kokerpaal

holle stalen paal voor waterbouwkundige werken, meest vierkant of rechthoekig van doorsnede


compactheid

afleiding van compact met het achtervoegsel -heid

compaction

het samengedrongen en daardoor stevig zijn

de mate waarin de verhouding inhoud / oppervlak groter is

Tegelijkertijd is volgens mij de compactheid van het Apple-ringgebouw niet zo best en dat zal het bedrijf gaan merken in de primaire energievraag. Dat kan door hernieuwbare energie wel weer worden gecompenseerd, al vind ik het beter om onnodige vraag te voorkomen."

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Apples 'ruimteschip': een marketingmachine van 5 miljard” (12-09-2017), NOS


computerlokaal

samenstelling van computer zn en lokaal zn

computerlokalen (plural)
computerlokaaltje (diminutive singular)
computerlokaaltjes (diminutive plural)

ruimte in een (school)gebouw waarin computers staan opgesteld

Allen en Bill Gates leerden elkaar kennen op de middelbare school in Seattle, in het computerlokaal. Beiden hadden al vroeg de betekenis van informatietechnologie door: ze voorzagen dat er ooit in elk huis een computer zou staan.

Weblink bron “Mede-oprichter Microsoft Paul Allen overleden” (16-10-2018), NOS

Een scholier had op straat een granaat gevonden en nam het explosief mee naar school. In het computerlokaal zou hij er onvoorzichtig mee zijn omgegaan, zegt het Dagestaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. De jongen is aangehouden.

Weblink bron “Scholier neemt granaat mee naar school in Dagestan: 1 dode” (24-04-2017), NOS


schroefpaal

schroefpalen (plural)
schroefpaaltje (diminutive singular)
schroefpaaltjes (diminutive plural)

paal voor funderingen met schroefvormig uiteinde


paalfundering

samenstelling van paal zn en fundering zn

fundering dmv palen die bij voorkeur op een stabiele ondergrond staan


dakgebint

portaalvormige constructie waarop het dak rust

Het huis is hol en vol duisternis/„mijn lief, mijn lief, o waar gebleven”/gefluister is/boven op zolder, het dakgebint.

Weblink bron “Boekenweek” (15 maart 2002), Reformatorisch Dagblad


deurstijl

door pillar

vertikaal deel van het raamwerk waarin een deur wordt afgehangen

Volgens de politie greep de verkeersregelaar naar de deurstijl en het stuur en bleef hij een paar meter aan de auto hangen. Daarna viel hij en raakte hij gewond aan zijn hoofd. Ook heeft de man een paar schaafwonden.

Weblink bron “Man sleurt verkeersregelaar mee” (10-06-2013), NOS

S. belt met 112 maar als agenten voor de deur staan doet hij niet open, hij is druk bezig zijn belangrijke spullen in een tas te stoppen. Uiteindelijk blijkt de schade van de brand mee te vallen, een kapotte ruit en een verkoolde deurstijl.

Weblink bron
Erik Jan Jansen
 “Wereldvreemde Enschedeër verbrandt pornoboekje in tuin en steekt bijna eigen huis in de fik” (26-11-2020), Tubantia


volkswoning

samenstelling van volk zn en woning zn met het invoegsel -s-

volkswoningen (plural)
volkswoninkje (diminutive singular)
volkswoninkjes (diminutive plural)

eenvoudige, kleine woning voor de gezinnen van mensen die productiearbeid verrichten

Zo belooft Obrador de onmiddellijke bouw van 1 miljoen volkswoningen om het tekort aan goedkope huur- en koophuizen op te vangen.

Weblink bron “Mexico kiest straatvechter of academicus” (30 juni 2006), Reformatorisch Dagblad

Ook zegt hij honderdduizenden volkswoningen te zullen bouwen in een poging de uitgestrekte krottenwijken rond de grote steden te ontvolken.

Weblink bron “Ecuadoranen moeten opnieuw naar de stembus” (17 oktober 2006), Reformatorisch Dagblad


dorpscentrum

samenstelling van dorp zn en centrum zn met het invoegsel -s-

dorpscentrums (plural)
dorpscentra (plural)
dorpscentrumpje (diminutive singular)
dorpscentrumpjes (diminutive plural)

gebouw waarin belangrijke gemeenschapsvoorzieningen voor een dorp zijn gehuisvest


eengezinshuis

samenstellende samenstelling van een ht, gezin zn en huis zn met het invoegsel -s-

single family house

woning die gebouwd is om bewoond te worden door ouders en de kinderen van die ouders

eengezinshuizen (plural)
eengezinshuisje (diminutive singular)
eengezinshuisjes (diminutive plural)

De omwonenden klaagden over de massaliteit van het woongebouw. Zij zijn niet tegen woningbouw in de polder, zo verklaarde hun woordvoerder A. Goudswaard. Maar in een dorp met gewone eengezinshuizen past een appartementengebouw van 15 meter hoog niet en het is ook nog nooit vertoond in Maasland, zo stellen de tegenstanders.

Weblink bron “Fiat voor bouw flat in Maasland” (1 juli 2004), Reformatorisch Dagblad

Hij adviseert de gemeente dan ook zich meer te richten op grondgebonden woningen, zoals eengezinshuizen.

Weblink bron
Gerco Verdouw
 “„Lisse langzaam met beslissingen”” (13 december 2006), Reformatorisch Dagblad


eenpersoonskamer

samenstelling van eenpersoons en kamer zn

single room

kamer voor het verblijf van één persoon (bijvoorbeeld in een hotel of ziekenhuis)

eenpersoonskamers (plural)
eenpersoonskamertje (diminutive singular)
eenpersoonskamertjes (diminutive plural)

In het nieuwe ziekenhuiscomplex hoeven de patiënten zich niet meer te storen aan het gesnurk of het bezoek van de buurman. Alle patiënten hebben een eenpersoonskamer, eigen wc, douche én tillift. Daarnaast kunnen patiënten via een tablet de temperatuur en het licht regelen en om een glas water of een kussen vragen.

Weblink bron “'Thuis behandelen gaat voor veel ziektes en ingrepen niet op'” (28-05-2018), NOS

Op het schip, waar zo'n 200 uitgeprocedeerde asielzoekers wonen, leven de bewoners te dicht op elkaar. "Op dit moment verblijven veel bewoners met z'n tweeën op een eenpersoonskamer, waardoor de veilige afstand van anderhalve meter niet gegarandeerd kan worden.

Weblink bron “Gemeente Groningen huurt extra boot voor opvang asielzoekers” (02-04-2020), NOS


eerstesteenlegging

samenstellende samenstelling van eerste bn, steen zn en legging zn

de ceremoniële start van de bouw van een bouwwerk

Nieuwe hofjesprojecten worden met open armen ontvangen door de gemeente Rijssen-Holten. Dat zei wethouder Erik Wessels vrijdagmiddag bij de eerstesteenlegging voor het complex Noaberhof Op ’n Esch aan de Wilhelminastraat.

Weblink bron
Dick Janssen
 “Nog meer hofjes zijn welkom in Rijssen: ‘Hier helpen bewoners elkaar tenminste’” (3-09-2021), Tubantia

De woontoren is 187 meter hoog en is Spanjes vijfde hoogste bouwwerk. Het Spaanse vakantieoord telt nu 27 flatgebouwen die hoger zijn dan 100 meter. Dat het zo lang geduurd heeft vooraleer het project klaar was, heeft alles te maken met de zware vastgoedcrisis die Spanje in 2008 trof, twee jaar na de eerstesteenlegging.

Weblink bron
krs
 “Hoogste woontoren van Europa is na 15 jaar (eindelijk) af” (26/07/2021), De Standaard


eiffeltoren

eponiem, leenvertaling van Frans tour Eiffel, samenstelling van Eiffel en "A.G. Eiffel " en toren zn

eiffeltorens (plural)
eiffeltorentje (diminutive singular)
eiffeltorentjes (diminutive plural)

toren die lijkt op de Eiffeltoren van Parijs


entreehal

entrance-hall

ruimte direct na de ingang van een gebouw, waar bezoekers in eerste instantie ontvangen kunnen worden

entreehallen (plural)
entreehalletje (diminutive singular)
entreehalletjes (diminutive plural)

De schutter wil nog meer mensen vermoorden, maar dan blokkeert het wapen. Hij schiet nog in het wilde weg door de entreehal, waarbij een vrijwilligster wordt geraakt en slaat dan op de vlucht. Het zwaargewonde slachtoffer zal later in het ziekenhuis overlijden. In minder dan een minuut tijd heeft hij een bloedbad aangericht.

Weblink bron
Bert van Slooten
 “Proces tegen verdachten eerste IS-aanslag in Europa van start” (10-01-2019), NOS

Zwagerman is in de entreehal op schermen te zien en te horen op beelden van De Wereld Draait Door met gesprekken over kunst die hij voerde met Matthijs van Nieuwkerk. Hij vertelt over Vincent van Gogh en een van zijn grote favorieten, de Amerikaan Mark Rothko. Het werk van dergelijke grootheden is schaars.

Weblink bron
Jeroen Wielaert
 “Joost Zwagerman schiep luidkeels feest van stilte in Bergen” (12-12-2015), NOS


tweegezinswoning

samenstelling van twee ht en gezinswoning zn

bouwwerk bedoeld als verblijfplaats voor twee paar ouders met kinderen

Tussenmuren, doorgangen, slim verscholen sanitair: allemaal het werk van haar vader, wijst ze trots. Zo maak je van een oude boerderij een moderne tweegezinswoning.

Weblink bron
Sandra Heerma van Voss
 “'We zijn pioniers'” (11 juli 2009) op nrc.nl


boerenhuis

samenstelling van boer zn en huis zn met het invoegsel -en-

boerenhuizen (plural)
boerenhuisje (diminutive singular)
boerenhuisjes (diminutive plural)

Van Lienden heeft het historische boerenhuis op zijn terrein al opgegeven. "Het implodeert langzaam maar zeker. De scheuren worden steeds groter, het plafond kwam al vijf centimeter naar beneden. De lekkages door de smeltende sneeuw verergeren die situatie. Het zal tegen de vlakte moeten en er zal uiteindelijk een houten huis moeten komen dat nieuwe aardbevingen kan doorstaan."

Weblink bron
Rop Zoutberg
 “Getroffen Nederlanders in Italië doen laatste poging bedrijf te redden” (26-01-2017), NOS

Het is een levenskracht, die zich uit in concentratie en de aandacht voor het eeuwige leven, en het geeft een „monumentale stijl” aan het leven dat in „menig boerenhuis” beter wordt begrepen dan in de „drukke persoonlijkheidscultuur” van de zogenaamde ‘cultuurmens’.

Weblink bron
Bart Jan Spruyt
 “Bart Jan Spruyt: De spiegel van het Friese Reveil” (6 september 2019), Reformatorisch Dagblad


traliewerk

traliewerken (plural)
traliewerkje (diminutive singular)
traliewerkjes (diminutive plural)

een afdichting gemaakt van metalen staven

Uit het dierenasiel in Enschede zijn afgelopen weekend twee straatkatten gestolen. De dieren, van wie er één ziek is, zaten in het dierenasiel in quarantaine. De daders zijn binnengekomen door het traliewerk van de quarantaineafdeling te verwijderen.

Weblink bron
Angelique Kunst
 “Straatkatten gestolen uit asiel” (01-05-2010), Tubantia

De piloot werd begin februari vorig jaar door IS-strijders in een traliewerk gevangen gezet en in brand gestoken.

Weblink bron “'Kleine kans dat F-16-piloten in handen van IS vallen'” (12-01-2017), Tubantia


vloerplank

tongued and grooved boarding

een van de planken die een houten vloer maken

vloerplanken (plural)
vloerplankje (diminutive singular)
vloerplankjes (diminutive plural)

De nieuwe eigenaren van een kasteel in de Franse Alpen keken vreemd op toen ze bij een renovatie de vloerplanken vervingen. Op de onderkant van de vloerdelen stonden allerlei teksten geschreven.

Weblink bron “Dagboek gevonden op vloerplanken Frans kasteel, vol met overspel en moord” (04-06-2018), NOS

Consumenten moeten in de winkel in één oogopslag kunnen zien of het tuinmeubulair, de schutting of de vloerplanken gemaakt zijn van ’goed’ of ’fout’ hout.

Weblink bron “CDA en VVD blijven bij Europese aanpak illegaal hout” (26 januari 2005), Reformatorisch Dagblad


daklei

dakleien (plural)
dakleitje (diminutive singular)
dakleitjes (diminutive plural)

een dakbedekking bestaande uit individuele overlappende elementen (oorspronkelijk gemaakt van leisteen)

Om het daklei te laten vervangen, is namelijk wel een groot geldbedrag nodig. In dit geval gaat het om ongeveer anderhalve ton, dat hebben we natuurlijk niet zo maar even liggen.

