schatten

Ontwikkeld uit Middelnederlands scatten, schatten "schatting opleggen", vergelijk Middelhoogduits schetzen "belasting opleggen; geloven", modern Duits schätzen "schatten, waarderen"

schätzen

benaderen van een waarde door berekening

schatte (past)
geschat (past participle)
te schatten (active infinitive imperfect present)
zullen schatten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen schatten (active infinitive imperfect future)
hebben geschat (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geschat (active infinitive perfect present)
geschat zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geschat te zullen hebben (active infinitive perfect future)
schattend (imperfect participle)
geschat (past participle)
schatte (subjunctive)
schat (indicative imperfect present singular first-person)
schat (indicative imperfect present singular second-person)
schat (indicative imperfect present singular second-person)
schat (indicative imperfect present singular second-person)
schat (indicative imperfect present singular third-person)
schatte (indicative imperfect past singular first-person)
schatte (indicative imperfect past singular second-person)
schatte (indicative imperfect past singular second-person)
schatte (indicative imperfect past singular second-person)
schatte (indicative imperfect past singular third-person)
zal schatten (indicative imperfect future singular first-person)
zult schatten (indicative imperfect future singular second-person)
zal schatten (indicative imperfect future singular second-person)
zult schatten (indicative imperfect future singular second-person)
zal schatten (indicative imperfect future singular second-person)
zult schatten (indicative imperfect future singular second-person)
zal schatten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen schatten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen schatten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen schatten (indicative imperfect future plural third-person)
zou schatten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou schatten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) schatten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt schatten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou schatten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden schatten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden schatten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden schatten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geschat (perfect present first-person)
hebt geschat (perfect present second-person)
hebt geschat (perfect present second-person)
heeft geschat (perfect present second-person)
hebt geschat (perfect present second-person)
heeft geschat (perfect present third-person)
hebben geschat (perfect present first-person)
hebben geschat (perfect present second-person)
hebben geschat (perfect present third-person)
had geschat (perfect past first-person)
had geschat (perfect past second-person)
had geschat (perfect past second-person)
hadt geschat (perfect past second-person)
had geschat (perfect past third-person)
hadden geschat (perfect past first-person)
hadden geschat (perfect past second-person)
hadden geschat (perfect past third-person)
zal geschat hebben (perfect future first-person)
zal geschat hebben (perfect future second-person)
zult geschat hebben (perfect future second-person)
zult geschat hebben (perfect future second-person)
zal geschat hebben (perfect future second-person)
zult geschat hebben (perfect future second-person)
zal geschat hebben (perfect future third-person)
zullen geschat hebben (perfect future first-person)
zullen geschat hebben (perfect future second-person)
zullen geschat hebben (perfect future third-person)
zou geschat hebben (perfect conditional first-person)
zou geschat hebben (perfect conditional second-person)
zou geschat hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geschat hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geschat hebben (perfect conditional second-person)
zou geschat hebben (perfect conditional third-person)
zouden geschat hebben (perfect conditional first-person)
zouden geschat hebben (perfect conditional second-person)
zouden geschat hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geschat (impersonal passive present imperfect)
er is geschat (impersonal passive present perfect)
er werd geschat (impersonal passive past imperfect)
er was geschat (impersonal passive past perfect)
er zal geschat worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geschat zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geschat worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geschat zijn (impersonal passive conditional perfect)
geschat worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geschat te worden (passive infinitive imperfect present)
geschat zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geschat te zullen worden (passive infinitive imperfect future)
geschat zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geschat te zijn (passive infinitive perfect present)
geschat zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geschat te zullen zijn (passive infinitive perfect future)
word geschat (singular imperfect present first-person)
wordt geschat (singular imperfect present second-person)
wordt geschat (singular imperfect present second-person)
wordt geschat (singular imperfect present second-person)
wordt geschat (singular imperfect present plural third-person)
worden geschat (singular imperfect present plural first-person)
worden geschat (singular imperfect present plural second-person)
worden geschat (singular imperfect present third-person)
werd geschat (singular imperfect past first-person)
werd geschat (singular imperfect past second-person)
werd geschat (singular imperfect past second-person)
werdt geschat (singular imperfect past second-person)
werd geschat (singular imperfect past plural third-person)
werden geschat (singular imperfect past plural first-person)
werden geschat (singular imperfect past plural second-person)
werden geschat (singular imperfect past third-person)
zal geschat worden (singular imperfect future first-person)
zult geschat worden (singular imperfect future second-person)
zult geschat worden (singular imperfect future second-person)
zult geschat worden (singular imperfect future second-person)
zal geschat worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geschat worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geschat worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geschat worden (singular imperfect future third-person)
zou geschat worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geschat worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geschat worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geschat worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geschat worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geschat worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geschat worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geschat worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geschat worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geschat (perfect present first-person)
bent geschat (perfect present second-person)
bent geschat (perfect present second-person)
is geschat (perfect present second-person)
zijt geschat (perfect present second-person)
is geschat (perfect present third-person)
zijn geschat (perfect present first-person)
zijn geschat (perfect present second-person)
zijn geschat (perfect present third-person)
was geschat (perfect past first-person)
was geschat (perfect past second-person)
was geschat (perfect past second-person)
waart geschat (perfect past second-person)
was geschat (perfect past third-person)
waren geschat (perfect past first-person)
waren geschat (perfect past second-person)
waren geschat (perfect past third-person)
zal geschat zijn (perfect future first-person)
zult geschat zijn (perfect future second-person)
zult geschat zijn (perfect future second-person)
zult geschat zijn (perfect future second-person)
zal geschat zijn (perfect future third-person)
zullen geschat zijn (perfect future first-person)
zullen geschat zijn (perfect future second-person)
zullen geschat zijn (perfect future third-person)
zou geschat zijn (perfect conditional first-person)
zou geschat zijn (perfect conditional second-person)
zou geschat zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geschat zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geschat zijn (perfect conditional second-person)
zou geschat zijn (perfect conditional third-person)
zouden geschat zijn (perfect conditional first-person)
zouden geschat zijn (perfect conditional second-person)
zouden geschat zijn (perfect conditional third-person)

: vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert

Met een steekproefgemiddelde kan het gemiddelde het meest efficiënt geschat worden, maar de mediaan van de streekproef is een robuustere waarde.


schatting

Naamwoord van handeling van schatten met het achtervoegsel -ing

schattingen (plural)
schattinkje (diminutive singular)
schattinkjes (diminutive plural)

Volgens schattingen zijn ongeveer 16.000 inwoners van Enschede zeventig jaar of ouder.

Hij woont in de buurt, het is naar schatting de dertigste keer dat hij hier staat, met enerzijds het uitzicht op de beboste flanken van de Vogezen en aan de zuidwestkant het glooiende laagland van de Haute-Saône.

Weblink bron
Rob Gollin
 “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant

Foodtrucks zijn met name populair op festivals. Maar ze worden tegenwoordig ook regelmatig ingehuurd voor familiefeesten of bedrijfsevenementen. Onno van Gent, die een website runt om foodtrucks te boeken, zegt tegen de KvK dat naar schatting daarom nu 65 procent van uitbaters fulltime bezig is met hun foodtruckonderneming.

