kneuteren

kneuterde (past)
gekneuterd (past participle)
te kneuteren (active infinitive imperfect present)
zullen kneuteren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen kneuteren (active infinitive imperfect future)
hebben gekneuterd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekneuterd (active infinitive perfect present)
gekneuterd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekneuterd te zullen hebben (active infinitive perfect future)
kneuterend (imperfect participle)
gekneuterd (past participle)
kneutere (subjunctive)
kneuter (indicative imperfect present singular first-person)
kneutert (indicative imperfect present singular second-person)
kneutert (indicative imperfect present singular second-person)
kneutert (indicative imperfect present singular second-person)
kneutert (indicative imperfect present singular third-person)
kneuterde (indicative imperfect past singular first-person)
kneuterde (indicative imperfect past singular second-person)
kneuterde (indicative imperfect past singular second-person)
kneuterde (indicative imperfect past singular second-person)
kneuterde (indicative imperfect past singular third-person)
kneuterden (indicative imperfect past plural first-person)
kneuterden (indicative imperfect past plural second-person)
kneuterden (indicative imperfect past plural third-person)
zal kneuteren (indicative imperfect future singular first-person)
zult kneuteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal kneuteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult kneuteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal kneuteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult kneuteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal kneuteren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen kneuteren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen kneuteren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen kneuteren (indicative imperfect future plural third-person)
zou kneuteren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou kneuteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) kneuteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt kneuteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou kneuteren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden kneuteren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden kneuteren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden kneuteren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekneuterd (perfect present first-person)
hebt gekneuterd (perfect present second-person)
hebt gekneuterd (perfect present second-person)
heeft gekneuterd (perfect present second-person)
hebt gekneuterd (perfect present second-person)
heeft gekneuterd (perfect present third-person)
hebben gekneuterd (perfect present first-person)
hebben gekneuterd (perfect present second-person)
hebben gekneuterd (perfect present third-person)
had gekneuterd (perfect past first-person)
had gekneuterd (perfect past second-person)
had gekneuterd (perfect past second-person)
hadt gekneuterd (perfect past second-person)
had gekneuterd (perfect past third-person)
hadden gekneuterd (perfect past first-person)
hadden gekneuterd (perfect past second-person)
hadden gekneuterd (perfect past third-person)
zal gekneuterd hebben (perfect future first-person)
zal gekneuterd hebben (perfect future second-person)
zult gekneuterd hebben (perfect future second-person)
zult gekneuterd hebben (perfect future second-person)
zal gekneuterd hebben (perfect future second-person)
zult gekneuterd hebben (perfect future second-person)
zal gekneuterd hebben (perfect future third-person)
zullen gekneuterd hebben (perfect future first-person)
zullen gekneuterd hebben (perfect future second-person)
zullen gekneuterd hebben (perfect future third-person)
zou gekneuterd hebben (perfect conditional first-person)
zou gekneuterd hebben (perfect conditional second-person)
zou gekneuterd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekneuterd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekneuterd hebben (perfect conditional second-person)
zou gekneuterd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekneuterd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekneuterd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekneuterd hebben (perfect conditional third-person)


weekhoevig

Samenstellende afleiding van week en hoef met het achtervoegsel -ig

weekhoeviger (uninflected comparative)
weekhoevigst (uninflected superlative)
weekhoevige (inflected positive)
weekhoevigere (inflected comparative)
weekhoevigste (inflected superlative)
weekhoevigs (partitive positive)
weekhoevigers (partitive comparative)


spiegeltest

een test om vast te stellen of dieren zichzelf herkennen in het eigen spiegelbeeld


spiegelneuron

spiegelneuronen (plural)
spiegelneurons (plural)

een neuron dat niet alleen vuurt als een dier een handeling uitvoert, maar ook als het dier een handeling ziet uitvoeren door een ander dier


kloonkind

kloonkinderen (plural)
kloonkindje (diminutive singular)
kloonkindjes (diminutive plural)


rammel

zn [1]: naamwoord van handeling van rammelen ww (zonder -en)

zn [2], [3]: afgeleid van rammelen ww (zonder -en)

rammels (plural)
rammeltje (diminutive singular)
rammeltjes (diminutive plural)

Dat grote konijn is een rammel.


kokkelzaad

kokkelzaden (plural)
kokkelzaadje (diminutive singular)
kokkelzaadjes (diminutive plural)

eieren of jonge kokkelschelpen (die men soms op banken uitzaait)


viperine

Afkomstig van het Latijnse bikvoeglijke naamwoord viperinus


snapper

Afleiding von het Engelse werkwoord snap


pólipo

poliep, een van de stadia van een neteldier


poliep

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘woekering’ voor het eerst aangetroffen in 1906

poliepen (plural)
poliepje (diminutive singular)
poliepjes (diminutive plural)

benaming voor neteldieren in het stadium waarin ze de vorm hebben van een krans van tentakels rond een mondopening die via een buis aan de voet is verbonden


badderen

in de betekenis van ‘zwemmen, in het water spelen’ voor het eerst aangetroffen in 1906

frequentatief gevormd uit baden met het achtervoegsel -er

badderde (past)
gebadderd (past participle)
te badderen (active infinitive imperfect present)
zullen badderen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen badderen (active infinitive imperfect future)
hebben gebadderd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gebadderd (active infinitive perfect present)
gebadderd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gebadderd te zullen hebben (active infinitive perfect future)
badderend (imperfect participle)
gebadderd (past participle)
baddere (subjunctive)
badder (indicative imperfect present singular first-person)
baddert (indicative imperfect present singular second-person)
baddert (indicative imperfect present singular second-person)
baddert (indicative imperfect present singular second-person)
baddert (indicative imperfect present singular third-person)
badderde (indicative imperfect past singular first-person)
badderde (indicative imperfect past singular second-person)
badderde (indicative imperfect past singular second-person)
badderde (indicative imperfect past singular second-person)
badderde (indicative imperfect past singular third-person)
badderden (indicative imperfect past plural first-person)
badderden (indicative imperfect past plural second-person)
badderden (indicative imperfect past plural third-person)
zal badderen (indicative imperfect future singular first-person)
zult badderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal badderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult badderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal badderen (indicative imperfect future singular second-person)
zult badderen (indicative imperfect future singular second-person)
zal badderen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen badderen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen badderen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen badderen (indicative imperfect future plural third-person)
zou badderen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou badderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) badderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt badderen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou badderen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden badderen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden badderen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden badderen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gebadderd (perfect present first-person)
hebt gebadderd (perfect present second-person)
hebt gebadderd (perfect present second-person)
heeft gebadderd (perfect present second-person)
hebt gebadderd (perfect present second-person)
heeft gebadderd (perfect present third-person)
hebben gebadderd (perfect present first-person)
hebben gebadderd (perfect present second-person)
hebben gebadderd (perfect present third-person)
had gebadderd (perfect past first-person)
had gebadderd (perfect past second-person)
had gebadderd (perfect past second-person)
hadt gebadderd (perfect past second-person)
had gebadderd (perfect past third-person)
hadden gebadderd (perfect past first-person)
hadden gebadderd (perfect past second-person)
hadden gebadderd (perfect past third-person)
zal gebadderd hebben (perfect future first-person)
zal gebadderd hebben (perfect future second-person)
zult gebadderd hebben (perfect future second-person)
zult gebadderd hebben (perfect future second-person)
zal gebadderd hebben (perfect future second-person)
zult gebadderd hebben (perfect future second-person)
zal gebadderd hebben (perfect future third-person)
zullen gebadderd hebben (perfect future first-person)
zullen gebadderd hebben (perfect future second-person)
zullen gebadderd hebben (perfect future third-person)
zou gebadderd hebben (perfect conditional first-person)
zou gebadderd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebadderd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebadderd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gebadderd hebben (perfect conditional second-person)
zou gebadderd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gebadderd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gebadderd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gebadderd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gebadderd (impersonal passive present imperfect)
er is gebadderd (impersonal passive present perfect)
er werd gebadderd (impersonal passive past imperfect)
er was gebadderd (impersonal passive past perfect)
er zal gebadderd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gebadderd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gebadderd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gebadderd zijn (impersonal passive conditional perfect)

het met veel gespetter nemen van een bad in water of stof door vogels

In het fijne zand zijn de mussen lekker aan het badderen.


neteldier

terugvorming uit neteldieren zonder de uitgang -en, op te vatten als samenstelling van netel zn en dier zn

neteldieren (plural)
neteldiertje (diminutive singular)
neteldiertjes (diminutive plural)

benaming voor holtedieren uit de stam Cnidaria, die netelcellen hebben die gif afscheiden om een prooi te verlammen

Buddenbrockia heeft nu een plaatsje in de stamboom gekregen tussen zoetwaterpoliepen en kwallen, en is dus echt een neteldier.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Parasitair wormpje blijkt nauw verwant aan kwal en poliep” (7 juli 2007) op nrc.nl


medusa

eponiem, door de Zweedse bioloog Linneaus zo genoemd omdat de tentakels onder het klokvormige lichaam deden denken aan het hoofd van Medusa en

benaming voor neteldieren Cnidaria in het kwalstadium

Een medusa produceert eitjes of sperma en werpt deze in zee. Ze smelten samen en vormen de aseksuele poliep.


hettekall

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden hette (= muts) en kall (= mannetje)

mannetje van de diersoort klapmuts, Cystophora cristata uit de familie van de zeehonden Phocidae


sankt bernhardshund

Samenstelling van het Noorse bijvoeglijke naamwoord sankt, de naam Bernhard (van de Grote Sint-Bernhardpas in Zwitserland) en het Noorse zelfstandige naamwoord hund met het invoegsel -s-


sankt bernhardshund

Samenstelling van het Nynorske bijvoeglijke naamwoord sankt, de voornaam Bernhard (van de Grote Sint-Bernhardpas in Zwitserland) en het Nynorske zelfstandige naamwoord hund met het invoegsel -s-


slangachtig

afgeleid van slang zn met het achtervoegsel -achtig

[3] verwijst naar de kwalijke rol die de slang speelt in de Bijbel (van Genesis 3 tot Openbaring 12)

snaky

met de vorm of het gedrag van een langgerekt reptiel zonder poten

slangachtiger (uninflected comparative)
slangachtigst (uninflected superlative)
slangachtige (inflected positive)
slangachtigere (inflected comparative)
slangachtigste (inflected superlative)
slangachtigs (partitive positive)
slangachtigers (partitive comparative)

Het slangachtige dier ging weer snel het water in.

Maar nu blijkt deze aparte amfibiesoort met zijn slangachtige levensstijl er ook een ‘slangachtige’ gifbeet op na te houden. En mogelijk was de wormsalamander zelfs eerder met deze innovatie, oppert Jared, aangezien wormsalamanders evolutionair gezien honderd miljoen jaar ouder zijn dan slangen.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Verrassing: amfibie met gifbeet als een slang” (10 juli 2020) op nrc.nl

Via een Geheime Kamer komt Harry bij een slangachtig Voldemortmonster met dodelijke blik, een basilisk.

Weblink bron
Paul Steenhuis
 “10 jaar Harry Potter in 10 minuten: de Potter-trivia encyclopedie” (21 juli 2007) op nrc.nl


tarow

Van het Proto-Keltische *tarwos ("stier"), dat van het Proto-Indo-Europese *tau̯ros ("stier") afstamt.


cyw

kuiken (van een kip of van een andere vogel)


kulyek

Van het Proto-Keltische *caliācos ("haan"), dat op de Proto-Indo-Europese wortel *kleh₁- ("roepen") teruggaat. Cognaten zijn het Welsh ceiliog, het Bretonse kilhog en het Ierse coileach.


ceiliog

Van het Proto-Keltische *caliācos ("haan"), dat op de Proto-Indo-Europese wortel *kleh₁- ("roepen") teruggaat. Cognaten zijn het Cornische kulyek, het Bretonse kilhog en het Ierse coileach.


iâr

Van het Proto-Keltische *iaros. Cognaten zijn het Bretonse en Cornische yar ("kip, hen") en het Ierse eireog ("kip").


mabyar

Samenstelling van mab ("zoon") en yar ("kip").


yar

Van het Proto-Keltische *iaros. Cognaten zijn het Welsh iâr ("hen"), het Cornische yar ("kip, hen") en het Ierse eireog ("kip").


yar

Van het Proto-Keltische *iaros. Cognaten zijn het Welsh iâr ("hen"), het Bretonse yar ("kip, hen") en het Ierse eireog ("kip").


arthes

Afgeleid van arth met het achtervoegsel -es.