Weblink bron “Vriezenveense Ontmoetingskerk toe aan nieuw dak” (10-01-2017), Tubantia

Onderzoek heeft aangetoond dat er in beperkte mate asbest aanwezig was in de dakleien van de Ark van Noe, het toekomstige asielcentrum in Bilzen dat deels in vlammen is opgegaan.

Weblink bron “Asbest aangetroffen in dakleien van asielcentrum Bilzen” (16/11/2019), De Standaard


boerengebouw

samenstelling van boer zn en gebouw zn met het invoegsel -en-

boerengebouwen (plural)
boerengebouwtje (diminutive singular)
boerengebouwtjes (diminutive plural)

bedrijfsgebouw dat deel uitmaakt van een agrarischbedrijf

Weidler zei dat de schilderijen, met de titels 'Boerderij' en 'Boerengebouwen aan de rivier', tussen 23 en 25 april zouden worden geveild. De aquarellen dateren uit 1914, toen Hitler 25 jaar was.

Weblink bron
avb
 “Veiling aquarellen Hitler” (17/04/2009), De Standaard


omheiningsmuur

samenstelling van omheining zn en muur zn met het invoegsel -s-

omheiningsmuren (plural)
omheiningsmuurtje (diminutive singular)
omheiningsmuurtjes (diminutive plural)

een stenen muur die een stuk grond afschermt van de omgeving en er voor zorgt dat men niet naar buiten kan gaan

In de dierentuin van Berlijn is zondag een beer ontsnapt. Juan (19), 110 kilo zwaar en twee meter lang, gooide een tak in de gracht rond zijn buitenplaats. Staande op de tak, hees hij zichzelf omhoog aan de twee meter hoge omheiningsmuur.

Weblink bron “Beer ontsnapt in dierentuin Berlijn” (30 augustus 2004), Reformatorisch Dagblad

Twee gevangenen zijn maandag op een zeer klassieke manier ontsnapt uit de gevangenis in het Belgische Verviers. Ze hadden met een schroevendraaier een groot gat gemaakt in de muur van hun cel. Daarna knoopten ze lakens aan elkaar en daalden zo naar beneden. Bij een omheiningsmuur stonden handlangers klaar met een ladder.

Weblink bron “Belgische boeven ontsnappen met laken” (14 april 2008), Reformatorisch Dagblad


bouwwerkzaamheden

samenstelling van bouw zn en werkzaamheden zn

alle bezigheden die deel uitmaken van een bouwproces

Weblink bron “Expo 2020: niet vijf, maar drie arbeiders overleden bij bouwwerkzaamheden” (ZA 2 OKTOBER 2021), NOS

De brandweer meldt dat de winkel en de bovenwoningen nog in aanbouw waren. Het is niet duidelijk of er een verband is tussen de bouwwerkzaamheden en de brand.

Weblink bron “Winkel en woningen uitgebrand in Aalsmeer” (WO 27 OKTOBER 2021), NOS


projectontwikkeling

samenstelling van project zn en ontwikkeling zn

property development

het proces waarbij grond, geld en gebruikers bijeen gebracht worden om een bouwwerk te realiseren

Braal pleit ervoor corporaties failliet te kunnen laten gaan, en de sociale activiteiten strikt te scheiden van de commerciële projectontwikkeling.

Weblink bron “Enquête Woningcorporaties: gevaar nog niet geweken zegt CFV” (08-07-2014), NOS

"Het is echt belangrijk dat de sector weer gaat doen waar hij voor is: huizen voor mensen met een kleine portemonnee. En geen geld meer verspillen aan wilde avonturen zoals projectontwikkeling of zo'n boot in Rotterdam," zegt Blok.

Weblink bron “'Misstanden woningcorporaties ontluisterend'” (30-10-2014), NOS


buitengebouw

buitengebouwen (plural)
buitengebouwtje (diminutive singular)
buitengebouwtjes (diminutive plural)

een klein gebouw dat naast of buiten het hoofdgebouw staat

Normaal gesproken krijgen de veiligheidsagenten die dergelijke dure, grote woningen bewaken een garage, poolhouse of ander buitengebouw toegewezen dat gebruikt wordt als commandopost met een toilet en ruimte waar ze pauze kunnen nemen.

Weblink bron “Toilet voor geheim agenten van gezin Ivanka Trump kost 3000 dollar per maand” (14-01-2021), Tubantia

Bij het koetshuis neemt de heer des huizes afscheid. Hier bij de buitengebouwen nadert de voltooiing van een proces van grote volharding.

Weblink bron
Jolanda Driesse
 “Buitenplaats Mon Plaisir: hersteld in oude luister” (1 februari 2012), Reformatorisch Dagblad

De politie gaat er vooralsnog vanuit dat het meisje nog leeft. Maar omdat ieder spoor van haar ontbreekt, hebben de autoriteiten inwoners om hulp gevraagd. „We vragen iedereen die al in schuurtjes en buitengebouwen hebben gekeken, dat nog een keer te doen”. Ondertussen zijn agenten, vrijwilligers en reddingsteams naarstig op zoek naar het verdwenen kind, onder meer met warmtebeeldapparatuur.

Weblink bron
2 oktober 2012
 “Wales in ban van grote zoektocht meisje” (2 oktober 2012), Reformatorisch Dagblad


binnenklimaat

de atmosferische omstandigheden (temperatuur, windsnelheid en luchtvochtigheid) in leefomgevingen zoals broeikassen en gebouwen

Het eerste waar u rekening mee moet houden voor een gezond binnenklimaat is de tempratuur in huis.

Door archive.org gearchiveerde versie van 2017-01-20 “Zo woont u met een gezond binnenklimaat”, thuicomfort.nl


bouwklimaat

bouwklimaten (plural)
bouwklimaatje (diminutive singular)
bouwklimaatjes (diminutive plural)

heersende algemene (economische) toestand in het bouwbedrijf

Ze vormen met elkaar een aardige afspiegeling van het bouwklimaat in het land: de 258 inzendingen voor de jaarlijkse Gebouw-van- het-Jaarverkiezing, georganiseerd door de Bond van Nederlandse Architecten (BNA).

“Regionale nominaties voor architectuurprijs” (2005-02-27), Eindhovens Dagblad


klimaatgevel

samenstelling van klimaat zn en gevel zn

een 'actieve' gevel die op een slimme manier gebruikmaakt van daglicht, zonnewarmte en luchtverversing om het binnenklimaat te regelen


-schteckich

Afkomstig van het Duitse achtervoegsel -stöckig

met xx verdiepingen (xxis het aantal verdiepingen dat vóór het achtervoegsel staat)


herbestemming

afleiding van bestemming met het voorvoegsel her-

het geven van een nieuwe functie aan een bestaand pand

Paleis Soestdijk is weer een stapje dichter bij een nieuwe bestemming. Vier plannen mogen een gooi doen naar de herbestemming van het paleis, maakte het Rijksvastgoedbedrijf bekend.

Weblink bron “Het oude hart van de monarchie staat al tien jaar leeg” (21-12-2015), NOS

Grootswagers pleit ervoor dat gemeenten, de buurt en de parochie samen kijken naar herbestemming van de kerk. "Dit is een probleem. Het grootste museum van Europa staat te koop."

Weblink bron “Volop alternatieven voor het slopen van leegstaande kerken” (22-12-2015), NOS

Met de herbestemming van de slachterij in Leeuwarden hoopt Vion te profiteren van de groei van het aantal zogenoemde flexitariërs; mensen die een paar dagen per week bewust geen vlees eten.

Weblink bron “Slachterij gaat op andere toer: alleen nog maar vegaproducten maken” (30-10-2019), NOS


bouwtechnisch

samenstelling van bouw zn en technisch bn

bouwtechnischer (uninflected comparative)
bouwtechnische (inflected positive)
bouwtechnischere (inflected comparative)
bouwtechnischers (partitive comparative)

De crisis heeft flink huisgehouden in architectenland. In 2008 waren er nog ruim 14.500, nu zijn er nog maar 6500 architecten, bouwtechnisch tekenaars, en bestekschrijvers. Ook de omzetten zijn dramatisch gedaald.

Weblink bron “Minimumtarief voor zzp-architecten” (20-07-2015), NOS

Bouwtechnisch onderzoek heeft uitgewezen dat de vooroorlogse huizen stabiel en veilig zijn. Morgen worden in de woningen trillingsmeters geplaatst.

Weblink bron “Bewoners trillende huizen Rotterdam weer naar huis” (24-11-2016), NOS

De teamleden hebben bouwtechnisch inzicht en beschikken over speciale zoekapparatuur om slachtoffers op te sporen. Ook hebben ze gereedschap en materieel bij zich om de bouwconstructie te stabiliseren.

Weblink bron “Dat niemand omkwam bij de gasexplosie in Den Haag 'is een wonder'” (28-01-2019), NOS


brugleuning

parapet

hek langs de zijkant van een brug die voetgangers beschermt tegen in het water vallen

Bij de sluis moest ze stoppen, zo duizelig was ze. Ze legde haar hoofd op de brugleuning en ademde diep in en uit om haar gedachten weer op een rijtje te krijgen.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

De Sloebrug in Vlissingen is gisteren omhoog gegaan terwijl er iemand op stond. Op foto's is te zien hoe een vrouw met een fiets zich aan de brugleuning vastklampt. Volgens de provincie Zeeland, eigenaar van de brug, kroop de vrouw onder de slagbomen door. Ze bleef ongedeerd.

Weblink bron “Brug in Vlissingen gaat omhoog met vrouw erop” (19-06-2017), NOS


groepseenheid

samenstelling van groep zn en eenheid zn met het invoegsel -s-

zelfstandig bouwwerk waarin een vast verband van mensen kan wonnen of werken

Op deze locatie zou vrij eenvoudig een groepseenheid geplaatst kunnen worden voor 12 \ 16 jongeren die 24 uursbegeleiding krijgen.

Weblink bron Gearchiveerde versie
gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude
 “Informatienota opvang statushouders” (april 2016), p. 3


vleugelmuur

vleugelmuren (plural)
vleugelmuurtje (diminutive singular)
vleugelmuurtjes (diminutive plural)

een van de stenen wanden links en rechts van een deur of bouwsel

Eén der spanten in de zuiderzijbeuk is 1663 gemerkt, en het is niet onmogelijk, dat bij die gelegenheid de westelijke vleugelmuren zijn gebouwd. Dit zou een verklaring kunnen geven aan het bestaan van een omlopende lijst aan de westelijke vleugelmuur, die dan eertijds onder een goot of dakoverstek zou hebben gelopen.

R.F.P. de Beaufort & Herma M. van den Berg
 “De Betuwe.” (1968), Staatsuitgeverij, Den Haag, p. 316


heimachine

samenstelling van heien ww en machine zn

pile-driver

machine die heipalen in de grond kan drijven als fundering voor bouwwerken

heimachines (plural)
heimachinetje (diminutive singular)
heimachientje (diminutive singular)
heimachinetjes (diminutive plural)
heimachientje (diminutive plural)

Na de bevrijding hadden deze collaborateurs grote opdrachten van de Nederlandse staat binnengehaald, met hulp van de Marshall-gelden; zij hadden het materieel om direct aan de slag te gaan. Reid had op zijn handen na niks; geen hamer, geen graver, geen heimachine.

Even verderop leunt een heimachine tegen een betonnen zuil. Vanwege de strenge vorst is de bouw op het park tijdelijk tot stilstand gekomen.

Weblink bron
Arjen van der Horst
 “2012: Spelen van de Soberheid” (09-08-2012), NOS

Het project heeft vertraging opgelopen door een defecte heimachine en onvoorziene grondsanering. Sinds dinsdag wordt er al tot 's avonds laat geheid.

Weblink bron “Arnhem blijft geheid wakker” (29-07-2010), NOS


paneeldeur

panel door

een deur die bestaat uit een of meerdere houten vlakken

paneeldeuren (plural)
paneeldeurtje (diminutive singular)
paneeldeurtjes (diminutive plural)

Een huis dat haar grootvader gebouwd heeft en waarin elke ruimte zijn handtekening draagt in gladgepolijste paneeldeuren, ronde lambrisering, gestucte wanden en bewerkte plafonds.

Het is een huiskamer. Hoge plafonds, ornamenten en een houten paneeldeur. In de hoek is een opstelling gemaakt van decorplaten, twee lichte camera's op statief en twee fauteuils; eentje voor de interviewer en eentje voor de gast. Webcasting vanuit de binnenstad van Istanbul.

