vlieger

In de betekenis van ‘latwerk met papier’ voor het eerst aangetroffen in 1625

Naamwoord van handeling van vliegen met het achtervoegsel -er.

Die vlieger gaat niet op.

Dat is geen geldig argument, zo werkt het niet

vlieër

een voorwerp dat door de wind aan een draad in de lucht opgelaten kan worden

Drachenviereck

een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar ...

Flieger

een dier m.b.t. zijn vaardigheid in het vliegen

vliegers (plural)
vliegertje (diminutive singular)
vliegertjes (diminutive plural)


hoepel

In de betekenis van ‘band om vaatwerk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1728

hoepels (plural)
hoepeltje (diminutive singular)
hoepeltjes (diminutive plural)

een ringvormig voorwerp gebruikt door kinderen om rond hun middel rond te draaien


knikker

Naamwoord van handeling van knikken met het achtervoegsel -er
**[1] kan ook als klanknabootsing worden opgevat, in de betekenis van ‘glazen of stenen balletje als kinderspel’ voor het eerst aangetroffen in 1599

Er is stront aan de knikker.

Er is iets mis, er is iets vervelends aan de hand

Het gaat niet om de knikkers, maar om het spel.

Murmel

knikkers (plural)
knikkertje (diminutive singular)
knikkertjes (diminutive plural)

balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren

Het jochie had knikkers gejat uit de broekzak van een andere kleuter.

Weblink bron
Zihni Özdil
 “Waarom Rutte alles overleeft, en Bijleveld niet” (9 november 2019) op nrc.nl

Op school baarde het jongetje uit Indië enig opzien, vooral omdat je het niet aan hem kon zien, en ook omdat hij bij het knikkeren niet eenvoudig de knikker in de vuist hield en hem met zijn duim wegschoot, maar met wijs- en middelvinger van beide handen een ingewikkelde lanceerinrichting bouwde van waaruit hij hem wegkatapulteerde.

Hans Vervoort
 “Kind van de Oost.” (2005), Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, ISBN 90 388 7437 5, p. 41


racebaan

Rennbahn

een baan om snelheidswedstrijden op te houden

racebanen (plural)
racebaantje (diminutive singular)
racebaantjes (diminutive plural)

een stuk speelgoed waarop met miniatuurvoertuigen snel gereden kan worden

Zijn racebaan is z'n lust en z'n leven.


pop

In de betekenis van ‘gulden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1869

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘speelgoed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1252

poppen (plural)
poppetje (diminutive singular)
popje (diminutive singular)
poppetjes (diminutive plural)
popjes (diminutive plural)

Zij speelt met haar poppen.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wilde de raket afgelopen voorjaar voor het eerst lanceren, maar dat wordt nu op zijn vroegst in augustus. Er zijn dan nog geen astronauten aan boord, maar wel drie poppen met sensoren.

Weblink bron “NASA is klaar met uitvoeren van tests met maanraket” (27 juni 2022), NU.nl


tol

In de betekenis van ‘speelgoed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1437

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘doortochtgeld’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 973

Zoll

plaats waar men slechts tegen betaling mag passeren

tollen (plural)
tolletje (diminutive singular)
tolletjes (diminutive plural)

een kinderspeeltuig dat met een zweepje tot draaiing gebracht wordt -> zweeptol


waterpistool

samenstelling van water zn en pistool zn

Wasserpistole

pistool waaruit een straal water kan spuiten

waterpistolen (plural)
waterpistooltje (diminutive singular)
waterpistooltjes (diminutive plural)

Ze moeten waterpistolen gehad hebben. Je kent ze toch? Even richten, pssssst en weg is je kleur.'

Zijn speciale kindermissen zijn erg populair. Als Álvarez voorgaat in de mis voor volwassenen trekt hij z'n normale gewaden aan en dan laat hij zijn waterpistool in de consistoriekamer liggen.

Weblink bron “Priester zegent met waterpistool” (25-02-2013), NOS


tuimelaar

In de betekenis van ‘walvisachtige’ voor het eerst aangetroffen in 1588

Naamwoord van handeling van tuimelen met het achtervoegsel -aar

große Tümmler

Tursiops truncatus, dolfijnsoort met robuust gestroomlijnd lichaam

tuimelaars (plural)
tuimelaartje (diminutive singular)
tuimelaartjes (diminutive plural)

zich vanzelf weer oprichtend stuk kinderspeelgoed


brandweerauto

brandweerauto's (plural)
brandweerautootje (diminutive singular)
brandweerautootjes (diminutive plural)

speelgoed in de vorm van een brandweerauto

Mijn broertje speelde een eindje verderop met een brandweerauto alsof er niets was gebeurd.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


zandbak

zandbakken (plural)
zandbakje (diminutive singular)
zandbakjes (diminutive plural)


hobbelpaard

In de betekenis van ‘houten paard als speelgoed’ voor het eerst aangetroffen in 1784

hobbelpaarden (plural)
hobbelpaardje (diminutive singular)
hobbelpaardjes (diminutive plural)

een stuk kinderspeelgoed in de vorm van een paard dat evenals een schommelstoel of een schommelwieg heen en weer kan bewegen. (sjokkelpeerd in het Vlaams)


speelgoedsoldaatje

samenstelling van speelgoed en soldaatje

tinnen soldaatje, afbeelding van een soldaat meest in tin uitgevoerd die gebruikt wordt in het naspelen van veldslagen


troeteldier

troeteldieren (plural)
troeteldiertje (diminutive singular)
troeteldiertjes (diminutive plural)

namaakbeest van zacht materiaal dat kinderen graag tegen zich aan houden


bille

[2], [3] (knikker, biljartbal): uit Oudfrankisch *bikkil, vgl. het Nederlandse bikkel


speelgoed

toy

één of meer voorwerpen voor kinderen om mee te spelen

speelgoedje (diminutive singular)
speelgoedjes (diminutive plural)

Het woord is een collectivum; een specifiek enkelvoud wordt gevormd met "stuk": een stuk speelgoed.

Door de brand was ook al het speelgoed van de kinderen verloren gegaan.

Maar terwijl die Pieten speelgoed maken, pepernoten bakken en alles klaarmaken voor de volgende reis naar Holland, trekt Sinterklaas op zijn paard door de hoge Spaanse bergen, op zoek naar een nieuw Pietje.

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 11

Dat kinderen niet veel geld hebben, is volgens haar niet heel belangrijk voor adverteerders. "Ook kinderen kopen producten, zoals speelgoed of snoep. Daarnaast vragen ze hun ouders om producten. Uit onderzoek blijkt bovendien dat kinderen invloed hebben op welke auto hun ouders kopen en welke vakanties worden geboekt."

Weblink bron “Waarom juist kinderen zo interessant zijn voor sociale media” (09 oktober 2021), NU.nl


sandbox

Samenstelling van de Engelse zelfstandige naamwoorden sand en box.

