consumeren

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘gebruiken, verbruiken’ voor het eerst aangetroffen in 1493

afgeleid van het Franse consumer (met het voorvoegsel con- en met het achtervoegsel -eren)

consume

verbruik van goederen en diensten in de economie

consumeerde (past)
geconsumeerd (past participle)
te consumeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen consumeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen consumeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geconsumeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geconsumeerd (active infinitive perfect present long-form)
geconsumeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geconsumeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
consumerend (imperfect participle)
geconsumeerd (past participle)
consumere (subjunctive)
consumeer (indicative imperfect present singular first-person)
consumeert (indicative imperfect present singular second-person)
consumeert (indicative imperfect present singular second-person)
consumeert (indicative imperfect present singular second-person)
consumeert (indicative imperfect present singular third-person)
consumeerde (indicative imperfect past singular first-person)
consumeerde (indicative imperfect past singular second-person)
consumeerde (indicative imperfect past singular second-person)
consumeerde (indicative imperfect past singular second-person)
consumeerde (indicative imperfect past singular third-person)
consumeerden (indicative imperfect past plural first-person)
consumeerden (indicative imperfect past plural second-person)
consumeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal consumeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult consumeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal consumeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult consumeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal consumeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult consumeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal consumeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen consumeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen consumeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen consumeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou consumeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou consumeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) consumeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt consumeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou consumeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden consumeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden consumeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden consumeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geconsumeerd (perfect present first-person)
hebt geconsumeerd (perfect present second-person)
hebt geconsumeerd (perfect present second-person)
heeft geconsumeerd (perfect present second-person)
hebt geconsumeerd (perfect present second-person)
heeft geconsumeerd (perfect present third-person)
hebben geconsumeerd (perfect present first-person)
hebben geconsumeerd (perfect present second-person)
hebben geconsumeerd (perfect present third-person)
had geconsumeerd (perfect past first-person)
had geconsumeerd (perfect past second-person)
had geconsumeerd (perfect past second-person)
hadt geconsumeerd (perfect past second-person)
had geconsumeerd (perfect past third-person)
hadden geconsumeerd (perfect past first-person)
hadden geconsumeerd (perfect past second-person)
hadden geconsumeerd (perfect past third-person)
zal geconsumeerd hebben (perfect future first-person)
zal geconsumeerd hebben (perfect future second-person)
zult geconsumeerd hebben (perfect future second-person)
zult geconsumeerd hebben (perfect future second-person)
zal geconsumeerd hebben (perfect future second-person)
zult geconsumeerd hebben (perfect future second-person)
zal geconsumeerd hebben (perfect future third-person)
zullen geconsumeerd hebben (perfect future first-person)
zullen geconsumeerd hebben (perfect future second-person)
zullen geconsumeerd hebben (perfect future third-person)
zou geconsumeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geconsumeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconsumeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconsumeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconsumeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconsumeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geconsumeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geconsumeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geconsumeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geconsumeerd (impersonal passive present imperfect)
er is geconsumeerd (impersonal passive present perfect)
er werd geconsumeerd (impersonal passive past imperfect)
er was geconsumeerd (impersonal passive past perfect)
er zal geconsumeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geconsumeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geconsumeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geconsumeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geconsumeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geconsumeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geconsumeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geconsumeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geconsumeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geconsumeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geconsumeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geconsumeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geconsumeerd (singular imperfect present first-person)
wordt geconsumeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconsumeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconsumeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geconsumeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geconsumeerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geconsumeerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geconsumeerd (singular imperfect present third-person)
werd geconsumeerd (singular imperfect past first-person)
werd geconsumeerd (singular imperfect past second-person)
werd geconsumeerd (singular imperfect past second-person)
werdt geconsumeerd (singular imperfect past second-person)
werd geconsumeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geconsumeerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geconsumeerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geconsumeerd (singular imperfect past third-person)
zal geconsumeerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geconsumeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geconsumeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geconsumeerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geconsumeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geconsumeerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geconsumeerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geconsumeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geconsumeerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geconsumeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geconsumeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geconsumeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geconsumeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geconsumeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geconsumeerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geconsumeerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geconsumeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geconsumeerd (perfect present first-person)
bent geconsumeerd (perfect present second-person)
bent geconsumeerd (perfect present second-person)
is geconsumeerd (perfect present second-person)
zijt geconsumeerd (perfect present second-person)
is geconsumeerd (perfect present third-person)
zijn geconsumeerd (perfect present first-person)
zijn geconsumeerd (perfect present second-person)
zijn geconsumeerd (perfect present third-person)
was geconsumeerd (perfect past first-person)
was geconsumeerd (perfect past second-person)
was geconsumeerd (perfect past second-person)
waart geconsumeerd (perfect past second-person)
was geconsumeerd (perfect past third-person)
waren geconsumeerd (perfect past first-person)
waren geconsumeerd (perfect past second-person)
waren geconsumeerd (perfect past third-person)
zal geconsumeerd zijn (perfect future first-person)
zult geconsumeerd zijn (perfect future second-person)
zult geconsumeerd zijn (perfect future second-person)
zult geconsumeerd zijn (perfect future second-person)
zal geconsumeerd zijn (perfect future third-person)
zullen geconsumeerd zijn (perfect future first-person)
zullen geconsumeerd zijn (perfect future second-person)
zullen geconsumeerd zijn (perfect future third-person)
zou geconsumeerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geconsumeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geconsumeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geconsumeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geconsumeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geconsumeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geconsumeerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geconsumeerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geconsumeerd zijn (perfect conditional third-person)

Als er niet voldoende geconsumeerd wordt komt de economie in grote problemen.


Stimme

die Stimme (nominative singular)
die Stimmen (nominative plural)
der Stimme (genitive singular)
der Stimmen (genitive plural)
der Stimme (dative singular)
den Stimmen (dative plural)
die Stimme (accusative singular)
die Stimmen (accusative plural)
[1]: Stimmbruch
[1]: Stimmgewalt
[1]: Stimmlage
[1]: Stimmlippe
[1-2]: Stimmengewirr
[3-4]: Stimmgabel
[6]: Stimmengleichheit
[6-7]: Stimmenenthaltung
[7]: Stimmenauszählung
[7]: Stimmeneinbruch
[7]: Stimmenfang
[7]: Stimmengewinn
[7]: Stimmlokal
[7]: Stimmenzuwachs
[7]: Stimmzettel

stem (een wilsuiting bij een beslissing)


scanner

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘optisch apparaat dat beeld e.d. aftast’ voor het eerst aangetroffen in 1961

Naamwoord van handeling van scannen met het achtervoegsel -er

scanners (plural)
scannertje (diminutive singular)
scannertjes (diminutive plural)

een (rand-) apparaat om barcodes mee te lezen

Naast de ingebouwde scanners heeft elke kassa ook nog een losse handscanner beschikbaar.


scanner

scanner, barcodelezer; een (rand)apparaat om barcodes mee te lezen


pay off

werknemer bij opzegging van het contract


application

Afkomstig van het Latijnse woord applicare (ap + plicare).

Engels zelfstandig naamwoord met het voorvoegsel ap- en met het achtervoegsel -tion.

/ˌæplɪˈkeɪʃən/

Applications close Friday 13th November.

Sollicitaties sluiten vrijdag 13 november.


solvabiliteit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘vermogen om te betalen’ voor het eerst aangetroffen in 1872

afgeleid van solvabel met het achtervoegsel -iteit

afgeleid van het Franse solvabilité (met het achtervoegsel -iteit)

Het bedrijf had de solvabiliteit om de schulden af te lossen.


coöperatie

In de betekenis van ‘samenwerking’ voor het eerst aangetroffen in 1663

Leenwoord uit Frans coopération, ontleend aan Latijns cooperātiō.

kuprasi

op samenwerking gegronde vereniging of bedrijf

zelfstandige, op samenwerking opgerichte vereniging die tot doel heeft in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens met hen gesloten overeenkomst

Een coöperatie is een onafhankelijke onderneming in eigendom van en bestuurd door degenen die er gebruik van maken.

De boeren werkten samen in een coöperatie.


agora

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘centraal plein in oude Griekse steden’ voor het eerst aangetroffen in 1886

agora's (plural)
agoraatje (diminutive singular)
agoraatjes (diminutive plural)


loonvoet

een maatstaf voor de bepaling van het loon

Het begrip "loonvoet" is een economisch begrip.


boekwinkel

boekwinkels (plural)
boekwinkeltje (diminutive singular)
boekwinkeltjes (diminutive plural)

Steeds meer boekwinkels sluiten de deuren door concurrentie van online boekverkoop.


return

wat je voor een geleverde bijdrage terugkrijgt

Bij het opzetten van het digitaal ontsluitingstraject van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid was deze internationale uitstraling en de economische return daarvan zelfs een uitgangspunt voor de aanvraag van een subsidie bij het ministerie van Economische Zaken.

Verdonck ziet zijn oeuvre als een louter geven, zeker in zijn publieke acties. "Buiten zijn de mensen onvoorbereid en verwachten ze ook geen return. Je geeft ze een gratis geschenk, dat is heel belangrijk."


leen

In de betekenis van ‘wat men voor tijdelijk gebruik ontvangt’ voor het eerst aangetroffen in 1215

Middelnederlands ‘leengoed, lening’, ontwikkeld uit Oergermaans *laih(w)na-, afgeleid uit de Indo-Europese wortel *leikʷ- ‘overlaten’, waartoe ook behoren Oudiers -léici ‘laten gaan’, airlicud ‘lenen’, Latijn linquere ‘verlaten’, Oudgrieks leípein ‘ver-, achterlaten’ en Litouws laikýti ‘houden’. Evenals Duits Lehen ‘leengoed’, Fries lien en Zweeds lån ‘lening’.

Lehen

leengoed; vastgoed dat door de heer aan zijn vazal ten gebruike werd afgestaan

lenen (plural)
leentje (diminutive singular)
leentjes (diminutive plural)

ontvangen goed voor tijdelijk gebruik; lening


staffel

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘berekeningswijze waaruit bij elke wijziging het saldo blijkt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1912

Staffel

rente berekend over een bedrag op een rekening-courant over de periode tussen twee wijzigingen

staffels (plural)
staffeltje (diminutive singular)
staffeltjes (diminutive plural)


lapp

[1-7]: Afkomstig van het Oudnoorse woord leppr

[8]: Afkomstig van het Oudnoorse woord lappir.


begrotingstekort

samenstelling van begroting en tekort met het invoegsel -s-

deficit

de mate waarin de inkomsten van de staat minder zijn dan de uitgaven

begrotingstekorten (plural)
begrotingstekortje (diminutive singular)
begrotingstekortjes (diminutive plural)

Er wordt in de Verenigde Staten veel ophef over het begrotingstekort gemaakt, soms door politici die eerder van harte aan de vergroting ervan hebben meegewerkt.


kassabeholdning

Samenstelling van de Noorse woorden kassa en beholdning.

To ansatte var i ferd med å telle opp kassabeholdningen da raneren slo til.

Twee medewerkers waren bezig met het tellen van de kasmiddelen toen de overvaller toesloeg.


selje

Det er forbode å selje alkohol til mindreårige.