Weblink bron
Lucas Waagmeester
 “Turkije breidt censuur uit, nu is het internet aan de beurt” (19-04-2018, 22:12), NOS


zubaue

Afkomstig van het Duitse werkwoord zubauen

Afleiding van het Pennsylvania-Duitse werkwoord baue met het voorvoegsel zu-

Duits: zubauen
Engels: (to) obstruct by building


aabaue

Afkomstig van het Duitse werkwoord anbauen

Afleiding van het Pennsylvania-Duitse werkwoord baue met het voorvoegsel aa-

Engels: (to) build against, (to) build an addition to


baue

Afkomstig van het Duitse werkwoord bauen

Der R. Bruce Ricketts iss im Yaahr 1918 gschtarewe un sei Kinner hen es Land zu Pennsylvaania verkaaft fer en Schtaat Park zu baue.

Robert Bruce Ricketts stierf in 1918 en zijn kinderen verkochten het land aan Pennsylvania om er een nationaal park te bouwen.


achtermuur

achtermuren (plural)
achtermuurtje (diminutive singular)
achtermuurtjes (diminutive plural)

De muren brandden helemaal en de achtermuur was ingestort, het houten dak dreigde naar beneden te komen en de balken gloeiden. De menigte wachtte kennelijk op het moment dat het dak zou instorten.

Leo Tolstoj
 “Oorlog en Vrede” (1869), van Oorschot, ISBN 978902825115 1

Het kantoor - waarin een enorme kondor in de hal zijn vleugels uitslaat, krijgt aan de achterzijde een aanbouw. Het nieuwe deel komt langs de Regge en bestaat uit een souterrain met drie bouwlagen. De vloeroppervlakte van het kantoorpand wordt daarmee van 3700 naar 4600 vierkante meter vergroot. Om de uitbreiding mogelijk te maken wordt een deel van de achtermuur van het pand gesloopt. Met de bouw, die uiteraard door Wessels zelf wordt gerealiseerd is een slordigde miljoen euro gemoeid.

Weblink bron “Kondor van Dik Wessels krijgt meer ruimte” (22-02-2011), Tubantia


balkondeur

een deur die van binnen een gebouw naar een balkon leidt

Gaat u alstublieft weg, ik weet ook zonder u wel wat ik moet doen, schreeuwde Rastoptsjin kwaad. Hij stond bij de balkondeur naar de menigte te kijken. 'Dit hebben ze Rusland aangedaan!'

Eind vorig jaar goot de vrouw een jerrycan met benzine leeg in de slaapkamer waar de man lag te slapen. Ze trok de slaapkamerdeur dicht en stak het huis met benzine en een gasbrander in brand. Eerder had ze al de deurklink aan de binnenkant weggehaald. De ramen en balkondeuren waren ook dicht en ze had de batterijen uit de rookmelders gehaald.

Weblink bron “Acht jaar voor vrouw die overspelige man in brandende slaapkamer opsloot” (25-07-2018), NOS


verbaue

Afkomstig van het Duitse werkwoord verbauen

Afleiding van het Pennsylvania-Duitse werkwoord baue met het voorvoegsel ver-

Duits: (die Aussicht) verbauen
Engels: (to) build up closely

door het dichtbij bouwen het uitzicht blokkeren


aagebaut

Pennsylvania-Duitse werkwoordsvorm van aabaue met het voorvoegsel aa-, met het voorvoegsel ge- en met de woorduitgang -t


overbouwen

samenstelling van over bw en bouwen ww
**óverbouwen [1]: "over" in de betekenis "naar een nieuwe plaats", naar het voorbeeld van inbouwen ww
**óverbouwen [2]: "over" in de betekenis "opnieuw"
**óverbouwen [3]: "over" in de betekenis "boven uitstekend"
**overbóúwen: "over" in de betekenis "boven"

bouwde over (past)
overgebouwd (past participle)

horizontaal zo uitbreiden dat de gevel boven vooruitspringt ten opzichte van het lager gelegen deel

De verdieping (1617) is hier overgebouwd op geprofileerde zandsteenen kraagstukken, waartusschen troggewelven.

J.C. Overvoorde e.a.
 “Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VII. De provincie Overijssel.” (1923), Algemeene Landsdrukkerij, Den Haag / A. Oosthoek, Utrecht, p. 71


meidenkamer

samenstelling van meid zn en kamer zn met het invoegsel -en-

meidenkamers (plural)
meidenkamertje (diminutive singular)
meidenkamertjes (diminutive plural)

Intussen wisten ze in de meidenkamer niet alleen dat er een minister met zijn zoon was aangekomen, ze wisten ook precies hoe ze eruitzagen.

kamer die is ingericht naar de smaak van meisjes

Een stoere meidenkamer, dat was de grootste wens van de zestienjarige Mandy uit Enschede. Die ging deze week in vervulling, met dank aan de Doe Een Wens Stichting Nederland en vele vrijwillige helpers.

Weblink bron “Doe Een Wens helpt Mandy aan nieuwe kamer” (09-12-2006), Tubantia


bidvertrek

samenstelling van bidden zn en vertrek zn

bidvertrekken (plural)
bidvertrekje (diminutive singular)
bidvertrekjes (diminutive plural)

kamer die speciaal is ingericht om in te bidden

Ze stond op maar liep voordat ze naar beneden ging eerst het bidvertrek binnen en bleef met haar ogen gericht op het door een lampje verlichte, zwart geworden gelaat van de grote icoon van de Verlosser enkele ogenblikken met gevouwen handen staan.

Voor zulke mensen bidt Hij. Hij slaat Zijn ogen op naar de hemel (vers 1). Een eerbiedige gebedshouding in de openlucht, want een bidvertrek heeft Hij niet. Hij blijft tijdens het gebed naar Boven staren. Wat een les voor ons nietige mensjes, die het altijd maar van de aarde verwachten.

Weblink bron “Ds. Van Aalst: Verwacht het op biddag niet van de aarde” (11 maart 2013), Reformatorisch Dagblad


dakvenster

dakvensters (plural)
dakvenstertje (diminutive singular)
dakvenstertjes (diminutive plural)

Ik opende het dakvenster en verwelkomde de kille, ziltige buitenlucht.

Mariska Overman
 “Noorderlicht” (2021), de Crime Compagnie, ISBN 9789461094766

Keuken en zit-groep baden in licht dat via voorraam, dakvenster en dakluik binnenvalt. Let vooral ook op het plafondpaneel dat één geheel vormt met dakvenster en dakluik en dat is voorzien van indirecte sfeerverlichting.

Weblink bron
Niek Schenk
 “De Camper van het Jaar is een Bürstner en de Caravan van het Jaar komt van Dethleffs” (09-10-2019), Tubantia


achterwand

back wall

de achterste muur van een gebouw of vertrek

achterwanden (plural)
achterwandje (diminutive singular)
achterwandjes (diminutive plural)

De tentoonstelling, met een toepasselijke minimalistische titel - (Dash, mocht je de behoefte hebben om het hardop te zeggen, later bekend als Four Paintings Plus Dress) nam maar een fractie van de ruimte in beslag, aan weerszijden in de hoofdzaal hing een schilderij van 120 × 120 cm en aan de achterwand hingen er twee.

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

Uit onderzoek van een constructeur is gebleken dat de kerktoren stabiel is. Ook de rechterzijgevel is stabiel. De achterwand en de linkerzijgevel zijn dat niet, meldt de gemeente. Om die reden blijven er hekken staan om het kerkterrein. Ook de begraafplaats valt binnen die afzetting.

Weblink bron “Bijna alle omwonenden van verwoeste kerk Hoogmade kunnen weer naar huis” (05-11-2019), NOS


appartementengebouw

samenstelling van appartement zn en gebouw zn met het invoegsel -en-

gebouw met verschillende zelfstandige wooneenheden

Woningen als nummer 3D in het Apthorp, een appartementengebouw dat een heel blok beslaat tussen West 78th en 79th Street bij Broadway in Upper West Side, wisselen altijd onderhands van eigenaar, ze worden nooit in het openbaar aangeboden.

In de buurt van Miami Beach in de Amerikaanse staat Florida is een appartementengebouw van twaalf verdiepingen gedeeltelijk ingestort. Beelden tonen een enorme puinhoop en ravage.

Weblink bron “Appartementengebouw van twaalf verdiepingen in Miami deels ingestort” (24-06-2021), NOS


productiehal

samenstelling van productie zn en hal zn

grote ruimte waarin men producten kan fabriceren

Owen wil de dagen liever zo identiek mogelijk maken, ze een functie geven; hij put veel kracht uit de herhalingen en uit de aanblik van de piano’s die in verschillende stadia van afwerking in rijen opgesteld staan als hij het C3-station van de productiehal van Weber Piano & Pianola Co. binnenstapt.

Anderhalve week geleden klommen actievoerders in bomen op het privéterrein van VDL Nedcar. Ze voeren actie tegen de kap van ongeveer zeven hectare van het bos, pal naast de autofabriek van VDL Nedcar. Het bedrijf wil daar een nieuwe productiehal bouwen. Sinds het begin van de actie zijn al meer dan twintig actievoerders aangehouden.

Weblink bron “Zeven actievoerders aangehouden bij ontruiming Sterrebos” (DI 8 FEBRUARI 2022), NOS


Backeschtee

Samenstelling van backe ww "bakken" en Schtee zn "steen" , afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Backstein zn , verwant met het Nederlandse zelfstandige naamwoord baksteen zn


Bauschtee

Samenstelling van Bau ww "bouw" en Schtee zn "steen" , afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Baustein zn , verwant met het Nederlandse zelfstandige naamwoord bouwsteen zn

Duits: Baustein zn , m
Engels: building stone zn


moulure

moulures (plural)
mouluren (plural)
(mouluurke) (diminutive singular)

lijst die als versiering langs de randen van een oppervlak is aangebracht

Met behulp van deze baluster met moulure in dennenhout (920 x 25 x 60 mm) monteer je de hoognodige handrail voor je trapleuning.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Baluster met moulure in den 920x25x60MM” op zelfbouwmarkt.be

⧖ Ik die in jaren lang geen goede moulure der antieken gezien heb, en die ze hier hebben zijn zeer mooi, en die in die jaren steeds het levend model onder de oogen heb gehad, ik sta verbaasd over de almachtige kennis en juistheid van sentiment van de ouden, nu ik het eens goed terug zie.

Vincent van Gogh (ed. J. van Gogh-Bonger)
 “Brieven aan zijn broeder. Deel 2. nr. 445” (1914), Mij. voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam, p. 607


Fundementschtee

Samenstelling van Fundement zn "fundament" en Schtee zn "steen" , afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Fundamentstein zn


Mauerschtee

Samenstelling van Mauer ww "muur" en Schtee zn "steen" , afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Mauerstein zn

Duits: Mauerstein zn , m
Engels: building stone zn


Schannschtee

Afkomstig van het Duitse woord Schornstein zn , dat van het Oudhoogduitse woord scorrenstein zn komt

Der Santa waar gschtucke im Schannschtee, er henkt datt un kickt.

De kerstman zat vast in de schoorsteen, hij hangt daar en trapt.


buitenmuur

buitenmuren (plural)
buitenmuurtje (diminutive singular)
buitenmuurtjes (diminutive plural)

In de buitenmuur was een houten poort, waarvan hij het hangslot opende.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

Aan de buitenmuur is een plaquette te lezen met een versregel van oud-gevangene Anthonie Donker: "Gedenk hun laatste gang door deze poort. Hun leven voor vrijheid en voor recht gegeven. Zet hun strijd voort."

Weblink bron “Waalsdorpervlakte en Oranjehotel vanaf vandaag Rijksmonument” (04-09-2021), NOS


hijsbalk

lifting beam

een balk waaraan goederen omhoog of omlaag kunnen worden getransporteerd

Kunnen we hem aan de hijsbalk optakelen? Misschien verloor de droom zijn geloofwaardigheid doordat het bellen, ondanks de geopende deur, almaar doorging, en was dat eerder dan het bellen zelf de oorzaak van zijn ontwaken.

De hijsbalken verraden dat het vroeger een pakhuis was.

Weblink bron
J. R. A. Dekker
 “Kuyper geeft preekbeurt aan Kohlbrugge” (3 september 2002), Reformatorisch Dagblad

Het afmonteren van de Pieter Schelte vindt plaats op het binnenmeer van de Tweede Maasvlakte. Speciaal voor het schip wordt daar een put gebaggerd. In de Rotterdamse haven zullen de 65 meter lange balken van het hefsysteem worden geïnstalleerd. De hijsbalken worden in Italië gebouwd en komen per schip naar Nederland.

Weblink bron “Megaschip wordt afgebouwd in Rotterdam (video)” (11 juli 2014), Reformatorisch Dagblad


luxeappartement

samenstelling van luxe zn en appartement zn

dure, comfortabele woning in een gebouw met meerdere woningen

Luxe-appartement, conciërge, goede stand... de namen waren er nog wel, maar er beantwoordde niets meer aan.

