sluierbewolking

samenstelling van sluier zn en bewolking zn

hele lichte, zonlicht doorlatende bewolking

Ze waren uitvoerig, meanderend, haar weerfronten vlochten zich door de mijne, we vergeleken het wolkendek aan de oostkust met het wolkendek aan de westkust, cumuluswolken en vederwolken, makreelwolken en sluierbewolking, we vergeleken de temperatuur en het gouden zonlicht bij haar en het killere licht bij mij ...

Als je vandaag of morgen van plan bent om je auto te wassen of je ramen te zemen, kan je het beste nog even wachten. Er trekt hoog in de lucht namelijk Saharastof over het land. Dat merken we vandaag al aan dikkere sluierbewolking in het zuiden. Morgen worden buien verwacht en kunnen de stofdeeltjes naar beneden komen.

Weblink bron “Saharastof boven Nederland: mooie foto's, vieze auto's” (23-04-2019), NOS


drielingstorm

drie verschillende stormen die binnen enkele dagen tijd vlak achter elkaar overtrekken

Door een sterke straalstroom kan er een drielingstorm ontstaan.


tweelingstorm

twee verschillende stormen die binnen enkele dagen tijd vlak achter elkaar overtrekken

Door een sterke straalstroom kan er een tweelingstorm ontstaan.


dunkelflaute

van Duits Dunkelflaute, letterlijk "donkerflauwte; schemerluwte" ∗ dunkelflaute

dunkelflauten (plural)
dunkelflautes (plural)

weer waarbij er nauwelijks wind of zonneschijn is, zodat de terugval in de energieopwekking uit een van deze bronnen niet kan worden opgevangen door de andere

Tijdens de dunkelflaute zal ook mijn woning actief verwarmd moeten worden, net als alle andere woningen van Nederland.

Weblink bron
Jan Geerts
 “Bouwkundige maatregelen om ons stroomnet te ontlasten” (26 oktober 2021) op kennisinstituutkern.nl

Piekcapaciteit en buffers voor weken (dunkelflaute) en seizoenen (zonnestroom en lage temperatuurverwarming) zijn systeemeisen die waarschijnlijk beter grootschalig te organiseren zijn.

Weblink bron
Marco van Steekelenburg e.a.
 “Deltagrid 2050 : Perspectieven voor de Zuid-Hollandse energie-infrastructuur” (oktober 2019), p. 127


vederwolken

bewolking die bestaat uit wolken die lijken op de veren van een vogels

Ze waren uitvoerig, meanderend, haar weerfronten vlochten zich door de mijne, we vergeleken het wolkendek aan de oostkust met het wolkendek aan de westkust, cumuluswolken en vederwolken, makreelwolken en sluierbewolking...

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500


windstilte

windstilten (plural)
windstiltes (plural)

Het was verschrikkelijk warm, maar daar leek niemand zich iets van aan te trekken en het was ook veel erger geweest tijdens de windstilte op de Rode Zee.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


zonrecord

een grootste hoeveelheid zonuren die in een bepaalde periode is geregistreerd

Sinds de start van de landelijke metingen is nog nooit zoveel uur zon geregistreerd in de maand maart als dit jaar. Sinds gisteren is er 211 uur zon gemeten, nu al meer dan de 208 uur van het vorige zonrecord uit maart 2014. Het aantal zonuren gaat de komende dagen nog verder oplopen.

Weblink bron “Zonnigste maart ooit gemeten, maar houd winterjas bij de hand” (26 maart 2022), NOS

In maart 1976 scheen er in de eerste tien dagen 72,4 uur zon, nu zal het uitkomen op zeker 85 uur. Het is nog niet te zeggen of er voor de hele maand ook een zonrecord gevestigd zal worden, al zijn de voortekenen niet ongunstig. Nederland blijft naar verwachting deze maand onder invloed staan van hogedrukgebieden. Voor een record zijn er meer dan 208 zonuren nodig, gemeten over de hele maand.

Weblink bron “Eerste tien dagen maart leveren recordhoeveelheid zon op” (DO 10 MAART 2022), NOS

de krachtigste hoeveelheid zonneschijn die in een bepaalde periode is geregistreerd


kouderecord

de laagst gemeten temperatuur bij de gegeven omstandigheden

Weblink bron “Qatar bibbert bij kouderecord: het had bijna gevroren” (06-02-2017), NOS

Daar is nu geen sprake van. In 2020 noteerde De Bilt veertien datum-warmterecords en geen enkel datum-kouderecord, in 2019 werden nagenoeg dezelfde aantallen genoteerd. Het laatste datum-kouderecord stamt wel uit dat jaar, op 6 oktober 2019.

Weblink bron “Deze winter telde vijf zachte dagen, de meeste in 120 jaar” (24-02-2021), NOS


regenfront

regenfronten (plural)
regenfrontje (diminutive singular)
regenfrontjes (diminutive plural)

een scheidingsvlak tussen koude en warme luchtsoorten waar veel regen valt

Hij was gardist en had in dronken toestand ruzie gekregen met een kameraad en hem met eenentwintig steken doodgestoken, zoals het oude rechtbankverslag nauwkeurig vermeldde.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten en Jasper Popma)
 “Zweedse laarzen” (2015), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044535723

Weblink bron “Dit regenfront trekt vanaf de Noordzee over de Randstad” (10-11-2016), NOS


пасмурный

па́с-мур-ный

Погода сегодня пасмурная. -- Сегодня пасмурно.

Het weer is betrokken vandaag -- Vandaag is het betrokken.


снегопад

Полыхали морозы, сменяясь оттепелями и обильными снегопадами.

Vaak kraakte de vorst, ging over in dooi en hevige sneeuwval.


beijzelen

denominatief van ijzel met het voorvoegsel be-

beijzelde (past)
beijzeld (past participle)
te beijzelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen beijzelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen beijzelen (active infinitive imperfect future long-form)
zijn beijzeld (active infinitive perfect present short-form)
te zijn beijzeld (active infinitive perfect present long-form)
beijzeld zullen zijn (active infinitive perfect future short-form)
beijzeld te zullen zijn (active infinitive perfect future long-form)
beijzelend (imperfect participle)
beijzeld (past participle)
beijzele (subjunctive)
beijzel (indicative imperfect present singular first-person)
beijzelt (indicative imperfect present singular second-person)
beijzelt (indicative imperfect present singular second-person)
beijzelt (indicative imperfect present singular second-person)
beijzelt (indicative imperfect present singular third-person)
beijzelde (indicative imperfect past singular first-person)
beijzelde (indicative imperfect past singular second-person)
beijzelde (indicative imperfect past singular second-person)
beijzelde (indicative imperfect past singular second-person)
beijzelde (indicative imperfect past singular third-person)
beijzelden (indicative imperfect past plural first-person)
beijzelden (indicative imperfect past plural second-person)
beijzelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal beijzelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult beijzelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal beijzelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult beijzelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal beijzelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult beijzelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal beijzelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen beijzelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen beijzelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen beijzelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou beijzelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou beijzelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) beijzelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt beijzelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou beijzelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden beijzelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden beijzelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden beijzelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
ben beijzeld (perfect present first-person)
bent beijzeld (perfect present second-person)
bent beijzeld (perfect present second-person)
is beijzeld (perfect present second-person)
zijt beijzeld (perfect present second-person)
is beijzeld (perfect present third-person)
zijn beijzeld (perfect present first-person)
zijn beijzeld (perfect present second-person)
zijn beijzeld (perfect present third-person)
was beijzeld (perfect past first-person)
was beijzeld (perfect past second-person)
was beijzeld (perfect past second-person)
waart beijzeld (perfect past second-person)
was beijzeld (perfect past third-person)
waren beijzeld (perfect past first-person)
waren beijzeld (perfect past second-person)
waren beijzeld (perfect past third-person)
zal beijzeld zijn (perfect future first-person)
zal beijzeld zijn (perfect future second-person)
zult beijzeld zijn (perfect future second-person)
zult beijzeld zijn (perfect future second-person)
zal beijzeld zijn (perfect future second-person)
zult beijzeld zijn (perfect future second-person)
zal beijzeld zijn (perfect future third-person)
zullen beijzeld zijn (perfect future first-person)
zullen beijzeld zijn (perfect future second-person)
zullen beijzeld zijn (perfect future third-person)
zou beijzeld zijn (perfect conditional first-person)
zou beijzeld zijn (perfect conditional second-person)
zou beijzeld zijn (perfect conditional second-person)
zoudt beijzeld zijn (perfect conditional second-person)
zoudt beijzeld zijn (perfect conditional second-person)
zou beijzeld zijn (perfect conditional third-person)
zouden beijzeld zijn (perfect conditional first-person)
zouden beijzeld zijn (perfect conditional second-person)
zouden beijzeld zijn (perfect conditional third-person)