Het is verboden alcoholhoudende dranken aan minderjarigen te verkopen.


detailhandel

retail trade

de handel die tastbare producten direct aan consumenten verkoopt

detailhandels (plural)
detailhandeltje (diminutive singular)
detailhandeltjes (diminutive plural)

Bij ruim 20 procent van geïnspecteerde horecabedrijven en de detailhandel wordt de wet niet nageleefd. Het gaat daarbij om overtredingen als “illegale tewerkstelling, onderbetaling en te lang werken”. Dat meldt de Inspectie SZW dinsdag op basis van een onderzoek van 1.914 horecaondernemingen en 1.326 winkels.

een bedrijf dat tastbare producten direct aan consumenten verkoopt

De boekhandel, de slager, de bakker maar ook de supermarkt behoren tot de detailhandel.

De rechter is het daar niet mee eens en wijst erop dat de darkstore 24 uur per dag actief is, en dat feitelijk sprake is van een opslag- en distributiecentrum. Ook is het geen detailhandel omdat winkelend publiek de darkstore niet in en uit kan lopen om zelf producten te kiezen en kopen, redeneert de rechter.

Weblink bron “Vestiging flitsbezorger A'dam moet dicht, gevoelige nederlaag darkstores” (26 april 2022), NOS


afbetalingsregeling

samenstelling van afbetaling en regeling met het invoegsel -s-

afbetalingsregelingen (plural)
afbetalingsregelingetje (diminutive singular)
afbetalingsregelingetjes (diminutive plural)

een formele regeling met betrekking tot het verrichten van een afbetaling

Hier zijn nog wat rekeningen voor de rente en administratiekosten voor de afbetalingsregeling.


afbetalingsmethode

samenstelling van afbetaling en methode met het invoegsel -s-

afbetalingsmethodetje (diminutive singular)
afbetalingsmethodetjes (diminutive plural)

een methode om een afbetaling te verrichten

Hier zijn nog wat rekeningen voor de rente en administratiekosten voor de afbetalingsmethode.


afbetalingswijze

samenstelling van afbetaling en wijze met het invoegsel -s-

een manier om een afbetaling te verrichten

De toekenning en de afbetalingswijze van de huurwaarborgverstrekking.


geplaatst

*vervoeging van plaatsen: de stam met omvoegsel ge- -t


courtage

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘makelaarsloon’ voor het eerst aangetroffen in 1520

afgeleid van het Franse 'courtage' (met het achtervoegsel -age)

beloning die een adviseur of tussenpersoon ontvangt na de verkoop van een product

In deze periode had Mercurius ongeveer 8 miljoen bruto binnengehaald, waarvan af werden getrokken de lopende rentekosten van de lening van het concern van 1,2 miljoen, bepaalde investeringen in voertuigen, roerende goederen en loonkosten voor nieuw aangetrokken personeel van circa 2 miljoen en daarbij courtage van 2,4 miljoen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


afsluitprovisie

samenstelling van afsluit ww en provisie

afsluitprovisies (plural)
afsluitprovisietje (diminutive singular)
afsluitprovisietjes (diminutive plural)

beloning die een adviseur of tussenpersoon ontvangt na afsluiting van een contract


rijkdom

van Middelnederlands rijcdoem en Oudnederlands rikduom. In de betekenis van ‘het rijk-zijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

Afgeleid van rijk met het achtervoegsel -dom.

Hij leefde in grote rijkdom.

De broeders vonden het ontoelaatbaar dat ze van het toppunt van waardigheid, invloed, macht en al die rijkdom naar beneden tuimelden door de lectuur van één boekje; daarom vielen ze de auteur aan.

Juan Luis Vives
 “Vives groet zijn leermeester Erasmus” (1527-06-13)

Het was vooral een herinnering aan al die dingen waaraan hij vermeed te denken, de laatste jaren tenminste, aan hoe makkelijk het was geweest om van armoede tot rijkdom te komen, al hield hij niet van dat woord.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


uitvoer

de verkoop van goederen aan het buitenland

De uitvoer van Duitse goederen was door de lage euro flink gestegen.


bond

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘verbond, vereniging’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1552

bonds (plural)
bondje (diminutive singular)
bondjes (diminutive plural)


zakkenvullen

samenstelling van zak en vullen met het invoegsel -en-

Hij ging altijd al zakkenvullend door het leven.

ondanks de ontslagronde ging de top door met zakkenvullen


export

Export

de verkoop van goederen aan het buitenland

de uitvoer van goederen naar het buitenland

Een gemeenschappelijke Europese munt is gunstig voor de export.


horeca

In de betekenis van ‘bedrijfsgroep van hotel-, restauranthouders e.d.’ voor het eerst aangetroffen in 1940

Lettergreepwoord gevormd uit de woorden hotel, restaurant en café.

Gaststättengewerbe

de bedrijfstak die alle eet- en drinkgelegenheden en hotels omvat

De horeca is voor het overgrote deel rookvrij geworden.

Het was een groot feest in Deventer: Deventer kan zijn geluk niet op na bekerwinst Go Ahead Eagles: 'We gaan Europa in!' De horeca in het centrum van Deventer had al eerder afgesproken om middernacht te sluiten. Vanaf toen stroomde de binnenstad dan ook grotendeels leeg.

Weblink bron “Feest barst los in Deventer na winst Go Ahead Eagles: 'We gaan Europa in!'” (22 april 2025), NOS

"Een zwarte dag voor de horeca", zegt chef-kok Rik van de Laar over het overlijden van Boer. Hij begon op 16-jarige leeftijd in De Librije, het eerste en bekendste restaurant van Boer, werkte er zeven jaar en runt inmiddels twee restaurants in Den Haag.

Weblink bron “Topchefs geschokt door dood Jonnie Boer: 'Hij leerde mij alles'” (23 april 2025), NOS


vestigingsklimaat

samenstelling van vestiging en klimaat met het invoegsel -s-

het geheel aan factoren die bepaalt hoe aantrekkelijk het is om een vestiging te openen in een bepaald gebied

Nederland beschikt over een gunstige ligging en vestigingsklimaat en een goed opgeleide beroepsbevolking.


coffeeshop

Uit het Engels
**[1] in de betekenis 'koffiehuis' aangetroffen vanaf 1878 (zie vindplaats hieronder)
**[2] in de betekenis van ‘gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn’ aangetroffen vanaf 1972

coffeeshops (plural)
coffeeshopje (diminutive singular)
coffeeshopjes (diminutive plural)

een gelegenheid waar, naast alcohol en/of koffie ook hasj (illegaal) verkrijgbaar was, een plaats waar (in de loop der jaren) de verkoop van softdrugs oogluikend werd toegestaan danwel gedoogd

De coffeeshop in het brede deel van de galerij zou een trekpleister geworden zijn van allerhande onaangename figuren, hasj-handelaren en schandknapen. Sommige winkeliers laten zelfs het woord „penoze" vallen.

Winkelgalerij leeg door de „penoze" (11-10-1972) in: NRC Handelsblad, Rotterdam, p. 2.

Het begrip „coffeeshop" heeft in anderhalf jaar tijd in Amsterdam weer een dubbele betekenis gekregen. Overal in de stad zie je coffeeshops met een geschilderd marihuanablaadje op het raam. Er wordt weed en hasj verkocht. De laatste tijd wint het gebruik van soft drugs terrein ten koste van het gebruik van alcohol.

"Coffeeshop" (20-03-1982) in: Trouw, Meppel

De toerist zat de hele dag te blowen in de coffeeshop.

Voor Yang Lulu hoeft dat helemaal niet. Zij heeft Amsterdam al op haar lijstje staan. Vanwege de musea zeker? „Ja natuurlijk”, antwoordt zij op ironische toon om daar snel aan toe te voegen, „en de coffeeshops, want daar heb ik net op internet veel over gelezen”.


overhead

operationele kosten, kosten die niet toe te schrijven zijn aan het maken van een product

Het kabinet streeft ernaar de overhead in de gezondheidszorg substantieel terug te dringen.


speelveld

level playing field

eerlijke concurrentie tussen partijen, zonder inmenging van buitenaf

speelvelden (plural)
speelveldje (diminutive singular)
speelveldjes (diminutive plural)

markt waar een onderneming e.d. actief is (ook speelterrein)

de benoeming van het speelveld voor de voorgenomen investering helpt een onderneming om duidelijk naar klanten, werknemers en investeerders te bla, bla


arbeidsmarkt

samenstelling van arbeid en markt met het invoegsel -s-

Arbeitsmarkt

de interactie tussen vraag naar en aanbod van arbeid

arbeidsmarkten (plural)
arbeidsmarktje (diminutive singular)
arbeidsmarktjes (diminutive plural)

Het opleidingsniveau van nieuwkomers op de arbeidsmarkt moet omhoog.

De arbeidsmarkt trekt gelukkig weer aan.


bloemenhandel

samenstelling van bloem zn en handel zn met het invoegsel -en-

Blumengeschäft

een lokale winkel of onderneming die in bloemen handelt

bloemenhandels (plural)
bloemenhandeltje (diminutive singular)
bloemenhandeltjes (diminutive plural)

De bloemenhandel van China.


prisforskjell

Samenstelling van pris zn "prijs" en forskjell zn "verschil" met het voorvoegsel for-

/ ˈpɾiːsˈfɔɾʃəl /

Prisforskjellene er størst mellom privatklinikker.

De prijsverschillen zijn het grootst tussen de privéklinieken.


prisforskjell

/ ˈpɾiːsˈfɔɾʃəl /


afslag

samenstelling van af en slag
Naamwoord van handeling van afslaan

Dutch auction

een veiling waar de voorgestelde prijs geleidelijk verlaagd wordt

afslagen (plural)
afslagje (diminutive singular)
afslagjes (diminutive plural)

De stadsomroeper was in 1795 verplicht om in de stad bekend te maken dat er vis aan de afslag te koop werd aangeboden.


affectatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gemaaktheid’ voor het eerst aangetroffen in 1699

Via het Franse affectation en het Latijnse affectationem van affectatio

Naamwoord van handeling van affecteren met het achtervoegsel -atie

Affektiertheit

een schijnbare gemoedsgesteldheid die niet met de werkelijkheid overeenstemt

de verdeling door de overheid van de omzetbelasting over verschillende gewesten, gemeenschappen of lidstaten

Affectatie aan de Gewesten.


luselønn

Samenstelling van lus en lønn met het invoegsel -e-

Arbeidstilsynet mener fire latviske arbeidere har jobbet for luselønn.

De werkautoriteit is van mening dat vier Letse werknemers voor hongerloon hebben gewerkt.


luseløn

Samenstelling van lus en løn met het invoegsel -e-.


lønn

Afkomstig van het Oudnoorse naamwoord laun


løn

Afkomstig van het Oudnoorse naamwoord laun.


løn

Afkomstig van het Oudnoorse naamwoord hlynr.


daggeld

money on call

zeer kortlopende lening die bovendien op elk moment opeisbaar is


mekling

Afleiding van het Noorse werkwoord mekle met het achtervoegsel -ing

En arbeidsgruppe ble etablert og den skal jobbe videre med helt sentrale spørsmål fra meklingen.

Er werd een werkgroep opgericht en die zou moeten werken met essentiële vragen van de mediatie.


mekling

Afgeleid van het Nynorske werkwoord mekle met het achtervoegsel -ing


megling

Afgeleid van het Noorse werkwoord megle met het achtervoegsel -ing


valutakrig

Samenstelling van de Noorse woorden valuta en krig

/ʋɑˈlʉtɑkɾiːg/

Verdens største økonomier må samarbeide for unngå valutakrig og en forsterkning av finanskrisen.