Weblink bron “Aantal foodtruckondernemingen sinds 2017 verdubbeld, vaker fulltime uitbaters” (17 mei 2022), NOS


afronden

abrunden

het vervangen van een getal met te veel decimalen door het meest dichtbije getal met het gewenste aantal decimalen

rondde af (past)
afgerond (past participle)
af te ronden (active infinitive imperfect present)
hebben afgerond (active infinitive perfect present short-form)
te hebben afgerond (active infinitive perfect present)
afgerond zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
afgerond te zullen hebben (active infinitive perfect future)
afrondend (imperfect participle)
afgerond (past participle)
rond af (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
rondt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
rondt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
rondt af (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
rondt af (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
ronden af (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
ronden af (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
ronden af (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
rondde af (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
rondde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
rondde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
rondde af (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
rondde af (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
rondden af (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
rondden af (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
rondden af (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal afronden (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult afronden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afronden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult afronden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afronden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult afronden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal afronden (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen afronden (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen afronden (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen afronden (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou afronden (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou afronden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) afronden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt afronden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou afronden (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden afronden (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden afronden (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden afronden (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
afrond (subordinate-clause present)
afrondt (subordinate-clause present)
afrondt (subordinate-clause present)
afrondt (subordinate-clause present)
afrondt (subordinate-clause present)
afrondde (subordinate-clause past)
afrondde (subordinate-clause past)
afrondde (subordinate-clause past)
afrondde (subordinate-clause past)
afrondde (subordinate-clause past)
afrondden (subordinate-clause past)
afrondden (subordinate-clause past)
afrondden (subordinate-clause past)
heb afgerond (perfect present first-person)
hebt afgerond (perfect present second-person)
hebt afgerond (perfect present second-person)
heeft afgerond (perfect present second-person)
hebt afgerond (perfect present second-person)
heeft afgerond (perfect present third-person)
hebben afgerond (perfect present first-person)
hebben afgerond (perfect present second-person)
hebben afgerond (perfect present third-person)
had afgerond (perfect past first-person)
had afgerond (perfect past second-person)
had afgerond (perfect past second-person)
hadt afgerond (perfect past second-person)
had afgerond (perfect past third-person)
hadden afgerond (perfect past first-person)
hadden afgerond (perfect past second-person)
hadden afgerond (perfect past third-person)
zal afgerond hebben (perfect future first-person)
zal afgerond hebben (perfect future second-person)
zult afgerond hebben (perfect future second-person)
zult afgerond hebben (perfect future second-person)
zal afgerond hebben (perfect future second-person)
zult afgerond hebben (perfect future second-person)
zal afgerond hebben (perfect future third-person)
zullen afgerond hebben (perfect future first-person)
zullen afgerond hebben (perfect future second-person)
zullen afgerond hebben (perfect future third-person)
zou afgerond hebben (perfect conditional first-person)
zou afgerond hebben (perfect conditional second-person)
zou afgerond hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgerond hebben (perfect conditional second-person)
zoudt afgerond hebben (perfect conditional second-person)
zou afgerond hebben (perfect conditional third-person)
zouden afgerond hebben (perfect conditional first-person)
zouden afgerond hebben (perfect conditional second-person)
zouden afgerond hebben (perfect conditional third-person)
er wordt afgerond (impersonal passive present imperfect)
er is afgerond (impersonal passive present perfect)
er werd afgerond (impersonal passive past imperfect)
er was afgerond (impersonal passive past perfect)
er zal afgerond worden (impersonal passive future imperfect)
er zal afgerond zijn (impersonal passive future perfect)
er zou afgerond worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou afgerond zijn (impersonal passive conditional perfect)
afgerond worden (passive infinitive imperfect present short-form)
afgerond te worden (passive infinitive imperfect present)
afgerond zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
afgerond te zullen worden (passive infinitive imperfect future)
afgerond zijn (passive infinitive perfect present short-form)
afgerond te zijn (passive infinitive perfect present)
afgerond zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
afgerond te zullen zijn (passive infinitive perfect future)
word afgerond (singular imperfect present first-person)
wordt afgerond (singular imperfect present second-person)
wordt afgerond (singular imperfect present second-person)
wordt afgerond (singular imperfect present second-person)
wordt afgerond (singular imperfect present plural third-person)
worden afgerond (singular imperfect present plural first-person)
worden afgerond (singular imperfect present plural second-person)
worden afgerond (singular imperfect present third-person)
werd afgerond (singular imperfect past first-person)
werd afgerond (singular imperfect past second-person)
werd afgerond (singular imperfect past second-person)
werdt afgerond (singular imperfect past second-person)
werd afgerond (singular imperfect past plural third-person)
werden afgerond (singular imperfect past plural first-person)
werden afgerond (singular imperfect past plural second-person)
werden afgerond (singular imperfect past third-person)
zal afgerond worden (singular imperfect future first-person)
zult afgerond worden (singular imperfect future second-person)
zult afgerond worden (singular imperfect future second-person)
zult afgerond worden (singular imperfect future second-person)
zal afgerond worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen afgerond worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen afgerond worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen afgerond worden (singular imperfect future third-person)
zou afgerond worden (singular imperfect conditional first-person)
zou afgerond worden (singular imperfect conditional second-person)
zou afgerond worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt afgerond worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt afgerond worden (singular imperfect conditional second-person)
zou afgerond worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden afgerond worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden afgerond worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden afgerond worden (singular imperfect conditional third-person)
ben afgerond (perfect present first-person)
bent afgerond (perfect present second-person)
bent afgerond (perfect present second-person)
is afgerond (perfect present second-person)
zijt afgerond (perfect present second-person)
is afgerond (perfect present third-person)
zijn afgerond (perfect present first-person)
zijn afgerond (perfect present second-person)
zijn afgerond (perfect present third-person)
was afgerond (perfect past first-person)
was afgerond (perfect past second-person)
was afgerond (perfect past second-person)
waart afgerond (perfect past second-person)
was afgerond (perfect past third-person)
waren afgerond (perfect past first-person)
waren afgerond (perfect past second-person)
waren afgerond (perfect past third-person)
zal afgerond zijn (perfect future first-person)
zult afgerond zijn (perfect future second-person)
zult afgerond zijn (perfect future second-person)
zult afgerond zijn (perfect future second-person)
zal afgerond zijn (perfect future third-person)
zullen afgerond zijn (perfect future first-person)
zullen afgerond zijn (perfect future second-person)
zullen afgerond zijn (perfect future third-person)
zou afgerond zijn (perfect conditional first-person)
zou afgerond zijn (perfect conditional second-person)
zou afgerond zijn (perfect conditional second-person)
zoudt afgerond zijn (perfect conditional second-person)
zoudt afgerond zijn (perfect conditional second-person)
zou afgerond zijn (perfect conditional third-person)
zouden afgerond zijn (perfect conditional first-person)
zouden afgerond zijn (perfect conditional second-person)
zouden afgerond zijn (perfect conditional third-person)

Het getal 12,5467 kan op één decimaal afgerond worden tot 12,5, maar daarbij wordt wel een afrondfout gemaakt die een uniforme verdeling heeft.

In de winkel ronde men te prijzen af tot veelvouden van 5 cent.

De belastingdienst rondt bedragen af tot veelvouden van 1 euro.

