saoto

via Javaans soto van Minnan 草肚 (ts’ao-t’ō) "trijp, pens"

We zeiden dat als zijn vader uit Suriname kwam, hij ook een Surinamer was. Dat had nog nooit iemand tegen hem gezegd, zei Nick, en al helemaal niet met zoveel stelligheid. Hij had nooit saoto gegeten, dacht dat een mattenklopper een uit de mode geraakt handapparaat was en sprak minder Surinaams dan de gemiddelde Marokkaan.


panvis

een visgerecht waarbij de vis en de andere ingrediënten in één plan worden gekookt


djahé

wortelstok van de gemberplant Zingiber officinale

Schil de wortelstokken: de laos, de djahé en de kentjoer, en snijd ze fijn.

gedroogde en gemalen wortelstok van gemberplant Zingiber officinale

Gembersiroop is wel in de schappen van de supermarkt te vinden, net als gemberpoeder of djahé, een populair bestanddeel van oosterse kruidenmengsels.


rolstok

rolstokken (plural)
rolstokje (diminutive singular)
rolstokjes (diminutive plural)

cilindervormig gereedschap voor het uitrollen van deeg

Optionele benodigdheden: Deegroller of rolstok en pastamachine

Weblink bron “En dan bedoelen we ook écht makkelijk. Wat slagroom, boter, pecorino en prosciutto. Kind kan de was doen. Daarna met de voetjes omhoog en van deze pasta genieten op de bank.” (16 mei. 2019), Tubantia

Koop een draaiplateau; het is handig om de taart te kunnen draaien. Voor het uitrollen van marsepein is een rolstok (deegroller) van kunststof heel prettig.

Weblink bron
Mariëlle Oussoren-Buys
 “Niet bakken, maar knutselen” (13-06-2008), Reformatorisch Dagblad


rendang

via Indonesisch rendang van Minangkabaus randang, aangetroffen vanaf 1951 (zie vindplaats hieronder) en al eerder in opsommingen in advertenties

Ik ben een sporadisch vleeseter, maar rendang kan ik nooit weerstaan. Het boterzachte vlees dat uit elkaar valt, de combinatie van pittig door de peper en zacht door de kokos, de samensmelting van rijke specerijen, de hint van citroengras. Zalig.

Hij is geen bekrompen chauvinist, zoals b.v. de Solonees met zijn sajor gudik, de Semaranger met zijn sekoteng, de Padanger met zijn rendang of de Surabajaan met zijn rawon, doodeenvoudig omdat zijn stad geen specifiek (begrensd) gerecht heeft.


shoyu

saus gemaakt van gefermenteerde sojabonen met graan

Stoom de filets in circa 5 minuten (deksel op de stomer) gaar. Geef hierbij bruine rijst en sprenkel er een drupje shoyu (natuurlijke sojasaus) over.


almaviva

[1] een verwijzing naar de kleding van de fictieve graaf d'Almaviva, een hoofdpersoon in twee bekende blijspelen van P. Beaumarchais : Le Barbier de Séville (1775) en Le Mariage de Figaro (1778), in de betekenis "wijde mantel" aangetroffen vanaf 1795 (zie vindplaats hieronder)

pudding die verschillend gekleurde lagen heeft

⧖ Marasquin-roompudding in drie kleuren (Almaviva): ½ L. room en ½ L. melk met één of twee lepels suiker koken en, van het vuur, vermengen met 45 a 50 gr. gelatine en ½ d.L. marasquin; dit in drieën verdeelen; één deel wit laten, en eerst, in den met eiwit bestreken vorm, wat laten bekoelen, daarop het tweede deel leggen, dat roze gekleurd is met een paar druppels cochenille, dit weer bedekken met het derde deel, bruin gekleurd met chocola of caramel; (…)


bagna cauda

van Piëmontees bagna càuda "hete dipsaus", in de betekenis "Piëmontees gerecht" aangetroffen vanaf 1953 (zie vindplaats hieronder)

gerecht waarbij je groenten dipt in een verwarmde pan met saus die met ansjovis, knoflook en olijfolie is bereid.
Dit gerecht is in de 16e eeuw ontstaan in de regio Piëmont (rond Turijn) in Italië.

Want bagna cauda, een warme ansjovissaus, is gepatenteerd lekker. Eet ‘m over in de oven gepofte bietjes, of over geroosterde paprika’s, of zet de bagna cauda op tafel met een theelichtje eronder en doop er diverse rauwe en gekookte groenten in, zoals komkommers, paprika’s, bleekselderie, kort gekookte artisjok, gekookte aardappel.

Beroemd zijn de "bagna cauda" (een gerecht, dat bestaat uit ansjovis, truffels en artisjok) in Piëmont, de paling en de kreeft in Rome en de "risotto" en het gebraden vlees in Milaan.


verjus

van Middelnederlands verjuus en Frans verjus

sap van onrijpe druiven, gebruikt als dressing of in een saus

Het menu van de dag, vier gangen voor 65 euro, begint met carpaccio van zeeduivel met Sint-Jakobsschelpen. Daarbij komt een blanke saus met verjus, het sap van onrijpe druiven, ten tijde van Karel en Willem heel gewoon, maar nu is verjus bijna vergeten.


jamaicapeper

samenstelling van Jamaica en en peper zn geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.H en zonder koppelteken volgens spellingregel 6.C

allspice

scherp smakende specerij bereid uit de gedroogde besjes van Eugenia dioica

Het hoofdbestanddeel van koekkruiden is kaneel, vermengd met gemberpoeder, kardemom (…), koreander, kruidnagelpoeder, nootmuskaat en piment (jamaicapeper).


braai

Voor het hoofdgerecht wordt u uitgenodigd een kijkje te nemen in de open keuken met de heuse Zuid-Afrikaanse braai waar het hoofdgerecht het runderstaartstuk in zijn geheel geroosterd wordt.

Weblink bron “Lezersmenu Juli 2014 - De Bloemenbeek De Lutte” (19-06-2014), Tubantia

Het knettert en het rookt weer. Bbq-chef Jord Althuizen heeft een nieuwe gril-bijbel: Smokey Goodness 3. Dit keer komt hij met tips en recepten uit het land van de braai: Zuid-Afrika.

Weblink bron
Annemart van Rhee
 “Bbq-chef Jord: uren uittrekken voor een braai is echt niet nodig” (18-04-2018), Tubantia


chiffonnade

een manier om bladgroenten te snijden in lintvorm, door de blaadjes eerst te stapelen, vervolgens op te rollen en dan dwars op de rol te snijden. De techniek kan ook gebruikt worden voor pannenkoeken en dunne omeletten


wafelbeslag

wafelbeslagen (plural)
wafelbeslagje (diminutive singular)
wafelbeslagjes (diminutive plural)

het vloeibare deeg dat gebruikt wordt om wafels van te bakken

Het wafelbeslag werd iedere ochtend vers gemaakt.


icing

eetbare versiering voor taartjes en koekjes

Met hartjesvormpjes duw je nu in de brownie. Het leukste is om verschillende maten te gebruiken. Decoreer de hartjes met icing en suikerhartjes. Als dit niet met liefde gemaakt is?!

Weblink bron
SUSAN ARETZ
 “Red velvet brownietaart Valentijnhartjestaart” (05 jul. 2016), De Telegraaf


Suppeschissel

Afkomstig van het Duitse woord Suppenschüssel zn

Samenstelling van Suppe zn "soepen" en Schissel zn "terrine"

/ ˈzʊpəʃɪsəl /

Duits: Suppenschüssel zn , v, Suppenterrine zn , v


noedelsoep

noedelsoepen (plural)
noedelsoepje (diminutive singular)
noedelsoepjes (diminutive plural)

Deze noedelsoep met gemarineerde biefstuk maak je op smaak met Chinees 5-kruidenpoeder. Het kruidenmengsel bevat verschillende smaakgroepen: zoet, zout, bitter en zuur en wordt vaak in restaurants gebruikt, maar je kunt er ook prima thuis mee aan de slag.

Weblink bron “Recept van de dag: Noedelsoep met gemarineerde biefstuk” (21 jan. 2019), Tubantia

Ook trekt De Mol zakjes mosterd open die ze vervolgens op haar nieuwe suède tas spuit. ,,Ik heb al eens een borstel én kauwgum uit mijn haar moeten knippen. Vlieg nooit meer in witte kleding sinds ik een complete noedelsoep over mezelf gooide’', vertelt ze ook.

Weblink bron
Suzanne Borgdorff
 “Linda de Mol blijkt ‘onhandige megakluns’” (17-06-2019), Tubantia


ongeklopt

afgeleid van geklopt ww met het voorvoegsel on-

ongeklopte (inflected positive)
ongeklopts (partitive positive)

van eiwithoudende vloeistoffen die na een tijdje krachtig roeren stijf worden

Klop de rest van de ongeklopte slagroom stijf.

Weblink bron
Anne Scheepmaker
 “Aardbeienijs-terrine” (5 mei 2008) op nrc.nl

De sinaasappelpudding overgieten in een vorm, die met ongeklopt eiwit is omgespoeld of met een weinig olie is ingevet en laten opstijven.

H. Meijer
 Recept : Schuimige sinaasappelpudding. in: Limburgsch Dagblad (26 april 1988), p. 2 kol. 6

nog niet gehamerd om de malsheid en opname van vocht te bevorderen

⧖ Zoo juist ontvangen: prima gemalen leng zonder graat en 1ste kwaliteit stokvisch, geklopt en ongeklopt.

Weblink bron
Fa. Orie-Dumoulin
 advertentie in: Echo van het Zuiden, jrg. 45 nr. 92 (18 november 1922), p. 7 kol. 4


ongekruid

van Middelnederlands ongecrudet, op te vatten als afgeleid van gekruid bn met het voorvoegsel on-

ongekruide (inflected positive)
ongekruids (partitive positive)

zonder kleine toevoegingen om de smaak te verbeteren

En is tofu, een populaire vleesvervanger, echt smaakloos, zoals hij beweert? Inderdaad, je moet tofu goed bereiden. Maar datzelfde geldt voor vlees. Ik neem aan dat Broekaert zijn kippendijen ook niet rauw en ongekruid oppeuzelt.

Weblink bron
Anna Krijger
 “Die clichés smaken helemaal nergens naar, Joël Broekaert” (5 november 2015) op nrc.nl


trufferen

van Frans truffer met het achtervoegsel -eren


matolje

Samenstelling van mat zn "spijs" en olje zn "olie"

/ ˈmɑːtˌɔljə /

Det er et stort utvalg av matoljer i butikkene.

Er is een grote keuze aan bakoliën in de winkels.


matolje

/ ˈmɑːtˌɔljə /


aroom

stof die smaak en geur aan spijzen etc. geeft


batter

naamwoord van handeling van batteren met het achtervoegsel -er


batter

(werkwoord) Via Middelengels bateren van Oudfrans batre

(zelfstandig naamwoord) Via Middelengels bature van Oudfrans bateure


oblat

Afkomstig van de Oudnoordse woorden obláta zn en ofláta zn (avondmaalsbrood), die van het Latijnse woord oblata (avondmaalsbrood) komen


bakst

Afkomstig van het Oudnoordse woord bakstr zn , dat van het Oudnoordse woord baka ww komt


entremets

via Middelnederlands entremes van Frans entremets, in de betekenis "tussengerecht" aangetroffen vanaf 1265-1270

entremetstje (diminutive singular)
entremetstjes (diminutive plural)

klein gerecht dat tussen twee echte gangen van een maaltijd wordt geserveerd #meervoud van het zelfstandig naamwoord entremets


fomenteren

De neus is de achillespees van een kok. Een kok wiens reuk het begeeft kan zijn pollepel beter ombouwen tot een figurant in de poppenkast. Kokkerellen, fomenteren, moezen, sauteren, afroken, poffen, garneren, gaarstoven, wallen, smoren, op- en afkoken, frituren, smouten - het is allemaal gedaan, over en uit.

Weblink bron
PETER VAN BUEREN
 “Laurent Bénégui serveert gebraden gevoeligheden” (4 april 1996,), de Volkskrant


dungesneden

Ceviche is een Peruaanse visschotel die ondertussen ook enorm populair is geworden in Nederland. Waar het van gemaakt wordt? Dungesneden verse vis in een friszure citrusmarinade. Je kunt hierbij eindeloos variëren, in dit recept gebruiken we zeebaars.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Ceviche van zeebaars met venkel en grapefruit” (15 jun. 2019), Tubantia

Volgens salesmanager Wim van Rossum (41) gaat Menken in de toekomst „ook meer volgens concepten werken.” Hij pakt er een folder van Albert Heijn bij. „Enkele van de zogeheten feesttoppers die de supermarkt met Kerst verkoopt komen bij ons vandaan. Zoals de dungesneden carpaccio van gerookte struisvogelfilet. Volgende maand presenteren we onze plannen voor de Kerst van 2009.”