Toen wij na die vreselijk koude nacht opstonden, vonden we dat heel onze tent beijzeld was.


lentin

Tes wintertijds crupen si ghemene
in holen bomen ende in stenen,
 metten lentine comen si vort.

In de wintertijd kruipen [de slangen] gewoonlijk weg in holle bomen en in stenen, in de lente komen ze tevoorschijn.

Weblink bron
Jacob van Maerlant
 “Der Naturen Bloeme” (13e eeuw)


sneeuwverstuiving

samenstelling van sneeuw zn en verstuiving zn

sneeuwverstuivingen (plural)
sneeuwverstuivinkje (diminutive singular)
sneeuwverstuivinkjes (diminutive plural)

plaatselijke opeenhoping van sneeuw onder invloed van de wind

In 1979 werd bij Buitenpost het treinverkeer tuseen Groningen en Leeuwarden door een metershoge sneeuwverstuiving tijdelijk geblokkeerd.


sneeuwvlaag

sneeuwvlagen (plural)
sneeuwvlaagje (diminutive singular)
sneeuwvlaagjes (diminutive plural)

een plotselinge verheviging van de sneeuwval

De hevige sneeuwvlaag deed iedereen naar binnen vluchten.


sneeuwarm

sneeuwarmer (uninflected comparative)
sneeuwarmst (uninflected superlative)
sneeuwarme (inflected positive)
sneeuwarmere (inflected comparative)
sneeuwarmste (inflected superlative)
sneeuwarms (partitive positive)
sneeuwarmers (partitive comparative)

gekenmerkt door een naar verhouding geringe hoeveelheid sneeuw

Winter 2022 was bijzonder zacht, nat en sneeuwarm.


sneeuwbank

sneeuwbanken (plural)
sneeuwbankje (diminutive singular)
sneeuwbankjes (diminutive plural)

plaatselijke opeenhoping van sneeuw onder invloed van de wind in de vorm van een langgerekte bank

⧖ De wind heeft een sneeuwbank dwars over den weg opgewaaid. De mannen uit het Armhuis hebben de bank doorgegraven, maar de bank is er nog altijd. Je loopt tusschen twee sneeuwmuren door over den weg.

Cannegieter, H.G. (Dzn)
 “Prille vrees en vreugd” (1926), ʺDe Tijdstroomʺ


korrelsneeuw

samenstelling van korrel zn en sneeuw zn

sneeuw waarvan de vlokken vrij dicht en rond van vorm zijn

Het weerbericht voorspelt korrelsneeuw.


jachtsneeuw

Het weerbericht voorspelt jachtsneeuw.

(Vroegnieuwnederlands)[21 September 1633]
Den 21. dito, de wint Z.O. met Sonneschijn, ende niet seer kout; desen morgen komende op de Valey, alwaer wy ordinaris ons vers water hebben gehaelt, bevonden wy dat de selvige heel vast toe, ende t’ eenemael met dick Ys waer beset; na de middagh stack de wint weder op, met Mist, Vorst en gestadige jachtsneeuw, over sulcks hebben wy geen Maen gesien.

Jacob Segersz van der Brugge
 “Journael, of dagh-register, gehouden by seven matroosen, in haer overwinteren op Spitsbergen in Maurits-bay, gelegen in Groenlandt” (ca. 1665)


smeltsneeuw

Het begon langzaam te sneeuwen, natte smeltsneeuw, die direct weer in het niets overgaat.


sneeuwzeker

sneeuwzekerder (uninflected comparative)
sneeuwzekerst (uninflected superlative)
sneeuwzekere (inflected positive)
sneeuwzekerdere (inflected comparative)
sneeuwzekerste (inflected superlative)
sneeuwzekers (partitive positive)
sneeuwzekerders (partitive comparative)

verzekerd van de aanwezigheid van sneeuw in het winterseizoen


sneeuwboog

sneeuwbogen (plural)
sneeuwboogje (diminutive singular)
sneeuwboogjes (diminutive plural)

een regenboog veroorzaakt door vallende sneeuw

Een klein beetje onderzoek op internet leerde mij dat die sneeuwboog wel degelijk bestaat, maar dan wel alleen onder uitzonderlijke weersomstandigheden. En wel alleen tijdens zonsopkomst of zonsondergang.


sneeuwgordel

samenstelling van sneeuw zn en gordel zn

sneeuwgordels (plural)
sneeuwgordeltje (diminutive singular)
sneeuwgordeltjes (diminutive plural)

gordelvormig gebied dat gemeenlijk met sneeuw bedekt is

⧖Als men op het einde van den zomer, als de aarde het meest doorwarmd is, de Alpen op een zekeren afstand, bij voorbeeld van de hoogte van den Jura, beschouwt, dan ontwaart men eenen schitterenden sneeuwgordel, die het bovenste gedeelte van het gebergte schijnt te omringen

Johann Gottfried Sommer
 “Merkwaardige bijzonderheden, inhoudende de nieuwste ontdekkingen in de natuurkunde, natuurlijke historie, land- en volkenkunde, op alle gedeelten van den aardbol” (1827)


sneeuwijs

ijs ontstaan door het opnieuw bevriezen van gedeeltelijk gesmolten sneeuw

Schaatsers houden niet van sneeuwijs. Het maakt een schaatsbaan onberijdbaar.


sneeuwwolk

sneeuwwolken (plural)
sneeuwwolkje (diminutive singular)
sneeuwwolkjes (diminutive plural)

wolk waaruit sneeuwval verwacht mag worden

⧖ De maan schijnt als een matroode schijf door de nevelachtige sneeuwwolk en de wind schudt de denneboomen vóór het huis, zoodat het den indruk maakt,of zij zich, als afgematte wandelaars, op de met witte vlokken bedekte aarde wilden werpen.