'S werelds grootste economieën moeten samenwerken om een valutaoorlog met het buitenland en een versterking van de financiële crisis te voorkomen.


valutakrig

Samenstelling van de Nynorske woorden valuta en krig

/ʋɑˈlʉtɑkɾiːg/


inactieve

Vanuit het bedrijfsleven, de landbouw en de zorg klinkt al protest. Er wordt gewaarschuwd dat er niet genoeg mensen beschikbaar zijn om gewassen te telen en patiënten te verzorgen en te voeden. Minister Patel van Binnenlandse Zaken zei tegen de BBC dat het bedrijfsleven ook onder de acht miljoen "economisch inactieven" kan werven.

Weblink bron “Britse regering wil met puntensysteem laagopgeleide migranten weren” (woensdag 19 februari 2020, 13:45), NOS


brannforsikring

Samenstelling van de Noorse woorden brann en forsikring met het voorvoegsel for- en met het achtervoegsel -ing

/ ˈbɾɑn.fɔɾˈsikɾɪŋ /


brannforsikring

Samenstelling van de Nynorske woorden brann en forsikring met het voorvoegsel for- en met het achtervoegsel -ing

/ ˈbɾɑn.fɔɾˈsikɾɪŋ /


wisselkoers

wisselkoersen (plural)
wisselkoersje (diminutive singular)
wisselkoersjes (diminutive plural)

de verhouding waarmee de ene muntsoort in de andere gewisseld kan worden

Onrust in de wisselkoersen kan internationale handel erg riskant maken.

De centrale bank van Zimbabwe heeft het belangrijkste rentetarief opgevoerd naar een recordhoogte. Dat doen de beleidsmakers om de torenhoge inflatie in het Afrikaanse land te beteugelen. Ook hopen ze de wisselkoers van de Zimbabwaanse dollar enigszins stabiel te krijgen.

Weblink bron “Zimbabwe verhoogt rente naar 200 procent in strijd tegen hyperinflatie” (27 juni 2022), NU.nl


strak

In de betekenis van ‘erg goed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1987

In de betekenis van ‘niet plooiend, star’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1400

strakker (uninflected comparative)
strakst (uninflected superlative)
strakke (inflected positive)
strakkere (inflected comparative)
strakste (inflected superlative)
straks (partitive positive)
strakkers (partitive comparative)


welvaart

de mate waarin de behoeften met de beschikbare middelen kunnen worden bevredigd

In de jaren 1950 is de welvaart enorm toegenomen, maar soms ging dat ten kost van het welzijn.

Het overgrote deel van de gegeneerde welvaart komt echter niet bij de eilandbewoners terecht, maar wordt teruggepompt in de immer uitdijende toerisme-industrie.

De Nobelprijs voor Economie gaat dit jaar naar de Turks-Amerikaanse Daron Acemoglu, de Brits-Amerikaanse Simon Johnson en de Brit James A. Robinson. Ze krijgen de prijs voor hun onderzoek naar hoe het verschil in welvaart tussen landen ontstaat.

Weblink bron “Nobelprijs Economie voor onderzoek naar verschillen in welvaart tussen landen” (14-10-2024), NOS

"VU, hef niet je aardwetenschappen-afdeling op!", schrijft hoofdgeoloog van de Geologische Dienst Nederland, Michiel van der Meulen van TNO, in een oproep op LinkedIn. "Als ze dit besluit doorzetten, keren ze hun rug naar de samenleving en de toekomst", gaat hij verder. "Of het nou voor een beter milieu is, meer welvaart of grotere autonomie - voor Nederland, Europa of de wereld: aardwetenschappers leveren een essentiële bijdrage."

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


tilbud

aanbod (de beschikbaarheid van goederen en diensten)


tilbod

samenstelling van til vz en bod zn , op te vatten als afgeleid van tilby ww


particulier

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘privaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1454

particulierder (uninflected comparative)
particulierst (uninflected superlative)
particuliere (inflected positive)
particulierdere (inflected comparative)
particulierste (inflected superlative)
particuliers (partitive positive)
particulierders (partitive comparative)

niet van een groter bedrijf; van één persoon

Bijverdienen met een verkoopautomaat bij kapper of sportschool is in trek: Er zijn nu meer dan 300 particulieren die zich hebben gericht op hun onderneming in de verkoopautomaten. Maar is het een slimme investering?

Weblink bron
Pomme Rademaker
 “Bijverdienen met een verkoopautomaat bij kapper of sportschool is in trek” (5 april 2025), NOS


wegdoen

deed weg (past)
weggedaan (past participle)
weg te doen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben weggedaan (active infinitive perfect present short-form)
te hebben weggedaan (active infinitive perfect present long-form)
weggedaan zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
weggedaan te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
wegdoend (imperfect participle)
weggedaan (past participle)
doe weg (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
doet weg (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
doet weg (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
doet weg (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
doet weg (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
doen weg (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
doen weg (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
doen weg (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
deed weg (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
deed weg (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
deed weg (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
deedt weg (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
deed weg (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
deden weg (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
deden weg (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
deden weg (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal wegdoen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen wegdoen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen wegdoen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen wegdoen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden wegdoen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
wegdoe (subordinate-clause present)
wegdoet (subordinate-clause present)
wegdoet (subordinate-clause present)
wegdoet (subordinate-clause present)
wegdoet (subordinate-clause present)
wegdeed (subordinate-clause past)
wegdeed (subordinate-clause past)
wegdeed (subordinate-clause past)
wegdeedt (subordinate-clause past)
wegdeed (subordinate-clause past)
wegdeden (subordinate-clause past)
wegdeden (subordinate-clause past)
wegdeden (subordinate-clause past)
heb weggedaan (perfect present first-person)
hebt weggedaan (perfect present second-person)
hebt weggedaan (perfect present second-person)
heeft weggedaan (perfect present second-person)
hebt weggedaan (perfect present second-person)
heeft weggedaan (perfect present third-person)
hebben weggedaan (perfect present first-person)
hebben weggedaan (perfect present second-person)
hebben weggedaan (perfect present third-person)
had weggedaan (perfect past first-person)
had weggedaan (perfect past second-person)
had weggedaan (perfect past second-person)
hadt weggedaan (perfect past second-person)
had weggedaan (perfect past third-person)
hadden weggedaan (perfect past first-person)
hadden weggedaan (perfect past second-person)
hadden weggedaan (perfect past third-person)
zal weggedaan hebben (perfect future first-person)
zal weggedaan hebben (perfect future second-person)
zult weggedaan hebben (perfect future second-person)
zult weggedaan hebben (perfect future second-person)
zal weggedaan hebben (perfect future second-person)
zult weggedaan hebben (perfect future second-person)
zal weggedaan hebben (perfect future third-person)
zullen weggedaan hebben (perfect future first-person)
zullen weggedaan hebben (perfect future second-person)
zullen weggedaan hebben (perfect future third-person)
zou weggedaan hebben (perfect conditional first-person)
zou weggedaan hebben (perfect conditional second-person)
zou weggedaan hebben (perfect conditional second-person)
zoudt weggedaan hebben (perfect conditional second-person)
zoudt weggedaan hebben (perfect conditional second-person)
zou weggedaan hebben (perfect conditional third-person)
zouden weggedaan hebben (perfect conditional first-person)
zouden weggedaan hebben (perfect conditional second-person)
zouden weggedaan hebben (perfect conditional third-person)
er wordt weggedaan (impersonal passive present imperfect)
er is weggedaan (impersonal passive present perfect)
er werd weggedaan (impersonal passive past imperfect)
er was weggedaan (impersonal passive past perfect)
er zal weggedaan worden (impersonal passive future imperfect)
er zal weggedaan zijn (impersonal passive future perfect)
er zou weggedaan worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou weggedaan zijn (impersonal passive conditional perfect)
weggedaan worden (passive infinitive imperfect present short-form)
weggedaan te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
weggedaan zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
weggedaan te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
weggedaan zijn (passive infinitive perfect present short-form)
weggedaan te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
weggedaan zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
weggedaan te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word weggedaan (singular imperfect present first-person)
wordt weggedaan (singular imperfect present second-person)
wordt weggedaan (singular imperfect present second-person)
wordt weggedaan (singular imperfect present second-person)
wordt weggedaan (singular imperfect present plural third-person)
worden weggedaan (singular imperfect present plural first-person)
worden weggedaan (singular imperfect present plural second-person)
worden weggedaan (singular imperfect present third-person)
werd weggedaan (singular imperfect past first-person)
werd weggedaan (singular imperfect past second-person)
werd weggedaan (singular imperfect past second-person)
werdt weggedaan (singular imperfect past second-person)
werd weggedaan (singular imperfect past plural third-person)
werden weggedaan (singular imperfect past plural first-person)
werden weggedaan (singular imperfect past plural second-person)
werden weggedaan (singular imperfect past third-person)
zal weggedaan worden (singular imperfect future first-person)
zult weggedaan worden (singular imperfect future second-person)
zult weggedaan worden (singular imperfect future second-person)
zult weggedaan worden (singular imperfect future second-person)
zal weggedaan worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen weggedaan worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen weggedaan worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen weggedaan worden (singular imperfect future third-person)
zou weggedaan worden (singular imperfect conditional first-person)
zou weggedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zou weggedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt weggedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt weggedaan worden (singular imperfect conditional second-person)
zou weggedaan worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden weggedaan worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden weggedaan worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden weggedaan worden (singular imperfect conditional third-person)
ben weggedaan (perfect present first-person)
bent weggedaan (perfect present second-person)
bent weggedaan (perfect present second-person)
is weggedaan (perfect present second-person)
zijt weggedaan (perfect present second-person)
is weggedaan (perfect present third-person)
zijn weggedaan (perfect present first-person)
zijn weggedaan (perfect present second-person)
zijn weggedaan (perfect present third-person)
was weggedaan (perfect past first-person)
was weggedaan (perfect past second-person)
was weggedaan (perfect past second-person)
waart weggedaan (perfect past second-person)
was weggedaan (perfect past third-person)
waren weggedaan (perfect past first-person)
waren weggedaan (perfect past second-person)
waren weggedaan (perfect past third-person)
zal weggedaan zijn (perfect future first-person)
zult weggedaan zijn (perfect future second-person)
zult weggedaan zijn (perfect future second-person)
zult weggedaan zijn (perfect future second-person)
zal weggedaan zijn (perfect future third-person)
zullen weggedaan zijn (perfect future first-person)
zullen weggedaan zijn (perfect future second-person)
zullen weggedaan zijn (perfect future third-person)
zou weggedaan zijn (perfect conditional first-person)
zou weggedaan zijn (perfect conditional second-person)
zou weggedaan zijn (perfect conditional second-person)
zoudt weggedaan zijn (perfect conditional second-person)
zoudt weggedaan zijn (perfect conditional second-person)
zou weggedaan zijn (perfect conditional third-person)
zouden weggedaan zijn (perfect conditional first-person)
zouden weggedaan zijn (perfect conditional second-person)
zouden weggedaan zijn (perfect conditional third-person)


vrachtprijs

Frachpreis

prijs die men betaalt om een bepaalde hoeveelheid vracht naar een andere locatie te vervoeren

vrachtprijzen (plural)
vrachtprijsje (diminutive singular)
vrachtprijsjes (diminutive plural)


obligo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘verplichting’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1676

geheel van bestaande en reeds aangegane toekomstige verplichtingen


merchandise

uitbating door producten die ermee te maken hebben

Yoga – de leer die het loslaten van het ego en het niet hechten aan materiële zaken predikt – lijkt steeds meer opgeslokt te worden door een merchandise die precies het tegenovergestelde verkondigt: yoga is de juiste trui dragen, de goede thee drinken, je yogamat vervoeren in die ene tas.

