legerhelikopter

samenstelling van leger zn en helikopter zn

door het leger gebruikt hefschroefvliegtuig

Bij een crash met een legerhelikopter in Venezuela zijn alle zeven inzittenden om het leven gekomen. De helikopter stortte zo'n 15 kilometer na het opstijgen neer. Het is niet duidelijk wat de oorzaak is.

Weblink bron “Wekdienst Bevrijdingsdag: festivals in het hele land en de bekerfinale” (Zondag 5 mei 2019, 08:16), NOS

De legerhelikopter gooit zandzakken in het reservoir en daarna wordt geprobeerd om het water eruit te pompen. Er wordt rekening mee gehouden dat het niet op tijd lukt en dat het dorp onderloopt.

Weblink bron “Helikopter moet Engels dorp redden van overstroming” (Vrijdag 2 augustus 2019, 11:40), NOS


legeroefening

samenstelling van leger zn en oefening zn

De VS en Zuid-Korea hebben besloten de jaarlijkse gezamenlijke legeroefening uit te stellen tot na de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea. Het Pentagon zegt dat president Trump en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in dit samen hebben afgesproken. Het Amerikaanse ministerie van Defensie zegt het besluit van Trump te steunen.

Weblink bron “VS en Zuid-Korea stellen legeroefening uit tot na Spelen” (Donderdag 4 januari 2018, 16:58), NOS

China is trots: het land is toegetreden tot een select gezelschap naties dat beschikt over een vliegdekschip. De Liaoning, oorspronkelijk gebouwd in de Sovjet-Unie, is al langer operationeel, maar heeft nu voor het eerst met echte munitie geschoten tijdens een grootschalige legeroefening.

Weblink bron “China pronkt met zijn nieuwste wapen: een vliegdekschip” (Vrijdag 16 december 2016, 09:45), NOS


legeroffensief

samenstelling van leger zn en offensief zn

Het Oekraïense leger zegt steeds meer terrein te winnen op pro-Russische separatisten. Met het legeroffensief dat nu zijn derde dag ingaat, hoopt de Oekraïense regering het gezag in het oosten van het land weer te herstellen. Speciale eenheden van het leger zijn bezig met operaties bij Slavjansk, Kramatorsk, Konstantinovka en bij Loegansk, ten oosten van Donetsk.

Weblink bron “Leger Oekraïne zegt terrein te winnen” (Zondag 4 mei 2014, 11:39), NOS

Het Jemenitische ministerie van Defensie meldt dat de operatie werd uitgevoerd in het zuiden van het land, in de provincie Shebua. De aanval maakt deel uit van een legeroffensief in het gebied dat vorige week van start ging.

Weblink bron “Al-Qaida-leden gedood in Jemen” (Zondag 4 mei 2014, 14:31), NOS


legervoertuig

samenstelling van leger zn en voertuig zn

voertuig dat men voor militaire doeleinden kan gebruiken

Een paar minuten later reed een derde Palestijn met een auto in op een legervoertuig. Twee Israëlische soldaten raakten daarbij gewond, de aanvaller werd doodgeschoten.

Weblink bron “Drie Palestijnen gedood na aanval op Israëliërs” (Maandag 14 maart 2016, 08:11), NOS

Bij een aanslag op een legervoertuig in de buurt van de Turkse stad Diyarbakir zijn zes doden gevallen. De slachtoffers zijn militairen die bezig waren landmijnen te zoeken. Een zevende militair raakte ernstig gewond.

Weblink bron “Weer dodelijke aanslag in Turkije” (Donderdag 18 februari 2016, 10:09), NOS


legerwoordvoerder

samenstelling van leger zn en woordvoerder zn

iemand die de pers te woord staat namens de legerleiding

Een Amerikaanse legerwoordvoerder in Afghanistan zegt nu dat de internationale troepenmacht de situatie in Kunduz op de voet volgt, maar nog geen reden ziet om in te grijpen.

Weblink bron “Taliban openen de aanval in noorden en zuiden van Afghanistan.” (Maandag 3 oktober 2016, 10:54), NOS

De helikopter was in de provincie Baghlan om een militaire basis te bevoorraden toen hij neerstortte. De acht slachtoffers zijn vijf leden van de bemanning en drie militairen, zegt een legerwoordvoerder.

Weblink bron “Helikopter Afghaanse leger verongelukt” (Zondag 9 oktober 2016, 07:45), NOS


landstrijdkrachten

samenstelling van land zn en strijdkrachten zn

deel van een leger dat op het land strijd kan voeren

"Hoeveel van deze wapens nu ook daadwerkelijk in Oekraïne worden ingezet is onduidelijk", zegt oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif. Waar landen aan het begin van de oorlog nog veelal melding maakten van leveringen, werden ze daar later terughoudend in. "Maar er zijn wel aanwijzingen dat de wapens effectief zijn aan het front."

Weblink bron
David van Hulzen
 “Gaan westerse kanonnen en raketsystemen Oekraïne echt helpen?” (Maandag 18 juli 2022, 12:53), NOS

Volgens oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif zijn er inderdaad signalen dat de Russen de operationele pauze hebben beëindigd en opnieuw aanvallen uitvoeren in de Donbas. "Het zijn veel kleine aanvallen, om te kijken waar het Oekraïense leger sterk is en waar niet. De komende dagen en weken zal dat intensiveren", verwacht De Kruif.

Weblink bron “Rusland versterkt posities in zuiden Oekraïne, onder druk van Oekraïense aanvallen” (Zondag 17 juli 2022, 11:06), NOS


Vietnamsyndroom

samenstelling van Vietnam en "land in Azië" en syndroom zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.F

syndroom overgehouden aan de deelname in de Vietnamoorlog


luchtbescherming

samenstelling van lucht zn en bescherming zn

"Ik denk dat het heel belangrijk is dat mensen de realiteit van oorlog zien. Apachehelikopters die vanaf 400 meter hoogte luchtbescherming geven, gokken dus waar ze op schieten. Je moet gaan twijfelen aan het overkoepelende verhaal van een oorlog."

Weblink bron “Nederlander werkte mee aan WikiLeaks-video” (Dinsdag 6 april 2010, 15:21), NOS


marinehelikopter

samenstelling van marine zn en helikopter zn

hefschroefvliegtuig dat in gebruik is bij de zeemacht

De regering stuurde een marinehelikopter. De helikopter zou twee mensen oppikken in de havenstad Sirte. Paul en een Zweedse evacuee, Rose. Maar het ging mis: Libische militairen namen de bemanning gevangen en ook Paul en Rose werden gearresteerd.

Weblink bron “Ingenieur Paul over mislukte evacuatie” (Dinsdag 14 juni 2011, 20:50), NOS

Afgelopen week kwam daar de beschuldiging bij, dat een marinehelikopter deze maand drie keer het Venezolaanse luchtruim schond. De regering van president Chávez diende een klacht in bij de Nederlandse ambassade in Caracas.

Weblink bron “'Lucht geklaard met Venezuela'” (Zaterdag 17 juli 2010, 07:47), NOS


mariniersbataljon

samenstelling van marinier zn en bataljon zn met het invoegsel -s-

zelfstandig functionerende eenheid van mariniers

De omgekomen militairen zijn allebei afkomstig van het eerste mariniersbataljon van het Korps Mariniers. Dat is gelegerd op de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn.

Weblink bron “Twee Nederlanders omgekomen in Uruzgan” (Zaterdag 17 april 2010, 22:10), NOS

Het is zeer onwaarschijnlijk dat Rusland de Azovstal-verdedigers van het Azovbataljon snel zal laten gaan. Overigens hadden ook andere Oekraïense strijdkrachten zich verschanst op het industrieterrein, zoals restanten van een mariniersbataljon en buitenlandse huurlingen.

Weblink bron “Overgave of evacuatie? Lot van de Azovstal-verdedigers is onzeker” (Woensdag 18 mei 2022, 20:58), NOS


militieleider

samenstelling van militie zn en leider zn

leider van een een para-militaire organisatie

"Hij is enige militieleider erin geslaagd verschillende milities te verenigen in de Libyan National Army. Hij heeft het hele oosten van Libië onder zijn gezag gebracht. Ook het zuiden heeft hij de afgelopen maanden onder zijn gezag gebracht. Dus nu blijft ook alleen het gebied rond Tripoli en het westen over."

Weblink bron “'Conflict in Libië kan mensensmokkel naar Europa weer op gang brengen'” (Vrijdag 5 april 2019, 22:41), NOS

Daarna maakte de sjiitische militieleider Hadi al-Ameri en oud-premier Nuri al-Maliki bekend een coalitie te hebben gesmeed die de grootste zou zijn. Ameri en Maliki zeggen dat enkele leden van de coalitie van Sadr en Abadi naar hen zijn overgelopen. De lijst van Ameri eindigde met 48 zetels bij de verkiezingen vlak achter winnaar Sadr. De partij van Maliki werd de vijfde in het land met 25 zetels. Beiden hebben sterke banden met Iran.

Weblink bron “Twee politieke machtsblokken claimen de grootste te zijn in Irak” (Maandag 3 september 2018, 00:44), NOS


moslimleger

leger van moslims die een islamitische staat willen stichten

Omdat Bagdad de volgende stad op het lijstje van ISIS is, bereidt iedereen zich daar inmiddels voor op het ergste. Volgens het hoofd van de VN-missie in Irak is de stad niet in gevaar. Hij zegt dat Bagdad goed is beveiligd en de overheid de touwtjes in handen heeft. ISIS zelf denkt de hoofdstad snel te kunnen veroveren. Daarna wil het extremistische moslimleger doortrekken naar de stad Karbala, ongeveer honderd kilometer zuidwestelijk van Bagdad.

Weblink bron “Dit is leven onder ISIS” (Vrijdag 13 juni 2014, 12:30), NOS

Weblink bron “Wat stopt opmars gewelddadige ISIS?” (Vrijdag 13 juni 2014, 14:06), NOS


moslimsoldaat

samenstelling van moslim zn en soldaat zn

Ook keerde de kritiek die Trump had op de toespraak van Khizr Khan, de vader van een in Irak gesneuvelde Amerikaanse moslimsoldaat, zich tegen hem. Want wat bleek, de sportieve jonge Trump kreeg ondanks een vlekkeloze medische geschiedenis vrijstelling van dienst via een doktersbriefje: hielspoor in beide voeten.

Weblink bron “Donald Trumps campagne tegen de 'crooked media'” (Zaterdag 20 augustus 2016, 15:49), NOS


moordcommando

samenstelling van moord zn en commando zn

groep mensen die samen een moord plannen en uitvoeren

De inmiddels 90-jarige Boere zit momenteel een levenslange gevangenisstraf uit in een gevangenishospitaal in Noord-Rijnland-Westfalen. Hij is veroordeeld voor het doodschieten van drie Nederlandse burgers in 1944. Boere was toen lid van het moordcommando Feldmeijer, dat als represaille mensen doodschoot die als anti-Duits bekend stonden.

Weblink bron “Reporters EenVandaag voor rechter” (Donderdag 19 januari 2012, 04:33), NOS

De 55-jarige Pedro Pimentel maakte deel uit van een moordcommando dat in het dorp Dos Erres 201 mensen ombracht.

Weblink bron “Guatemalteek krijgt 6060 jaar cel” (Dinsdag 13 maart 2012, 09:02), NOS


dienstplichtigenleger

samenstelling van dienstplichtige zn en leger zn met het invoegsel -n-

leger dat dienstplichtigen in dienst heeft

Een andere legerwoordvoerder nam het juist voor Aberjil op. "Dit is een dienstplichtigenleger en sommige militairen begrijpen de ernst van de situatie niet waarin zij zich bevinden en de taak die zij van het leger hebben gekregen", aldus kapitein Arye Shalicar.

Weblink bron “Militair: Facebookfoto's ondoordacht” (Dinsdag 17 augustus 2010, 17:54), NOS


mijnenvrij

samenstelling van mijn zn en vrij bn met het invoegsel -en-

mijnenvrijer (uninflected comparative)
mijnenvrijst (uninflected superlative)
mijnenvrije (inflected positive)
mijnenvrijere (inflected comparative)
mijnenvrijste (inflected superlative)
mijnenvrijs (partitive positive)
mijnenvrijers (partitive comparative)

Mozambique na 23 jaar mijnenvrij: Mozambique is vanaf vandaag officieel vrij van landmijnen. Ruim 23 jaar na het einde van de burgeroorlog werd deze maand de laatste van 213.000 mijnen geruimd.

Weblink bron “Mozambique na 23 jaar mijnenvrij” (Donderdag 17 september 2015, 09:37), NOS

Pas eind jaren negentig veranderde er iets: de Britten ondertekenden het Ottawa-verdrag, dat landmijnen verbiedt, en beloofden het eigen grondgebied mijnenvrij te maken. Toch duurde het nog bijna tien jaar voordat de werkzaamheden ook daadwerkelijk begonnen.

Weblink bron
Marc Bessems
 “Nog duizenden mijnen op Falklands” (Vrijdag 14 juni 2013, 12:39), NOS


defensiespecialist

samenstelling van defensie zn en specialist zn

iemand met specifieke deskundigheid op de militaire bescherming van een land tegen vijanden

Defensiespecialist Peter Wijninga staat achter de keuze. "De F-35 is gericht op de toekomst van de oorlogsvoering", zegt de oud-beleidsmedewerker van Defensie. "Het meest in het oog springend is de sterk verminderde zichtbaarheid", zegt Wijninga.

Weblink bron
Joris Zwetsloot
 “Joint Strike Fighter geland in Nederland: duur project dat niet mocht falen” (Donderdag 31 oktober 2019, 17:32), NOS

Andere analisten vinden Trumps bewegingen tegenover Iran minder rationeel. Zo wijst defensiespecialist Ko Colijn van instituut Clingendael erop dat Trump vaak overhoop ligt met zijn eigen generaals, omdat hij zijn "grillige persoonlijke interpretaties" op het officiële beleid loslaat. De president luistert niet zozeer naar het Pentagon, zegt Colijn, maar eerder naar zijn minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo.