Als we met drieduizend of meer waren, zoals op deze voorzomerse dag, deelde de politie de burgerlijke pers mee dat we met tweeduizend waren, wat de journalisten naar beneden toe afrondden zodat drieduizend mensen op straat er een paar honderd in de kolommen werden.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535


frequentie

afgeleid van frequent met het achtervoegsel -ie

Frequenz

1,2. aantal keren of herhalingen per tijdseenheid

het aantal malen dat een bepaalde observatie gedaan is


populatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bevolking’ voor het eerst aangetroffen in 1598

afgeleid van het Franse population (met het achtervoegsel -atie)

een groep personen of zaken die voor statistische doeleinden geselecteerd of bij elkaar gebracht zijn


regressie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘teruggang’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1898

regressies (plural)
regressietje (diminutive singular)
regressietjes (diminutive plural)

het schatten van de parameters van een model dusdanig dat zij een verliesfunctie zoals de som van de kwadraten van afwijkingen van de gemeten waarden in ieder punt zo klein mogelijk maken


significant

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘veelbetekenend’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1650

significanter (uninflected comparative)
significantst (uninflected superlative)
significante (inflected positive)
significantere (inflected comparative)
significantste (inflected superlative)
significants (partitive positive)
significanters (partitive comparative)

wat groter is dan wat op grond van de toevallige fout verwacht kan worden

Gewoonlijk neemt men een zekerheid van 95% als grens bij het bepalen van wat men significant noemt of niet.


statistisch

afgeleid van statistiek met het achtervoegsel -isch

statistischer (uninflected comparative)
statistische (inflected positive)
statistischere (inflected comparative)
statistischers (partitive comparative)


waarschijnlijkheidsdichtheid

samenstelling van waarschijnlijkheid en dichtheid met het invoegsel -s-

de limietwaarde die de waarschijnlijkheid aanneemt in een infinitesimaal deel van het domein van een continue verdeling


uitbijter

Naamwoord van handeling van uitbijten met het achtervoegsel -er

getal of gegeven dat niet tot een grotere groep behoort


artefact

In de betekenis van ‘door mensenhand gemaakt voorwerp’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Artefakt

een bewerkt voorwerp uit prehistorische tijd

Artefakt

een kunstmatig veroorzaakte misvorming; zelf toegebracht letsel

artefacten (plural)
artefactje (diminutive singular)
artefactjes (diminutive plural)

een onbedoeld resultaat dat het gevolg is van de onderzoeksopzet


overloop

overlopen (plural)
overloopje (diminutive singular)
overloopjes (diminutive plural)

het verschil tussen het niveau van een variabele aan het eind van het jaar en het gemiddelde jaarniveau van die variabele


model

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘voorbeeld’ voor het eerst aangetroffen in 1573

modellen (plural)
modelletje (diminutive singular)
modelletjes (diminutive plural)

: wiskundige uitdrukking die met behulp van aan te passen grootheden de waargenomen gegevens tracht te verklaren

Dit model heeft te weinig parameters en de fit vertoont daarom systematische afwijkingen.


middelbaar

In de betekenis van ‘gemiddeld’ voor het eerst aangetroffen in 1354

Afgeleid van middel met het achtervoegsel -baar

medio

tussen de vroegste en de laatste fase in

middelbaarder (uninflected comparative)
middelbaarst (uninflected superlative)
middelbare (inflected positive)
middelbaardere (inflected comparative)
middelbaarste (inflected superlative)
middelbaars (partitive positive)
middelbaarders (partitive comparative)

middelbare fout: een maat voor de spreiding van een verdeling

Een schatting voor de spreiding werd berekend door de middelbare fout te berekenen.


sample

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘staaltje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1967

muestreo digital

in een computer opgeslagen, digitaal opgenomen signaal

samples (plural)
sampletje (diminutive singular)
sampletjes (diminutive plural)

iedere groep afzonderlijke verschijnselen die geselecteerd wordt om een populatie te representeren


gemiddeld

*vervoeging van middelen: de stam met omvoegsel ge- -d

gemiddelder (uninflected comparative)
gemiddeldst (uninflected superlative)
gemiddelde (inflected positive)
gemiddeldere (inflected comparative)
gemiddeldste (inflected superlative)
gemiddelds (partitive positive)
gemiddelders (partitive comparative)

bepaald door de som van de waarden door het aantal ervan te delen

De gemiddelde lengte is 1,80 meter.

Het dier legde de afstand af met soms erg hoge snelheden. Gemiddeld liep ze 46,3 kilometer per dag, maar op sommige dagen wist de vos veel grotere afstanden af te leggen, met een uitschieter van 155 kilometer. Waarschijnlijk gebruikte ze die dag het zee-ijs ‘als vervoersmiddel'.

De naam van de finishplek klinkt idyllisch, maar het is een gemene beklimming van 7 kilometer met een gemiddeld stijgingspercentage van 8,7 procent, en op het einde een onverharde sectie. Het klassement zal worden opgeschud.


precision

nauwkeurigheid, precisie; het goeddeels ontbreken van toevallige fouten in de meetgegevens

The measurement is characterized by great precision, but the accuracy is terrible due to a gross calibration error.

De meting wordt door een geweldige nauwkeurigheid gekenmerkt, maar ten gevolge van een grove ijkfout is de juistheid ervan belabberd.


standaardafwijking

samenstelling van standaard en afwijking

standaardafwijkingen (plural)
standaardafwijkinkje (diminutive singular)
standaardafwijkinkjes (diminutive plural)

spreidingsmaat, maat voor afwijking ten opzichte van het gemiddelde

De standaardafwijking wordt gebruikt om de spreiding - de mate waarin de waarden onderling verschillen - van een verdeling aan te geven.


standaarddeviatie

standaarddeviaties (plural)
standaarddeviatietje (diminutive singular)
standaarddeviatietjes (diminutive plural)

De standaarddeviatie wordt gebruikt om de spreiding - de mate waarin de waarden onderling verschillen - van een verdeling aan te geven.


variantie

afgeleid van variëren (met het achtervoegsel -antie)

variance

een maat voor de spreiding van een variabele of van een verdeling gedefinieerd als de wortel uit de variantie

varianties (plural)
variantietje (diminutive singular)
variantietjes (diminutive plural)

de gemiddelde waarde van het kwadraat van de afwijking van de variabele van de verwachte waarde of het gemiddelde


betrouwbaarheidsinterval

samenstelling van betrouwbaarheid en interval met het invoegsel -s-

Konfidenzintervall

een statistische intervalschatting voor een parameter

betrouwbaarheidsintervallen (plural)
betrouwbaarheidsintervalletje (diminutive singular)
betrouwbaarheidsintervalletjes (diminutive plural)

In tegenstelling tot een puntschatting geeft een betrouwbaarheidsinterval een heel interval van betrouwbare waarden (schattingen) van de parameter.


bias

stelselmatige afwijking in de resultaten van onderzoek
Dit staat tegenover de zuiver toevallige afwijkingen, waar met kansrekening iets over gezegd kan worden.

In medisch-wetenschappelijke onderzoeken zit sowieso een "bias", een ingebakken afwijking, ten gunste van medicatie, of dat nu afvalpillen zijn of bepaalde insulines. Alleen studies die het nut van medicijnen kunnen aantonen zijn interessant voor de industrie. Wie wil onderzoeken hoe pillengebruik kan worden teruggedrongen of hoe de dosering kan worden verlaagd, stuit op een gebrek aan sponsors.