: zandbak (een spelplaats voor kinderen)


knikkeren

Afgeleid van knikker met het achtervoegsel -en

knikkerde (past)
geknikkerd (past participle)
te knikkeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen knikkeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen knikkeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geknikkerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geknikkerd (active infinitive perfect present long-form)
geknikkerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geknikkerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
knikkerend (imperfect participle)
geknikkerd (past participle)
knikkere (subjunctive)
knikker (indicative imperfect present singular first-person)
knikkert (indicative imperfect present singular second-person)
knikkert (indicative imperfect present singular second-person)
knikkert (indicative imperfect present singular second-person)
knikkert (indicative imperfect present singular third-person)
knikkerde (indicative imperfect past singular first-person)
knikkerde (indicative imperfect past singular second-person)
knikkerde (indicative imperfect past singular second-person)
knikkerde (indicative imperfect past singular second-person)
knikkerde (indicative imperfect past singular third-person)
knikkerden (indicative imperfect past plural first-person)
knikkerden (indicative imperfect past plural second-person)
knikkerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal knikkeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult knikkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal knikkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult knikkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal knikkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult knikkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal knikkeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen knikkeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen knikkeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen knikkeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou knikkeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou knikkeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) knikkeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt knikkeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou knikkeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden knikkeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden knikkeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden knikkeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geknikkerd (perfect present first-person)
hebt geknikkerd (perfect present second-person)
hebt geknikkerd (perfect present second-person)
heeft geknikkerd (perfect present second-person)
hebt geknikkerd (perfect present second-person)
heeft geknikkerd (perfect present third-person)
hebben geknikkerd (perfect present first-person)
hebben geknikkerd (perfect present second-person)
hebben geknikkerd (perfect present third-person)
had geknikkerd (perfect past first-person)
had geknikkerd (perfect past second-person)
had geknikkerd (perfect past second-person)
hadt geknikkerd (perfect past second-person)
had geknikkerd (perfect past third-person)
hadden geknikkerd (perfect past first-person)
hadden geknikkerd (perfect past second-person)
hadden geknikkerd (perfect past third-person)
zal geknikkerd hebben (perfect future first-person)
zal geknikkerd hebben (perfect future second-person)
zult geknikkerd hebben (perfect future second-person)
zult geknikkerd hebben (perfect future second-person)
zal geknikkerd hebben (perfect future second-person)
zult geknikkerd hebben (perfect future second-person)
zal geknikkerd hebben (perfect future third-person)
zullen geknikkerd hebben (perfect future first-person)
zullen geknikkerd hebben (perfect future second-person)
zullen geknikkerd hebben (perfect future third-person)
zou geknikkerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geknikkerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geknikkerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geknikkerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geknikkerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geknikkerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geknikkerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geknikkerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geknikkerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geknikkerd (impersonal passive present imperfect)
er is geknikkerd (impersonal passive present perfect)
er werd geknikkerd (impersonal passive past imperfect)
er was geknikkerd (impersonal passive past perfect)
er zal geknikkerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geknikkerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geknikkerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geknikkerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geknikkerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geknikkerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geknikkerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geknikkerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geknikkerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geknikkerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geknikkerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geknikkerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geknikkerd (singular imperfect present first-person)
wordt geknikkerd (singular imperfect present second-person)
wordt geknikkerd (singular imperfect present second-person)
wordt geknikkerd (singular imperfect present second-person)
wordt geknikkerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geknikkerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geknikkerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geknikkerd (singular imperfect present third-person)
werd geknikkerd (singular imperfect past first-person)
werd geknikkerd (singular imperfect past second-person)
werd geknikkerd (singular imperfect past second-person)
werdt geknikkerd (singular imperfect past second-person)
werd geknikkerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geknikkerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geknikkerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geknikkerd (singular imperfect past third-person)
zal geknikkerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geknikkerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geknikkerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geknikkerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geknikkerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geknikkerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geknikkerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geknikkerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geknikkerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geknikkerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geknikkerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geknikkerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geknikkerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geknikkerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geknikkerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geknikkerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geknikkerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geknikkerd (perfect present first-person)
bent geknikkerd (perfect present second-person)
bent geknikkerd (perfect present second-person)
is geknikkerd (perfect present second-person)
zijt geknikkerd (perfect present second-person)
is geknikkerd (perfect present third-person)
zijn geknikkerd (perfect present first-person)
zijn geknikkerd (perfect present second-person)
zijn geknikkerd (perfect present third-person)
was geknikkerd (perfect past first-person)
was geknikkerd (perfect past second-person)
was geknikkerd (perfect past second-person)
waart geknikkerd (perfect past second-person)
was geknikkerd (perfect past third-person)
waren geknikkerd (perfect past first-person)
waren geknikkerd (perfect past second-person)
waren geknikkerd (perfect past third-person)
zal geknikkerd zijn (perfect future first-person)
zult geknikkerd zijn (perfect future second-person)
zult geknikkerd zijn (perfect future second-person)
zult geknikkerd zijn (perfect future second-person)
zal geknikkerd zijn (perfect future third-person)
zullen geknikkerd zijn (perfect future first-person)
zullen geknikkerd zijn (perfect future second-person)
zullen geknikkerd zijn (perfect future third-person)
zou geknikkerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geknikkerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geknikkerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geknikkerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geknikkerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geknikkerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geknikkerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geknikkerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geknikkerd zijn (perfect conditional third-person)

een spel met vele variëteiten gespeeld met knikkers

De kinderen knikkerden op het schoolplein.


knuffel

knuffels (plural)
knuffeltje (diminutive singular)
knuffeltjes (diminutive plural)

van zacht materiaal vervaardigde speelgoedpop


sokpop

sokpoppen (plural)
sokpopje (diminutive singular)
sokpoppetje (diminutive singular)
sokpopjes (diminutive plural)
sokpoppetjes (diminutive plural)


stokpaard

stokpaarden (plural)
stokpaardje (diminutive singular)
stokpaardjes (diminutive plural)

[2] Doorgaans bezigt men in dit geval de verkleinvorm "stokpaardje"

een stuk speelgoed bestaande uit een meestal houten paardenhoofd aan een stok waarmee kinderen paardje konden rijden


speeltje

iets dat dient om mee te spelen; stuk speelgoed; voorwerp van vermaak


LEGO

van de Deens LEGO en , een merknaam gevormd uit leg ww en godt bw "speel goed!"

kleine, gekleurde, plastic blokjes, die aan elkaar verbonden kunnen worden om te bouwen


peluche

Naamwoordelijke afleiding van het Oudfranse peluchier ("uitpluizen"), een afleiding van het Latijnse pilare ("uitpluizen"). Het woord is tweemaal ontleend in het Nederlands: eerst als pluis en later als pluche.

J’ai gagné une peluche à la foire.

Ik heb een pluchen dier gewonnen op de kermis.


barbiepop

eponiem: samenstelling van barbie zn en pop zn , leenvertaling van Barbie doll, in 1959 vernoemd naar Barbara, de dochter van R. Handler , een van de oprichters van speelgoedfabrikant Mattel , in de betekenis van ‘speelpopje aangekleed als volwassen vrouw’ voor het eerst aangetroffen in 1990

barbiepoppen (plural)
barbiepoppetje (diminutive singular)
barbiepoppetjes (diminutive plural)

bepaald merk van een als een volwassen vrouw uitgevoerd speelpopje dat in allerlei kleren gestoken kan worden

Ze is lang , heeft prachtige golvende bruine haren en heeft het figuur van een barbiepop

Het model verbrak abrupt hun gesprek, rechtte haar rug en veranderde haar mimiek in dat van een barbiepop.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


lappenpop

samenstelling van lap en pop met het invoegsel -en-

lappenpoppen (plural)
lappenpoppetje (diminutive singular)
lappenpoppetjes (diminutive plural)


speelpop

speelpoppen (plural)
speelpoppetje (diminutive singular)
speelpoppetjes (diminutive plural)


stokpop

stokpoppen (plural)
stokpoppetje (diminutive singular)
stokpoppetjes (diminutive plural)


trekpop

trekpoppen (plural)
trekpoppetje (diminutive singular)
trekpopje (diminutive singular)
trekpoppetjes (diminutive plural)
trekpopjes (diminutive plural)

pop waarvan de armen en benen bewegen wanneer men aan een touwtje trekt


poppenhuis

samenstelling van pop en huis met het invoegsel -en-

poppenhuizen (plural)
poppenhuisje (diminutive singular)
poppenhuisjes (diminutive plural)

een in het klein uitgevoerde versie van een huis (met of voor poppen)

Ze zijn met zorg en met een opmerkzame blik gemaakt, en ze zet ze stuk voor stuk op verborgen plaatsen in het poppenhuis.