Weblink bron
Robert Chesal
 “Wat wil Trump met Iran? 'Je merkt aan alles dat er geen strategie is'” (Woensdag 8 januari 2020, 20:37), NOS


duikbootjager

samenstelling van duikboot zn en jager zn

schip dat onderzeeboten kan opsporen en onschadelijk maken

De komende acht weken zal de Charles de Gaulle van daaruit actie ondernemen. Het vliegdekschip wordt ondersteund door een Franse onderzeeër, een marinefregat en een Britse duikbootjager. Frankrijk is een van de meest actieve landen in de door de Amerikanen geleide coalitie tegen IS.

Weblink bron “Frankrijk zet vliegdekschip in tegen IS” (Maandag 23 februari 2015, 13:02), NOS

De Russische marine heeft de Oekraïense collega's in de Krim een slag toegebracht door een schip tot zinken te brengen. Bij de toegang tot een Oekraïense marinehaven bij de Krim lieten de Russen een eigen schip zinken, de oude duikbootjager Ochakov, die toch al op de nominatie stond om te worden gesloopt.

Weblink bron “Zeeslagje in de Zwarte Zee” (Donderdag 6 maart 2014, 22:23), NOS


legermateriaal

samenstelling van leger zn en materiaal zn

de zaken die een leger nodig heeft om oorlog te voeren

Na ruim vijf uur vonden de twee een parkeerplekje aan de Bonkevaart, normaal gesproken zo'n kwartier rijden van de vliegbasis. Daar moesten ze nog eens een uur wachten op de pendelbus. "Niet erg", zegt Kleppe. "Het is gewoon heel gezellig. Je staat daar met mensen die allemaal dezelfde passie hebben: het leger, het legermateriaal. Je staat daar grappen te maken met mensen die je nog nooit hebt gezien. Echt heel leuk!"

Weblink bron “'Het kost je een hele dag, maar dat heb ik er graag voor over'” (Zaterdag 11 juni 2016, 15:21), NOS

De toestand leek de afgelopen tijd juist te verbeteren. Sinds 1 september werd er nauwelijks meer gevochten en langzaamaan haalden de strijdende partijen legermateriaal uit het gebied weg.

Weblink bron “Wapenstilstand Oekraïne in gevaar na dood militair” (Woensdag 14 oktober 2015, 16:45), NOS


legertruck

Een met militaire veldbedden, stoelen, kachels en tenten volgeladen legertruck is gestolen vanaf een legerbasis in Noord-Brabant. De wagen is maandag geplunderd teruggevonden in Maarsbergen op een afgelegen plek langs de Griftdijk.

Weblink bron “Volgeladen legertruck gestolen” (Woensdag 25 september 2013, 15:23), NOS

Rond tien uur vanochtend botste een vrachtwagen op een legertruck. Achterin het legervoertuig zaten militairen. Er waren ook drie personenauto's bij het ongeluk betrokken. Vijftien mensen raakten gewond. Drie van hen zijn er slecht aan toe.

Weblink bron “Militair komt om bij ongeluk op A2” (Dinsdag 28 juni 2011, 15:44), NOS


luchtmachtofficier

samenstelling van luchtmacht zn en officier zn

luchtmachtofficiers (plural)
luchtmachtofficieren (plural)

Na een lange juridische strijd is hij aan de VS uitgeleverd. Rusland verzette zich tegen de uitlevering van Bout. Volgens Moskou is de voormalige luchtmachtofficier een onschuldige zakenman. Ook de 44-jarige Bout zelf houdt vol nooit wapens te hebben verkocht. Hij beweert slechts een verhuurder van de vliegtuigen te zijn.

Weblink bron “'Lord of War' schuldig aan wapenhandel” (Woensdag 2 november 2011, 20:09), NOS

Bout is een voormalige luchtmachtofficier van het Rode Leger. In maart 2008 werd hij gearresteerd in Thailand. Daar had hij een wapendeal gesloten met Amerikaanse agenten die zich uitgaven voor strijders van de FARC in Colombia. Bout zou hebben gezegd dat hij honderden raketten, duizenden machinegeweren en miljoenen kogels kon leveren.

Weblink bron “Rus Bout schuldig aan wapenhandel” (Woensdag 2 november 2011, 20:58), NOS


artilleriegeschut

samenstelling van artillerie zn en geschut zn

verzameling wapens waarmee men explosieven kan afschieten

Zo'n vierhonderd Amerikaanse mariniers, voorzien van zwaar artilleriegeschut, zijn in Syrië gearriveerd om hulp te bieden bij het offensief tegen IS in de stad Raqqa. Volgens een Amerikaanse legerwoordvoerder gaat het om een tijdelijke stationering en worden de mariniers niet aan het front ingezet.

Weblink bron “Amerikaanse mariniers doen mee aan strijd tegen IS in Raqqa” (Donderdag 9 maart 2017, 08:43), NOS

Iets soortgelijks zag Melissen drie dagen later nog een keer gebeuren toen de Koerden het begin van de operatie ten noorden van Mosul aankondigden. "Die keer is er volgens mij een artilleriegeschut neergezet voor de aanwezige media. Er werd een kleine show opgevoerd. Maar dat soort dingen is onderdeel van de oorlog tegen IS."

Weblink bron “'Strijd om Mosul is vooral ook media-offensief'” (Zaterdag 29 oktober 2016, 13:45), NOS


atoomwapenprogramma

samenstelling van atoomwapen zn en programma zn

serie met elkaar samenhangende acties die betrekking hebben op de ontwikkeling en productie van kernwapens

De aanleiding voor het opschorten van de samenwerking was de lancering van een langeafstandsraket, zondag, door Noord-Korea. De Zuid-Koreaanse regering zei woensdag dat ze het atoomwapenprogramma van Noord-Korea niet langer wil financieren.

Weblink bron “Noord-Koreanen zonder water door strafmaatregel Zuid-Korea” (Vrijdag 12 februari 2016, 12:33), NOS

De klokkenluiderssite WikiLeaks publiceerde gisteravond via verschillende buitenlandse media documenten waaruit blijkt dat Arabische landen de VS hebben aangespoord om met geweld een eind te maken aan het Iraanse atoomwapenprogramma. Onder meer koning Abdullah van Saudi-Arabië drong daarop aan.

Weblink bron “Klopjacht VS op helpers WikiLeaks” (Maandag 29 november 2010, 15:20), NOS


burgerpersoneel

samenstelling van burger zn en personeel zn

mensen die bij het leger werken maar geen militair zijn

De banen verdwijnen zowel onder militairen als onder burgerpersoneel, waarmee ook nog oude tekorten moeten worden weggewerkt. Het volgend jaar gaat het al om 200 miljoen euro.

Weblink bron “Tienduizend banen weg bij Defensie” (Donderdag 18 november 2010, 19:27), NOS

Op dit moment werken er 900 mensen voor het Cybercommando. In de komende jaren moeten dat er 4900 worden, aldus de anonieme bron. Het gaat zowel om burgerpersoneel als militair personeel.

Weblink bron “Gigantische update cyberdefensie Pentagon” (Maandag 28 januari 2013, 12:39), NOS


antitankraket

samenstelling van tank zn en raket zn met het voorvoegsel anti-

wapen waarmee men tanks kan vernietigen of onklaar maken

In 2006 riep Grossman de Israëlische regering samen met medeschrijver Amos Oz op om de oorlog in Libanon te beëindigen. Twee dagen later kwam een van zijn zoons om in diezelfde oorlog door een antitankraket. Die ervaring werd onderdeel van zijn boek Een vrouw op de vlucht voor een bericht, waarin een Israëlische moeder haar zoon aan het front verliest. Hij schreef ook het boek Uit de tijd vallen over het verlies van zijn zoon.

Weblink bron “Israëlische schrijver David Grossman ontvangt Erasmusprijs” (Vrijdag 4 maart 2022, 00:18), NOS

Zeker zes Oekraïense militairen zijn vanochtend in het oosten van het land omgekomen. Vier doden vielen toen hun voertuig werd geraakt door een antitankraket van de opstandelingen, zeggen de Oekraïense autoriteiten. Later sneuvelden nog eens twee militairen toen ze op een landmijn reden. Zaterdag waren ook drie militairen omgekomen door een landmijn.

Weblink bron “Oekraïne: zes militairen gedood” (Zondag 5 april 2015, 14:33), NOS


boordschutter

samenstelling van boord zn en schutter zn

iemand die een boordkanon van een militair vliegtuig bedient

Er zijn unieke beelden van Urk uit de Tweede Wereldoorlog opgedoken. Het gaat om filmmateriaal waarop te zien is dat een boordschutter wordt begraven in 1941.

Weblink bron “Eervolle begrafenis boordschutter WO II op film: 'Blij verrast met beeld'” (Maandag 3 mei 2021, 11:22), NOS

Een van de slachtoffers was de Canadese boordschutter Francis Cooper. Zijn lichaam werd nooit gevonden. De landmacht onderzoekt de vondsten nu om te bepalen of het om deze militair gaat.

Weblink bron “Menselijke resten gevonden bij berging WO II-bommenwerper” (Donderdag 5 oktober 2017, 11:16), NOS


antiraketschild

afleiding van samenstelling van raket zn en schild zn met het voorvoegsel anti-

Recentelijk is wel het antiraketschild in het land gebouwd en er komen ook meer militairen naar het land. Nederland levert eveneens mensen voor het nieuwe regionale NAVO-hoofdkwartier in Boekarest. Het is nog niet zeker of Nederlandse militairen zullen meedoen aan oefeningen die de nieuw op te bouwen troepenmacht gaat houden. Wellicht wordt daar tijdens de NAVO-bijeenkomst vandaag meer over duidelijk.

Weblink bron “NAVO wil meer slagkracht op 'achilleshiel' Zwarte Zee” (Dinsdag 6 december 2016, 17:31), NOS


atoomonderzeeër

samenstelling van atoom zn en onderzeeër zn

schip met kernenergieaandrijving dat onderwater kan varen

In de VS zijn een 42-jarige man en zijn 45-jarige vrouw opgepakt op verdenking van spionage. De man is ingenieur bij de Amerikaanse marine en zou samen met zijn echtgenote geheime informatie over een atoomonderzeeër hebben verkocht. Alleen de koper bleek geen vertegenwoordiger van een ander land, maar een undercover FBI-agent.

Weblink bron “VS: echtpaar verkocht geheime info over atoomonderzeeër” (Maandag 11 oktober 2021, 04:36), NOS

Het grafveld op de enorme begraafplaats ligt in de buurt van de laatst rustplek van ruim honderd opvarenden van de Koersk, een Russische atoomonderzeeër die in 2000 zonk.

Weblink bron “Slachtoffers Russische duikbootbrand begraven” (Zondag 7 juli 2019, 00:41), NOS


defensiekosten

samenstelling van defensie zn en kosten zn

geld dat men aan de landsverdediging uitgeeft

Met een sterk Europees leger dat twintig landen vertegenwoordigt kunnen volgens Berlusconi de defensiekosten gehalveerd worden. "Nu geven we veel meer uit omdat Frankrijk en Duitsland hun macht niet willen afstaan."

Weblink bron “Berlusconi: justitie erger dan maffia” (Zaterdag 23 februari 2013, 20:43), NOS


bliksemaanval

samenstelling van bliksem zn en aanval zn

Bij de aanval in Kilifi, rond één uur 's nachts lokale tijd, gebruikten de aanvallers machetes. Een politiewoordvoerder in de stad spreekt van een bliksemaanval op een politiebureau.

Weblink bron “Lange rijen en geweld in Kenia” (Maandag 4 maart 2013, 10:05), NOS


standrechtelijke executie

verbinding van  standrechtelijk en executie

als straf meteen doden na een minimaal proces

De meer dan zestig lijken die aanspoelden in Soedan – onder wie vrouwen en kinderen – hadden soms de armen op de rug gebonden en vertoonden tekenen van marteling en standrechtelijke executie.

Weblink bron
Koert Lindijer
 “Is in Tigray sprake van genocide in opdracht van hogerhand?” (14 september 2021) op nrc.nl


brigadecommandant

samenstelling van brigade zn en commandant zn

leidinggevende van een zelfstandige gevechtseenheid

Volgens Andor van Leerdam, brigadecommandant van de Koninklijke Marechaussee, komt er uitbreiding. Er zal van de vierhonderd nieuwe krachten die nu nog in opleiding zijn, ook een deel aan de Duitse grens gaan werken. "Lag tot nu toe de focus op de luchthavens, in de toekomst willen we ook hier nog meer present zijn", zegt Van Leerdam.

Weblink bron
Dieuwke van Ooij
 “Duitse grenspolitie vangt zorgwekkend veel drugs uit Nederland” (Maandag 20 mei 2019, 17:02), NOS

Strijders van Islamitische Staat hebben zeker 127 Iraakse militairen vermoord na de inname van een dam bij Fallujah. Onder de slachtoffers zijn een generaal, een brigadecommandant en officieren.

Weblink bron “IS vermoordt ruim honderd Iraakse militairen” (Zondag 26 april 2015, 00:22), NOS

Maar dat is volgens de brigadecommandant niet de enige reden: "Eindhoven ligt dichtbij Frankrijk, België en Duitsland. Dus Eindhoven is voor alle landen in de omgeving heel aantrekkelijk".

Weblink bron “"Mensenhandel Eindhoven Airport"” (Woensdag 1 mei 2013, 08:42), NOS


bommenlast

samenstelling van bom zn en last zn met het invoegsel -en-

al de bommen die in een bommenwerper zitten

Zwaar van de bommenlast was het toestel een makkelijke prooi voor Duitse jachtvliegtuigen. De staartschutter ontsnapte aan de dood met een parachute, maar de overige zes bemanningsleden crashten even buiten het Achterhoekse dorp Zelhem.

