbessen (plural)
bosbesje (diminutive singular)
bosbesjes (diminutive plural)

Vaccinium myrtillus wilde bessendragende struik in Europa


kraanoog

diamond twill

samenstelling van spitskepers in ketting- en inslagrichting

strychnine tree

bepaald soort giftige plant uit Azië die strychnine bevat, Strychnos nux-vomica


brem

erfwoord via Middelnederlands brem / breme mogelijk van Oudnederlands bremo, als deel van plaatsnaam aangetroffen vanaf 1173, in de betekenis van ‘plant’ aangetroffen vanaf 1240

greenweed

bepaald soort struikvormige plant met opvallende gele bloesem, Cytisus scoparius

Cytisus scoparius een struikvormende soort uit de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae) met opvallende gele bloesem. De soort lijkt op de aanzienlijk zeldzamere gaspeldoorn, maar heeft geen doorns. De struik kan een hoogte van 2 m bereiken. De takken en twijgen zijn vijfkantig en niet behaard

In Bretagne komt veel brem voor.


porselein

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wit aardewerk’ voor het eerst aangetroffen in 1596

porcelain

voorwerpen van fijn, geglazuurd aardewerk

porseleintje (diminutive singular)
porseleintjes (diminutive plural)


iris

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1608

Iris

een orgaan in het oog van vele organismen

Iris

een plant met een opvallende, vaak blauwe of gele bloem van het geslacht Iris

irissen (plural)
irisje (diminutive singular)
irisjes (diminutive plural)


Iris

die Iris (nominative singular)
die Iris, die Iriden, die Irides (nominative plural)
der Iris (genitive singular)
der Iris, der Iriden, der Irides (genitive plural)
der Iris (dative singular)
den Iris, den Iriden, den Irides (dative plural)
die Iris (accusative singular)
die Iris, die Iriden, die Irides (accusative plural)


noyer

[werkwoord] Van het Latijnse necare ("doden"), waarvan de betekenis gespecialiseerd is tot "doden door verdrinking".

[zelfst. naamw.] Van het Volkslatijnse nucarius ("notenboom"), een afleiding van het klassieke nux ("noot, notenboom").

Battre un noyer pour en faire tomber les noix.

Tegen een notenboom slaan om de noten eruit te laten vallen.


aros

Van het Spaanse of Portugese arroz (rijst).


rumput

aanduiding voor planten uit de grassenfamilie Poaceae


set

Werkwoord en bijvoeglijk naamwoord: erfwoord van Middelengels setten, Angelsaksisch settan. Van West-Germaans *sattjan.

Zelfstandig naamwoord: vermoedelijk oorspronkelijk afgeleid van Oudfrans sette (< Latijn secta) waar de deelbetekenissen "groep [mensen], groepering, verzameling" uit voortkwamen. Vermoedelijk is dit leenwoord door de sterke gelijkenis geheel samengevallen met het inheemse set en het daarvan afgeleide zelfstandig naamwoord.


lievevrouwebedstro

samenstelling van lieve vrouwe zn en bedstro zn

Waldmeister

(plantkunde) Asperula odorata, een geurig ruwkruid

Galium odoratum syn. Asperula odorata, een geurig ruwkruid

Dat kruid dat hier op de tafel ligt, wordt dat lievevrouwebedstro genoemd?


sorghum

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘kafferkoren’ voor het eerst aangetroffen in 1859

Sorghum bicolor een belangrijk graan voor een groot deel van de wereldbevolking, maar in Nederland een minder bekend. Sorghum is het enige graan dat in Afrika ruim beschikbaar is


pisang

van Indonesisch pisang, in de betekenis van ‘banaan’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1596

benaming voor planten uit het geslacht Musa, waaraan bananen groeien

⧖ LEYDEN den 26 February. Alhier word gedrukt, en staat eerstdaags uyttekomen: Carolo Linnei Med. Doct. MUSA CLIFFORTIANA. florens Hartecampi Ao. 1726 prope Harlemum, in 4to. Zynde dit het Gewas, dat by de Liefhebbers van Oranjeryen en Bygewassen bekent is onder den naam van PISANG.


pisang

banaan, naam voor enkele soorten grote planten uit het geslacht Musa en hun vruchten


boomstam

Baumstamm

een rechtop gaande houten schacht van een boom

boomstammen (plural)
boomstammetje (diminutive singular)
boomstammetjes (diminutive plural)

De omgehakte boomstammen worden drijvend op de rivier vervoerd.