Alleen: hoe kom je aan betrouwbare en bovenal representatieve data over de algemene intelligentie van dé man versus dé vrouw? "Dit is een controversieel vraagstuk waar internationaal veel meningen over bestaan, maar waarover degelijke datasets ontbreken", zegt Jelte Wicherts, die aan de Universiteit Tilburg onder meer onderzoek doet naar hoe intelligentie op een eerlijke manier kan worden gemeten. Want, zegt Wicherts, intelligentieonderzoek onder volwassenen is meestal gebaseerd op mensen die IQ-tests leuk vinden en ze doen. "Dat zijn vaker slimme mensen en vrouwen", zegt Wicherts telefonisch, "en dat wijst op een voordeel voor mannen. Ook doen er vaak meer oudere vrouwen mee, en vroeger waren vrouwen minder vaak hoogopgeleid. Met die bias komen mannen sneller als intelligenter uit de bus."


alfa

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘eerste letter van het Griekse alfabet’ voor het eerst aangetroffen in 1560

naar de eerste letter van het Griekse alfabet "α" (alfa), die klinkt als de Nederlandse "A"

Alpha

een aanduiding of markering van "de eerste" van een reeks

alfa's (plural)
alfaatje (diminutive singular)
alfaatjes (diminutive plural)
alpha

significantieniveau bij een statistische analyse

Dit getal had boven de 0,9 moeten liggen, maar Jesse ontdekte dat de alfa in Stapels onderzoek 'echt belachelijk laag' was, kleiner dan 0,45.

Kolfschooten, Frank van
 “Ontspoorde wetenschap” (2012), De Kring, ISBN 9789491567087


homoscedastisch

met een gelijke variantie voor alle elementen

Bij een regressie wordt meestal aangenomen dat alle gegevens homoscedastische eigenschappen hebben.


accuraat

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘nauwkeurig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1654

accurater (uninflected comparative)
accuraatst (uninflected superlative)
accurate (inflected positive)
accuratere (inflected comparative)
accuraatste (inflected superlative)
accuraats (partitive positive)
accuraters (partitive comparative)

Deze meting is weliswaar accuraat, maar niet erg precies omdat de willekeurige fouten vrij groot zijn.


kansrekening

kansrekeningen (plural)
kansrekeningetje (diminutive singular)
kansrekeningetjes (diminutive plural)

een tak van de wiskunde die zich bezighoudt met situaties waarin het toeval een rol speelt. Het berekenen van de kansen bij de mogelijke resultaten van toevalsexperimenten is een van de hoofddoelstellingen


kansverdeling

de verzameling kansen behorende bij de mogelijke resultaten van een toevalsexperiment


willekeurig

afgeleid van willekeur met het achtervoegsel -ig

willekeuriger (uninflected comparative)
willekeurigst (uninflected superlative)
willekeurige (inflected positive)
willekeurigere (inflected comparative)
willekeurigste (inflected superlative)
willekeurigs (partitive positive)
willekeurigers (partitive comparative)

het gebruik van willekeurig en onwillekeurig in het Nederlands is niet helemaal logisch, voor een meer complete uitleg zie het artikel op onzetaal.nl

naar de grillen van het lot; niet te voorspellen

Jaarlijks moeten er 300.000 nieuwe huizen bijkomen. Daarmee wil hij de grootste bekommernis van de Britten – de woningkrapte – helpen oplossen. Ook de gezondheidszorg – dat andere grote probleem – krijgt extra geld (2,8 miljard pond). Deze winter komt er meteen 350 miljoen pond bij. Dat bedrag is allesbehalve willekeurig. De Brexiteers voerden campagne met de slogan dat de EU-uitstap de NHS wekelijks 350 miljoen pond extra kon opleveren.

Sommige willekeurige getallen zijn normaal verdeeld, maar lang niet alle.


singulierewaardenontbinding

samenstelling van singuliere waarde en ontbinding met het invoegsel -n-

een analysemethode waarbij een nxm gegevensmatrix A ontbonden wordt in U.D.Vᵀ volgens de haar nxn eigenwaarden D, haar nxm eigenvectoren U en haar nxn coëfficiëntenmatrix U

Wanneer men een serie spectra opneemt onder veranderende omstandigheden is een singulierewaardenontbinding vaak een handige manier om te zien wat er onder de veranderende omstandigheden gebeurt.


aannemelijkheidsfunctie

samenstelling van aannemelijkheid zn en functie zn met het invoegsel -s-

Likelihood-Funktion

de functie die bij een gegeven steekproefuitkomst als functie van een parameter de kansfunctie of kansdichtheid van die uitkomst aangeeft


errorfunctie

samenstelling van error (leenwoord uit het Engels) en functie

een speciale functie in de wiskunde, die belangrijke toepassingen heeft binnen de kansrekening en de natuurkunde


allocatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘toewijzing’ voor het eerst aangetroffen in 1961

Afgeleid van alloceren met het achtervoegsel -atie

beslissing welk percentage van de totale steekproef uit de ene deelpopulatie wordt getrokken en welk uit de andere


histogram

met het voorvoegsel histo- met het achtervoegsel -gram

histogrammen (plural)
histogrammetje (diminutive singular)
histogrammetjes (diminutive plural)

grafische voorstelling van de frequentieverdeling d.m.v. rechthoeken


histogram

histogram; grafische voorstelling van de frequentieverdeling d.m.v. rechthoeken


modus

In de betekenis van ‘wijze, manier’ voor het eerst aangetroffen in 1649.

Leenwoord uit Latijn modus ‘maatstaf, het maat houden; wijze, manier’.

binnen een frequentieverdeling van een statistische variabele de waarde of klasse met de grootste frequentie


confirmatie

Naamwoord van handeling van confirmeren met het achtervoegsel -atie

bevestiging van een theorie of hypothese door empirisch onderzoek


range

ranges (plural)
rangeje (diminutive singular)
rangejes (diminutive plural)

verschil in waarde tussen de hoogste en laagste meting

Er is, behalve beschrijvende statistiek (frequenties, typen gemiddelden, standaardafwijking, de range en vergelijkbare maten van een verdeling), verkennende en toetsende statistiek.


gausscurve

gausscurven (plural)
gausscurves (plural)

een curve, die altijd sysmetrisch is, die een kans weergeeft gebaseerd op het gemiddelde en de standaardafwijking


discriminantanalyse

samenstelling van discriminant en analyse

discriminantanalysen (plural)
discriminantanalyses (plural)

berekeningstechniek om van een nieuwe waarneming uit te maken bij welk van een aantal gegeven groepen waarnemingen deze het beste past


factoranalyse

factoranalysen (plural)
factoranalyses (plural)

berekeningstechniek die voor een groot aantal geobserveerde variabelen een kleiner aantal achterliggende variabelen identificeert


variantie-analyse

variantie-analysen (plural)
variantie-analyses (plural)

analyse van de totale variantie van de gemeten grootheid in twee delen, de variantie binnen de groepen en de variantie tussen de groepen die met elkaar vergeleken worden


covariantie

afgeleid van variantie met het voorvoegsel co-

parameter die bij twee stochastische variabelen aangeeft in welke mate de beide toevalsvariabelen (lineair) met elkaar samenhangen


standaardfout

standaardafwijking, maat voor de betrouwbaarheid van een waarde


Warenkorb

der Warenkorb (nominative singular)
die Warenkörbe (nominative plural)
des Warenkorb(e)s (genitive singular)
der Warenkörbe (genitive plural)
dem Warenkorb (dative singular)
den Warenkörben (dative plural)
den Warenkorb (accusative singular)
die Warenkörbe (accusative plural)

een standaardpakket van goederen en diensten dat wordt gebruikt bij de vergelijking van prijzen


kirkegangsprocent

Samenstelling van de Deense zelfstandige naamwoorden kirkegang en procent met het invoegsel -s- en met het voorvoegsel pro-


Likelihood-Funktion

die Likelihood-Funktion (nominative singular)
die Likelihood-Funktionen (nominative plural)
der Likelihood-Funktion (genitive singular)
der Likelihood-Funktionen (genitive plural)
der Likelihood-Funktion (dative singular)
den Likelihood-Funktionen (dative plural)
die Likelihood-Funktion (accusative singular)
die Likelihood-Funktionen (accusative plural)


Verkehrszählung

Samenstelling van de Duitse zelfstandige naamwoorden Verkehr en Zählung met het voorvoegsel ver-, met het invoegsel -s- en met het achtervoegsel -ung

/ fɛɐˈkeːɐsˌʦɛːlʊŋ /

die Verkehrszählung (nominative singular)
die Verkehrszählungen (nominative plural)
der Verkehrszählung (genitive singular)
der Verkehrszählungen (genitive plural)
der Verkehrszählung (dative singular)
den Verkehrszählungen (dative plural)
die Verkehrszählung (accusative singular)
die Verkehrszählungen (accusative plural)

Nach Protesten von den Bewohnern wird dort im September eine neue Verkehrszählung durchgeführt.