Weblink bron
Roel Pauw
 “Plannen voor berging Lancaster af” (Dinsdag 16 juli 2013, 16:15), NOS


blindering

afleiding van Naamwoord van handeling blinderen met het achtervoegsel -ing


atoomschuilkelder

samenstelling van atoom zn en schuilkelder zn

ondergrondse ruimte waarin men kan schuilen bij een aanval met een kernbom

Andere kantoormedewerkers brengen de nacht door in de drie verdiepingen tellende atoomschuilkelder onder het hoofdgebouw. Er hangen nog instructieplaten uit de Sovjet-tijd. De kelder is voorzien van computers en Wifi.

Weblink bron
Rudy Bouma
 “'Ondanks de raketinslagen blijven we werken'” (Woensdag 17 juni 2015, 13:59), NOS

Bezoekers mogen hier dwalen over de voormalige vliegbasis, waar nog de enorme landingsbaan, hangars en een atoomschuilkelder te zien zijn, en waar ook bomkraters uit de Tweede Wereldoorlog zijn blootgelegd. Vanuit een observatietoren van zes verdiepingen hoog is een mooi totaalbeeld te krijgen.

Weblink bron “'We tonen de medaille en de achterkant ervan'” (Donderdag 11 december 2014, 15:55), NOS


antitankgeschut

afleiding van samenstelling van tank zn en geschut zn met het voorvoegsel anti-

kanon dat dient om tanks uit te schakelen

Zjilin en zijn mannen maakten een omtrekkende beweging, ontdekten een batterij met anti-tankgeschut en verjoegen de Duitse tanks met hun eigen wapens, waarna de infanterie het dorp alsnog kon innemen. "Als we dat dorp niet hadden bevrijd, zou ik naar een militair tribunaal zijn gestuurd", zegt hij nu. "Ik had immers het bevel om de artillerie naar het dorp te brengen niet opgevolgd. In het beste geval zou ik naar een strafbataljon zijn gestuurd, in het slechtste zou ik zijn geëxecuteerd." Het werd dus een medaille.

Weblink bron
David Jan Godfroid
 “'Om me heen vielen doden en gewonden, ik wilde dood'” (Zaterdag 9 mei 2015, 09:20), NOS


bomaanval

Het historische centrum werd verwoest door de bomaanval en de branden die daarop volgden. Meer dan 800 mensen kwamen om het leven.

Weblink bron “Terugblik op het bombardement op Rotterdam” (Donderdag 14 mei 2015, 10:13), NOS


bommenregen

samenstelling van bom zn en regen zn met het invoegsel -en-

bombardement waarbij zeer veel bommen vallen op een klein gebied

Precies 75 jaar na de bommenregen op het centrum herdacht de havenstad de Duitse aanval. Het hart van de stad werd in 13 minuten tijd zwaar getroffen en er kwamen zo'n 850 mensen om het leven. Bijna 80.000 mensen raakten dakloos, vooral door de vele branden die uitbraken.

Weblink bron “'Stilstaan bij iedereen die bommen zag en ziet vallen'” (Donderdag 14 mei 2015, 12:46), NOS

Sommige gasten redden het niet eens tot zijn bruiloft. Modars docent Wissam was onderweg toen hij in een bommenregen terechtkwam. "Ik geef heel veel om Modar, maar niet genoeg om mijn eigen leven voor zijn bruiloft te geven", zegt Wissam. Daarom draaide hij halverwege om en ging hij terug naar huis.

Weblink bron “Feest in Oost-Aleppo: bruiloft met oploskoffie, verjaardag zonder taart” (Zondag 13 november 2016, 08:17), NOS

Mosul is de grootste stad die IS in handen heeft. In de moskee van Mosul riep leider Al Bagdadi vorig jaar het kalifaat uit. Bovendien is het leiderschap van IS volgens geruchten onlangs van hun Syrische 'hoofdstad' Raqqa naar Mosul verhuisd, vanwege de bommenregen door de internationale coalitie.

Weblink bron “Roker in Mosul verliest steeds meer vingers” (Donderdag 10 december 2015, 18:29), NOS


boordkanon

kanon aan boord van een vliegtuig of schip

Er zijn vier varianten van de F-35 Lightning II, de volledige naam van de straaljager. Nederland heeft de A-variant, die als enige is uitgerust met een boordkanon. De Britten krijgen toestellen die verticaal kunnen opstijgen. Deze B-variant is bedoeld om de huidige standaardvliegtuigen van de vloot te vervangen: de Harrier-straaljager.

Weblink bron “Ook de Britten hebben nu eindelijk hun eerste JSF” (Donderdag 30 juni 2016, 10:05), NOS

Aan boord is ruimte voor kruisraketten en torpedo's. In totaal zijn er 80 lanceerbuizen. Het boordkanon kan honderden projectielen afvuren over een afstand van meer dan 100 kilometer.

Weblink bron “Amerikaanse marine trots op Batman-schip” (Zondag 16 oktober 2016, 08:41), NOS


bombardementsvlucht

samenstelling van bombardement zn en vlucht zn met het invoegsel -s-

vliegreis waarbij men bommen op een doelwit laat vallen

Hij kwam uit een familie van militairen. Zijn vader en grootvader waren admiraal bij de Amerikaanse marine. Ook hijzelf werd beroepsmilitair bij de marine. Hij werd in 1967 bij een bombardementsvlucht boven Noord-Vietnam neergeschoten en raakte ernstig gewond, waardoor hij nooit meer zijn armen goed kon heffen.

Weblink bron “Elke Amerikaan nam oorlogsheld en politicus John McCain serieus” (Zondag 26 augustus 2018, 05:00), NOS

Rusland nodigt buitenlandse militairen uit om naar Moskou te komen om afspraken te maken over de coördinatie van bombardementsvluchten boven Syrië. Onderminister van Defensie Anatoly Antonov heeft dat tegen persbureau Tass gezegd. Ook wil hij dat de door de Amerikanen geleide coalitie tegen IS doorgeeft waar IS-strijders zich schuilhouden.

Weblink bron “Rusland wil afstemming over vluchten boven Syrië” (Dinsdag 6 oktober 2015, 17:40), NOS


afschrikkingsmacht

samenstelling van afschrikking zn en macht zn met het invoegsel -s-

militaire dreiging die een land beschermt tegen aanvallen door andere landen

De Iraanse president Rohani zegt dat Iran zijn raketprogramma wil uitbreiden. "Wij vergroten onze militaire afschrikkingsmacht. We versterken ons raketprogramma en we zullen daar niemand toestemming voor vragen", zei hij in een toespraak die op tv werd uitgezonden.

Weblink bron “Iran wil zijn raketprogramma uitbreiden” (Vrijdag 22 september 2017, 09:41), NOS

Kan dat een probleem worden? "Niemand heeft daar goed over nagedacht. Het betekent dat de EU Oekraïne militair zou moeten verdedigen, tegen Rusland. Want dat staat eigenlijk in ons verdrag: een aanval op één is een aanval op allen. Maar als EU hebben we helemaal niet die afschrikkingsmacht die de NAVO heeft. Dus dat is heel lastig."

Weblink bron “De toekomst van de EU: 'Er is slecht nagedacht over uitbreiding'” (Dinsdag 12 juli 2022, 15:47), NOS


afweerraket

samenstelling van afweren ww en raket zn

raket die dient om zich te beschermen tegen een luchtaanval

Dat de raket lager vliegt dan vergelijkbare raketten en kan manoeuvreren, maakt hem moeilijker op te sporen. De huidige afweersystemen zijn voorbereid op raketten die of trager zijn, of in een grotere boog vliegen. "Je geeft de vijand minder tijd om te detecteren, identificeren, een besluit te vormen en een afweerraket af te vuren", zegt Bolder.

Weblink bron “De nieuwe wapenwedloop: wat is een hypersonische raket?” (Maandag 17 januari 2022, 20:51), NOS

Weblink bron “Haalde Iran passagiersvliegtuig met afweerraket neer?” (Donderdag 9 januari 2020, 21:30), NOS


antipersoneelsmijn

afleiding samenstelling van personeel zn en mijn zn met het invoegsel -s- met het voorvoegsel anti-

antipersoneelsmijnen (plural)
antipersoneelsmijntje (diminutive singular)
antipersoneelsmijntjes (diminutive plural)

explosief gericht tegen personen dat ontploft bij aanraking

Een explosief hoeft ook niet perfect te zijn, zegt Van Riel. "Denk bijvoorbeeld aan een antipersoneelsmijn, die een been afrukt maar niet meteen dodelijk is. Vervolgens zijn heel wat manschappen bezig met de hulpverlening. Er vallen dan geen doden, maar er ontstaat wel veel chaos."

Weblink bron
Maino Remmers
 “'Een explosief hoeft niet perfect te zijn'” (Dinsdag 24 november 2015, 14:28), NOS

Human Rights Watch (HRW) vraagt Oekraïne onderzoek te doen naar beschuldigingen dat Oekraïense militairen duizenden antipersoneelsmijnen hebben gebruikt in de strijd tegen Rusland. De mijnen zouden zijn ingezet rond de oostelijke stad Izjoem. Oekraïne is een van de ondertekenaars van een conventie die het gebruik, de opslag, de productie en het transport van dit soort mijnen verbiedt. Rusland heeft zich nooit bij de conventie uit 1997 aangesloten.

Weblink bron “Human Rights Watch wil onderzoek Oekraïne naar inzet antipersoneelsmijn” (Dinsdag 31 januari, 19:32), NOS


antiraketwapen

afleiding samenstelling van raket zn en wapen zn met het voorvoegsel anti-

wapen waarmee men een aanvallende raket kan vernietigen


antitankmijn

afleiding samenstelling van tank zn en mijn zn met het voorvoegsel anti-

landmijn gericht tegen tanks en pantservoertuigen

Het politiebureau in Heerlen werd woensdag ontruimd vanwege een bijzondere vondst. Een man kwam op de scooter naar het politiebureau om een antitankmijn af te geven. Hij had het explosief gevonden met een metaaldetector.

Weblink bron “Man brengt antitankmijn naar politiebureau: 'Volgende keer moet ik eerst bellen'” (Donderdag 14 mei 2020, 09:54), NOS


artilleriesteun

samenstelling van artillerie zn en steun zn

hulp aan de infanterie door middel van geschut

De inzet van de nieuwe Amerikaanse troepen is in lijn met de strategie die Washington al eerder uitstippelde voor de aanpak van IS. Maar tot dusver bleef de militaire bemoeienis met Syrië, afgezien van de luchtaanvallen, beperkt tot het trainen van Syrische strijders. In Irak zijn al mariniers betrokken bij de strijd tegen IS: ze geven artilleriesteun bij de verovering van de stad Mosul.

Weblink bron “Amerikaanse mariniers doen mee aan strijd tegen IS in Raqqa” (Donderdag 9 maart 2017, 08:43), NOS


basiscommandant

samenstelling van basis zn en commandant zn

leidinggevende van een militaire standplaats

Volgens basiscommandant Johan van Deventer is de missie nu anders. "Je ziet dat de oorlog in Oekraïne maar voortduurt en ook een stuk slechter wordt", zegt hij tegen Omrop Fryslân. "We laten nu meer vliegactiviteiten zien en hebben het dubbele aantal vliegtuigen mee. Daar gaan wij meer vliegen. We laten zo zien dat we er met meer toestellen kunnen komen en daar zit een beetje afschrikking in."

Weblink bron “Acht F-35's van vliegbasis Leeuwarden naar Polen” (Vrijdag 27 januari, 21:20), NOS

Vliegbasis Leeuwarden maakt zich zorgen over drones die geregeld in de buurt worden opgelaten. Boven en bij de basis mag niet worden gevlogen, maar dat gebeurt wel. "Het is wachten op de keer dat het misgaat", zegt basiscommandant Arnoud Stallman tegen Omrop Fryslân.

Weblink bron “Vliegbasis Leeuwarden waarschuwt voor drones in buurt van vlieggebied” (Vrijdag 5 april 2019, 10:06), NOS


beleidsstrategie

samenstelling van beleid zn en strategie zn met het invoegsel -s-

plan van aanpak bij het bepalen van de militaire strategie

En nu komt president Trump met de nieuwe nucleaire strategie van de VS. De belangrijkste boodschap: de drempel voor het inzetten van kernwapens gaat omlaag en er wordt ingezet op kleinere kernwapens. Zorgen over nucleaire dreiging zijn nooit helemaal weggeweest, maar deze beleidsstrategie maakt de deskundigen erg ongerust.

Weblink bron “'Nieuwe strategie VS verlaagt drempel inzet kernwapens'” (Zondag 4 februari 2018, 17:57), NOS


amfibietank

gevechtstank die zich zowel op het land als in het water kan voortbewegen


beschermingsmacht

samenstelling van bescherming zn en macht zn met het invoegsel -s-

militaire eenheid die dient om iets of iemand te beschermen

De Iraakse premier Abadi was woedend. Turkije had volgens hem de soevereiniteit van zijn land geschonden, want zijn regering had nergens toestemming voor gegeven. Toen de Turkse president Erdogan de beschermingsmacht weigerde terug te trekken, stapte Irak naar de VN-Veiligheidsraad.

Weblink bron “Turkije lijkt 'ongewenste' troepen uit Noord-Irak terug te trekken” (Maandag 14 december 2015, 12:06), NOS


bestandsovereenkomst

samenstelling van bestand zn en overeenkomst zn met het invoegsel -s-

afspraak om de vijandelijkheden in een gewapend conflict (tijdelijk) te staken

Rusland beperkt volgens de bestandsovereenkomst zijn militaire aanwezigheid in het land. Poetin deelde niet mee of Russische troepen worden teruggetrokken. Hij zei wel dat Rusland het internationale terrorisme in Syrië blijft bestrijden.

Weblink bron “Turkije, Rusland en Syrië kondigen bestand af” (Donderdag 29 december 2016, 13:05), NOS

De Oekraïense president Porosjenko en zijn Russische collega Poetin zeiden zaterdagmiddag in een telefoongesprek nog dat ze er tevreden over zijn dat beide partijen de bestandsovereenkomst naleven.