Eschstruth, Nataly von (pseud. van Nataly von Knobelsdorff-Brenkenhoff)
 “Liefde heeft vleugelen” (1900)


sneeuwfront

sneeuwfronten (plural)
sneeuwfrontje (diminutive singular)
sneeuwfrontjes (diminutive plural)

een front [3] waaruit sneeuw verwacht wordt

Omdat het sneeuwfront ons naar verwachting rond 8.00 uur bereikt, zal de ochtendspits er niet extreem door worden beïnvloed.


sneeuwzone

sneeuwzones (plural)
sneeuwzonen (plural)

Actieve sneeuwzone trekt vannacht vanaf de Noordzee richting Benelux

Weblink bron “Noodweer Benelux” (2021-04-06)


weersituatie

samenstelling van weer zn en situatie zn

toestand van atmosfeer, neerslag, wind en zonneschijn

Klimaatverandering veroorzaakt een algehele temperatuurstijging over de hele wereld. Door de opwarming van het klimaat wordt de lucht warmer. Warme lucht kan meer waterdamp bevatten, zo'n 7 procent meer per graad. Als er meer waterdamp is in de atmosfeer, kunnen er meer extreme weersituaties ontstaan, zoals hagelbuien, wateroverlast door extreme regenval en meer onweer.

Weblink bron “Dit is waarom het vaker onweert als het warmer wordt” (Vrijdag 24 juni 2022), NU.nl

De vele zonuren betekenen niet automatisch warm weer. "De temperaturen bleven zelfs aan de koele kant en af en toe stond er ook een schrale oostenwind", zegt weerman Gerrit Hiemstra. "Dat komt door de veroorzaker van het droge en zonnige weer: de droge en koude lucht uit het noordoosten, vanwege een hogedrukgebied. Eigenlijk is het een winterse weersituatie die we de hele winter niet hebben gehad."

Weblink bron “Lente begon nog nooit zo stralend, meeste zonuren ooit” (31-03-2020), NOS


stormwaarschuwing

samenstelling van storm zn en waarschuwing zn

storm warning

mededeling die mensen waarschuwt dat er gevaarlijk harde wind verwacht wordt

Bonnie is met windsnelheden tussen de 60 en 80 kilometer per uur nu nog een tropische storm van de zwakste categorie, zegt Geijs, hoewel er uitschieters naar boven mogelijk zijn. De lokale autoriteiten hebben echter uit voorzorg een stormwaarschuwing (Code Rood) gegeven.

Weblink bron “Paniek op Curaçao door mogelijk eerdere aankomst tropische storm Bonnie” (29 juni 2022), NU.nl

Het KNMI heeft de stormwaarschuwing voor vanmiddag en vanavond voor vijf provincies naar boven bijgesteld bijgesteld naar code oranje. In de provincies Zeeland, Noord-Brabant, Noord en Zuid-Holland en Utrecht kunnen windstoten voorkomen van meer dan 100 kilometer per uur. Aan de Hollandse en Zeeuwse kust zijn windstoten tot 120 kilometer per uur mogelijk.

Weblink bron “Code oranje afgekondigd voor vijf provincies” (Donderdag 23 februari 2017), NOS


Guss

Afkomstig van Duits: gießen ww (Nederlands: "gieten")← guʒ zn ← gȫte zn

das Guss (nominative singular)
die Güsse (nominative plural)
des Gusses (genitive singular)
der Güsse (genitive plural)
dem Guss (dative singular)
dem Gusse (dative singular)
den Güssen (dative plural)
den Guss (accusative singular)
den Güssen (accusative plural)
Spelling tot 2004:

bui, kortvorm van 'Regenguss' en 'Regenschauer'


Sonnenstrahl

Samenstelling van Sonne zn "zon" en Strahl zn "straal" met het invoegsel -n- , in gebruik sinds de 17e eeuw

der Sonnenstrahl (nominative singular)
die Sonnenstrahlen (nominative plural)
des Sonnenstrahls (genitive singular)
der Sonnenstrahlen (genitive plural)
dem Sonnenstrahl (dative singular)
den Sonnenstrahlen (dative plural)
den Sonnenstrahl (accusative singular)
die Sonnenstrahlen (accusative plural)

26 Prozent der Sonnenstrahlen werden von Atmosphäre, Landflächen, Gewässern und Eismassen direkt reflektiert, sie werden also zurück ins All geworfen.

26 procent van de zonnestralen wordt rechtstreeks gereflecteerd door de atmosfeer, landoppervlakken, watermassa's en ijsmassa's, d.w.z. het wordt terug de ruimte in geworpen.


sunbeam

Afkomstig van Middelengels: sunnebem zn ← Angelsaksisch: sunbēam zn , sunnebēam zn ← Engelse vertaling van Latijn: columna lūcis zn , in gebruik sinds vóór het jaar 1000

Samenstelling van sun zn "zon" en beam zn "straal"


aftenrøde

Samenstelling van aften zn "avond" en røde zn "blos"

aftanrode zn
aftanròde zn
aftanrøde zn
eftanrøde zn
kveldsrode zn
kveldsrøde zn

avondrood, rode kleur in de westelijke hemel bij zonsondergang

En vakker aftenrøde viser at himlen er klar i vest, og dette kan være et varsel om godt vær dagen efter. Mateorologie
Aus Agder Blad, 72. aargang, No. 117, 20. Oktober 1937, derde pagina, beneden, derde kolumn

Een prachtig avondrood laat zien dat de lucht in het westen helder is en dit kan de volgende dag een teken zijn van goed weer.


kernwapenwinter

samenstelling van kernwapen zn en winter zn

langdurige verkoeling van een klimaat die zou kunnen ontstaan na een mondiale kernwapenoorlog


windschade

windschades (plural)
windschaden (plural)

De 'ouderwetse' aardbei van de volle grond zal langzaam verdwijnen, denkt ook teler Jan van Meer uit Breda: "Het is natuurlijk hartstikke arbeidsintensief, aardbeien plukken op je knieën. Maar dan ook nog eens het feit dat de kwaliteit gewoon minder is. Regen, hagel, windschade: kan allemaal, hè. In de kas en in de tunnel is de kwaliteit beter gewaarborgd. En supermarkten belonen dat ook met een financieel extraatje."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Nederlandse aardbei valt in de smaak, vorig jaar recordhoeveelheid geteeld” (Dinsdag 15 juni 2021, 05:00), NOS

Delen van Nederland kregen gisteravond te maken met noodweer. Vooral in Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland was sprake van veel windschade. Bewoners van de Barendrechtse wijk Ter Leede begonnen vandaag met puinruimen, nadat de wijk werd getroffen door een windhoos.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Interpolis meldt 241 schademeldingen • Vluchten vertraagd” (Donderdag 21 oktober 2021, 15:49), NOS


dagrecord

uiterste waarde die men voor een bepaalde dag in het jaar bereikt

Een week later, op 9 november, steeg de temperatuur naar 16,7 graden in De Bilt. Daarmee werd het oude dagrecord van 16,5 graden uit 1983 gebroken. Ook 18 november werd door Weerplaza toegevoegd aan het rijtje recordtemperaturen, toen in De Bilt een temperatuur werd gemeten van 14,6 graden. Het oude landelijke dagrecord stond op 14,5 graden in 2015.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Weerrecords sneuvelden in november: 'opmerkelijk warm'” (Maandag 30 november 2020, 14:08), NOS


neerslaghoeveelheid

samenstelling van neerslag zn en hoeveelheid zn

de hoeveelheid regen, hagel of sneeuw die in een bepaalde tijd op een bepaald gebied valt