úztrib

Afkomstig van het Oudhoogduitse zelfstandige naamwoord trib met het voorvoegsel úz-

beer, mannelijk everzwijn, een mannetje van de wilde zwijnen Sus scrofa


Quappe

Afkomstig uit het Nederduits met Middelnederduitse bronnen: quabbe, quappe (= slijmerige brokken, slijmerig dier)

die Quappe (nominative singular)
die Quappen (nominative plural)
der Quappe (genitive singular)
der Quappen (genitive plural)
der Quappe (dative singular)
den Quappen (dative plural)
die Quappe (accusative singular)
die Quappen (accusative plural)

larve van bepaalde vissen, vooral een kikkervisje


twenter

van Middelnederlands tweewinter letterlijk '(hebbende) twee winters’

twenters (plural)
twentertje (diminutive singular)
twentertjes (diminutive plural)


bělosrstý

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord bílý en het zelfstandig naamwoord srst met het achtervoegsel -ý.

wittevacht-, wittedierenharen-; met betrekking tot een witte vacht of witte dierenharen.


beránčí

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord beránek met het achtervoegsel -čí


antilopí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord antilopa met het achtervoegsel -í.


apensoort

samenstelling van aap en soort met het invoegsel -en-

Een zoöloog heeft in Afrika een tot dusver onbekende apensoort ontdekt.


weidevogel

samenstelling van weide zn "grasland" en vogel zn "dier met veren, twee vleugels, twee poten en een snavel"

ˈwɛidəˌvoɣəl

weidevogels (plural)
weidevogeltje (diminutive singular)
weidevogeltjes (diminutive plural)

vogel die zijn broedplaats heeft in uitgestrekte graslanden

De spreeuw is zowel weidevogel als bosvogel.


býčí

stier-, stieren-; met betrekking tot stieren.


býložravý

Afgeleid van de zelfstandig naamwoord býlí en het bijvoeglijk naamwoord žravý.

bý·lo·žra·vý

plantenetend, fytofaag, phytophaag; met betrekking tot herbivoren.


Schpinneweb

Samenstelling van Schpinne zn "spinnen" en Web zn "netz"

Duits: Spinnengewebe zn , o, Spinnennetz zn , o, Spinnenwebe zn , v, Spinngewebe zn , o


trekdier

trekdieren (plural)
trekdiertje (diminutive singular)
trekdiertjes (diminutive plural)

Het paard, de hond, de os en het rendier zijn bekende trekdieren.


bezobratlý

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord obratel met het voorvoegsel bez- en met het achtervoegsel -ý.


paringsritueel

samenstelling van paring en ritueel met het invoegsel -s-

paringsrituelen (plural)
paringsritueeltje (diminutive singular)
paringsritueeltjes (diminutive plural)

Pandacam gaat uit tijdens paringsritueel


føll

Afkomstig van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord fyl

veulen (een paard in zijn eerste levensjaar)


pikorde

hiërarchie bij kippen die bepaalt welke kip wie mag 'pikken'. De Hoogste Kip (alfa-kip) mag alle kippen pikken, de laagste mag door alle gepikt worden.


kikkerrit

kikkerritten (plural)
kikkerritje (diminutive singular)
kikkerritjes (diminutive plural)


kwee

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘vrucht’ voor het eerst aangetroffen in 1330

kweeën (plural)
kweetje (diminutive singular)
kweetjes (diminutive plural)

een onvruchtbaar vrouwelijk dier, waarbij geslachtskenmerken van mannelijke dieren aanwezig zijn


lokk

Zelfstandig naamwoord 1: afleiding van het Noorse werkwoord lokke

Zelfstandig naamwoord 2: afleiding van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord lokkr

Zelfstandig naamwoord 3: afleiding van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord lok, verwant met het Noorse werkwoord lukke


lokk

Zelfstandig naamwoord 1: afleiding van het Nynorske werkwoord lokke

Zelfstandig naamwoord 3: afleiding van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord lok, verwant met het Nynorske werkwoord lukke


ruigpoot

In de betekenis van ‘scheldwoord voor mannelijke homoseksueel’ voor het eerst aangetroffen in 1961

ruigpoten (plural)
ruigpootje (diminutive singular)
ruigpootjes (diminutive plural)


buldočí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord buldok met het achtervoegsel -čí

van de buldog; met betrekking tot buldoggen


buvolí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord buvol met het achtervoegsel -í.


alpakový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alpaka met het achtervoegsel -ový

alpaca-; met betrekking tot de diersoort alpaca


abborrpinne

Samenstelling van de stam van het Zweedse zelfstandige naamwoord abborre en het Zweedse zelfstandige naamwoord pinne


haaibaai

In de betekenis van ‘kijfzieke vrouw’ voor het eerst aangetroffen in 1642

haaibaaien (plural)
haaibaaitje (diminutive singular)
haaibaaitjes (diminutive plural)


čapí

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord čáp met het achtervoegsel -í

ooievaars-; met betrekking tot ooievaars


čejčí

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord čejka met het achtervoegsel -čí


černosrstý

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord černý en het zelfstandig naamwoord srst met het achtervoegsel -ý.

zwartharig; met betrekking tot een zwarte vacht of zwarte haren.


gedierte

afgeleid van dier met het omvoegsel ge- -te dat een verzameling aangeeft

gedierten (plural)
gediertes (plural)
gediertetje (diminutive singular)
gediertetjes (diminutive plural)

een aantal dieren of de gezamenlijke dieren (dus veel)


watermaal

van Middelnederlands watermael samenstelling van water en maal

watermalen (plural)
watermaaltje (diminutive singular)
watermaaltjes (diminutive plural)

verder onbekend bij en in het water levend zoogdier, waarvan de pels als bont werd gebruikt


čistokrevný

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord čistý en het zelfstandig naamwoord krev met het achtervoegsel -ný.


čmeláčí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord čmelák met het achtervoegsel -čí


katido

Afgeleid van kato ("kat") met het achtervoegsel -ido ("nakomeling")

Kiom de katido estas en la katidaro?.


bovido

Afgeleid van bovo ("rund") met het achtervoegsel -ido ("nakomeling")


eungkôt

vis, dier met kieuwen dat in het water zwemt


aalstreep

aalstrepen (plural)
aalstreepje (diminutive singular)
aalstreepjes (diminutive plural)

dunne streep donkergekleurde haren lopend van schoft tot staartaanzet.

De mopshond had een prachtige aalstreep over zijn rug lopen.


-ulo

Achtervoegsel voor een groep dieren die gekarakteriseerd worden door het basiswoord

mamo ("borst") → mamulo ("zoogdier")

vertebro ("wervel") → vertebrulo ("werveldier")


porkido

Afgeleid van porko ("varken") met het achtervoegsel -ido ("nakomeling")


nekton

nektonnetje (diminutive singular)
nektonnetjes (diminutive plural)

een verzamelnaam voor alle organismen die zich actief kunnen verplaatsen in het water, onafhankelijk van de heersende stromingen


Keenich

Duits:
**König, m
**Königin, v
**Bienenkönigin, v


Drupp

Duits:
** [1]: Herde, v
** [2]: Schwarm, m
** [3]: Rudel, o
** [4]: Gruppe, v, Haufen, m, Menge, v, Schar, v, Truppe, v
** [5]: Herde, v
** [6]: Truppe, v

Engels:
** [1-4]: flock zn , herd zn
** [1,5]: drove zn
** [2,5]: bevy zn


ovipaar

Leenwoord uit Latijn oviparus, samenstelling van ovum ‘ei’ + parere ‘voortbrengen’.

ovipare (inflected positive)
ovipaars (partitive positive)


straw

Afkomstig van het Oudengelse zelfstandige naamwoord streaw

That's the last straw!
The straw that breaks the camel's back.

Dat doet de deur dicht!
Dat gaat de palen te buiten!
Dat is de druppel die de emmer doet overlopen.
Dat is de limiet!


eclipskleed

eclipskleden (plural)
eclipskleedje (diminutive singular)
eclipskleedjes (diminutive plural)

het onopvallende verenkleed (in de winter) van sommige vogelsoorten waarin de mannetjes, die de rest van het jaar erg opvallen, lijken op de vrouwtjes.


aquariumvis

aquariumvissen (plural)
aquariumvisje (diminutive singular)
aquariumvisjes (diminutive plural)

De goudvis, guppy, clownbotia en de sumatraan zijn voorbeelden van populaire aquariumvissen.


productiedier

productiedieren (plural)
productiediertje (diminutive singular)
productiediertjes (diminutive plural)

een dier dat voor de mens nuttige producten produceert zoals vlees, melk en wol

Koeien, schapen, kippen en varkens zijn productiedieren.


ramshoorn

samenstelling van ram en hoorn met het invoegsel -s- die kan worden opgevat als genitiefuitgang

ramshoorns (plural)
(ramshoornen) (plural)
ramshoorntje (diminutive singular)
ramshoorntjes (diminutive plural)
ramshoren
hoorn afkomstig van mannetjesschapen

slakken en slakkenhuisjes met een spiraalvorm die aan de hoorn van een ram doet denken


gent

In de betekenis van ‘mannetjesgans’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477

genten (plural)
gentje (diminutive singular)
gentjes (diminutive plural)

De gent vliegt naar het hoge Noorden.


Man

[zelfstandig naamwoord] en [naam 1] van Engels man

[naam 2] van Manx Mannin, vermoedelijk van Protokeltisch *moniyos "berg" en daarnaast opgevat als verwijzing naar Manannán, de naam van een Keltische zeegod


Winderschlof

Samenstelling van Winder zn "winter" en Schlof zn "slaap"

Duits: Winterschlaf, m
Engels: hibernation


Winderschloof

Samenstelling van Winder zn "winter" en Schloof zn "slaap"


asexuální

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord sexuální met het voorvoegsel a-

aseksueel, geslachtsloos; zonder seksuele organen


geertelsel

Samenstelling van geer, (stam van het werkwoord geren) ?? en telsel

geertelsels (plural)
geertelseltje (diminutive singular)
geertelseltjes (diminutive plural)


datlí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord datel met het achtervoegsel -í

specht-, spechten-; met betrekking tot spechten


neuston

neustonnen (plural)
neustonnetje (diminutive singular)
neustonnetjes (diminutive plural)

elk van de microscopisch kleine diertjes die leven aan de oppervlakte van stilstaand water


wespeninvasie

samenstelling van wesp en invasie met het invoegsel -en-

Wespeninvasion

plotselinge sterke toenamen van het aantal wespen (Vespidae) op een bepaalde plaats


daňčí

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord daněk met het achtervoegsel -čí

damherten-; met betrekking tot damherten


eggeplomme

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden egg en plomme met het invoegsel -e-


eggeplomme

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden egg en plomme met het invoegsel -e-


eggehvite

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden egg en hvite met het invoegsel -e-


eggekvite

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden egg en kvite met het invoegsel -e-


eggekvite

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden egg en kvite met het invoegsel -e-


Eierchen

Verkleinform van het Duitse zelfstandige naamwoord Eier (meervoud van Ei) met het achtervoegsel -chen

die Eierchen (nominative plural)
der Eierchen (genitive plural)
den Eierchen (dative plural)
die Eierchen (accusative plural)


dinosauří

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dinosaurus met het achtervoegsel -ří

dinosauriër-; met betrekking tot dinosauriërs


patak

Pajo Patak


patak

Paško Patak


boorder

naamwoord van handeling van boren met het achtervoegsel -der

aardappelstengelboorder

2. vlinders waarvan de larven gangen graven in het weefsel van hun waardplant

maisboorder

2. kevers waarvan de larven gangen graven in het weefsel van hun waardplant

boorders (plural)
boordertje (diminutive singular)
boordertjes (diminutive plural)

benaming voor insecten, zoals vlinder en kevers, waarvan de larven gangen graven in het weefsel van hun waardplant

Boorders, zoowel de Scirpophaga als de Chilo komen zeer veelvuldig voor en men ziet soms geheele wagenvrachten [suiker]riet, waarvan iedere stok sporen van boorderaantasting vertoont

Prinsen Geerligs, H.C.
 “De rietsuikerindustrie in de verschillende landen van productie” (1911), De Bussy


eendagskuiken

samenstelling van een, dag en kuiken met het invoegsel -s-

eendagskuikens (plural)
eendagskuikentje (diminutive singular)
eendagskuikentjes (diminutive plural)

Al in 2005 protesteerde dierenbeschermingsorganisatie Wakker Dier tegen het jaarlijks vergassen of versnipperen van 50 miljoen mannelijke eendagskuikens


boeboek

benaming voor larf van insect dat hout of andere organische materialen aantast


dravý

Sokol patří k dravým ptákům.


drozdí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord drozd met het achtervoegsel -í

lijster-, van de lijster; met betrekking tot lijsters


drozní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord drozd met het achtervoegsel -ný


ku

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord kýr (datief en accusatief van kú)

hellig ku

heilige koe (na de Hindoe religie: (figuurlijk) iets dat niet kan worden aangeraakt of bekritiseerd)

een volwassen vrouwelijk dier van andere grote diersorten


slurfdier

zoogdier uit de orde Proboscidea, waartoe mastodonten, mammoeten en olifanten behoren


drůbeží

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord drůbež met het achtervoegsel -í

gevogelte-; met betrekking tot gevogelte


entomologický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord entomolog / entomologie met het achtervoegsel -ický

entomologisch; met betrekking tot entomologie


bordeauxdog

samenstelling van Bordeaux en en dog zn , een leenvertaling van Frans Dogue de Bordeaux, dat verwijst naar de herkomst van dit ras, in het Nederlands volgens spellingregel 16.H geschreven met een kleine letter


gazelí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord gazela met het achtervoegsel -í


gorilí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord gorila met het achtervoegsel -í


holubí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord holub met het achtervoegsel -í


hadí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord had met het achtervoegsel -í


hmyzí

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hmyz met het achtervoegsel -í


nachtvlieg

nachtvliegen (plural)
nachtvliegje (diminutive singular)
nachtvliegjes (diminutive plural)

benaming gebruikt voor gevleugelde insecten als schietmotten (orde Trichoptera) en kleine vlinders die actief worden als het donker is