Weblink bron
Riekelt Pasterkamp
 “Salades uit Sassenheim bijna onherkenbaar” (03-03-2009), Reformatorisch Dagblad


bomullsfrøolje

Samenstelling van bomullsfrø zn "katoenzaad" en olje zn "olie" met het invoegsel -s-

Katoenzaadolie wordt voornamelijk in de keuken gebruikt als braad-, bak- en frituurolie. Katoenplanten worden echter veel behandeld met pesticiden. Daarom wordt deze olie voornamelijk gebruikt bij de productie van margarine en bij de productie van zeep. Het wordt ook gebruikt als brandstof bijvoorbeeld voor dieseltractoren.


frituurolie

frituuroliën (plural)
frituurolies (plural)

vettige vloeistof waarin na verhitting ondergedompeld voedsel kan worden gebakken
Frituurolie is van plantaardige herkomst, frituurvet kan ook van dieren afkomstig zijn.

Verhit de frituurolie in een grote steelpan of braadpan op middelhoog vuur en frituur telkens 1 eetlepel beslag tot je alle beslag hebt gebakken.

Weblink bron
Sam de Voogt
 “De Thuiskok: Courgettekoekjes” (24 augustus 2016) op nrc.nl


tasca

conoscere qualcosa come le proprie tasche


op basis van

Een voorloper van de smaakmaker komt weer uit China, aanvankelijk op basis van (…) vis of vlees, en later pas gemaakt van sojabonen.

Weblink bron
Bastiaan Nagtegaal
 “Deze ‘geheime’ smaakmaker is eeuwenoud” (8 mei 2020) op nrc.nl


casinobuffet

samenstelling van casino zn en buffet zn

tafel met allerlei etenswaar die je zelf kunt uitkiezen en pakken in een locatie waar men kan gokken

Mijn grootste behoefte was op dat moment voedsel. Zo veel en zo vers mogelijk. Het eerste wat ik in South Lake Tahoe deed was het befaamde casinobuffet opzoeken op de 18e verdieping van het glanzende Harrah’s Hotel.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


scroppino

van Venetiaans sgroppino, afgeleid van gropin "sorbet met citroenijs" en desgropante "ontknoper" met het achtervoegsel -ino, als benaming van een tussengerecht aangetroffen vanaf 1995

cocktail van mousserende witte wijn met wodka of grappa en met citroenijs of een andere combinatie van citroensmaak en ijs, die ook als neutraliserend tussengerecht bij diners wordt gebruikt

De Haagse jetset staat intussen bibberend van de kou aan hun scroppino te sippen op het statige bordes waarboven regenwolken zich samen pakken.

Weblink bron
Bo van Houwelingen & Caroline van Keeken
 “Iedereen is vrienden van Haagse Tony” (20 juni 2014) op nrc.nl

Ravioli met bloedworst en langoustinestaarten is een even ongebruikelijk als ongebruikelijk lekker gerecht. Na scroppino en cheesecake blijven we – inclusief onverminderd gul ingeschonken glazen Saint Véran – keurig beneden de honderd euro.

Weblink bron
Ronald Hoeben
 “Onder een lachend varkenskopje 8” (6 oktober 2012) op nrc.nl


roast

We roasted some porkchops.

Freshly roasted coffee.


fane

Naamwoord van handeling van het werkwoord faner.

het oneetbare (of weggegooide) loof van groenten (van bieten, bloemkool, aardappels, peentjes, radijzen, e.d.)

Rarement cuisinées, les fanes des carottes finissent trop souvent à la poubelle. Mais saviez-vous que vous pouviez les replanter ? Pour cela rien de plus simple. Prélevez 5 cm de carottes sous les feuilles et posez cette partie dans un bol d’eau peu profond.

Het loof van de peentjes, dat zelden gekookt wordt, eindigt maar al te vaak in de afvalbak. Maar wist U dat U het opnieuw kunt planten? Het is eigenlijk kinderlijk eenvoudig. U snijdt 5 cm. van de wortel net onder het loof af en plant dat stuk in een ondiepe kom water.

Weblink bron
Barbara Neyman
 “Fanes, épluchures, pépins, je crée mon potager perpétuel” (13 november 2020) op elle.fr


kerstbuffet

kerstbuffetten (plural)
kerstbuffetje (diminutive singular)
kerstbuffetjes (diminutive plural)

tafel met allerlei etenswaar die je zelf kunt uitkiezen en pakken tijdens kerstavond of de kerstdagen

Het kerstbuffet was zeer uitgebreid en er was voor ieder wat wils.


ayaca

gerecht dat men op Oudejaarsavond gebruikt op Curaçao bestaande uit meel en krenten verpakt in een bananenblad


ayaka

gerecht van maismeel gevuld met o.a. kip dat is verpakt in een bananenblad en wat men vaak rond de kerst en oudjaarsavond gebruikt


afkruiden

afmaken van een gerecht door kruiden toe te voegen

Tip: de seitan voor hij in de pot gaat afkruiden met kippenkruiden, een mengsel met currypoeder, paprikapoeder en allerhande specerijen, kan voor extra pit zorgen. Wel niet overdrijven en afwegen tegenover de hoeveelheid mosterd die u gebruikt.

Weblink bron
jta
 “Veggie stoverij” (24/03/2013), De Standaard

Snijd het gebraad zeer dun en schik het op het bord als een carpaccio. Dresseer de saus erover en decoreer met enkele grote kappers en gekonfijte tomaten. Afkruiden met peper.

Weblink bron “RECEPT. Vitello tonato” (02/10/2013), De Standaard


witte pizza

verbinding van  witte en pizza, leenvertaling van Italiaans pizza bianca

ovengerecht van een belegde broodbodem zonder tomatensaus

Daarvoor komen schaaltjes op tafel,met goede punten knapperig dun brood (focaccia noemt hij het of witte pizza, met alleen oregano en olijfolie), bruschetta al pomodoro (met kerstomaatjes), vitello tonnato (de saus mag van ons iets tonijneriger zijn), caprese, prosciutto et cetera.

Weblink bron “Libero: een goede, eerlijke Italiaan” (2 juni 2012) op parool.nl

Tot in de zeventiende eeuw aten Napolitanen de focaccia, een droge "witte" pizza zonder tomaten - die waren nog maar kort bekend in Europa.

Weblink bron
Marc Leijendekker
 “De pizza is een serieuze zaak” (12 december 1995) op nrc.nl


rode pizza

verbinding van  rode en pizza, leenvertaling van Italiaans pizza rossa

ovengerecht van een belegde broodbodem met tomatensaus

Mijn vriend heeft dan weer liever de traditionele rode pizza.

Weblink bron “Witte pizza met courgette, venkel en geitenkaas” (1 mei 2018) op polle.be

In Italië worden pizza’s ingedeeld in “witte pizza’s” (pizze bianche) en in “rode pizza’s” (pizze rosse). De witte pizza’s hebben als basis iets anders als tomatensaus. De rode pizza’s hebben juist tomatensaus als basis.

Weblink bron
Stefan Tibben
 “Pizza zonder kaas (4 recepten)” (14 februari 2016) op italieplein.nl


boyo

Surinaams nagerecht met cassave en kokos

Boyo SURINAAMS, NAGERECHT 60-120 MIN. Ingrediënten 8 personen 4 eieren, 400 g suiker, 250 g geraspte kokos, 1 kg geraspte cassave (diepvries), 1/2 l halfvolle melk, 1/2 liter kokosmelk, 250 g roomboter, kaneel, rozijnen, amandelessence, 2 zakjes vanillesuiker, mespuntje zout, suikermuisjes

Weblink bron
smulweb
 “Boyo” (10-06-2003), Smulweb


brunoise

alles wat eetbaar is en in blokjes gesneden wordt

Snijd de appel met schil in parten, verwijder het klokhuis en snijd het vruchtvlees in blokjes van een ½ cm (brunoise).

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Kalkoen met appel-salie-pecannotenvulling” (11-12-2019), Tubantia

1 stengel bleekselderij, brunoise (in heel kleine blokjes)

Weblink bron
Isabelle Voois
 “Met deze klassieke Franse recepten kun je toch een beetje in Frankrijk vertoeven” (27-04-2020), Tubantia

Snij de appel in heel kleine blokjes (brunoise).

Weblink bron “Veggie, vis of vlees: 6 lekkere én originele hapjes voor je feestmenu” (24-12-2020), Tubantia


taartblik

Zet de taart vierentwintig uur in de ijskast. Op je verjaardag keer Je de taart om op een groot bord. Dat omkeren gaat gemakkelijker als je het taartblik eerst even in warm water legt, maar zorg dat de taart niet nat wordt

Verjaardagstaart in: Trouw , jrg. 36 nr. 10551 (9 september 1978), Organisatie Trouw, Meppel, p. 31 kol. 4


nierenvet

samenstelling van nier zn en vet zn met het invoegsel -en-

glibberige stof, gewonnen uit het weefsel rond de beide organen die bij zoogdieren het bloed zuiveren

(…) wel stampten de heibewoners van voormaals de groene blaadjes fijn met het nierenvet van herten als een voortreffelijke remedie tegen gezwellen, zweren en jicht.

A.B. Wijman
 Bij de bloei van de vlieren : Sint Jan heeft er de voorzomer mee ingeluid in: Arnhemsche Courant , jrg. 137 nr. 19506 (30 juni 1951), C.A. Thieme, Arnhem, p. 3 (2e blad p. 1) kol. 1


Grapen

Ontleend aan het Nedersaksische Grapen zn , dat van de Middelnederduitse woorden grapen zn en gropen zn komt

/ ˈɡʁaːpən /

Der Grapen kann dem Kessel nichts vorwerfen, denn sie sind beide schwarz.

De driebenige kookpot (Duits: "Grapen") kan de waterkoker niets kwalijk nemen, want ze zijn allebei zwart.

Mit Schönheit füllt man keine Grapen. (Estländisches Sprichwort) , Bedeutung: Aus Schönheit kocht man keine Suppe.

Met schoonheid kan je geen driebenige kookpot (Duits: "Grapen") vullen. (Ests spreekwoord), betekenis: Van schoonheid maakt je geen soep.

der Grapen (nominative singular)
die Grapen (nominative plural)
des Grapens (genitive singular)
der Grapen (genitive plural)
dem Grapen (dative singular)
den Grapen (dative plural)
den Grapen (accusative singular)
die Grapen (accusative plural)

een middeleeuws kookvat (steelpan, ketel, smeltkroes) van gebakken klei (keramiek) of meestal metaal (brons, koper) met een ronde, bolvormige vorm en drie poten, waarmee het vat in het open vuur of op hete sintels kan worden geplaatst, kort: een driebenige kookpot

Aber statt des Grapen [sic!] waren nur zwei Ziegelsteine da mit einer Bratpfanne darauf, in die jedesmal, wenn wir vorübergingen, eben Kartoffeln und Speck und große Zwiebelstücke hineingeschnitten wurden.

Maar in plaats van de driebenige kookpot (Duits: "Grapen") waren er maar twee stenen met een koekenpan erop, waarin elke keer dat we langskwamen aardappelen en spek en grote stukken uien werden gesneden.

Besonders in Wappen der brandenburgischen, pommerschen und ostpreußischen Heraldik hat der Grapen seine Verbreitung.

De driebenige kookpot (Duits: "Grapen") is vooral wijdverspreid in de wapenschilden van de heraldiek van Brandenburg, Pommeren en Oost-Pruisen.


Bronzegrapen

Samenstelling van Bronze zn "brons" en Grapen zn "driebenig kookpot"

/ ˈbrɔŋsəɡʁaːpən /

der Bronzegrapen (nominative singular)
die Bronzegrapen (nominative plural)
des Bronzegrapens (genitive singular)
der Bronzegrapen (genitive plural)
dem Bronzegrapen (dative singular)
den Bronzegrapen (dative plural)
den Bronzegrapen (accusative singular)
die Bronzegrapen (accusative plural)

een uit brons gegoten driebenige kookpot

Bis in das Spätmittelalter hinein stellten Bronzegrapen ein wesentliches Merkmal einer gut ausgestatteten bürgerlichen und adeligen Küche dar.

Tot in de late middeleeuwen waren uit brons gegoten driebenige potten (Duits: Bronzegrapen) een essentieel kenmerk van een goed uitgeruste burgerlijke en aristocratische keuken.