Weblink bron “Schending bestand bij Marioepol” (Zaterdag 6 september 2014, 23:56), NOS


bevelslijn

samenstelling van bevel zn en lijn zn met het invoegsel -s-

de volgorde waarin bevelen worden doorgegeven in een militaire eenheid; militaire hiërarchie

De oproep, die in het Engels en Russisch is verspreid, richt zich op de hiërarchie in de bevelslijn tussen de Oost-Oekraïense separatisten van de DPR en Rusland. Het JIT maakt een reeks opgenomen telefoongesprekken openbaar en stelt er vragen over.

Weblink bron “JIT: Rusland en separatisten hadden voor MH17-ramp dagelijks contact” (Donderdag 14 november 2019, 12:00), NOS


bevelstructuur

samenstelling van bevel zn en structuur zn

Dat was tegen het zere been van de marineleiding in Washington die vond dat hij de bevelstructuur had doorbroken door zijn oproep naar een aantal hoge officieren te sturen zonder zijn directe baas in te lichten. Inmiddels lijkt Crozier het gelijk aan zijn kant te krijgen met zijn oproep; 840 van de 4800 tellende bemanning van de Roosevelt is positief getest op corona. Crozier, zelf ook besmet met het virus, werd als een held toegejuicht door zijn bemanning toen hij na zijn ontslag het schip moest verlaten.

Weblink bron “Amerikaanse marine wil dat ontslagen kapitein zijn functie terugkrijgt” (Vrijdag 24 april 2020, 21:59), NOS

Frankrijk stuurt 220 extra militairen naar West-Afrika om moslimextremisten uit te schakelen. Ook komt er een gezamenlijke bevelstructuur met regeringstroepen van landen in die regio.

Weblink bron “Extra Franse troepen naar West-Afrika” (Maandag 13 januari 2020, 22:12), NOS


sous les drapeaux

De verwante uitdrukking "sous le drapeau" (enkelvoud) wordt gebruikt om naar een specifiek land of legeronderdeel te verwijzen.

onder de wapenen, in legerdienst, bij het eigen legeronderdeel


bezettingstroepen

samenstelling van bezetting zn en troepen zn met het invoegsel -s-

leger dat de macht heeft overgenomen in een ander dan het eigen land

"Het is onmogelijk om met Rusland samen te werken. Als het land mee wil doen aan een mondiale coalitie tegen terrorisme, moeten ze eerst uitleggen wat hun bezettingstroepen in Oekraïne doen. En voor Nederland is het heel belangrijk dat Rusland uitlegt wat er is gebeurd met vlucht MH17."

Weblink bron “Porosjenko waarschuwt voor dubbelhartig Rusland” (Vrijdag 27 november 2015, 20:01), NOS


bommenrichter

samenstelling van bom zn en richter zn met het invoegsel -en-

iemand die bommen richt die uit een bommenwerper worden afgeworpen

In 1943 keerde Hissink terug naar Engeland om plaats te nemen in het roemruchte, Nederlandse 320ste squadron, een eenheid van de Britse luchtmacht. Als bommenrichter en navigator doorstond de militair 69 oorlogsvluchten. Van Frankrijk tot in Duitsland en de kust van Noorwegen. "We vlogen over het afweergeschut, gooiden de bommen en vlogen weer terug over het afweergeschut. Zodra je terug boven het Kanaal was, slaakte je een zucht van opluchting. Maar dan was je er nog niet: er waren ook vijandelijke jachtvliegtuigen in de lucht."

Een van de vliegeniers aan boord van McCrories toestel was bommenrichter James Leonard Richards uit Nieuw-Zeeland. Zijn lichaam is nooit gevonden. Richards' neef, die speciaal voor de ceremonie overkomt uit Australië, zal de vleugel officieel onthullen. Ook nabestaanden van andere inzittenden zijn vandaag aanwezig.

Weblink bron
Gijs Hoekstra
 “Troost voor nabestaanden 220 vermiste vliegeniers met nationaal monument” (Zondag 26 juni 2022, 07:05), NOS


binnenmarcheren

samenstelling van binnen bw en marcheren ww

"Dus wat gaat er met hen gebeuren als het leger van Assad dit gebied komt binnenmarcheren de komende dagen? Dus niet alleen de internationale diplomatie wordt heel boeiend, maar ook op de grond zijn er echt nog wel vragen over hoe dit gaat uitpakken."

Weblink bron “Leger Syrië trekt grensplaats binnen na deal met Koerdische troepen” (Maandag 14 oktober 2019, 08:17), NOS


berichthond

hond die in plaats van een koerier wordt gebruikt om informatie over te brengen

Uitvoerig maakt Eikerbout zich vrolijk over de postduif en de berichthond, de communicatiemiddelen van vroeger. Tegenwoordig wordt, vooral bij luchtmacht en marine, gecommuniceerd in computer-Engels met een zwaar Nederlands accent.

Weblink bron
Henk van Gelder
 “Als er oorlog komt dan moet je vechten” (4 maart 1985) op nrc.nl


grenstroepen

samenstelling van grens zn en troepen zn


coalitielid

iets of iemand die deel uitmaakt van een politiek of militair samenwerkingsverband

De strijd woedt al jaren intensief, maar is in de afgelopen dagen verder geëscaleerd in reactie op een droneaanval door de Houthi's op een internationale luchthaven van coalitielid Abu Dhabi. Sindsdien is het aantal bombardementen op Houthi-doelen door de coalitie opgevoerd. Ook is het internet in het Jemen na die aanval op Abu Dhabi platgelegd.

Weblink bron “Saudische coalitie ontkent bombardement op Houthi-gevangenis” (Zaterdag 22 januari 2022, 09:27), NOS


commandotoren

samenstelling van commando zn en toren zn

verhoogd bouwwerk van waaruit een commandant leiding geeft

Verder maakten de Russen bekend dat ze het toezicht bij Aleppo hebben verscherpt. Vanuit een mobiele commandotoren controleren ze of de strijdende partijen het bestand naleven. De toren kijkt uit op een weg die moet worden gebruikt om hulpgoederen te brengen naar belegerde rebellenwijken in de stad.

Weblink bron “Relatieve rust in eerste 24 uur wapenstilstand Syrië” (Dinsdag 13 september 2016, 18:24), NOS

Toen de avond viel zag Lemp vanaf zijn commandotoren een groot onverlicht schip naderen. Hij liet de U 30 duiken en gaf opdracht het schip te volgen. In de veronderstelling dat het een Brits oorlogsschip was, liet hij tegen 19.30 uur twee torpedo's afvuren.

Weblink bron “'Eerste getorpedeerde Britse schip WO II gevonden'” (Donderdag 5 oktober 2017, 12:40), NOS


commandovoering

samenstelling van commando zn en voering zn

Experts benadrukken in de krant dat de Russische interesse in technologie van Nederlandse makelij niet moet worden onderschat. Volgens veiligheidsadviseur Danny Pronk, die eerder werkte voor de MIVD en de AIVD, is onder meer de geavanceerde Nederlandse infrarood- en sensortechnologie interessant voor het Kremlin. Die wordt gebruikt voor de commandovoering op schepen, zegt hij. De Nederlandse vestiging van het Franse hightechbedrijf Thales is actief op dit gebied.

Weblink bron “MIVD: Nederlandse hightechsector levert onbewust technologie aan Rusland” (Vrijdag 28 oktober 2022, 21:58), NOS

Volgens Bouwmeester zijn de commandanten tegenpolen van elkaar. "Beiden zijn uitersten op het spectrum van commandovoering, de wijze waarop een commandant zijn of haar troepen aanstuurt. Dvornikov stuurt op een directe en hiërarchische wijze de eenheden aan. Dat betekent dat hij op detail voorschrijft wat iedereen onder hem moet doen. Daarnaast heeft hij geleerd massaal en met veel vuurkracht aan te vallen."

Weblink bron “Vijanden en tegenpolen: zij voeren het Russische en Oekraïense leger aan” (Dinsdag 12 april 2022, 17:21), NOS


coalitieoorlog

samenstelling van coalitie zn en oorlog zn

coalitieoorlogen (plural)
coalitieoorlogje (diminutive singular)
coalitieoorlogjes (diminutive plural)

oorlog tussen één land en een samenwerkingsverband van een aantal andere landen

Het massagraf dat in november werd blootgelegd, stamt waarschijnlijk uit de achttiende eeuw. Onderzoekers denken dat er vooral Britse soldaten in zijn gelegd die waren omgekomen tijdens de Eerste Coalitieoorlog (1792-1797). De skeletten bevatten sporen van extreem geweld.

Weblink bron “Tweede grafveld gevonden bij graafwerkzaamheden in Vianen” (Vrijdag 19 februari 2021, 16:52), NOS


bermbomaanslag

samenstelling van bermbom zn en aanslag zn

aanslag met een geïmproviseerde, in de berm van een weg geplaatste bom, gepleegd op een rijdend voertuig

Weblink bron “Militairen dood bij bermbomaanslag Thailand” (Zaterdag 29 juni 2013, 13:53), NOS

Een hoge functionaris bij de politie is omgekomen bij een dubbele bermbomaanslag nabij de Universiteit van Caïro. Vier agenten zijn gewond geraakt. Dat hebben bronnen bij de veiligheidsdiensten gemeld.

Weblink bron “Dubbele bomaanslag bij universiteit Caïro: agent omgekomen” (02-04-2014), Tubantia


bermbomaanval

samenstelling van bermbom zn en aanval zn

aanslag op een rijdend voertuig met een geïmproviseerde, in de berm van een weg geplaatste bom

Volgens de Turkse nieuwszender NTV werd een van de voertuigen in het konvooi aangevallen met bommen en automatische geweren. De militairen waren onderweg om een operatie uit te voeren tegen een groep rebellen die verantwoordelijk was voor een bermbomaanval op een ander militair voertuig.

Weblink bron “Turkse militairen weer in hinderlaag PKK, Turkije roept op tot vergelding” (17-08-2011), Tubantia


ontwapeningsplan

Samenstelling van ontwapening en plan met het invoegsel -s-

een plan dat ervoor moet zorgen dat er minder of helemaal geen wapens (van een bepaalde soort of algemeen) in omloop zijn

Toch kwam opnieuw een initiatief tot een ontwapeningsplan tot stand, omdat een groot gedeelte van de publieke opinie binnen Europa de mening was toegedaan dat Locarno het middel was om de ontwapeningsonderhandelingen weer vlot te trekken en omdat Duitsland, bij zijn toetreding tot de Volkenbond, werd beloofd dat de Bond de ontwapeningsbesprekingen opnieuw ter hand zou nemen.

Th. C. F. Peppelman
 “Nog een vergeten hoofdstuk... De Vereeniging voor Volkenbond en Vrede, het tijdschrift De Volkenbond en het pacificisme in Nederland van 1925 tot en met 1934.”, Ethesis.net


bioaanval

afleiding van aanval met het voorvoegsel bio-

aanval met biologische wapens; aanval met ziekmakende micro-organismes


bioterrorist

afleiding van terrorist met het voorvoegsel bio-

iemand die een terreuraanslag pleegt met biologische wapens

'De term bioterrorisme is niet het eerste waar je aan denkt als het gaat over de diagnostiek van ziekteverwekkers. Toch zouden instellingen door de bril van een bioterrorist moeten kijken om te voorkomen dat de zogenoemde biologische agentia simpelweg kunnen worden weggehaald', staat in het rapport 'Biorisk' van de IGZ.

Weblink bron
Domien Esselink
 “Gevaar voor bioterrorisme dreigt” (14-03-2018), Tubantia


bomdatabank

officieel register met alle aan bommen en bommeldingen gerelateerde gegevens


regeringtroepen

alleen meervoud samenstelling van regering zn en troepen zn

vooral gebruikt in een tegenstelling met opstandelingen

Gisteren raakten regeringtroepen en Tamil-rebellen slaags op zee, voor de kust van het eiland Jaffna.

Weblink bron “Kritiek VN op aanval school Sri Lanka” (10 november 2006) op nrc.nl


constrictor

net gemaakt van supervezels waarmee men afgevuurde projectielen kan vangen en onschadelijk maken


desertpak

pak dat verblijf in een zeer hete omgeving mogelijk maakt en verkoeling geeft


flitsmacht

Elsevier oppert dat de bezuinigingen op Defensie de atoomdrempel hebben verlaagd en volgens het weekblad beaamt Middendorp die stelling. "De afschrikking met conventionele wapens is verminderd. De snelle flitsmacht vangt dat niet op. Er ontbreken tredes op de escalatieladder. De atoomdrempel is nu lager. Daarom staan de budgetten hoog op de NAVO-agenda."

Weblink bron “Middendorp: bezuinigingen verminderen afschrikking NAVO” (Woensdag 24 februari 2016, 12:48), NOS

Dat geld moet volgens de twee leiders onder meer gebruikt worden voor het opzetten van een multinationale 'flitsmacht' waarin alle onderdelen van de krijgsmacht zijn vertegenwoordigd. Dat moet volgens de twee leiders ook duidelijk maken aan de Russen dat de NAVO altijd achter artikel-5 blijft staan. Dat betekent dat een aanval op een lidstaat zal worden opgevat als een aanval op alle lidstaten.

Weblink bron “NAVO wil hulpvraag Irak overwegen” (Donderdag 4 september 2014, 12:11), NOS

Nederland gaat bijna 200 militairen leveren voor de nieuwe flitsmacht van de NAVO. Dat heeft minister Hennis van Defensie gezegd voor het begin van de NAVO-top in Wales. De militairen zijn vanaf volgend jaar inzetbaar.

Weblink bron “200 militairen voor NAVO-flitsmacht” (Donderdag 4 september 2014, 12:17), NOS


marva

(metonymisch) van Marva en , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.A

Tot het eind van de 20e eeuw bestond er minder duidelijkheid over de schrijfwijze van afkortingen. De naam van de organisatie werd vaak geschreven als "MARVA" en de leden ervan aangeduid als "Marva".

lid van de Marine Vrouwenafdeling, de vrouwenafdeling van de Nederlandse Koninklijke Marine van 1944 tot 1982

Uit mijn Rijams Schoolagenda herinnerde ik me een advertentie waarin de meisjes uit mijn klas werden opgeroepen om milva of marva te worden.