Na protest van de bewoners wordt er een nieuwe verkeerstelling in september uitgevoerd.


kansberekening

kansberekeningen (plural)
kansberekeningetje (diminutive singular)
kansberekeningetjes (diminutive plural)

een tak van de wiskunde die zich bezighoudt met situaties waarin het toeval een rol speelt


staafdiagram

staafdiagrammen (plural)
staafdiagrammetje (diminutive singular)
staafdiagrammetjes (diminutive plural)

een grafische weergave in de vorm van losstaande rechthoeken waarbij de hoogte van de rechthoek aangeeft hoe vaak een waarneming voorkomt die onderaan de staaf wordt genoemd

In dit staafdiagram kun je lezen hoeveel koeien er voorkomen per afzonderlijke provincie.

De inkomens per persoon in de verschillende Europese landen kun je prima in een staafdiagram weergeven.


taartdiagram

Tortendiagramm

grafische weergave vernoemd naar cirkelvormig etenswaar

taartdiagrammen (plural)
taartdiagrammetje (diminutive singular)
taartdiagrammetjes (diminutive plural)

een grafische weergave in de vorm van een cirkel waarbij de oppervlakte van de taartpunten aangeeft hoe vaak een waarneming voorkomt in een bepaalde groep als percentage van het geheel.

In een taartdiagram kun je zien hoeveel procent van de koeien van Nederland voorkomen per afzonderlijke provincie


cirkeldiagram

cirkeldiagrammen (plural)
cirkeldiagrammetje (diminutive singular)
cirkeldiagrammetjes (diminutive plural)

In een cirkeldiagram kun je zien hoeveel procent van de koeien van Nederland voorkomen per afzonderlijke provincie


schijfdiagram

samenstelling van schijf zn en diagram zn

schijfdiagrammen (plural)
schijfdiagrammetje (diminutive singular)
schijfdiagrammetjes (diminutive plural)

In een schijfdiagram kun je zien hoeveel procent van de koeien van Nederland voorkomen per afzonderlijke provincie


jaarcijfer

Alleen ING had het jaarcijfer gisteren paraat. Het is niet uitgesloten dat de aflospercentages bij de andere banken ook nog zullen stijgen als zij het decembercijfer registreren. ABN Amro meldde donderdag een stijging van 33 procent over de eerste negen maanden. SNS Reaal noteerde in 2013 'slechts' 20 procent extra aflossingen.


gødningsforbrug

Samenstelling van de Deense zelfstandige naamwoorden gødning en fabrik met het achtervoegsel -ning, met het invoegsel -s- en met het voorvoegsel for-


pondereren

pondereerde (past)
gepondereerd (past participle)

Het bedrijfsafvalwater bevat derhalve een klein gedeelte voorgezuiverd afvalwater (2 m³/uur), een deel ongezuiverd afvalwater en een deel hemelwater; de verhoudingen zijn niet duidelijk; er werden recent metingen verricht maar hierover zijn nog geen gegevens bekend; het dossier bevat dan ook niet de nodige gegevens om de emissiegrenswaarden te pondereren.


volkstelling

samenstelling van volk zn en telling zn met het invoegsel -s-

een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid

Bij de volkstelling van 1849 meldde vrijwel iedereen tot een kerkgenootschap te behoren. Nederland was 100 procent religieus. In 1879 waren er de eerste tekenen van ontkerkelijking in Friesland en Groningen. Vanaf 1999 neemt de kerkelijkheid in vrijwel alle provincies af.

Bij de laatste volkstelling in 2010 had Dixville Notch twaalf inwoners, Hart's Location had er 41. De uitslag in de twee plaatsen wordt doorgaans bekendgemaakt enkele minuten nadat de stembussen zijn geopend.


cohort

Vermoedelijk direct van Latijn cohors, in de betekenis van ‘onderafdeling van Romeins legioen’ aangetroffen vanaf 1767

groep die vanwege bepaalde gemeenschappelijke kenmerken bij elkaar is gebracht

Die mensen vergeten de corona-basisregels zoals het houden van afstand en het wassen van de handen. Wanneer zij ziek worden is het dus belangrijk dat zij samen in één cohort zitten. Dan is dat geen probleem meer.

Weblink bron “Personeelstekort bij BrabantZorg: corona-afdeling voor dementerenden kan niet open” (2020-10-21), Dtv Nieuws


nulhypothese

samenstelling van nul tw en hypothese zn

nulhypotheses (plural)
nulhypothesen (plural)

veronderstelling die al of niet ontkracht kan worden door een onderzoek; een exacte, kwantitatieve uitspraak over een parameter van de populatie

De p-waarde, of overschrijdingskans, is de kans op de gevonden uitkomst, of een nog onwaarschijnlijker waarde, als de nulhypothese (in het voorbeeld geen deeltje) juist is.


ongewogen

Naamwoord van handeling van wegen met het voorvoegsel on-

zonder dat er rekening wordt gehouden met wegingsfactoren

Zelf zou Hoogervorst pleiten voor een ongewogen kapitaalbuffer boven de 5 procent. 'Ik heb het zelf meegemaakt als voorzitter van de AFM dat het angstzweet ons op de rug stond omdat ING onderuit dreigde te gaan', zei hij. 'We moeten die risico's uit het verleden niet meer nemen.'

Trouwe TA aanhangers weten natuurlijk dat je een sterke trendfase herkent aan een serie hogere toppen en hogere bodems in geval van een stijgende trend en het omgekeerde in een dalende trend. Het is daarbij ook van belang dat je de richting en kracht van een trend objectief meet. Ik doe dat met een ongewogen voortschrijdende gemiddelde lijn met parameter 55. Dan stel ik vast dat in 2016 een stijgende trend van start ging rond een koers van 30,00. In een redelijk rechte lijn werd in 2018 tot tweemaal toe de 44+ zone bereikt. Dit laatste is een indicatie dat de trend afzwakt, er wordt immers geen hogere top geplaatst, maar een gelijke top.


tellijst

een lijst die men gebruikt bij het bepalen hoeveel exemplaren met een bepaalde eigenschap men waarneemt

Van der Smitte stelt zijn microscoop in. Tuurt. Roept op de computer een telprogramma op. Tikt op de 9 van zijn toetsenbord. Want de 9, dat is Betula, oftewel berk. Die handeling zal hij nog 332 keer uitvoeren. Om daarna de totalen in te vullen op de grote pollen-tellijst. Berk: 332 pollen per kubieke meter.

Er zijn ook vogelnamen van de tellijst afgevoerd: de visarend en de frater bijvoorbeeld. "Nog maar erg weinig fraters trekken naar ons land, waarschijnlijk omdat ze hier weinig voedsel kunnen vinden. De visarend verdween ook van de lijst, omdat de kans miniem is om er eentje te zien in de winter."