Volgens de Braziliaanse weerdienst is de neerslaghoeveelheid in Bahia's hoofdstad Salvador zes keer groter dan het langjarig gemiddelde.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Twee dammen breken door in Brazilië, tientallen plaatsen onder water” (Zondag 26 december 2021, 20:03), NOS

Een andere kaart laat zien dat het flink meer is gaan regenen in Nederland. Siegmund: "Het is zo'n 10 procent natter geworden. Hier zie je twee kaarten van de neerslaghoeveelheid. Je ziet veel donkere vlekken in de laatste periode, hoe donkerder, hoe meer regen. Dertig jaar geleden was het een stuk minder."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Bosatlas over klimaat: warmere Koningsdagen, sneeuwklokjes bloeien eerder” (Donderdag 11 november 2021, 17:29), NOS


geen weer om een hond door te jagen

verbinding van  geen, weer, om, een, hond, door, te en jagen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-geen weer om een hond door te jagen.ogg

erg onaangenaam weer door kou, wind en neerslag

Geen weer om een hond door te jagen was het zondagvoormiddag, en dat op Werelddierendag. Regen, wind en kou.

Weblink bron
Sabine Van Damme
 “Drukke koopzondag ondanks snijdende wind” (4 oktober 2020) op pzc.nl


vorstperiode

samenstelling van vorst zn en periode zn

vorstperioden (plural)
vorstperiodes (plural)

een tijdvak dat de temperaturen lager zijn van 0ᵒC zijn; tijdvak dat het vriest

De vorstperiode van vorige maand heeft er niet toe geleid dat er dit jaar minder eikenprocessierupsen zijn. Volgens het Eikenprocessierups Kenniscentrum zijn er nog genoeg eitjes over om op grote schaal overlast te veroorzaken.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Eikenprocessierups op de loer” (Vrijdag 2 maart 2012, 09:32), NOS

Zuid-Holland meldde vandaag dat het jagen op watervogels als kolganzen en meerkoeten verboden is. De provincie Gelderland stelt voorlopig geen jachtverbod in, omdat het groot wild volgens de provincie de vorstperiode kan hebben.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Vogelbescherming wil jachtverbod” (Dinsdag 7 februari 2012, 15:54), NOS


KNMI

Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

Het KNMI noteerde een temperatuur van 5,9°C en daarmee werd het record van 1975 met 5,3°C niet gebroken.

Weblink bron “Oktoberkou” (2015-10-15), tilburgers.nl


bliksemschade

samenstelling van bliksem zn en schade zn

bliksemschades (plural)
bliksemschaden (plural)

schade de veroorzaakt wordt door het onweer

Op Groningen Airport Eelde is een Boeing 737 geland met bliksemschade.

Weblink bron “Boeing met bliksemschade geland” (Donderdag 18 juli 2013, 22:32), NOS

Bliksemschade neemt sterk toe

Weblink bron “Bliksemschade neemt sterk toe” (Vrijdag 6 juli 2012, 14:33), NOS

Bij Interpolis kwamen de meeste meldingen uit Limburg, Noord-Brabant en Gelderland. Het ging om water-, hagel- en bliksemschade. Het is nog onbekend hoe hoog de schade is.

Weblink bron “Veel schademeldingen na slecht weer” (Vrijdag 26 augustus 2011, 21:52), NOS


snøvær

Samenstelling van snø zn "sneeuw" en vær zn "weer"

/ ˈsnøːʋæːɾ /


bliksemonderzoek

samenstelling van bliksem zn en onderzoek zn

bliksemonderzoeken (plural)
bliksemonderzoekje (diminutive singular)
bliksemonderzoekjes (diminutive plural)


bovenlucht

Er was ook een aantal waterhozen te zien rond het IJsselmeer. Daarbij zie je een soort slurf aan een wolk. Als deze het water aanraakt, wordt er water omhoog gezogen. "De hozen ontstaan als de koude bovenlucht botst met het relatief warme water", zegt Hiemstra.

Weblink bron “Natste dag in maanden, maar droogteprobleem nog lang niet opgelost” (Vrijdag 5 juni 2020, 22:01), NOS

Want vanaf dinsdag stroomt er zeer koude lucht over Nederland. Die koude bovenlucht kan leiden tot regen, hagel en onweer. De dag voor Koningsdag en op 27 april zelf kan er 's ochtends of 's nachts dus natte sneeuw vallen.

Weblink bron “Koningsdag vier je (weer) in je winterjas en poncho” (Woensdag 19 april 2017, 19:40), NOS

"Op dit moment zijn de regionale verschillen heel groot", zegt NOS-weerman Peter Kuipers Munneke. "In Zeeland stormt het en is het 10 graden. In Groningen en Drenthe is het juist nog heel rustig, windkracht 4. Daar vallen wat buien. Niet meer als sneeuw, want de bovenlucht is daar inmiddels te warm geworden. Wel regen, hagel en mogelijk nog wat natte sneeuw."

Weblink bron “Weerman Peter over de westerstorm” (Donderdag 18 januari 2018, 08:29), NOS


pleuvoir

Van pluveir, verder te herleiden tot Laatlatijn plovere, klassiek Latijn pluere.


dijzig

Van Middelnederlands dīsig; mogelijk verwant met o.a. deemster, Engels dim.

dijziger (uninflected comparative)
dijzigst (uninflected superlative)
dijzige (inflected positive)
dijzigere (inflected comparative)
dijzigste (inflected superlative)
dijzigs (partitive positive)
dijzigers (partitive comparative)

De lucht was dijzig.


hittekoepel

hittekoepels (plural)
hittekoepeltje (diminutive singular)
hittekoepeltjes (diminutive plural)

hogedrukgebied met extreem hoge temperaturen

"Dit zou betekenen dat recordbrekende hittegolven zoals van vorige week nu al waarschijnlijker zijn dan klimaatmodellen voorspellen", schrijven de onderzoekers. Mogelijke oorzaken kunnen extreme droogte zijn in het gebied, of ongebruikelijke atmosferische omstandigheden, die tot een zogenoemde hittekoepel hebben geleid.

Weblink bron
Heleen Ekker
 “Wetenschappers: extreme hitte VS en Canada vrijwel zeker door klimaatverandering” (Donderdag 8 juli 2021, 06:00), NOS

Het westen van Canada kreunde deze zomer onder een hittekoepel, met temperaturen tot vijftig graden. Hetzelfde gebied werd in november getroffen door zware overstromingen. Extremer weer is een gevolg van de klimaatverandering, waarschuwen wetenschappers al langer. Dat ook ons land daar niet aan ontsnapt, bewees de dramatische waterbom boven Wallonië. Krijgt de mens die opwarming nog gekeerd? Was de Klimaattop van Glasgow een maat voor niets? Herlees hieronder tien van onze beste verhalen over klimaat en milieu.

Weblink bron “Herontdek tien van onze beste verhalen over klimaat en milieu” (27/12/2021), De Standaard


stijgingsregen

samenstelling van stijging zn en regen zn met het invoegsel -s-

neerslag die ontstaat als warme vochtige lucht tegen een bergwand omhoog wordt gedrukt, afkoelt en het vocht condenseert en neerslaat

Stijgingsregen valt het gehele jaar door.