Weblink bron “Oude ambachten” (1 juli 2013) op nrc.nl


Milva

(letterwoord) "Militaire vrouwenafdeling", geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

Tot het eind van de 20e eeuw bestond er minder duidelijkheid over de schrijfwijze van afkortingen. De naam van de organisatie werd vaak geschreven als "MILVA" en de leden ervan aangeduid als "Milva".

van 1951 tot 1982 een onderdeel van de Nederlandse Koninklijke Landmacht, waarin vrouwen vrijwillig ondersteunend werk verrichten, zodat er zoveel mogelijk mannen vrijgemaakt konden worden voor gevechtstaken

Vrouwen in de krijgsmacht krijgen zeer binnenkort een zelfde rechtspositie als mannen. Speciale vrouwenkorpsen, zoals Marva, Milva en Luva, zullen dan ophouden te bestaan, mogelijk al per 1 januari 1979.

Weblink bron “Marva, Milva, Luva gaan verdwijnen” (17 juni 1978) op nrc.nl


Luva

(letterwoord) "Luchtmacht vrouwenafdeling", geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

Tot het eind van de 20e eeuw bestond er minder duidelijkheid over de schrijfwijze van afkortingen. De naam van de organisatie werd vaak geschreven als "LUVA" en de leden ervan aangeduid als "Luva".

van 1955 tot 1982 een onderdeel van de Nederlandse Koninklijke Luchtmacht, waarin vrouwen vrijwillig ondersteunend werk verrichten, zodat er zoveel mogelijk mannen vrijgemaakt konden worden voor gevechtstaken


dropzone

gebied waarbinnen landende parachutisten of afgeworpen lading met parachutes terecht moeten komen

Het Rode Kruis wijst in een alarmbrief op de gevaren. „Droppings kunnen een reëel fysiek gevaar vormen voor mensen voor wie ze bedoeld zijn.” Veel belegerde gebieden zijn dichtbevolkt en liggen in steden. „Om verwondingen te voorkomen en te zorgen voor de ordelijke en geweldloze distributie van hulp moet de dropzone voldoende worden gecontroleerd.”

Weblink bron
Toon Beemsterboer
 “Laatste redmiddel: voedseldropping” (3 juni 2016) op nrc.nl


longroom

Pseudo-Engels, waarbij de woorden lounge (verbasterd tot long) en room zijn gebruikt.

gemeenschappelijke kamer van de officieren aan boord van een oorlogsschip


wurgnet

net gemaakt van zeer sterke vezels waarmee men een inkomend projectiel kan vangen en onschadelijk maken


jihadgezin

gezin waarvan één of meer leden deelnemen aan de gewapende jihad

Clownspiet, jihadgezin en stemfie. Een kleine greep uit de tien genomineerden voor het Woord van het Jaar. Maar welke woorden haalden de shortlist nét niet? En waarom? Ton den Boon, hoofdredacteur van organisator Van Dale, schrapte een groot aantal genomineerde woorden. Daarvan deelt hij een aantal pareltjes met ons, plus zijn inzichten.

Weblink bron “Géén woord van het jaar: seksrabbijn en jacuzzimeisje” (Dinsdag 25 november 2014, 16:48), NOS

Eén van de 'jihadgezinnen' uit Huizen die vorig jaar werden opgepakt, blijkt niks met de jihad te maken te hebben, meldt de Volkskrant. De zaak tegen de 34-jarige vader en 32-jarige moeder van het gezin werd in september al geseponeerd, maar hun namen werden door de AIVD nooit publiekelijk gezuiverd.

Weblink bron “'Opgepakt gezin uit Huizen had niets te maken met jihad'” (Zaterdag 19 december 2015, 11:05), NOS


spear

erfwoord via Middelengels spere van Angelsaksisch spere


defensieapparatuur

samenstelling van defensie zn en apparatuur zn

alle toestellen die worden gebruikt door militairen

CDA en ChristenUnie willen dat er een nieuw planbureau komt, het Planbureau voor de Veiligheid. De partijen vinden dat de coronacrisis heeft aangetoond dat Nederland soms in een zwakke positie zit omdat we niet snel genoeg aan de benodigde spullen kunnen komen. Het Planbureau moet inventarisaties gaan maken voor mogelijke toekomstige crises. Het gaat dan om medische hulpmiddelen, medicijnen, defensieapparatuur, voedsel en dergelijke, die nodig zijn om als land het hoofd boven water te houden.

Weblink bron “CDA: door tekorten medische hulpmiddelen nieuw planbureau nodig” (Donderdag 17 september 2020, 19:37), NOS

Bijleveld was gisteren voor het laatst publiekelijk in functie als commissaris van de Koning. Ze vergezelde de Duitse ambassadeur in Hengelo als gast van Thales, de producent van geavanceerde radar- en defensieapparatuur. Het is een passende plichtpleging, gelet op haar nieuwe baan.

Weblink bron
Teun Staal
 “Ank Bijleveld: Hét gezicht van Overijssel” (21-10-2017), Tubantia


defensiebeleid

samenstelling van defensie zn en beleid zn

plan van aanpak betreffende de verdediging van een land

Blok is ook teleurgesteld dat er in het akkoord niets is afgesproken over een gezamenlijk buitenlands en defensiebeleid. In het verleden trok Nederland daarin vaak gezamenlijk op met de Britten.

Weblink bron “Kamer voelt zich voor het blok gezet met brexit-deal” (Maandag 28 december 2020, 16:22), NOS

De top gaat vandaag en morgen over een grote hoeveelheid onderwerpen. Zo wordt het nieuwe Europese defensiebeleid besproken. Maar ook de brexit en de directe gevolgen daarvan komen aan de orde.

Weblink bron “Rutte waarschuwt EU-top voor teveel aan optimisme” (Donderdag 22 juni 2017, 17:26), NOS


defensiecapaciteit

samenstelling van defensie zn en capaciteit zn

de middelen die een land tot zijn beschikking heeft om zich te verdedigen

Het nieuwe hoofdkwartier moet "een comfortabele omgeving bieden voor het genereren van nieuwe ideeën om de Russische defensiecapaciteit te verbeteren", zegt Prigozjin in een verklaring.

Weblink bron “Wagner Groep opent eerste hoofdkwartier in Sint-Petersburg” (Vrijdag 4 november 2022, 08:03), NOS

Waar Oekraïne nu stelselmatig en met buitenlandse hulp bezig is de eigen defensiecapaciteit te vergroten en te moderniseren, moeten de 'strijdkrachten' van de DNR en LNR het doen met steeds meer gedateerd materieel. Dat kan op termijn leiden tot een militaire disbalans.

Weblink bron
Geert Groot Koerkamp
 “Rusland overweegt erkenning van Oost-Oekraïense 'volksrepublieken'” (Maandag 14 februari 2022, 15:03), NOS

China spuit steeds meer nieuw land op in het deel van de Zuid-Chinese Zee dat ook door buurlanden wordt geclaimd, zegt het Pentagon. In een rapport van het Amerikaanse ministerie van Defensie over de Chinese defensiecapaciteit staat dat China sinds begin vorig jaar meer dan 800 hectare land heeft gewonnen bij de Spratley-eilanden.

Weblink bron “VS: China voert landwinning bij Spratley-eilanden verder op” (Zaterdag 9 mei 2015, 07:54), NOS


defensiefunctionaris

samenstelling van defensie zn en functionaris zn

Volgens CNN zei een andere defensiefunctionaris dat topgeneraal Mark Milley sterk van mening was dat de situatie niet dermate ernstig was om de inzet van het leger te rechtvaardigen. Dat zette de deur open of voor de vraag een dergelijk presidentieel bevel wel legaal zou zijn.

Weblink bron “‘Trump wilde 10.000 militairen inzetten tegen protesten’” (07-06-2020), Tubantia

De Amerikaanse autoriteiten tasten nog in het duister over de schending van het luchtruim die leidde tot het afgrendelen van het Witte Huis. Het gaat mogelijk om een drone, een verstoring in de atmosfeer of een zwerm vogels, zegt een defensiefunctionaris tegen CNN.

Weblink bron “‘Witte Huis werd mogelijk afgegrendeld om drone of zwerm vogels'” (27-11-2019), Tubantia

Het verhoor van Sondland gaat later verder, daarna worden de defensiefunctionaris Laura Cooper en staatssecretaris van Buitenlandse Zaken David Hale nog gehoord door de commissie.

Weblink bron “Amerikaanse EU-ambassadeur: 'Advocaat van Trump stelde voorwaarden aan Kiev'” (20-11-2019), Tubantia


defensiemacht

samenstelling van defensie zn en macht zn

militaire organisatie die kan zorgen voor de verdediging van een gebied tegen aanvallen van buitenaf

Insider attacks zijn aanvallen door leden van de Afghaanse politie- en defensiemacht of mensen met een Afghaans uniform aan. Dit soort aanvallen zijn een beproefde tactiek, maar nemen de laatste jaren in frequentie af. Vorig jaar werden drie Amerikaanse militairen gedood door een Afghaanse soldaat in de provincie Nangahar.

Weblink bron “Amerikaanse militair gedood bij 'insider attack' in Uruzgan” (Zaterdag 7 juli 2018, 21:58), NOS

De tijd lijkt rijp om de discussie over een Europese defensiemacht voort te zetten. Want de dreigingen en onzekerheden knagen steeds duidelijker aan Europa.

Weblink bron “Europa deze week: de EU ook als militaire organisatie?” (Zondag 10 juni 2018, 13:00), NOS


defensiemarkt

samenstelling van defensie zn en markt zn

het geheel van omstandigheden die betrekking hebben op de vraag en het aanbod van militaire goederen

Op termijn wil IHC zich ook verder specialiseren in de mijnbouw- en defensiemarkt. Alle andere bedrijfsonderdelen worden verkocht. Zo staan de engineersbureau Vuyk (Rotterdam) en KCI (Schiedam) in de etalage. Met de reorganisatie zegt Royal IHC een duurzame toekomst te willen realiseren.

Weblink bron “Scheepsbouwer IHC ontslaat 600 mensen” (Donderdag 12 november 2020, 10:00), NOS

De twee werken al samen in verschillende projecten, zoals de Eurofighter. Het fusiebedrijf beweegt zich op de wereldwijde defensiemarkt, die wordt beheerst door onzekerheden als gevolg van kortingen op defensiebudgetten in Europa en de Verenigde Staten.

Weblink bron “EADS en BAE creëren defensiereus” (Woensdag 12 september 2012, 22:51), NOS


defensieonderzoek

samenstelling van defensie zn en onderzoek zn

studie betreffende een militair onderwerp; studie betreffende een zaak die van militair belang is

Volgens De Weerdt ging het trouwens niet om defensieonderzoek. Toch zegt hij: "In het vervolg zal ik extra nadenken en overleggen voordat ik weer met een soortgelijke student in zee ga." Het is Delta niet gelukt om in contact te komen met de promovendus zelf.

Weblink bron “'Chinese leger profiteerde mogelijk van gastonderzoekers op TU Delft'” (Vrijdag 26 maart 2021, 14:08), NOS

De Tweede Kamer heeft het afgelopen halfjaar meermaals gevraagd om het Amerikaanse defensieonderzoek naar de aanval. Maar volgens minister Bijleveld kon dat niet met de Kamer gedeeld worden, omdat het een vertrouwelijk document is.

Weblink bron “Bijleveld donderdag voor de vierde keer naar Kamer over Hawija” (Vrijdag 8 mei 2020, 15:52), NOS


defensieorder

samenstelling van defensie zn en order zn

Het bedrijf uit Almelo, tevens fabrikant van kunstgrasvezels, kan gelet op het vertrouwelijke karakter niet zeggen uit welke land de orders komen. De laatste jaren voorzag TenCate vooral het Amerikaanse leger van materialen voor de bescherming van voertuigen. De verkregen defensieorders zijn volgens TenCate „omvangrijk” en zullen het bedrijf enkele jaren werk opleveren. Vervolgorders worden niet uitgesloten, aldus woordvoerder Frank Spaan, die zegt ook niet te kunnen aangeven welke productielocaties van TenCate de antiballistische composietmaterialen leveren. TenCate heeft behalve in de Verenigde Staten op dit terrein productievestigingen in drie Europese landen; Nederland (Nijverdal), Denemarken en Frankrijk.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Opdracht 40 miljoen euro voor TenCate” (14-01-2010), Tubantia

De besluitvorming over de grootste defensieorder in de Nederlandse geschiedenis strekt zich uit over vele jaren en meerdere kabinetten.

Weblink bron “Geschiedenis JSF begint voor Nederland bij Kok-2” (23-04-2009), Tubantia


defensieplan

samenstelling van defensie zn en plan zn

defensieplannen (plural)
defensieplannetje (diminutive singular)
defensieplannetjes (diminutive plural)

voorgenomen beleid betreffende de militaire verdediging van een gebied

Japan tergt China met defensieplan

Weblink bron “Japan tergt China met defensieplan” (Vrijdag 17 december 2010, 12:19), NOS

Vanaf vandaag komt er ook een nieuw defensiefonds. In de pot zit voorlopig 500 miljoen euro. Nederland gaat daar eveneens aan meedoen. Dat is niet helemaal vrijblijvend, want we beloven om jaarlijks twintig procent van het defensiebudget aan investeringen uit te geven. Ook moet er elk jaar een defensieplan komen en we moeten meedoen, financieel of met mankracht, aan missies waartoe Pesco besluit. De besluiten moeten wel unaniem worden genomen door de landen.

Weblink bron
Bert van Slooten
 “Europese landen om de tafel voor gezamenlijke defensie-afspraken” (Maandag 13 november 2017, 12:42), NOS


defensieprogramma

samenstelling van defensie zn en programma zn

Als het een spionageballon zou zijn, is het de vraag waarom China die zou inzetten, zegt Wijninga: "Peking heeft een uitgebreid defensieprogramma en ook heel veel satellieten. Daarmee kunnen ze ook van alles in de gaten houden."