Volgens Solarte zijn er aangiftes van oplichting binnen gekomen van de eigenaar van een jacht, van een luxeappartement en van vier sekswerkers. ,,Afgaand op de eerste geverifieerde informatie maakte de Nederlander gebruik van overschrijvingen die hij weer introk nadat de betalingen waren geregistreerd op de rekeningen van zijn slachtoffers.’’ Solarte riep andere gedupeerden op om ook aangifte te doen tegen Verhagen met het oog op vervolging.

Weblink bron
Caspar Naber
 “Nederlandse voetbalfraudeur opgepakt in Colombia tijdens luxe vakantie: ‘Onbetaalde callgirls, jachten en suites’” (17-06-2021), Tubantia


klinksteen

blok zeer hard gebakken klei, gebruikt als plaveisel of bouwmateriaal

⧖ (…) de lezer worstelt tegen dat huppelen en rammelen dat den geest vermoeit, verstrooit, dat de aandacht op harde proef stelt en zóó eentonig wordt - als de trapplende hoeven van paarden op klinksteen, (…)

H. Claeys
 Verhuizen door Hilda Ram. in: Het Belfort., jrg. 3 deel 1 nr. 6 (juni 1888), S. Leliaert, A. Siffer en Co, Gent, p. 497

⧖ De koelbakken bestaan meestal uit besten klinksteen, bij sommige zeer net vierkant uitgeslepen, dezelven worden in tras opgemetseld; (…)

J. le Francq van Berkhey
 “Natuurlyke historie van Holland. Deel 9.” (1811), P.H. Trap, Leiden, p. 326


klinksteen

steen met een uitholling voor een deurklink


Schteedrepp

Samenstelling van Schtee zn "steen" en Drepp zn "trap" , afkomstig van het Duitse zelfstandige naamwoord Steintreppe zn

Duits: Steintreppe zn , m
Engels: stone stairs zn


Schteemauer

Samenstelling van Schtee zn "steen" en Mauer zn "muur" , afkomstig van het Duitse woord Steinmauer zn

Duits: Steinmauer zn , v
Engels: stone wall zn


fundamentsteen

samenstelling van fundament zn en steen zn

blokken van hard materiaal om in de grond een constructie te maken waarop een bouwwerk wordt gebouwd

⧖ Op den dag dat de lente aanving van het jaar 1321 luidden de klokken van de oude Domkerk en een blijde processie toog naar de plek, waar de vochtige bodem diep ontbloot lag. Bisschop Frederik, oud en krank, was op zijn slot gebleven, maar Heer Jacob, de deken, en Heer Gisbert van Everdingen, de oudste der Kanunniken, daalden af en metselden den fundamentsteen, die daar voor ongetelde eeuwen den toren zou dragen.

P.H. van Moerkerken
 Jan van den Dom. in: De Gids., jrg. 75 nr. 3 (maart 1911), P.N. van Kampen & zoon, Amsterdam, p. 539


gebouwencomplex

samenstelling van gebouw zn en complex zn met het invoegsel -en-

De pinksterzon bleef onaangedaan boven het gebouwencomplex staan, en droogde haar vingers.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

Er is zelfs sprake van dagboeken, die volgens het Duitse Openbaar Ministerie in 2006 gestolen zijn van Lennon's weduwe Yoko Ono in New York. De voormalig Beatle woonde daar tot zijn dood in het gebouwencomplex The Dakota.

Weblink bron “Duitse politie neemt gestolen spullen Lennon in beslag” (20-11-2017), NOS


halsgevel

neck-gable

een bakstenen gevel van een smal huis (drie, soms twee, ramen breed) met twee hoeken van 90° aan de top die opgevuld zijn met zandstenen ornamenten, zogenaamde klauwstukken

Toen de spelersboot voorbij was, en de voetballers alweer neerhurkten voor de volgende brugboog, bleven we nog even naar de halsgevel van ons vroegere huis staan kijken.

Het huis –met karakteristieke halsgevel– stamt uit circa 1640 en is volgens Exalto bezit geweest van baljuws, schouten en burgemeesters. „De eerst bekende bewoner was Johan van Lodensteijn. Of-ie familie was van Jodocus heb ik helaas niet kunnen achterhalen.”

Weblink bron
Pieter Ariese
 “Een grooten en welbeplanten thuyn” (20 juli 2010), Reformatorisch Dagblad


Kremlin

paleizencomplex in Moskou, regeringszetel van Rusland


bouwploeg

bouwploegen (plural)
bouwploegje (diminutive singular)
bouwploegjes (diminutive plural)

In '97 had ik alles laten doorbreken tot een grote, l-vormige ruimte. Nadat de bouwploeg vertrokken was, stond ik sprakeloos op het spiegelende parket, terwijl Tonio met tot vliegtuigvleugels gespreide armen om me heen draafde, vrolijke lachkreten slakend.

Een vijftig man sterke bouwploeg had maanden gewerkt aan het verzamelen van de takken voor het grote paasvuur van 2000 kuub in Espelo, vertelt verslaggever Pauline Broekema. Maar twee dagen voor Pasen keurde de brandweer deze bult af; zo'n groot vuur was te gevaarlijk gezien de droogte, de wind en de nabije bosrand.

Weblink bron “Drukte bij paasvuur in Espelo” (31-03-2013,), NOS


brobane

Samenstelling van bro zn "brug" en bane zn "baan"

Det gjenstår stort sett å støpe ytterligere 100 meter brobane på Østsiden samt noen mindre arbeider.

Het blijft grotendeels over om nog eens 100 meter brugdek aan de oostzijde te gieten, evenals enkele kleine werken.


sluitwerk

fastening device

alle zaken waarmee men ramen en deuren van een gebouw kan afsluiten

Ik kon me vergissen, maar volgens mij ging de discussie over hang- en sluitwerk van kerken in de vroege middeleeuwen, geen uitgesproken Afrikaans onderwerp.

De bendes zoeken volgens de transportorganisatie naar wagens die zich lenen voor de overvalmethode. Van Dijk zegt dat bijvoorbeeld aanhangers met een zeilen huif en wagens zonder hang- of sluitwerk een verhoogd risico lopen.

Weblink bron “Transportsector waarschuwt voor 'James Bond-overvallen'” (02-09-2016), NOS


muursteen

muurstenen (plural)
muursteentje (diminutive singular)
muursteentjes (diminutive plural)

blok hard materiaal waaruit wanden van gebouwen worden gemaakt

Van geschuurde stukjes muursteen, het cement er nog aan, betonijzer en houten balkjes maakt ze speelse broches.

Weblink bron
Dirk Limburg
 “Een sierschaal uit een gedeukte autodeur snijden” (11 augustus 2006) op nrc.nl

'Ter herinnering aan hen die vielen om het leven van het vaderland te redden', staat op een muursteen met de namen van dertien militairen die door de subversie in de jaren 1973-1977 werden vermoord.

Weblink bron
Roel Janssen
 “Argentijnse leger stelt geschiedenis van de subversie ten toon Montoneros zijn opgeborgen in museum” (3 juli 1982) op nrc.nl


vleugeldeur

pair of doors

de dubbele deuren die naar elkaar toe zich sluiten

vleugeldeuren (plural)
vleugeldeurtje (diminutive singular)
vleugeldeurtjes (diminutive plural)

De gasten stapten voor het brede bordes uit en de gezette portier, die 's morgens achter de glazen deur altijd de krant zat te lezen om de voorbijgangers ontzag in te boezemen, opende geruisloos de geweldige vleugeldeur en liet de gasten aan zich voorbijgaan.

Lev Tolstoj (vert. Wils Huisman)
 “Anna Karenina” (1877), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028276062


stapelsteen

stuk natuurlijk gesteente dat met vergelijkbare stukken aan elkaar gepast worden om zonder mortel muren te maken

Op de weidegronden kuiert het vee, zwartbonte runderen en zwartkopschapen, tussen hagen, niet meer tussen muurtjes van stapelsteen.

Weblink bron
Joyce Roodnat
 “Burgh by Sands - Bowness-on-Solway” (23 september 2006) op nrc.nl


мол

Ломаной дугой втиснулась в берег гавань, отгороженная от моря железобетонным молом.

De haven was in de kust gedrukt and van de zee beschut door een havenhoofd van gewapend beton.


steentrap

uit natuurlijk gesteente gemaakte reeks van treden om een hoogteverschil te overbruggen

De oorspronkelijke situatie is gemakkelijk herkenbaar; alleen de voormalige dekheuvel met steentrap is sterk beschadigd.

Giffen, A.E. van
 “De hunebedden in Nederland. Deel 1”, Oosthoek, Utrecht, p. 22


revelaar

[1] naamwoord van handeling revelen ww met het achtervoegsel -aar

[2] van Revelaar zn , omdat dit zaad oorspronkelijk via Revel (Tallinn) werd aangevoerd

[3] van Revelaar zn , omdat dit hout oorspronkelijk via Revel (Tallinn) werd aangevoerd

voor revelaar spelen

anderen vermaken door zich als sukkel voor te doen


venstergat

Joeri Andrejevitsj werd wakker, strekte zich uit naar het vierkante venstergat waaruit het raam verwijderd was, en begon leunend op een elleboog te luisteren.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396


asfaltpapier

samenstelling van asfalt zn en papier zn

asphalted paper

flexibele, waterdichte dakbedekking waarin teer is verwerkt

Ik spijkerde een stuk asfaltpapier over het dak om het waterdicht te maken en legde er een paar oude dekens in om op te liggen.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten)
 “Italiaanse schoenen” (2011), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044521832

De meeste woningen hadden een lessenaarsdak met asfaltpapier en een aanleunplee.” Walcheren telt nog ongeveer dertig van dergelijke „monumenten van bescheidenheid”, weet de vice-voorzitter van de Boerderijenstichting Zeeland. „Ze zijn nu vaak in gebruik als opslagruimte of kippenhok.”

Weblink bron
Willem H. Smith
 “Bevrijdingsbommen gaven golven vrij spel” (5 maart 2004), Reformatorisch Dagblad


havenloods

shed

gebouw waarin men goederen kan opslaan in een haven

havenloodsen (plural)
havenloodsje (diminutive singular)
havenloodsjes (diminutive plural)

De explosie van dinsdag heeft volgens een Franse functionaris die met persbureau AFP sprak, geleid tot een krater van 43 meter diep. De ramp werd veroorzaakt door het ontploffen van 2750 ton ammoniumnitraat, een zeer explosieve stof die al zes jaar in een havenloods lag opgeslagen. Vrijdag werd duidelijk dat waarschuwingen jarenlang in de wind zijn geslagen door Libanese overheidsinstanties.

Weblink bron “Libanese ministers stappen op na explosie Beiroet” (09-08-2020), NOS

De recherche is steeds onderzoek blijven doen naar Jillals verdwijning en kwam recent uit bij de Antwerpse havenloods.

Weblink bron
Wouter Laumans
 “Spoor naar mogelijk vermoorde ‘Tante’ Jillal (52) leidt naar loods in Antwerpen” (15-03-2021), Tubantia


operatheater

samenstelling van opera zn en theater zn

operatheaters (plural)
operatheatertje (diminutive singular)
operatheatertjes (diminutive plural)

Ook voorzagen die lokale rijken hun stad van een operatheater, waar wereldsterren optraden die ervoor zorgden dat iedereen in West-Europa wist waar Taganrog lag.

Michel Krielaars
 “Het brilletje van Tsjechov : reizen door Rusland” (2014), Atlas Contact , ISBN 9789045024875

Abbado had de leiding over enkele van de grootste orkesten ter wereld. Zo dirigeerde hij het London Symphony Orchestra, de Berliner Philharmoniker en het Chicago Symphony Orchestra. Ook was hij directeur van het La Scala-operatheater in Milaan en later van de Wiener Staatsoper.

Weblink bron “Dirigent Claudio Abbado overleden” (20-01-2014), NOS


poortgebouw

poortgebouwen (plural)
poortgebouwtje (diminutive singular)
poortgebouwtjes (diminutive plural)

een bouwwerk, dat tot doel heeft de in- en uitstroom van personen, goederen en dieren van een bepaald terrein te controleren

Direct achter het poortgebouw ligt een grote vijver.

Prinses Máxima heeft in poortgebouw van het Leids Universitair Medisch Centrum het eerste exemplaar van het fotoboek 'Een wereld zonder baarmoederhalskanker' in ontvangst genomen. De prinses kreeg het boek uit handen van professor Lex Peters, oprichter van de Female Cancer Foundation.

Weblink bron “Máxima krijgt boek over kanker” (26-02-2013), NOS


hoektoren

turret

een meerhoekige of ronde toren ter verdediging aangebracht op de hoeken van een gebouw bijvoorbeeld bij een burcht, stadsmuur of stadspoort

hoektorens (plural)
hoektorentje (diminutive singular)
hoektorentjes (diminutive plural)

Pikzwart rees de hoektoren op tegen de laatste, groene nagloed van de dag.