Grote omgevallen boomstammen zaten klem tussen de rotsen en waren geheel kaal en afgestompt door de sterke stroming die miljoenen liters smeltwater per dag uit de bergen moest verwerken.

Die bezwering was een van de redenen dat hij liever in een eenvoudig ongeverfd houten huis bij de bouw was gaan wonen dan bij de andere ingenieurs in het Centralhotellet in Kramfors, hij wilde in de buurt van het gedreun van de heimachine zijn wanneer de boomstammen in de bodem van de rivier werden gedreven.


Kokosnuss

die Kokosnuss (nominative singular)
die Kokosnüsse (nominative plural)
der Kokosnuss (genitive singular)
der Kokosnüsse (genitive plural)
der Kokosnuss (dative singular)
den Kokosnüssen (dative plural)
die Kokosnuss (accusative singular)
die Kokosnüsse (accusative plural)

Wer hat die Kokosnuss geklaut?


dotterbloem

dotterbloemen (plural)
dotterbloempje (diminutive singular)
dotterbloemetje (diminutive singular)
dotterbloempjes (diminutive plural)
dotterbloemetjes (diminutive plural)

Caltha palustris een plant met vrij grote gele bloemen die veel aan de slootkant voorkomt


perenboom

samenstelling van peer en boom met het invoegsel -en-

perenbomen (plural)
perenboompje (diminutive singular)
perenboompjes (diminutive plural)


boomstronk

boomstronken (plural)
boomstronkje (diminutive singular)
boomstronkjes (diminutive plural)

In het bos moesten we steeds over boomstronken heen stappen.


klimop

huntz

klimoppen (plural)
klimops (plural)
klimopje (diminutive singular)
klimopjes (diminutive plural)

Hedera helix, een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt

De zuilengalerij was begroeid met klimop. Een van de grote aardewerken vazen waaruit bougainville golfde, was gebarsten. Onkruid groeide tussen het grind. Vredig, maar dat was het woord niet. Berustend. Men zou het verstrijken van de tijd en het verlies van alle dingen inderdaad net zo goed kunnen aanvaarden.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 13

Ik zag de ratten niet die in het donker rondrenden, noch hoorde ik het geknars van termieten die zich te goed deden aan dakspanten en schoren. Ik voelde de klimop niet die aan de stenen trok en de torens in zand veranderde.

Danielle Teller (vert. Marja Borg)
 “Er was eens iets anders” (2018), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026346477


bamboe

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘grasachtige plantengeslachten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1596

bamboes

een reuzengrassoort dat afkomstig is uit Azië

bamboes (plural)
[2]: bamboezen (plural)
bamboetje (diminutive singular)
bamboetjes (diminutive plural)

Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn

Bamboe is het voedsel van de reuzenpanda.


limba

Terminalia superba, een tropische boomsoort


zuring

In de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1281

Naamwoord van handeling van zuren met het achtervoegsel -ing

teal

en 2. een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie...

/ : Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden


zuringzuur

oxalic acid

het zuur dat aan zuring zijn zure smaak verleent

Het vee vermijdt deze plant om wille van zijn zuringzuur.


veldzuring

veldsuring

en 2. (bladeren van) de plant Rumex acetosa

Rumex acetosa, een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden


kuping

kort voor verschillende soorten planten en paddenstoelen


ossentong

samenstelling van os en tong met het invoegsel -en-

een geslacht Anchusa van planten uit de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae) dat een veertigtal soorten telt. Vertegenwoordigers van dit geslacht komen voor in de Oude Wereld


слънчоглед

bg-слънчоглед.ogg

слън·чог·лед

een tot 3 meter hoge plant met een grote gele bloem: Helianthus annuus zonnebloem


aronskelk

In de betekenis van ‘plantengeslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1836

samenstelling van Aron en en kelk zn met het invoegsel -s-

aronskelken (plural)
aronskelkje (diminutive singular)
aronskelkjes (diminutive plural)

een geslacht Arum van planten uit de aronskelkfamilie (Araceae). In Nederland komt de gevlekte aronskelk (Arum maculatum) voor en wordt de Italiaanse aronskelk (Arum italicum) als stinsenplant aangetroffen. Arum dioscoridis is een soort uit het oostelijke Middellandse Zeegebied

Wij zagen gisteren allerlei soorten aronskelken.