Een briluil kijkt naar een een tellijst tijdens het tellen van de dieren in de London Zoo. Meer dan 17,500 dieren worden de komende weken geteld in het jaarlijkse ritueel aan het begin van het jaar.


schatter

Naamwoord van handeling van schatten met het achtervoegsel -er

valuer

persoon die een voorspelling doet over wat een waarneming of meting zou opleveren

getal dat een eigenschap van een steekproef aangeeft


afkappunt

samenstelling van afkappen ww en punt zn

afkappunten (plural)
afkappuntje (diminutive singular)
afkappuntjes (diminutive plural)

de score op een glijdende schaal die men gekozen heeft als de grens tussen twee categorieën

Ook is er discussie of die aanpassing gecombineerd kan worden met een lager afkappunt, het punt waarop mensen worden doorverwezen voor een vervolgonderzoek. Niet alleen is een coloscopie een vervelend onderzoek, ook is er een risico op complicaties.

Er is alleen wel een belangrijke kanttekening. Om te kunnen bepalen of een antwoord meetelt als problematisch, moeten de onderzoekers een zogeheten afkappunt vaststellen. In de originele MBI is dat afkappunt voor emotionele uitputting vastgesteld op 3,8. Dat wil zeggen dat mensen die de MBI een score van 3,8 of hoger behalen, in de categorie burn-out vallen. TNO en CBS hanteren een lagere afkapscore, namelijk 3,2. Dat zorgt voor meer mensen die in de problematische categorie vallen.


correleren

correlate

in onderling verband staan van twee of meer variabelen

het hebben van een statistische samenhang tussen twee of meer variabelen

De darmbacteriegroepen lijken weinig te maken te hebben met de voedingsgewoonten van hun gastheer. Wel lijken er verbanden te zijn tussen bepaalde darmbacteriën en individuele kenmerken van de gastheer als leeftijd en Body Mass Index. De onderzoekers ontdekten twaalf bacteriële genen die correleren met leeftijd, en drie die verband houden met BMI. Ze kunnen wellicht dienst doen als diagnostische markers voor diabetes, darmkanker en obesitas.

Empirisch onderzoek van Cliff Asness en Robert Arnott wijst uit dat bij Amerikaanse bedrijven de winstgroei positief correleert met het uitkeringspercentage van het dividend. Met andere woorden: hoe kleiner het gedeelte van de nettowinst dat een onderneming aan de aandeelhouders beschikbaar stelt, hoe lager het resultaat in de toekomst is. Bedrijven die winst inhouden, komen in de verleiding om met dat geld activiteiten te ontplooien die niet altijd in het belang van de aandeelhouders zijn.


randomiseren

items door het toeval over twee of meer groepen verdelen

Een strip legt zieke kinderen uit hoe medicijnonderzoek werkt. Nu begrijpen ouders ook wat randomiseren is, ontdekte Ronella Grootens.

Er is geen vergelijkend onderzoek gepubliceerd. De Europese overheden die de lens op de markt toelaten (met een Europees CE-merk) stellen vergelijkend onderzoek niet als eis, want het gebruikte materiaal is veilig. „We randomiseren onderzoek als dat nodig is”, schrijft de woordvoerder van Abbott.

Of dat de uitslag echt zou hebben veranderd? Dat is een andere vraag. Al hadden 45 Years en The Broken Circle Breakdown wel hoog op de lijst gestaan: K. Logger wijst er per e-mail terecht op dat films die beginnen met A, B of C sterk in het voordeel zijn bij de gekozen alfabetische presentatie van onze top 100. „Randomiseren is mijn advies.” Waarvan akte; misschien iets voor een volgende keer.

Toch komen vooral in de sociale wetenschappen, waarin men slechts bij uitzondering zelfs de belangrijkste mogelijke storende factoren geheel kan uit-schakelen, zoals in de natuurkunde - men kan ze hoogstens zo goed mogelijk gelijk-schakelen of ‘randomiseren’, d.w.z. op systematische wijze aan het toeval overlaten (vgl. 5;1;2 en 5;3;2) - helaas nogal eens ‘deadlocks’ voor, waarin het onmogelijk blijkt tussen de gevallen b en c, of tussen a en c te onderscheiden.


average

The average of 7 and 9 is 8.


average

Never average a set of numbers is there are wrong values in it.

Middel nooit een stel getallen als er verkeerde waardes in zitten.


moyen

erfwoord via Middelfrans moyen en Oudfrans moien van Latijn medianus "centraal, in het midden"


kwartiel

De informatieratio is een maatstaf voor de kwaliteit van beheer en beoordeelt het verband tussen een beleggingsportefeuille en zijn referentiegraadmeter door hun rendementen en risico’s met elkaar te vergelijken. Een informatieratio van 0,5 is niet verkeerd en zou hen volgens berekeningen van Grinold en Kahn in het hoogste kwartiel van alle fondsbeheerders positioneren.

Weblink bron “De 7 hoofdzonden van vermogensbeheer” (26 aug. 2014), De Telegraaf

een van de drie waarden die een geordende set data, de steekproef of populatie, in vier (zo goed mogelijk) gelijke delen opdeelt


interkwartielafstand

samenstelling van kwartiel en afstand zn met het voorvoegsel inter-

interkwartielafstanden (plural)
interkwartielafstandje (diminutive singular)
interkwartielafstandjes (diminutive plural)

het verschil tussen het eerste en derde kwartiel waarbij het eerste kwartiel de getalswaarde is die de laagste 25% van de getalswaarden onderscheidt van de hogere waarden, ook wel 25e percentiel genoemd, en derde kwartiel de getalswaarde die de hoogste 25% van de getalswaarden onderscheidt van de lagere waarden (ook wel 75e percentiel genoemd)


percentiel

een van de in principe 99 punten die de geordende dataset in 100 delen van gelijke grootte verdelen


variatiecoëfficiënt

samenstelling van variatie zn en coëfficiënt zn

variatiecoëfficiënten (plural)
variatiecoëfficiëntje (diminutive singular)
variatiecoëfficiëntjes (diminutive plural)

de gemiddelde afwijking van een aantal getallen van hun rekenkundig gemiddelde (uitgedrukt in procenten)


četnost

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord četný met het achtervoegsel -ost

frequentie; het aantal malen dat een bepaalde observatie gedaan is


deciel

decile

een van de in principe 9 kwantielen die de geordende dataset in 10 delen van gelijke grootte verdelen

Het middeninkomen is bepaald aan de hand van de decielen voor Nederland. Decielen verdelen alle personen in Nederland met een inkomen in 10 even grote groepen op basis van hun besteedbaar inkomen.

Weblink bron “Hoeveel is het middeninkomen?” (05-11-2012), NOS


faalgebied

deel van de mogelijke uitkomsten dat als ongewenst wordt gezien (bij een proces waarbij toeval een rol speelt)

Het bijgaande plaatje geeft een grafisch beeld van een extreme-waarden probleem. De puntjes geven de golfhoogte en waterstand weer tijdens bepaalde gevaarlijke stormen. De getrokken lijn is de grens van het faalgebied van de Pettemer Zeedijk, dat wil zeggen een puntje in dat gebied zou een overstroming kunnen veroorzaken bij Petten.