Nieuw is ook de nachtvlieg, die blijkbaar aan slapeloosheid lijdt.


geleed

van Middelnederlands geledet "van ledematen voorzien", op te vatten als pseudodeelwoord afgeleid van lid zn met het omvoegsel ge- -d met klinkerwisseling i - e (/ɪ/ - /e/); in de betekenis van ‘uit geledingen bestaand’ voor het eerst aangetroffen in 1240

arthropodal

(dierkunde) dier waarvan het lichaam uit verschillende met elkaar verbonden delen bestaat (met name insecten)

geleder (uninflected comparative)
geleedst (uninflected superlative)
gelede (inflected positive)
geledere (inflected comparative)
geleedste (inflected superlative)
geleeds (partitive positive)
geleders (partitive comparative)

betrekking hebbend op dieren waarvan het lichaam uit verschillende met elkaar verbonden delen bestaat (met name insecten)


hanenpoot

samenstelling van haan en poot met het invoegsel -en-

hanenpoten (plural)
hanenpootje (diminutive singular)
hanenpootjes (diminutive plural)


gakken

klanknabootsing, in de betekenis van ‘het natuurlijke geluid van ganzen maken’ aangetroffen vanaf 1896


zwemeend

eend die niet duikt, maar grondelt om voedsel te bemachtigen


zuignap

zuignappen (plural)
zuignapje (diminutive singular)
zuignapjes (diminutive plural)

schotel- of komvormig zuigorgaan waarmee dieren zich vasthechten


kattenziekte

samenstelling van kat en ziekte met het invoegsel -en-

kattenziekten (plural)
kattenziektes (plural)


kynologie

uit het Frans afgeleid van het Grieks met het achtervoegsel -logie

de leer van (ras)honden, het is geen erkende wetenschappelijke discipline

De Twentse Kynologen Vereniging (TKV) houdt zondag 22 juni een dag die in het teken staat van hondensport en kynologie. Op het terrein aan de Leppeweg 196, achter Het Rutbeek, worden onder meer rashondenkeuringen gehouden voor honden tussen de drie en zes maanden. Ook staan er keuringen op het programma voor rasloze honden en viervoeters zonder stamboom.

N-VA-Kamerlid Minneke De Ridder heeft een wetsvoorstel klaar rond het invoeren van een verplichte hondenhoudersvergunning. Wie een hond in huis wil halen, moet eerst een cursus kynologie volgen. Dat berichten Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg woensdag.


krulstaart

krulstaarten (plural)
krulstaartje (diminutive singular)
krulstaartjes (diminutive plural)

Een krulstaartje dat met zijn krulstaartje kwispelt is een blij krulstaartje.


lobbes

In de betekenis van ‘goedaardig dier of mens’ voor het eerst aangetroffen in 1646

niet te verwarren met Lobbes een plaats in België

De slechtziende Willemijn Dekker (32) en haar begeleidehond Lobbes zijn uitgenodigd voor een etentje bij Jamie's Italian. Het is een goedmakertje voor afgelopen weekend, toen de Rotterdamse aan de deur van het bekende restaurant van de Britse topkok Jamie Oliver in de Markthal in haar woonplaats geweigerd omdat ze haar hulphond bij zich had.


mastino

‘Martha’, een driejarige teef van het Italiaanse hondenras Mastino napoletano, is vrijdagavond in Californië verkozen tot lelijkste hond van de wereld. Ze wordt omschreven als ‘een kwijlende, snurkende, winderige, luide en zotte dame van 57 kilogram.’

In de afgelopen 25 jaar vielen er door hondenbeten 29 dodelijke slachtoffers. Van twaalf dodelijke ongevallen is het type hond bekend. Hierbij waren betrokken pitbull terriër, rottweiler, Belgische herder, bouvier des Flandres, Jack Russel terriër, mastino Napoletano, sint-bernhard, Siberische husky en een vuilnisbakkenras. De kleintjes worden vaak in het gezicht gehapt, volwassenen in hand of arm. De meeste bijtincidenten worden veroorzaakt door de eigen hond. Een derde heeft in de openbare ruimte plaats. In ons land leven bijna twee miljoen honden.


meelworm

samenstelling van meel zn en worm zn , omdat ze in oud meel kunnen worden aangetroffen

meelwormen (plural)
meelwormpje (diminutive singular)
meelwormpjes (diminutive plural)

larve van de meeltor, Tenebrio molitor
Meelworden worden wel gebruikt als voer voor sommige knaagdieren, vogels en reptielen

De gespecialiseerde winkelketen Bio-Planet biedt wel nog insecten aan. ‘Ons assortiment van verse insectenballetjes bestaat wel niet meer, klanten vinden alleen nog gevriesdroogde krekels, sprinkhanen of meelwormen’, zegt woordvoerder Silja Decock.

Voorzichtig de vleugels lostrekken en eten maar. In twee hapjes is ie weg, de sprinkhaan. Hoe hij smaakt? Niet slecht. Krokant, verre familie van de pinda. En dan is er de krekellolly. Als je de zoetigheid hebt weggezogen, blijft een stokje over met daaraan het insect. Oogt niet bepaald aantrekkelijk. Dat geldt ook voor zo'n potje met gedroogde meelwormen ham/kaas: niet voor iedereen. En toch wil het Lelystadse bedrijf Insect Europe BV groot worden met dit soort producten. ,,Wij gáán met z'n allen insecten eten!" zegt directeur Ger van der Wal stellig.


quadruped

viervoeter, dier dat zich op vier poten voortbeweegt


larf

larven (plural)
larfje (diminutive singular)
larfjes (diminutive plural)

eerste fase van een insect of amfibie die volkomen afwijkt van het volwassen dier

Een kunstwerk van de Nederlandse kunstenares Margriet van Breevoort is een ware internethype geworden in Rusland. Het werk (een soort kruising tussen een zeekoe en een larf) staat voor de Russen symbool voor mensen die ergens op moeten wachten. ,,Bizar, al die aandacht", zegt de jonge Amsterdamse kunstenares.

Het probleem is dat we iets anders te eten krijgen dan we denken. Als ondanks die zogenaamd zorgvuldige controles zo'n paard van Troje zich toegang weet te verschaffen tot onze hamburgers, wat zit daar dan stiekem nog meer in? Larven? Ratten? Mensen? En is dát erg? Ook hiervoor geldt: nee, want zowel larf, rat als mens vormt een uitstekende, goedkope bron van proteïne. Dat wij geen honden, ratten of dode oma's eten, is louter een kwestie van gewoonte. Het is nota bene scharrelvlees, net als paard.


pullus

Aangezien eerder op het broedseizoen het vrouwtje wel samen met het mannetje werd waargenomen, lijkt het zeer aannemelijk dat de pullus afkomstig is van een zuiver broedgeval.


ryba

vis; gewerveld dier met kieuwen, levend in water


gongetid

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden gonge en tid


telgang

samenstelling van tel ww en gang zn of terugvorming uit telɡanɡer door weglating van -er

manier van draven waarbij de beide linkerpoten en de beide rechterpoten om de beurt tegelijk verzet worden


woongebied

woongebieden (plural)
woongebiedje (diminutive singular)
woongebiedjes (diminutive plural)

land waarin een bepaalde diersoort van nature voorkomt


gevind

pseudodeelwoord afgeleid van vin zn met het omvoegsel ge- -d

gevinde (inflected positive)
gevinds (partitive positive)

voorzien van vinnen: uitstekende lichaamsdelen die vlak zijn in het verlengde van de bewegingsrichting


sculptuur

van Frans sculpture, in de betekenis van ‘beeldhouwwerk’ aangetroffen vanaf 1824

sculpturen (plural)
sculptuurtje (diminutive singular)
sculptuurtjes (diminutive plural)

kenmerk of patroon op de schelp van weekdieren


dræberhund

Samenstelling van de Deense werkwoorden dræber en hund


spanwijdte

spanwijdtes (plural)
spanwijdten (plural)

de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)

Het gewei boven de bank! Natuurlijk, Nimrods mooiste trofee, die ik van de werkster absoluut niet mocht beroeren. Het gewei van een oneven vierentwintigender, weet ik nu. Het moet minstens tien kilo wegen en heeft meer dan een meter spanwijdte.

Die buizerd had landbouwgif of gif binnen gekregen. Het was een prachtig beest, met een enorme vleugelspanwijdte. Hij was altijd agressief als ik hem wilde voeren; gelukkig had ik tuinhandschoenen. Uiteindelijk is hij de vrijheid weer in gevlogen.

De pistes moeten – in tegenstelling tot eerdere berichtgevingen – niet verlengd worden voor de A380. Wel moet men nog een grote hoop grond met bomen naast de taxibaan verwijderen. De spanwijdte van de vleugels van Airbus’ grootste is 79 meter breed en 72 meter lang. Het toestel is zo enorm, dat de hoop grond gevaarlijk in de weg zou liggen.


tweekleppig

samenstellende afleiding van twee ht en klep zn met het achtervoegsel -ig
**[1] terugvorming uit tweekleppigen

tweekleppige (inflected positive)
tweekleppigs (partitive positive)

behorend of met betrekking tot weekdieren die zich beschermen met twee spiegelbeeldig aan elkaar vastzittende schelpen

Britse paleontologen hebben het oudste mannelijke dier tot nu toe ontdekt in een aardlaag van 425 miljoen jaar oud in het Engelse Herefordshire. Het gaat om een mosselkreeftje, ook wel ostracode genoemd, een tweekleppig schaaldier.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Mosselkreeftje is met 425 miljoen jaar het oudste mannetje” (6 december 2003) op nrc.nl


sow

Zelfstandig naamwoord: Afkomstig van Middelengels: sowe, dat van Angelsaksisch: sugu komt; cognaat met Duits: säen, Oudnoords: sȳr; verwant met Latijn: sūs

Werkwoord: Afkomstig van Middelengels: sowen, dat van Angelsaksisch: sāwan komt; cognaat met Nederlands: zaaien, Duits: säen, Oudnoords: sā, Gotisch: saian; verwant met Latijn: sēmen

You can't make a silk purse out of a sow's ear.

Je kunt iets dat lelijk of inferieur is, niet veranderen in iets aantrekkelijks of waardevols, want hoe duur zijn kleding ook is, hij ziet er nog steeds slordig uit - je kunt geen zijden portemonnee uit het oor van een zeug maken. Deze uitdrukking was al halverwege de zestiende eeuw een spreekwoord.

een volwassen vrouwtje van bepaalde andere dieren dan [1], zoals de beer of nerts


pume de chesne

Woordengroep van de Anglo-Normandische woorden pume (Nederlands: appel), de (Nederlands: van) en chesne (Nederlands: eikeboom)

galappel, veroorzaakt door de eikengalwesp (Cynips quercusfolii)


nachtuil

van Middelnederlands nachtule, op te vatten als samenstelling van nacht zn en uil zn

night-owl

traditionele benaming voor verschillende soorten uilen uit de familie Strigidae

nightclubber

iemand die vooral 's-avonds en 's-nachts actief is

nachtuilen (plural)
nachtuiltje (diminutive singular)
nachtuiltjes (diminutive plural)


aligátoří

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aligátor met het achtervoegsel -ří

ali·gá·to·ří

alligator-; met betrekking tot alligators


asellus

Afgeleid van asinus (ezel) met het achtervoegsel -lus.


voggel

vogel; een gewerveld dier Aves op Wikispecies met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren en dat afstamt van de dinosauriërs


voggel

Vagel
veugel
voegel
vogel
Vuëgel
Vuoggel


voegel

Vagel
vaogel
veugel
vogel
Vogel
Vögel
voggel
vöggel
Vuëgel
Vuoggel
Vurgel


visachtig

van Middelnederlands vischachtich; afgeleid van vis zn met het achtervoegsel -achtig

visachtiger (uninflected comparative)
visachtigst (uninflected superlative)
visachtige (inflected positive)
visachtigere (inflected comparative)
visachtigste (inflected superlative)
visachtigs (partitive positive)
visachtigers (partitive comparative)

door verschijningsvorm of afstamming met vissen overeenkomend

Visachtige dieren die leefden in het Cambrium (542 tot 488 miljoen jaar geleden) zijn volgens paleontologen onze nauwste verwanten uit die tijd.


zomerkleed

breeding plumage

zomerklederen (plural)
zomerkleren (plural)
zomerkleedje (diminutive singular)
zomerkleedjes (diminutive plural)

verenkleed bij vogels gedurende de voortplantingsperiode
Vooral de mannetjes hebben dan een mooiere versie van het gewone verenpak om indruk te maken op de vrouwtjes.