Weblink bron
Doortje Smithuijsen
 “Hoe zen ben je in een yoga-outfit van driehonderd euro?” (4 november 2016) op nrc.nl


halo

via Frans halo of middeleeuws Latijn halo van klassiek Latijn halos dat teruggaat op Oudgrieks ἅλως (háloos) "rand om schild"; in de betekenis van ‘lichtende kring om zon of maan’ voor het eerst aangetroffen in 1894

Heiligenschein

stralenkrans die het hoofd van een heilige in afbeeldingen omgeeft

halo's (plural)
halootje (diminutive singular)
halootjes (diminutive plural)

uitstraling van een marketingactiviteit op een ander merk/product dan dat waar de activiteit direct op gericht is

Het is de droom van elke marketeer om zo'n status te bereiken waarin de halo van het merk zo helder schijnt dat het alles verlicht wat het bedrijf aanraakt.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Halo effect engelachtige aannames halo effect op bevooroordeelde verwachtingen” (3 juni 2024) op fastercapital.com


supervision

Afgeleid van vision met het voorvoegsel super-.


deflatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘waardevermeerdering van geld’ voor het eerst aangetroffen in 1929

afgeleid van het Franse déflation (met het achtervoegsel -atie)

deflasie

het vallen van het prijspeil waardoor het geld in waarde toeneemt

Deflation

proces waarbij gesteenten door de wind worden afgesleten

Voor de economie is één procent is deflatie schadelijker dan vijf procent inflatie omdat de economische bedrijvigheid erdoor goeddeels stil komt te liggen.


inflatie

van Frans inflation (met het achtervoegsel -atie), in de betekenis van ‘opzetting van de buik’ aangetroffen vanaf 1624

kosmische inflatie

(astronomie) hypothetische korte periode van extreme uitzetting van het heelal, zeer kort na de oerknal

inflatie van het ego

(psychologie) (Jung ) assimilatie van iemands bewuste identiteit met een archetype uit het onbewuste

inflasie

stijging van het prijspeil waardoor het geld in waarde daalt

stijging van het prijspeil, waardoor het geld in waarde daalt

Wanneer er te veel geld in omloop gebracht wordt ontstaat er hoge inflatie.

Door de energiecrisis en de inflatie staat vooral de koopkracht van mensen met een laag of middeninkomen onder druk. Voor de laagste inkomens presenteerde het kabinet dit voorjaar al een pakket van 6 miljard euro. Minima krijgen een energietoeslag van 800 euro, het minimumloon en de AOW worden verhoogd en de energiebelasting wordt verlaagd.

Weblink bron “Rutte wil kijken naar toeslag van 500 euro voor lage en middeninkomens” (15 juni 2022), NOS

De theorie is: hoe hoger de rente, hoe lager de inflatie. Bij een hoge rente verdienen mensen meer aan hun spaargeld, waardoor ze het langer laten staan. Daarnaast wordt lenen fors duurder. Die twee factoren zorgen ervoor dat mensen minder uitgeven en de prijzen dus omlaaggaan.


stagflatie

In de betekenis van ‘hoge inflatie en geringe economische groei’ voor het eerst aangetroffen in 1974

situatie waarbij tegelijkertijd sprake is van economische stagnatie en van inflatie

Vanuit een hoogconjunctuur komt een economie terecht in een fase van stagflatie.


graaien

In de betekenis van ‘met de handen rondtasten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1617

zich op oneerlijke of discutabele wijze verrijken bij de uitoefening van zijn functie

Als we terugkijken wanneer het grote graaien is begonnen dan belanden we voor Nederland aan het eind van de jaren 90, in Amerika was er natuurlijk al veel eerder sprake van een uitgesproken graaicultuur

het 'graaien' gaat dóór: Topman Air France KLM pakt €3 miljoen aan bonus terwijl de Franse Staat moest bijspringen en de tent technisch failliet is.


tender

Bijvoeglijk naamwoord en werkwoord A: afkomstig van Latijn adjectief tener

Zelfstandig naamwoord en werkwoord B: afkomstig van Latijn werkwoord tendere


consument

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verbruiker’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

Konsument

algemene term voor personen, huishoudens die goederen en diensten verbruiken ...

consumenten (plural)
consumentje (diminutive singular)
consumentjes (diminutive plural)

algemene term voor personen, huishoudens die goederen en diensten verbruiken die worden geproduceerd in de economie

De consument merkt weinig van de daling van de olieprijzen.

Ten eerste was er het conservatieve vakantiegedrag van de consument waardoor te veel geld in verkeerde zakken terechtkwam.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


aanschafprijs

purchase price

de prijs die een koper daadwerkelijk betaalt bij de aanschaf van een product

aanschafprijzen (plural)
aanschafprijsje (diminutive singular)
aanschafprijsjes (diminutive plural)

De aanschafprijs van het apparaat is relatief hoog, maar de energiekosten zijn ontzettend laag.

De wegen in Azië zijn bovendien meestal geasfalteerd terwijl dat in Afrika maar voor een kwart geldt. Dat betekent dat voor Afrikaanse boeren het gebruikmaken van externe productiemiddelen lastig is. De aanschafprijs is te hoog, en de baten zijn moeilijk te verzilveren. Afrikaanse boeren blijven hierdoor autarkisch en improductief, en de economie komt niet op gang.


kilogram

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘1000 gram’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1808

afgeleid van gram met het voorvoegsel kilo-

kilogrammen (plural)
kilogrammetje (diminutive singular)
kilogrammetjes (diminutive plural)

De SI-eenheid van kracht/gewicht is de newton, weergegeven met symbool N

niet-SI-eenheid van kracht of gewicht, weergegeven met symbool kgf (duizend gram kracht)

Deze fiets weegt toch nog 18 kilogram.


exploitant

Naamwoord van handeling van exploiteren met het achtervoegsel -ant

iemand die voor de baat een bepaalde instelling beheert

De exploitant van de kerncentrale wilde daarover geen uitspraak doen.

Volgens de beheerder van de waterkrachtcentrale lijkt het water nu "ordelijk" door de dam te stromen. De dam is 45 jaar oud en bestaat volgens exploitant Hafslund uit twee turbines en een dam met deuren.

Weblink bron “Stuwdam in Noorwegen breekt door na zware regenval, omwonenden geëvacueerd” (09-08-2023), NOS


navigatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘scheepvaart’ voor het eerst aangetroffen in 1549

Naamwoord van handeling van navigeren met het achtervoegsel -atie

De navigatie op de Middellandse Zee was indertijd zeer intensief.

het via de weg bereiken van een bestemming door middel van elektronische apparatuur en navigatiesatellieten

Onze chauffeurs beschikken over moderne technieken op het gebied van routeplanning en elektronische navigatie .


indicator

Naamwoord van handeling van indiceren met het achtervoegsel -ator

indicatoren (plural)
indicators (plural)
indicatortje (diminutive singular)
indicatortjes (diminutive plural)

een meting, waarneming of statistiek die iets aangeeft

Het aantal nieuwe kleine bedrijfjes is een goede indicator van de te verwachten groei in werkgelegenheid.


dolar

dollar (de munt en munteenheid van de dollarzone, waarvan het symbool het dollarteken ($) is)


dolar

Má jen asi 10 dolarů.


munteenheid

munteenheden (plural)
munteenheidje (diminutive singular)
munteenheidjes (diminutive plural)

munt die de basis vormt van het muntstelsel van een of meer naties

De euro als de munteenheid van de EU.


búskapur

Samenstelling van de IJslandse zelfstandige naamwoorden bú en skapur


macro-economie

afgeleid van economie met het voorvoegsel macro-

Dit zal de macro-economie echter nauwelijks beïnvloeden.


ドル

アメリカ合衆国では、アメリカ人はドルを支払う。(Amerika gasshūkoku de wa, amerika-jin wa doru o shiharau.)

In de Verenigde Staten van Amerika betalen de Amerikanen de US-dollars.

このズボンは30ドルかかります。(Kono zubon wa 30 doru kakarimasu.)


concurreren

van het Frans concurrer ww met het achtervoegsel -eren, in de betekenis van ‘wedijveren’ voor het eerst aangetroffen in 1819

concurreerde (past)
geconcurreerd (past participle)
te concurreren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen concurreren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen concurreren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geconcurreerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geconcurreerd (active infinitive perfect present long-form)
geconcurreerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geconcurreerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
concurrerend (imperfect participle)
geconcurreerd (past participle)
concurrere (subjunctive)
concurreer (indicative imperfect present singular first-person)
concurreert (indicative imperfect present singular second-person)
concurreert (indicative imperfect present singular second-person)
concurreert (indicative imperfect present singular second-person)
concurreert (indicative imperfect present singular third-person)
concurreerde (indicative imperfect past singular first-person)
concurreerde (indicative imperfect past singular second-person)
concurreerde (indicative imperfect past singular second-person)
concurreerde (indicative imperfect past singular second-person)
concurreerde (indicative imperfect past singular third-person)
concurreerden (indicative imperfect past plural first-person)
concurreerden (indicative imperfect past plural second-person)
concurreerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal concurreren (indicative imperfect future singular first-person)
zult concurreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal concurreren (indicative imperfect future singular second-person)
zult concurreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal concurreren (indicative imperfect future singular second-person)
zult concurreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal concurreren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen concurreren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen concurreren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen concurreren (indicative imperfect future plural third-person)
zou concurreren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou concurreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) concurreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt concurreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou concurreren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden concurreren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden concurreren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden concurreren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geconcurreerd (perfect present first-person)
hebt geconcurreerd (perfect present second-person)
hebt geconcurreerd (perfect present second-person)
heeft geconcurreerd (perfect present second-person)
hebt geconcurreerd (perfect present second-person)
heeft geconcurreerd (perfect present third-person)
hebben geconcurreerd (perfect present first-person)
hebben geconcurreerd (perfect present second-person)
hebben geconcurreerd (perfect present third-person)
had geconcurreerd (perfect past first-person)
had geconcurreerd (perfect past second-person)
had geconcurreerd (perfect past second-person)
hadt geconcurreerd (perfect past second-person)
had geconcurreerd (perfect past third-person)
hadden geconcurreerd (perfect past first-person)
hadden geconcurreerd (perfect past second-person)
hadden geconcurreerd (perfect past third-person)
zal geconcurreerd hebben (perfect future first-person)
zal geconcurreerd hebben (perfect future second-person)
zult geconcurreerd hebben (perfect future second-person)
zult geconcurreerd hebben (perfect future second-person)
zal geconcurreerd hebben (perfect future second-person)
zult geconcurreerd hebben (perfect future second-person)
zal geconcurreerd hebben (perfect future third-person)
zullen geconcurreerd hebben (perfect future first-person)
zullen geconcurreerd hebben (perfect future second-person)
zullen geconcurreerd hebben (perfect future third-person)
zou geconcurreerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geconcurreerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconcurreerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconcurreerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geconcurreerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geconcurreerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geconcurreerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geconcurreerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geconcurreerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geconcurreerd (impersonal passive present imperfect)
er is geconcurreerd (impersonal passive present perfect)
er werd geconcurreerd (impersonal passive past imperfect)
er was geconcurreerd (impersonal passive past perfect)
er zal geconcurreerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geconcurreerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geconcurreerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geconcurreerd zijn (impersonal passive conditional perfect)

Er wordt in die bedrijfstak scherp geconcurreerd.


draagkracht

betalen naar draagkracht

bijdrage die hoger wordt als men meer inkomsten heeft

het vermogen financiële lasten te kunnen dragen

De draagkracht van de middenklasse wordt in Amerika steeds kleiner.