Willem Frederik Hermans
 “Erosie.” (1960), Uitgeverij Heijnis, Zaandijk, p. 82


regenkans

waarschijnlijkheid dat er in een bepaald gebied en een bepaalde periode een bui zal vallen

Op veel weersites wordt een regenpercentage gegeven, bijvoorbeeld 32% regenkans.

Weblink bron “Over landbouw en klimaat, en over regen en wind” (17 september 2021) op nrc.nl

Vanmiddag is het nog nazomers met 19 graden, vanaf morgen zal de regenkans sterk toenemen en wordt het met 16 graden bovendien minder warm.

Weblink bron “Langdurig regen” (20 oktober 2001) op nrc.nl


weermelding

melding dat bepaalde beroepsgroepen door slechte weersomstandigheden niet kunnen werken en in aanmerking komen voor een uitkering


thunderstorm

samenstelling van thunder zn en storm zn


donderbui

Duivendrama dreigt door donderbui: duizenden dieren dwalen af: Na een internationale duivenwedstrijd in de Zuid-Franse stad Narbonne afgelopen vrijdag zijn 20.000 duiven zoek. Waarschijnlijk zijn ze gedesoriënteerd geraakt door een onweersbui. Duivenmelkers vrezen een grote strop. In de branche gaan miljoenen om.

Weblink bron “Duivendrama dreigt door donderbui: duizenden dieren dwalen af” (Maandag 1 augustus 2022, 21:37), NOS

Dat gaat gepaard met aangename temperaturen van rond de 21 graden tot maximaal 25 in het zuidoosten, meldt het KNMI. Zonlicht en schaduwen van stapelwolken wisselen elkaar hierbij af, met enkele buien tussendoor. Soms mogelijk met onweer, is te zien op de Onweerradar van Weerplaza. Vooral het noordwesten en de provincie Groningen mogen zich opmaken voor donderbuien.

Weblink bron “Buiig weekend met aangename temperaturen voor de boeg” (22-08-2020), Tubantia


depression

via Middelengels depression van Oudfrans depression


weerhobbyist

samenstelling van weer zn en hobbyist zn

iemand die zich uit liefhebberij in atmosferische omstandigheden als temperatuur en neerslag verdiept

De moderne weerkunde zet de weerhobbyist op het spoor van de moderne communicatiemedia.

Bert de Jong
 Boeken : 'Weerkunde als hobby' meer rechtvaardiging voor de meteorologen in: Leeuwarder Courant , jrg. 23 nr. 184 (8 augustus 1987), Stichting Leeuwarder Courant 1947, Leeuwarden, p. 29 kol. 1


weerrecord

hoogste of laagste waarde van een maatstaf die informatie geeft over de toestand van de atmosfeer: absoluut, of binnen een bepaald gebied of een bepaalde periode

Nederland heeft vlak voor het einde van 2020 nog een weerrecord gevestigd. Niet eerder sinds het begin van de sneeuwmetingen in 1956 viel er zo'n lange periode geen sneeuw in De Bilt: 693 dagen.

Weblink bron “Nieuw weerrecord: al bijna zevenhonderd dagen geen sneeuw in De Bilt” (25 december 2020) op nu.nl


omgevingstemperatuur

samenstelling van omgeving zn en temperatuur zn met het invoegsel -s-

omgevingstemperaturen (plural)
omgevingstemperatuurtje (diminutive singular)
omgevingstemperatuurtjes (diminutive plural)

Het water in de laag bevriest niet, ondanks de lage omgevingstemperatuur.

Weblink bron “Zee van water onder ijskap” (Zondag 22 december 2013, 21:22), NOS

Het is mogelijk om via de accu's van smartphones informatie in te winnen over de weerssituatie bij de gebruikers. De thermometer die moet voorkomen dat de mobiel oververhit raakt, kan ook worden gebruikt om de omgevingstemperatuur te berekenen.

Weblink bron “Weersverwachting via accu mobiel” (Woensdag 14 augustus 2013, 07:09), NOS

Hoe lang een product houdbaar is, is afhankelijk van allerlei factoren zoals omgevingstemperatuur en de luchtvochtigheid. "De houdbaarheidsdatum wordt nu bepaald op basis van algemene criteria voor dit soort factoren, daar zit nog een marge in", legt onderzoeker Toine Timmermans uit.

Weblink bron “Chip helpt bij bepalen preciezere houdbaarheidsdatum” (Vrijdag 11 januari 2013, 14:42), NOS

Volgens een medewerker van Dierenhulpdienst Nederland is het een wonder dat de slangen nog in leven zijn. "Het zijn dieren die afhankelijk zijn van warmte van de zon of van lampen. De slangen waren echt steenkoud. Ze hadden de omgevingstemperatuur aangenomen en die lag rond het vriespunt."

Weblink bron “Slangen te vondeling gelegd” (Zaterdag 11 februari 2012, 13:05), NOS


sneeuwoverlast

samenstelling van sneeuw zn en overlast zn

op een onacceptabel niveau hinder ondervinden van sneeuw

De temperatuur schommelde de afgelopen dagen rond het vriespunt. In Winterswijk maakte men zich deze week op voor de eerste schaatswedstrijden op natuurijs, terwijl in Twente code geel gold vanwege de sneeuwoverlast. November 2023 is de boeken ingegaan als een zachte maand, met een gemiddelde temperatuur van 7,8 graden, maar met een ijskoud slot.

Weblink bron
Jim Jansen
 “‘Mijn advies: ga lekker de kou in’” (5 december 2023), NewScientist


weermeting

het bepalen van eigenschappen van het weer met instrumenten

Omdat er tienduizend jaar geleden uiteraard nog geen weermetingen gedaan werden, gebruikten de onderzoekers van het PIK andere ‘klimaatarchieven’: druipstenen. Voor hun onderzoek verzamelden ze druipstenen uit verschillende regio’s. Hieruit konden ze bijvoorbeeld informatie halen over veranderingen in neerslag gedurende de klimaatfluctuaties.

Weblink bron
Maike Abbink
 “Druipstenen onthullen wereldwijde gevolgen van ‘hittegolfjes’ tijdens laatste ijstijd” (20 september 2023), NewScientist


subsidentie

dalende luchtstroom in een hogedrukgebied


winterlucht

het uitspansel zoals dat voorkomt in de winter

koude vochtige lucht die kenmerkend is voor de winter

Dit weekend trekt een lagedrukgebied over Nederland, precies op de grens van koude winterlucht en de warmere oceaanlucht. Het is nog onduidelijk hoe die scheidslijn precies gaat lopen. Sommige weermodellen voorzien alleen sneeuwval in Groningen, andere ook in zuidelijker gelegen provincies.

Weblink bron “Eerste sneeuwval 2014 verwacht” (Woensdag 22 januari 2014, 15:20), NOS


miezelregen

lichte neerslag in de vorm van heel kleine druppeltjes water

Rook en smook van nabijgelegen fabrieken daalde permanent neer in de vorm van ragfijne grijze sneeuw, miezelregen vochtig of droog en ook als de zon scheen leek het of er een fijn gaas boven de huizen hing.