Behalve door hun gracieuze zomerkleed vallen goudplevieren ook op door hun ogen.

Weblink bron
Jaap Vuijk
 “Deze vogel kan dag en nacht zoeken naar eten” (1 november 2022) op nrc.nl


angorakonijn

samenstelling van angora zn en konijn zn

angorakonijnen (plural)
angorakonijntje (diminutive singular)
angorakonijntjes (diminutive plural)

middelgroot konijnenras met een extreem lange vacht


angora

van Frans angora, een verwijzing naar de oude naam Angora voor het huidige Ankara, in de betekenis van ‘wol’ voor het eerst aangetroffen in 1821

benaming voor huisdierrassen met lang, zijdeachtig haar


hroší

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord hroch met het achtervoegsel -ší

nijlpaarden-; met betrekking tot nijlpaarden


husí

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord husa met het achtervoegsel -í


ramière

ramier met de uitgang met het achtervoegsel -ière

[1] In het zuidwesten van Frankrijk wordt deze benaming soms ook gebruikt voor een vrouwelijke holenduif, Columba oenas .


huiler

Naamwoord van handeling van huilen met het achtervoegsel -er

jonge zeehond die op het strand of op het wad ligt en zijn moeder is kwijtgeraakt

De zeehondencrèche in Pieterburen wordt overspoeld met huilers, jonge zeehonden die hun moeder zijn kwijtgeraakt. Dat bevestigt Daniella van Gennep van de Zeehondencrèche zaterdag.


eendvogel

Elk schot is geen eendvogel

niet iedere poging of alles wat je doet is succesvol

benaming voor watervogels uit de orde Anseriformes, met zwemvliezen tussen de drie voorste tenen


vivipaar

Leenwoord uit Latijn vīviparus, samenstelling van vīvus ‘levend’ + parere ‘voortbrengen’.

vivipare (inflected positive)
vivipaars (partitive positive)


arachnologe

Afgeleid van arachnoloog met het achtervoegsel -e


dauwworm

[2] in de betekenis van ‘eczeem’ aangetroffen vanaf 1697.


brouter

Uit het Oudfrankisch *brustjan “botten”, gereconstrueerd op grond van Oudsaksisch brustjan “id.”.

brouter les pissenlits par la racine

onder de groene zoden liggen (lett. “paardenbloemen vanaf de wortel afgrazen“)

La silva proche des habitats fut totalement modifiée par l'action de l'homme qui traçait ses sentiers, taillait des arbres, bûcheronnait, pendant que ses bêtes broutaient les feuilles et les jeunes pousses.

Het bos in de buurt van de bebouwde kom werd door de activiteit van de mens, die zijn paden aanlegde, bomen snoeide en omhakte, volledig gewijzigd, terwijl zijn beesten aan de bladeren en de jonge scheuten knabbelden.

Martine Chalvet
 “Une histoire de la forêt”, Éditions du Seuil (2011)


muilezelin

afgeleid van muilezel met het achtervoegsel -in, ook op te vatten als samenstelling van muil zn en ezelin zn

muilezelinnen (plural)
muilezelinnetje (diminutive singular)
muilezelinnetjes (diminutive plural)

dochter van een ezelin en een paardenhengst, zelf meestal onvruchtbaar

Dit gedicht handelt over een ongeletterde prelaat die zich op een muilezelin laat vervoeren en die zich erover beklaagt dat priesters geen enkele eer bewezen wordt.


ganzerik

afgeleid van gans met het achtervoegsel -erik


boskat

benaming voor sommige wilde katachtigen met geelbruine vacht


kosí

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kos met het achtervoegsel -í


dikhuid

dikhuiden (plural)
dikhuidje (diminutive singular)
dikhuidjes (diminutive plural)

zoogdier met een dikke huid zoals een olifant, nijlpaard en neushoorn

In Diergaarde Blijdorp is een neushoorntje geboren. De kleine dikhuid kwam vroeg in de avond ter wereld. Moeder Naima en haar telg maken het goed, zegt woordvoerster Constance Alderlieste van Diergaarde Blijdorp.

Het verbod is belangrijk voor het behoud en de bescherming van de Afrikaanse olifant, wiens slagtanden worden gebruikt voor het maken van objecten maar ook poeders waarvan Chinezen denken dat het een medicijn is. Elk jaar worden, volgens natuurbeschermers, dertigduizend Afrikaanse olifanten afgeslacht door stropers. De dikhuid staat op de lijst van bedreigde diersoorten.

Die dikhuiden waren geruime tijd achter de schermen te zien, maar ze zwemmen nu weer dagelijks in de Nijlpaardenpoel.


chihuahua

Gevaarlijk voor mensen is de meerval, ook zo'n hele grote, volgens Van Nuland niet. Alleen uit zuid-Duitsland zijn bijtincidenten bekend. ,,Maar dan blijft het bij schaafwonden. Al laat ik mijn chihuahua niet in de Maas of de Waal zwemmen. Die kunnen ze hebben. Ik heb een meerval in de Maas wel eens een eend van het wateroppervlak zien plukken.’’

Robin Martens geeft haar trouwe viervoeter Simba een knuffel. Simba is een kruising tussen een chihuahua en een teckel. Hij is haar allerliefste kindje.


argus

(verkorting) van argusfazant, argushoorn, arguskapel, argusnachtzwaluw, argusvis, argusvlinder, argusworm of een wetenschappelijke naam met "argus", dieren die bedekt zijn met een patroon van vlekken die op ogen lijken en daarom naar de mythologische figuur Argus zijn genoemd

afhankelijk van de context gebruikt als benaming voor een dier dat met op ogen lijkende vlekken is bedekt


donderkop

donderkoppen (plural)
donderkopje (diminutive singular)
donderkopjes (diminutive plural)

hiervoor wordt meestal het verkleinwoord "donderkopje" gebruikt

Bij de donderkop geeft de opdracht voor het zijwaarts bewegen van de staart ook een signaal naar de spieren in de oogkasjes, voor beweging tegen kopverschuiving in.

Weblink bron
Frans van der Helm
 “Kijk ook naar de ogen in de sloot” (23 juni 2016) op nrc.nl


protozoön

In de betekenis van ‘eencellig diertje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

eencellig dierlijk organisme, vaak beweeglijk dat zelfstandig leeft of op andere levensvormen parasiteert, en zich voedt met organisch materiaal van bepaalde micro-organismen of organisch afval


Haschli

Verkleinvorm van het Pennsylvania-Duitse zelfstandige naamwoord Hasch met het achtervoegsel -li

hertenjong, hertenkalf (jonge dieren uit de familie Cervidae)


Hundli

Verkleinform van het Pennsylvania-Duitse zelfstandige naamwoord Hund hond met het achtervoegsel -li

Fer es letschde Yaahr odder so, mei Dochder hot alle Owed fer en Hundli gebetet.

In het laatste jaar of zo mijn dochter heeft avond aan avond een gebed gedaan om een hondje te krijgen.


daguil

benaming voor verschillende soorten uilen die overdag jagen

benaming voor verschillende soorten nachtvlinders die overdag actief zijn


woestaard

Afleiding van woest met het achtervoegsel -aard

woestaarden (plural)
woestaardje (diminutive singular)
woestaardjes (diminutive plural)

een wild, gevaarlijk en/of onstuimig dier


gander

mogelijk van Engels gander of Nedersaksisch gandernds


hoendervogel

samenstelling van hoender zn en vogel zn

hoendervogels (plural)
hoendervogeltje (diminutive singular)
hoendervogeltjes (diminutive plural)

plompe vogel die niet ver en hoog vliegt, behorend tot de orde Galliformes


gladius

[2] omdat de vorm aan de kling van een kort Romeins zwaard doet denken

veervormige inwendige schelp van inktvissen, opgebouwd uit chitine

Ik geloof mijn ogen niet ais, 100 m verderop, de bijna intacte gladius van 32 cm daar zo maar op het strand ligt. Ter verduidelijking : de gladius van een pijlinktvis ziet er uit ais een langwerpige plastiekachtige veer, is hoomachtig, kleurloos en doorzichtig, heeft een versterkende diepe nerf (met 3 ribben) die geleidelijk wat verbreedt naar de kopzijde toe.


ontwikkelingsmechanica

samenstelling van ontwikkeling zn en mechanica zn met het invoegsel -s-

onderdeel van de dierkunde dat tracht de mechanica van de ontwikkeling van de dieren wetmatig te verklaren


klipdas

samenstelling van klip zn en das zn , in de betekenis van ‘plantenetend zoogdier’ aangetroffen vanaf 1857

op knaagdier lijkend zoogdier uit Afrika en Zuidwest-Azië uit de familie Procaviidae


anténa

antenne; een voelspriet bij verschillende dieren/insecten


bosaap

bosapen (plural)
bosaapje (diminutive singular)
bosaapjes (diminutive plural)


folivoor

afgeleid van het Latijnse 'folium' (blad) met het achtervoegsel -voor

dier dat zich voedt met de blaadjes van planten en bomen

Maar de grootste tegenstrijdigheid in het luiaardleven is van mogelijk nog intiemere aard: het betreft zijn curieuze ontlastingsritueel. Deze normaal vrij gemakzuchtige folivoor heeft namelijk de verbluffende gewoonte om voor zijn grote boodschap helemaal naar de grond af te dalen.


dyrelik

Finske bønder demonstrerte med dyrelik. Kjøtt og skatt er sentrale diskusjonstema på EU-toppmøtet.

Finse boeren demonstreerden met dierlijken. Vlees en belastingen zijn centrale gespreksonderwerpen op de EU-top.


ovipositor

van modern Latijn samenstelling van ovum zn "ei" en positor zn "plaatser"

ovipositoren (plural)
ovipositors (plural)

buisvormig orgaan waarmee dieren als insecten en vissen hun eitjes op de gewenste plek afzetten

Het leggen van de eitjes geschiedt door de koninginnen, die daartoe zijn uitgerust met een legbuis. De wetenschappelijke naam van dit apparaat, dat zich aan het achterlijf bevindt, luidt ovipositor. Deze naam geeft de functie ervan eigenlijk veel mooier aan, omdat met dit apparaat het eitje inderdaad in een bepaalde positie kan worden aangebracht. Zo deponeert de bijenkoningin het eitje met de ovipositor precies midden op de bodem van een cel van de raat.

De paring is de overdracht van de rijpe eieren van het vrouwtje via de ovipositor in de broedbuidel van het mannetje.


grootbek

grootbekken (plural)
grootbekje (diminutive singular)
grootbekjes (diminutive plural)

vogel met een grote snavel, in het bijzonder een toekan (Ramphastidae)


zoöplankton

afgeleid van plankton met het voorvoegsel zoö-


zuigvoet

zuigvoeten (plural)
zuigvoetje (diminutive singular)
zuigvoetjes (diminutive plural)

zuigorgaan van dieren waarmee ze zich ergens aan vast kunnen houden


tjerk

klanknabootsing van de roep van deze vogels

benaming gebruikt voor de tureluur (Tringa totanus) en soms de houtsnip (Scolopax rusticola)


klamper

naamwoord van handeling van klampen met het achtervoegsel -er

benaming roofvogels die overdag jagen zoals sperwers, haviken en wouwen


schieraal

samenstelling van schier bn "wit" en aal zn "paling"

Alex Koelewijn van Spakenburg Paling BV is blij dat deze moties aangenomen werden. “Met deze moties wordt de mogelijkheid benut om beroepsvissers in het seizoen grote hoeveelheden volwassen schieraal (paairijpe paling) te laten verplaatsen. Dit verplaatsen is noodzakelijk om te voorkomen dat schieralen die naar hun geboortegronden terug willen zwemmen door Nederlandse gemalen gedood worden. Jaarlijks vinden zeer grote hoeveelheden volwassen schieraal de dood als ze in gemalen kapot gehakt worden. Dat dodelijke effect moet zeker niet onderschat worden”

Weblink bron
John Hagens
 “ (16 nov. 2012), De Telegraaf


díra

hol; ondergrondse woning of schuilplaats van een dier


Hinkelche

Verkleinvorm van het Pennsylvania-Duitse woord Hinkel zn

Duits: Hühnchen, o
Engels: a little chicken


kuiter

afleiding van kuit met het achtervoegsel -er


opponeerbaarheid

afgeleid van opponeerbaar bn met het achtervoegsel -heid
**[3] leenvertaling van Engels opposability of Frans opposabilité

eigenschap zo tegenover de andere vingers geplaatst te kunnen worden dat een grijpbeweging mogelijk is
Bij dieren kan het ook om de grote teen gaan, of om andere vingers of tenen met dezelfde eigenschap.

Het belangrijkste kenmerk is al genoemd: de volledige opponeerbaarheid van de duim ten opzichte van de andere vingers, en dan met name van de wijsvinger.