år

[A+C]: Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord ár

: Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord æðr


zaadbol

boll

het bolvormige deel van een plant waar zaden op bevestigd zijn

zaadbollen (plural)
zaadbolletje (diminutive singular)
zaadbolletjes (diminutive plural)

De zaadbol van de paardenbloem waaide uiteen door de wind.


zaaddoos

zaaddozen (plural)
zaaddoosje (diminutive singular)
zaaddoosjes (diminutive plural)

een doosvrucht die gevormd is uit meerdere vruchtbladen

De zaaddoos brak open en de zaden vielen op de grond.


zaaddrager

zaaddragers (plural)
zaaddragertje (diminutive singular)
zaaddragertjes (diminutive plural)

een zaadlijst, het deel van het vruchtbeginsel van een plant waar de zaden aan vast zitten

De zaaddrager van de plant was nog niet goed ontwikkeld.


zaadlob

zaadlobben (plural)
zaadlobje (diminutive singular)
zaadlobjes (diminutive plural)

het eerste bladachtige deel van een plantenkiem

Een zaadlob kan afhankelijk van de soort al na enkele dagen na de kieming afvallen of meer dan een jaar aan de plant blijven zitten.


zaadpluis

dunne haartjes aanwezig op zaden van veel planten

Een voorbeeld van een plant met zaadpluis is de wilg.


zaadval

het laten vallen van zaden door bomen en planten

De zaadval van de boom in de achtertuin was de vorige maand.


zaailing

afgeleid van zaaien met het achtervoegsel -ling
**[2] mogelijk onder invloed van zaadling

Sämling

zaailingen (plural)
zaailingetje (diminutive singular)
zaailingetjes (diminutive plural)

uit zaad opgekweekte plant, het stadium volgend op de kiemplant, waarin de eerste blaadjes verschijnen

Bij de opkweek van bosbomen wordt ook gebruikt gemaakt van zaailingen.

Ik wied, ik volg mijn diepste wet
als ik de naakte zaailing zet;
ik richt mij op, ik buig mij neer.
Een tuinman ben ik en niets meer.


zinkviooltje

samenstelling van zink zn en viooltje zn

Viola lutea subsp. calaminaria, een bepaald ondersoort viooltje

de aanwezigheid van zinkviooltjes is een aanwijzing dat er zink in de grond zit


vin

Afkomstig van het Oudnoorse woord vin (van vín)


akát

robinia, acacia, witte acacia, valse acacia


angrešt

Afgeleid van het Italiaanse woord agresto


akar

-wortel, deel van de naam van verschillende plantensoorten die door een eigenschap van hun wortel worden gekenmerkt


fazole

Phaseolus; een geslacht uit de vlinderbloemenfamilie


fialka

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord fiala met het achtervoegsel -ka

Martina trhala ty nejkrásnější fialky.


kupu-kupu

kleine boomsoort (witte dwerg-Bauhinia of spitsbladige Bauhinia) met een harde houtsoort gebruikt voor het heft van een kris


efemeer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘kortstondig’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Komt van het Griekse epi (gedurende) en hèmera (dag).

efemeerder (uninflected comparative)
efemeerst (uninflected superlative)
efemere (inflected positive)
efemeerdere (inflected comparative)
efemeerste (inflected superlative)
efemeers (partitive positive)
efemeerders (partitive comparative)

op een bepaalde plaats zich slechts zeer kort kunnen handhaven


lis

In de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240.