Weblink bron
Sybren Polet
 “In de arena.” (1987), De Bezige Bij, Amsterdam, ISBN 902343014X, p. 63


miezerregen

Wat we nodig hebben is een periode van zo'n twintig dagen goede miezerregen", zegt Niko. "Die regen trekt rustig de grond in en kan dan het grondwaterpeil goed aanvullen. Een 'gewoon' buitje helpt uiteraard iets, maar niet voldoende om de balans recht te trekken. Daar hebben we een langere periode van regen voor nodig."

Weblink bron “Officieel watertekort in Nederland: zo zit het in de regio met de droogte” (3 augustus 2022) op nu.nl


lichtbewolkt

samenstelling van licht zn en bewolkt zn

lichtbewolkte (inflected positive)
lichtbewolkts (partitive positive)
s (partitive comparative)

Donderdag beginnen 42.529 lopers aan de derde dag van de Vierdaagse, bekend als de Dag van Groesbeek. De meteorologische dienst van de Vierdaagse voorspelt dat het donderdag lichtbewolkt en droog zal zijn met een klein briesje. Het wordt op de route ongeveer 25 graden.

Weblink bron “Advies van de Vierdaagse: maak kilometers in de ochtenduren” (19-07-2018), Tubantia


tropenzon

de felle zonneschijn die normaal voorkomt in gebieden rond de evenaar

Hoekstra werd als KNIL-sergeant door de Jappen als verpleger te werk gesteld onder de dwangarbeiders. Hij deed, ongeschoold, medische ingrepen, tot darmoperaties en amputaties toe. Hij stond ook cabaretier Wim Kan, de bekendste Birma-werker, bij. Hoekstra liep onder de brandende tropenzon huidkanker op en kreeg tot nu toe nooit een blijk van waardering of een uitkering. „U voelt zich een vergeten mens”, zei Schouten.

Weblink bron “71 jaar na bevrijding eerherstel voor Birma-slaaf uit Oldenzaal” (23-06-2016), Tubantia


winterlicht

het zonlicht dat kenmerkend is voor de winter

Dat ziet ook gemeente Breda, die het evenement Winterlicht Breda in de kerstvakantie houdt. "Voor kinderen en hun ouders is het belangrijk dat er afleiding en sportieve activiteiten zijn in deze zware lockdownperiode." Daarom worden activiteiten als lasergamen en schaatsen voor jongeren toch mogelijk gemaakt.

Weblink bron
Carmen Dorlo
 “Deze organisaties helpen mensen die dat nodig hebben de kerstvakantie door” (23 december 2020, 19:56), NOS

,,Het voelt logisch om de muren spierwit te verven, maar dat weerkaatst het invallende kille winterlicht, wat de sfeer in de ruimte niet ten goede komt. Poederkleuren daarentegen geven zachtheid aan hard winterlicht. Een warme roomkleur, een poederkleur zoals lichtgeel of lichtroze nude of een andere warme tint geven veel meer luchtigheid, warmte en rust.”

Weblink bron
Marlous Snijder
 “Zo houd je je huis licht tijdens donkere dagen: ‘Het zijn details, maar bij elkaar heeft het groots effect’” (07-10-2022, 19:30), Tubantia


pleurisweer

Stel je voor dat het de eerste week zo wordt, steeds van dat pleurisweer.

Léon de Kort
 “ELke Dag een uur” (2015), Nieuw Amsterdam , ISBN 9789046820216

Hollanders, geniet echter zolang als het duurt, voordat we met z’n allen weer zeuren en zaniken over ’pleurisweer’ en ’zeiknat’ weer!

Weblink bron “Oudewijvenzomer? Nee, gewoon nog zomertijd” (08 sep. 2016), De Telegraaf


blaaien

Van Middelnederlands blaeien/blayen/blaeyen. Verder te herleiden tot Protogermaans *blē-an-, Indo-Europees *bhleh1- (zie ook blazen)

blaaide (past)
geblaaid (past participle)


Schtarem

Afkomstig van Duits Sturm zn ← Middelhoogduits sturm zn ← Oudhoogduits sturm zn


troposfeer

de onderste 10 kilometer van de dampkring van de aarde waar de weersveranderingen merkbaar zijn

Bij die botsing braken de buitenlagen van de ster uiteen, de fotosfeer en de troposfeer, waardoor de stellaire materie vanaf de binnenkant de ruimte in werd uitgestoten en een omringende atmosfeer vormde.

Liu Cixin
 “Het donkere woud” (2008), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645828

De troposfeer (tot 10 km hoogte) zal daardoor opwarmen, de zeespiegel stijgen en wereldwijd zal het klimaat veranderen.

Jacqueline Cramer
 “Milieu” (2014), Amsterdam University Press , ISBN 9789089647061

"Die grotere temperatuurverschillen versterken de zogeheten straalstromen hoog in de troposfeer, een soort stromende luchtrivieren waar vliegtuigen doorheen vliegen. Door die hogere windsnelheden ontstaat meer clear air turbulence (CAT)", zegt Storer. Deze vorm van turbulentie, de naam zegt het al, doet zich voor bij een strakblauwe hemel, is niet altijd te voorspellen en kan je dus zomaar verrassen.

Weblink bron “Zet je schrap: meer turbulentie in de toekomst” (Donderdag 6 oktober 2016, 13:03), NOS


atmosfeerlaag

atmosfeerlagen (plural)
atmosfeerlaagje (diminutive singular)
atmosfeerlaagjes (diminutive plural)


druksysteem

bepaald patroon van gebieden met hoge en lage luchtdruk

Het rustige weer wordt veroorzaakt door een hogedrukgebied dat boven het Verenigd Koninkrijk ligt en de komende dagen opschuift richting ons land. Dankzij de invloed van dit druksysteem worden storingen op afstand gehouden of afgezwakt en is er geregeld ruimte voor de zon.

Weblink bron “Het weerbericht voor dinsdag 7 mei: Overwegend droog” (6 mei 2024) op volkskrant.nl


drukpatroon

[1] samenstelling van druk zn en patroon zn

[2] samenstelling van druk ww en patroon zn

vaker voorkomende ontwikkeling van gebieden met hoge en lage luchtdruk in relatie met elkaar

November begint zoals oktober eindigt: zacht en rustig, met veel bewolking. (…) Dit hebben we te danken aan de invloed van een hogedrukgebied dat zich morgen uitstrekt van de Azoren tot Roemenië. Het geheel zal zich gedurende volgende week iets verplaatsen, maar grootschalige veranderingen in het drukpatroon worden niet verwacht.

Weblink bron “Zacht en rustig” (29 oktober 2011) op nrc.nl


bewolkingsgraad

samenstelling van bewolking zn en graad met het invoegsel -s-


weersverbetering

samenstelling van weer zn en verbetering zn met het invoegsel -s-

het droger, warmer, zonniger en minder winderig worden van het weer

Ploegleider Wilfried Peeters van Omega Pharma Quick-Step sprak van een goede beslissing. "De organisatoren kwamen zaterdag nog met het voorstel op de proppen om de passages op de bergjes te schrappen, maar dat bleek zondag geen optie meer te zijn omdat ook de andere wegen er bar slecht bij lagen. We zouden dan ook wat toertjes rond Kuurne kunnen rijden. Maar om dan na een uur weer af te stappen omdat er toch geen weersverbetering wordt gegeven, is toch ook te gek. De afgelasting was de enige en juiste beslissing."