Jessie Burton vert. Mieke Trouw-Luyckx
 “Het huis aan de gouden bocht” (2014), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789021809526

Nu zal ze de miniatuur-Nella - getooid met de gouden sleutel - van de sprei pakken en weer in het poppenhuis zetten.


poppenwagen

samenstelling van pop zn en wagen zn met het invoegsel -en-

poppenwagens (plural)
poppenwagentje (diminutive singular)
poppenwagentjes (diminutive plural)

kleine kinderwagen voor een speelgoedpop

hij duwde zijn broertje rond in een poppenwagen


plaspop

plaspoppen (plural)
plaspopje (diminutive singular)
plaspopjes (diminutive plural)

speelgoedpop die, als ze met water is gevuld, 'echt' kan plassen


opzetdoos

opzetdozen (plural)
opzetdoosje (diminutive singular)
opzetdoosjes (diminutive plural)


speelgoedoven

speelgoedovens (plural)
speelgoedoventje (diminutive singular)
speelgoedoventjes (diminutive plural)

een (nep)oven voor kinderen om mee te spelen

Het kind bakte in de speelgoedoven zandtaartjes.


speelgoedauto

speelgoedauto's (plural)
speelgoedautootje (diminutive singular)
speelgoedautootjes (diminutive plural)

een auto in klein formaat voor kinderen om mee te spelen

De speelgoedauto was favoriet.


hoelahoep

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘hoepelspel’ voor het eerst aangetroffen in 1958

hoelahoepen (plural)
hoelahoeps (plural)
hoelahoepje (diminutive singular)
hoelahoepjes (diminutive plural)

een ringvormig voorwerp gebruikt door kinderen om rond hun middel rond te draaien

De kinderen speelden met de hoelahoep en hadden veel plezier.


hoepelen

In de betekenis van ‘met een hoepel spelen’ voor het eerst aangetroffen in 1682

Afgeleid van hoepel met het achtervoegsel -en

hoepelde (past)
gehoepeld (past participle)
te hoepelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen hoepelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen hoepelen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gehoepeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gehoepeld (active infinitive perfect present long-form)
gehoepeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gehoepeld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
hoepelend (imperfect participle)
gehoepeld (past participle)
hoepele (subjunctive)
hoepel (indicative imperfect present singular first-person)
hoepelt (indicative imperfect present singular second-person)
hoepelt (indicative imperfect present singular second-person)
hoepelt (indicative imperfect present singular second-person)
hoepelt (indicative imperfect present singular third-person)
hoepelde (indicative imperfect past singular first-person)
hoepelde (indicative imperfect past singular second-person)
hoepelde (indicative imperfect past singular second-person)
hoepelde (indicative imperfect past singular second-person)
hoepelde (indicative imperfect past singular third-person)
hoepelden (indicative imperfect past plural first-person)
hoepelden (indicative imperfect past plural second-person)
hoepelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal hoepelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult hoepelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hoepelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult hoepelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hoepelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult hoepelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hoepelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen hoepelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen hoepelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen hoepelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou hoepelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou hoepelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) hoepelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt hoepelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou hoepelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden hoepelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden hoepelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden hoepelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gehoepeld (perfect present first-person)
hebt gehoepeld (perfect present second-person)
hebt gehoepeld (perfect present second-person)
heeft gehoepeld (perfect present second-person)
hebt gehoepeld (perfect present second-person)
heeft gehoepeld (perfect present third-person)
hebben gehoepeld (perfect present first-person)
hebben gehoepeld (perfect present second-person)
hebben gehoepeld (perfect present third-person)
had gehoepeld (perfect past first-person)
had gehoepeld (perfect past second-person)
had gehoepeld (perfect past second-person)
hadt gehoepeld (perfect past second-person)
had gehoepeld (perfect past third-person)
hadden gehoepeld (perfect past first-person)
hadden gehoepeld (perfect past second-person)
hadden gehoepeld (perfect past third-person)
zal gehoepeld hebben (perfect future first-person)
zal gehoepeld hebben (perfect future second-person)
zult gehoepeld hebben (perfect future second-person)
zult gehoepeld hebben (perfect future second-person)
zal gehoepeld hebben (perfect future second-person)
zult gehoepeld hebben (perfect future second-person)
zal gehoepeld hebben (perfect future third-person)
zullen gehoepeld hebben (perfect future first-person)
zullen gehoepeld hebben (perfect future second-person)
zullen gehoepeld hebben (perfect future third-person)
zou gehoepeld hebben (perfect conditional first-person)
zou gehoepeld hebben (perfect conditional second-person)
zou gehoepeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehoepeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehoepeld hebben (perfect conditional second-person)
zou gehoepeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden gehoepeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden gehoepeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden gehoepeld hebben (perfect conditional third-person)

het spelen met een hoepel door deze rond de middel rond te draaien


hoelahoepen

Afgeleid van hoelahoep met het achtervoegsel -en

hoelahoepte (past)
gehoelahoept (past participle)
te hoelahoepen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen hoelahoepen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen hoelahoepen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gehoelahoept (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gehoelahoept (active infinitive perfect present long-form)
gehoelahoept zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gehoelahoept te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
hoelahoepend (imperfect participle)
gehoelahoept (past participle)
hoelahoepe (subjunctive)
hoelahoep (indicative imperfect present singular first-person)
hoelahoept (indicative imperfect present singular second-person)
hoelahoept (indicative imperfect present singular second-person)
hoelahoept (indicative imperfect present singular second-person)
hoelahoept (indicative imperfect present singular third-person)
hoelahoepte (indicative imperfect past singular first-person)
hoelahoepte (indicative imperfect past singular second-person)
hoelahoepte (indicative imperfect past singular second-person)
hoelahoepte (indicative imperfect past singular second-person)
hoelahoepte (indicative imperfect past singular third-person)
hoelahoepten (indicative imperfect past plural first-person)
hoelahoepten (indicative imperfect past plural second-person)
hoelahoepten (indicative imperfect past plural third-person)
zal hoelahoepen (indicative imperfect future singular first-person)
zult hoelahoepen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hoelahoepen (indicative imperfect future singular second-person)
zult hoelahoepen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hoelahoepen (indicative imperfect future singular second-person)
zult hoelahoepen (indicative imperfect future singular second-person)
zal hoelahoepen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen hoelahoepen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen hoelahoepen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen hoelahoepen (indicative imperfect future plural third-person)
zou hoelahoepen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou hoelahoepen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) hoelahoepen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt hoelahoepen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou hoelahoepen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden hoelahoepen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden hoelahoepen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden hoelahoepen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gehoelahoept (perfect present first-person)
hebt gehoelahoept (perfect present second-person)
hebt gehoelahoept (perfect present second-person)
heeft gehoelahoept (perfect present second-person)
hebt gehoelahoept (perfect present second-person)
heeft gehoelahoept (perfect present third-person)
hebben gehoelahoept (perfect present first-person)
hebben gehoelahoept (perfect present second-person)
hebben gehoelahoept (perfect present third-person)
had gehoelahoept (perfect past first-person)
had gehoelahoept (perfect past second-person)
had gehoelahoept (perfect past second-person)
hadt gehoelahoept (perfect past second-person)
had gehoelahoept (perfect past third-person)
hadden gehoelahoept (perfect past first-person)
hadden gehoelahoept (perfect past second-person)
hadden gehoelahoept (perfect past third-person)
zal gehoelahoept hebben (perfect future first-person)
zal gehoelahoept hebben (perfect future second-person)
zult gehoelahoept hebben (perfect future second-person)
zult gehoelahoept hebben (perfect future second-person)
zal gehoelahoept hebben (perfect future second-person)
zult gehoelahoept hebben (perfect future second-person)
zal gehoelahoept hebben (perfect future third-person)
zullen gehoelahoept hebben (perfect future first-person)
zullen gehoelahoept hebben (perfect future second-person)
zullen gehoelahoept hebben (perfect future third-person)
zou gehoelahoept hebben (perfect conditional first-person)
zou gehoelahoept hebben (perfect conditional second-person)
zou gehoelahoept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehoelahoept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehoelahoept hebben (perfect conditional second-person)
zou gehoelahoept hebben (perfect conditional third-person)
zouden gehoelahoept hebben (perfect conditional first-person)
zouden gehoelahoept hebben (perfect conditional second-person)
zouden gehoelahoept hebben (perfect conditional third-person)