Zo maakte de ontluikende milieubeweging zich in de jaren zestig van de vorige eeuw druk om de almaar groeiende bevolking die de draagkracht van de aarde zou overschrijden.


recessie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘economische teruggang’ voor het eerst aangetroffen in 1958

recessies (plural)
recessietje (diminutive singular)
recessietjes (diminutive plural)

een periode waarin de omvang van de economie krimpt

Na het instorten van Wall Street in 2009 volgde er een zware recessie.

De euro staat al enige tijd onder druk door het toenemende risico op een recessie in het eurogebied. Dit voedt de speculatie op de financiële markten dat de Europese Centrale Bank (ECB) voorzichtiger zal worden met het verhogen van de rente in de eurozone.

Weblink bron “Euro voor het eerst in twintig jaar precies evenveel waard als dollar” (12 juli 2022), NU.nl


meerderheidsbelang

samenstelling van meerderheid en belang met het invoegsel -s-

Mehrheitsbeteiligung

het bezit van meer dan 50% van de aandelen van een onderneming

Zij verwerven daarmee een meerderheidsbelang in dat bedrijf.


euro-obligatie

een door de Europese autoriteiten in plaats van die van de lidstaten uitgegeven obligatie

Ook in Duitsland wordt de uitgave van euro-obligaties niet langer uitgesloten als laatste redmiddel in de schuldencrisis.


obligatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘schuldbrief’ voor het eerst aangetroffen in 1370

Naamwoord van handeling van obligeren met het achtervoegsel -atie

obligaties (plural)
obligatietje (diminutive singular)
obligatietjes (diminutive plural)

een door een overheid of bedrijf uitgegeven waardepapier gewoonlijk met een beperkte tijdsduur

De rente voor obligaties van Italië en Spanje nam sterk af toen de Europese Centrale Bank intervenieerde.


wereldeconomie

samenstelling van wereld zn en economie zn

Weltwirtschaft

geheel van activiteiten die de mensheid onderneemt om schaarste op te heffen

wereldeconomieën (plural)
wereldeconomietje (diminutive singular)
wereldeconomietjes (diminutive plural)

De wereldeconomie is dit jaar met vijf procent gegroeid.

Het International Institute of Finance, een denktank van de financiële sector, rapporteerde deze maand dat de totale hoeveelheid mondiale schuld (van overheden, bedrijven, financiële sector en huishoudens) door de pandemie is toegenomen met 24.000 miljard dollar naar 281.000 miljard dollar. Dat is meer dan drie maal de omvang van de wereldeconomie.

Weblink bron
Mark Beunderman & Maarten Schinkel
 “Na het virus dreigt nu het inflatiespook” (26 februari 2021) op nrc.nl

markten voor productie, kapitaalverkeer en handel die landsgrenzen overschrijden

De meest gedurfde visie was die van Coffij. Hij wilde een groot deel van de plantages inlijven en zag een toekomst voor zich waarin ‘zijn’ staat vreedzaam zou bestaan naast een Hollandse kolonie en zou produceren voor de wereldeconomie.

Weblink bron
Jeroen van der Kris
 “Het spectaculaire verhaal van de slavenopstand in de Nederlandse kolonie” (21 januari 2021) op nrc.nl

geheel van economische betrekkingen tussen alle landen van de wereld

Maar de nieuwe hang naar zelfvoorziening kan voor verdere fragmentatie van de wereldeconomie zorgen.

Weblink bron
Mark Beunderman & Maarten Schinkel
 “De ontwrichting van de wereldeconomie in vijf trends” (10 april 2020) op nrc.nl


werkloosheid

afgeleid van werkloos met het achtervoegsel -heid

Arbeitslosigkeit

het aandeel van de beroepsbevolking zonder betaalde baan

In het gesproken Nederlands bestaat er een zekere voorkeur om een lange en korte lettergrepen af te wisselen en wordt 'werkeloosheid' in alle betekenissen meer gebruikt. In formele teksten sinds het eind van de 19e eeuw krijgt het woord 'werkloosheid' vooral de betekenis [1] en [2], als onderscheid met betekenis [3] die een negatief oordeel over personen kan inhouden en die bij 'werkeloosheid' niet is verouderd.

deel van de beroepsbevolking dat geen baan heeft

seizoengecorrigeerde werkloosheid

Nou, en dan zou Libo in Borâs failliet gaan en dat zou tot werkloosheid leiden en de sossen waren rabiate tegenstanders van werkloosheid.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


werkloosheidsgraad

samenstelling van werkloosheid en graad met het invoegsel -s-

het procentuele aandeel van werklozen binnen de beroepsbevolking

In juni 2010 bedroeg de werkloosheidsgraad in de eurozone nog 10,2 procent.


werkloosheidspercentage

samenstelling van werkloosheid en percentage met het invoegsel -s-

het percentage van de beroepsbevolking dat werkloos is

Het gedaalde werkloosheidspercentage.


werkloosheidscijfer

samenstelling van werkloosheid en cijfer met het invoegsel -s-

het totaal aantal geregistreerde werklozen

Het Centraal Bureau voor de Statistiek maakt het nieuwe werkloosheidscijfer bekend.


werkloosheidsregeling

samenstelling van werkloosheid en regeling met het invoegsel -s-

wettelijke regeling met betrekking tot werkloosheid

De loaz-uitkering is een werkloosheidsregeling voor gewezen zelfstandigen.


werkloosheidsuitkering

samenstelling van werkloosheid en uitkering met het invoegsel -s-

arbejdsløshedsunderstøttelse

uitkering voor iemand die buiten zijn of haar schuld om werkloos is

werkloosheidsuitkeringen (plural)
werkloosheidsuitkerinkje (diminutive singular)
werkloosheidsuitkerinkjes (diminutive plural)

Om voor een werkloosheidsuitkering in aanmerking te komen, zul je aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen.


werkloosheidswet

samenstelling van werkloosheid en wet met het invoegsel -s-

Arbeitslosengesetz

wettelijke regeling met betrekking tot werkloosheid

werkloosheidswetten (plural)
werkloosheidswetje (diminutive singular)
werkloosheidswetjes (diminutive plural)
werkeloosheidswet

Premier Mark Rutte ziet geen ruimte om de werkloosheidswet en het ontslagrecht aan te passen.


CEN

European Committee for Standardization (ECS)

Europese standaardisatie-commisie, uitgever van de "EN-normen".


ECS

Europese standaardisatiecommissie, uitgever van de "EN-normen".


CENELEC

Comité Européen de Normalisation Electrotechnique

Europese standaardisatiecommissie voor elektrotechniek.


ETSI

Europees Telecommunicatie en Standaardisatie Instituut

Het standaardisatie-instituut voor de telecommunicatietechniek.


barcodelezer

barcodelezers (plural)
barcodelezertje (diminutive singular)
barcodelezertjes (diminutive plural)

een (rand-) apparaat om barcodes mee te lezen

Uw mobieltje als barcodelezer? Dat kan, daar is een app voor.


barcodescanner

barcodescanners (plural)
barcodescannertje (diminutive singular)
barcodescannertjes (diminutive plural)

Hé, wat vervelend nou: de barcodescanner kan de beschadigde barcode niet lezen.


zorgverzekeraar

Krankenkasse

een bedrijf dat tegen betaling van een premie een bepaald risico in ziektezaken voor een klant dekt

zorgverzekeraars (plural)
zorgverzekeraartje (diminutive singular)
zorgverzekeraartjes (diminutive plural)

Zorgverzekeraar XYZ biedt u de zorgverzekering die bij u past.

Gelukkig dekte mijn zorgverzekeraar mijn avontuur, maar voor de zekerheid had ik een aanvullende search and rescue-polis afgesloten mocht ik met de helikopter geëvacueerd moeten worden.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

De toekomstplannen van de directie liggen nu ter advies bij vertegenwoordigers van medewerkers en patiënten. Ook gaat de ziekenhuisgroep erover praten met zorgverzekeraars en banken. De raad van toezicht komt naar verwachting in juli met een oordeel. Daarna volgt het definitieve besluit.

Weblink bron “Ziekenhuis Bronovo in Den Haag blijft toch open” (VANDAAG), NOS

De NZa wil met de gegevens van uiteindelijk 800.000 ggz-patiënten een beter beeld creëren van de zorg die nodig is. Daartoe moeten behandelaars per patiënt een online scorelijst invullen. Ook zorgverzekeraars kunnen van de informatie gebruikmaken bij het inkopen van zorg. Behandelaars die geen of onjuiste gegevens aanleveren, kunnen na een waarschuwing een dwangsom opgelegd krijgen.