Thomas Rosenboom
 “Gewassen vlees” (2014), Em. Querido's Uitgeverij , ISBN 9789021436173

Het gebouw van de Eerste Kamer ligt aan de Hofvijver en stamt uit het midden van de vijftiende eeuw. Aanvankelijk waren er vooral woningen gevestigd. Prins Maurits was ooit bewoner van het pand, net als de latere stadhouder Willem II. Maurits gaf opdracht om de hoektoren aan de rand van de Hofvijver te bouwen, die de Mauritstoren is gaan heten.

Weblink bron “Torentje, Trêveszaal en Ridderzaal” (10-10-2014), NOS


kerkportaal

Toen Willem Augustijn zich eroverheen boog zag hij dat het de stelling was die hij gisteren in het kerkportaal had opgehangen.

De St.Jozefparochie uit Noord Deurningen kan met een gerust hart over stappen tot de nieuwe parochie Lumen Christi. Een grote schare vrijwilligers heeft het afgelopen jaar gezorgd dat er een flink aantal projecten rond de kerk zijn afgerond. Met de realisatie van een nieuw kerkportaal kan men in maart met trots het 75 jarig bestaan van het kerkgebouw vieren.

Weblink bron “Nieuw portaal naar 75-jarig jubileum” (01-01-2010), Tubantia


ontstoring

afgeleid van ontstoren ww met het achtervoegsel -ing

bij restauratie veranderingen die afbreuk doen aan historische karakter van een gebouw vermijden of ongedaan maken

De directeur loopt over de zerkenvloer, die in de laatste fase van de restauratie geheel is opgelicht, waar nodig gerepareerd en weer is neergelegd inclusief de glooiing die er in de loop der eeuwen in gekomen was. „Ontstoring”, zegt Grandjean tevreden. „Je wilt de werking van de tijd niet weg restaureren, maar juist laten zien.”

Weblink bron “Oude Kerk is weer als nieuw” (13 september 2013) op nrc.nl


конёк

piron, uitsteeksel aan de punt van een dak, vaak in de vorm van een paardenkop


boucharderen

eponiem: vernoemd naar Bouchard die de daarvoor gebruikte hamer uitvond.met het achtervoegsel -eren

bouchardeerde (past)
gebouchardeerd (past participle)
te boucharderen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen boucharderen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen boucharderen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gebouchardeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gebouchardeerd (active infinitive perfect present long-form)
gebouchardeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gebouchardeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
boucharderend (imperfect participle)
gebouchardeerd (past participle)
bouchardere (subjunctive)
bouchardeer (indicative imperfect present singular first-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular second-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular second-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular second-person)
bouchardeert (indicative imperfect present singular third-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular first-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular second-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular second-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular second-person)
bouchardeerde (indicative imperfect past singular third-person)
bouchardeerden (indicative imperfect past plural first-person)
bouchardeerden (indicative imperfect past plural second-person)
bouchardeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular first-person)
zult boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult boucharderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal boucharderen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen boucharderen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen boucharderen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen boucharderen (indicative imperfect future plural third-person)
zou boucharderen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou boucharderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) boucharderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt boucharderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou boucharderen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden boucharderen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden boucharderen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden boucharderen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gebouchardeerd (perfect present first-person)
hebt gebouchardeerd (perfect present second-person)
hebt gebouchardeerd (perfect present second-person)
heeft gebouchardeerd (perfect present second-person)
hebt gebouchardeerd (perfect present second-person)
heeft gebouchardeerd (perfect present third-person)
hebben gebouchardeerd (perfect present first-person)
hebben gebouchardeerd (perfect present second-person)
hebben gebouchardeerd (perfect present third-person)
had gebouchardeerd (perfect past first-person)
had gebouchardeerd (perfect past second-person)
had gebouchardeerd (perfect past second-person)
hadt gebouchardeerd (perfect past second-person)
had gebouchardeerd (perfect past third-person)
hadden gebouchardeerd (perfect past first-person)
hadden gebouchardeerd (perfect past second-person)
hadden gebouchardeerd (perfect past third-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future first-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zult gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zult gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zult gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zal gebouchardeerd hebben (perfect future third-person)
zullen gebouchardeerd hebben (perfect future first-person)
zullen gebouchardeerd hebben (perfect future second-person)
zullen gebouchardeerd hebben (perfect future third-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebouchardeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gebouchardeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gebouchardeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gebouchardeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gebouchardeerd (impersonal passive present imperfect)
er is gebouchardeerd (impersonal passive present perfect)
er werd gebouchardeerd (impersonal passive past imperfect)
er was gebouchardeerd (impersonal passive past perfect)
er zal gebouchardeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gebouchardeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gebouchardeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gebouchardeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gebouchardeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gebouchardeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gebouchardeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gebouchardeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gebouchardeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gebouchardeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gebouchardeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gebouchardeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt gebouchardeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gebouchardeerd (singular imperfect present third-person)
werd gebouchardeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gebouchardeerd (singular imperfect past third-person)
zal gebouchardeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gebouchardeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gebouchardeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gebouchardeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
is gebouchardeerd (perfect present third-person)
zijn gebouchardeerd (perfect present third-person)
was gebouchardeerd (perfect past third-person)
waren gebouchardeerd (perfect past third-person)
zal gebouchardeerd zijn (perfect future third-person)
zullen gebouchardeerd zijn (perfect future third-person)
zou gebouchardeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gebouchardeerd zijn (perfect conditional third-person)

Boucharderen is eigenlijk geen afwerking maar een tussenstap in de afwerking van een natuursteen. Eerst wordt de steen gehakt om daarna te boucharderen en vervolgens de steen verder af te werken met beitels of schuurmachines voor een egaal oppervlak te verkrijgen.


kooromgang

overdekte wandelgang rondom, en geopend naar, het koor

Aan de overzijde van de kruising stak een onbekende heer een duim naar hem op, hij wuifde onbekommerd terug en op deze manier weer aan zijn bedrieglijke roversvoorkomen herinnerd kreeg hij een te onfatsoenlijke ingeving dan dat hij die in zijn bruisende uitgelatenheid weerstaan kon: met een ruime boog achterlangs de kooromgang kwam hij uit aan de zijkant van het altaar, hij liep de treden af en volmaakt onherkenbaar in zijn witte kaftan met fez en snor begaf hij zich in de drukte.

Vooral de kooromgang, de zuidgevel van een kapel en het zuiderportaal van de kerk zijn dringend aan vervanging toe. De zuidkant van de kerk en de toren werden bij het bombardement van Nijmegen op 22 februari 1944 verwoest.

Weblink bron “Miljoenen nodig voor Nijmeegse Stevenskerk” (12-04-2013), Tubantia


middenpartij

samenstelling van midden zn en partij zn

hinge party

een politieke partij met een programma dat tussen twee uitersten in zit

middenpartijen (plural)
middenpartijtje (diminutive singular)
middenpartijtjes (diminutive plural)


abdijgebouw

Na negen jaar in Apeldoorn te hebben gestudeerd, werd Van Amstel tot predikant bevestigd in Middelburg, op 28 oktober 1965. „Daar zijn we zo thuis geweest”, zegt hij. „We kerkten in die prachtige oude Gasthuiskerk, hadden een geweldig fijne organist en in de kerkenraad zat een aantal van die echt oude ouderlingen. Ik weet nog goed dat we daar bij de Abdijgebouwen liepen.

Weblink bron
A. de Heer
 “Geen handelaar, geen etaleur, maar pastor” (25 oktober 2005), Reformatorisch Dagblad

Het statige grachtenpand –met lijstgevel– ligt midden in de binnenstad. Ideaal dus voor de vakantieganger die van museabezoek of van winkelen houdt. Het fraaie Abdijgebouw is bijvoorbeeld met een wandeling van tien minuten te bereiken. Toch is Dam 69 ook een heerlijk rustig plekje, want de doorgaande route loopt net om de straat heen.

Weblink bron
Gisette van Dalen-Heemskerk
 “Langs de mast omhoog” (30 juli 2011), Reformatorisch Dagblad


achterafzaal

samenstelling van achteraf bw en zaal zn

achterafzalen (plural)
achterafzaaltje (diminutive singular)
achterafzaaltjes (diminutive plural)

kleine aan de achterkant van een gebouw gelegen min of meer verborgen ruimte waar soms besloten bijeenkomsten worden gehouden


achterbouw

aanbouw aan de achterzijde van een gebouw

De brand woedt nog in het vier verdiepingen tellende gebouw, maar kan volgens de brandweer niet meer groter worden. "Momenteel wordt er nog volop geblust, omdat de woning ook nog een achterbouw heeft waar we moeilijk bij kunnen. De brand is dus nu zo goed als onder controle en kan niet uitbreiden."

Weblink bron “Grote woningbrand Brussel: een dode en 30 gewonden” (19-04-2021), NOS

Om dat voor elkaar te krijgen, moest er wel een stuk achterbouw van de kerk, beter bekend als de consistoriekamer, gesloopt worden. Op die plek ontstond dan plek voor het nieuwe centrum.

Weblink bron
Jeroen de Kleine
 “Nieuwbouw van ZorgAccent in hartje Den Ham gaat niet door: ‘Bouwkosten te veel gestegen’” (21-04-2022), Tubantia


achterraam

achterramen (plural)
achterraampje (diminutive singular)
achterraampjes (diminutive plural)

raam aan de zijkant van een gebouw of voertuig

Ook een woning werd geraakt. Een verdwaalde kogel kwam daar door het raam via een lampenkap en vloog door het achterraam weer naar buiten. Het echtpaar dat daar woont, dook naar de grond.

Weblink bron “Schutters doorzeven mogelijk verkeerde auto” (01-12-2016), NOS

De auto zonk steeds verder weg en de vrouw dreigde te verdrinken. Een van de agenten pakte daarop een stuk rots en sloeg het achterraam in zodat ze de vrouw eruit konden halen.

Weblink bron “Politie redt vrouw uit zinkende auto” (17-02-2015), NOS


achterruimte

samenstelling van achter bw en ruimte zn

achterruimten (plural)
achterruimtes (plural)

de minder goed zichtbare ruimte aan de achterzijde van een gebouw

Na 1930 werd het pandje bij de oude begraafplaats immers lange tijd gebruikt om de doden op te baren. Dat gebeurde dan in de achterruimte. In de grote ruimte aan de voorkant werd de lijkkoest geparkeerd. Zo is het 'dodenhuisje' of 'koetshuis' van Neede omhangen met geheimzinnigheid.

Weblink bron “Reddingsactie voor Needs 'dodenhuisje'” (17-01-2008), Tubantia

De twee kwamen terecht in een achterruimte van de winkel waar rekken met jurken staan. De jongen wist met zijn smartphone de hulpdiensten te waarschuwen. De hulpdiensten hebben de winkeldeur geforceerd om beide slachtoffers te helpen.