Een gezin uit Engeland stal mijn hart toen het jongste dochtertje de hele tijd met mij wilde hoelahoepen.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


knikkertijd

knikkertijden (plural)
knikkertijdje (diminutive singular)
knikkertijdjes (diminutive plural)

bepaalde periode(s) in een jaar waarin kinderen knikkers meenemen om te knikkeren

Met knikkertijd nemen alle kinderen knikkers mee naar school om in de pauze mee te spelen.


knikkerpot

knikkerpotten (plural)
knikkerpotje (diminutive singular)
knikkerpotjes (diminutive plural)

een bakje of kuil in de grond of tegel gebruikt door kinderen met de bedoeling de knikker(s) erin te krijgen


diabolo

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘speelgoed’ voor het eerst aangetroffen in 1914

afgeleid van het Griekse bolo met het voorvoegsel dia-

diabolo's (plural)
diabolootje (diminutive singular)
diabolootjes (diminutive plural)

zandlopervormig speelgoed, bestaande uit twee met de toppen verenigde kegels, dat men al heen en weder rollend op een koord tussen twee stokjes in evenwicht probeert te houden daarbij gebruikmakend van het principe van het traagheidsmoment


prikblok

prikblokken (plural)
prikblokje (diminutive singular)
prikblokjes (diminutive plural)

kinderspeelgoed waarmee met een prikpen gaatjes in stevig papier kunnen worden geprikt waarna de tekening vervolgens uit het papier wordt gedrukt


jojo

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘klimtol’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1872

jojo's (plural)
jojootje (diminutive singular)
jojootjes (diminutive plural)

speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt


rammel

zn [1]: naamwoord van handeling van rammelen ww (zonder -en)

zn [2], [3]: afgeleid van rammelen ww (zonder -en)

rammels (plural)
rammeltje (diminutive singular)
rammeltjes (diminutive plural)

voorwerp met loszittende delen dat aan een handvat is bevestigd, zodat het bij zwaaien een onregelmatig geluid voortbrengt

Het kind zwaaide opgetogen met zijn rammel.


sinterklaasspeelgoed

samenstelling van sinterklaas en speelgoed

speelgoed dat men met sinterklaas gekregen heeft


miniatuurtrein

samenstelling van miniatuur zn en trein zn

miniatuurtreinen (plural)
miniatuurtreintje (diminutive singular)
miniatuurtreintjes (diminutive plural)

een schaalmodel van een trein (bijv. schaal 1:8, 1:11, 1:16, 1:87 of 1:160)


modeltrein

modeltreinen (plural)
modeltreintje (diminutive singular)
modeltreintjes (diminutive plural)

trein in miniatuurformaat als hobby of speelgoed


drejdel

draaitolletje waarmee spelletjes worden gespeeld op Chanoeka


speelgoedwinkel

speelgoedwinkels (plural)
speelgoedwinkeltje (diminutive singular)
speelgoedwinkeltjes (diminutive plural)

zaak waar speelgoed en spellen worden verkocht


speelgoedhandel

speelgoedhandels (plural)
speelgoedhandeltje (diminutive singular)
speelgoedhandeltjes (diminutive plural)

zaak waar speelgoed en spellen worden verkocht, speelgoedwinkel


kinderspeelgoed

samenstelling van kind en speelgoed met het invoegsel -er-

kinderspeelgoedje (diminutive singular)
kinderspeelgoedjes (diminutive plural)

speelgoed bestemd en geschikt voor kinderen

De Amerikaanse federale politiedienst FBI waarschuwt ouders over de privacy- en veiligheidsrisico's bij kinderspeelgoed dat in verbinding staat met het internet.


babyspeelgoed

Babyspielzeug

speelmateriaal dat geschikt is voor een baby

babyspeelgoedje (diminutive singular)
babyspeelgoedjes (diminutive plural)


frisbee

eponiem van Engels frisbee, van de merknaam "Frisbee" die verwijst naar een spelletje dat in 1957 populair was onder studenten van Yale University die daarbij gooiden met schaaltjes waarin Mrs. Frisbie's Pies haar gebak verpakte, in de betekenis van ‘werpschijf’ voor het eerst aangetroffen in 1971

frisbees (plural)
frisbeetje (diminutive singular)
frisbeetjes (diminutive plural)

plastic ronde schijf die je naar elkaar overgooit

Frisbees zijn gewoonlijk uitgevoerd in plastic, hebben een diameter van ongeveer 20 tot 30 cm en een boord.

Om het een beetje leuk te houden stopte ik er ook een extraatje in zoals marshmallows, M&M’s of een frisbee.


krasplaatje

voorbedrukt plaatje waar je over moet krassen om de afbeelding te zien, of over te brengen op een andere ondergrond

Er zijn krasplaatjes waarbij als je erop krast het plaatje naar het onderliggende papier gaat.

Er zijn krasplaatjes waarbij je de tekening pas ziet als je een bedekkende laag wegkrast.


trapauto

trapauto's (plural)
trapautootje (diminutive singular)
trapautootjes (diminutive plural)

een speelgoedauto die door beenkracht wordt voortbewogen

De kleuters speelden graag in de trapauto.


teddybeer

eponiem, van Engels teddy bear, door de Amerikaanse bedenker M. Michtom in 1912 genoemd naar de toenmalige Amerikaanse president “Teddy” Roosevelt , omdat die bij het jagen had geweigerd op een berenjong te schieten, in de betekenis van ‘kinderspeelgoed’ voor het eerst aangetroffen in 1914

teddyberen (plural)
teddybeertje (diminutive singular)
teddybeertjes (diminutive plural)

Zij sliep tot haar twintigste nog altijd met een teddybeer in bed.


Kinderschlitten

Samenstelling van de Duitse zelfstandige naamwoorden Kind en Schlitten met het invoegsel -er-

der Kinderschlitten (nominative singular)
die Kinderschlitten (nominative plural)
des Kinderschlittens (genitive singular)
der Kinderschlitten (genitive plural)
dem Kinderschlitten (dative singular)
den Kinderschlitten (dative plural)
den Kinderschlitten (accusative singular)
die Kinderschlitten (accusative plural)


blokkendoos

samenstelling van blok en doos met het invoegsel -en-

blokkendozen (plural)
blokkendoosje (diminutive singular)
blokkendoosjes (diminutive plural)

doos met blokken waar kinderen mee kunnen spelen


knuffelbeer

knuffelberen (plural)
knuffelbeertje (diminutive singular)
knuffelbeertjes (diminutive plural)

een speelgoedbeer gemaakt van een zachte stof zodat het prettig is hem te aaien en te knuffelen

Mijn dochter heeft nog steeds een knuffelbeer in bed als ze gaat slapen.


strandbal

speelgoed om mee op het strand te spelen in de vorm van een grote, fel gekleurde, opblaasbare, plastic bal van gering gewicht

Het kind moest heel hard achter de weggewaaide strandbal aanrennen.