Weblink bron “Kritiek op verplicht aanleveren van informatie ggz-patiënt bij toezichthouder” (21-7-2022), NOS


indexeren

afgeleid van het Franse indexer met het achtervoegsel -eren

indexeerde (past)
geïndexeerd (past participle)
te indexeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen indexeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen indexeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geïndexeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geïndexeerd (active infinitive perfect present long-form)
geïndexeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geïndexeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
indexerend (imperfect participle)
geïndexeerd (past participle)
indexere (subjunctive)
indexeer (indicative imperfect present singular first-person)
indexeert (indicative imperfect present singular second-person)
indexeert (indicative imperfect present singular second-person)
indexeert (indicative imperfect present singular second-person)
indexeert (indicative imperfect present singular third-person)
indexeerde (indicative imperfect past singular first-person)
indexeerde (indicative imperfect past singular second-person)
indexeerde (indicative imperfect past singular second-person)
indexeerde (indicative imperfect past singular second-person)
indexeerde (indicative imperfect past singular third-person)
indexeerden (indicative imperfect past plural first-person)
indexeerden (indicative imperfect past plural second-person)
indexeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal indexeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult indexeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal indexeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult indexeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal indexeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult indexeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal indexeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen indexeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen indexeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen indexeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou indexeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou indexeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) indexeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt indexeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou indexeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden indexeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden indexeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden indexeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geïndexeerd (perfect present first-person)
hebt geïndexeerd (perfect present second-person)
hebt geïndexeerd (perfect present second-person)
heeft geïndexeerd (perfect present second-person)
hebt geïndexeerd (perfect present second-person)
heeft geïndexeerd (perfect present third-person)
hebben geïndexeerd (perfect present first-person)
hebben geïndexeerd (perfect present second-person)
hebben geïndexeerd (perfect present third-person)
had geïndexeerd (perfect past first-person)
had geïndexeerd (perfect past second-person)
had geïndexeerd (perfect past second-person)
hadt geïndexeerd (perfect past second-person)
had geïndexeerd (perfect past third-person)
hadden geïndexeerd (perfect past first-person)
hadden geïndexeerd (perfect past second-person)
hadden geïndexeerd (perfect past third-person)
zal geïndexeerd hebben (perfect future first-person)
zal geïndexeerd hebben (perfect future second-person)
zult geïndexeerd hebben (perfect future second-person)
zult geïndexeerd hebben (perfect future second-person)
zal geïndexeerd hebben (perfect future second-person)
zult geïndexeerd hebben (perfect future second-person)
zal geïndexeerd hebben (perfect future third-person)
zullen geïndexeerd hebben (perfect future first-person)
zullen geïndexeerd hebben (perfect future second-person)
zullen geïndexeerd hebben (perfect future third-person)
zou geïndexeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geïndexeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïndexeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïndexeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïndexeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïndexeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geïndexeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geïndexeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geïndexeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geïndexeerd (impersonal passive present imperfect)
er is geïndexeerd (impersonal passive present perfect)
er werd geïndexeerd (impersonal passive past imperfect)
er was geïndexeerd (impersonal passive past perfect)
er zal geïndexeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geïndexeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geïndexeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geïndexeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geïndexeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geïndexeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geïndexeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geïndexeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geïndexeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geïndexeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geïndexeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geïndexeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt geïndexeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geïndexeerd (singular imperfect present third-person)
werd geïndexeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geïndexeerd (singular imperfect past third-person)
zal geïndexeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geïndexeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geïndexeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geïndexeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
is geïndexeerd (perfect present third-person)
zijn geïndexeerd (perfect present third-person)
was geïndexeerd (perfect past third-person)
waren geïndexeerd (perfect past third-person)
zal geïndexeerd zijn (perfect future third-person)
zullen geïndexeerd zijn (perfect future third-person)
zou geïndexeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geïndexeerd zijn (perfect conditional third-person)

corrigeren voor inflatie, binden aan een index

Deze lonen worden niet geïndexeerd.


index

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘inhoudsopgave, verhoudingscijfer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1676

índice

indexen (plural)
indices (plural)
indexje (diminutive singular)
indexjes (diminutive plural)

een indicator voor een belangrijke eigenschap (zoals de aandelenindex die geeft over de markt), een kengetal

Enkele studenten aan de Harvard Business School hadden een chimpansee-experiment uitgevoerd en flinke winst gemaakt, duidelijk meer dan de index.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


hamneavgift

Samenstelling van hamn en avgift met het invoegsel -e-

/ ˈhɑmnəˈɑːʋjɪft /


havneavgift

Samenstelling van de Noorse woorden havn en avgift met het invoegsel -e-

/ˈhɑʋnəˈɑːʋjɪft/

For havneavgift er rederen ansvarlig for betalingen.

Voor de betaling van havengeld is de eigenaar verantwoordelijk.


koopkracht

Kaufkraft

de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kan worden met een bepaald geldbedrag, bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen

Voor vrijwel iedereen daalt in het komend jaar de koopkracht (behalve voor het topmanagement natuurlijk die rustig kan doorgaan met zakkenvullen).

Het kabinet ziet toch mogelijkheden om dit jaar nog iets te doen aan de koopkracht van de mensen met een laag of middeninkomen.

Door de energiecrisis en de inflatie staat vooral de koopkracht van mensen met een laag of middeninkomen onder druk. Voor de laagste inkomens presenteerde het kabinet dit voorjaar al een pakket van 6 miljard euro. Minima krijgen een energietoeslag van 800 euro, het minimumloon en de AOW worden verhoogd en de energiebelasting wordt verlaagd.


veksleautomat

Samenstelling van veksle en automat met het voorvoegsel auto-

/ˈʋekʃləæʉtuˈmɑːt/

Personen eller personene brøt seg inn i minibankrommet.

De persoon of personen braken in het ATM-kamer in.


veksleautomat

/ˈʋekʃləæʉtuˈmɑːt/


branche

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afdeling’ voor het eerst aangetroffen in 1847

/ˈbrɑ̃ʃ/, /ˈbrɑ̃ʃə/

Maar de meeste verkopers blijven daar ver tot heel ver onder, bevestigt ook de vereniging VDV; 80 procent van de verkopers beschouwt zijn inkomsten uit het partycircuit volgens Ferket als een aardige bijverdienste, meer niet. Zo doemt het beeld op van een branche met voornamelijk enthousiaste schnabbelaars.

De omzet in de horeca groeit al elf kwartalen op rij. In de hele branche kwamen er negenhonderd bedrijven bij. Het totaal is nu 51.600. Er waren volgens het CBS veel minder faillissementen dan in het vierde kwartaal.

Als lezer zult u zich nu ongetwijfeld afvragen hoe deze misstanden in onze moderne maatschappij in 's hemelsnaam mogelijk zijn. Het antwoord hierop is zowel simpel als beangstigend: geld. De belangen in deze branche zijn immens.


bedrijfswiskunde

samenstelling van bedrijf en wiskunde met het invoegsel -s-

wetenschappelijke discipline die beslissingen door bedrijven met wiskundige modellen en technieken onderzoekt of ondersteunt


wederverkoop

samenstelling van weder bw en verkoop zn

Wiederverkauf

de inkoop van waren in 't groot en de verkoop van deze waren in 't klein

de inkoop van waren in het groot en de verkoop van deze waren in het klein


invoer

goederen uit het buitenland het land inbrengen om (soms: na bewerking) te verkopen

hoeveelheid ingevoerde goederen (vanuit het buitenland)


næring

Afkomstig van van het Oudnoorse woord næring, dat van nære komt

Noors zelfstandig naamwoord met het achtervoegsel -ing.

Ukeblad er den eneste åndelige næring de får.

Het weekblad is het enige geestelijk voedsel dat zij ontvangen.

de tjenesteytende næringene (tertiærnæringene)

gå noen i næringen

met iemand in het bedrijfsleven concurreren

sette tæring etter næring

zijn levensstandaard op zijn inkomen afstemmen


næring

: Afkomstig van van het Oudnoorse woord næring, dat van nære komt

Nynorsk zelfstandig naamwoord met het achtervoegsel -ing.


boycot

afgeleid van boycotten ww , van het Engels eponiem boycott ww , in de betekenis van ‘uitsluiting van maatschappelijk verkeer’ voor het eerst aangetroffen in 1910


leegloop

de tijd dat een productiemiddel geen productie levert


omzet

ww, zn ómzet: ómzetten ww zonder de uitgang -en

omzetten (plural)
omzetje (diminutive singular)
omzetjes (diminutive plural)

som van alle bruto-opbrengsten (exclusief btw) uit verkoop over een bepaalde periode

Bij veel beursgenoteerde bedrijven blijkt de bonus van bestuurders gebaseerd op maatstaven als omzet en winst. Het zijn factoren die gemakkelijk te masseren zijn, weinig zeggen over de prestaties van bestuurders en verkeerd gedrag kunnen uitlokken

De tabaksverkoop maakt een flink deel uit van de omzet van pompshops

Weblink bron “Agressie tegen personeel tankstation om id-controles” (06-11-2014), NOS


kalvermarkt

Samenstelling van kalver (afgeleid van de Middelnederlandse meervoudsvorm calver van calf) en markt.

Kälbermarkt

koop en verkoop van kalveren in het algemeen

Kälbermarkt

een plek waar vraag en aanbod van kalveren bij elkaar komen

kalvermarkten (plural)
kalvermarktje (diminutive singular)
kalvermarktjes (diminutive plural)

De kalvermarkt krijgt de komende tijd te maken met een groot aanbod en een hoge voerprijs.

De kalvermarkt begint elke dinsdag om 7.00 uur.


werkgelegenheid

De fusie heeft geen gevolg voor de werkgelegenheid.

De sterke economische groei zorgde voor een verdere toename van de werkgelegenheid.


belegger

Afgeleid van de stam van beleggen met het achtervoegsel -er.

beleggers (plural)
(beleggertje) (diminutive singular)
(beleggertjes) (diminutive plural)

iemand die geld belegt, geld vastlegt in effecten of goederen, in de verwachting hier later winst mee te maken

Het grootste deel van de aandelen van het bedrijf is in handen van institutionele beleggers.

Olie- en gasconcern ExxonMobil daagt de activistische beleggingsorganisatie Follow This voor de rechter. ExxonMobil wil niet dat beleggers op de aandeelhoudersvergadering in mei mogen stemmen over een klimaatresolutie van Follow This. Beleggersvereniging VEB veegt de vloer aan met ExxonMobil.


aksje

Afkomstig van het Latijnse woord actio (daad, handeling)


Rechnung

Afkomstig van de Middelhoogduitse woorden rechenunge en rechnunge.

Naamwoord van handeling van rechnen met het achtervoegsel -ung.

in Rechnung stellen

in rekening brengen / declareren / factureren

jemand einen Strich durch die Rechnung machen

die Rechnung (nominative singular)
die Rechnungen (nominative plural)
der Rechnung (genitive singular)
der Rechnungen (genitive plural)
der Rechnung (dative singular)
den Rechnungen (dative plural)
die Rechnung (accusative singular)
die Rechnungen (accusative plural)

Es hat sich ein Fehler in die Rechnung eingeschlichen.


perakaunan

uit akaun "rekening" met het omvoegsel per- -an (dat abstracta vormt), een leenvertaling van het Engels accountancy


econoom

met het voorvoegsel eco- met het achtervoegsel -noom

Ökonom

economen (plural)
econoompje (diminutive singular)
econoompjes (diminutive plural)

deskundige op het gebied van de economie, die economische gegevens bestudeert en economisch beleid aandraagt

Economen hekelen de belastingplannen van de nieuwe regering.


aandelenhandel

samenstelling van aandeel zn en handel zn met het invoegsel -en-

aandelenhandels (plural)
aandelenhandeltje (diminutive singular)
aandelenhandeltjes (diminutive plural)

Op Zwarte Maandag verliep de aandelenhandel uitermate slecht.


werkloosheidsverzekering

samenstelling van werkloosheid en verzekering met het invoegsel -s-

verzekering die in geval van werkloosheid wordt uitgekeerd

Een werkloosheidsverzekering afsluiten.


employ

aannemen [8], in dienst nemen, werk geven


employ

betrekking [2], dienstverband, emplooi, post [7]

The school district has six thousand teachers in its employ.