Weblink bron “Kuurne-Brussel-Kuurne afgelast” (zondag 24 februari 2013, 11:19), NOS

Toeval of niet, het verbeterde model levert voor Nederland ook meteen een weersverbetering op. De lente staat voor de deur: het blijft tot en met het weekend droog en de zon schijnt regelmatig. ’s Nachts vriest het nog licht, maar overdag gaat de temperatuur naar 10 of 11 graden.

Weblink bron “De weerman kan verder vooruit kijken” (woensdag 9 maart 2016, 17:38), NOS


whiffle

Bekend sinds ca. 1660; afgeleid van whiff met het achtervoegsel -le.


gale

In het Engels is "gale" een minder krachtige wind dan storm; de betekenis van storm overlapt met beide termen


bleak

erfwoord van Angelsaksisch blǣc/blāc. Protogermaans *blaikaz


dusk

Bekend sinds ca. 1200; van Middelengels dosc. Mogelijk verder van Angelsaksisch dox "donker", Proto *duskaz, Indo-Europees *dʰwes-.

avondschemer, schemerdonker, schemerduister, avondschemering


brongebied

brongebieden (plural)
brongebiedje (diminutive singular)
brongebiedjes (diminutive plural)


buienwolk

samenstelling van bui zn en wolk zn met het invoegsel -en-

buienwolken (plural)
buienwolkje (diminutive singular)
buienwolkjes (diminutive plural)

grote zware wolk met een lage wolkenbasis maar die zeer hoog en dicht kan zijn en waaruit makkelijk een buitje kan vallen


condensatiekern

samenstelling van condensatie zn en kern

condensatiekernen (plural)
condensatiekerntje (diminutive singular)
condensatiekerntjes (diminutive plural)

een zeer fijn, in de lucht zwevend, wateraantrekkend stofdeeltje. Als de temperatuur van vochtige lucht onder het dauwpunt zakt, zullen de in de lucht aanwezige losse watermoleculen (waterdamp) hierop gaan samenklonteren: er treedt condensatie op. Op grote schaal leidt deze condensatie tot de vorming van wolken, nevel of mist


pogoda

Jaka pogoda jest dzisiaj w Polsce?


aardklimaat

samenstelling van aarde zn en klimaat zn

een gematigd klimaat waar het goed toeven is voor mensen


halfbewolkt

halfbewolkte (inflected positive)
halfbewolkts (partitive positive)

ongeveer voor de helft met wolken bedekt


hypobaar

afgeleid van bar met het voorvoegsel hypo-

hypobare (inflected positive)
hypobaars (partitive positive)

met een lagere luchtdruk dan in de atmosfeer


voorjaarsstorm

Samenstelling van voorjaar en storm met het invoegsel -s-

voorjaarsstormen (plural)
voorjaarsstormpje (diminutive singular)
voorjaarsstormpjes (diminutive plural)

een storm die in het jaargetijde van de lente woedt

De voorjaarsstorm veroorzaakte alleen in het noorden van het land enige schade.


najaarsstorm

Samenstelling van najaar en storm met het invoegsel -s-

najaarsstormen (plural)
najaarsstormpje (diminutive singular)
najaarsstormpjes (diminutive plural)

een storm die in het jaargetijde van de herfst woedt

De najaarsstorm veroorzaakte alleen in het noorden van het land enige schade.


nieuwjaarsstorm

Samenstelling van nieuwjaar en storm met het invoegsel -s-

nieuwjaarsstormen (plural)
nieuwjaarsstormpje (diminutive singular)
nieuwjaarsstormpjes (diminutive plural)

Er is voor het eerst in 30 jaar kans op een nieuwjaarsstorm.


motterig

Naamwoord van handeling van motten met het achtervoegsel -erig

motteriger (uninflected comparative)
motterigst (uninflected superlative)
motterige (inflected positive)
motterigere (inflected comparative)
motterigste (inflected superlative)
motterigs (partitive positive)
motterigers (partitive comparative)


zaagtandpluim

afleiding van Birma met het achtervoegsel -aan

zaagtandpluimen (plural)
zaagtandpluimpje (diminutive singular)
zaagtandpluimpjes (diminutive plural)

grafische voorstelling van een temperatuurvoorspelling inclusief de onzekerheidsmarges als er een groot verschil is tussen de hoogste en laagste temperatuur in een etmaal

Dat de komende dagen zonniger worden, met heldere nachten, is ook goed te zien in de temperatuurpluim. In de meteorologie noemen we deze, waar een duidelijke zaagtand te zien is, een 'zaagtandpluim'.

Weblink bron
Willemijn Hoebert
 “Volgende week zacht lenteweer, 'zaagtandpluim' in de maak” (2 maart 2025), NOS


oriens

Oorspronkelijk het tegenwoordig deelwoord van oriri, "ontstaan", "opkomen"


decemberzon

decemberzonnen (plural)
decemberzonnetje (diminutive singular)
decemberzonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand december


novemberzon

novemberzonnen (plural)
novemberzonnetje (diminutive singular)
novemberzonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand november


oktoberzon

oktoberzonnen (plural)
oktoberzonnetje (diminutive singular)
oktoberzonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand oktober


augustuszon

augustuszonnen (plural)
augustuszonnetje (diminutive singular)
augustuszonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand augustus


julizon

julizonnen (plural)
julizonnetje (diminutive singular)
julizonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand juli


junizon

junizonnen (plural)
junizonnetje (diminutive singular)
junizonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand juni


meizon

meizonnen (plural)
meizonnetje (diminutive singular)
meizonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand mei


maartzon

maartzonnen (plural)
maartzonnetje (diminutive singular)
maartzonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand maart


februarizon

februarizonnen (plural)
februarizonnetje (diminutive singular)
februarizonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand februari


januarizon

januarizonnen (plural)
januarizonnetje (diminutive singular)
januarizonnetjes (diminutive plural)

de zon zoals deze schijnt in de maand januari


januaritemperatuur

samenstelling van januari zn en temperatuur zn

januaritemperaturen (plural)
januaritemperatuurtje (diminutive singular)
januaritemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand januari


februaritemperatuur

samenstelling van februari zn en temperatuur zn

februaritemperaturen (plural)
februaritemperatuurtje (diminutive singular)
februaritemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand februari


maarttemperatuur

samenstelling van maart zn en temperatuur zn

maarttemperaturen (plural)
maarttemperatuurtje (diminutive singular)
maarttemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand maart


apriltemperatuur

samenstelling van april zn en temperatuur zn

apriltemperaturen (plural)
apriltemperatuurtje (diminutive singular)
apriltemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand april


meitemperatuur

samenstelling van mei zn en temperatuur zn

meitemperaturen (plural)
meitemperatuurtje (diminutive singular)
meitemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand mei


junitemperatuur

samenstelling van juni zn en temperatuur zn

junitemperaturen (plural)
junitemperatuurtje (diminutive singular)
junitemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand juni


julitemperatuur

samenstelling van juli zn en temperatuur zn

julitemperaturen (plural)
julitemperatuurtje (diminutive singular)
julitemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand juli


augustustemperatuur

samenstelling van augustus zn en temperatuur zn

augustustemperaturen (plural)
augustustemperatuurtje (diminutive singular)
augustustemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand augustus


septembertemperatuur

samenstelling van september zn en temperatuur zn

septembertemperaturen (plural)
septembertemperatuurtje (diminutive singular)
septembertemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand september


oktobertemperatuur

samenstelling van oktober zn en temperatuur zn

oktobertemperaturen (plural)
oktobertemperatuurtje (diminutive singular)
oktobertemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand oktober