Weblink bron
Laurens de Haan
 “Thema wiskunde en statistiek : Statistiek van extreme waarden” op uu.nl

Indien er, in de tweede fase van de droogtestudie, meer inzicht in het schadegedrag is verkregen is het wellicht mogelijk om het faalgebied beter/nauwkeuriger te bepalen. Het faalgebied zou in werkelijkheid misschien begrensd worden door een kromme of door een asymptoot in het geval er een bovengrens aan de schade is.

Weblink bron
Jules J. Beersma & T. Adri Buishand
 “Droog, droger, droogst : Bijdrage van het KNMI aan de eerste fase van de Droogtestudie Nederland” (oktober 2002), KNMI, De Bilt, p. 16


accuracy

juistheid; het goeddeels ontbreken van een systematische fout in de meetgegevens.

The accuracy of this measurement can be guaranteed by its calibration, but its precision remains lousy.

De juistheid van deze meting kan op basis van de ijking ervan verzekerd worden, maar de nauwkeurigheid blijft een ramp.


taartpunt

wedge of cake

deel van een ronde taart die ontstaat door twee sneden vanuit het middelpunt

taartpunten (plural)
taartpuntje (diminutive singular)
taartpuntjes (diminutive plural)

Verreweg de grootste taartpunt beslaat witte modellen in printcampagnes.

Weblink bron “De modewereld kiest nog steeds voor wit” (10-05-2016), NOS

Maar vergeleken met de totale groei van hotelovernachtingen werd de taartpunt van Rotterdam de afgelopen zes jaar slechts 0,6 procentpunt groter.

Weblink bron “Hoe de rest van Nederland juist méér toeristen wil (en waarom dat lastig wordt)” (29-08-2019), NOS


rozdělení

Afgeleid van het werkwoord rozdělit met het achtervoegsel -ení

/rɔzɟɛlɛɳiː/


střední hodnota

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord střední en het zelfstandige naamwoord hodnota

verwachting, verwachtingswaarde; de waarde van een grootheid berekend als een naar waarschijnlijkheid gewogen gemiddelde over de gehele verdeling


maandbasis

berekend over een tijdsperiode van een maand

De export steeg op maandbasis met 3,9 procent, terwijl de import onveranderd bleef, zo blijkt uit cijfers van Eurostat. In november 2010 werd nog een tekort op de buitenlandse handel geboekt van 2,3 miljard euro.

Weblink bron “Goede exportcijfers voor eurozone” (13-01-2012), NOS

Het is de sterkste verkoopstijging op maandbasis sinds december 2006. De laatste maanden van vorig jaar daalde de detailhandelsomzet nog met 2,1 procent. Economen hadden gemiddeld voor januari een verkoopgroei met 0,9 procent verwacht.

Weblink bron “Duitse winkels verkopen goed” (01-03-2013,), NOS


uitmiddelen

middelde uit (past)
uitgemiddeld (past participle)
uit te middelen (active infinitive imperfect present)
hebben uitgemiddeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben uitgemiddeld (active infinitive perfect present)
uitgemiddeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
uitgemiddeld te zullen hebben (active infinitive perfect future)
uitmiddelend (imperfect participle)
uitgemiddeld (past participle)
middel uit (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
middelt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
middelt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
middelt uit (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
middelt uit (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
middelen uit (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
middelen uit (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
middelen uit (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
middelde uit (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
middelde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
middelde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
middelde uit (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
middelde uit (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
middelden uit (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
middelden uit (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
middelden uit (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen uitmiddelen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden uitmiddelen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
uitmiddel (subordinate-clause present)
uitmiddelt (subordinate-clause present)
uitmiddelt (subordinate-clause present)
uitmiddelt (subordinate-clause present)
uitmiddelt (subordinate-clause present)
uitmiddelde (subordinate-clause past)
uitmiddelde (subordinate-clause past)
uitmiddelde (subordinate-clause past)
uitmiddelde (subordinate-clause past)
uitmiddelde (subordinate-clause past)
uitmiddelden (subordinate-clause past)
uitmiddelden (subordinate-clause past)
uitmiddelden (subordinate-clause past)
heb uitgemiddeld (perfect present first-person)
hebt uitgemiddeld (perfect present second-person)
hebt uitgemiddeld (perfect present second-person)
heeft uitgemiddeld (perfect present second-person)
hebt uitgemiddeld (perfect present second-person)
heeft uitgemiddeld (perfect present third-person)
hebben uitgemiddeld (perfect present first-person)
hebben uitgemiddeld (perfect present second-person)
hebben uitgemiddeld (perfect present third-person)
had uitgemiddeld (perfect past first-person)
had uitgemiddeld (perfect past second-person)
had uitgemiddeld (perfect past second-person)
hadt uitgemiddeld (perfect past second-person)
had uitgemiddeld (perfect past third-person)
hadden uitgemiddeld (perfect past first-person)
hadden uitgemiddeld (perfect past second-person)
hadden uitgemiddeld (perfect past third-person)
zal uitgemiddeld hebben (perfect future first-person)
zal uitgemiddeld hebben (perfect future second-person)
zult uitgemiddeld hebben (perfect future second-person)
zult uitgemiddeld hebben (perfect future second-person)
zal uitgemiddeld hebben (perfect future second-person)
zult uitgemiddeld hebben (perfect future second-person)
zal uitgemiddeld hebben (perfect future third-person)
zullen uitgemiddeld hebben (perfect future first-person)
zullen uitgemiddeld hebben (perfect future second-person)
zullen uitgemiddeld hebben (perfect future third-person)
zou uitgemiddeld hebben (perfect conditional first-person)
zou uitgemiddeld hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgemiddeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgemiddeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt uitgemiddeld hebben (perfect conditional second-person)
zou uitgemiddeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden uitgemiddeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden uitgemiddeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden uitgemiddeld hebben (perfect conditional third-person)
er wordt uitgemiddeld (impersonal passive present imperfect)
er is uitgemiddeld (impersonal passive present perfect)
er werd uitgemiddeld (impersonal passive past imperfect)
er was uitgemiddeld (impersonal passive past perfect)
er zal uitgemiddeld worden (impersonal passive future imperfect)
er zal uitgemiddeld zijn (impersonal passive future perfect)
er zou uitgemiddeld worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou uitgemiddeld zijn (impersonal passive conditional perfect)
uitgemiddeld worden (passive infinitive imperfect present short-form)
uitgemiddeld te worden (passive infinitive imperfect present)
uitgemiddeld zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
uitgemiddeld te zullen worden (passive infinitive imperfect future)
uitgemiddeld zijn (passive infinitive perfect present short-form)
uitgemiddeld te zijn (passive infinitive perfect present)
uitgemiddeld zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
uitgemiddeld te zullen zijn (passive infinitive perfect future)
word uitgemiddeld (singular imperfect present first-person)
wordt uitgemiddeld (singular imperfect present second-person)
wordt uitgemiddeld (singular imperfect present second-person)
wordt uitgemiddeld (singular imperfect present second-person)
wordt uitgemiddeld (singular imperfect present plural third-person)
worden uitgemiddeld (singular imperfect present plural first-person)
worden uitgemiddeld (singular imperfect present plural second-person)
worden uitgemiddeld (singular imperfect present third-person)
werd uitgemiddeld (singular imperfect past first-person)
werd uitgemiddeld (singular imperfect past second-person)
werd uitgemiddeld (singular imperfect past second-person)
werdt uitgemiddeld (singular imperfect past second-person)
werd uitgemiddeld (singular imperfect past plural third-person)
werden uitgemiddeld (singular imperfect past plural first-person)
werden uitgemiddeld (singular imperfect past plural second-person)
werden uitgemiddeld (singular imperfect past third-person)
zal uitgemiddeld worden (singular imperfect future first-person)
zult uitgemiddeld worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgemiddeld worden (singular imperfect future second-person)
zult uitgemiddeld worden (singular imperfect future second-person)
zal uitgemiddeld worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen uitgemiddeld worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen uitgemiddeld worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen uitgemiddeld worden (singular imperfect future third-person)
zou uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional first-person)
zou uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional second-person)
zou uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden uitgemiddeld worden (singular imperfect conditional third-person)
ben uitgemiddeld (perfect present first-person)
bent uitgemiddeld (perfect present second-person)
bent uitgemiddeld (perfect present second-person)
is uitgemiddeld (perfect present second-person)
zijt uitgemiddeld (perfect present second-person)
is uitgemiddeld (perfect present third-person)
zijn uitgemiddeld (perfect present first-person)
zijn uitgemiddeld (perfect present second-person)
zijn uitgemiddeld (perfect present third-person)
was uitgemiddeld (perfect past first-person)
was uitgemiddeld (perfect past second-person)
was uitgemiddeld (perfect past second-person)
waart uitgemiddeld (perfect past second-person)
was uitgemiddeld (perfect past third-person)
waren uitgemiddeld (perfect past first-person)
waren uitgemiddeld (perfect past second-person)
waren uitgemiddeld (perfect past third-person)
zal uitgemiddeld zijn (perfect future first-person)
zult uitgemiddeld zijn (perfect future second-person)
zult uitgemiddeld zijn (perfect future second-person)
zult uitgemiddeld zijn (perfect future second-person)
zal uitgemiddeld zijn (perfect future third-person)
zullen uitgemiddeld zijn (perfect future first-person)
zullen uitgemiddeld zijn (perfect future second-person)
zullen uitgemiddeld zijn (perfect future third-person)
zou uitgemiddeld zijn (perfect conditional first-person)
zou uitgemiddeld zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgemiddeld zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgemiddeld zijn (perfect conditional second-person)
zoudt uitgemiddeld zijn (perfect conditional second-person)
zou uitgemiddeld zijn (perfect conditional third-person)
zouden uitgemiddeld zijn (perfect conditional first-person)
zouden uitgemiddeld zijn (perfect conditional second-person)
zouden uitgemiddeld zijn (perfect conditional third-person)
zal me uitmiddelen (first-person future singular)
zullen ons uitmiddelen (first-person future plural)
zal, zult je uitmiddelen (second-person future singular)
zullen je uitmiddelen (second-person future plural)
zult zich/u uitmiddelen (second-person future plural)
zult zich/u uitmiddelen (second-person)
zult u uitmiddelen (second-person future plural)
zult u uitmiddelen (second-person)
zal zich uitmiddelen (third-person future singular)
zullen zich uitmiddelen (third-person future plural)
zich uitmiddelend (imperfect participle)
zich uitgemiddeld hebben (past)
middel u/je uit, middelt je uit (imperative)