Het schooldistrict heeft zesduizend leraren in dienst.


işsizlik

Afgeleid van işsiz met het achtervoegsel -lik.

aandeel van de beroepsbevolking zonder betaalde baan


standaard

via Middelnederlands standaert van Oudfrans estendart, op te vatten als afgeleid van stand met het achtervoegsel -aard, in de betekenis van ‘voetstuk’ voor het eerst aangetroffen in 1278

standaarden (plural)
standaards (plural)
standaardje (diminutive singular)
standaardjes (diminutive plural)

geldstelsel waarin een edel metaal tot wettelijke maatstaf van waarde is aangenomen, bv. goudstandaard


creditcard

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘betaalkaart’ voor het eerst aangetroffen in 1974

creditcards (plural)
creditcardje (diminutive singular)
creditcardjes (diminutive plural)

een kaart waarmee men op voorschot een betaling kan doen

Wanneer je rekening van de creditcard niet onmiddellijk betaald wordt, wordt er een hoge rente berekend.


creditkaart

creditkaarten (plural)
creditkaartje (diminutive singular)
creditkaartjes (diminutive plural)

Wanneer je rekening van de creditkaart niet onmiddellijk betaald wordt, wordt er een hoge rente berekend.


kredietkaart

kredietkaarten (plural)
kredietkaartje (diminutive singular)
kredietkaartjes (diminutive plural)

Wanneer je rekening van de kredietkaart niet onmiddellijk betaald wordt, wordt er een hoge rente berekend.


slash

Bekend sinds ca. 1540; mogelijk van Frans esclachier.


koopkrachtpariteit

samenstelling van koopkracht en pariteit

wisselkoers die gecorrigeerd is wat betreft het verschil in prijsniveau tussen twee landen.


kapitaalmarkt

capital market

markt waarop vermogenstitels worden verhandeld met een onbepaalde looptijd, of met looptijden vanaf circa twee jaar


nichemarkt

nichemarkten (plural)
nichemarktje (diminutive singular)
nichemarktjes (diminutive plural)

markt bestaande uit groepen afnemers met specialistische wensen


vermogensmarkt

samenstelling van vermogen en markt met het invoegsel -s-

is de markt waarop vermogenstitels worden verhandeld in ruil voor geld.


geldmarkt

onder geldmarkt verstaat men het geheel van vraag en aanbod met betrekking tot kortlopende kredieten, met een looptijd van een dag tot 1-2 jaar

hoe kan het zijn dat de mensen die daadwerkelijk productief zijn voor onze maatschappij, minder verdienen dan degenen die vanachter hun bureau andermans geld verplaatsen op de geldmarkt?


marktaandeel

marktaandelen (plural)
marktaandeeltje (diminutive singular)
marktaandeeltjes (diminutive plural)

aandeel van een merk, producent of land in de totale afzet van een bepaalde soort van producten

Volkswagen en zijn dochtermerken hadden een marktaandeel van 24,7 procent.

De Chinese auto heeft dus definitief een plek veroverd op de Europese markt. Bovag verwacht dat het marktaandeel van Chinese autofabrikanten van 4 procent nu naar 10 procent zal groeien in Europa en wel 15 procent in Nederland. "De Chinese merken zijn al een serieuze speler en ik denk dat ze Europese fabrikanten gaan stimuleren nog meer te steken in de elektrificering en efficiëntie van hun auto's", zegt Brummelhuis. De EU hoopt in ieder geval binnenkort afspraken te maken China zodat Chinese automerken ook hier meer fabrieken gaan openen.

Weblink bron
Aïda Brands
 “Chinese elektrische auto's booming in Europa ondanks heffingen” (24 april 2025), NOS


markteconomie

economisch systeem dat werkt volgens de wetten van vraag en aanbod


marktfalen

het tekortschieten van de werking tussen vraag en aanbod. Reden hiervoor kan zijn onvolledige mededinging, onvolledige informatie voor iedereen, toe- of uittredingsbarrières, hoge transactiekosten en inhomogene producten

De reden van het veelvuldig optreden van marktfalen is omdat er soms grote externe effecten optreden. Deze worden per definitie niet in de prijsvorming meegenomen, waardoor de markt een sub-optimale oplossing bereikt.


marktsegment

marktsegmenten (plural)
marktsegmentje (diminutive singular)
marktsegmentjes (diminutive plural)

de verschillende onderdelen (segmenten) waarin een markt onderverdeeld kan worden.


marktsocialisme

geleide economie met kapitalistische trekken, zoals ondernemersinitiatief, winststreven e.d , terwijl de eigendom van productiemiddelen gesocialiseerd is (in handen van de gemeenschap/staat geplaatst)


jaarverslag

verslag, meestal inhoudende meerdere verslagen, betreffende de werkzaamheden, gebeurtenissen enz. in een afgelopen jaar

Volgens de jaarverslagen van de afgelopen jaren werd het omzetverlies van Centric veroorzaakt door de coronacrisis en het wereldwijde chiptekort.

Weblink bron
Angelique Kunst
 “Na elk krantenartikel lijdt Gerard Sanderinks Centric verlies: ‘We worden afgeschilderd als domme mensen’” (26-04-2022), Tubantia


vakvereniging

is een organisatie die de individuele en collectieve belangen behartigt van aangesloten werknemers en andere leden


werkgeversvereniging

samenstelling van werkgever en vereniging met het invoegsel -s-

is een organisatie die doet aan belangenbehartiging voor en dienstverlening aan de aangesloten werkgevers


wisselruiterij

Het met oneerlijke bedoelingen trekken en doen accepteren van wissels waaraan geen reële transactie ten grondslag ligt. Dit kan plaatsvinden tussen meerdere partijen die over en weer wissels van elkaar accepteren


speelterrein

speelterreinen (plural)
speelterreintje (diminutive singular)
speelterreintjes (diminutive plural)

de markt waarop ondernemingen zich bewegen (ook speelveld)

Het missen van marktmogelijkheden of het niet tijdig reageren op acties van de concurrentie zet de onderneming op achterstand of erger, vaagt haar van het speelterrein


netwerkeconomie

economie waarin individuen en organisaties gepositioneerd zijn in wereldwijde netwerken op het gebied van informatieoverdracht, communicatie en productie


netwerkmaatschappij

samenstelling van netwerk en maatschappij

maatschappij die gekenmerkt wordt door de centrale rol van sociale netwerken, bv. in het economische verkeer en bij de communicatie


bedrijfssysteem

samenstelling van bedrijf en systeem met het invoegsel -s-

bedrijfssystemen (plural)
bedrijfssysteempje (diminutive singular)
bedrijfssysteempjes (diminutive plural)


bonus-malussysteem

samenstellende samenstelling van bonus zn, malus zn en systeem zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

bonus-malussystemen (plural)
bonus-malussysteempje (diminutive singular)
bonus-malussysteempjes (diminutive plural)

systeem van schadeverzekering waarbij de hoogte van de premie afhankelijk is van het al of niet schadevrij blijven van de verzekerde

Het bonus-malussysteem werd in de jaren 1970 ingevoerd om goede bestuurders te belonen en alle polishouders aan te moedigen veiliger te rijden.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Het bonus-malussysteem en de impact op autoverzekeringen in België” (2024) op lizy.be


bezuiniging

Naamwoord van handeling van bezuinigen met het achtervoegsel -ing

bezuinigingen (plural)
bezuiniginkje (diminutive singular)
bezuiniginkjes (diminutive plural)

een handeling of besluit met als doel de uitgaven te beperken

Het parlement heeft ingestemd met ingrijpende bezuinigingen.

De minister heeft een bezuiniging van 200 miljoen euro aangekondigd.

Omdat de voor een touroperator essentiële zaken als brandstofprijzen, landingsrechten en luchthaventoeslagen bleven stijgen, bleken alle interne bezuinigingen niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat.

De universiteit legt de bezuiniging, ingegeven door structurele tekorten bij aardwetenschappen, uit als een "strategische keuze" waarbij onderzoek en onderwijs zich nu gaan richten op de hedendaagse klimaatverandering en urgente vraagstukken als natuurrampen en klimaatsystemen. "We begrijpen dat dit een ingrijpend plan is voor studenten en medewerkers. We doen onze uiterste best om in deze onzekere tijd betrokken medewerkers en studenten zo goed mogelijk te informeren."

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


eindloonsysteem

samenstelling van eindloon zn en systeem zn

eindloonsystemen (plural)
eindloonsysteempje (diminutive singular)
eindloonsysteempjes (diminutive plural)

eindloonstelsel d.w.z. vaste uitkeringsregeling waarbij de hoogte van het pensioen afhankelijk is van het laatst verdiende loon


doorstart

go-around

het afbreken van een al begonnen landing van een vliegtuig

de voortzetting van een deel van de ondernemingsactiviteiten van een failliet bedrijf in een nieuwe rechtsvorm

De doorstart is zonder consequenties voor het personeel verlopen.

De curator gaat kijken of het bedrijf een doorstart kan maken.


groeivoet

groeivoeten (plural)
groeivoetje (diminutive singular)
groeivoetjes (diminutive plural)

procentuele verandering van het bruto binnenlands product tegenover het voorgaande jaar.


achterland

samenstelling van achter bw en land zn
**[1] leenvertaling van Duits Hinterland
**[2] van Middelnederlands achterlant

Hinterland

achterlanden (plural)
achterlandje (diminutive singular)
achterlandjes (diminutive plural)

streek die geografisch verder weg ligt, maar economisch verbonden is met een voorliggende streek of stad, meestal aangeduid gezien vanaf zee

De goederen die in de haven kwamen werden vervolgens het achterland in vervoerd.

De Rode Zee en het dorre achterland waren prachtig als je er een paar weken verbleef.


besteding

Naamwoord van handeling van besteden met het achtervoegsel -ing

bestedingen (plural)
bestedinkje (diminutive singular)
bestedinkjes (diminutive plural)

het uitgeven van geld of andere middelen

Zijn wekelijkse besteding aan koffie bedraagt 30 euro.


nominaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘de naam betreffende, naamwoordelijk’ voor het eerst aangetroffen in 1872

afgeleid van het Latijnse nomen (naam) met het achtervoegsel -aal

nominaler (uninflected comparative)
nominaalst (uninflected superlative)
nominale (inflected positive)
nominalere (inflected comparative)
nominaalste (inflected superlative)
nominaals (partitive positive)
nominalers (partitive comparative)


draagkrachtbeginsel

samenstelling van draagkracht en beginsel

draagkrachtbeginselen (plural)
draagkrachtbeginsels (plural)

beginsel om mensen financieel te belasten naar rato van de financiële draagkracht


pariteit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gelijkheid’ voor het eerst aangetroffen in 1669

Afgeleid van Grieks pares (gelijk aan) met het achtervoegsel -iteit

de vaste waardeverhouding van een munteenheid ten opzichte van andere valuta

overeenstemming van de koerswaarde van effecten met hun nominale waarde


goudpariteit

de vaste verhouding van een muntsoort (b.v. de euro) en een aantal grammen goud


muntpariteit

verhouding tussen de hoeveelheden binnen- en buitenlands geld, benodigd om dezelfde hoeveelheid edel metaal te kopen


beleidsfunctie

samenstelling van beleid en functie met het invoegsel -s-


bestuursfunctie

samenstelling van bestuur en functie met het invoegsel -s-

functie van iemand die zitting heeft in een bestuur


nominale

afgeleid van het Latijnse nomen (naam) of nominālis met het achtervoegsel -ale


vastgoed

In de betekenis van ‘onroerend goed’ voor het eerst aangetroffen in 1886

Het vastgoed werd tegen te hoge prijzen verkocht.


hausse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het rijzen van prijzen, opleving’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

het overspannen hoogtepunt in een conjunctuur, het hoogtepunt in een periode van economische groei

Een conjuncturele hausse.