Weblink bron “Jong stel zakt door glazen koepel boven winkel in Hengelo” (18-05-2016), Tubantia


aandelenkantoor

samenstelling van aandeel zn en kantoor zn met het invoegsel -en-

gebouw waarin een bedrijf dat handelt in aandelen is gevestigd


ontdoven

denominatief van doof met het voorvoegsel ont-

ontdoofde (past)
ontdoofd (past participle)
te ontdoven (active infinitive imperfect present long-form)
zullen ontdoven (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen ontdoven (active infinitive imperfect future long-form)
hebben ontdoofd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ontdoofd (active infinitive perfect present long-form)
ontdoofd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ontdoofd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
ontdovend (imperfect participle)
ontdoofd (past participle)
ontdove (subjunctive)
ontdoof (indicative imperfect present singular first-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular second-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular second-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular second-person)
ontdooft (indicative imperfect present singular third-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular first-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
ontdoofde (indicative imperfect past singular third-person)
ontdoofden (indicative imperfect past plural first-person)
ontdoofden (indicative imperfect past plural second-person)
ontdoofden (indicative imperfect past plural third-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular first-person)
zult ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontdoven (indicative imperfect future singular third-person)
zullen ontdoven (indicative imperfect future plural first-person)
zullen ontdoven (indicative imperfect future plural second-person)
zullen ontdoven (indicative imperfect future plural third-person)
zou ontdoven (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou ontdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) ontdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt ontdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou ontdoven (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden ontdoven (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden ontdoven (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden ontdoven (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb ontdoofd (perfect present first-person)
hebt ontdoofd (perfect present second-person)
hebt ontdoofd (perfect present second-person)
heeft ontdoofd (perfect present second-person)
hebt ontdoofd (perfect present second-person)
heeft ontdoofd (perfect present third-person)
hebben ontdoofd (perfect present first-person)
hebben ontdoofd (perfect present second-person)
hebben ontdoofd (perfect present third-person)
had ontdoofd (perfect past first-person)
had ontdoofd (perfect past second-person)
had ontdoofd (perfect past second-person)
hadt ontdoofd (perfect past second-person)
had ontdoofd (perfect past third-person)
hadden ontdoofd (perfect past first-person)
hadden ontdoofd (perfect past second-person)
hadden ontdoofd (perfect past third-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future first-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zult ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zult ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zult ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zal ontdoofd hebben (perfect future third-person)
zullen ontdoofd hebben (perfect future first-person)
zullen ontdoofd hebben (perfect future second-person)
zullen ontdoofd hebben (perfect future third-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional first-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zou ontdoofd hebben (perfect conditional third-person)
zouden ontdoofd hebben (perfect conditional first-person)
zouden ontdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zouden ontdoofd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ontdoofd (impersonal passive present imperfect)
er is ontdoofd (impersonal passive present perfect)
er werd ontdoofd (impersonal passive past imperfect)
er was ontdoofd (impersonal passive past perfect)
er zal ontdoofd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ontdoofd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ontdoofd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ontdoofd zijn (impersonal passive conditional perfect)
ontdoofd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ontdoofd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ontdoofd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ontdoofd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ontdoofd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ontdoofd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ontdoofd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ontdoofd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt ontdoofd (singular imperfect present plural third-person)
worden ontdoofd (singular imperfect present third-person)
werd ontdoofd (singular imperfect past plural third-person)
werden ontdoofd (singular imperfect past third-person)
zal ontdoofd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ontdoofd worden (singular imperfect future third-person)
zou ontdoofd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ontdoofd worden (singular imperfect conditional third-person)
is ontdoofd (perfect present third-person)
zijn ontdoofd (perfect present third-person)
was ontdoofd (perfect past third-person)
waren ontdoofd (perfect past third-person)
zal ontdoofd zijn (perfect future third-person)
zullen ontdoofd zijn (perfect future third-person)
zou ontdoofd zijn (perfect conditional third-person)
zouden ontdoofd zijn (perfect conditional third-person)

toch opengaande ramen aanbrengen in een dove gevel die er om geluidshinder te voorkomen geen heeft

Voor het ‘ontdoven’ van een dove gevel met behulp van een buitenruimte geldt dat de buitenruimte de gehele zijde van een woning dient af te schermen. Het is niet toegestaan de gevel van een woning te splitsen in een doof geveldeel en een niet doof geveldeel. Te openen delen in een dove gevel zijn niet toegestaan

Weblink bron “Den Haag overheidspublicatie” (2019)


slaapverdieping

samenstelling van slapen ww en verdieping zn

slaapverdiepingen (plural)
slaapverdiepinkje (diminutive singular)
slaapverdiepinkjes (diminutive plural)

etage van een woning waar de slaapkamers zijn

Je kijkt je ogen uit. In de gouden woonkamer is alles goudkleurig. Op de slaapverdieping is alles zwart of wit. Molenaar moest daarvoor een hometrainer zwart spuiten, omdat er geen zwart model te vinden was. De beroemde rode lippenbank van Dali kreeg een nieuwe, zwarte bekleding.

Weblink bron
Mattijs van de Wiel
 “Snuffelen in de slaapkamer van couturier Frans Molenaar” (Zaterdag 26 september 2015), NOS


slaapkamerverdieping

samenstelling van slaapkamer zn en verdieping zn

slaapkamerverdiepingen (plural)
slaapkamerverdiepinkje (diminutive singular)
slaapkamerverdiepinkjes (diminutive plural)

etage van een woning waar de slaapvertrekken zijn

En zoals hij had verwacht, kwam ze direct overeind, kuste hem op zijn voorhoofd, bedankte voor de onderhoudende avond en trok zich terug naar de slaapkamerverdieping.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


damessalon

samenstelling van dame zn en salon zn met het invoegsel -s-

Onder de Nijmeegse Waalbrug bijten de dj’s van COC Damessalon om 18.00 uur het spits af. In het nabijgelegen theaterschip De Zeester speelt Anne van Rijn vanaf 21.00 uur lesbische countryliedjes. De andere optredens worden onder meer verzorgd door The Klittens en White Cowbell Oklahoma.

Weblink bron
Lars Barendregt
 “De Kaaij komt op Roze Woensdag met programma voor ‘vrouwen die (ook) van vrouwen houden’” (16-07-2019), Tubantia

'Lieve god, je ziet eruit als Franz Diener op de dag erna' barstte Poulette spontaan uit toen ze de kleine gele damessalon op de tweede verdieping binnenkwam.


Gurt

Afkomstig van Middelhoogduits: gurt ww ← Middelhoogduits: gurten ww en gürten ww

der Gurt (nominative singular)
die Gurte (nominative plural)
des Gurtes (genitive singular)
der Gurte (genitive plural)
dem Gurt (dative singular)
den Gurten (dative plural)
den Gurt (accusative singular)
die Gurte (accusative plural)

Um einen halben Meter waren die Gurte zu kurz, die der Fluggast laut Vorschrift vor dem Start und vor der Landung anschnallen muss. Quer durch Bayern
Krant: Passauer Neue Presse Niederbayerische Zeitung


booggewelf

een overspanning in de vorm van een ronde boog

Je moest toen beginnen met een booggewelf van hout tussen de twee punten die met elkaar verbonden moesten worden.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


bruggenbouw

samenstelling van brug zn en bouw zn met het invoegsel -en-

het construeren van een verbinding over een diepte

Met natuurlijk dit verschil dat het toen niet nodig was om de stammen boven open vuur te houden als je ze samen moest voegen. Omdat daar geen bruggenbouw mogelijk was geweest in de wintertijd.

Video:Nachtelijke bruggenbouw over N18 bij Eibergen: Het is de eerste van een aantal tijdelijke bruggen in het kader van de aanleg van de N18: een bouwbrug over de oude N18 in de buurtschap Hupsel tussen Eibergen en Groenlo. In de nacht van woensdag op donderdag werd het brugdek gelegd.

Weblink bron
Peter Zandee
 “Nachtelijke bruggenbouw over N18 bij Eibergen” (06-10-2016), Tubantia


hoofdaannemer

samenstelling van hoofd zn en aannemer zn

onderneming die de leiding heeft bij bouwwerkzaamheden

De techniek was beproefd, hij had die eerder gebruikt. De hoofdaannemer Skânska Cement had de techniek ook eerder gebruikt en toen was alles goed gegaan.

Een van de hoofdverdachten in de geruchtmakende zaak rond de martelcontainers in Wouwse Plantage is overleden. Het gaat om Robin van O. (41), bevestigt zijn advocaat aan persbureau ANP na berichtgeving in Het Parool. Hij leed al lange tijd aan een agressieve vorm van kanker. O. werd gezien als 'hoofdaannemer' van de gebouwde containers.

Weblink bron “Verdachte in martelcontainer-zaak overleden” (Woensdag 22 juni 2022), NOS


brugoverspanning

samenstelling van brug zn en overspanning zn

ruimte tussen steunpunten die door een brug wordt overdekt

‘Uit de verschillende onderzoeken die de afgelopen weken op de brug gebeurd zijn, blijkt dat de voorspankabels die de brugoverspanning dragen door ouderdom en slijtage spanning verliezen’, klinkt het bij het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV).

Weblink bron “‘Brokkelbrug’ over E313 gaat permanent dicht” (14/01/2020), De Standaard

Maar er moest ergens iets fout zijn gegaan, aangezien de hele gietvorm van de brugoverspanning in de slotfase was ingestort. Dat was het enige wat met zekerheid kon worden gezegd.


brugfundering

samenstelling van brug zn en fundering zn

gedeelte van een brug dat het gewicht van die brug overbrengt op de ondergrond

Ze maakte 's ochtends schoon in het hotel in Kramfors, ging dan met de bus naar huis en deed de afwas in de lunchbarakken van de arbeiders bij de brugfundering en haastte zich daarna naar hem toe om het eten op tafel te zetten, alles in vliegende vaart en altijd met hetzelfde stralende humeur.


slotkerk

slotkerken (plural)
slotkerkje (diminutive singular)
slotkerkjes (diminutive plural)

tot een kasteel behorende ruimte voor het houden van missen

De eigen slotkerk was het enige wat in aanmerking kwam, sinds driehonderd jaar of daaromtrent.

De koning en de koningin zullen de werkkamer van Luther bekijken, waar hij de Bijbel naar het Duits vertaalde. Later deze week bezoekt het paar de Slotkerk in Wittenberg waar Luther zich in 1517 uitsprak tegen de aflaathandel in de kerk in 95 stellingen; het was het begin van zijn strijd tegen het pauselijk gezag.

Weblink bron
Kysia Hekster
 “Koningspaar duikt in de Reformatie op werkbezoek in Duitsland” (dinsdag 7 februari 2017), NOS


tweevleugelig

samenstellende afleiding van twee ht en vleugel zn met het achtervoegsel -ig

[1.1] terugvorming uit tweevleugeligen zn

tweevleugelige (inflected positive)
tweevleugeligs (partitive positive)

met twee spiegelbeeldig uitstekende gedeelten

met twee delen links en rechts van een middendeel

De archiefkast was de onmiddellijke opvolger van de tweevleugelige hoekboekenkast, waarvan beide vleugels de zuidwestelijke hoek van de met haar straatkant naar het westen gekeerde kamer in beslag namen, (…)

Imre Kertész geciteerd door Mischa Andriessen
 Ansichten in: Terras., jrg. 4 nr. 6 (2014), Perdu, Amsterdam, ISBN 9789051880984

En van waar hij staat, ziet de veerman het tweevleugelig dak van het huis met de zware schoorstenen.

Filip de Pillecyn
 “Verzameld Werk 3. : De veerman en de jonkvrouw” (1959), De Clauwaert, Leuven, p. 160

bestaande uit een linker- en rechterhelft die om scharnieren links, respectievelijk rechts kunnen worden geopend

van een deur of andere afsluiting van een opening

Het was een huis om van te houden. Het was breed en symmetrisch, met een tweevleugelige deur in het midden en een groot raam met dubbele ruiten aan iedere kant.

Annie Salomons geciteerd door Ileen Montijn
 “Leven op stand 1890-1940.”, 6e druk (2000), Thomas Rap, Amsterdam, ISBN 906005539X, p. 49


Palascht

Afkomstig van Duits: Palast ← Middelhoogduits: palas (tegen het einde van de 12e eeuw) en Middelhoogduits: palast (sinds de 13e eeuw) ← Oudfrans: palais en pales ← Latijn: palātium zn ("keizerlijke residentie", "koninklijk paleis")


bekletsen

afgeleid van kletsen ww met het voorvoegsel be-

bekletste (past)
bekletst (past participle)
te bekletsen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen bekletsen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen bekletsen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben bekletst (active infinitive perfect present short-form)
te hebben bekletst (active infinitive perfect present long-form)
bekletst zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
bekletst te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
bekletsend (imperfect participle)
bekletst (past participle)
bekletse (subjunctive)
beklets (indicative imperfect present singular first-person)
bekletst (indicative imperfect present singular second-person)
bekletst (indicative imperfect present singular second-person)
bekletst (indicative imperfect present singular second-person)
bekletst (indicative imperfect present singular third-person)
bekletste (indicative imperfect past singular first-person)
bekletste (indicative imperfect past singular second-person)
bekletste (indicative imperfect past singular second-person)
bekletste (indicative imperfect past singular second-person)
bekletste (indicative imperfect past singular third-person)
bekletsten (indicative imperfect past plural first-person)
bekletsten (indicative imperfect past plural second-person)
bekletsten (indicative imperfect past plural third-person)
zal bekletsen (indicative imperfect future singular first-person)
zult bekletsen (indicative imperfect future singular second-person)
zal bekletsen (indicative imperfect future singular second-person)
zult bekletsen (indicative imperfect future singular second-person)
zal bekletsen (indicative imperfect future singular second-person)
zult bekletsen (indicative imperfect future singular second-person)
zal bekletsen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen bekletsen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen bekletsen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen bekletsen (indicative imperfect future plural third-person)
zou bekletsen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou bekletsen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) bekletsen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt bekletsen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou bekletsen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden bekletsen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden bekletsen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden bekletsen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb bekletst (perfect present first-person)
hebt bekletst (perfect present second-person)
hebt bekletst (perfect present second-person)
heeft bekletst (perfect present second-person)
hebt bekletst (perfect present second-person)
heeft bekletst (perfect present third-person)
hebben bekletst (perfect present first-person)
hebben bekletst (perfect present second-person)
hebben bekletst (perfect present third-person)
had bekletst (perfect past first-person)
had bekletst (perfect past second-person)
had bekletst (perfect past second-person)
hadt bekletst (perfect past second-person)
had bekletst (perfect past third-person)
hadden bekletst (perfect past first-person)
hadden bekletst (perfect past second-person)
hadden bekletst (perfect past third-person)
zal bekletst hebben (perfect future first-person)
zal bekletst hebben (perfect future second-person)
zult bekletst hebben (perfect future second-person)
zult bekletst hebben (perfect future second-person)
zal bekletst hebben (perfect future second-person)
zult bekletst hebben (perfect future second-person)
zal bekletst hebben (perfect future third-person)
zullen bekletst hebben (perfect future first-person)
zullen bekletst hebben (perfect future second-person)
zullen bekletst hebben (perfect future third-person)
zou bekletst hebben (perfect conditional first-person)
zou bekletst hebben (perfect conditional second-person)
zou bekletst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt bekletst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt bekletst hebben (perfect conditional second-person)
zou bekletst hebben (perfect conditional third-person)
zouden bekletst hebben (perfect conditional first-person)
zouden bekletst hebben (perfect conditional second-person)
zouden bekletst hebben (perfect conditional third-person)

Het stucwerk werd in 1697 uitgevoerd door gespecialiseerde vaklieden die ‘gipsers’ of ‘pleisterwerkers’ werden genoemd. (…) Opgemerkt moet worden dat de woorden stuc en stucplafond in de stukken niet voorkomen: Vennekooi noemt het laatste een ‘cletswelft’ en in de loonlijsten van de timmerlieden komt meermalen het maken van ‘kletswulven’ voor. (…) In het metselwerkbestek van 28 juli '96 wordt onder andere het ‘bekletsen’ van de ‘welften’ van de galerij en de koepel beschreven.