knuffeldier

knuffeldieren (plural)
knuffeldiertje (diminutive singular)
knuffeldiertjes (diminutive plural)

dier gemaakt van een zachte stof zodat het prettig is hem te aaien en te knuffelen


klapperpistool

klapperpistolen (plural)
klapperpistooltje (diminutive singular)
klapperpistooltjes (diminutive plural)

speelgoedpistool dat door kleine hoeveelheid kruit een hard geluid kan maken

De schutter komt aan bij de Albert Heijn, waar Ramon Vleerlaag boodschappen doet. Hij hoort iets wat „lijkt op een klapperpistool”. Medewerkers dirigeren de klanten naar achter in de winkel. Ongeveer twee minuten hoort Vleerlaag schoten, met onregelmatige tussenpozen.


bromtol

speelgoed dat men kan laten ronddraaien en dan een brommend, zoemend geluid maakt

Wat mij betreft is de Aprilia van 1937 Lancia’s ware meesterwerk. Een even sierlijke als gespierde vierdeurs auto, niet te groot en niet te klein, vormgegeven met behulp van de windtunnel. Daarmee vergeleken was de VW-kever, een tijdgenoot, een mislukte Duitse bromtol. De Aprilia is een beetje een vergeten klassieker. In later jaren heeft Lancia zijn reputatie opgebouwd met wilde rallyauto’s, als de Stratos en de Delta Integrale. Die laatste was een verdere ontwikkeling van de Delta, die was gestart als een concurrent van de Volkswagen Golf. De Delta kreeg in 1993 een opvolger die was gebaseerd op een Fiat-platform, maar die is zes jaar later een stille dood gestorven.


bouwdoos

[1], [2] samenstelling van bouw ww en doos zn

[3] eveneens samenstelling van bouw ww en doos (scheldwoord voor vrouw)

bouwdozen (plural)
bouwdoosje (diminutive singular)
bouwdoosjes (diminutive plural)

verpakking met onderdelen waarmee gebouwen en andere constructies in het klein kunnen worden nagebouwd


toverdoos

toverdozen (plural)
toverdoosje (diminutive singular)
toverdoosjes (diminutive plural)

goochelspullen samen verpakt in bak met deksel, meestal van karton

Wat de kleine Leo betreft, deze zoon des huizes - zo genoemd ter onderscheiding van zijn vader, de ‘grote Leo’ - was in april van dat jaar veertien geworden en bij die gelegenheid bedacht met een, toentertijd als kinderspeelgoed op de markt gebrachte en al snel populair geworden, goocheldoos - ook wel toverdoos genoemd: de bergplaats voor allerlei benodigdheden bij het uitvoeren van niet al te ingewikkelde goocheltoeren.


speelgoedtrein

speelgoedtreinen (plural)
speelgoedtreintje (diminutive singular)
speelgoedtreintjes (diminutive plural)

een trein in klein formaat voor kinderen om mee te spelen

De speelgoedtrein was favoriet.


legpuzzel

een in stukken gesneden of gezaagde afbeelding op papier of hout, die weer tot één geheel moet worden gemaakt

Hubregtse Cartonnage bestaat uit acht bedrijven die onder meer verpakking maken voor voedsel Ook worden legpuzzels geproduceerd. De vestigingen zijn in Nederland maar ook in Noorwegen. De omzet is ruim 80 miljoen euro en het totale aantal medewerkers 300.

Het boek is vooral besteed aan de legpuzzels en aan andere gezelschapsspellen, kaartspelen of andere manieren om de avonden te vullen toen er nog geen televisie was.


Minecraft

Minecraft

wereldwijd veel gebruikte netwerksite voor sociale contacten

spel waarin je met blokjes werelden opbouwt waarin je met andere deelnemers avonturen kunt beleven en dat zowel op losse computers als internet gespeeld kan worden

Minecraft is het populairste computerspel ooit, op Tetris na. Het is meer dan honderd miljoen keer aangeschaft.


Minecraft

(das) Minecraft (nominative singular)
(des) Minecrafts (genitive singular)
(dem) Minecraft (dative singular)
(das) Minecraft (accusative singular)

Als naam wordt Minecraft gewoonlijk zonder lidwoord gebruikt, net als in het Nederlands. Als in bijzondere zinsconstructies ("het klassieke Minecraft") toch een lidwoord nodig is, wordt das gebruikt ("das klassische Minecraft").


Minecraft

merknaam, samenstelling van mine "mijn" en craft "construeren", omdat het spel begint met het verwerven van grondstoffen en daarmee zaken construeren; in 2009 door de Zweedse ontwikkelaar M. Persson als naam voor het spel gebruikt


skelter

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘motorwagentje’ voor het eerst aangetroffen in 1959

skelters (plural)
skeltertje (diminutive singular)
skeltertjes (diminutive plural)

speelgoedauto die met beenkracht wordt voortbewogen

Lachend, plezier makend. Maar dan gaat het gruwelijk mis. Een uiteinde van de boa draait zich om de achteras van de skelter, terwijl het andere deel van de sjaal nog om haar nek zit. En hoe vaker de boa zich om de as draait, hoe minder lucht Loes krijgt. Schreeuwen om hulp lukt niet. Ze stikt.

'De tweede keer dat hij wegliep, had een begeleider per ongeluk het hek van het terrein laten openstaan. Op zijn skelter is hij ervandoor gefietst. Ze konden hem vijfenhalf uur lang niet vinden. De politie en brandweer zijn ingeschakeld, er is een Amber Alert verspreid (het landelijke waarschuwingssysteem bij urgente kindervermissingen, red.) en met een helikopter gezocht. Uiteindelijk vond een motoragent hem op een nabijgelegen camping.'

Zelf wil Zoey later ook coureur worden, vertelt hij. Om alvast te wennen heeft hij op zijn trapskelter een sticker van Red Bull geplakt. Net zoals zijn grote voorbeeld probeert hij dan zo hard mogelijk te rijden. „Op de fiets ben ik Rossi (de motorcoureur, red.), op de skelter ben ik Max.”


draaitol

Voor clowntjes is de aardbol een grote toverbal / Een felgekleurde draaitol met grapjes overal.


fidgetspinner

van Engels fidget spinner, letterlijk "friemeldraaier"

ˈfɪdʒətˌspɪnər

speeltje dat kan draaien en in de hand wordt gebruikt

Het M-decreet wordt de jongste dagen in vraag gesteld en neergezet als een trend die over zijn hoogtepunt is, zoals de fidgetspinner.


aardappelhoofd

samenstelling van aardappel zn en hoofd zn

aardappelhoofden (plural)
aardappelhoofdje (diminutive singular)
aardappelhoofdjes (diminutive plural)

nagebootst hoofd, gemaakt uit een aardappel door er stukjes uit te snijden of voorwerpen in vast te prikken die onderdelen van het gelaat of zelfs ledematen verbeelden

Vertel de kinderen dat ze vandaag iets heel grappigs gaan maken van een aardappel: een aardappelhoofd!

Ze biechtalleswel op,' zei ze tegen het aardappelhoofd, dat met alle gelaatstrekken op de verkeerde plek meer opeen Picassohoofd leek.


badeend

badeenden (plural)
badeendje (diminutive singular)
badeendjes (diminutive plural)

een plastic stuk speelgoed in de vorm van een eend, dat in een badkuip kan drijven

Internetters hebben op ludieke wijze de strijd aangebonden met terreurgroep Islamitische Staat (IS). De gezichten van jihadisten op propagandafoto's worden vervangen door de koppen van rubberen badeenden.