Naast gewestelijk leus, luujsch, luisbloom; uit Middelnederlands lissc(h)e, lisch, lessc(h)e, lesch(e). Verwant met Nederduits Leesch ‘riet’, Luxemburgs Lëtsch ‘riet’ en Duits Liesch(e) ‘egelskop, lisdodde’.

lissen (plural)
lisje (diminutive singular)
lisjes (diminutive plural)

en : een geslacht Iris uit de lissenfamilie (Iridaceae). Zowel het geslacht als de soorten worden in de volksmond iris genoemd. Het geslacht kent naast soorten ook vele cultivars. Lissen worden al lang door de mens gebruikt. In de Egyptische piramiden zijn afbeeldingen van lissen te vinden, die stammen uit 1500 v.Chr. De soorten komen voor in de gematigde delen van het noordelijk halfrond, tot in de Filipijnen als zuidgrens

Er stonden lissen langs de kant van de sloot.


jari

soort klimplant, Trichosanthes wallichiana


chloroplast

met het voorvoegsel chloro- met het achtervoegsel -plast

chloroplast

1 (biologie) een organel dat in planten en algen lichtenergie vastlegt

chloroplasten (plural)
chloroplastje (diminutive singular)
chloroplastjes (diminutive plural)

Chloroplasten leggen de energie vast waar uiteindelijk ook de dieren van leven.


macan

kort voor: rambutan macan een zoete, donkerrode, eivormige soort ramboetan


stoma

van modern Latijn stoma
**[1]: in de betekenis van ‘huidmondje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1895
**[2]: in de betekenis van ‘kunstmatige darmopening’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1961

stoma

huidmondje, een opening in een blad waar gassen doorheen kunnen

stoma

een kunstmatige uitgang in het (menselijk) lichaam

stoma's (plural)
stomata (plural)
stomaatje (diminutive singular)
stomaatjes (diminutive plural)

Het meervoud "stomata" is vooral gangbaar bij de eerste betekenis "huidmondjes van een plant".

Als het te heet wordt kunnen planten hun stomata sluiten om uitdroging te voorkomen.


floëem

Komt van het Duitse woord Phlöem en van het Oudgriekse woord φλόος (floos), wat "bast" betekent.

phloem

het levende gedeelte van de vaatbundels in planten

floëmen (plural)
floëempje (diminutive singular)
floëempjes (diminutive plural)

Het floëem is beschadigd door de chemische stoffen.


acanthus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘doornachtige plant’ voor het eerst aangetroffen in 1608

acanthussen (plural)
acanthusje (diminutive singular)
acanthusjes (diminutive plural)

bepaald soort Zuid-Europese doornachtige plant met sierlijk krullende bladeren, Acanthus mollis uit de familie Acanthaceae, waarvan de vorm vaak als motief wordt gebruikt


hjälm

een onderdeel van de plantnaam hjälmböna (Lablab purpureus; Nederlands: hyacintboon)


frukt

Afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Frucht, dat van het Latijnse woord fructus, dat weer van het Latijnse woord frui komt


kall

zn[A], [1-23]: afkomstig van de Oudnoorse zelfstandige naamwoorden karl (= man) en kall (= roep)
**::[14]: (verkorting) van kvernkall

zn[B], [1-4]: afkomstig van det Oudnoorse zelfstandige naamwoord kall (= roep)

een boom waarvan de kroon en de takken sterk afgesneden zijn

een alleenstaande dikke boom, in het bijzonder een stam met dorre takken


stroberi

van het Engelse strawberry "aardbei", fonetisch gespeld.


stek

In de betekenis van ‘loot’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1659

Hij heeft nog altijd geen vaste stek gevonden.

stekken (plural)
stekje (diminutive singular)
stekjes (diminutive plural)

een afgesneden takje waaruit een nieuwe plant kan groeien


steel

In de betekenis van ‘stengel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1344

Snappen/Weten hoe de vork in de steel zit

Iets doorhebben, weten hoe het in elkaar zit, de achtergrond van iets begrijpen

stelen (plural)
steeltje (diminutive singular)
steeltjes (diminutive plural)

deel van een plant waarmee een bloem of vrucht aan de stengel vastzit, bladsteel

Pak de bloem bij de steel.