Küchengerät

Samenstelling van Küche zn "keuken" en Gerät zn "gereedschap" met het invoegsel -n-

/ ˈkʏçəngərɛːt /

das Küchengerät (nominative singular)
die Küchengeräte (nominative plural)
des Küchengerätes (genitive singular)
des Küchengeräts (genitive singular)
der Küchengeräte (genitive plural)
dem Küchengerät (dative singular)
den Küchengeräten (dative plural)
das Küchengerät (accusative singular)
die Küchengeräte (accusative plural)

Die ersten mechanischen Küchengeräte wurden hauptsächlich mit einer Handkurbel betrieben.

De eerste mechanische keukenapparatuur werd voornamelijk bediend met een handslinger.


Kochgefäß

Samenstelling van kochen ww "koken" en Gerät zn "gereedschap"

das Kochgefäß (nominative singular)
die Kochgefäße (nominative plural)
des Kochgefäßes (genitive singular)
der Kochgefäße (genitive plural)
dem Kochgefäß (dative singular)
den Kochgefäßen (dative plural)
das Kochgefäß (accusative singular)
die Kochgefäße (accusative plural)

In Asien ist der Wok oft das einzige Kochgefäß, mit dem alles gegart wird.

In Azië is de wok vaak het enige kookvat waarmee alles wordt gekookt.


keukengereedschap

samenstelling van keuken zn en gereedschap zn

keukengereedschappen (plural)
keukengereedschapje (diminutive singular)
keukengereedschapjes (diminutive plural)

werktuig dat is gemaakt om te worden gebruikt bij het bereiden van maaltijden

Het favoriete product van de baas zelf? „Onze ijsmachine. Een betaalbaar keukengereedschap waarmee je tot in de eeuwigheid het heerlijkste ijs maakt.”

Weblink bron
Ebele Wybenga
 “Dit kunnen Nederlandse warenhuizen leren van het Duitse Manufactum” (4 februari 2017) op nrc.nl

Een mes is daarom niet alleen het meest compacte, maar ook het onontbeerlijkste keukengereedschap en voor menig thuiskok ook het begeerlijkste.

Weblink bron
Ronald Hoeben
 “Japans snijwerk” (10 december 2011) op nrc.nl

Halverwege de jaren tachtig drong, tout à coup, tot hem door dat de meeste kookrecepten al eeuwen klakkeloos worden overgeschreven en dat ook het keukengereedschap meer op traditie dan op bruikbaarheid is gebaseerd. Zie de garde, de deegroller, de schuimspaan en de zeef, het is, nom de Dieu, alsof we nog in de middeleeuwen leven.

Weblink bron
Karel Knip
 “Neus & tong” (19 juni 2010) op nrc.nl


kookvat

En het hart smelt weg, en slap zijn de knieën, en de kracht begeeft alle lendenen; en hun aller gelaat is als de zwartheid van een kookvat!

(vert. J. Schets & J.H. Drehmanns)
 “De heilige boeken van het oude verbond. Deel 7. De kleine profeten. De boeken der Machabeeën”, 2de druk (1933), Teulings, 's-Hertogenbosch, p. 141 punt 10


Braten

Afkomstig van het Middelhoogduitse woord brāte zn , dat van het Oudhoogduitse woord brāto zn met herkomst uit het Germaans

der Braten (nominative singular)
die Braten (nominative plural)
des Bratens (genitive singular)
der Braten (genitive plural)
dem Braten (dative singular)
den Braten (dative plural)
den Braten (accusative singular)
die Braten (accusative plural)

gebraden vlees, gebraad, een groot stuk vlees dat is geroosterd of bedoeld is om te braden

Da der Braten rund eine Stunde garen muss, bleibt genügend Zeit, um währenddessen köstliche Beilagen vorzubereiten.

Omdat het gebraad ongeveer een uur moet koken, is er genoeg tijd om heerlijke bijgerechten te bereiden.


bakpoeier

samenstelling van bak ww en poeier zn of uit bakpoeder met syncope van de d

rijsmiddel op basis van natriumbicarbonaat

Benieuwd hoe te vertellen of bakpoeier nog steeds goed is?

Weblink bron
Mariana van der Lelij
 “4 manieren om te testen of uw ingrediënten slecht zijn om mee te koken” (6 juni 2017) op thuisuitetengids.nl


zakoeski

alleen meervoud, van Russisch заку́ски (zakoeski) "appetizers", meervoud van заку́ска (zakoeska)

zakuski

hapjes zoals die in de Russische keuken bij het aperitief worden geserveerd

Bij een feestmaal komen eerst de zakoeski op tafel, dat zijn kleine hapjes zoals vleeswaren, salades, zalm of steur, kaviaar van de markt, gemarineerde paddestoelen, haring, kool en olijven. Het zijn eigenlijk hapjes voor bij het drinken. Wodka, daar moet wat onder.

Weblink bron
Joep Habets
 “Broodje kaviaar” (3 mei 2003) op nrc.nl


griesmeelpudding

samenstelling van griesmeel zn en pudding zn

griesmeelpuddingen (plural)
griesmeelpuddinkje (diminutive singular)
griesmeelpuddinkjes (diminutive plural)

zoet nagerecht bereid door melk, suiker en grof gemalen tarwe of spelt te koken en af te laten koelen

En griesmeelpudding met bessensap kan ik ook fantastisch maken, en dan doe ik er geen anijs in, wat heel veel mensen wel doen.

Weblink bron
Mark Rutte geciteerd door Clara van de Wiel
 “Campagneblog : Interviews met Wilders in Story en Privé: Lola, afvallen en een ooglidcorrectie” (8 maart 2017) op nrc.nl


rodebessensaus

samenstellende samenstelling van rode bn, bessen zn en saus zn

frisse, wat zure vloeibare toevoeging aan gerechten, gemaakt uit rode aalbessen, cranberry's of vergelijkbare vruchtjes
Zowel bij vleesgerechten als zoete gerechten kunnen rodebessensausen worden geserveerd.

Maar de griesmeelpudding met rodebessensaus (5,50) is verdomd goed – niet te zoet en de saus lekker zuur.

Weblink bron “Lekkere mayo, en wat een feest dat er schelvislever is” (7 maart 2014) op nrc.nl


zuurkoolschaaf

samenstelling van zuurkool zn en schaaf zn

toestel met meerdere messen om wittekool in reepjes te snijden voordat die wordt ingemaakt

⧖ De oude Greunenbach b.v. die ieder jaar bij uw's mama de zuurkool kwam snijen en inmaken, lei dáár altijd thuis - ik zie dien man nòg voor me - een lange, magere vent, met een grijze ringbaard, een blauwe kuitendekker met glimmende knoopen aan en een witgeschuurde houten zuurkoolschaaf - zóó'n groote plank meneer - achter op z'n rug, een zakje met z'n linnen sloof en gereedschap onder z'n arm, een groote, gele stroohoed op.

Justus van Maurik
 “Toen ik nog jong was.”, herdruk (1901; origineel 1887), Van Holkema & Warendorf, Amsterdam, p. 27/28


koolschaaf

toestel met meerdere messen om kool in reepjes te snijden

In de etalage van Mulders kookwinkel aan de Gedempte Nieuwe Sloot in Alkmaar hangt een koolschaaf. Een houten plank met opstaande randen en drie stalen messen halverwege, schuin geplaatst onder dezelfde hoek als de scherpe onderkant van de mensvriendelijke guillotine.

Weblink bron
Wouter Klootwijk
 “Koolschaaf not made in China” (19 september 2008) op nrc.nl


krawkraw

van Surinaams krawkraw
**[A] klanknabootsing van de roep
**[B] klanknabootsing van het geluid bij het kauwen

in olie krokant gebakken dunne schijfjes banaan of cassave

Als je komt, vergeet niet die krawkraw mee te nemen.

Weblink bron
Stacey Djojopawiro
 “Sakasaka: de verdubbeling” (22 augustus 2016) op parbode.com


krioyogerecht

samenstelling van krioyo zn en gerecht zn

deel van een maaltijd gebaseerd op de Curaçaose keuken


krioyomaaltijd

samenstelling van krioyo zn en maaltijd zn


krontobana

gerecht gemaakt van kokosmelk en groene bananen samen met vlees of vis

Kontro Bana: Surinaams eenpansgerecht van bananen met varkensvlees. Verrassend lekker en pittig/

Weblink bron
smulweb
 “Kronto Bana” (22-03-2000), Smulweb


maderasaus

maderasauzen (plural)
maderasausen (plural)

vloeibare substantie op basis van sterk geconcentreerde runderbouillon en maderawijn, waarmee een gerecht nog lekkerder wordt gemaakt

Als je met Nieuwjaar bij haar kwam, kreeg je tong in maderasaus en als aperitiefhapje een stukje kaas met een druif erop.

Weblink bron “Yvonne Van Haute (89) en Hendrik Spanoghe (90)” (Zaterdag 27 juni 2020), De Standaard

⧖ Met veel genoegen ontwaarden wij eene vlaamsche spijskaart, waarvan wij hier den inhoud laten volgen: Banket opgedischt ter gelegenheid van het 7ste Nederlandsch Taal- en Letterkundig Kongres, te Brugge, den 9 september 1862. Spijskaart: Soep, Garnaatpasteitjens, schapenbout (maderasaus) met witte boonen, versierde ossen-harsten, getruffeerde kalkoenen, kalfsvleesch (tomatensaus), kiekens (witte saus) met kampernouljen.

Desiderius Petrus van Spilbeeck
 “Brugge. Feesten ingericht ter gelegenheid van het VIIe Taal-en Letterkundig Kongres. 7, 8, 9 en 10 September 1862.” (1862), DBNL


masusarijst

gerecht gemaakt met rijst, kip, masusasap, vlees en vis

Ingrediënten Masusa rijst: 500 gr. rijst, 600 gr. gepelde masusa, 3 kippenpoten, 1 azijn of citroen, 250 gr. zoutvlees, 100 gr. rauwe ham, 250 gr. spitskool, 3 bouillon blokjes, 2 tomaten, 1 ui, 1 verse peper, zout, 6 eetl. olie, , warte peper, nootmuskaat

Weblink bron “sranangkukru.net”, sranangkukru.net


moelleux

van Frans moelleux bn "vol merg; mollig"

Het dessert is ook een klassieker: moelleux, een warm chocoladetaartje met bosvruchtencoulis en crumble, de warme chocola loopt mooi weg.

Weblink bron
Petra Possel
 “Een luxe maar toegankelijk diner mét film – genieten!” (30 december 2020) op nrc.nl


moksimeti

gerecht dat bestaat uit groente, rijst en verschillende soorten vlees

Bekende Surinaamse gerechten zijn roti, nasi goreng, bami, pom, snesi foroe, moksimeti en losi foroe.

Weblink bron “Suriname” (geraadpleegd 27 juli 2021), Wikipedia


Backbulver

Ontleend aan het Duitse woord Backpulver zn

Samenstelling van backen ww "bakken" en Bulver zn "poeder"

Duits: Backpulver, o
Engels: baking powder


Backpulver

Samenstelling van backen ww "bakken" en Pulver zn "poeder"


filet americain

van Belgisch Frans filet américain, benaming die de uitvinder, de Belgische kok Joseph Niels, in 1926 gaf aan zijn variant van wat internationaal in het Frans steak tartare heet, omdat Amerika in de Roaring twenties tot de verbeelding van het uitgaanspubliek sprak

Ze was op weg naar de supermarkt, even verderop, voor een onsje filet americain en wat kattenbrokjes.

Weblink bron
Camil Driessen & Thijs Niemantsverdriet
 “Wegwezen, gebaart hij met zijn geweer” (21 mei 2021) op nrc.nl


tronchar

wegsnijden, afsnijden, groente ontdoen van bladeren, stengels e.d.


ricecooker

een keukenapparaat, gebruikt voor het koken van rijst


rouleau

voeding geserveerd in de vorm van een rol of ronde schijf

Als hoofdgerecht krijgt u een trio van rundersukade met een bitterbal van lamsvlees en varkensoester, geserveerd met aardappelknoltaart, rouleau van spitskool en een stamppotje van ruccola. De Rocca Maura (rood, 2010) past er uitstekend bij.

Weblink bron “Lezersmenu september 2013 - Gelderman Oldenzaal” (22-08-2013), Tubantia

Chef-kok Ramon Pouwel bedacht als hoofdgerecht een duo van zacht gegaarde kalfswang in tijmsaus en een rouleau van rosé gegrild kalfsvlees gevuld met zoete paprika, basilicum en mozzarella.

Weblink bron “Lezersmenu juli 2015 - Dock 19 Almelo” (01-07-2015), Tubantia

Vooraf is er een minibloempotje met een meergranenbolletje met yoghurtknoflooksaus. Het voorgerecht is een verrassende rouleau van gegrilde gerookte lamsham met cremolata en groene asperges met mosterdcrème.