De 'Nederlandse' gele reuzenbadeend in de Taiwanese havenstad Keelung is vandaag tot verdriet van nieuwjaarvierders geploft en leeggelopen. Het gebeurde een paar uur voordat een grote menigte bij het metershoge opblaasbare kunstwerk werd verwacht, om af te tellen naar de jaarwisseling.


barbie

eponiem van Engels Barbie en , de Engelse merknaam voor bepaalde slanke poppen van speelgoedfabrikant Mattel , genoemd naar de roepnaam van Barbara Handler-Segal, de dochter van een van de oprichters van het bedrijf

uiterst succesvolle pop die kinderen allerlei kleren kunnen aantrekken


duiveltje-uit-een-doosje

verbinding van  duiveltje, uit, een en doosje (samenkoppeling), wellicht deels leenvertaling van Frans diable en boîte

ˈdœyvəlcəˌʔœytənˌdoʃə

kisduiweltjie

afgesloten kistje waaruit door een springveer opeens een figuur te voorschijn komt

In het het "Standvastige tinnen soldaatje" van H.C. Andersen zijn de hoofdpersonen speelgoed dat tot leven komt: een tinnen soldaatje dat een been mist, een danseresje dat kan worden opgewonden en een duiveltje-uit-een-doosje.

Samen maakten ze "Eén been, één vleugel", over het soldaatje met één been dat verliefd is op een danseresje, maar door zijn handicap en een duiveltje-uit-een-doosje in een onwaarschijnlijk avontuur wordt gestort.


duiveltje-in-een-doosje

verbinding van  duiveltje, in, een en doosje (samenkoppeling), wellicht leenvertaling van Frans diable en boîte

ˈdœyvəlcəˌʔɪnənˌdoʃə

Ze spelen met speelgoed van het type duiveltje-in-een-doosje met een knop of een haakje eraan om het speeltje in beweging te zetten en weten hoe ze ermee om moeten gaan.


handpop

een soort pop die men op een hand draagt, en voornamelijk gebruikt wordt om poppenkast te spelen

Medvedev, de vermeende handpop van Poetin, werd al eens president op 8 mei 2008. Na twee termijnen als president moest Poetin op 8 mei zich dan tevreden stellen met het premierschap. Op 7 mei 2012 werd Poetin weer president en werden de rollen omgedraaid met Medvedev als premier.

De 12-jarige Darci Farmer uit het Amerikaanse Oklahoma City heeft opnieuw een handpop-optreden gegeven in America's Got Talent. Met haar auditie maakte het meisje al grote indruk op de jury en ook dit keer kon ze het viertal imponeren. Met handpop Edna in de hoofdrol en een bijrol voor het blozende jurylid Simon Cowell.


babypop

babypoppen (plural)
babypopje (diminutive singular)
babypopjes (diminutive plural)

In een blauw boodschappenkrat in de hal van haar fraai gelegen woning heeft ze haar kleding en andere attributen klaarstaan. Een dikmaakbroek, de onvermijdelijke bloemetjesshort en natuurlijk een pruik. De feestverlichting zit er al in, lacht Vera Wiefferink. Ze wijs op de ouderwetse krulspelden onder een haarnetje. In de krant ligt ook een babypop.

Babypoppen die huilen, gevoed en verschoond moeten worden; ze zijn ooit ontwikkeld als afschrikkingsmiddel om tienermeisjes ervan te weerhouden om zwanger te worden. Maar ze hebben het tegenovergestelde effect, want er worden juist meer meisjes zwanger.

Het Provinciaal Instituut St. Godelieve gaat, als eerste school in Vlaanderen, tijdens de lessen verzorging werken met een realcare babypop. De pop, ook wel chip-baby, simuleert het levensritme van een baby en maakt ook echte babygeluiden. Zo huilt de pop als hij een schone luier of een flesje nodig heeft. Een apparaat rond de pols van de "pleegouder" registreert hoe goed de baby verzorgd wordt.


traploper

Naamwoord van handeling van traplopen met het achtervoegsel -er

ijzeren, spiraalvorming stuk speelgoed dat een trap kan aflopen

Ook een heel iconisch stuk speelgoed werd in 1943 voor het eerst gefabriceerd: de 'slinky', een uiterst nutteloos, doch fascinerend ijzeren stuk speelgoed. Gedraaid in een metalen spiraal en spoedig herdoopt tot ‘traploper’, kon deze cilinder menig kind boeien.


meccano

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘speelgoed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1914


legoblok

legoblokken (plural)
legoblokje (diminutive singular)
legoblokjes (diminutive plural)

een plastic bouwsteentje met noppen dat gebruikt wordt als speelgoed

Voor wie na een bezoek aan Medisch Centrum Hageman naar het centrum loopt, is het een bijzonder obstakel: een betonnen 'legoblok' op het voetpad aan het eind van de parkeerplaats.

Het begon spelenderwijs. Tweeënhalf jaar later heeft componist Jeroen van Veen (47) uit Pernis met 30.000 legoblokjes een vleugel gebouwd. Vrijdag geeft hij in Almere zijn eerste optreden.

Slechts een miniem led-schermpje op de bovenkant van het witte plastic legoblok toont het nummer van de beller. John's Phone onthoudt slechts tien nummers, onder de tien cijfertoetsen. De rest schrijf je op in een miniem opschrijfboekje met balpennetje, dat in zijn rug verborgen zit. Het boekje voorziet verder in uitscheurpapiertjes voor handgeschreven sms'jes.


duplo

[1] van de merknaam "Duplo", een variant van LEGO voor jonge kinderen met grotere blokken, zodat er geen gevaar bestaat voor inslikken

[2] teruggevormd uit in duplo "in afschrift, in kopie"

aan elkaar klemmende felgekleurde blokjes waarmee jonge kinderen iets kunnen maken

En dan het kind zelf. Die interesseert zich niet voor Montmartre of het uitzicht op de Mont Blanc; die was liever thuis gebleven om met zijn duplo te spelen.

Zij zit op de grond, bij haar duplo, en draait een rood blokje tussen haar vingers. ‘Mamma! Hoeveel koningen en koninginnen zijn er in Europa?’


tamagotchi

elektronisch speelgoed in de vorm van een piepend eitje waarop een virtueel beestje staat dat verzorgd moet worden

Furby of Tamagotchi? Jumpen of hakken? En meer dilemma's: Nostalgie is van alle generaties. Generatie Y (geboren tussen 1980 en 1995) kan daar over meepraten. Gelukkig maar dat smaken verschillen. Vecht de oneindige strijd nu voor eeuwig uit door jouw favoriet te kiezen.

Elke week blikt Linda de Mol in haar tv-programma Oh Wat Een Jaar terug op een specifiek jaartal. 1996 was gisteren aan de beurt, dus waren er vragen over de Tamagotchi en werd de gabberscene besproken. Maar wat uiteraard ook niet kon ontbreken, was de doorbraak van de Spice Girls. In dat jaar schoten de verkoopcijfers namelijk door het dak voor de vijf meiden uit het Verenigd Koninkrijk. Met hun nummer Wannabe waren ze in een klap wereldberoemd.


Playmobil

van Duits "Playmobil" in 1974 als merknaam vastgelegd, gevormd uit Engels play en Duits mobil

speelgoed, in de vorm van verschillende kunststof poppetjes met bijbehorende accessoires

De jongen brak ook het hart van zijn vader met zijn verlanglijstje voor Kerstmis. ,,Hij zei dat hij graag Playmobil wilde en andere cadeautjes. ‘Maar het meest van al wil ik mama terug.’ En daarmee kan ik hem niet helpen”, vertelt de man, die er nu een tijdje tussenuit gaat op zijn werk.

Dit jaar maakt ze opnieuw zoveel mogelijk kerstpakketten voor gezinnen of alleenstaanden die net buiten de doelgroep van de Voedselbank vallen. Hoeveel? Dat is afhankelijk van de donaties die ze krijgt. Miranda is alweer druk bezig om alles voor elkaar te krijgen. Een doosje Playmobil, kortingskaarten voor de Winter Waarbeek. Maar ook bedrijven waaronder de Zuivelhoeve Hengelose Esch en Patrick’s Kaasboetiek hebben haar wat toegezegd.


alikas

onzekere herkomst, misschien een verbastering van albast

Maar iedere echte Hollandsche jongen heeft nog een zwak bewaard voor vliegers en een albasten alikas zonder eenig rood aartje.