Raymond Tallis (vert. Maaike Post)
 “De Vinger: de mens en zijn wereld verklaard aan de hand van de wijsvinger”, ebook 1e druk (2010), J.M. Meulenhoff, Amsterdam, ISBN 9789460231155, hfst. 2


stootvogel

samenstelling van stoot ww en vogel zn in de betekenis van ‘roofvogel die zich op zijn prooi stort’ aangetroffen vanaf 1836


duiver

afgeleid van duif zn met het achtervoegsel -er

duivers (plural)
duivertje (diminutive singular)
duivertjes (diminutive plural)


takkeling

afleiding van tak met het achtervoegsel -ling

takkelingen (plural)
takkelingetje (diminutive singular)
takkelingetjes (diminutive plural)

jonge vogel die nog niet kan vliegen of alleen maar van tak naar tak kan gaan

Hij liet zien dat hier wel degelijk buizerds rondvlogen, de eerste tergend langzaam wiekend over open veld, de tweede fladderend van iep tot iep. 'Een takkeling', zei Hake, 'vliegt nog alleen van tak naar tak.'

Weblink bron
Henk Blanken
 “Klei geworden Fantasialand; Het waarachtige paradijs van de IJsselmeerpolders” (5 oktober 1996), de Volkskrant


oestrus

rutting period

vruchtbare periode van een vrouwelijk dier


roeipotige

zn: afgeleid van roeipotig bn met het achtervoegsel -e

benaming voor een vogel uit de orde Pelecaniformes


oötheca

eicapsule waarin enkele tientallen tot enkele honderden eitjes zitten


hibernere

Afkomstig van het Latijnse woord hibernare ww (overwinteren, winterslaap houden), dat van het Latijnse woord hibernus bn (winters komt

Noors zelfstandignaamwoord met het achtervoegsel -ere

Verwant met:
**Frans: hiberner ww
**Engels: hibernate ww


hibernere

Nynorsk zelfstandignaamwoord met het achtervoegsel -ere


placentazoogdier

samenstelling van placenta zn en zoogdier zn

zoogdier waarbij de foetus in de baarmoeder via een placenta gevoed wordt


mravenčí

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord mravenec met het achtervoegsel -čí


matou

Herkomst onzeker, mogelijk gebaseerd op een klanknabootsing, aangetroffen sinds de 14e eeuw.

Aux non-initiés, précisons que dormir avec un matou n'est généralement pas une mince affaire. Le plus souvent, un chien se tient au bout du lit pour monter la garde, et ne s'aventure guère plus loin. Le félin commence lui aussi par s'installer confortablement aux pieds de son (ou de ses) maître(s).

Voor de leek is slapen met een kater over het algemeen geen eenvoudige zaak. Een hond zal meestal aan het eind van het bed op wacht staan en zich niet verder vertonen. De katachtige begint ook zich gemakkelijk te maken aan de voeten van zijn baasje(s).

Weblink bron
Jean-Michel Normand
 “Dormir avec son chat, ou le rude combat pour le contrôle de la couette” (13 december 2002) op lemonde.fr


telpas

manier van draven waarbij de beide linkerpoten en de beide rechterpoten om de beurt tegelijk verzet worden


Haahne

Afkomstig van het Duitse Woord Hahn zn , dat van de Middelhoogduitse woorden han zn en hane zn komt, die weer van het Oudhoogduitse woord hano zn komen


diepzeevis

De Leo en zijn collega’s fotografeerden in de Kaikoura Canyon ook diepzeevissen zoals de rattenstaart, genoemd naar zijn kenmerkende kale uiteinde. Op 273 m2 zeebodem ontdekten zij 141 diepzeevissen. Ook die dichtheid van 5.000 vissen per hectare ligt ruim tien keer hoger dan eerder is gezien in vergelijkbare leefgemeenschappen. De studie verschijnt binnenkort online op de website van de Proceedings of the Royal Society B.

Een op afstand bestuurbare camera heeft op 463 meter diepte de zeldzame, en mogelijk ook grootste, diepzeevis ter wereld op video vastgelegd. Het gaat om de 'Oarfish' of Regalecus glesne.

Weblink bron “Zeldzame diepzeevis voor het eerst levend vastgelegd” (11 jun. 2013), Tubantia

We zien opgezette dieren (‘ik heb er een paar, het onderhoud is lastig’), schedels van dieren en gesnelde hoofden van mensen, skeletten van dieren, fossielen, mineralen, zeebiologische preparaten, eieren, jachttrofeeën, sterkwater preparaten, tribalart enzovoorts enzovoorts. “Er komen nog diepzeevissen en enkele bijzondere vogelbekdieren binnen.”

Weblink bron
Marleen Hogendoorn
 “Binnenkijken: het Rariteiten Kabinet in Den Haag” (30/04/2016), HP de Tijd


winterkleed

winterklederen (plural)
winterkleren (plural)
winterkleedje (diminutive singular)
winterkleedjes (diminutive plural)

verenkleed dat een vogel aanneemt buiten het broedseizoen

Tijdens de balts- en broedperiode zijn de vogels op hun mooist, met donkere kuif, oranje-witte kop en bruin-rode bakkebaarden. Het winterkleed, na de rui, is veel minder uitbundig.

Weblink bron
Jan Bengevoord
 “De fuut is geslaagd voor zijn inburgeringsexamen” (12 april 2018), Tubantia


aigle

via Oudprovençaals aigla of direct van Latijn aquila


hmyz

Afgeleid van het Proto-Slavische *gъmyzъ

insect; geleedpotige met drie paar poten en geen, één of twee paar vleugels


hmyz

Bylo tam plno obtížného hmyzu.


clicken

met een klikkend geluid dieren africhten


beran

Afgeleid van het Proto-Slavische *baranъ

Ovce utíkají za splašeným beranem.

De schapen vluchten achter de geschrokken ram aan.


Schpinnenescht

Samenstelling van Schpinne zn "spinnen" en Nescht zn "nest"

/ ˈʃpɪnənɛʃt /


tochconetl

samenstelling van tochtli zn "konijn" en conetl zn "kind"


slangengif

samenstelling van slang zn en gif zn met het invoegsel -en-

ˈslɑŋə(n)ˌɣɪf

door sommige pootloze reptielen bij het bijten afgescheiden vloeistof om een prooi of belager te doden of verlammen

De onderzoekers bouwden voort op eerder onderzoek dat slangengif toevoegde aan een lijm op basis van gelatine.

Weblink bron
Dorine Schenk
 “Medische superlijm met slangengif stopt bloeding binnen een minuut.” (3 augustus 2021) op newscientist.nl


adelaarsjong

samenstelling van adelaar zn en jong zn met het invoegsel -s-

opgroeiende arend die nog door zijn ouders wordt verzorgd

Een adelaarsjong is niet hetzelfde als een adelaar. Laten we uitscheiden met opblazen en oppompen. Laten we de dingen bij de naam noemen en niet groter voorstellen dan ze zijn.

Weblink bron
Charlotte Mutsaers
 “Moeder os en vader ezel” (7 maart 2003) op nrc.nl


berenjong

samenstelling van beer zn en jong zn met het invoegsel -en-

welp van een dier uit de familie Ursidae

Het berenjong dat maandag in Central Park in New York dood werd aangetroffen, is overleden aan de gevolgen van een een aanrijding door een auto. Dat is gisteren gebleken uit de resultaten van een autopsie.

Weblink bron “Mysterie opgelost: dode beer aangereden door auto” (08-10-2014), Tubantia

In het Amerikaanse natuurpark Yellowstone heeft een grizzlybeer een man gedood, zo melden de beheerders van het reservaat. Het lichaam van het slachtoffer werd vrijdagnamiddag gevonden. Het drama vond plaats nabij Lake Village, een populair wandelgebied in Yellowstone National Park, in de staat Wyoming. De autoriteiten wachten de autopsie af vooraleer een officiële doodsoorzaak bekend te maken, maar sporen in de buurt van het stoffelijk overschot wijzen erop dat een vrouwtjesbeer en minstens één berenjong het pad van de man gekruist hebben.

Weblink bron
loa
 “Beer doodt wandelaar in Yellowstone” (09/08/2015), De Standaard


plaatshert

plaatsherten (plural)
plaatshertje (diminutive singular)
plaatshertjes (diminutive plural)

mannelijk hert dat in de bronsttijd over de kudde heerst


eendenkuiken

samenstelling van eend zn en kuiken zn met het invoegsel -en-

duckling

pas uit het ei gekropen watervogel behorend tot de familie Anatidae

eendenkuikens (plural)
eendenkuikentje (diminutive singular)
eendenkuikentjes (diminutive plural)

Een eendenkuiken ligt verminkt op de grond bij een fokkerij.

Weblink bron “'Toezicht op behandeling eenden moet beter'” (06-07-2018), NOS

De Enschedese Vandy Barend (16) heeft woensdagmiddag door snel ingrijpen een eendenkuiken van de dood gered in de Roombeek. Barend ging met gevaar voor eigen leven een nauwe geul in om het beestje te redden.

Weblink bron “Enschedese visser Vandy (16) redt eendenkuiken van de dood” (18-07-2018), Tubantia


arendsnest

samenstelling van arend zn en nest zn met het invoegsel -s-

verblijf- en broedplaats van arenden, doorgaans op een heel hoge plek

Op het arendsnest in de Biesbosch is vanochtend een visarend geland. Het dier komt sinds 2016 elk jaar rond deze tijd terug naar hetzelfde nest.

Weblink bron “Arendsnest in de Biesbosch weer bewoond door visarend” (26-03-2021), NOS


houtluis

deathwatch beetle

benaming voor verschillende soorten insecten die hout eten, zoals Trogium pulsatorium, Liposcelis terricolis of de larven van Anobium punctatum

⧖ Wanneer des nachts bij een zieke gewaakt wordt en men de houtluis hoort, dan moet meestal 's anderen daags de geneesheer de verzekering vernemen dat patiënt niet weer herstellen zal; „want de doodsklopper heeft zich van nacht laten hooren”. In oude eikenhouten meubels vindt men dit insectje veel.

J.F. van Hengel
 “Geneeskundige plaatsbeschrijving van het Gooiland” (1875), Departement van Binnenlandsche Zaken / Van Weelden en Mingelen, 's-Gravenhage, p. 34


dierenrijk

samenstelling van dier zn en rijk zn met het invoegsel -en-

Ik eet me een weg door het dierenrijk, zie je. Ik heb al egels, veldmuizen en slangen gehad, maar in al die tijd heb ik nog nooit een doodgewone meeuw gegeten.

Tracy Chevalier
 “Opmerkelijke Schepsels” (2009), Orlando, ISBN 978949208651-8

Zebra's hebben misschien wel een van de bijzonderste vachten uit het dierenrijk. Zwart/wit gestreept, alsof ze wandelende streepjescodes zijn. En dat terwijl ze op Afrikaanse savannes leven waar alles bruin, geel, grijs en groen is.

Weblink bron “Waarom zebra's strepen hebben (en hoe een paard in een zebrapak dat aantoont)” (21-02-2019), NOS


koekoeksjong

samenstelling van koekoek zn en jong zn met het invoegsel -s-

kuiken van een koekoek zn (Cuculus canorus), vooral bekend omdat het wordt opgevoed in een nest van andere vogelsoorten


akesi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - akesi.ogg


soweli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - soweli.ogg


koraalvis

koraalvissen (plural)
koraalvisje (diminutive singular)
koraalvisjes (diminutive plural)

verzamelterm voor de gewervelde zeedieren met schubben en kieuwen die leven in de omgeving van koraalriffen en zeeanemonen en die vaak opvallend gekleurd zijn

Diergaarde Blijdorp werkt aan een zelfstandige en drijvende kraamkamer voor rifvissen, die het uitsterven van de koraalvissen tegen moet gaan.

Weblink bron
Marko de Haan
 “Blijdorp claimt doorbraak in kweken van rifvissen” (20 oktober 2021) op nrc.nl

Op de kaart staan fingerfood en frikandellen van koraalvis met Balinese kruiden.

Weblink bron
Toon Beemsterboer
 “Fingerfood, oesters en cocktails aan zee” (16 juni 2008) op nrc.nl


имаго

imago, volwassen vorm na gedaantewisseling

Широко распространенным защитным приспособлением является склеротизация тела, очень сильно развитая у имаго насекомых, особенно жесткокрылых.

Een wijdverbreide beschermingsaanpassing, welke bij de imagines van insecten, kevers in het bijzonder, sterk ontwikkeld is, is de sclerotisatie van het lichaam.


integument

bedekking: vacht, verenkleed, schil enz.

Wegens de sclerotisatie van het integument van insectenlarven is de postembryonale groei stapsgewijs.