Weblink bron “VS in ban van ballon: Blinken niet naar Peking, China ontkent spionage” (Vrijdag 3 februari 2023, 15:44), NOS


defensieraad

samenstelling van defensie zn en raad zn

groep bestuurders die overleg voeren over militaire aangelegenheden

Morgen zit Nederland als EU-voorzitter de informele defensieraad voor in Amsterdam. Daar komen alle ministers van Defensie van Europa bij elkaar om te praten over samenwerking. Het doel is daardoor geld te besparen en minder afhankelijk te worden van de Verenigde Staten.

Weblink bron “Nederland en Duitsland tekenen voor militaire samenwerking” (Donderdag 4 februari 2016, 17:07), NOS

Porosjenko was secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad, minister van Buitenlandse Zaken en minister van Handel en Economische Ontwikkeling, maar hield het nooit langer dan negen maanden op het pluche uit.

Weblink bron
David-Jan Godfroid
 “Oekraïne omhelst 'chocoladekoning'” (Zaterdag 24 mei 2014, 14:22), NOS


defensiesamenwerking

samenstelling van defensie zn en samenwerking zn

militaire coöperatie tussen verschillende landen

Minister Hennis verwacht niet dat plannen voor meer Europese defensiesamenwerking Nederland miljarden euro's kosten. De Europese Commissie kondigde vorige maand aan meer geld uit te willen geven aan defensie. Ook pleitte de Commissie voor nauwere militaire samenwerking tussen de lidstaten. Volgens de Commissie is dat nodig om tegenwicht te bieden aan de verslechterde veiligheid in de wereld.

Weblink bron “Hennis: Europese defensiesamenwerking levert geld op” (Donderdag 6 juli 2017, 14:56), NOS

Premier Rutte zegt dat onderhandelen juist het beste resultaat voor de nee-stemmers oplevert, omdat Nederland het verdrag dan kan bijstellen. Bijvoorbeeld door bepalingen aan te passen over toetreding tot de EU en over defensiesamenwerking.

Weblink bron “Wens oppositie over referendum Oekraïne haalt het niet” (Dinsdag 19 april 2016, 16:30), NOS


defensiesector

samenstelling van defensie zn en sector zn

defensiesectoren (plural)
defensiesectors (plural)

bedrijfstak die producten maakt die door het leger gekocht en gebruikt worden

De Verenigde Staten voeren de sancties tegen Rusland verder op. De maatregelen zijn gericht tegen de Russische banken-, energie- en defensiesector. Het Witte Huis gaf donderdag al aan dat de sancties tegelijk met de verscherpte maatregelen van Europa zouden worden doorgevoerd. Ook die sancties treffen staatsbanken en grote Russische energie- en defensiebedrijven.

Weblink bron “EU en Oekraïne stellen handelsverdrag uit om vredesproces te bevorderen” (12-09-2014), Tubantia

Minister Maxime Verhagen van Economische Zaken vertrekt morgen voor een handelsmissie naar Turkije. Daaraan nemen zo'n 60 Nederlandse bedrijven uit de creatieve industrie en de defensiesector deel. De missie blijft tot vrijdag in Istanbul.

Weblink bron “Verhagen met handelsmissie naar Turkije” (22-05-2012), Tubantia


defensietechnologie

samenstelling van defensie zn en technologie zn

alle technologie die men gebruikt in militaire apparatuur

Bovendien hebben de Verenigde Staten de export van defensietechnologie naar Rusland verboden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Rusland noemde de sancties een "vijandige anti-Russische aanval" en ontkende opnieuw dat het iets te maken heeft met de vergiftiging van Navalny. Verder waarschuwde het ministerie de VS om "niet met vuur te spelen".

Weblink bron
Iris de Graaf
 “Wat Navalny de komende 2,5 jaar te wachten staat in strafkolonie IK-2” (Woensdag 3 maart 2021, 11:42), NOS

Onderzoekers van het Britse onderzoekscentrum voor defensietechnologie (DSTL) hebben vastgesteld dat het gaat om het zenuwgas novitsjok, in een variant die geschikt is voor militair gebruik. Dat het gifgas uit Rusland komt, heeft de DSTL niet bewezen. Het centrum benadrukt dat dat ook niet de opdracht was, en dat de Britse regering niet alleen leunt op bewijs van de DSTL.

Weblink bron “OPCW na oproep Rusland bijeen over zenuwgasaanval op Skripal” (Woensdag 4 april 2018, 09:24), NOS

Deskundigen waarschuwen dat China de informatie kan gebruiken om de eigen defensietechnologie sneller te verbeteren. De adviesraad zegt niet dat de Chinese overheid achter de digitale inbraken zit. Ook is niet duidelijk in welke systemen precies is ingebroken. Dat kan gebeurd zijn in overheidscomputers zijn, maar ook in die van aannemers.

Weblink bron “"Chinezen stelen wapeninfo VS"” (Dinsdag 28 mei 2013, 10:49), NOS


defensieterrein

samenstelling van defensie zn en terrein zn

stuk land dat gereserveerd is voor militaire activiteiten

Een ander deel van de partij was zo gevaarlijk dat het op een defensieterrein tot ontploffing is gebracht. De verdachte heeft het vuurwerk waarschijnlijk gekocht via internet.

Weblink bron “Bewoners huis uit om gevaarlijk vuurwerk” (Donderdag 10 december 2015, 21:52), NOS

De politie heeft beelden opgevraagd van onder meer een nabijgelegen defensieterrein en van een McDonald's-filiaal.

Weblink bron “Politie kamt omgeving Huis ter Heide uit op zoek naar Anne Faber” (Woensdag 4 oktober 2017, 08:56), NOS

beleidsterrein betreffende de landsverdediging

Volgens Macron en Merkel is de tijd daarom rijp om het over een militaire arm van de EU te hebben. Als je zo nauw samenwerkt op allerlei gebieden, er is coördinatie op vrijwel alle beleidsterreinen, waarom dan niet op defensieterrein, is de redenering.

Weblink bron “Europa deze week: de EU ook als militaire organisatie?” (Zondag 10 juni 2018, 13:00), NOS


defensiedeskundige

samenstelling van defensie zn en deskundige zn

iemand die verstand heeft van militaire onderwerpen

Volgens defensiedeskundige Frans Osinga dient de aankondiging van een tegenoffensief meerdere doelen. "Allereerst om aan het volk te laten zien dat er licht aan het eind van de tunnel is, en dat de mobilisatie zijn vruchten afwerpt. Ook is het gericht aan Rusland, dat hierdoor mogelijk gedwongen wordt om eenheden vanuit de Donbas te verplaatsen naar het zuiden waardoor de opmars in de Donbas zal stokken."

Weblink bron “Oekraïne bestookt Russisch wapendepot Cherson, offensief ophanden” (Dinsdag 12 juli 2022, 14:00), NOS

Defensiedeskundige Bob Deen van Instituut Clingendael geeft een toelichting op de militaire en diplomatieke ontwikkelingen in Oekraïne op dinsdag 14 juni.

Weblink bron “Hoe is het nu aan het front? Oost-Europadeskundige Bob Deen licht toe” (Dinsdag 14 juni 2022, 15:21), NOS

Een militaire actie kan op allerlei manieren gebeuren, benadrukt de defensiedeskundige. "Dus ook op zee of in de lucht." Daarbij verwijst hij naar Estland, waar dinsdag een Russische legerhelikopter zonder toestemming het luchtruim binnendrong.

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Litouwers en Polen rond 'Suwalki Gap' vrezen Russische vergelding treinblokkade” (Donderdag 23 juni 2022, 09:11), NOS


defensiestrategie

samenstelling van defensie zn en strategie zn

defensiestrategieën (plural)
defensiestrategietje (diminutive singular)
defensiestrategietjes (diminutive plural)

plannen die dienen om de militaire veiligheid van een land te verhogen

Eerst de 59 kruisraketten op een luchtmachtbasis in Syrië, nu de MOAB in Afghanistan. Wat is er aan de hand met de Amerikaanse defensiestrategie en wat is er nog over van de Trump, die zich zoveel mogelijk zou terugtrekken uit de internationale politiek?

Weblink bron “'Inzet mega-bom signaal van Trump: wees gewaarschuwd'” (Vrijdag 14 april 2017, 13:01), NOS

Voor het eerst in tien jaar heeft Japan een nieuwe defensiestrategie aangenomen, waarmee de uitgaven aan het leger met miljarden euro's omhooggaan. "Voor de stabiliteit van Japan moeten we het defensiebudget verhogen," zegt premier Kishida.

Weblink bron
Anoma van der Veere
 “Japan komt met nieuwe defensiestrategie, wil budget leger verdubbelen” (Vrijdag 16 december 2022, 16:44), NOS


defensieverdrag

samenstelling van defensie zn en verdrag zn

defensieverdragen (plural)
defensieverdragje (diminutive singular)
defensieverdragjes (diminutive plural)

overeenkomst tussen verschillende landen betreffende de landsverdediging

Het land is ook actief op zoek naar steun in Europa en heeft met het VK een speciaal defensieverdrag getekend. De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim maakte onlangs nog de tocht naar Japan. Daarbij staat een officieel NAVO-kantoor in Tokio op de planning.

Weblink bron
Anoma van der Veere
 “Groeiende kerndreiging hoog op de agenda bij G7-top in Hiroshima” (Donderdag 18 mei, 20:25), NOS

Nederland gaat op militair gebied nauwer samenwerken met de Verenigde Staten. Op de dag dat premier Mark Rutte de Amerikaanse president Donald Trump spreekt in het Witte Huis, tekenden de ambassadeurs van beide landen het defensieverdrag.

Weblink bron “Militaire samenwerking met VS versterkt” (02-07-2018), Tubantia


defensiezaken

samenstelling van defensie zn en zaken zn

alles wat te maken heeft met de landsverdediging

Hij hield zich in de Kamer vooral bezig met de dossiers immigratie en asielzoekers. Het is nog niet bekend of hij deze portefeuille weer krijgt. Popken voerde het woord over defensiezaken.

Weblink bron “PVV'er Sietse Fritsma weer terug in Tweede Kamer” (Vrijdag 28 augustus 2020, 18:05), NOS

Ook de Democraten waren uiterst kritisch over de actie van de president. Een hoge Democraat in de Senaatscommissie voor Defensiezaken noemde het veto "een afscheidscadeau" voor de Russische president Poetin en "een brok steenkool voor onze troepen".

Weblink bron “Amerikaans Congres veegt voor het eerst veto van Trump van tafel” (Vrijdag 1 januari 2021, 21:14), NOS

Oostenrijk verdenkt Rusland van spionage. Volgens de Oostenrijkse bondskanselier Kurz hebben de Russen zo'n 30 jaar via een omgekochte legerkolonel informatie verkregen over Oostenrijkse defensiezaken.

Weblink bron “Oostenrijk meldt Russische spionage: kolonel werkte decennia voor Russen” (Vrijdag 9 november 2018, 09:20), NOS


Friedensgrieg

Duits: Unabhängigkeitskrieg, m
Engels: war for independence


denuclearisering

afleiding vna naamwoord van handeling van denucleariseren met het achtervoegsel -ing

"Het is bemoedigend dat de Verenigde Staten en Noord-Korea in hun gezamenlijke verklaring volledige denuclearisering en vertrouwenwekkende maatregelen noemen", zegt minister Blok van Buitenlandse Zaken.

Weblink bron “Nederland vindt verklaring Trump en Kim bemoedigend” (Dinsdag 12 juni 2018, 15:31), NOS

Bovendien zeggen kenners dat 'volledige denuclearisering' voor Noord-Korea waarschijnlijk iets heel anders betekent dan voor de rest van de wereld. "Dat betekent voor Noord-Korea dat iedereen de kernwapens de deur uit moet doen, Pyongyang als laatste", aldus Breuker.

Weblink bron “'Een historische dag, maar geen concrete Grote Deal'” (Dinsdag 12 juni 2018, 19:14), NOS


detachementscommandant

samenstelling van detachement zn en commandant zn met het invoegsel -s-

bevelvoerder van een tijdelijke, van het leger afgezonderde, militaire eenheid

"We hebben in een mortuarium in Kiev de lichamen kunnen onderzoeken", zegt detachementscommandant Angelo Wouters van de Koninklijke Marechaussee. De stoffelijke overschotten waren in slechte staat, een deel van de lichamen was grotendeels verbrand. "Dat maakt het onderzoek moeilijk."

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Opsporingsteam terug uit Oekraïne: 'Ongelooflijk wat we aantroffen'” (7 december 2022), NOS

Detachementscommandant Chris begrijpt het gevoel. Ook hij is niet blij met de situatie, maar tegelijkertijd trots op wat er wel lukt. „We zijn hier met slechts twee toestellen, maar maken echt het verschil. Zelfs de Amerikanen die hier met zoveel meer toestellen zitten, krijgen de vracht niet weggewerkt. Zij waren dolblij toen wij - en de tanker - hier kwamen.”

Weblink bron
Raymond Boere
 “Zonder onze brandstof geen missie tegen IS” (20-10-2017), Tubantia


draft

van Middelengels draught, draght; cognaat met dracht


draft

mobiliseren van dienstplichtigen, oproepen voor militare dienst


aviation

in 1863 door de 19e-eeuwse Franse luchtvaartpionier G.J. Gabriel de La Landelle gevormd naar het voorbeeld van navigation uit Latijn avis "vogel" met het achtervoegsel -ation

luchtvloot, formatie van militaire luchtvaartuigen


commission

via Middelengels commissioun van Oudfrans commission

officieel in gebruik nemen (van een oorlogsschip)


citation

via Middelengels citacioun van Oudfrans citation


citation

via Oudfrans citation van Latijn citatio


salient

Afkomstig van Latijn: saliens ww (→ salient-) ← salire ww ("springen), bekend sinds het midden van de 16e eeuw

saillant, een smal gebied waar een leger zijn frontlinie naar voren in vijandelijk gebied heeft geduwd


quartier

Afgeleid van quart [1] met het achtervoegsel -ier


forteiland

forteilanden (plural)
forteilandje (diminutive singular)
forteilandjes (diminutive plural)

Het zijn in totaal tien zegels. Alleen de Van Nellefabriek in Rotterdam ontbreekt. Unesco verklaarde het gebouw afgelopen juni tot werelderfgoed, maar toen werden de postzegels al gedrukt. De Stelling van Amsterdam is daarom twee keer afgebeeld, zowel het fort bij Spijkerboor als forteiland Pampus.