καφές

Εργάζουμε σε ενα φυτεία καφέ.


katje

[2] omdat ze door een fluwelig oppervlak aan de huid van een kat doen denken of door de vorm aan een kattenstaat; in de betekenis van ‘bloeiwijze’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573

[3] omdat vorm en kleur soms doen denken aan een liggende kat

dim. tant. benaming voor de bloeiwijze van sommige planten en bomen


bent

pijpenstrootje, naam van grassoort Molinia caerulea


grape

bepaald soort citrusplant, Citrus paradisi, onstaan uit kruising van van de pompelmoes en de sinaasappel


då

Afkomstig van de Oudnoorse woorden akrdái resp. dái.


kuning

kort voor akar kuning, een soort klimplant


sendok

kort voor daun sendok "Grote weegbree" Plantago major


moor

Het woord moor heeft verschillende betekenissen, die teruggaan op verschillende oorsprongen.

[1] Middeleeuws Nederlands Moor. In de betekenis van 'moslim' (met hoofdletter Moor, mv Moren), is de benaming voor het eerst aangetroffen in 1250, en is ontleend aan literair Latijn Mauri, een geografische benaming voor de Berbersprekende volkeren van Noordwestelijk Afrika, ook geleend in de meeste Europese talen, vergelijk Oudfrans (1176-81) Mor ‘persoon afkomstig uit Mauretanië’ (modern Maure), Spaans moros, Italiaans Mori.

[2] In de secundaire betekenis van 'persoon, Afrikaan met een donkere huidskleur', is moor afkomstig uit het volkslatijn *mōrus, vergelijk Middelfrans (13e eeuw) (bijvoeglijk) 'donkerbruin', (1573) more ‘neger, zwart persoon’, Italiaans moro 'zwart' (van mensen en paarden) Voor het eerst aangetroffen in 1200 in Alexanders geesten, van Jacob van Maerlant, zie de vindplaats hieronder. Ook metonymisch als 'hebbende de kleur van een Moor, donkerbruin, zwart' in samenstellingen, bijv. moorkop, kookmoor.

[3] In de betekenis van 'ketel', is het een verkorte vorm van kookmoor , voor het eerst aangetroffen in 1872, in een werk van Hendrik Conscience, zie de vindplaats hieronder.

[4] In de betekenis van ‘kers’, is het een verkorte vorm van morel (kers) .

[5] Middelnederlands more, moor, modere. In de betekenis van ‘modder’, een nevenvorm van moer , voor het eerst aangetroffen in ca. 1229 (more) en 1259 .

[6] In de betekenis van 'gevlamd, blinkend' (van zijde en metaal), is het afkomstig uit Frans moiré, sinds 1725 .

[7] Middelnederlands more, in de (verouderde) betekenis van een zekere plant, wilde pastinaak, een inheems woord, met cognate vormen in een beperkt aantal Germaanse talen, vergelijk Duits Möhre 'wortel' .

moren (plural)
moortje (diminutive singular)
moortjes (diminutive plural)

een type wortel, o.m. gele raap (Brassica napus), wilde pastinaak (Pastinaca sativa)


dotter

van dodder of van Duits Dotter "dooier", vanwege de eigele kleur van de bloem

dotters (plural)
dottertje (diminutive singular)
dottertjes (diminutive plural)

De naam dottergras voor veenpluis Eriophorum angustifolium verwijst vermoedelijk naar dot en is dus alleen klankverwant.

plantensoort Caltha palustris met gele bloemen


wortelmutsje

bescherming rond het tere worteluiteinde

Als de wortelmutsjes beschadigd zijn, kunnen de wortels niet groeien.


mater

via Middelnederlands mater van Latijn mater

moederkruid Tanacetum parthenium, vroeger wel gebruikt voor het opwekken van weeën en het tegengaan van kraamvrouwenkoorts

Mater wast gheerne in drooghe plaetsen by oude mueren en dijer ghelijcken rouwe plaetsen.


kopra

Leenwoord uit het Portugees, in de betekenis van ‘gedroogd vruchtvlees van de kokosnoot’ voor het eerst aangetroffen in 1596

Cocos nucifera gedroogd vruchtvlees van de kokosnoot dat een grondstof is voor margarine


hazelnoot

hazelnoten (plural)
hazelnootje (diminutive singular)
hazelnootjes (diminutive plural)