Weblink bron
Sander Fleerakkers
 “Reproductie en predatie van de roofkever Cryptolaemus montrouzieri op de wolluizen Pseudococcus longispinus en Planococcus citri”, Verslag U Gent (2018-2019)


nachtvogel

nocturnal bird

aanduiding voor vogels uit soorten die overdag slapen en in de schemering of nacht actief zijn

aanduiding voor vogels (Aves) uit soorten die overdag slapen en in de schemering of nacht actief zijn

Ergens in de verte kraste een nachtvogel.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten)
 “Italiaanse schoenen” (2011), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044521832

De kleine uil, met bruine en witte vleugels en grote goudkleurige ogen, is al meer dan een eeuw verward met een vergelijkbare soort. Maar wetenschappers uit Zweden en de VS die op het eiland onderzoek deden naar een andere nachtvogel, ontdekten min of meer bij toeval de aparte fluittoon van deze uil, die beduidend verschilt van zijn soortgenoten.

Weblink bron “Nieuwe uilensoort bij toeval ontdekt” (4-02-2013), Tubantia


stuithoen

stuithoenderen (plural)
stuithoenders (plural)
stuithoendertje (diminutive singular)
stuithoentje (diminutive singular)
stuithoendertjes (diminutive plural)
stuithoentjes (diminutive plural)

benaming voor vogels die tot de orde Tinamiformes behoren

15. Ter bekoring van Stuithoenders (Tinamidae) .
Alle Stuithoenders, doch vooral het Groote Kortkuif Stuithoen of Anamoen (Tinamus subcristatus), hebben eenzelfde bekoring door de Caraïben Njamoe-toelala genoemd. Het blad enz. is geheel gelijk aan dat van de Powiesbekoring, doch de witte wortelknobbels zijn grooter en vertoonen eene treffende overeenkomst met den schedel en den snavel van een Tinamoe.

Penard, Frederik Paul; Penard, Arthur Philip
 “De menschetende aanbidders der zonneslang. Deel 1” (1907-1908), B. Heijde


gordeldierachtige

zn: van gordeldier met het achtervoegsel -achtig dat vergelijkbaarheid uitdrukt en met het achtervoegsel -e dat een zelfstandig naamwoord vormt

bn: gordeldierachtig bn met de uitgang -e

ˈɣɔrdəldirˌɑxtəɣə

aanduiding voor een tot de orde van gordeldierachtigen (Cingulata) behorend zoogdier

De gordelmol is een gordeldierachtige.


Schlangebiss

Samenstelling van Schlang zn "slang" en Biss zn "beet" met het invoegsel -e-


verwilderde kat

verwilderde katten (plural)
verwilderd katje (diminutive singular)
verwilderde katjes (diminutive plural)

in het wild geboren of op een andere manier verwilderde vorm van de huiskat Felis silvestris catus


overzomeren

denominatief van de samenstelling van over bw en zomer zn met het achtervoegsel -en van een (werkwoord)

overzomerde (past)
overzomerd (past participle)
te overzomeren (active infinitive imperfect present)
zullen overzomeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen overzomeren (active infinitive imperfect future)
hebben overzomerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben overzomerd (active infinitive perfect present)
overzomerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
overzomerd te zullen hebben (active infinitive perfect future)
overzomerend (imperfect participle)
overzomerd (past participle)
overzomere (subjunctive)
overzomer (indicative imperfect present singular first-person)
overzomert (indicative imperfect present singular second-person)
overzomert (indicative imperfect present singular second-person)
overzomert (indicative imperfect present singular second-person)
overzomert (indicative imperfect present singular third-person)
overzomerde (indicative imperfect past singular first-person)
overzomerde (indicative imperfect past singular second-person)
overzomerde (indicative imperfect past singular second-person)
overzomerde (indicative imperfect past singular second-person)
overzomerde (indicative imperfect past singular third-person)
overzomerden (indicative imperfect past plural first-person)
overzomerden (indicative imperfect past plural second-person)
overzomerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal overzomeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult overzomeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal overzomeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult overzomeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal overzomeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult overzomeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal overzomeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen overzomeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen overzomeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen overzomeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou overzomeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou overzomeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) overzomeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt overzomeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou overzomeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden overzomeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden overzomeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden overzomeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb overzomerd (perfect present first-person)
hebt overzomerd (perfect present second-person)
hebt overzomerd (perfect present second-person)
heeft overzomerd (perfect present second-person)
hebt overzomerd (perfect present second-person)
heeft overzomerd (perfect present third-person)
hebben overzomerd (perfect present first-person)
hebben overzomerd (perfect present second-person)
hebben overzomerd (perfect present third-person)
had overzomerd (perfect past first-person)
had overzomerd (perfect past second-person)
had overzomerd (perfect past second-person)
hadt overzomerd (perfect past second-person)
had overzomerd (perfect past third-person)
hadden overzomerd (perfect past first-person)
hadden overzomerd (perfect past second-person)
hadden overzomerd (perfect past third-person)
zal overzomerd hebben (perfect future first-person)
zal overzomerd hebben (perfect future second-person)
zult overzomerd hebben (perfect future second-person)
zult overzomerd hebben (perfect future second-person)
zal overzomerd hebben (perfect future second-person)
zult overzomerd hebben (perfect future second-person)
zal overzomerd hebben (perfect future third-person)
zullen overzomerd hebben (perfect future first-person)
zullen overzomerd hebben (perfect future second-person)
zullen overzomerd hebben (perfect future third-person)
zou overzomerd hebben (perfect conditional first-person)
zou overzomerd hebben (perfect conditional second-person)
zou overzomerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt overzomerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt overzomerd hebben (perfect conditional second-person)
zou overzomerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden overzomerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden overzomerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden overzomerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt overzomerd (impersonal passive present imperfect)
er is overzomerd (impersonal passive present perfect)
er werd overzomerd (impersonal passive past imperfect)
er was overzomerd (impersonal passive past perfect)
er zal overzomerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal overzomerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou overzomerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou overzomerd zijn (impersonal passive conditional perfect)

de zomer in een potentieel broedgebied doorbrengen zonder tot broeden te komen

Het wordt spannend of de kraanvogels de komende jaren ook in andere gebieden in Nederland zullen gaan broeden. Op steeds meer plaatsen (zoals in de Achterhoek) overzomeren de laatste jaren kraanvogels in geschikt broedgebied.


faux bourdon

verbinding van  faux en bourdon: "valse hommel""


evenhoevig

leenvertaling van Latijn Artiodactyla dat is gevormd uit Oudgrieks ἄρτιος (ártios) "even" en δάκτυλος (dáktylos) "vinger, teen", samenstellende afleiding van even bn hoef zn met het achtervoegsel -ig

evenhoevige (inflected positive)
evenhoevigs (partitive positive)

vooral lopend op twee tenen van elke voet, waarvan de nagels zijn uitgegroeid tot hoeven; behorend tot de zoogdieren uit de orde Artiodactyla

De export van koeien, varkens en ander evenhoevig vee is dit eerste halfjaar sterk gedaald.

Weblink bron “Export dieren sterk gedaald” (18 september 2001) op nrc.nl


toepaja

van Indonesisch tupai "eekhoorn, toepaja"

benaming voor zoogdieren uit de orde Scandentia, die in tropische bossen leven en insecten eten

De Duitse onderzoekers benadrukken dat de toepaja zo interessant is omdat het dier verwant is aan de primaten.

Weblink bron
Hester van Santen
 “Vederstaarttoepaja is elke dag dronken” (31 juli 2008) op nrc.nl


cloacadier

samenstelling van cloaca zn en dier zn , omdat deze zoogdieren toch maar één lichaamsopening hebben voor zowel urine als poep

benaming voor dieren uit de taxonomische groep (orde) Monotremata, zoogdieren die eieren leggen

De vachtegel is een cloacadier dat enkel in Nieuw-Guinea voorkomt.

Joeri Vlemings
 “Vachtegel dan toch niet uitgestorven in Australië?” (8 januari 2013) op demorgen.be


springspitsmuis

samenstelling van spring ww en spitsmuis zn , een verwijzing naar de kenmerkende wijze van voortbewegen met kleine sprongen op de achterpoten

benaming voor zoogdieren uit de taxonomische groep (orde) Macroscelidea; deze in Afrika voorkomende kleine dieren hebben een snuit die haast een slurf lijkt

Wetenschappers hebben in Afrika een mysterieus dier op de gevoelige plaat vastgelegd. Zij weten niet was voor dier het is, maar het lijkt een nieuw soort springspitsmuis te zijn.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Tim Kraaijvanger
 “Nieuw soort springspitsmuis ontdekt in Afrika?” (20 september 2010) op scientias.nl


buistandige

samenstellende afleiding van buis zn en tand zn met het achtervoegsel -ig gecombineerd met het achtervoegsel -e, een leenvertaling van Neolatijn Tubulidentata, een verwijzing naar de kenmerkende opbouw van de tanden

bœysˈtɑndəɣə

benaming voor dieren uit de orde Tubulidentata (familie Orycteropodidae), waarvan de enige nog levende soort het aardvarken is

Zo is een springhaas wel een knaagdier maar geen haas, het erdvark is geen varken maar een buistandige, en de berghaan is geen haan maar een arendsoort - zoals in het Nederlands de vleermuis, walvis en zeehond geen muis, vis en hond zijn; dit verschijnsel is algemeen voor volksnamen.

Weblink bron
Nicoline van der Sijs
 Etymologica : Afrikaanse namen voor planten en dieren in: Onze Taal., jrg. 73 nr. 5 (mei 2004), Genootschap Onze Taal, Den Haag, p. 127


onevenhoevige

zn: leenvertaling van Latijn Perissodactyla dat is gevormd uit Oudgrieks περισσός (perissós) "oneven" en δάκτυλος (dáktylos) "vinger, teen"

ˌɔnevənˈhuvəɣə

benaming voor een zoogdier dat tot de orde Perissodactyla behoort

Paarden hebben maar één hoef aan iedere poot. Een paard is een onevenhoevige, net zoals een zebra (één hoef) en een neushoorn (drie hoeven per poot).

Weblink bron
Wim Köhler
 “Kan mijn huisdier mond- en klauwzeer krijgen?” (30 maart 2001) op nrc.nl


evenhoevige

zn: leenvertaling van Latijn Artiodactyla dat is gevormd uit Oudgrieks ἄρτιος (ártios) "even" en δάκτυλος (dáktylos) "vinger, teen"

ˌevənˈhuvəɣə

benaming voor een dier uit de orde Artiodactyla, zoogdieren met twee of vier tenen met hoeven

Vind je een hoefafdruk met twee (koe) of vier (varken) klauwen dan gaat het om een evenhoevige.


schubdierachtige

zn: afgeleid van schubdierachtig bn met het achtervoegsel -e

bn: schubdierachtig bn met de uitgang -e

aanduiding voor een zoogdier uit de orde Pholidota

Nog meer dieren zoals de nog altijd actuele schubdierachtige pangolin krijgen een eervolle vermelding.

Weblink bron “Wilde Kind vraagt aandacht voor stroperij : Met clip voor 'Omhanda'” (4 december 2021) op 3voor12.vpro.nl


onevenhoevig

leenvertaling van Latijn Perissodactyla dat is gevormd uit Oudgrieks περισσός (perissós) "oneven" en δάκτυλος (dáktylos) "vinger, teen", samenstellende afleiding van oneven bn hoef zn met het achtervoegsel -ig

onevenhoevige (inflected positive)
onevenhoevigs (partitive positive)

vooral lopend op een of drie tenen van elke voet, waarvan de nagels zijn uitgegroeid tot hoeven; behorend tot de zoogdieren uit de orde Perissodactyla

Een paardenhoef is echter het meest geschikt voor de vervaardiging van objecten, omdat dit dier onevenhoevig is en daarom een grotere hoef heeft dan bijvoorbeeld een rund.

Marloes Rijkelijkhuizen
 “Handleiding voor de determinatie van harde dierlijke Materialen: Bot, gewei, ivoor, hoorn, schildpad, balein en hoef” (2008), Amsterdam University Press, Amsterdam, ISBN 9789089640239, p. 90


huidvlieger

samenstellend afgeleid van huid zn en vliegen ww met het achtervoegsel -er als leenvertaling van Latijn Dermoptera dat is gevormd uit Oudgrieks δέρμα (dérma) "huid" en πτερᾰ́ (pterá) "vleugels" en verwijst naar het vel tussen nek, poten, vingers en staart waarmee deze dieren zweefvluchten maken

benaming voor dieren uit de taxonomische groep (orde) Dermoptera, die alleen nog voorkomen in de regenwouden van Zuidoost-Azië

De eerste halfapen en apen zijn waarschijnlijk in Azië ontstaan, niet in Afrika. Dat concluderen biologen uit de verwantschap van apen met de in Azië levende huidvlieger (een verre verwant van de aap) en het spookdiertje (een aapje).

Weblink bron “Nieuwe stamboom laat zien dat aap echt uit Azië kwam” (18 maart 2011) op nrc.nl


walvisachtige

zn: afgeleid van walvisachtig bn met het achtervoegsel -e

ˈwɑlvɪsˌɑxtəɣə

zeezoogdier dat behoort tot de infraorde Cetacea

Het lijkt erop dat de meest bedreigde walvisachtige ter wereld binnenkort uitsterft.