De toevallige fouten worden door het grote aantal gegevens in de steekproef goeddeels uitgemiddeld.

De lidstaten dwongen ook een zekere flexibiliteit af, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat bij extreem droge zomers of koude winters de uitstoot over drie jaar mag worden uitgemiddeld.

Weblink bron “S&D (Europa)” (2016-11-23)


consensuswaarde

samenstelling van consensus zn en waarde zn

consensuswaardes (plural)
consensuswaarden (plural)

Consensuswaarde: Gemiddelde waarde van uitslagen binnen een methodegroep na verwijdering van uitbijters. Dit wordt gezien als de waarde waarover de meeste overeenstemming bestaat. Elke methodegroep kan één of meer methoden omvatten.


dagbasis

berekend over een tijdsperiode van een dag

Betekent dit dat het de goede kant opgaat in de strijd tegen het virus? Wel als we kijken naar bijvoorbeeld het wereldwijde dodental. Dat nadert weliswaar de 300.000, maar op dagbasis neemt het aantal nieuwe coronadoden met name in Europa af. In Italië bijvoorbeeld liep het aantal overlijdens vorige week met 33 procent terug. Europa is al een tijdje niet meer de belangrijkste coronahaard; de meeste doden vallen nu in Noord- en Zuid-Amerika.

Weblink bron
Bas de Vries
 “Wereldwijde coronatrends: waar gaat het beter, waar juist minder goed?” (Woensdag 13 mei 2020, 19:37), NOS

Ook internationaal gezien telt Nederland veel coronabesmettingen. Het aantal besmettingen in Nederland is sinds kort weer veel hoger dan in onze buurlanden en Frankrijk. Op dagbasis heeft Nederland zelfs het Verenigd Koninkrijk ingehaald, hoewel het gemiddeld aantal besmettingen nog iets lager ligt.

Weblink bron “Aantal besmettingen in week tijd verzesvoudigd” (Dinsdag 13 juli 2021, 16:08), NOS

Ook op dagbasis is aan de hand van historisch misdaadpatronen te zien wanneer men vaker toeslaat. Volgens Karine van Hal van de Universiteit Twente vinden woninginbraken om 07:00 uur in de ochtend amper plaats. Maar weer vaker tussen 09:00 en 11:00 in de ochtend als veel bewoners op hun werk zijn. "Er zijn verschillen tussen dagen maar de patronen komen overeen", zegt Van Hal.


CAUTAL

(letterwoord) van Clasificación de Actividades de Uso del Tiempo para América Latina y el Caribe

indeling voor het beschrijven van tijdsbesteding, vastgesteld voor Latijns-Amerika en het Caribisch gebied in het verband van de VN


boxplot

een grafische weergave van de vijf-getallensamenvatting. Deze vijf-getallensamenvatting bestaat uit het minimum, het eerste kwartiel, de mediaan (of tweede kwartiel)


density

via Middelfrans densité of direct van Latijn densitas


normale verdeling

normale verdelingen (plural)
normaal verdelinkje (diminutive singular)
normale verdelinkjes (diminutive plural)

een continue kansverdeling met twee parameters, de verwachtingswaarde μ en de standaardafwijking σ, waarvan de kansdichtheid wordt gegeven door de volgende Gaussische functie: f(x)=1/(σ√)e^(-1/2((x-μ)/σ)²)


clusteranalyse

samenstelling van cluster zn en analyse zn

clusteranalyses (plural)
clusteranalysen (plural)

het classificeren of het groeperen in clusters of klassen van objecten op grond van hun kenmerken


chikwadraattoets

samenstellende samenstelling van chi, kwadraat zn en toets zn

toets om de afwijking van een gevonden verdeling ten opzichte van de bekende verdelingen te bepalen


aggregatieniveau

samenstelling van aggregatie zn en niveau zn

detailniveau waarop gegevens worden samengevoegd of geanalyseerd


covariatie

Naamwoord van handeling van covariëren met het achtervoegsel -atie

een parameter die bij twee toevalsvariabelen aangeeft in welke mate de beide toevalsvariabelen (lineair) met elkaar samenhangen


rangcorrelatiecoëfficiënt

samenstelling van rang zn en correlatiecoëfficiënt zn

samenstelling van rangcorrelatie zn en coëfficiënt zn

maat voor de afhankelijkheid van twee toetsingsgrootheden bij een tweezijdige toets


correlatiecoëfficiënt

samenstelling van correlatie zn en coëfficiënt zn

maat voor de correlatie tussen twee toetsingsgrootheden


autocorrelatie

samenstelling van auto zn en correlatie zn

de kruiscorrelatie van een functie of signaal met zichzelf