Weblink bron
J. Hollestelle
 Uit de bouwrekeningen van Middachten, 1695 - 1698 in: Ambt en Heerlijkheid, nr. 94 (oktober 1989), Oudheidkundige Kring "Rheden-Rozendaal", p. 10


rådhustårn

Samenstelling van rådhus zn "raadhuistoren, stadhuistoren" en tårn zn "toren"


stadhuistoren

samenstelling van stadhuis zn en toren zn

stadhuistorens (plural)
stadhuistorentje (diminutive singular)
stadhuistorentjes (diminutive plural)

smal, hoog oprijzend bouwwerk dat onderdeel is van het gebouw waar het bestuur van een grote plaats is gevestigd

De Grote Markt is gemakkelijk te vinden: als de opgevouwen paraplu van een rondleider wijst de stadhuistoren de weg.

Weblink bron
Joyce Roodnat
 “Grote Markt – Ukkel-Kalevoet” (2 juni 2007) op nrc.nl


kruittoren

kruittorens (plural)
kruittorentje (diminutive singular)
kruittorentjes (diminutive plural)

smal en hoog gebouw waarin men kruit kan opslaan

Hun rondleiding begon vlakbij in de Oude Stad, waar Renata hen met vaste hand van bezienswaardigheid naar bezienswaardigheid leidde terwijl ze hen overlaadde met jaartallen en namen over het astronomische uurwerk op het raadhuis uit 1389, over de kruittoren uit de elfde eeuw die in 1475 eerder om esthetische dan om militaire redenen werd omgebouwd en over hoe de Dertigjarige Oorlog begon in de burchtwijk Hradtany met een rel waarbij in 1618 de afgevaardigden, van welke kant ze ook waren, uit een raam werden gegooid.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535


tiny house

tiny houses (plural)
tiny houseje (diminutive singular)
tiny housejes (diminutive plural)

woning met moderne voorzieningen, maar een heel kleine oppervlakte (minder dan 50 m²)
Dit type woningen wordt vooral bepleit als duurzame oplossing voor woningnood.

Over het algemeen vinden de mensen die kiezen voor een tiny house relaties en ervaringen belangrijker dan spullen.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Koen Duindam
 “Wat is een Tiny House?” (7 januari 2020) op tinyhouselife.nl

Ze deed haar spullen de deur uit tot er nog precies 305 items over waren, verkocht het huis en bouwde een tiny house: een klein huisje op wielen, van nog geen 8 m2, en parkeerde het bij vrienden in de achtertuin.

Weblink bron
Sanny Visser
 “Een heel huis op 15 vierkante meter” (4 januari 2016) op nrc.nl


beschermingsplan

samenstelling van bescherming zn en plan zn met het invoegsel -s- , in de betekenis "concurrentiebeperkende maatregelen" aangetroffen vanaf 1897 (zie vindplaats hieronder)

doordacht geheel van voorgenomen maatregelen om onheil te voorkomen

maatregelen om de instandhouding van monumenten te waarborgen

De Soil Conservation Districts ontlenen hun reden van bestaan aan de omstandigheid, dat bodembescherming slechts mogelijk is door de samenwerking van vele grondgebruikers. Dit geldt in het bijzonder voor de noodzakelijke grotere werken, zoals afdammingen van erosiegeulen, regelingen van waterafvoer, regularisatie van beken en stromen, bebossingen enz., die een onderdeel vormen van ieder enigszins ingrijpend beschermingsplan.

Edelman, C.H.
 “Sociale en economische bodemkunde” (1949), Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, Amsterdam, p. 43

Het bureau Inspectie Kunstbescherming werd onder zijn leiding in het leven geroepen en een aantal architecten belastten zich vrijwillig met de ontwerping en de uitvoering van de beschermingsplannen.

S.B. Modderman
 De bescherming van onze monumenten tegen luchtgevaar in: De Gids., jrg. 104 nr. 5 (mei 1940), p. 193


buidelwoning

samenstelling van buidel zn "huidplooi van een kangoeroe" en woning zn "bouwwerk waarin je kunt leven"

eigen huisvesting voor iemand die mantelzorg ontvangt, in een bouwwerk dat ook eigen huisvesting voor de mantelzorgers biedt

Een variant op de mantelzorgwoning is de ‘kangoeroewoning’: een huis dat bestaat uit twee boven elkaar gelegen woongedeelte. Het gezin woont boven, de ouders of schoonouders leven in de ‘buidelwoning’. Twee aparte huizen, met elk een eigen voordeur en een eigen keuken, badkamer en woonkamer. De woningen zijn met elkaar verbonden door een trap.

Samenwonen met ouders in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 255 nr. 45 (22 februari 2013), p. 11 kol. 1

Samen met partner Rachid Bakkali (24) bewoont Van Loon de hoofdwoning, haar opa woont in de zogenoemde buidelwoning.

Wonen met opa in de buidel in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 249 nr. 11 (13 januari 2007), p. 29 (W 3) kol. 2

bouwwerk met een deel waar iemand kan leven die mantelzorg ontvangt en een deel waar de mantelzorger kan leven

Twee woningen onder één dak: dat is een kangoeroewoning. Andere namen zijn buidelwoning, gekoppelde woning of meergeneratiewoning. De woningen zijn gescheiden door een tussendeur, die afsluitbaar is.

Weblink bron “Wat is kangoeroewonen?” (13 juli 2018) op ikwoonleefzorg.nl

Kangoeroewoningen worden ook wel buidelwoningen of meergeneratiewoningen genoemd.

Weblink bron
Jet Bussemaker e.a.
 “De derde levensfase: het geschenk van de eeuw” (januari 2020), Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, Den Haag, ISBN 9789057322877, p. 40 n. 28


nul-op-de-meterhuis

samenstelling van nul op de meter bn en huis zn , omdat de meterstanden voor energieverbruik per jaar op nul zouden moeten komen; als term ingevoerd omdat voor een "energieneutrale woning" in principe ook de energie benodigd voor bouw en afbraak zou moeten worden meegerekend

nul-op-de-meterhuizen (plural)
nul-op-de-meterhuisje (diminutive singular)
nul-op-de-meterhuisjes (diminutive plural)

woning met voorzieningen die per jaar evenveel energie opwekken als de bewoners verbruiken

De zonnepanelen op het dak van het rijtjeshuis in Soesterberg leveren gegarandeerd 6.600 kilowattuur (kWh) per jaar aan elektriciteit, zegt Klijn Velderman. Dat is bijna twee keer zoveel als een gemiddeld huishouden verbruikt, maar een nul-op-de-meterhuis vraagt dan ook meer elektriciteit: voor warmteproductie.

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Een nieuwe jas voor het rijtjeshuis” (27 december 2014) op nrc.nl


kruisbloem

versiering met vier bladeren die een kruis vormen


avtrapning

Naamwoord van handeling van Noors: avtrappe ww met het voorvoegsel av- en met het achtervoegsel -ning

/ ˈɑːʋtɾɑpnɪŋ /

Dette platået skal dekkes med skifir, og tribunen får en avtrapning som vil gi plass til to rekker på hver trapp.

Dit plateau zal bedekt zijn met leisteen en de tribune zal een trede hebben die plaats zal maken voor twee rijen op elke trede.


byggekostnad

Samenstelling van bygge ww "bouwen" en kostnad zn "kosten" met het achtervoegsel -nad

Den norske gjennomsnittsboligen har en byggekostnad på 1.24 millioner kroner. Nesten 300.000 kroner av summen er avgifter til det offentlige.

Het gemiddelde Noorse huis heeft bouwkosten van 1,24 miljoen NOK. Bijna 300.000 NOK van het bedrag zijn belastingen aan de publieke sector.


byggekostnad

Samenstelling van bygge zn "bouwen" en kostnad zn "kosten" met het achtervoegsel -nad

Byggerekneskapen for Ystnes skule ligg no føre. Den viser ein byggekostnad på 1 022 694,81 kroner, og er altså passert millionen.

De bouwraming voor de Ystnes-school is nu beschikbaar. Het heeft bouwkosten van 1.022.694,81 NOK en heeft daarmee de grens van een miljoen gepasseerd.


byggjekostnad

Samenstelling van byggje ww "bouwen" en kostnad zn "kosten" met het achtervoegsel -nad

Desse to løysingane kjem difor ut med omlag same byggjekostnad.

Deze twee oplossingen komen dus uit op ongeveer dezelfde bouwkosten.


bouwkost

Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

Het meervoud "bouwkosten" heeft dezelfde betekenis en is dus voor wat betreft de betekenis niet het meervoud van "bouwkost".

bedrag aan geld dat nodig is voor het maken van een constructie

Van de Bouwunie, de vereniging van bouwondernemers, kregen we een simulatie van de bouwkost van een doorsnee woning, die volledig aan de nieuwe energie- en milieunormen voldoet.

Weblink bron
Jan De Wulf & Stefan Grommen
 “Zoveel betaalt u vandaag voor een nieuwbouwwoning” (24 feb 2018) op vrt.be


bouwkosten

alleen meervoud samenstelling van bouw zn en kosten zn

Het enkelvoud "bouwkost" heeft dezelfde betekenis en is dus voor wat betreft de betekenis niet het enkelvoud van "bouwkosten".

De dure energie leidt tot een nooit geziene stijging van de materiaalprijzen en de bouwkosten.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Roel Van Espen
 “Hoge materiaalprijzen en bouwkosten wegen op onze infrastructuurwerken” (9 juni 2022) op trends.knack.be

In theorie: als de woningmarkt volkomen vrij was, zou de prijs van een woning overeenkomen met de bouwkosten, de grondprijs en een beetje winst voor de opdrachtgever.

Weblink bron
Aylin Bilic
 “Hoe de overheid de woningmarkt verziekte” (3 september 2020) op nrc.nl


tennishal

grote sporthal met één of meer tennisbanen

Op verschillende plekken in het land zijn daken of gevels bezweken door de ophoping van sneeuw. Onder andere het Vrijheidsmuseum in Groesbeek, een tennishal in Winterswijk en het huis van Raymond van Barneveld liepen schade op.

Weblink bron “Daken bezwijken onder gewicht van stuifsneeuw” (Zondag 7 februari 2021), NOS

Andere sportievelingen hebben minder geluk met het weer. Zo is tennissen er voor leden van de Winterswijkse Tennis Club voorlopig niet meer bij. De tijdelijke tennishal - een reusachtige tent die over vier banen was gezet - is door de harde wind en hevige sneeuwval ingestort, meldt Omroep Gelderland.

Weblink bron “Veel mensen eropuit met slee of snowboard (of voor andere sneeuwpret)” (Zondag 7 februari 2021,), NOS


vakwerkhuis

vakwerkhuizen (plural)
vakwerkhuisje (diminutive singular)
vakwerkhuisjes (diminutive plural)

woning gemaakt met een skelet van houten balken waarbij de tussenruimten zijn opgevuld met stenen of oorspronkelijk een vlechtwerk van tenen van wilg, eik, vuilboom of hazelaar bestreken met een mengsel van stro en leem

Dit rijksmonument stamt al uit 1581 en is mogelijk het oudste vakwerkhuis van Twente. Het spookhoes had in de loop der eeuwen diverse functies. Zo werd het gebruikt als woonhuis voor adellijke en boerenfamilies, kunstenaarsatelier, opslagplaats en veestal. Tussen 1668 en circa 1785 diende het pand als schuilkerk voor rooms-katholieke gelovigen.