Weblink bron “Lezersmenu juni 2018: Hotel-restaurant Tante Sien in Vasse” (01-06-2018), Tubantia


smoeren

iets in enig vet aanbraden, vervolgens vocht toevoegen en afdekken om het zachtjes gaar te laten worden


verrine

Deze aardbeien verrine is een heerlijk zomers dessert. Wellicht ben je minder bekend met de term verrine. Een verrine is een gerechtje, in laagjes gepresenteerd in een glas. Zo ook dit aardbeien dessert. Het bestaat uit een mouse, getopt met een mooi laagje glanzende gelei. Neem wel de tijd voor dit dessert, want het heeft behoorlijk wat tijd nodig om op te stijven. Maar daarna, lekker zomers smullen maar!

Weblink bron “Aardbeien Verrine”, foody.nl


amandelessence

samenstelling van amandel zn en essence zn

amandelessencen (plural)
amandelessences (plural)

sterk geconcentreerd aromatisch aftreksel van amandelolie

Voeg nu de suiker, rozijnen, kaneel, ei, vanille-essence, amandelessence en snufje zout toe aan het mengsel. Alles goed mengen en als het soepel van de lepel afvalt, is het goed.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Deze heerlijke Surinaamse taart mag op geen enkel feestje ontbreken” (10 nov. 2020), Tubantia

Verwarm de oven voor op 175°C. Druk de aardappelen door een zeef en splits de eieren. Sla de boter met de suiker en eierdooiers schuimig. Voeg zout, amandelessence, citroensap en rasp toe en roer langzaam de bloem en het bakpoeder erdoor. Schep de massa door de aardappelkruim.

Weblink bron “Recept: Zoete aardappeltaart” (20 mei 2009), Het Parool


amandelgeest

samenstelling van amandel zn en geest zn


boerenpaté

samenstelling van boer zn en paté zn met het invoegsel -en-

De partner heeft Franse boerenpaté die huisgemaakt zou zijn. Huisgemaakt? We worden er soms een beetje kregel van. Zijn er nog zaken die het niet thuis maken ?

Weblink bron
Dirk de Moor
 “Bloedworst bij Vink” (10-01-2017), Tubantia

We beginnen dan ook met de boerenpaté met toast (alles komt met eigen brood), mooi grof, al smaakt hij een beetje naar de fabriek (€7,50).

Weblink bron “Witteveen” (20 februari 2010), Het Parool


chocolademousse

samenstelling van chocolade zn en mousse zn

nagerecht van geklopte eieren, gesmolten chocolade en slagroom

De geringe afstand tussen Brunel en Dongfeng is nu al een aantal dagen inzet van diverse weddenschappen, vertelt voordekker Gerd-Jan Poortman. "Het begon als volgt: wedden om een rol koekjes, dat we in de komende 2 uur ruim 0,5 mijl op ze uitlopen? Vervolgens zijn ook de drop, de fruitella’s en de chocolademousse uit het snack-assortiment verdwenen.”

Weblink bron “Koerswijziging Brunel betaalt zich uit” (08-12-2014,), NOS

Verder is het bij de nagerechten weer een parade van bekende recepten: tiramisu, crème brûlée en chocolademousse.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Albert Heijn grijpt voor de feestdagen terug op klassiekers als kalkoen en varkenshaas” (06-12-2020,), Tubantia


chocomousse

nagerecht gemaakt van geklopte eieren, gesmolten chocolade en slagroom

De dessertkeuze is beperkt: de eeuwige crème brûlée en chocomousse. Wij prefereren een plateau kazen met zijn tweeën: vijf goed rijpe, harde en zachte.

Weblink bron
Ruud Voest
 “Orgaanvlees in 'Bistro Robuste'” (10-01-2017,), Tubantia


confit

’Als u het magische woord Périgord uitspreekt, ziet u een vlam van begeerte in aller ogen komen, getemperd door een gevoel van weemoedige spijt dat zij niet als bij toverslag verplaatst kunnen worden in die gezegende streek waar de truffels groeien, het geboorteland van de pàtes de foie gras en de smakelijke confits.”

Weblink bron
FELIX WILBRINK
 “Recept van de dag: De zuring is mooi dit jaar” (07 mei 2020), De Telegraaf

Op wandelafstand van het Louvre ligt deze charmante bistro met nostalgisch decor. Locals komen hier graag voor steak met frieten, maar ook confit de canard of geroosterde kip smaakt hier overheerlijk. Voor een diner met twee gangen betaal je hier gemiddeld twintig euro.

Weblink bron
mgs
 “Voor een prikje romantisch dineren in Parijs” (05/02/2014), De Standaard


noodvulling

Bekleed de vorm met het deeg. Bedek het deeg met bakfolie en leg de noodvulling daar op.


bouillisalade

samenstelling van bouilli zn en salade zn

De schrijfwijze "bouilliesalade" is fonetisch verklaarbaar, maar gelet op de betekenis van bouillie niet correct.

koud gerecht bereid uit fijngehakt soepvlees en groenten met kruiden en azijn of ander zuur

Wivina, een uitgeleefde weduwe, dreef nukkig café in haar eentje. (…) Haar soep en haar boterhammen met bouillisalade waren wijd en zijd beroemd, maar haar alcohol?

Tom Lanoye
 “Sprakeloos” (2012), Prometheus, Amsterdam, 26e druk, ISBN 9789044616026


eiersalade

samenstelling van ei zn en salade zn met het invoegsel -er-

koud gerecht dat bestaat uit o.a. hardgekookte eieren en mayonaise

Zo zitten er in de 'ambachtelijke Oma's Poffertjes' van de Lidl water, melkpoeder, aroma's en emulgator. 'Ambachtelijke zeezout & zwarte peper chips' van Albert Heijn blijkt uipoeder, gistextract en aroma's te bevatten. Na vragen van de Consumentenbond heeft Lidl de poffertjes uit de handel genomen. Aldi heeft de 'ambachtelijke eiersalade' uit het assortiment gehaald en Albert Heijn de 'ambachtelijke tartaar'.

Weblink bron “'Ambachtelijke producten vaak niet ambachtelijk'” (26-05-2015), NOS

Dat kan al helemaal geen kwaad, zegt Katan. Cake, eiersalade, mayonaise: alles kan je gewoon eten. "In deze producten is de fipronil nog verder uitgedund. Je kan beter geen cake eten omdat er veel suiker en vet in zit, maar over de minimale hoeveelheid fipronil hoef je geen zorgen te maken."

Weblink bron “De vijf meest gestelde vragen over fipronil, en de antwoorden” (09-08-2017), NOS


eisalade

koud gerecht dat o.a. hardgekookte eieren en mayonaise bevat


groentekrans

samenstelling van groente zn en krans zn

groentekransen (plural)
groentekransje (diminutive singular)
groentekransjes (diminutive plural)

een rondgaande versiering gemaakt van groentes

Gegrilde groentenkrans: Ik vind haricots verts omwikkeld met spek heel lekker hoor, maar we zijn wel toe aan een iets minder cliché groenten bijgerecht met Kerst, toch? Hoe leuk is deze kerstkrans van gegrilde groenten als bijgerecht tijdens jouw kerstdiner?

Weblink bron “Gegrilde groentenkrans”, chickslovefood


groentegerecht

samenstelling van groente zn en gerecht zn

prepared vegetable dish

op een bepaalde wijze bereidde groente als deel van een maaltijd

groentegerechten (plural)
groentegerechtje (diminutive singular)
groentegerechtjes (diminutive plural)

Daarnaast is er volgens Haanschoten een groot aanbod aan kookboeken en recepten beschikbaar dat laat zien hoe makkelijk en snel je een lekker groentegerecht kan maken, waaronder de hele bloemkool uit de oven.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Hierdoor is de bloemkool uit de oven ineens zo populair (ook bij vleeseters)” (30-01-2019), Tubantia

Peperonata, ken jij het al? Dit klassieke Italiaanse groentegerecht kan op tal van manieren geserveerd worden. Als bijgerecht bij vlees of vis, als antipasto, door de pasta of op een knapperige bruschetta. Wij serveren de peperonata bij een romige polenta met gegrilde biefstuk.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Peperonata met gegrilde biefstuk en polenta” (25-07-2020), Tubantia


groentegarnituur

samenstelling van groente zn en garnituur zn

groentegarnituren (plural)
groentegarnituurtje (diminutive singular)
groentegarnituurtjes (diminutive plural)

groenten die bij vlees of vis geserveerd wordt

Zo’n dertig mensen krijgen juist het hoofdgerecht voorgeschoteld: een varkenshaas met lichtromige mosterdsaus en gebakken oesterzwammen, aangevuld met verse aardappelen en groentegarnituur.

Weblink bron
Gerco Verdouw
 “Diner bij kaarslicht tegen de eenzaamheid” (14 september 2005), Reformatorisch Dagblad

Dus als we de gemiddelde burger iets gezonder willen laten eten, laat de horeca dan eens het goede voorbeeld geven en presenteer eens een warme groentegarnituur en een aardappelgarnituurtje. Wees eens iets creatiever dan alleen friet te serveren. Dan hoeven we thuis ook niet meteen aan de groenterijst.

Weblink bron “’Horeca te karig met groentes’” (25 mei 2019), De Telegraaf


groentebuffet

samenstelling van groente zn en buffet zn

tafel met allerlei groentes die je zelf kunt uitkiezen en pakken om een maaltijd samen te stellen

Behalve de kaasfondue kan alles wat van het groentebuffet overblijft mee in de lunchtrommel voor de volgende dag. Lekkere traktatie!


groentebouillon

samenstelling van groente zn en bouillon zn

een aftreksel van groentes dat vaak de basis van een soep is


koekdeeg

pastry-dough

een mengsel van meel, boter, ei, en suiker waarvan met koekjes kan bakken

Met moeite worstelde ze zich uit haar nachtpon. Haar ledematen leken van koekdeeg. In alleen een hemd en broekje liet ze zich op bed vallen en viel direct in een onrustige slaap.

Carla de Jong
 “Geheim leven” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026346132

Leg bolletjes koekdeeg op de plaat en druk plat. Snijd met een mesje een V uit de bovenkant van het platgedrukte stukje deeg. Zo maak je de hartjes vorm.

Weblink bron
Candice Schippers
 “Snacks om met je valentijn te delen” (11-02-2018), Tubantia

Het is een ware hype in Amerika waar nu ook Twentse zoetekauwen van kunnen genieten: rauw koekdeeg, oftewel cookie dough. De, naar eigen zeggen, eerste cookie dough bar van Overijssel opende eind vorige maand haar deuren aan de Heurne 47 in Enschede.

Weblink bron
Jadrike Boels
 “Eerste cookie dough bar van Overijssel opent in Enschede” (07-03-2018), Tubantia


puddingvorm

puddingvormen (plural)
puddingvormpje (diminutive singular)
puddingvormpjes (diminutive plural)

Getrouwde vrouwen waren zo vast als drilpudding in een puddingvorm, terwijl oude vrijsters als ik vormeloos en onvoorspelbaar waren.

Tracy Chevalier
 “Opmerkelijke Schepsels” (2009), Orlando, ISBN 978949208651-8

Wikkel nu de puddingvorm in aluminiumfolie om de inhoud nog beter af te schermen tegen het kookwater en bind er een touwtje rond zodat je een handvat hebt om de pudding uit de pan te tillen.

Weblink bron
28 november 2020
 “Een cake die je kunt blijven uitdelen” (Dorien Knockaert), De Standaard


muhammara

van Arabisch محمرة zn (muḥammara) "rood kleurend", als naam voor een gerecht aangetroffen vanaf 2013 (zie vindplaats hieronder)

محمرة

pittige saus van gemalen walnoten en rode pepers

pittige dipsaus met gemalen walnoten en rode pepers

Snijd voor de muhammara de ui heel fijn

Meneer & mevrouw Hamersma
 Tamars Armeense auberginestoof met muhammara in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. (23 mei 2020), p. 117 (Magazine p. 37) kol. 2

Bestel vooral de lamsspies en de baklava. En blijf zeuren om kibbeh nayé, muhammara en geroosterde vogeltjes. Misschien dat ze dan de kaart eens uitbreiden.

Weblink bron
Joël Broekaert
 “Een tafel vol mezze waar je de hele avond op kunt teren” (15 november 201) op nrc.nl


pindakoek

koek waarin hele pinda's zijn meegebakken

Julia en ik liepen hand in hand naar de keuken en deelden een pindakoek.