Weblink bron
Brigitte Osterath
 “En toen waren er nog 9 – Californische bruinvis is bijna verdwenen” (28 juni 2019) op nrc.nl


goudmol

samenstelling van goud zn en mol zn , naar de metalige glans van de vacht

benaming voor zoogdieren uit de orde Chrysochloridae die ondergronds leven en voorkomen in Afrika

Dieren als klipdas, goudmol, olifantspitsmuis en aardvarken vind je alleen maar in Afrika.

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Opschudding in het dierenrijk; Zeekoe blijkt verwant aan olifantspitsmuis” (16 augustus 1997) op nrc.nl


adelaarshorst

samenstelling van adelaar zn en horst zn met het invoegsel -s-

nest van een arend, altijd op een hooggelegen plaats

Hun strijd wordt niet op het terrein van de mentaliteit uitgevochten, daar is Hardenberg superieur aan Florian, maar via de beklimming van een adelaarshorst.

Daan Cartens
 De verlossing van het kwade : De ‘Duitse’ romans van Louis Ferron in: Bzzlletin., jrg. 9 nr. 80 (november 1980), BZZTôH, Den Haag, p. 43


valkenhorst

samenstelling van valk zn en horst zn met het invoegsel -en-

valkenhorsten (plural)
valkenhorstje (diminutive singular)
valkenhorstjes (diminutive plural)

⧖ Vijf el onder het valkenhorst loopt een smalle rotsweg langs de klip.


sneeuwtrekker

samenstelling van sneeuw zn en trekker zn

sneeuwtrekkers (plural)
sneeuwtrekkertje (diminutive singular)
sneeuwtrekkertjes (diminutive plural)

vogel die begint te trekken bij sneeuwval

De appelvink is een bekende sneeuwtrekker.

Momenteel zien we de typische sneeuwtrekkers binnenkomen. Dit zijn vogels die op de vlucht slaan voor koude en sneeuw en dan in groten getale 'op de been' zijn en daardoor in de problemen geraken.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Eerste koudeslachtoffers...” (februari 2021) op natuurhulpcentrum.be


keverslak

samenstelling van kever zn en slak zn , omdat het dier lijkt op een slak met schilden als een kever - het dier behoort echter niet tot de kevers en ook niet tot de slakken

benaming voor dieren uit de klasse Polyplacophora, platte ovale zeedieren met een schelp die uit 8 segmenten bestaat

De keverslak bleek zowel onder als boven water even goed te zien, wat van pas komt aangezien het dier soms droogvalt in de branding.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Keverslak heeft honderden bizarre oogjes van steen” (16 april 2011) op nrc.nl


mosdiertje

terugvorming uit mosdiertjes, op te vatten als samenstelling van mos zn en diertje zn ; zo genoemd omdat de kolonies van sommige soorten aan een mostapijt doen denken

dim. tant. benaming voor dieren uit de stam Bryozoa, hoogstens 1 millimeter grote waterdiertjes

En inderdaad, één graad Celsius opwarming maakt veel verschil voor de kustdiertjes. Maar de gevolgen zijn totaal anders dan voorspeld. Eén soort mosdiertje profiteerde, en nam de boel over.

Weblink bron
Hester van Santen
 “Kacheltje in IJszee laat de diertjes opbloeien” (4 september 2017) op nrc.nl


adelaarsnest

samenstelling van adelaar zn en nest zn met het invoegsel -s-

verblijf- en broedplaats van arenden, doorgaans op een heel hoge plek

Een mus werd tot adelaar benoemd. (…) Onze mus zit op de adelaarsrots, in het adelaarsnest, en voelt zich erg weinig op zijn gemak. Het tocht ontzettend!....

Kort bestek : Russische politieke parabel, Wereld-bibliotheek, Amsterdam / Antwerpen in: De Nieuwe Stem., jrg. 10 nr. 3 (maart 1955), p. 186


schildvoetige

terugvorming uit schildvoetigen zn zonder de uitgang -en

benaming voor zeedieren uit de klasse Caudofoveata

Behalve slakken en tweekleppigen, is er een zogenoemde schildvoetige in de Nederlandse Noordzee opgedregd – een enkele centimeters lang en slechts een paar millimeter dun wezen zonder schelp, dat er als een worm uitziet en zich in het zeezand als een worm ingraaft, maar dat met 131 andere schildvoetigen een aparte weekdierklasse vormt.

Weblink bron
Koos Dijksterhuis
 “In zestien jaar tijd tellen onze wateren maar liefst veertig soorten schelpen” (16 oktober 2020) op trouw.nl


dierluis

benaming voor insecten uit de orde Phthiraptera, die vooral uit kleine parasieten zonder vleugels bestaat

Elke bloedzuigende luis (dierluis) is –in tegenstelling tot vlooien– gastheer-specifiek. Dat houdt in dat hondenluizen alleen van hondenbloed kunnen leven en hoofdluizen uitsluitend van mensenbloed.

Weblink bron
Paul
 “Hoofdluis & neten in huis? Direct hoofdluizen bestrijden!” (6 september 2017) op gezondr.nl


steenvlieg

samenstelling van steen zn en vlieg zn , omdat ze hun eitjes onder stenen in stromend water leggen en hun nimfen daar opgroeien

benaming voor insecten uit de orde Plecoptera

Midden in het water rechtte Bert zijn rug. Hij stak een pijp op, greep een handvol lucht, deed zijn vuist open, mompelde: ‘steenvlieg’ en liet hem weer vliegen.

Weblink bron
Koos van Zomeren
 “Het scheepsorkest” (13 mei 1989) op nrc.nl


rechtvleugelig

terugvorming uit rechtvleugeligen zn , op te vatten als samenstellende afleiding van recht bn en vleugel zn met het achtervoegsel -ig

rechtvleugelige (inflected positive)
rechtvleugeligs (partitive positive)

behorend of met betrekking tot de orde Orthoptera, insecten met rechte, lederachtige vleugels, die meestal een langwerpige lichaamsbouw, lange voelsprieten en sterk vergrote achterste poten hebben, zoals sprinkhanen en krekels

Dit rechtvleugelig insect uit de familie der springers kwam voorheen buiten de grote steden veel voor in woonhuizen.

Verloren woorden in: Het vrĳe volk, jrg. 46 nr. 13221 (9 juli 1990), De Arbeiderspers, Rotterdam, p. 2 kol. 1


vliesvleugelig

terugvorming uit vliesvleugeligen zn , op te vatten als samenstellende afleiding van vlies zn en vleugel zn met het achtervoegsel -ig

vliesvleugelige (inflected positive)
vliesvleugeligs (partitive positive)

behorend of met betrekking tot de orde Hymenoptera, insecten met vier dunne, glanzende vleugels, zoals wespen, bijen en mieren

Die serene toestand, waarin ze zich als het ware tijdelijk uit de realiteit verwijderd had, duurde voort tot ze opschrok van een vallend blad, van een takje dat tegen haar blote benen prikte, of van een of ander vliesvleugelig diertje dat over haar kuit kroop.

Ingrid Baal
 Er is geen gebiedende wijs in een groen veld in: Tirade., 338, jrg. 36 nr. 1 (januari/februari 1992), G.A. van Oorschot, Amsterdam, p. 51


rechtvleugelige

zn: terugvorming uit rechtvleugeligen zn zonder de uitgang -en, op te vatten als afgeleid van rechtvleugelig bn met het achtervoegsel -e

rɛxtˈfløɣələɣə

benaming voor insecten uit de orde Orthoptera

De grootste rechtvleugelige is een sprinkhaan uit Maleisië die alles bij elkaar tot 35 cm lang kan worden.


schorpioenvlieg

samenstelling van schorpioen zn en vlieg zn , vanwege mannetjes die net als schorpioenen een gekromde stekel op hun staart hebben

benaming voor insecten uit de orde Mecoptera, waarbij de mond in een uitsteeksel aan de kop zit

Zoals wel meer het geval is in de biologie, is de naam van de sneeuwvlo slecht gekozen: het diertje is namelijk geen vlo maar een schorpioenvlieg.

Weblink bron
Dirk Draulans
 “Beestenboel: sneeuwvlooien planten zich enkel in winter voort” (9 januari 2018) op knack.be


halfvleugelig

terugvorming uit halfvleugeligen zn , op te vatten als samenstellende afleiding van half bn en vleugel zn met het achtervoegsel -ig, omdat veel van deze insecten voorvleugels hebben waarvan het voorste deel een hard schild en het achterste deel een zacht vlies vormt

hɑlˈvløɣələx

halfvleugelige (inflected positive)
halfvleugeligs (partitive positive)

behorend of met betrekking tot de orde Hemiptera, insecten met zuigbuis, zoals wantsen, bladluizen en cicaden

Cochenille is ’n rode kleurstof, die men verkrijgt door ’t drogen van de wijfjes van een halfvleugelig insect, de Coccus cacti (…).

Rivière, P.J.F.H. van de (red.)
 “Jeugd encyclopedie” (1941), W. de Haan, Utrecht, p. 275 kol. 1


eusociaal

eusociale (inflected positive)
eusociaals (partitive positive)

betrekking hebbend op een sociale samenlevingsvorm die gekarakteriseerd wordt door overlappende generaties, coöperatieve broedzorg en gespecialiseerde reproductieve en non-reproductieve kasten


netvleugelig

samenstellende afleiding van net zn en vleugel zn met het achtervoegsel -ig, omdat het patroon van de aders in de vleugel aan een visnet doet denken

[1.1] terugvorming uit netvleugeligen zn

nɛtˈfløɣələx

netvleugelige (inflected positive)
netvleugeligs (partitive positive)

met doorschijnende vleugels die een zichtbaar patroon van aders vertonen

Ooit gehoord van Ephemeria? Het is een netvleugelig insect met rudimentaire monddelen, een dun week lichaam, waarvan het achtelijf[sic!] in twee draden uiteenloopt, ook haft, oeveraas, eendagsvlieg en schaor geheten.

Schaor in: Dagblad voor Noord-Limburg , jrg. 5 nr. 81 (23 juli 1949), Limburgia Pers, Venlo, p. 2 kol. 1

behorend of met betrekking tot de orde Neuroptera, insecten met doorschijnende vleugels die een zichtbaar patroon van zich naar de rand vertakkende aders vertonen en dakpansgewijs over elkaar liggen, zoals gaasvliegen

Deze rover is geen leeuw of mier. Het is de larve van een netvleugelig insect.

Weblink bron
Sander Verwoerd
 “Nieuws van de boswachter : Blog: Als het beestje maar een naam heeft” (3 februari 2017) op natuurmonumenten.nl


tuingast

samenstelling van tuin zn en gast zn , gevormd naar het voorbeeld van wintergast en zomergast

vogel die leeft in het groen rond menselijke huizen

Het bijzondere vogeltje bleef regelmatig terugkeren naar de voederplaats in de achtertuin van Motz. Een maand later liet Motz zijn bijzondere tuingast zien aan Brian Peer, hoogleraar gedragsecologie aan de Western Illinois University.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Hoe voelt het om half man half vrouw te zijn? Deze dieren weten het” (10 januari 2015) op nrc.nl


vliesvleugelige

zn: terugvorming uit vliesvleugeligen zn zonder de uitgang -en, op te vatten als afgeleid van vliesvleugelig bn met het achtervoegsel -e

vlisˈfløɣələɣə

benaming voor insecten uit de orde Hymenoptera

Drijft er een wesp in uw frisdrank? Augustus is de maand waarin de kans op ontmoeting tussen mens en vliesvleugelige het grootst is.

Weblink bron
Arjen Schreuder
 “De angst is groter dan de gevolgen” (16 augustus 2007) op nrc.nl


halfvleugelige

zn: terugvorming uit halfvleugeligen zn zonder de uitgang -en, op te vatten als afgeleid van halfvleugelig bn met het achtervoegsel -e

hɑlˈvløɣələɣə

benaming voor insecten uit de orde Hemiptera

Rugzwemmer. Dit is een halfvleugelige, die de eigenaardige gewoonte heeft op haar rug te zwemmen

Watervolkje, Katholiek Vrouwelijk Jeugdwerk, Utrecht in: Bloesem, jrg. 1951, nr. 6 (juni 1951), p. 106


netvleugelige

zn: terugvorming uit netvleugeligen zn zonder de uitgang -en, op te vatten als afgeleid van netvleugelig bn met het achtervoegsel -e

nɛtˈfløɣələɣə

benaming voor insecten uit de orde Neuroptera, die dakpansgewijs over elkaar liggende, doorschijnende vleugels hebben met een zichtbaar patroon van zich naar de rand vertakkende aders

De mierenleeuw, Myrmeleon formicarius, is een netvleugelige. Dat is een groep insecten waar ook de gaasvliegen en de kameelhalsvliegen toe behoren.