Weblink bron “Werelderfgoed op een postzegel” (Dinsdag 12 augustus 2014, 17:01), NOS

Het forteiland Pampus wordt weer een onbewoond eiland. Vanwege financiële problemen heeft de stichting die het eiland beheert ontslag aangevraagd voor de twee fortwachters Kris van de Voorde en Maartje Terwindt.

Weblink bron “Ontslag voor fortwachters Pampus” (Zaterdag 26 oktober 2013, 14:28), NOS


fosforbom

fosforbommen (plural)
fosforbommetje (diminutive singular)
fosforbommetjes (diminutive plural)

De Brit is overigens ervaringsdeskundige. "Ik heb als militair witte fosfor gebruikt. En vergeet niet dat het legaal is." Hij zegt dat het ideaal was om snel rookpluimen te creëren en zo de vijand te verblinden. Voor dat effect wordt zo'n fosforbom volgens hem idealiter halverwege of op zo'n tweede derde afstand tussen de aanvallende eenheden en vijandige militairen geschoten.

Weblink bron
Paulus Houthuijs
 “Schieten met fosformunitie is 'grijs gebied' in het oorlogsrecht” (Dinsdag 15 maart 2022, 10:27), NOS

De boer had de bom, vermoedelijk een fosforbom, op zijn akker bij de stad Maagdenburg gevonden. Hij had het explosief op zijn pick-uptruck gelegd en was er in de brandende zon mee op weg naar zijn boerderij gegaan. Onderweg ontbrandde de bom, waarschijnlijk door de hitte.

Weblink bron “Duitsers gewond door brandbom uit WOII” (Zondag 9 augustus 2015, 19:44), NOS


fragmentatiebom

samenstelling van fragmentatie zn en bom zn

fragmentatiebommen (plural)
fragmentatiebommetje (diminutive singular)
fragmentatiebommetjes (diminutive plural)

bom die in scherven uiteenspat bij een ontploffing

NOS-justitiespecialist Robert Bas zegt dat het opvallend is dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid het woord raket niet noemt. "Het patroon wat ze schetsen past bij de inslag van een Buk-raket. Die werkt als een soort fragmentatiebom. De raket ontploft tientallen meters voor zijn doelwit, meestal straaljagers, om de kans zo groot mogelijk te maken om het doelwit te raken."

Weblink bron “Objecten doorboorden MH17-vlucht” (Dinsdag 9 september 2014, 09:59), NOS

De rellen van gisteravond in Istanbul hebben een tweede leven geëist. Een man raakte zwaargewond toen 's avonds laat een fragmentatiebom ontplofte. Vanochtend is hij aan die verwondingen bezweken. Ook acht anderen raakten gewond.

Weblink bron “Opnieuw dode na protest Istanbul” (Vrijdag 23 mei 2014, 11:58), NOS


fregatkapitein

samenstelling van fregat zn en kapitein zn

fregatkapiteinen (plural)
fregatkapiteins (plural)

militaire rang overeenkomend met die van luitenant-kolonel

Pardoen werkte in verschillende functies al twintig jaar voor het Paleis. Hij wordt opgevolgd door de 44-jarige Peter Degraer, die een carrière als fregatkapitein achter de rug heeft.

Weblink bron “Adviseur Albert en Paola ontslagen” (Vrijdag 4 april 2014, 14:02), NOS


objective

via Frans objectif van Latijn objectivus

doelwit, gewenste uitkomst van een actie


gasgranaat

projectiel gevuld met een giftig of bijtend gas


gasoorlog

gasoorlogen (plural)
gasoorlogje (diminutive singular)
gasoorlogjes (diminutive plural)

Voor museumdirecteur Benno Tempel is de actualiteit niet ver weg. "Dix maakte beelden van de eerste gasoorlog. Dan denk je aan wat er recent nog in Syrië is gebeurd."

Weblink bron
Jeroen Wielaert
 “De Eerste Wereldoorlog in kunst” (Donderdag 29 mei 2014, 07:25), NOS


miner

afgeleid van mine zn met het achtervoegsel -er


generaalsrang

samenstelling van generaal zn en rang zn met het invoegsel -s-

met een militaire rang die overeenkomt met die van generaal; de hoogste rang bij de landmacht

Wel is de dood van Gerasimov een grote tegenvaller voor de operatie van Poetin, zegt Ruslandkenner Hubert Smeets in het NOS Radio 1 Journaal. "Gewone soldaten kun je nog anoniem terughalen naar Rusland en anoniem in een massagraf begraven. Bij hoge militairen van deze generaalsrang kan dat niet. Die moeten met een beetje eerbetoon worden begraven en dan wordt dat ook bekend in Rusland."

Weblink bron “'Russische generaal gedood: vrij uniek dat hij in de frontlinie was'” (Dinsdag 8 maart 2022, 11:11), NOS


gevechtsgroep

samenstelling van gevecht zn en groep zn met het invoegsel -s-

groep militairen die zelfstandig een gevecht kan aangaan; groep strijders

Op deze plek aan de Middellandse Zee hield de marine gisteren ook al een aanval tegen waarbij veel Palestijnen zouden zijn omgekomen die met boten probeerden Israël te bereiken. Door de aanvallers vanaf zee onder vuur te nemen kon worden voorkomen dat een gevechtsgroep de grens overstak. Ook werd een tractor gestopt die de grensmuur wilde slopen.

Weblink bron “'Honderden strijders gedood, tientallen arrestaties'” (Zondag 8 oktober, 09:57), NOS

De 3600 Nederlandse militairen werken bij de NAVO-oefening samen met de Duitsers. Daarnaast bereidt de oefening de krijgsmacht voor op deelname aan de multinationale gevechtsgroep die vanaf maart als vooruitgeschoven NAVO-aanwezigheid in Litouwen is.

Weblink bron “Amerikaanse militairen in Polen voor bescherming Oost-Europa” (Donderdag 12 januari 2017, 18:14), NOS


gevechtshandeling

samenstelling van gevecht zn en handeling zn met het invoegsel -s-

handeling die deel uitmaakt van een militair gevecht

De Russische VN-ambassadeur zei voor de Veiligheidsraad dat een aanval op Syrië een inbreuk zou zijn op het internationale recht, een illegale gevechtshandeling tegen een soevereine staat. Rusland is een bondgenoot van de Syrische regering van president Assad.

Weblink bron “VN-chef Guterres: Koude Oorlog terug van weggeweest” (Vrijdag 13 april 2018, 17:47), NOS

Het Openbaar Ministerie zou dat wel kunnen. Het OM krijgt de kopieën van alle rapporten die worden opgesteld door piloten na een gevechtshandeling, waarin onder andere de locatie en tijd worden beschreven. Ook heeft het OM een lijst van Airwars waarop alle burgerslachtoffers staan die volgens het onderzoekcollectief zijn veroorzaakt door de coalitie tegen IS. Door de lijsten te vergelijken zou het OM kunnen kijken waar Nederland mogelijk slachtoffers heeft gemaakt, en een onderzoek starten.

Weblink bron
Ben Meindertsma
 “'Er moeten wel burgers zijn omgekomen bij Nederlandse bombardementen'” (Vrijdag 2 juni 2017, 21:13), NOS


gevechtskracht

samenstelling van gevecht zn en kracht zn met het invoegsel -s-

"Met de nieuwe systemen geeft Defensie verder invulling aan de gemeenschappelijke gevechtskracht en afschrikking van de NAVO. Nederland laat hiermee zien verantwoordelijkheid te nemen door hier een sterke bijdrage aan te leveren", zegt de staatssecretaris. Hij gaat ervan uit dat de raketsystemen in totaal tussen de 2 en de 3,25 miljard euro gaan kosten.

Weblink bron “Defensie koopt voor miljarden aan nieuwe schepen en raketsystemen” (Maandag 3 april 2023, 17:59), NOS


gevechtstank

samenstelling van gevecht zn en tank zn met het invoegsel -s-

gepantserd rupsvoertuig met een draaibaar kanon

In juni was de landmacht aan de beurt. De prinses maakt in Drenthe kennis met de 43e gemechaniseerde brigade en reed mee in een Leopard-gevechtstank. Ook maakte ze kennis met het Duits-Nederlandse 414 Tankbataljon.

Weblink bron “Foto's vrijgegeven van kennismaking Amalia met krijgsmacht” (Vrijdag 2 december 2022, 17:51), NOS

Daarmee is een einde gekomen aan zo'n 90 jaar Nederlandse tankgeschiedenis. De eerste tank maakte kort na de Eerste Wereldoorlog zijn entree. Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog beschikte Nederland over bijna 1000 gevechtstanks. Zij vormden de ruggengraat van de Nederlandse krijgsmacht.

Weblink bron “Afscheid van de Leopard” (Donderdag 21 juni 2012, 12:27), NOS


gevechtsuitrusting

samenstelling van gevecht zn en uitrusting zn met het invoegsel -s-

materiaal dat een militair tot zijn beschikking heeft tijdens een militair gevecht

"Het NAVO-lidmaatschap is voor ons een kwestie van leven of dood", zegt Oleksandr Holopeteljoek in gevechtsuitrusting vanuit Bachmoet via een videoverbinding. "Wij hebben hier Amerikaanse tanks, we gebruiken ze al maanden en kennen ze door en door." Misschien wel beter dan de NAVO-bondgenoten zelf. "Zij oefenen in vrede, wij noodgedwongen in oorlog."

Weblink bron
Kysia Hekster & Chiem Balduk
 “Hoge verwachtingen in Oekraïne voor NAVO-top: 'Belangrijkste top in 15 jaar'” (Dinsdag 11 juli 2023, 05:00), NOS

Iedere dag voert hij meerdere 'missies' uit, zoals hij het noemt. "Gisteren moest ik eerst gevechtsuitrusting van een garage naar militairen brengen, daarna alleen een paar pakken melk." Ook heeft hij de diesel uit de motoren van zijn rijschool gehaald om aan de strijdkrachten te geven.

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Aleksandr is 'oorlogspostbode' in Kiev: 'Wij gaan zeker winnen'” (Donderdag 3 maart 2022, 16:45), NOS

De militaire vakbond VBM heeft felle kritiek op het aankoopbeleid van Defensie omdat voor een nieuwe gevechtsuitrusting te weinig helmen zijn besteld. Daardoor krijgen 18.000 militairen geen helm. Ze moeten er een lenen als ze moeten oefenen of als ze plotseling op missie worden gestuurd. Volgens de legerbond is dat te gek voor woorden.

Weblink bron “Legerbond schiet aankoopbeleid militaire helmen aan flarden” (Maandag 15 augustus 2016, 10:03), NOS


gevechtsvlieger

samenstelling van gevecht zn en vlieger zn met het invoegsel -s-

"Dit lijkt op het eerste gezicht een statement van IS dat gericht is aan Jordanië", zegt correspondent Sander van Hoorn. Op internet verschenen vandaag beelden van een man in een oranje overall die levend wordt verbrand, naar alle waarschijnlijkheid de gevangengenomen Jordaanse gevechtsvlieger.

Weblink bron “'Verbrandingsvideo is boodschap aan Jordanië'” (Dinsdag 3 februari 2015, 18:51), NOS

Ze besluiten Poch te confronteren. Hij wordt na een vlucht gesommeerd op kantoor te komen. De piloot spreekt tegen dat hij daar iets mee te maken zou hebben: hij is in Argentinië gevechtsvlieger geweest, had destijds nooit gehoord van dodenvluchten en er al helemaal niet aan deelgenomen.

Weblink bron
Hugo van der Parre
 “Reconstructie: hoe Argentinië piloot Julio Poch op het spoor kwam” (Woensdag 29 november 2017, 13:22), NOS

De Ruiter kreeg de medaille voor zijn uitzonderlijke prestaties als gevechtsvlieger en air mission commander in 2007 en 2009 in Afghanistan. De koning noemde hem vasthoudend, vakkundig, vernieuwend en onverschrokken. "Op exceptionele wijze gaf u blijk van moed, beleid en trouw."

Weblink bron “Ridder Roy de Ruiter deed 'soms het onmogelijke' in Afghanistan” (Vrijdag 31 augustus 2018, 16:39), NOS


gevechtsvoertuig

samenstelling van gevecht zn en voertuig zn met het invoegsel -s-

militair voertuig dat direct betrokken is bij gevechtshandelingen; bewapend militair voertuig

De tank, een Leopard 2A4, kwam uit een museum. Het gevechtsvoertuig werd voor gepland onderhoud vervoerd van Wassenaar naar Amersfoort, begeleid door drie marechaussees op motoren.

Weblink bron “Vrachtwagen van Defensie geladen met tank ramt geluidsscherm op A12” (Maandag 25 juli 2022, 18:00), NOS

De tank had meegedaan aan een oefening en was op weg terug naar de kazerne. Het 25 jaar oude gevechtsvoertuig is total loss.

Weblink bron “Tank belandt in rivier: drie doden in Taiwan” (Dinsdag 16 augustus 2016, 19:53), NOS

Het systeem is de afgelopen jaren uitgebreid getest. Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft inmiddels besloten het prototype van een nieuw gevechtsvoertuig met dit systeem uit te rusten.

Weblink bron
Nik Wouters
 “TenCate gewild om antibermbomsysteem” (Donderdag 22 oktober 2015, 08:39), NOS


gevechtszone

samenstelling van gevecht zn en zone zn met het invoegsel -s-

Het ziekenhuis waar Versloot werkt is zelf nog geen doelwit geweest. "We zitten daar goed, net buiten de gevechtszone. Maar er kan altijd iets gebeuren natuurlijk. Daar zijn we goed op voorbereid. We hebben goede informatie. Als er iets gebeurt dan moeten we maar wat eerder weg en hopen dat dat dan voldoende is."