novembertemperatuur

samenstelling van november zn en temperatuur zn

novembertemperaturen (plural)
novembertemperatuurtje (diminutive singular)
novembertemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand november


decembertemperatuur

samenstelling van december zn en temperatuur zn

decembertemperaturen (plural)
decembertemperatuurtje (diminutive singular)
decembertemperatuurtjes (diminutive plural)

de temperatuur van de buitenlucht zoals deze gebruikelijk is voor de maand december


januariwind

januariwinden (plural)
januariwindje (diminutive singular)
januariwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand januari


februariwind

samenstelling van februari zn en wind zn

februariwinden (plural)
februariwindje (diminutive singular)
februariwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand februari


maartwind

maartwinden (plural)
maartwindje (diminutive singular)
maartwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand maart


aprilwind

aprilwinden (plural)
aprilwindje (diminutive singular)
aprilwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand april


meiwind

meiwinden (plural)
meiwindje (diminutive singular)
meiwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand mei


juniwind

juniwinden (plural)
juniwindje (diminutive singular)
juniwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand juni


juliwind

juliwinden (plural)
juliwindje (diminutive singular)
juliwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand juli


augustuswind

samenstelling van augustus zn en wind zn

augustuswinden (plural)
augustuswindje (diminutive singular)
augustuswindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand augustus


septemberwind

samenstelling van september zn en wind zn

septemberwinden (plural)
septemberwindje (diminutive singular)
septemberwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand september


oktoberwind

oktoberwinden (plural)
oktoberwindje (diminutive singular)
oktoberwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand oktober


novemberwind

samenstelling van november zn en wind zn

novemberwinden (plural)
novemberwindje (diminutive singular)
novemberwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand november


decemberwind

samenstelling van december zn en wind zn

decemberwinden (plural)
decemberwindje (diminutive singular)
decemberwindjes (diminutive plural)

de wind zoals deze normaal is voor de maand december


levant

geen meervoud; van Frans levant, het tegenwoordig deelwoord van lever ww "opkomen (van de zon)", omdat de wind waait uit de richting van de zonsopkomst

sterke en meestal warme en vochtige oostenwind in het Middellandse Zeegebied

El Levante te vuelve loco, zeggen de locals. De levant, de oostenwind, maakt je zot.

Weblink bron
Lieve Van de Velde
 “‘Felle wind? Blijf binnen, eet taart, bedrijf de liefde’ (zeggen ze dan)” (2 november 2023) op standaard.be


orage

afleiding van Oudfrans ore "wind" (van Latijn aura "bries") met suffix -age


depressieactiviteit

samenstelling van depressie zn en activiteit zn

Algemene situatie: dankzij een toenemende depressieactiviteit boven de noordelijke Atlantische Oceaan, heeft het westen van Europa te maken met een westelijke stroming. Waar het gisteren nog zo goed als droog was onder een rug van hogedruk, daar heeft later vandaag en morgen depressie Querida meer invloed. De weerkaart voor vandaag. Bron:...

Weblink bron “Lage Landen - Koufrontpassage, in het weekend weer meer hogedrukinvloed” (16 augustus 2018), NOS


depressiegebied

samenstelling van depressie zn en gebied zn

depressiegebieden (plural)
depressiegebiedje (diminutive singular)
depressiegebiedjes (diminutive plural)

gebied met een lage luchtdruk op zeeniveau in vergelijking met de omgeving


hittestress

problemen die ontstaan door een verhoogde temperatuur

Van levensbelang: "De omvang en reikwijdte van de hittestress is schokkend", zegt zeebioloog Melanie McEnfield tegen persbureau Reuters. "Sommige riffen hadden er tot dusver geen last van en wij dachten dat ze veerkrachtig waren, dat ze het gedeeltelijk afsterven te boven zouden komen."

Weblink bron “Meer dan 80 procent van koraalriffen lijdt onder hittestress, mogelijk onherstelbaar” (23 april 2025), NOS


KMI

Koninklijk Meteorologisch Instituut; het federaal Belgisch instituut voor wetenschappelijk onderzoek in de meteorologie


recordtemperatuur

samenstelling van record zn en temperatuur zn

recordtemperaturen (plural)
recordtemperatuurtje (diminutive singular)
recordtemperatuurtjes (diminutive plural)

de hoogste (of juist laagste) temperatuur die ooit gemeten is onder bepaalde omstandigheden

De opwarming van de oceanen naar recordtemperaturen heeft het afgelopen jaar tot een dramatische verbleking van de koraalriffen in de oceanen geleid. Wereldwijd lijdt 84 procent van de riffen onder hittestress, meer dan ooit eerder is vastgesteld, blijkt uit onderzoek van landen en gespecialiseerde organisaties in het International Coral Reef Initiative.


weerfenomeen

samenstelling van weer zn en fenomeen zn

weerfenomenen (plural)
weerfenomeentje (diminutive singular)
weerfenomeentjes (diminutive plural)

een bepaald verschijnsel in de atmosfeer

Zeebiologen waarschuwden begin vorig jaar al dat de aanhoudende recordtemperaturen van het zeewater tot grootschalige verbleking van het koraal zou leiden. Die hoge temperaturen zijn het gevolg van de klimaatverandering en het periodieke weerfenomeen El Niño, dat gepaard gaat met opwarming van het zeewater in de Stille Oceaan. De daarop volgende La Niña die op haar beurt voor afkoeling zorgt, duurde korter dan normaal, waardoor de riffen geen tijd hadden om te herstellen.


klimaatmitigatie

samenstelling van klimaat zn en mitigatie zn

maatregelen die bedoeld zijn om de omvang of snelheid van opwarming van de Aarde te beperken

"Aardwetenschappers zijn hard nodig voor de energietransitie, aangezien veel oplossingen in de ondergrond liggen", zegt Van den Hurk. "En ook als het gaat om klimaatmitigatie en -adaptatie zijn aardwetenschappers cruciaal. Van het duurzaam beheren en beschermen van onze grondwatervoorraden tot het zoeken van voldoende zand voor kustbescherming."

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


klimaatadaptatie

samenstelling van klimaat zn en adaptatie zn

maatregelen die bedoeld zijn om zich aan te passen aan klimaatveranderingen


hoogtefront

hoogtefronten (plural)
hoogtefrontje (diminutive singular)
hoogtefrontjes (diminutive plural)

front in de troposfeer, dat niet tot het aardoppervlak reikt


oceaanfront

frontale grenslijn van een gebied waarvan de weersgesteldheid door de oceaan bepaald wordt


poolfront

poolfronten (plural)
poolfrontje (diminutive singular)
poolfrontjes (diminutive plural)

scheidingsvlak tussen poollucht en lucht van andere oorsprong


frontbui

frontbuien (plural)
frontbuitje (diminutive singular)
frontbuitjes (diminutive plural)

elk van de buien die gelijktijdig langs een bepaalde lijn optreden


frontvorming

samenstelling van front zn en vorming zn

het ontstaan van meteorologische fronten


degré

graden; graad; meeteenheid voor temperatuur


brouillard

afleiding van brouiller met het achtervoegsel -ard


temperatuurrecord

samenstelling van temperatuur zn en record zn

hoogste of laagste gemeten temperatuur ooit op een bepaalde plaats en tijd van het jaar