Gerrit Jansen
 “Jonge mierenleeuwen zijn beresterk, later worden het softies” (10 juli 2009) op gelderlander.nl


tweevleugelige

zn: terugvorming uit tweevleugeligen zn zonder de uitgang -en, op te vatten als afgeleid van tweevleugelig bn met het achtervoegsel -e

tweˈvløɣələɣə

benaming voor insecten uit de orde Diptera, waartoe vliegen en muggen behoren

Zij vliegen, zoemen, snorren, zijn gezeten, boren, drinken, een tweevleugelige, ‘niet van zins onze huid te verlaten dan vol van ons hartbloed’.

C. Barlaeus
 991: brief aan P.C. Hooft (1979) in:
H.W. van Tricht e.a. (red.)
 De briefwisseling van Pieter Corneliszoon Hooft (derde deel)., Tjeenk Willink/Noorduijn, Culemborg, ISBN 90 11 91315 9, p. 194


schelphoorn

schelphoorns (plural)
schelphoornen (plural)
schelphoorntje (diminutive singular)
schelphoorntjes (diminutive plural)

spiraalvormig gewonden schaal van een weekdier

Van een schelphoorn tot de meest ingewikkelde psychologische gegevens hielden zijn geest bezig, niets ontging aan zijn speurzin, alles wilde hij zelf oplossen.

Joseph O. Kronig
 De verzameling Bredius in: Groot Nederland., jrg. 15 deel 2 nr. 9 (september 1917), 322/323


veelpotige

zn: afgeleid van veelpotig bn met het achtervoegsel -e
**[2] op te vatten als terugvorming uit veelpotigen zn

benaming voor dieren uit de klasse Myriapoda, waartoe de duizendpoten behoren

In Tinaja in Nieuw-Mexico gaan Bradley en Billy in het droge kreupelhout op zoek naar de reuzenduizendpoot. Deze veelpotige is met zijn giftige klauwen een meedogenloze moordenaar.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Animal Planet
 “Little Giants : Desert Terminator” (12 april 2022) op gids.tv


tweevleugelig

samenstellende afleiding van twee ht en vleugel zn met het achtervoegsel -ig

[1.1] terugvorming uit tweevleugeligen zn

tweevleugelige (inflected positive)
tweevleugeligs (partitive positive)

behorend tot de orde Diptera, insecten met twee vleugels zoals vliegen en muggen

De blinde bij (Eristalis tenax) is een tweevleugelig insect uit de familie van de zweefvliegen. De wonderlijke naam – de soort is niet blind en ook geen bij – zit in de uiterlijke gelijkenis met de honingbij en zijn onvermogen om te steken.

Weblink bron
Kees Moeliker
 “Rattenstaartlarve” (27 juni 2009) op nrc.nl


verharing

Naamwoord van handeling verharen ww met het achtervoegsel -ing

toegenomen verlies en vervanging van haren bij een dier als het zijn vacht aanpast aan de omstandigheden

In de herfst kregen de hazen ieder jaar rond dezelfde tijd hun wintervacht, zagen de biologen, of er nu sneeuw lag of niet. In de lente timen de hazen hun verharing iets beter. In de koude lente van 2011 verloren ze hun wintervacht bijvoorbeeld negentien dagen later dan in de warmere lente van 2012.

Weblink bron
Lucas Brouwers
 “Het haasje met de winterjas” (13 maart 2014) op nrc.nl


pimpampoentje

misschien via "pimpalioentje" ontstaan uit papeljoen (benaming voor verschillende insecten) dat zelf weer teruggaat op Frans papillon en Latijn papilio "vlinder"

Dit woord is niet gangbaar buiten Vlaanderen en Zeeland.

benaming voor insecten uit de familie Coccinellidae

Als Katelijne bij haar oma zit, ziet ze soms door het raam een koolwitje of een kleine vos - dieren die vrij zijn om te gaan en te staan waar ze willen. En nadat de Duitse toeristen van het erf zijn weggestuurd, droomt Katelijne ervan met de Duitse jongen mee te reizen, ‘als een pimpampoentje dat op de achterruit zit geplakt’.

Rick Honings
 Franca Treur : Dorsvloer vol confetti in:
Ton Anbeek e.a. (red.)
 Lexicon van literaire werken., nr. 89 (februari 2011), Wolters-Noordhoff, Groningen / Garant-Uitgevers, Antwerpen, ISBN 9001032303, p. 5


åme

een insectenlarve met voeten (vooral vlinderlarve)


avtegning

Naamwoord van handeling van Noors: avtegne ww met het voorvoegsel av- en met het achtervoegsel -ing

/ ˈɑːʋtæjnɪŋ /

witte vlekken op het hoofd ("blaarkop"), de benen en soms ook op andere delen van het lichaam van een paard

Ved auksjonen over pantet fikk kreditors representant tilslaget på en brun merr uten avtegning, og kreditor solgte den videre til en forpakter i Orkland.

Bij de veiling van de hypotheek won de vertegenwoordiger van de schuldeiser de prijs voor een bruine merrie zonder merktekens, en de schuldeiser verkocht deze door aan een pachter in Orkland.


waaiervleugelige

benaming voor holometabole geleedpotigen met een sterke seksuele dimorfie uit de orde Strepsiptera met wereldwijd ongeveer 580 soorten die merendeels een zeer gespecialiseerde, parasitaire levenswijze kennen


broeihoop

broeihopen (plural)
broeihoopje (diminutive singular)
broeihoopjes (diminutive plural)

composthoop met een hogere temperatuur dan de omgeving en daardoor geschikt voor het uitbroeden van eitjes

Daarom wil Natuurpunt de populatie vergroten door de aanleg van broeihopen. Dat zijn composthopen van takken, bladeren en hooi die aangevuld worden met paardenmest. Door de paardenmest vergaat het organisch materiaal, stijgt de temperatuur en kunnen de eitjes groeien.

Weblink bron
L. Ceuppens
 “Natuurpunt wil meer gevlekte ringslangen in Rivierenland door aanleg van broeihopen” (3 november 2022) op vrt.be

Om te overleven heeft de slang ons juist nodig: voor de aanleg van een broeihoop, waarin de vrouwtjes in de zomer hun eieren kunnen leggen.

Weblink bron
Kas Galstaun
 “De ringslang kronkelt weer in Amsterdam-Noord” (22 december 2017) op nrc.nl


slangengift

samenstelling van slang zn en gift zn met het invoegsel -en-

ˈslɑŋə(n)ˌɣɪft

door sommige pootloze reptielen bij het bijten afgescheiden vloeistof om een prooi of belager te doden of verlammen

Het bloed doet zich gelden, het gistende kokende Nordische bloed, dat weigert zich te vermengen met schorpioen- en slangengift.

Maurits Dekker
 “De laars op de nek.” (1945), A.W. Sijthoff, Leiden, p. 157 op nrc.nl


prooivis

prooivissen (plural)
prooivisje (diminutive singular)
prooivisjes (diminutive plural)

benaming voor gewervelde waterdieren met kieuwen waar roofdieren op jagen voor voedsel

Zelfs bij grotere roofvissen (die alleen andere vissen eten) bleek de truc te werken: in de stroming fladderde een samengebonden pakketje veren (een zogeheten streamer) precies als een zwemmende prooivis.

Weblink bron
Frank Provoost
 “Bekentenissen van een vliegvisser” (16 november 2017) op nrc.nl

Door overbevissing van de roofvissen, zoals snoekbaars, kwamen er steeds meer kleine prooivissen, zoals pos.

Stef van Rijn geciteerd door Nienke Beintema
 “Geen visser heeft last van aalscholvers – toch liggen ze onder vuur” (16 december 2021) op nrc.nl


papegaaiachtige

benaming voor tropische, veelal bontgekleurde vogels uit de orde Psittaciformes


verenkleed

samenstelling van veer en kleed met het invoegsel -en-

bedekking met veren op de huid van vogels


broedseizoen

samenstelling van broeden ww en seizoen zn

deel van het jaar dat vogels hun eieren uitbroeden

"Wij vinden het heel belangrijk dat dit bos niet gekapt wordt door VDL Nedcar", zegt Paula Wielders van actiegroep Red het Sterrebos. Van de tientallen actievoerders die aanvankelijk in de bomen verbleven zijn er nu nog drie over. De actievoerders zijn van plan om tot 1 maart in het bos te blijven. Dan begint het broedseizoen waardoor de kap op z'n minst een paar maanden vertraging oploopt.

Weblink bron “Personeel VDL achter uitbreiding vestiging, nog drie actievoerders in Sterrebos” (1 februari 2022), NOS

Dit is de zestiende editie van Beleef de Lente, waar het paar- en broedseizoen van verschillende vogels online gevolgd kan worden. Vorig jaar keken 1,7 miljoen mensen mee naar het wel en wee van de verschillende vogels. Volgens Vogelbescherming Nederland keek een groot deel van die mensen iedere dag.

Weblink bron “Kijken naar duttende kerkuilen: de webcams van Vogelbescherming staan weer aan” (Dinsdag 1 maart 2022, 12:52), NOS


goudstaart

goudstaarten (plural)
goudstaartje (diminutive singular)
goudstaartjes (diminutive plural)


broedpaar

broedparen (plural)
broedpaartje (diminutive singular)
broedpaartjes (diminutive plural)

twee vogels die samen voor het uitbroeden van eieren zorgen

Boeren die stukken land opofferen om weidevogels te laten broeden, krijgen in Friesland een vergoeding van duizend euro per broedpaar per jaar. De provincie wil zo het verlies van broedgebied door de verlegging van de A31 compenseren.

Weblink bron “Compensatie voor weidevogels” (25 oktober 2010), NOS

Volgens Koks is dit eerste broedpaar van de steppekiekendief in Nederland groot nieuws in vogelland. Tot nu toe heeft de steppekiekendief in Europa alleen gebroed in Finland.

Weblink bron “Zeldzame steppekiekendief broedt voor het eerst in Nederland” (Vrijdag 14 juli 2017, 02:09), NOS


kalkspons

kalksponsen (plural)
kalksponzen (plural)
kalksponsje (diminutive singular)
kalksponsjes (diminutive plural)

individu uit een klasse van de stam van sponsdieren (Porifera)


Dauwemillich

Samenstelling van Dauwe zn "duif" en Millich zn "melk"

Duits: Kropfmilch, v, Taubenmilch, v
Engels: pigeon's milk

een melkachtige vloeistof die wordt geproduceerd in de krop van duiven en andere vogels en aan de jongen wordt opgevoerd


wipstaart

wipstaarten (plural)
wipstaartje (diminutive singular)
wipstaartjes (diminutive plural)


roodkeel

roodkelen (plural)
roodkeeltje (diminutive singular)
roodkeeltjes (diminutive plural)


roodschouder

roodschouders (plural)
roodschoudertje (diminutive singular)
roodschoudertjes (diminutive plural)


roodstuit

roodstuiten (plural)
roodstuitje (diminutive singular)
roodstuitjes (diminutive plural)


roodvleugel

roodvleugelen (plural)
roodvleugels (plural)
roodvleugeltje (diminutive singular)
roodvleugeltjes (diminutive plural)


roodrug

roodruggen (plural)
roodruggetje (diminutive singular)
roodruggetjes (diminutive plural)


roodstaart

roodstaarten (plural)
roodstaartje (diminutive singular)
roodstaartjes (diminutive plural)


sprokkelaar

Naamwoord van handeling van sprokkelen met het achtervoegsel -aar

sprokkelaars (plural)
sprokkelaartje (diminutive singular)
sprokkelaartjes (diminutive plural)

larve van de kokerjuffer, die stukjes hout, biezen e.d. verzamelt


baltsroep

geluid dat mannetjes in de paringstijd maken om vrouwtjes te lokken

Zeker nu in het voortplantingsseizoen kun je de baltsroep van de oehoe ook heel goed horen.

Weblink bron
Anke Brouns geciteerd door Gemma Venhuizen
 “Oude kalksteengroeve in Limburg is nu Walhalla voor zeldzame insecten” (22 maart 2019) op nrc.nl

De kleine franjelipvleermuis (gemiddeld 32 gram) uit Brazilië en Venezuela gaat bij de kikkerjacht af op de baltsroep van mannetjeskikkers en rukt de lawaaimakers van hun blad.

Weblink bron “De franjelipvleermuis spiekt” (22 juni 2006) op nrc.nl


manteldier

samenstelling van mantel zn en dier zn , een verwijzing naar het meer of minder soepele exoskelet van deze dieren

manteldieren (plural)
manteldiertje (diminutive singular)
manteldiertjes (diminutive plural)

benaming voor ongewervelde zeedieren met een exoskelet uit de onderstam Tunicata

En nu is er ook nog echt druipzakpijpennieuws. Het slijmerige zeebeest – een manteldier, wonderwel tamelijk nauw verwant aan gewervelde dieren (en mensen) – is namelijk voor het eerst aangetroffen in de Waddenzee.

Weblink bron
Kees Moeliker
 “Oprukkende exoot” (26 september 2009) op nrc.nl


schedelloos

afgeleid van schedel zn met het achtervoegsel -loos

behorend tot de onderstam Cephalochordata


schedelloze

zn: afgeleid van schedelloos bn met het achtervoegsel -e

benaming voor zeedieren uit de onderstam Cephalochordata