Corylus avellana een vrucht van de hazelaar

Hazelnoten worden vaak door mensen gegeten.


gewoon duizendblad

verbinding van  gewoon en duizendblad, naar de dubbele veerdelige bladvorm, waardoor het lijkt alsof het loof uit zeer veel kleine blaadjes bestaat; vergelijk ook het tweede deel van de wetenschappelijke benaming Achillea millefolium

Gemeine Schafgarbe

een samengesteldbloemige veldbloem met zeer fijn ingesneden blad en wit, roze of paars bloemscherm

gewone duizendbladen (plural)
gewoon duizendblaadje (diminutive singular)
gewone duizendblaadjes (diminutive plural)

bepaald soort samengesteldbloemige veldbloem met zeer fijn ingesneden blad en een wit, roze of paars bloemscherm, 'Achillea millefolium

Gewoon duizendblad zit vol met vitamine A en eiwitten.


hazegèrf

Hazegèrf is óngerdeil venne kroedwösj.

Gewoon duizendblad is onderdeel van de kruidenwis.


bush

erfwoord van Middelengels bush, Angelsaksisch busċ/bysċ. Van West-Germaans *busk, Protogermaans *buskaz, Indo-Europees *bʰuH- ("groeien").


костёр

een grassoort uit het geslacht Bromus: dravik, dreps


blåveis

Samenstelling van de Noorse woorden blå en veis.

Anemone hepatica (ook: Hepatica nobilis , Hepatica triloba ), leverbloempje

Blåveis finnes hovedsakelig i Europa.

Het leverbloempje wordt voornamelijk in Europa gevonden.


blåveis

Samenstelling van de Nynorske woorden blå en veis.


leverbloempje

samenstelling van lever zn en bloempje zn . De plant kreeg deze naam omdat ze vroeger gebruikt werd tegen leverziekten en geelzucht

blå anemone

Hepatica nobilis, een plant uit de ranonkelfamilie

Hepatica nobilis een hemikryptofyte plant uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). De Nederlandse naam is ontleend aan de omtrek van de bladeren, die de vorm van een lever heeft. Ook de Engelse naam liverleaf en het Duitse Leberblümchen verwijzen hiernaar. Ook de wetenschappelijke geslachtsnaam wijst daarop: hepaticus (-a, -um) betekent de lever betreffende, lever-

De vroegstbloeiende bosplant is het leverbloempje, dat soms al in februari bloeit met kleine blauwe, witte of roze bloempjes.


Leberblümchen

Samenstelling van Leber en Blümchen. De plant kreeg deze naam omdat ze vroeger gebruikt werd tegen leverziekten (Duits: Leberkrankheiten) en geelzucht

das Leberblümchen (nominative singular)
die Leberblümchen (nominative plural)
des Leberblümchens (genitive singular)
der Leberblümchen (genitive plural)
dem Leberblümchen (dative singular)
den Leberblümchen (dative plural)
das Leberblümchen (accusative singular)
die Leberblümchen (accusative plural)

Bemerkenswert war, dass dort viele weiße Buschwindröschen am Wegesrand standen, zusammen mit blauen Leberblümchen, eins der ersten Frühlingszeichen in Norwegen.

Opvallend was dat er veel witte bosanemonen langs de kant van de weg stonden, samen met het blauwe leverbloempje, een van de eerste lentetekenen in Noorwegen.


Gewöhnliches Leberblümchen

Samenstelling van gewöhnliches, Leber en Blümchen.

das Gewöhnliche Leberblümchen (nominative)
die Gewöhnlichen Leberblümchen (nominative singular)
des Gewöhnlichen Leberblümchens (genitive)
der Gewöhnlichen Leberblümchen (genitive singular)
dem Gewöhnlichen Leberblümchen (dative)
den Gewöhnlichen Leberblümchen (dative singular)
das Gewöhnliche Leberblümchen (accusative)
die Gewöhnlichen Leberblümchen (accusative singular)
ein Gewöhnliches Leberblümchen (nominative)
(mehrere) Gewöhnliche Leberblümchen (nominative singular)
eines Gewöhnlichen Leberblümchens (genitive)
(mehrerer) Gewöhnlicher Leberblümchen (genitive singular)
einem Gewöhnlichen Leberblümchen (dative)
(mehreren) Gewöhnlichen Leberblümchen (dative singular)
ein Gewöhnliches Leberblümchen (accusative)
(mehrere) Gewöhnliche Leberblümchen (accusative singular)

Omdat Gewöhnliches Leberblümchen een Duits zelfstandig naamwoord is, wordt de eerste letter G met een hoofdletter geschreven.