Taylor Jenkins Reid
 “Daisy Jones & the Six” (2019), Ambo Anthos, ISBN 9789026349249

„Ik droeg geen blauw-zwarte sjaal van de hockeyclub en had geen dubbeltje voor een pindakoek in de pauze. Ik paste daar niet tussen en na vier jaar heb ik de hbs verlaten. Vier jaar hbs stond destijds gelijk aan een ulo-diploma en gaf me de mogelijkheid naar de kweekschool in Doetinchem te gaan.”

Weblink bron “Henny Lubbers dacht altijd vooral in stenen en euro's” (01-07-2011), Tubantia


kimchi

Koreaanse groentenschotel bestaande uit gefermenteerde aangemaakte kool of andere groente

Belderink verheugt zich overigens ook op nieuwe smaken. „We gaan in 2022 de Koreaanse keuken verder ontdekken. Kimchi, gefermenteerde kool, zie je al in sommige supermarkten. Er komt vast meer.”

Weblink bron
Martine Kamsma
 “Kimchi, stoofgerechten uit blik en alcoholvrije tequila: dit wordt het eten van 2022” (6 januari 2022) op nrc.nl

Het is echt leuk om zelf kimchi te maken.

Weblink bron
Hassnae Bouazza
 “Kimchi” (16 juli 2021) op nrc.nl


pizzatopping

van Engels pizza topping, samenstelling van pizza zn en topping zn

elk van de ingrediënten die op de deegbodem worden gedaan bij het bakken van een pizza

Nadat de president alle standaard vragen – over onder andere zijn favoriete voetbalteam – beantwoord had, kwam er een nogal opmerkelijk vraag aan bod. Namelijk: wat de favoriete pizzatopping van de president is. Het specifieke antwoord op die vraag weten we nu nog steeds niet, maar uit zijn reactie bleek wél waar hij niet van houdt: fruit als pizzatopping. Sterker nog: als hij de absolute macht had, zou hij ananas op pizza zelfs verbieden.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Marloes van Wijnen
 “President van IJsland: 'Ananas op een pizza zou verboden moeten worden'” (21 februari 2017) op linda.nl


pizzabeleg

soorten kaas, vlees, saus en groente zoals die worden gebruikt op een ronde broodbodem om een pizza te maken

Ook legt hij nog even uit hoe je een Margherita, Siciliana en andere, meer bekende pizza`s maakt. Eigenlijk wordt uit het boekje duidelijk dat geen combinatie te gek is: dus misschien liggen er in de ijskast wel restjes groenten die lekker pizzabeleg kunnen zijn.

Weblink bron
Titia Ketelaar
 “3 redenen om thuis te blijven 2. Kokerellen” (16 oktober 2006) op nrc.nl


strooikaas

zuivelproduct van gestremde melk in de vorm van poeder of als raspsel

De macaroni is goed te eten met pesto of met Parmezaanse strooikaas.

Weblink bron
Rob Biersma
 “Survijvelvoedsel” (4 mei 2004) op nrc.nl


berlinerbol

gevormd uit Duits Berliner bn "Berlijnse" en Nederlands bol zn , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.H

soort oliebol gevuld met banketbakkersroom of confituur

Bakker was 14 jaar toen hij voor zijn vader begon te werken en 18 toen hij zijn eigen kraam kreeg. Zijn specialiteit is de berlinerbol. „Ik maak zelf de pudding, daar sta ik bekend om.”

Weblink bron
Anna Krijger
 “De kermis bleef dicht en dat maken de oliebollen niet goed” (7 december 2020) op nrc.nl


schteene

Afkomstig van het Duitse woord steinern bn

Duits: entsteinen zn (von Kirschen)
Engels: (to) remove zn (from cherries)


wijnsoep

wijnsoepen (plural)
wijnsoepje (diminutive singular)
wijnsoepjes (diminutive plural)

Daar stond in het onderste rek het halve flesje vodka dat Zwanet eens in de zoveel maanden gebruikte om voor haar ouders, wanneer die te gast waren, de stroganoffsaus of de Russische wijnsoep op smaak te brengen.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925


kooktoestel

cooking apparatus

een toestel waarop een pan geplaatst kan worden om via verwarming van de pan...

kooktoestellen (plural)
kooktoestelletje (diminutive singular)
kooktoestelletjes (diminutive plural)

een toestel waarop een pan geplaatst kan worden om via verwarming van de pan de inhoud op te warmen, te koken of te bakken

In de caravan stonden een kooktoestel op flessengas, een paar pannen en een koekenpan.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten en Jasper Popma)
 “Zweedse laarzen” (2015), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044535723

Het echtpaar verbleef met een motorgezelschap op de camping. De koolmonoxide kwam uit hun kooktoestel, dat ze gebruikten om de tent warm te maken.

Weblink bron “Echtpaar gestikt in tentje Neede” (13-10-2012), NOS


moezig

afgeleid van moes zn met het achtervoegsel -ig

moeziger (uninflected comparative)
moezigst (uninflected superlative)
moezige (inflected positive)
moezigere (inflected comparative)
moezigste (inflected superlative)
moezigs (partitive positive)
moezigers (partitive comparative)

Alles wordt dan gaar maar niet moezig gekookt.

Vierkens, Leni
 “Voor keuken en huiskamer : huishoudboek voor de Nederlandsche huisvrouw” (1937?), N.V. Nederl. Diepdruk Inrichting, Deventer, p. 177

Is men er niet bepaald op gesteld, de rabarberstukjes héél te houden, dan kan men, nadat het mengsel een nacht gestaan heeft, alles tegelijk in de pan doen, aan de kook brengen en laten indampen; de jam wordt dan meer moezig en ook iets dikker.

Tydeman-Verschoor, A.S. & Ebmeijer, J.J.
 “De recepten uit „In en om de keuken”” (1928), Noorduyn, Gorinchem, p. 517


BBQ'en

afgeleid van BBQ zn met het achtervoegsel -en, geschreven met een apostrof volgens spellingregel 6.J

BBQ'de (past)
ge-BBQ'd (past participle)
te BBQ'en (active infinitive imperfect present long-form)
zullen BBQ'en (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen BBQ'en (active infinitive imperfect future long-form)
hebben ge-BBQ'd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ge-BBQ'd (active infinitive perfect present long-form)
ge-BBQ'd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ge-BBQ'd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
BBQ'end (imperfect participle)
ge-BBQ'd (past participle)
BBQ'e (subjunctive)
BBQ (indicative imperfect present singular first-person)
BBQ't (indicative imperfect present singular second-person)
BBQ't (indicative imperfect present singular second-person)
BBQ't (indicative imperfect present singular second-person)
BBQ't (indicative imperfect present singular third-person)
BBQ'de (indicative imperfect past singular first-person)
BBQ'de (indicative imperfect past singular second-person)
BBQ'de (indicative imperfect past singular second-person)
BBQ'de (indicative imperfect past singular second-person)
BBQ'de (indicative imperfect past singular third-person)
BBQ'den (indicative imperfect past plural first-person)
BBQ'den (indicative imperfect past plural second-person)
BBQ'den (indicative imperfect past plural third-person)
zal BBQ'en (indicative imperfect future singular first-person)
zult BBQ'en (indicative imperfect future singular second-person)
zal BBQ'en (indicative imperfect future singular second-person)
zult BBQ'en (indicative imperfect future singular second-person)
zal BBQ'en (indicative imperfect future singular second-person)
zult BBQ'en (indicative imperfect future singular second-person)
zal BBQ'en (indicative imperfect future singular third-person)
zullen BBQ'en (indicative imperfect future plural first-person)
zullen BBQ'en (indicative imperfect future plural second-person)
zullen BBQ'en (indicative imperfect future plural third-person)
zou BBQ'en (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou BBQ'en (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) BBQ'en (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt BBQ'en (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou BBQ'en (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden BBQ'en (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden BBQ'en (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden BBQ'en (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb ge-BBQ'd (perfect present first-person)
hebt ge-BBQ'd (perfect present second-person)
hebt ge-BBQ'd (perfect present second-person)
heeft ge-BBQ'd (perfect present second-person)
hebt ge-BBQ'd (perfect present second-person)
heeft ge-BBQ'd (perfect present third-person)
hebben ge-BBQ'd (perfect present first-person)
hebben ge-BBQ'd (perfect present second-person)
hebben ge-BBQ'd (perfect present third-person)
had ge-BBQ'd (perfect past first-person)
had ge-BBQ'd (perfect past second-person)
had ge-BBQ'd (perfect past second-person)
hadt ge-BBQ'd (perfect past second-person)
had ge-BBQ'd (perfect past third-person)
hadden ge-BBQ'd (perfect past first-person)
hadden ge-BBQ'd (perfect past second-person)
hadden ge-BBQ'd (perfect past third-person)
zal ge-BBQ'd hebben (perfect future first-person)
zal ge-BBQ'd hebben (perfect future second-person)
zult ge-BBQ'd hebben (perfect future second-person)
zult ge-BBQ'd hebben (perfect future second-person)
zal ge-BBQ'd hebben (perfect future second-person)
zult ge-BBQ'd hebben (perfect future second-person)
zal ge-BBQ'd hebben (perfect future third-person)
zullen ge-BBQ'd hebben (perfect future first-person)
zullen ge-BBQ'd hebben (perfect future second-person)
zullen ge-BBQ'd hebben (perfect future third-person)
zou ge-BBQ'd hebben (perfect conditional first-person)
zou ge-BBQ'd hebben (perfect conditional second-person)
zou ge-BBQ'd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ge-BBQ'd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ge-BBQ'd hebben (perfect conditional second-person)
zou ge-BBQ'd hebben (perfect conditional third-person)
zouden ge-BBQ'd hebben (perfect conditional first-person)
zouden ge-BBQ'd hebben (perfect conditional second-person)
zouden ge-BBQ'd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ge-BBQ'd (impersonal passive present imperfect)
er is ge-BBQ'd (impersonal passive present perfect)
er werd ge-BBQ'd (impersonal passive past imperfect)
er was ge-BBQ'd (impersonal passive past perfect)
er zal ge-BBQ'd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ge-BBQ'd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ge-BBQ'd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ge-BBQ'd zijn (impersonal passive conditional perfect)
barbecueën

een maaltijd bereiden op een open vuur in de open lucht, meestal gebruikt men houtskool als brandstof

- Zullen we vanavond BBQ'en?

Geen land ter wereld waar zo veel wordt gebarbecued als Zuid-Korea, schreven Zuid-Koreanen in 2012 in de Journal of Hazardous Materials. En – opmerkelijk – de Zuid-Koreanen BBQ'en binnen.

Weblink bron
Karel Knip
 “Het feestmaal der primitieven riekt naar lysol” (21 juni 2014) op nrc.nl


aardappelgratin

samenstelling van aardappel zn en gratin zn

Aardappelgratin met prei, biet en geitenkaas: Dol op aardappelen met een kaaskorstje? Dan is deze groentenschotel met rode biet, aardappel, prei en geitenkaas misschien een goed gerecht om te proberen voor jou.

Weblink bron “Kou en regen: tijd voor een van deze zes verrassende ovenschotels” (26-11-2021), Tubantia

Met name de Franse keuken grossiert in boter en volle-melkproducten. Zie ook die heerlijke aardappelgratin.

Weblink bron
Janine Jansen
 “Feestelijke fondue voor kerst die wél goed voor je is: zo bereid je hem” (20-12-2021), Tubantia


aardappelschilmes

samenstelling van aardappel zn en schilmes zn

aardappelschilmessen (plural)
aardappelschilmesje (diminutive singular)
aardappelschilmesjes (diminutive plural)

mes waarmee men de schil van een aardappel kan verwijderen

Ze zou de keel van haar zoontje hebben doorgesneden met een aardappelschilmes. Daarna dumpte de vrouw haar kind in een doodlopend steegje. Haar motief is niet duidelijk.

Weblink bron “Belgische moeder bekent moord kleuter” (18-09-2010), NOS

Volgens de krant gaat het om een man die kampt met psychische problemen en alcoholisme. Hij zou de burgemeester gestoken hebben met een aardappelschilmes.

Weblink bron “Burgemeester van Brugge neergestoken, verdachte opgepakt” (20-06-2020), NOS


americain

fijn gemalen rauw mager rundvlees dat met kruiden en andere toevoegingen tot een smeuïg geheel is gemaakt, wordt als gerecht of als broodbeleg gegeten

Tweede fundamentele vraag : vanwaar is de americain afkomstig ? Verschillende websites vermelden Charleroi of Henegouwen, en zelfs Vilvoorde.