Duidelijker dan bij voorgaande studies blijkt dat de huidige hausse in de economie voor een belangrijk deel te danken is aan de IT-sector.

Dolf Jansen
 “IT-sector VS is motor economische groei” (1998-04-20), Computable


kostprijs

Selbstkostenpreis

totaal van de uitgaven die een producent doet om een product te maken

kostprijzen (plural)
kostprijsje (diminutive singular)
kostprijsjes (diminutive plural)


kostprijsberekening

samenstelling van kostprijs en berekening

de berekening van de kostprijs van een product of dienst waarvoor verschillende methoden bestaan


gasprijs

gasprijzen (plural)
gasprijsje (diminutive singular)
gasprijsjes (diminutive plural)

de prijs die betaald wordt voor het verbruik van gas

De gasprijs daalde als gevolg van gestegen productie.


rehabilitatie

afgeleid van habilitatie met het voorvoegsel re-

Naamwoord van handeling van rehabiliteren met het achtervoegsel -atie

rehabilitaties (plural)
rehabilitatietje (diminutive singular)
rehabilitatietjes (diminutive plural)

schadeherstel bijv. van woning of stadswijk


handelsregister

samenstelling van handel en register met het invoegsel -s-

handelsregisters (plural)
handelsregistertje (diminutive singular)
handelsregistertjes (diminutive plural)

openbaar register waarin alle in het Rijk gevestigde zaken van kooplieden worden ingeschreven

Minister Micky Adriaansens van Economische Zaken wil dat eenmanszaken hun vestigingsadres straks volledig kunnen afschermen in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK). Ondernemers moeten als alternatief dan wel een postadres registreren. KVK schermt nu al op verzoek af bij een vermoeden van dreiging.

Weblink bron “Minister wil dat eenmanszaken adres kunnen afschermen bij KVK” (Woensdag 29 juni 2022), NU.nl


aandelenindex

samenstelling van aandeel zn en index zn met het invoegsel -en-

aandelenindexen (plural)
aandelenindices (plural)

het gewogen gemiddelde van een aantal belangrijke aandelen

De aandelenmarkt was natuurlijk de andere. Twee jaar geleden steeg de aandelenindex met 57 procent, vorig jaar met 65 procent en de prognose voor dit jaar lag tussen de 82 en 85 procent. Zelfs een baviaan die pijltjes gooide naar de aandelenlijst kon niet mislukken.


CBS-koersindex

CBS-koersindexen (plural)
CBS-koersindices (plural)

beursindex van de Amsterdamse effectenbeurs samengesteld door het Centraal Bureau voor de Statistiek


CBS-stemmingsindex

(samenkoppeling) van CBS en stemmingsindex

beursindex van de hoofdfondsen op de Amsterdamse effectenbeurs


conjunctuur

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘samentrekkende invloedrijke omstandigheden’ voor het eerst aangetroffen in 1591

afgeleid van het Latijnse conjunctura (met het voorvoegsel con-)

coyuntura

de verandering van het groeipercentage van de economie of de productie op de korte termijn

Aandacht voor de conjunctuur in de media en de academische wereld schommelt net zo sterk als de conjunctuur zelf.

De vastgoedmaatschappij was dus in de huidige conjunctuur een enorm verborgen kapitaal, een vergeten en slapende goudmijn.


hoogconjunctuur

tijd van grote economische bloei die zich kenmerkt door een grote, economische bedrijvigheid, een geringe werkloosheid en een krachtige bestedingsneiging onder consumenten


laagconjunctuur

tijd waarin het slecht gaat met de economie die zich kenmerkt door een hoge werkloosheid, een geringe economische bedrijvigheid en een voorzichtige bestedingsneiging onder de consumenten


consumentenindex

samenstelling van consument en index met het invoegsel -en-

vertrouwensindex gebaseerd op de mening van consumenten over de eigen financiële situatie en het economische klimaat


consumentenprijsindex

samenstelling van consument en prijsindex met het invoegsel -en-

consumentenprijsindexen (plural)
consumentenprijsindices (plural)

prijsindex van de goederen en producten die een gemiddeld huishouden in een bep. periode aanschaft, o.m. gebruikt om de gemiddelde prijsontwikkeling (inflatie of deflatie) over die periode te bepalen


Dow-Jonesindex

eponiem, van Engels Dow Jones index, naar het publicerende bedrijf , dat is genoemd naar twee van de oprichters, de 19e-eeuwse Amerikaanse financiële verslaggevers C. Dow en E. Jones , in de betekenis van ‘index van koersen van Amerikaanse effecten’ voor het eerst aangetroffen in 1989

beursindex van New York, vastgesteld aan de hand van een dertigtal grote ondernemingen


eoe-index

was een beursindex van de optiebeurzen in EU-landen, tegenwoordige naam is AEX


AEX

geen meervoud (initiaalwoord) van Engels Amsterdam Exchange Index

Op de rechterpagina stond het financiële nieuws. De AEX, Euro Stoxx 50, olieprijs in US dollars per vat en de Dow-Jonesindex. Zaken die haar in het geheel niet konden boeien.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


gezondheidsindex

samenstelling van gezondheid en index met het invoegsel -s-

gezondheidsindexen (plural)
gezondheidsindices (plural)

prijsindexcijfer waarbij geen rekening wordt gehouden met de prijsontwikkeling van tabak, alcohol, benzine en diesel


prijsindex

prijsindexen (plural)
prijsindices (plural)

cijfer dat de prijsontwikkeling van een pakket producten en diensten uitdrukt, gebruikt voor het vaststellen van inflatie en prijscompensatie


vertrouwensindex

samenstelling van vertrouwen en index met het invoegsel -s-

vertrouwensindexen (plural)
vertrouwensindices (plural)

cijfer dat een indicatie geeft van het consumentenvertrouwen


prijscompensatie

aanpassing van de lonen aan de gestegen prijzen


indexatie

Afgeleid van indexeren met het achtervoegsel -atie


waardevast

waardevaster (uninflected comparative)
(waardevastst) * (uninflected superlative)
waardevaste (inflected positive)
waardevastere (inflected comparative)
(waardevastste) * (inflected superlative)
waardevasts (partitive positive)
waardevasters (partitive comparative)

door aanpassing aan de geldontwaarding dezelfde koopkracht behoudend


indexering

het aanpassen van inkomens of uitkeringen aan de inflatie zodat de koopkracht gelijk blijft, indexatie


indexbeleggen

is een vorm van passief vermogensbeheer waarbij het vermogen belegd wordt volgens de samenstelling van een aandelenindex of een andere financiële index b.v. d.m.v. een indexfonds


indexcijfer

indexcijfers (plural)
indexcijfertje (diminutive singular)
indexcijfertjes (diminutive plural)

in zijn simpelste vorm een getal (in de vorm van een percentage) dat de verhouding uitdrukt van een grootheid tot een referentiewaarde (grondslag)


indexfonds

indexfondsen (plural)
indexfondsje (diminutive singular)
indexfondsjes (diminutive plural)

beleggingsfonds dat een afspiegeling is van een beursindex


beleggingsfonds

samenstelling van belegging en fonds met het invoegsel -s-

instelling die gelden van individuele spaarders of inleggers belegt

Hij had onvoldoende ervaring met beleggen dus dat liet hij een beleggingsfonds voor hem doen.

fonds waarvan het kapitaal belegd is in effecten

Het beleggingsfonds behaalde een mooi resultaat voor de deelnemers.


kapitaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘vermogen’ voor het eerst aangetroffen in 1567

afgeleid van het Latijnse 'capitâlis' ofwel caput (hoofd) met het achtervoegsel -aal

kapitalen (plural)
kapitaaltje (diminutive singular)
kapitaaltjes (diminutive plural)

fonds, benodigd voor een onderneming of zaak

de derde productiefactor naast natuur en arbeid, bestaande in de gezamenlijke productiemiddelen

bedrag dat door de eigenaar(s) van een zaak is gestort


kapitalist

afgeleid van kapitaal met het achtervoegsel -ist

kapitalisten (plural)
kapitalistje (diminutive singular)
kapitalistjes (diminutive plural)

iemand die veel geld en productiemiddelen bezit

Maar misschien zijn niet alle kapitalisten even fijngevoelig als jij en meneer Wallenberg.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


kapitalisme

geen meervoud, afgeleid van kapitaal met het achtervoegsel -isme

maatschappelijk stelsel en de verschijnselen van de productiewijze gekenmerkt door het privébezit van de productiemiddelen en met nadruk op het individu, het winststreven, de kapitaalaccumulatie, het marktmechanisme en de ondernemingsgewijze productie

Dat het imperialisme het hoogste stadium van het kapitalisme is, staat haar nog heel duidelijk voor ogen.


aandeelhouderskapitalisme

samenstelling van aandeelhouder en kapitalisme met het invoegsel -s-

vorm van kapitalisme waarbij de aandeelhouders een te groot geachte invloed hebben op de bedrijfsvoering en het economische leven


handelskapitalisme

samenstelling van handel en kapitalisme met het invoegsel -s-

economische maatschappijvorm die voorafgaat aan het industriële kapitalisme


staatskapitalisme

samenstelling van staat en kapitalisme met het invoegsel -s-

economisch stelsel waarbij de staat als kapitaalhouder optreedt


marktmechanisme

marktmechanismen (plural)
marktmechanismes (plural)


marktwerking

onbelemmerde confrontatie van vraag en aanbod die leidt tot een productprijs

Verspilling ziekenhuisgeld door marktwerking

Meer marktwerking zorgde voor prijsopdrijvende effecten.

Was dat advies maar eerder geformuleerd, denkt menige lezer die thuis is in de ouderenzorg. Dan zouden de introductie van de marktwerking en, meer concreet en tastbaar, de abrupte sluiting van de verzorgingshuizen, nooit zijn geschied.

Weblink bron
Noud Engelen
 “Kwetsbare ouderen hebben beschermde woonomgeving nodig” (14 februari 2020), Trouw


productiemiddel

productiemiddelen (plural)
productiemiddeltje (diminutive singular)
productiemiddeltjes (diminutive plural)

Goede wegen vergemakkelijken het transport van productiemiddelen naar de boeren, waardoor de aankoopprijs ervan daalt. Het maakt het voor boeren bovendien makkelijker om markten te bereiken om hun producten te verkopen.


protectionisme

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bescherming van de eigen economie d.m.v. invoerrechten e.d.’ voor het eerst aangetroffen in 1851

afgeleid van het Engelse protection met het achtervoegsel -isme

economisch stelsel, gebaseerd op beschermende rechten


vrije markt

een geïdealiseerde markt, waar alle economische besluiten en acties door individuen betreffende overdracht van geld, goederen, en de diensten vrijwillig zijn


mechanisatie

Afgeleid van mechaniseren met het achtervoegsel -atie

het vervangen van handmatige handelingen door het gebruik van machines


neoliberalisme

Afgeleid van liberalisme met het voorvoegsel neo-

stroming die economisch liberalisme combineert met overheidsinvloeden

niet iedereen is blij met alle privatiseringen die een gevolg waren van het toepassen van het neoliberalisme, vooral niet van de woningcorporaties