Weblink bron
Alice Plekkenpol
 “Herbouwde spookhoes in Hertme is een parel, en dat mag iedereen zien” (15-10-2021), Tubantia


strandcabine

samenstelling van strand zn en cabine zn

hutje bij een strook met zand bedekt land langs de kust; vooral gebruikt als omkleedruimte en bergruimte voor strandspullen

Jij hebt zelf een strandcabine in Domburg. Je ondersteunt dus ook kustbebouwing? "Haha, ja, mar het is slechts een hokje. We zitten er wekelijks. (…)"

Frank Balkenende (& Gerrit Rentier (geciteerd))
 Ik hou me bij de feiten: van mij geen fake nieuws in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 260 (14 juli 2018), p. 50 (weekeind 14) kol. 2


bouwtoezicht

samenstelling van bouw zn en toezicht zn

instantie die controleert of het gebouwde wel aan de bouwvoorschriften voldoet

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Den Haag stopt voorlopig met particulier bouwtoezicht” (Woensdag 18 januari 2017, 21:43), NOS

Van alle Leidse terrassen voldoen er vijf aan de strenge regels van de gemeente. Dat schrijft Omroep West; die constatering staat in het Uitvoeringsprogramma bouwtoezicht voor dit jaar.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Slechts vijf van 180 Leidse terrassen voldoen aan de regels” (Vrijdag 24 februari 2017, 14:02), NOS

De metrotunnel in Amsterdam tussen Centraal Station en Amsterdam Amstel moet voorlopig worden gesloten. Dat vindt de Dienst Milieu en Bouwtoezicht van de gemeente.


stadionramp

groot ongeluk dat plaatsvindt in een sportstadion

Weblink bron
NOS Voetbal
 “'Stadionramp met mazzel voorkomen, Gelderse derby voortaan zonder uitfans'” (Maandag 18 oktober 2021, 00:44), NOS

De voetballers van Kameroen speelden met rouwbanden, vijf dagen na een van de grootste stadionrampen uit de Afrikaanse voetbalgeschiedenis. Acht mensen lieten het leven in het gedrang bij het stadion voorafgaand aan de achtste finale tegen de Comoren. En 38 mensen raakten gewond, van wie zeven ernstig.

Weblink bron
NOS Voetbal
 “Na stadionramp juicht voetbalgek Kameroen weer voor nationale helden” (Zaterdag 29 januari 2022, 19:22), NOS


aftimmeren

"Er zijn bedrijven die bepaalde werkzaamheden, zoals het aftimmeren aan de binnenkant van gebouwen, opsparen voor de vorstperiodes. Op die manier blijft het personeel aan het werk."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Bouwbedrijven zoeken alternatieven tijdens vorstverlet” (Woensdag 6 januari 2010, 18:19), NOS


gevelisolatie

samenstelling van gevel zn en isolatie zn

de voorkant van het huis beschermen tegen warmteverlies en tegen het binnendringen van geluid

Bij de overheid zijn ruim 445.000 woningen aangemeld die in een gebied staan met veel verkeerslawaai. Bij ongeveer eenderde van deze woningen zijn inmiddels maatregelen getroffen zoals een stiller wegdek, geluidsschermen of gevelisolatie.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Steeds meer mensen ziek door verkeerslawaai” (Dinsdag 21 april 2015, 09:27), NOS


schaatshal

samenstelling van schaatsen ww en hal zn

groot gebouw waarin een ijsbaan is gelegen

IJsmeester Beert Boomsma is trots. Hij noemde Thialf "by far de meest moderne schaatshal". Er is een luchtgordijn gemaakt over de tribune, om te voorkomen dat grote drukte invloed heeft op het ijs.

Weblink bron “Alles is nieuw aan Thialf, inclusief een luchtgordijn” (Donderdag 3 november 2016, 19:11), NOS

De Olympische Winterspelen van Pyeongchang lijken nog ver weg, maar over 440 dagen beginnen de Spelen in Zuid-Korea. De bouw vordert gestaag en alles lijkt ruim op tijd af te zijn. Dat geldt ook voor de schaatshallen, daar waar de Nederlandse schaatsers straks weer een topprestatie neer willen zetten.

Weblink bron “Een rondleiding door de olympische schaatshallen van Zuid-Korea” (Zaterdag 26 november 2016, 11:01), NOS


betonvlechter

samenstelling van beton zn en vlecht ww met het achtervoegsel -er

persoon die de bewapening van een structuur van beton maakt

Als de betonprinter zijn intrede doet zijn de betonvlechters verleden tijd. Voor de verstevigingen van het geprinte beton wordt gebruik gemaakt van stalen vezels, vezels van kunststof of van een mix van kunststof en biologisch materiaal zoals hennep.

Weblink bron
Pauline Broekema
 “Over een paar jaar komen huizen uit de betonprinter” (Woensdag 21 oktober 2015, 17:27), NOS

Ruiterpad-pinnen van betonvlechter

Weblink bron “Ruiterpad-pinnen van betonvlechter” (Zondag 25 maart 2012, 17:50), NOS


brugdeel

De kapotte bruggedeelten van Kornwerderzand op de Afsluitdijk zijn gerepareerd en er kan weer gewoon op worden gereden, meldt Rijkswaterstaat. Het verkeer had dit weekeinde last van de problemen met de Lorentzbrug. De dijk was uren afgesloten en daarna kon er alleen over één brugdeel worden gereden.

Weblink bron “Bruggen op Afsluitdijk gerepareerd” (Dinsdag 2 februari 2016, 20:31), NOS

Uit nadere inspectie bleek dat de slagbomen vastzaten. Ook is er schade ontstaan aan het betonnen brugdeel in de rijbaan richting Gouda. De schade is zo groot dat geen van de drie brugdelen op dit moment gebruikt kan worden. Rijkswaterstaat probeert vanavond de brugdelen te vergrendelen. Naar verwachting zijn deze werkzaamheden rond middernacht klaar, waarna het wegverkeer de brug weer kan gebruiken.

Weblink bron “Giessenbrug (A20) tot middernacht dicht” (Dinsdag 3 mei 2016, 21:02), NOS


bouwleges

geld dat men moet betalen voor een bouwvergunning

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken vindt het niet nodig om in te grijpen bij de hoogte van bouwleges. Gemeenten mogen van de minister zelf blijven bepalen hoe veel een bouwvergunning voor een dakkapel, een carport of voor nieuwbouw kost.

Weblink bron “Plasterk: bouwleges niet te hoog” (Vrijdag 25 oktober 2013, 15:24), NOS

De Vereniging Eigen Huis (VEH) wil dat minister Ollongren een einde maakt aan de grote verschillen in gemeentelijke bouwleges.

Weblink bron “Grote verschillen in kosten bouwvergunning: 'dit is niet uit te leggen'” (Maandag 9 september 2019, 10:11), NOS

Gerard IJff, PvdA-wethouder in Roermond: "Ik begrijp het bericht uit Amsterdam niet goed. In Roermond leveren commerciële bouwprojecten geld op voor de gemeente. Denk bijvoorbeeld aan de bouwleges en de bijdrage aan bovenwijkse voorzieningen. Daarnaast komt de aanleg van de infrastructuur ook ten laste van het project, zodat de overheid letterlijk voor een dubbeltje op de eerste rang zit. Daarbij komt nog dat de kosten die gemeente/overheid gaat maken door het werkloos wordende architecten, calculatoren. Het kan natuurlijk zo zijn dat de praktijk in Roermond een andere is dan in Amsterdam. De aanpak in Roermond lijkt dan in ieder geval meer in het belang van de burger."

Weblink bron “'Bij ons is een bouwstop absoluut niet noodzakelijk'” (Dinsdag 6 juli 2010, 14:40), NOS


Eskimohut

traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken


kantorencomplex

samenstelling van kantoor zn en complex zn met het invoegsel -en-

groep gebouwen waarin één of meer organisaties hun kantoor hebben ondergebracht

Op last van de Explosieve Opruimingsdienst (EOD) blijft het kantorencomplex aan de Van Elmptstaat in Groningen nog zeker twee uur ontruimd. Onder een auto die bij het gebouw geparkeerd staat is een verdacht pakketje gevonden.

Weblink bron “Kantoor Groningen blijft ontruimd” (Maandag 8 oktober 2012, 17:17), NOS

Vanochtend vond een vrouw een pakketje onder haar auto. Omdat de politie het pakketje niet vertrouwde, werd de omgeving afgezet. "Het had alle uiterlijke kenmerken van een explosief", zegt een politiewoordvoerder. Een kantorencomplex in de buurt werd ontruimd.

Weblink bron “Pakketje Groningen blijkt nepbom” (Maandag 8 oktober 2012, 21:28), NOS


gezinswoning

samenstelling van gezin zn en woning zn met het invoegsel -s-

ɣəˈzɪnswonɪŋ

gezinswoningen (plural)
gezinswoninkje (diminutive singular)
gezinswoninkjes (diminutive plural)

bouwwerk bedoeld als vaste verblijfplaats voor ouders met hun kinderen

Weblink bron “Dode na gewapende overval op gezinswoning Landgraaf” (31 mei 2017), NOS

Bij een korte, felle brand in een gezinswoning in Vaals zijn vannacht zeker tien mensen gewond geraakt. De gewonden, zes volwassenen en vier kinderen onder wie een baby, zijn met problemen aan de luchtwegen en brandwonden naar het ziekenhuis gebracht. De zeven mensen die in het ziekenhuis liggen, zijn allemaal in stabiele toestand.

Weblink bron “Tien gewonden bij brand in Vaals” (24 oktober 2010), NOS


ballastbed

steenslag waarin de dwarsliggers van een spoorweg liggen

In de buurt van Dannenberg, waar de treinrit eindigt en de 123 ton kernafval op vrachtwagens wordt geladen, proberen activisten bij het spoor te komen om stenen uit het zogeheten ballastbed van het spoor te halen. Dat moet de stabiliteit onder de rails wegnemen en het transport doen stoppen.

Weblink bron “Kernafval pas morgen in Gorleben” (Zondag 7 november 2010, 20:46), NOS

Door werkzaamheden aan het spoor was een kier in het viaduct ontstaan, waardoor grint uit het ballastbed liep. Volgens de politie was een grote hoeveelheid stenen op het wegdek terechtgekomen.

Weblink bron “Stenenregen beschadigt auto bij station Amsterdam RAI” (Zondag 28 mei 2017, 09:08), NOS


brandmuur

brandmuren (plural)
brandmuurtje (diminutive singular)
brandmuurtjes (diminutive plural)

een brandwerende muur tussen twee gebouwen of delen van gebouwen

De brand is onder controle. Er is een brandmuur in het gebouw die verdere verspreiding van het vuur tegenhoudt.

Weblink bron “Brand op industrieterrein in Eindhoven” (Maandag 21 september 2015, 12:16), NOS


aanbouwing

afleding van Naamwoord van handeling aanbouwen met het achtervoegsel -ing

aanbouwingen (plural)
aanbouwinkje (diminutive singular)
aanbouwinkjes (diminutive plural)

het bouwen van iets aan een ander gebouw


Gratsch

Afkomstig van Engels: garage zn ← Frans: garage zn ← Frans: garer ww


architectuurstijl

samenstelling van architectuur zn en stijl zn

een manier van bouw die kenmerkend is voor een bepaalde periode of plaats

Dat ook de sprookjes zelf na 200 jaar nog zo levendig verteld worden, schrijft Freyberger toe aan de sobere stijl van de broers. "Ze schreven de sprookjes zonder veel bijvoeglijke bijwoorden die de verhalen aan een specifieke tijd hadden gebonden. Een kasteel is gewoon een kasteel, welke architectuurstijl moet je er zelf bij verzinnen."


bastaardtras

samenstelling van bastaard zn en tras zn

metselspecie bestaande uit een mengsel van kalk, tras en zand


trasmortel

mortel bestaande uit een of ander bindmiddel alsmede tras


trasraam

waterdicht metselwerk in muren tegen het optrekken van grondvocht


trassteen

trasstenen (plural)
trassteentje (diminutive singular)
trassteentjes (diminutive plural)


kleimortel

kleimengsel als metselspecie of pleistermateriaal


leemmortel

mortel van goed geknede leem, aangemengd met water (en varkenspis)


metselmortel

samenstelling van metsel ww en mortel zn


kolenkalk

samenstelling van kool zn en kalk met het invoegsel -en-

kolenkalken (plural)
kolenkalkje (diminutive singular)
kolenkalkjes (diminutive plural)