“De smaak van de Belgen” (2010), Lannoo Uitgeverij, Tielt, ISBN 9789020968781, p. 8


americain preparé

van Belgisch Frans américain préparé, geschreven met alleen een accentteken op de laatste e volgens spellingregel 4.A

De ene americain preparé is de andere niet.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Hoe lang blijft preparé vers?” (31 oktober 2016) op radio2.be


Guss

Afkomstig van Duits: gießen ww (Nederlands: "gieten")← guʒ zn ← gȫte zn

das Guss (nominative singular)
die Güsse (nominative plural)
des Gusses (genitive singular)
der Güsse (genitive plural)
dem Guss (dative singular)
dem Gusse (dative singular)
den Güssen (dative plural)
den Guss (accusative singular)
den Güssen (accusative plural)
Spelling tot 2004:


Mull

[1-3]: Afkomstig van Engels: mull zn , dat op Hindi: malmal zn teruggaat; de verengelste spelling 'mulmull' is worden verkort tot 'mull'

[4]: Afkomstig van Middelnederduits: mul zn


concheren

van Frans concher ww met het achtervoegsel -eren

mengen bij een temperatuur van 80° C van cacaoboter, suiker en andere ingrediënten bij de bereiding van chocola

De in de peul aanwezige bonen worden door middel van fermentatie, drogen en branden op smaak gebracht, daarna worden ze gemalen en tot cacaopasta gewalst, een massa die voor 55 procent uit cacaoboter bestaat. Die cacaopasta wordt vervolgens verder behandeld, verhit en uitgewreven en op smaak gebracht met suiker en vanille, soms met melkpoeder voor melkchocolade, deze fase heet concheren.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Vraag het de thuiskok” (19 mei 2012) op nrc.nl


komkommersoep

samenstelling van komkommer zn en soep zn

vloeibaar gerecht, gemaakt door het koken van de langwerpige vrucht van Cucumis sativus

Jan maakt in kleine kommetjes de koude komkommersoep af met de met munt en gember geblancheerde bloemkoolroosjes en geroosterde amandelflinters.

Weblink bron
Martine Kamsma
 “Allemaal als Ottolenghi koken, maar dan makkelijker” (6 september 2018) op nrc.nl


visgerecht

visgerechten (plural)
visgerechtje (diminutive singular)
visgerechtjes (diminutive plural)

gerecht waarvan vis het belangrijkste ingrediënt is

Zij zei dat ze twijfelde tussen gepocheerde schol en zeetong meunière (het goedkoopste en het duurste visgerecht).

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535

Zelfgemaakte pesto maak je in een handomdraai. In tegenstelling tot de klassieke pesto met basilicum, pijnboompitten en Parmezaanse kaas maken we deze versie met dille, walnoot en ricotta. Ideaal als dip bij een borrel of heerlijk om te verwerken in een visgerecht.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Dillepesto met walnoot en ricotta” (06-08-2021), Tubantia


kookblogger

afgeleid van kookblog zn met het achtervoegsel -er, op te vatten als samenstelling van kook ww en blogger zn

iemand die regelmatig op een website schrijft over de bereiding van gerechten

Gek of niet, ik vond dit recept op de site van een van de kookbloggers die aangesloten is bij Daring Cooks: een groep van duizenden enthousiaste amateurkoks-met-blog die allemaal het recept koken dat voor die maand door een van hen is voorgesteld.

Weblink bron
Elsje Jorritsma
 “Mierzoete spekkoekjes” (8 juni 2012) op nrc.nl

Vanaf de schemering druppelde de ene na de andere natgeregende kookblogger mijn keuken binnen. Ellen en haar jongste bediende (ministerieetenendrinken.web-log.nl), Edith (eediete.nl) en Elizabeth (allabouteating.blogspot.com) , de heren Ooijer (mrooijer.web-log.nl) en Wateetons (wateetons.com), Gerrit Jan (eetschrijven.nl), Anja en Michel (brutsellog.nl), Karin (koken.blogo.nl), Jasja (voorgekookt.nl) en Ronald (zestz.nl), Maarten (cheffen.nl) en meneer en mevrouw Gerritsen (mevrouwgerritsen.nl), collegakookbloggers [sic!] die ik had uitgenodigd om de verschijning van mijn nieuwe kookboek te vieren.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Bloggersfeestje” (12 november 2007) op nrc.nl


biersoep

vloeibaar gerecht gemaakt van alcoholische drank uit gefermenteerde mout, waaraan andere ingrediënten worden toegevoegd

Bier past bij bijna alles wat wordt gegeten, bovendien wordt het in een aantal gerechten verwerkt zoals biersoep en stoofschotels.

Leontine Veerman
 Op reis : Grootste struikelblok in België zijn kinderhoofdjes in: Nieuw Israelietisch Weekblad, jrg. 126 nr. 5 (12 oktober 1990), J.B. de Mesquita, Amsterdam, p. 9 kol. 5


ølbrygging

Samenstelling van øl zn "bier" en brygging zn "het brouwen" met het achtervoegsel -ing


saltimbocca

dunne plakjes kalfsvlees bedekt met rauwe ham

Ciao! Vandaag op het menu: een snelle saltimbocca van kalfsoester. We serveren hem met een gegrilde vijgen-artisjoksalade en polentafrieten. Is het al etenstijd?

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Saltimbocca met polentafriet” (27 apr. 2019), Tubantia

Saltimbocca vind haar oorsprong in Rome. De naam ‘saltimbocca’ komt van saltare in bocca, wat springen in de mond betekent. Het is zo smakelijk dat het in je mond springt. Vaak wordt het gemaakt met kalfsvlees en nagesmoord in witte wijn. In dit recept is gekozen voor varkenshaas en gebakken op de bakplaat.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Varkenshaas saltimbocca” (08-07-2022), Tubantia


saltimbocca

versmelting van saltare "springen" in vz "in" bocca "mond", dus: "springt-in-de-mond"


hambouillon

Alleen al het inkopen doen voor de kerstmaaltijd. En het je herinneren hoe het zat met dadels en speculaas, het dopen van stukjes brood in hambouillon, varkenspootjes, stokvis met piment en witte saus op Zweedse wijze of spek in eigen vet, mosterd en doperwtenpuree op Noorse wijze, welke soorten noten verplicht waren — en op het laatste moment op kerstavond zelf notenkrakers aanschaffen —, rolham, haring en rijstebrij.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


basterma

van Armeens բաստըրմա (basterma) / բաստուրմա (basturma), cognaat met pastrami en Turks pastırma

Armeens gerecht van gedroogd rundvlees omgeven door een roodkleurig kruidenmengsel

Zoals toen een vermeende drugsvangst bij nadere analyse basterma bleek te zijn, een bekende Armeense specialiteit, gedroogd rundvlees omgeven door een roodkleurig kruidenmengsel.


biergerecht

biergerechten (plural)
biergerechtje (diminutive singular)
biergerechtjes (diminutive plural)

gerecht waarin bier is verwerkt als ingrediënt

De bezoekers konden meer dan 400 soorten bieren proeven aan 1,40 euro per consumptie van 15 centiliter. Negen Leuvense restaurants serveerden speciale biergerechten en Toerisme Leuven organiseerde bierwandelingen door de stad.

Weblink bron
mtm
 “13.000 bezoekers voor Zythos Bierfestival in Leuven” (29/04/2012), De Standaard

Eisbein mit Knochen und Sauerkraut, stelde Erkki voor, met een gezichtsuitdrukking alsof hij het probleem nu echt had opgelost. Varkensschenkel is te mannelijk en bovendien heel onromantisch, eigenlijk is het meer een biergerecht, mompelde papa.


Berlijnse bol

verbinding van  Berlijns en bol, naar de plaats waar dit gebak volgens de overlevering in 1756 zou zijn ontstaan

Wanneer ik aan een Berlijnse bol denk, zie ik mezelf als kleine jongen die na schooltijd af en toe zo'n boule ging kopen bij de bakker in mijn dorp.

Loïc Van Impe
 “Zot van koken 2” (2021), Lannoo Meulenhoff, Tielt, ISBN 9789401478199, p. 8


verloren brood

verbinding van  verloren en brood, omdat het gaat om voedsel dat je anders verloren gaat, leenvertaling van Frans pain perdu

oud brood dat opnieuw gebakken is met eieren en melk

De volgende gang, “Verloren brood met sabayon van honingwijn en appelparfait, geserveerd met appelcider,” helpt de gemoedsrust herstellen, grotendeels door het bolletje ijs, een wonder van frisheid.

Weblink bron
Don Bloch
 “Vernieuwde rituelen rond geboorte en dood; Uit-eten voor een vruchtbare toekomst” (11 april 1996) op nrc.nl


suikersoep

samenstelling van suiker zn en soep zn
**[1] leenvertaling van Chinees 糖水 (tángshuǐ) "suiker-water"

wie heeft er erwten in de suikersoep gedaan

Chinees dessert op basis van water en bruine suiker

De Chinese nieuwjaarsperiode eindigt met het lantaarnfestival, op de vijftiende dag van het nieuwe jaar. Op deze dag eet men suikersoep en hangen families lampionnen voor hun deur.

Weblink bron
karu
 “Chinees Nieuwjaar, het jaar van de Haan: wat is het en hoe wordt het gevierd in Antwerpen” (30 januari 2017) op gva.be

Als laatste kregen we in parten gesneden sinaasappels en kommetjes suikersoep van rode bonen en lotuszaden. Het had de bedrieglijke kleur van chocola.

Sun Li
 “De zoetzure smaak van dromen: het familieverhaal achter een Chinees restaurant” (2016), Ambo/Anthos B.V., Amsterdam, ISBN 9789026331763


bereidingstijd

samenstelling van bereiding zn en tijd zn met het invoegsel -s-

de tijd die nodig is om een gerecht te maken

Die vleesvorm, een burger, is bewust gekozen. "Een burger is makkelijk te bereiden. Dat is lastiger met hanenvlees zelf, dat heeft een andere bereidingswijze dan de hen. Het vlees is steviger omdat er meer spiermassa aan zit en dan luistert de bereidingstijd nogal nauw. Bereid het net iets te lang en het vlees wordt taai."

Weblink bron “De haan als burger in de winkel” (Maandag 11 september 2017, 09:34), NOS

"Deze kant en klare diepvriestaart is in 3 smaken op de markt gekomen , heeft geen bereidingstijd nodig, kan bevroren en ontdooid genuttigd woren en is voor een langere tijd houdbaar."

Weblink bron “"Eerstejaars hebben belabberd taalniveau"” (Woensdag 30 april 2014, 13:24), NOS


broodpudding

samenstelling van brood zn en pudding zn

broodpuddingen (plural)
broodpuddinkje (diminutive singular)
broodpuddinkjes (diminutive plural)

zoet gebak, gemaakt uit in melk geweekte broodresten, vermengd met eieren, suiker en smaakmakers zoals rozijnen, fruit, cacao of vanille

Het weekend is het ideale moment voor broodpudding. Holtkamp geeft bij dit recept mee dat het water voor de bain-marie moet koken voordat de broodpudding de oven in gaat.

Weblink bron
Hassnae Bouazza
 “Broodpudding” (19 februari 2021) op nrc.nl


citroencake

samenstelling van citroen zn en cake zn , in de betekenis gebak aangetroffen vanaf 1893
Perry & Co
 Kerst-cakes (advertentie) in: Opregte Haarlemsche Courant , jrg. 81 nr. 298 (19 december 1893), Joh. Enschede en zonen, p. 4 kol. 3/4

citroencakes (plural)
citroencakeje (diminutive singular)
citroencakejes (diminutive plural)

zacht gebak gemaakt van een beslag van bloem, boter, eieren, suiker en een rijsmiddel met sap en geraspte schil van citroenen

Het boek bevat zowel aangepaste recepten voor klassiekers als chocoladetulband en citroencake en meer ‘out of the box’-recepten voor bijvoorbeeld chocolademousse van pompoen.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Boterkoek” (18 maart 2015) op nrc.nl


Buchweezekuche

Duits: Buchweizenkuchen, m
Engels: buckwheat tart


Drechderkuche

Samenstelling van Drechder zn "trechter" en Kuche zn "cake"

/ ˈdrɛçdeːɐkuːçə /

Duits: Trichterkuchen, m
Engels: funnel cake

een cake gemaakt met behulp van een trechter (of spuitzak


trechtercake

samenstelling van trechter zn en cake zn , leenvertaling van Engels funnel cake

trechtercakes (plural)
trechtercakeje (diminutive singular)
trechtercakejes (diminutive plural)

knapperig zoet gebak van gefrituurde slierten beslag, vaak verkocht bij attracties in de VS

Als je in de buurt van de kust woont of er vaak in de zomermaanden komt, ben je ongetwijfeld al bekend met de vogels die zeemeeuwen worden genoemd. Op het moment dat je een stuk van je trechtercake laat vallen, zijn drie van deze vogels naar beneden gedoken om het op te eten, soms zo snel dat je je afvraagt of de trechtercake wel de tijd heeft gehad om de grond te raken.