Merk op, dat gij in den loop van den morgen tweemaal op 't bord zijt geschreven: eens, omdat gij met uw rechter buurman een verdacht gefluister hebt aangevangen, dat evenwel over niets liep dan over goedkoope ballen in de Wijde Appelaarsteeg, en eens, omdat gij aan uw linker dito een albasten knikker (gezegd alikas) hebt laten zien, zonder een eenig rood aartje, van welk delict het corpus u is ontnomen, tegen de pijnlijke onzekerheid of gij het ooit terug zult zien.


Fortnite

van de Engelse merknaam: Fortnite van de maker van computerspellen Epic , de fonetische weergave van fortnight "periode van twee weken", een toespeling op "fort" vanwege het bouwen van forten dat deel uitmaakt van het spel en op "night" omdat het spel bij de aankondiging in 2011 een meer spookachtige sfeer had

schietspel waarin je alleen of in ploegen in een denkbeeldige wereld op internet forten bouwt en het opneemt tegen allerlei bedreigingen, waaronder andere spelers

Fortnite wordt gezien als het populairste computerspel ooit en kent momenteel meer dan 200 miljoen spelers.

Het verdienmodel is gebaseerd op in-game-aankopen. Dat gebeurt heel veel bij spellen, vooral online. Wat anders is, is dat je bij Fortnite niet hoeft te betalen om serieus mee te kunnen spelen.

Pizzabezorgers zijn vaak jonge jongens en veel van hen spelen Fortnite.


strijkparel

plastic beads

speelgoed waarmee je met plastic kraaltjes kleurrijke, platte voorwerpen kunt maken

strijkparels (plural)
strijkpareltje (diminutive singular)
strijkpareltjes (diminutive plural)

plastic ringetjes die op een pinnetjesbord gerangschikt worden tot ze een figuur vormen. Vervolgens kan met een strijkijzer de verkregen figuur vastgelegd worden door de kralen aan elkaar te laten smelten

Tijdens de paasvakantie staan diverse Grabbelpasactiviteiten op het programma in OC Vondel. Op maandag 6 april draait alles rond chemie, dinsdag kunnen kinderen aan de slag met strijkparels, donderdag staat de fiets centraal en vrijdag wordt op glas geverfd.

Hebben de kinderen even genoeg van tekenen, verven of strijkparels? Ga dan een stapje verder en knutsel bv. een regenmeter.

De Standaard Magazine-stiliste Linda Van Waesberge leert u op Countryside, de beurs voor de landelijke levensstijl, hoe u de kerstperiode in stijl overleeft. Genoeg decoratie maar niet te veel, bijvoorbeeld, of zelf kerstkaartjes maken zonder met strijkparels aan de slag te moeten.


priktol

priktollen (plural)
priktolletje (diminutive singular)
priktolletjes (diminutive plural)

tol met ijzeren punt die men met een eromheen gewonden touwtje laat draaien en op de grond gooit

Tollen: een zweep met ’n tol met zelf kleurtjes erop gemaakt voor het effect, of een priktol met een touwtje erom gewonden.

„Je doet de dingen voor elkaar, dat vind ik normaal. Tegenwoordig hebben mensen nergens tijd voor. Dat zie je aan de jeugd. Die kinderen van nu zijn altijd druk, dan weer naar judo, dan weer huiswerk. Wij speelden na school buiten met een priktol.”


wipwap

In de betekenis van ‘wip’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1887

wipwappen (plural)
wipwapje (diminutive singular)
wipwapjes (diminutive plural)

een speeltuig bestaande uit een balk die in het midden op een verhoogde steun rust

Dave Chisnall en Raymond van Barneveld maakten het ongelofelijk spannend in hun onderlinge duel in de Premier League. Gelukkig voor Barney ging het duel op de wipwap net zijn kant op: 7-4.

Iets voor tweeën in de middag komen de twaalf ouderen aanrijden in hun scootmobiel. Nadat ze vorige week een theoriecursus kregen, is het vandaag tijd voor het praktische gedeelte op de parkeerplaats van Carintreggeland aan de Eikenlaan. Zigzaggen, schuine hellingen oprijden en over een soort wipwap heen, het staat allemaal op het programma dat wordt gefinancierd door de gemeente.


erwtenschieter

samenstelling van erwt zn en schieter zn met het invoegsel -en-

Erbsenblasrohr

speelgoedpistool, bestaande uit een buis waardoor erwten of kleine voorwerpen worden geblazen

erwtenschieters (plural)
erwtenschietertje (diminutive singular)
erwtenschietertjes (diminutive plural)

De politie kreeg de melding dat een groepje jongeren in het centrum bezig was met een erwtenschieter (plastic buis met een ballon er aan, waarmee bijvoorbeeld erwten weg worden geschoten).


themakist

themakisten (plural)
themakistje (diminutive singular)
themakistjes (diminutive plural)

kist met verkleedspullen passend bij een bepaald onderwerp


speelgoedwarenhuis

Samenstelling van speelgoed en warenhuis

een model van een warenhuis waarmee kinderen kunnen spelen


looppop

soort grote speelgoedpop die een wandelbeweging kan maken

Whispy Walker looppop: Deze grote pop van 81cm loopt als een zus mee aan je hand. Zet de pop rechtop in wandelpostitie. Hou de linkerarm vast, buig zachtjes naar de rechterkant en beweeg de pop vooruit. De linkervoet stapt naar voor. Buig de pop dan zachtjes naar de linkerkant en de rechtervoet stapt naar voor. Herhaal deze stappen en laat zo je pop mee wandelen.

Weblink bron
toychamp.nl
 “Whispy Walker looppop blond in jeans outfit”, toychamp.nl


drijftol

drijftollen (plural)
drijftolletje (diminutive singular)
drijftolletjes (diminutive plural)

een tol die men heel snel kan laten ronddraaien met behulp van een zweepje

Maar opeens zegt dat Antilliaanse meisje: 'Pa Sem, Reinaldo is nog binnen!' Ik draaide om m'n as als een drijftol: wat moet ik doen? Terug! Een paar Afrikanen probeerden me tegen te houden: Papa don't go back, you'll get burned. Door de vlammen ben ik naar achteren gelopen. Ademen kon je er niet meer. Ik hoorde de jongen schreeuwen. Ik heb hem kunnen vinden: Loop voor mij! Nog een metertje!

Weblink bron “Archief Parool: 'Ik weet niet of het ooit nog goed komt'” (2 oktober 1993), Het Parool


strijkkraal

strijkkralen (plural)
strijkkraaltje (diminutive singular)
strijkkraaltjes (diminutive plural)

kinderspeelgoed bestaande uit kleine gekleurde ringetjes waarmee men op een speciaal plastic bord figuren kan maken die men later met een warme strijkbout aaneen kan smelten

Dewi Bekker (Koninklijke Academie Den Haag) boeide met haar vilten mannenpakken en jasje gemaakt van strijkkralen.

Weblink bron
MICHOU BASU
 “Henriëtte Tilanus wint Lichting 2013” (04 jan. 2016), De Telegraaf

Nee, dan de strijkkralen, dat was een feest! Totdat een van de meiden huilend naar me toe kwam en we naar de huisarts konden. Toen de dokter het kleine, groene ding uit haar neus had gevist, keek hij me beschuldigend aan.