Weblink bron “Nederlandse fysiotherapeut in Mosul: 'Je bent de hele dag in de oorlog'” (Vrijdag 23 juni 2017, 11:57), NOS

De strijdende partijen hebben ook afgesproken op korte termijn hun tanks en ander zwaar wapentuig terug te trekken uit de gevechtszone. Waarnemers van de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) gaan naar de frontlinies om te controleren of dat inderdaad gebeurt.

Weblink bron “Wapens zwijgen in Oekraïne” (Zaterdag 6 september 2014, 06:57), NOS

"De staat Israël is niet verantwoordelijk omdat het incident plaatsvond in een oorlogssituatie," zei de rechter. "Mevrouw Corrie beschermde terroristen in een aangewezen gevechtszone." De rechter was verder van mening dat de chauffeur van de bulldozer Corrie niet heeft gezien en voegde toe dat de soldaten hun uiterste best hadden gedaan om mensen weg te houden van de gevechtszone. "Corrie ging niet weg uit het gebied, zoals ieder weldenkend mens wél zou doen," zei de rechter in zijn oordeel.

Weblink bron “Eindelijk uitspraak in zaak Rachel Corrie” (Dinsdag 28 augustus 2012, 09:36), NOS


geweerkogel

projectiel dat met een geweer kan worden afgeschoten

De voorruit van de trein die vorige week ontspoorde bij Philadelphia, is niet beschadigd door een pistool- of geweerkogel. Na onderzoek sluit de FBI die mogelijkheid uit, zegt de National Transportation Safety Board.

Weblink bron “Amtrak-trein niet beschadigd door kogel” (Dinsdag 19 mei 2015, 01:55), NOS

Op de luchthaven van Los Angeles (LAX) is een dode gevallen bij een schietpartij. Er zijn ook drie gewonden. De dode is een beveiliger, die werd geraakt door een geweerkogel van een man die intussen is gearresteerd.

Weblink bron “Dode bij schietpartij op vliegveld LA” (Vrijdag 1 november 2013, 18:11), NOS


gevechtslinie

samenstelling van gevecht zn en linie zn met het invoegsel -s-

gevechtslinies (plural)
gevechtslinietje (diminutive singular)
gevechtslinietjes (diminutive plural)

de lijn waar gevochten wordt in een militair conflict

In het vredesakkoord is onder meer afgesproken dat de zwaarste wapens tot 70 kilometer van de gevechtslinie moeten worden teruggetrokken. Voor lichtere wapens geldt een afstand van minimaal 25 kilometer.

Weblink bron “Zware wapens worden teruggetrokken uit Donetsk” (Vrijdag 27 februari 2015, 12:16), NOS

Bij een luchtaanval van de NAVO in de buurt van de Oost-Libische stad Brega zijn meerdere opstandelingen gedood. Schattingen over het aantal doden lopen uiteen van vijf tot dertien. De opstandelingen waren met tanks onderweg naar de gevechtslinie tussen Ajdabiya en Brega.

Weblink bron “'Opstandelingen gedood bij NAVO-luchtaanval'” (Donderdag 7 april 2011, 14:08), NOS

Zo verplaatst de gevechtslinie zich steeds verder naar het oosten, in de richting van Benghazi, een van de steden waar de opstand tegen Kadhafi bijna een maand geleden begon. Intussen wordt de roep om een vliegverbod steeds sterker. De Arabische Liga sprak gisteren steun uit voor het instellen van een vliegverbod boven Libië en heeft de VN-Veiligheidsraad gevraagd om zo'n verbod af te kondigen.

Weblink bron “Opmars troepen Kadhafi bij Misrata” (Zondag 13 maart 2011, 15:24), NOS


archer

via Middelengels archer van Oudfrans archier


archer

via Middelfrans archier van Oudfrans archier


aga

van Ottomaans آغا zn (ağa) "oudere broer; hoge officier, heer"


oorlogsvlieger

samenstelling van oorlog zn en vlieger zn met het invoegsel -s-

Weblink bron “Nederlandse oorlogsvlieger uit WO II op 100-jarige leeftijd overleden” (Donderdag 26 september 2019, 18:31), NOS

Kinderen kunnen ook klauteren over een dubbeldeksvliegtuig, een verwijzing naar Saint-Exupéry, die in 1944 als oorlogsvlieger omkwam. Ook is er een luchtbar, op 35 meter hoogte.

Weblink bron “Kleine Prins heeft eigen pretpark” (Donderdag 3 juli 2014, 10:43), NOS


pantsergevechtsvoertuig

samenstelling van pantser zn en gevechtsvoertuig zn met het invoegsel -s-

militair voertuig met pantsering en bewapening


gifgasaanslag

samenstelling van gifgas zn en aanslag zn

terreuractie met behulp van een giftig gas

Er is geen "helder bewijs" dat Rusland achter de gifgasaanslag op oud-spion Sergej Skripal in Engeland zit, toch zet ook Nederland twee Russische diplomaten uit. Volgens minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is er genoeg informatie die in de richting van de Russen wijst. "Als Nederland sluiten we ons aan bij de grote waarschijnlijkheid die Engeland aanhoudt."

Weblink bron “Blok: signaal aan Rusland nodig om waarheid boven tafel te krijgen” (Maandag 26 maart 2018, 21:42), NOS

Vijftien lidstaten van de Europese Unie hebben vanmiddag besloten om Russische diplomaten uit te zetten vanwege de gifgasaanslag op oud-spion Skripal in Engeland. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het een "onvriendelijke stap". Het land heeft geen goed woord over voor Groot-Brittannië. "Een land dat de Europese Unie verlaat, dwingt de andere EU-landen om de relatie met Rusland te verpesten", zegt Rusland.

Weblink bron “'Het is nu niet meer Londen tegen Moskou'” (Maandag 26 maart 2018, 18:17), NOS


goalkeeper

systeem met een snelvuurkanon dat een schip beschermt tegen aanvallen met raketten

In 2013 had de minister al aangekondigd dat de Amsterdam vanwege de bezuinigingen bij Defensie in 2014 uit de vaart zou worden genomen. Peru koopt het schip inclusief het Goalkeeper-wapensysteem.

Weblink bron “Marine verkoopt laatste bevoorrader” (Maandag 16 juni 2014, 16:35), NOS


gordijnmuur

muur tussen twee bastions van een verdedigingsmuur of kasteel


gauche

van Middelfrans guauche, verdere herkomst onzeker


granaataanslag

samenstelling van granaat zn en aanslag zn

terroristische aanslag met behulp van een granaat

De groep westerse journalisten die woensdag onder vuur kwam in de stad Syrische stad Homs is terug uit Syrië. In Nieuwsuur vanavond een gesprek met VRT-verslaggever Rudi Vrankcx. Hij stond op een paar meter van de granaataanslag. Nieuwsuur stelt hem onder meer de vraag: wie zit er achter de aanslag?

Weblink bron “Rudi Vrankcx over aanslag Homs” (Vrijdag 13 januari 2012, 23:08), NOS


granaatinslag

samenstelling van granaat zn en inslag zn

het neerkomen en ontploffen van een explosief dat men kan wegwerpen

Nog maar één granaatinslag per dag. Zo omschrijft Merlijn Stoffels van het Rode Kruis de situatie rond de Syrische stad Homs op dit moment. Hij nam 3FM-dj Paul Rabbering mee naar het land om te laten zien wat het Rode Kruis op dit moment kan doen om jongeren in het gebied te helpen.

Weblink bron “'Toen ik in Homs aankwam, stond mijn hart even stil'” (Dinsdag 10 november 2015, 07:34), NOS

In de woonkamer sliep het jongetje samen met zijn moeder, broertje en zusje. "Het is een wonder dat zij alleen lichtgewond zijn geraakt", zegt een familielid tegen de Birmingham Mail. In totaal zouden er vijf kinderen en meerdere volwassenen in het appartement zijn geweest tijdens de granaatinslag.

Weblink bron “Nederlandse jongen (8) dood bij explosie Gothenburg” (Maandag 22 augustus 2016, 23:03), NOS

De inmiddels jonge moeder Waad legt onvermoeibaar het ene na het andere drama vast. Ze probeert ondanks alles een veilig thuis te creëren voor haar baby. In de met zandzakken beschermde kamer zingt ze liedjes voor haar, soms ruw onderbroken door een oorverdovende granaatinslag. Al-Kateab: "Als ik zelfs niet in staat was om mezelf te beschermen hoe kon ik dan ooit Sama beschermen?"

Weblink bron “Jaren filmen tussen bommen levert film op over dood en hoop in Aleppo” (Woensdag 27 november 2019, 17:30), NOS


granaatvuur

Granaatvuur van pro-Russische rebellen heeft een Oekraïense militair in Oost-Oekraïne het leven gekost. Ook zijn twee militairen gewond geraakt. Door het geweld is het staakt-het-vuren tussen de rebellen en overheidstroepen geschonden.

Weblink bron “Wapenstilstand Oekraïne in gevaar na dood militair” (Woensdag 14 oktober 2015, 16:45), NOS

Chris Gunness is woordvoerder voor de Verenigde Naties (UNRWA), die in Gaza een aantal scholen en schuilplaatsen beheert. Hij was zelf ook even nieuws toen hij gisteren huilde toen hij voor de tv-zender Al Jazeera de toestand ter plaatse beschreef. Vlak daarvoor waren er vijftien doden gevallen toen een VN-school was getroffen door Israëlisch granaatvuur. Gunness verloor al vijf collega's sinds de oorlog rond Gaza begon.

Weblink bron “Plegen Israël en Hamas oorlogsmisdaden?” (Vrijdag 1 augustus 2014, 14:48), NOS

De brand, die nog altijd niet geblust zou zijn, is volgens oppositiegroepen ontstaan door granaatvuur van het leger. Het gewapend verzet begon drie dagen geleden een offensief in de grootste stad van Syrië en er wordt op verscheidene plekken gevochten.

Weblink bron “Deel markt Aleppo in vlammen op” (Zondag 30 september 2012, 02:52), NOS


groepscommandant

samenstelling van groep zn en commandant zn met het invoegsel -s-


grondaanval

aanval met een landleger; aanval met grondtroepen

Bevelhebber Amos zegt dat de twee generaals te weinig militairen hebben ingezet voor het beveiligen van de basis. Ook waren ze niet goed voorbereid op een grondaanval.

Weblink bron “Nalatige generaals VS ontslagen” (Dinsdag 1 oktober 2013, 01:29), NOS

Obama vraagt het Congres om toestemming voor een actie. De buitenlandcommissie van de Senaat heeft al ingestemd, op voorwaarde dat er geen grondaanval komt en de actie maximaal negentig dagen duurt.

Weblink bron “Obama: 6 Syrië-interviews op 1 dag” (Zaterdag 7 september 2013, 22:07), NOS

De Amerikanen zullen waarschijnlijk niet wachten op een stemming in de VN-Veiligheidsraad. Na dagen van onderhandelen tussen de Republikeinse en Democratische senatoren, is er een ontwerpresolutie opgesteld over een mogelijke aanval op Syrië. Zo'n aanval mag volgens deze resolutie maximaal 90 dagen duren. Een grondaanval is uitdrukkelijk uitgesloten. Dat benadrukte ook minister Kerry van Buitenlandse Zaken gisteravond tijdens een hoorzitting in de buitenlandcommissie van de Senaat.

Weblink bron “Poetin zet deur voor aanval op een kiertje” (Woensdag 4 september 2013, 13:05), NOS


gronddoel

een op de grond gelegen doel dat men wil aanvallen

In het NOS Radio 1 Journaal zei hij: "dat kan zeker gebeuren als je in het toestel druk bezig bent om je gronddoel op te sporen. Je bent dan naar buiten aan het kijken, aan het manoeuvreren en misschien dat je ook op andere vliegtuigen moet letten. Dan zou het best kunnen dat je aandacht daar zo op gericht is dat je op dat moment niet in de gaten hebt dat je in een luchtruim komt waar je niet hoort te zijn."

Weblink bron “Maakten de Russische piloten een foutje?” (Dinsdag 24 november 2015, 18:39), NOS

In de geel-zwarte toren raakte niemand gewond. De vlieger vuurde op een gronddoel op het strand, maar raakte per ongeluk de toren. De straaljager was afkomstig van de vliegbasis Volkel, in Brabant. De luchtmacht stelt een onderzoek in.

Weblink bron “F-16 beschiet toren Vlieland” (Maandag 4 november 2013, 19:53), NOS

Een JSF-gevechtsvliegtuig heeft voor het eerst bij een oefening met een geleide bom een gronddoel geraakt. Dat is bekendgemaakt door het Pentagon.

Weblink bron “JSF bombardeert eerste gronddoel” (Woensdag 30 oktober 2013, 21:54), NOS


gronddoelraket

samenstelling van gronddoel zn en raket zn

raket met een explosieve lading die gericht is tegen een doel dat zich op de grond bevindt

Het VN-onderzoeksteam had niet het mandaat om de verantwoordelijke voor de aanval aan te wijzen, maar constateert wel dat daarbij gronddoelraketten zijn gebruikt.

Weblink bron “'Sarin afgevuurd door Syrische regime'” (16-09-2013), Tubantia


grondgevecht

samenstelling van grond zn en gevecht zn

grondgevechten (plural)
grondgevechtje (diminutive singular)
grondgevechtjes (diminutive plural)

gevechten door een landleger op de grond gevoerd

Natanyahu blijft aan een wapenstilstand werken, zegt Halevy. "Volgens mij heeft de premier er weinig zin in op korte termijn verder te gaan dan luchtaanvallen en een grondgevecht hier en daar." Natanyahy wil volgens hem een verzwakte Hamas in Gaza houden, zodat Israël niet verantwoordelijk wordt voor de bevolking van de stad. Maar er is juist overleg met Hamas nodig, aldus Halevy. Anders komen er misschien extremere organisaties voor in de plaats.

Weblink bron “Ex-hoofd Mossad: "ISIS gevaarlijker dan Hamas"” (Woensdag 16 juli 2014, 15:28), NOS