Weblink bron
Blankenemmen
 “De vuilnismeeuwen die je kent, de meeuwen die je niet kent” (3 oktober 2022) op blankenemmen.nl


Eppelkuche

Samenstelling van Eppel zn "appelen, appels" en Kuche zn "cake"

"Eppel" is het meervoud van "Appel" (Nederlands: appel)


Fettkuche

Duits: Donut, m, Doughnut, m
Engels: doughnut


Flammkuche

Samenstelling van Flamme zn "vlam" en Kuche zn "cake"


Grimmelkuche

Samenstelling van Grimmel zn "kruimel" en Kuche zn "cake"

Duits: Streuselkuche, m
Engels: crumb cake


Hunnichkuche

Samenstelling van Hunnich zn "honing" en Kuche zn "cake"

/ ˈhʊnɪçkuːçə /

Duits: Honigkuchen, m, Ingwerkuchen, m, Lebkuchen, m, Pfefferkuchen, m

Engels: gingerbread, gingerbread cake, honey cake, honey pie, lebkuchen

gemberkoek, honingkoek, kruidkoek, lekkerkoek, ontbijtkoek, peperkoek


melksoep

vloeibaar gerecht gemaakt door melk met ingrediënten te koken

Het schijnt zelfs dat de Fransen als eersten hebben bedacht dat het ontbijt (melksoep indertijd) een volwaardige maaltijd kon zijn.

Weblink bron
Stéphanie Versteeg
 “De beste Franse uitvinding” (7 februari 2013) op nrc.nl

Macaroni werd in de jaren twintig gebruikt als een vervanger van griesmeel of rijst in pudding en als equivalent van tapioca in melksoep.

Marlou e.a. Schrover
 Lekker : Waarom knoflook niet meer vies is in:
Isabel Hoving e.a. (red.)
 Cultuur en migratie in Nederland. Veranderingen van het alledaagse 1950-2000. (2005), Sdu Uitgevers, Den Haag, ISBN 9012097738, p. 80


kruimelkoek

verzamelterm voor droog en daardoor bros gebak van deeg

Madeleines waren, zo moest ik begrijpen, van cake gemaakt, en niet van kruimelkoek: madeleines waren sponsachtige, bruine cakejes die je als vochtig schuimplastic plat kon drukken tussen je handpalmen.

Hedda Martens
 Bijzaak in: De Revisor., jrg. 11 nr. 1 (februari 1984), Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam, p. 14

Deze kruimelkoek met aardbei en rabarber maak ik graag in het voorjaar en begin van de zomer.

Weblink bron
Annemiek
 “Kruimelkoek met aardbei en rabarber” (22 juni 2019) op keukenliefde.nl


vlamkoek

samenstelling van vlam zn en koek zn , wellicht leenvertaling van Duits Flammkuchen

hartige taart met een bodem van brooddeeg


tarte flambée

tarte flambées (plural)
tartes flambées (plural)

Binnen een prachtige opstaande deegrand die er uitzag als vlechtwerk, bedekte een gloeiendheet mensel van room, uien en ragfijn gesneden sliertjes spek een dunne, ronde bodem van brooddeeg. Het bleek een verrukkelijke pizza, deze tarte flambée die een specialiteit is van de Bas-Rhin, het gebied tussen Colmar en Straatsburg.

Weblink bron
Florine Boucher
 “Tarte flambée” (21 februari 1998) op nrc.nl


Kaerschekuche

Samenstelling van Kaersche zn "kersen" en Kuche zn "cake"

"Kaersche" is het meervoud van "Kaersch".

/ ˈkɛrʃəkuːçə /

Duits: Kirschkuchen, m
Engels: cherry tart


Kaffikuche

Samenstelling van Kaffi zn "koffie" en Kuche zn "cake"

Duits: Kaffeekuchen, m
Engels: cherry tart


Karschekuche

Samenstelling van Karsche zn "kersen" en Kuche zn "cake"


Kaschekuche

Samenstelling van Kasche zn "kersen" en Kuche zn "cake"

/ ˈkaʃəkuːçə /


Lebkuche

Afkomstig van Duits: Lebkuchen zn ← Middelhoogduits: lebekuoche zn , lebkuoche zn

Duits: Honigkuchen, m, Ingwerkuchen, m, Lebkuchen, m

Engels: gingerbread, honey cake, honey pie, lebkuchen


honingkoek

honingkoeken (plural)
honingkoekje (diminutive singular)
honingkoekjes (diminutive plural)

gebak met honing als ingrediënt dat de smaak bepaalt

Manna, leerden de Israëlieten, die hier volgens het bijbelse verhaal langs kwamen op weg naar het beloofde land: „Het leek op korianderzaad, maar dan wit en het smaakte naar zoete honingkoek.”

Weblink bron
Oscar Garschagen
 “Zelfs de krekels en de kamelen zijn stil” (6 januari 2007) op nrc.nl


lekkerkoek

bepaald soort peperkoek, gemaakt van roggemeel, suiker en specerijen

Hij riep de dikke waardin bij zich, klapte haar schertsend op de kloeke heup, bestelde een fles witte wijn met lekkerkoek, juichend dat hij heden afscheid nam van 't jonkmansleven.

Cyriel Buysse
 De gelukkige tijding in:
Cyriel Buysse (eds. A. van Elslander en Anne Marie Musschoot)
 Verzameld werk. Deel 4 (1977), Manteau, Brussel, ISBN 9022304558, p. 345


Melassichgrimmelkuche

Samenstelling van Melassich zn "melasse" en Grimmelkuche zn "kruimelkoek"

Duits: Streuselkuchen, m
Engels: shoofly pie

Bij de bereiding van deze soort cake wordt melasse gebruikt.


Riwwelkuche

Samenstelling van Riwwel zn "kruimel" en Kuche zn "cake"

Duits: Riwwelkuche, m
Engels: crumb cake

bloem en reuzel (en soms suiker) gemengd en gewreven tot de consistentie van kleine klontjes die worden gebruikt als bedekking voor Riwwelkuche


Melassichriwwelkuche

Samenstelling van Melassich zn "melasse" en Riwwelkuche zn "kruimeltaart"

Duits: Riwwelkuchen, m
Engels: shoofly pie

kruimelkoek, kruimeltaart
a) Melassich: Bij de bereiding van deze soort cake wordt melasse gebruikt.
b) Riwwel:bloem en reuzel (en soms suiker) gemengd en gewreven tot de consistentie van kleine klontjes die worden gebruikt als bedekking voor Melassichriwwelkuche)


Melassichkuche

Samenstelling van Melassich zn "melasse" en Kuche zn "cake, taart"

Duits: Kuchen (gebacken mit Teig unter Verwendung von Melasse, m

Engels: a cake baked from batter mixed with molasses, shoofly pie

een cake gebakken van beslag vermengd met melasse


kersencake

samenstelling van kers zn en cake zn met het invoegsel -en-

zoet zacht gebak met met vruchtjes van de kersenboom Prunus subg. Cerasus

Hollandse meikersen – zeer geschikt om zo'n kersencake mee te maken – zijn schaars goed geworden.

Weblink bron
Florine Boucher
 “Anna's Sauerkirschschnitten” (10 juni 1999) op nrc.nl


koffietaart

koffietaarten (plural)
koffietaartje (diminutive singular)
koffietaartjes (diminutive plural)

zoet, luchtig gebak waarin bonen van Coffea arabica zijn verwerkt

Zij vertelde van een koffietaart, die „verrukkelijk" was geweest.

E. von Twerdiansky (vert. C.H.)
 Voor de Jeugd. Grootvaders Rijksdaalder in: Amersfoortsch Dagblad / De Eemlander, jrg. 18 nr. 152 (20 december 1919), p. 9 kol. 1


Oierkuche

Samenstelling van Oier zn "eieren" en Kuche zn "koek"

/ ˈɔyɐkuːçə /

Duits: Eierkuchen, m, Omelett, m
Engels: omelette


pompoentaart

samenstelling van pompoen zn en taart zn

pompoentaarten (plural)
pompoentaartje (diminutive singular)
pompoentaartjes (diminutive plural)

gebak waarin vruchten van planten van het geslacht Cucurbita zijn verwerkt

Er komt alweer een Thanksgiving Day aan, de vierde donderdag in november, om precies te zijn, een dag waarop het vaderlandslievend is om te veel te eten. Al zijn we tegenwoordig zuinig met boter, gebruiken we zo min mogelijk suiker en slechts een toefje slagroom op onze pompoentaarten, de Amerikaanse taille dijt nog steeds uit.

Weblink bron
Johanna Reiss
 “Moed verzamelen op Thanksgiving” (26 november 2008) op nrc.nl

Omdat er hier op het ogenblik weer pompoen te koop is, leek me deze pompoentaart uit de Jura een mooie afsluiting van een week gerechten uit de Franse provincie Franche-Comté.

Weblink bron
Berthe Meyer
 “Eten” (11 oktober 1985) op nrc.nl


Pannekuche

Samenstelling van Panne zn "pannen" en Kuche zn "koek"

Duits:
** [1]: Pfannkuchen, m, Pfannekuchen, m, Pfannenkuchen, m
** [1]: Berliner, m, Berliner Pfannkuchen, m, Pfannkuchen, m


kruimeltaart

samenstelling van kruimel zn en taart zn

kruimeltaarten (plural)
kruimeltaartje (diminutive singular)
kruimeltaartjes (diminutive plural)

meestal zoet gebak van kruimeldeeg met fruit of andere ingrediënten

Van diegenen die omgekomen zijn wordt gezegd: ‘Overal stond wel een gesneuvelde zoon, vader of broer in een pijnlijk geworden uniform ingelijst op een gehaakt kleedje verwijtend naar de kruimeltaart op de bordjes van de nabestaanden en hun bezoek te kijken.’

Weblink bron
Piet de Moor
 “Rebellie met een grimlach” (24 mei 2013) op nrc.nl


Kucheblatt

Samenstelling van Kuche zn "cake" en Blatt zn "plaat"

Duits: Backblech, o, Kuchenblech, o
Engels: griddle


Kuchedeeg

Samenstelling van Kuche zn "cake" en Deeg zn "beslag, deeg"

Duits: Kuchenteig, o
Engels: cake batter


Kuchemoddel

Afkomstig van Duits: Kuchen zn en Engels: model zn

Samenstelling van Kuche zn "cake" en Moddel zn "snijder (mes)"

Duits: Kuchenmesser, o, Kuchenschneider, o


Kuchepann

Afkomstig van Duits: Kuchen zn en Engels: pan zn

Samenstelling van Kuche zn "cake" en Pann zn "blik, vorm"

Duits: Kuchenform, v, Kuchenblech, o
Engels: cake pan, cake tin


Kucheraedel

Samenstelling van Kuche zn "cake" en Raedel zn "wieltje"

/ ˈkuːçərɛːdəl /

een gereedschap dat wordt gebruikt om platte cakes te snijden


Kucherellche

/ ˈkuːçərɛlçə /

Duits: Teigschneider, m, Teigspatel, m
Engels: dough cutter

een gereedschap voor het portioneren van deeg


Satzkuche

Afkomstig van Duits: verouderd Satz zn "gist" en Duits: Kuche zn "cake"

Samenstelling van Satz zn "gist" en Kuche zn "cake"


boekweittaart

samenstelling van boekweit zn en taart zn

boekweittaarten (plural)
boekweittaartje (diminutive singular)
boekweittaartjes (diminutive plural)

gebak gemaakt uit boekweitmeel (vermalen graankorrels van Fagopyrum_esculentum)

Van koek met spek en tafelbier tot boekweittaart: bij deze adresjes kan je terecht voor de lekkernij.