Weblink bron “'Godzijdank, de vakantie is weer voorbij!'” (28 aug. 2016), De Telegraaf


klakkebus

samenstelling van klakken ww "klappen" en bus zn "schietgerei"

buis waarmee je een prop of een papieren pijltje kunt wegschieten door er met kracht lucht in te persen

Hoe werden de blaaspijpen nu genoemd? In Stavoren in Friesland spraken de kinderen van floeperbuis, in Leeuwarden waren pielkebuis, pielkebuus en pielkjebuis volop in gebruik (pylk is Fries voor ‘pijl’). In Den Briel mochten de jongeren graag pijleblaassie doen met hun pijle(n)buis of pijlebuisie, en in Vlaams-Brabant en Noord-Brabant zijn de woorden klakkebuis en klakkebus gesignaleerd.


klimtol

klimtollen (plural)
klimtolletje (diminutive singular)
klimtolletjes (diminutive plural)

speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt

Jojo is afkomstig van yo-yo, een Filippijns woord voor klimtol en in 1928 door de Filippijnse Amerikaan Pedro Flores als merknaam gedeponeerd.

Weblink bron “Op en neer” (12 mei 2014), De Telegraaf

De hoofdpersoon is een professionele jojo-speler (een klimtol is een jojo), die in de jaren zestig in dorpszaaltjes zijn trucs vertoonde.

Weblink bron
Wim Bossema
 “De jojo-speler en de verarmde blanke Afrikaners” (29 november 2014), de Volkskrant


kulička

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kulka met het achtervoegsel -ka

knikker; een balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren


stoepkrijt

krijt voor kinderen om op de stoep tekeningen mee te maken

Toen het lekker weer werd vloog het stoepkrijt massaal over de toonbank.


poppedein

afgeleid van pop zn (1) met een toevoeging die als liefkozende verkleinvorm kan worden beschouwd, vergelijk ook Frans poupette en poupine naast poupée Weblink bron “Apekool / apenkool” (31 augustus 2018) op OnzeTaal.nl

poppedeinen (plural)
poppedeintje (diminutive singular)
poppedeintjes (diminutive plural)

In een vitrine staat een echte poppedein met blooswangen op een stoel, verschrikt neerkijkend op een bruine beer die haar picknickmand leegsnaait.

Jacomijn de Raad
 De uitstalling : Poppen die zijn liefgehad in: De Volkskrant , jrg. 73 nr. 21522 (29 april 1995), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 81 [Vervolg 29] kol. 7


verkleeddoos

samenstelling van verkleed ww en doos zn

verkleeddozen (plural)
verkleeddoosje (diminutive singular)
verkleeddoosjes (diminutive plural)

doos met zaken waarmee men zich kan vermommen of verkleden

Er waren ook mensen die zelf de PCT hadden gelopen en nu anderen wilden verrassen met Trail Magic. Zo kwam ik drie jongens uit de PCT Class of 2014 tegen die een volledige bistro hadden opgezet tussen de bomen. Ik werd met trompetgeschal verwelkomd en uitgenodigd om me te hullen in kleren uit hun Burning Man verkleeddoos en kon kiezen uit hamburgers, tosti’s, salades, pasta, koffie, bier of wiet. De gitaren kwamen al snel tevoorschijn, het kampvuur werd aangestoken en van mijn geplande 40 kilometer is die dag weinig terechtgekomen.


loophoepel

een ringvormig voorwerp dat op de zijkant vooruit rolt, vaak aangedreven door een kind met een stok

Kom je met opa en oma? Dan kunnen zij je misschien nog wel voordoen hoe ze vroeger speelden met loophoepels.

Weblink bron “Lego en cowboysoep bij museum Buurtspoorweg” (11 oktober 2020) op xtranieuws.nl


klikklak

klikklakken (plural)
klikklakje (diminutive singular)
klikklakjes (diminutive plural)

speeltje dat bestaat uit twee harde met een koord verbonden balletjes die men tegen elkaar moet laten ketsen

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid deelde deze week op Facebook een journaalfragment uit 1971 over de zogeheten klikklakrage. “Het wordt nóg moeilijker om elkaar op straat te verstaan,” klaagt een polygoonstem over het toenmalige hitspeelgoed dat bestond uit twee plastic balletjes aan touwtjes die je tegen elkaar moest laten ketsen.

Weblink bron
Lisa Bouyeure
 “Zo verbroederend als Pokémon GO is zelfs voetbal niet” (16/07/2016), HP de Tijd


kinderkoets

samenstelling van kind zn en koets zn met het invoegsel -er-

kinderkoetsen (plural)
kinderkoetsje (diminutive singular)
kinderkoetsjes (diminutive plural)


lievelingsspeelgoed

samenstelling van lieveling zn en speelgoed zn met het invoegsel -s-

speelgoed waarmee men het liefste speelt

Maandagavond stond de familie om acht uur voor de deur van de dierenkliniek, maar omdat die al was gesloten, werd het stokpaardje voor de deur gelegd met het verzoek het dier te genezen. Charlie was woensdag dolblij toen ze haar lievelingsspeelgoed weer in de armen kon sluiten. De dierenkliniek kreeg een roos en een bedankkaartje voor de goede zorgen.

Weblink bron “Gewond stokpaardje terug bij 3-jarige Charlie uit Enschede” (18-02-2015), Tubantia

De Italiaanse fotograaf Gabriele Galimberti werkte achttien maanden aan zijn fotoserie Toy Stories, waarvoor hij kinderen van over de hele wereld vastlegde met hun uitgestalde lievelingsspeelgoed.

Weblink bron
Lisa Bouyeure
 “Fotoserie: kinderen en hun kostbaarste bezit (van Amerika tot Zimbabwe)” (05/04/2014), HP de Tijd


balletjespistool

samenstelling van balletje zn en pistool zn met het invoegsel -s-

speelgoedpistool dat kleine balletjes afschiet

Meerdere agenten gingen in kogelwerende vesten naar het filiaal van de fastfoodketen toe en omsingelden het restaurant. Toen de politie naar binnen ging, bleek de man een balletjespistool bij zich te hebben. Hoewel hij daar niet mee heeft gedreigd, is hij aangehouden voor verboden wapenbezit.

Weblink bron “Nepwapen in McDonald's leidt tot grote politieactie” (Maandag 11 april 2016, 09:23), NOS

De drie (13, 13 en 14 jaar oud) zijn meegenomen naar het bureau. In de woning werd een balletjespistool gevonden.

Weblink bron “Alarm om jongen met neppistool” (Zondag 1 september 2013, 12:16), NOS


teletubbie

van Teletubbie, elk van de vier hoofdpersonen (Twinky Winky, Dipsy, Laa-Laa, Po) uit de tv-serie voor jonge kinderen Teletubbies

pop in de vorm van een personage uit de kinderserie Teletubbies

Emma en Marnix waren nog te klein om echt samen te spelen maar wisselden vriendschappelijk hun teletubbie uit.

Annette Boon
 “Ongenaakbare tornadojager” (2015), Vrijdag Uitgevers, Antwerpen, ISBN 9789460013317, hfst. December 1997 : Laa-Laa


opwindspeelgoed

samenstelling van opwinden ww en speelgoed zn

toestellen die bewogen worden met een opwindveer en gebruikt worden door kinderen om mee te spelen


speelgoedpop

samenstelling van speelgoed zn en pop zn


billenkar

samenstelling van bil zn en kar zn met het invoegsel -en-

speelgoedauto die met beenkracht wordt voortbewogen


babybouncer

kinderspeelgoed bestaande uit een wipstoeltje aan een of meer elastische snoeren die aan een balk of een boomtak worden bevestigd, zodat de baby in zijn stoeltje op en neer kan wippen


dinky toy

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘kleine metalen auto op schaal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989


waterspetterbal

samenstellende samenstelling van water zn, spetter ww en bal zn

waterspetterballen (plural)
waterspetterballetje (diminutive singular)
waterspetterballetjes (diminutive plural)

fel gekleurde poreuze bal met een doorsnede van ongeveer 6 cm die makkelijk water kan opnemen en waarmee men een ander nat kan spetteren