Dreilappiges Leberblümchen

verbinding van  dreilappiges en Leberblümchen

das Dreilappige Leberblümchen (nominative)
die Dreilappigen Leberblümchen (nominative singular)
des Dreilappigen Leberblümchens (genitive)
der Dreilappigen Leberblümchen (genitive singular)
dem Dreilappigen Leberblümchen (dative)
den Dreilappigen Leberblümchen (dative singular)
das Dreilappige Leberblümchen (accusative)
die Dreilappigen Leberblümchen (accusative singular)
ein Dreilappiges Leberblümchen (nominative)
(mehrere) Dreilappige Leberblümchen (nominative singular)
eines Dreilappigen Leberblümchens (genitive)
(mehrerer) Dreilappiger Leberblümchen (genitive singular)
einem Dreilappigen Leberblümchen (dative)
(mehreren) Dreilappigen Leberblümchen (dative singular)
ein Dreilappiges Leberblümchen (accusative)
(mehrere) Dreilappige Leberblümchen (accusative singular)

Omdat Dreilappiges Leberblümchen een Duits zelfstandig naamwoord is, wordt de eerste letter D met een hoofdletter geschreven.


blåbringebær

Samenstelling van blå (blauw) en bringebær (framboos).

Blåbringebær er en liten krypende busk med rund og tornete stengel.

De dauwbraam is een kleine kruipende struik met ronde en doornige stengels.


marihuana

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘genotmiddel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1939

chemische stof gemaakt van de bloemtoppen of zaaddoosjes van de vrouwelijke, onbevruchte hennepplant Cannabis sativa (variëteit indica) die een hoog gehalte van de stof THC bevat en kan worden gebruikt als medicijn of genotmiddel

In veel landen is de handel in marihuana een misdrijf maar de meeste Nederlanders vinden dat Nederland marihuana moet legaliseren


mitella

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘draagdoek’ voor het eerst aangetroffen in 1832

Uit het Latijn, oorspronkelijk de verkleiningsvorm van mitra, (hoofd)band.

mitella's (plural)
mitellaatje (diminutive singular)
mitellaatjes (diminutive plural)


margriet

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1581

margrieten (plural)
margrietje (diminutive singular)
margrietjes (diminutive plural)

een geslacht Leucanthemum uit de composietenfamilie (Asteraceae). De botanische naam Leucanthemum is afgeleid van de Oudgriekse woorden λευκός, leukos = "wit" en ἄνθεμον, anthemon = "bloem"

Hij kocht een bos margrieten voor zijn vriendin.


gewas

Naamwoord van handeling van wassen met het voorvoegsel ge-

посев

dat wat aanwast op het veld, maar nog niet geoogst is.

gewassen (plural)
gewasje (diminutive singular)
gewasjes (diminutive plural)

Na voldoende regen en zonneschijn stonden de gewassen er goed bij.


grådodre

Grådodre er en ettårig plante.

Bleek schildzaad is een eenjarige plant.


Kelch-Steinkraut

das Kelch-Steinkraut (nominative singular)
die Kelch-Steinkräuter (nominative plural)
des Kelch-Steinkrauts, (genitive singular)
des Kelch-Steinkrautes (genitive singular)
der Kelch-Steinkräuter (genitive plural)
dem Kelch-Steinkraut (dative singular)
den Kelch-Steinkräutern (dative plural)
das Kelch-Steinkraut (accusative singular)
die Kelch-Steinkräuter (accusative plural)
Kelchsteinkraut

Das Kelch-Steinkraut ist ein aus Flandern verschwundene Pflanze.

Het bleek schildzaad is een uit Vlaanderen verdwenen plant.