Weblink bron
Rudi Smeets
 “Trek in boekweitpannenkoek? Bij deze adresjes in Limburg kom je aan je trekken” (28 oktober 2021) op hbvl.be


Schaumkuche

Samenstelling van Schaum zn "schuim" en Kuche zn "cake, taart"

gebakdeeg met meringue bedekking gebakken in de vorm van een taart


Schnitzkuche

Afkomstig van Duits: Schnitz zn en Duits: Kuchen zn

Samenstelling van Schnitz zn "kleiner, gesneden stuk gedroogd fruit" en Kuche zn "cake, taart"

/ ˈʃnɪʦkuːçə /

Duits: Früchtebrot, o, Früchtekuchen, m
Engels: fruit cake, fruitcake

een cake gemaakt met stukjes van gedroogde vruchten


Schnitzriwwelkuche

Afkomstig van Duits: Schnitz zn en Pennsylvania-Duits: Riwwelkuche zn

Samenstelling van Schnitz zn "kleiner, gesneden stuk gedroogd fruit" en Riwweluche zn "kruimeltaart"

/ ˈʃnɪʦrɪvəlkuːçə /

Duits: Apfel-Streusel-Kuchen aus Teig mit getrockneten Apfelschnitzen

Engels: tart of dried pieces of apples covered with sugared crumbs

een taart van gedroogde stukjes van appels bedekt met gesuikerde kruimels


Schwenckfelder Kuche

Vermoedelijk gerelateerd aan de Schwenkfelder Kerk, een protestantse tak in de Verenigde Staten

/ ˈʃvɛŋkfɛldɐ kuːçə /

Duits: Butterkuchen, m
Engels: Dutch cake


Schwingfelderkuche

Een verbastering van Schwenckfelder Kuche

/ ˈʃvɪŋfɛldɐkuːçə /


Welschkannkuche

Samenstelling van Welschkann zn "maïs" en Kuche zn "cake"

Duits: Pfannkuchen aus Maismehl
Engels: corn fritter, Johnny cake


Welschkarnkuche

Samenstelling van Welschkarn zn "maïs" en Kuche zn "cake"


uientaart

samenstelling van ui zn en taart zn met het invoegsel -en-

uientaarten (plural)
uientaartje (diminutive singular)
uientaartjes (diminutive plural)

hartig gebak waarin ajuinen, de bollen van Allium cepa, zijn verwerkt

Keer de vorm heel voorzichtig om op een groot bord en klop de uientaart uit de vorm.

Weblink bron
Stéphanie Versteeg
 “Uientaart” (10 oktober 2013) op nrc.nl


uiencake

samenstelling van ui zn en cake zn met het invoegsel -en-

hartig zacht gebak waarin ajuinen, de bollen van Allium cepa, zijn verwerkt

Vandaag staat Zwiebelkuchen - uiencake - op het menu bij Oase.

Weblink bron
Tim Nijhof
 “Oase sluit seizoen af met lezing en feest op verenigingsterrein in Gronau” (25 september 2020) op tubantia.nl


vlechtbrood

meelproduct gemaakt door het bakken van om elkaar gewikkelde strengen meeldeeg

In Duitsland is het vlechtbrood op Allerheiligen een traditie.

André Delcart
 “Winterfeesten en gebak: mythen, folklore en tradities” (2007), Cyclus, Antwerpen / Apeldoorn, ISBN 9789085750093, p. 16

Later sneed zij zich de haren af en offerde de haar vlecht, die weer vervangen werd door een schijnoffer in deegvorm, het vlechtbrood.

Sassen, Jan (ed.)
 “De katholieke encyclopaedie. Deel 12” (1935), Joost van den Vondel, Amsterdam, p. 600 kol. 2


beslagkom

beslagkommen (plural)
beslagkommetje (diminutive singular)
beslagkommetjes (diminutive plural)

Menno is de winnaar van Heel Holland Bakt. Hij versloeg in het populaire MAX-programma Anouk en Beth in de finale en mag zich vanaf nu de beste thuisbakker van Nederland noemen. Hij wint een glazen beslagkom met inscriptie.

Weblink bron “Menno is beste thuisbakker van Nederland” (Zondag 26 oktober 2014, 22:39), NOS


andijviestamppot

samenstelling van andijvie zn en stamppot zn

andijviestamppotten (plural)
andijviestamppotje (diminutive singular)
andijviestamppotjes (diminutive plural)

een stamppot gemaakt van geprakte aardappels en andijvie

Als we Natascha Rombouts spreken, is ze net klaar met pannenkoeken bakken. "Vandaag stond de P op het menu", lacht ze. Sinds half januari kookt Natascha op alfabet. Ze begon met de A van andijviestamppot en is inmiddels al over helft.


basisingrediënt

samenstelling van basis zn en ingrediënt zn

belangrijkste bestanddeel (om iets te maken of te koken)

Opnieuw is er in Colombia een recordhoeveelheid coca verbouwd. Net als in 2016 waren er in 2017 nog nooit zo veel hectaren aan het basisingrediënt voor cocaïne, blijkt uit een nieuw VN-rapport. Hoe kan dat?

Weblink bron
Paulus Houthuijs
 “Vrede met de FARC maakt weg vrij voor drugsbendes in Colombia” (Donderdag 20 september 2018, 21:40), NOS

De eiwitten en vetten die overblijven, worden vervolgens verwerkt in etenswaren. "Het gaat dus niet om een krekel met dipsaus, maar echt om een basisingrediënt. Nu zitten er bijvoorbeeld al van die eiwitten in roze koeken." En het kan in allerlei producten worden gebruikt. Sommige supermarkten verkopen ook insectenburgers.

Weblink bron “Minder vlees - maar wat dan wel?” (Dinsdag 24 januari 2017, 18:34), NOS


Suppenschüssel

Samenstelling van Suppe zn "soep" en Schüssel zn "terrine" met het invoegsel -n-

/ ˈzʊpn̩ˌʃʏsl̩ /

die Suppenschüssel (nominative singular)
die Suppenschüsseln (nominative plural)
der Suppenschüssel (genitive singular)
der Suppenschüsseln (genitive plural)
der Suppenschüssel (dative singular)
den Suppenschüsseln (dative plural)
die Suppenschüssel (accusative singular)
die Suppenschüsseln (accusative plural)

In diesem Augenblick brachte die Haushälterin die dampfende Suppenschüssel herein, und sogleich machte sich ein unangenehmer Zwiebelgeruch bemerkbar.

Op dat moment bracht de huishoudster de dampende soepterrine binnen en meteen hing er een onaangename geur van uien in de lucht.


Schissel

Afkomstig van Duits: Schüssel zn ← Middelhoogduits: schüzzel zn en schüzzele zn ← Oudhoogduits: scuzzila zn , in de 9e eeuw ontleend aan Latijn: scutela zn "drinkkom", de verkleinvorm von scutela zn "ondiepe kom"

Der Standesunterschied tritt im gewöhnlichen Verkehr kaum hervor. Der Maulthier-Treiber isst gewöhnlich mit dem Kaufmann, dem er dient, aus einer Schüssel und trinkt mit ihm aus demselben Kruge.

Het klasseverschil is in het gewone verkeer nauwelijks merkbaar. De muilezeldrijver eet meestal uit dezelfde kom en drinkt uit dezelfde kruik met de koopman die hij bedient.


Suppenterrine

Samenstelling van Suppe zn "soep" en Terrine zn "terrine" met het invoegsel -n-

/ ˈzʊpn̩tɛˌʁiːnə /

die Suppenterrine (nominative singular)
die Suppenterrinen (nominative plural)
der Suppenterrine (genitive singular)
der Suppenterrinen (genitive plural)
der Suppenterrine (dative singular)
den Suppenterrinen (dative plural)
die Suppenterrine (accusative singular)
die Suppenterrinen (accusative plural)

Der Bediente bringt die dampfende Suppenterrine und die Frau Regierungsräthin theilt mit der silbernenn Kelle eigenhändig die Portionen aus.

De bediende brengt de dampende soepterrine en de vrouw Regierungsrätin verdeelt de porties zelf met een zilveren pollepel.


Zwiebelkuchen

Samenstelling van Zwiebel zn "ui" en Kuchen zn "cake, koek, taart"

/ ˈˈʦviːbəlˌkuːçən /

der Zwiebelkuchen (nominative singular)
die Zwiebelkuchen (nominative plural)
des Zwiebelkuchens (genitive singular)
der Zwiebelkuchen (genitive plural)
dem Zwiebelkuchen (dative singular)
den Zwiebelkuchen (dative plural)
den Zwiebelkuchen (accusative singular)
die Zwiebelkuchen (accusative plural)

Später wurden den Gästen schwäbischer Zwiebelkuchen und Most dargeboten.

Later kregen de gasten Zwabische uiencake en cider aangeboden.


Zwiebelkuchenteig

Samenstelling van Zwiebelkuchen zn "uientaart" en Teig zn "deeg"

der Zwiebelkuchenteig (nominative singular)
die Zwiebelkuchenteige (nominative plural)
des Zwiebelkuchenteigs (genitive singular)
der Zwiebelkuchenteige (genitive plural)
dem Zwiebelkuchenteig (dative singular)
den Zwiebelkuchenteige (dative plural)
den Zwiebelkuchenteig (accusative singular)
die Zwiebelkuchenteige (accusative plural)


Teig

Afkomstig van Middelhoogduits: teic zn ← Oudhoogduits: teig zn "iets gekneed", bekend sinds de 9e eeuw

der Teig (nominative singular)
die Teige (nominative plural)
des Teigs (genitive singular)
der Teige (genitive plural)
dem Teig (dative singular)
den Teige (dative plural)
den Teig (accusative singular)
die Teige (accusative plural)


Zwiebel-Chutney

Samenstelling van Zwiebel zn "ui" en Chutney zn "chutney"

das Zwiebel-Chutney (nominative singular)
die Zwiebel-Chutneys (nominative plural)
des Zwiebel-Chutney (genitive singular)
Zwiebel-Chutneys (genitive singular)
der Zwiebel-Chutneys (genitive plural)
dem Zwiebel-Chutney (dative singular)
den Zwiebel-Chutneys (dative plural)
das Zwiebel-Chutney (accusative singular)
die Zwiebel-Chutneys (accusative plural)

Zwiebel-Chutney ist sehr lecker und lässt sich leicht selber zubereiten.

Uienchutney is erg lekker en gemakkelijk thuis te bereiden.


capsaïcine

capsaïcinen (plural)
capsaïcines (plural)

stof die in pepers voorkomt en een heet gevoel op de tong veroorzaakt

Volgens neuroloog en commissielid Per Svenningsson wordt het chilipeper-ingrediënt capsaïcine nu al ingezet om pijn te bestrijden. "Als je gordelroos hebt gehad en daarna pijn hebt, dan wordt capsaïcine nu in de kliniek gebruikt."

Weblink bron “Nobelprijs voor onderzoek naar voelen van aanrakingen, warmte en kou” (Maandag 4 oktober 2021, 12:08), NOS

,,Kijk je naar het ongemak dat je door het eten van rode pepers kan voelen, door het stofje capsaïcine dat daar in zit, dan zijn de meeste roodharigen daar juist minder gevoelig voor. Roodharigen zijn ook minder gevoelig voor verdovingsmiddelen, daarom wordt hen vaak meer verdoving toegediend. Daarnaast is het zo dat het langer duurt voordat de verdoving is ingewerkt.”

Weblink bron
Naomi Defoer
 “Zijn roodharigen echt temperamentvoller, hebben ze een lagere pijngrens en worden ze niet grijs?” (28-08-2022), Tubantia


courgettesoep

samenstelling van courgette zn en soep zn

warm vloeibaar gerecht gemaakt van de ongerijpte vrucht van de mergpompoen, Cucurbita pepo

Als je twee courgettes voor de prijs van één koopt, hoef je ze niet allebei meteen mee te nemen. Je kunt er ook één meenemen en een bon voor de tweede vragen. Handig als je in je eentje woont (of liever niet 2 dagen achter elkaar courgettesoep eet). Die tweede courgette mag je de volgende week ophalen. Zo, weer een rotte, groene rakker bespaard!

Weblink bron “De Aldi-tas verdwijnt, gaan al deze dingen ook op de schop?” (10 augustus 2017), NOS


rijstesoep

samenstelling van rijst zn en soep zn met het invoegsel -e-

rijstesoepen (plural)
rijstesoepje (diminutive singular)
rijstesoepjes (diminutive plural)

vloeibaar gerecht bestaand uit gekookt water met rijst en andere ingrediënten

Het middagmaal werd opzettelijk, met het oog op het avondmaal, weinig copieus gehouden. Het bepaalde zich meestal tot groente- of rijstesoep en vervolgens asperges met eieren of selderiestengels met garnalen of groene paprika met gemalen vlees en tenslotte mispel of meloen.

Cola Debrot (ed. Pierre H. Dubois)
 “Verzameld werk 3, Verhalen : De droom aan de bleke baai” (1986), Meulenhoff, Amsterdam, ISBN 9029017791, p. 395


rijstsoep

rijstsoepen (plural)
rijstsoepje (diminutive singular)
rijstsoepjes (diminutive plural)

We werken ons door een keur van gerechten heen: rijstsoep, pasta, kip, vlees, Turks fruit.

Weblink bron
Hieke Jippes
 “De gastarbeider en het dorpshuis” (3 december 2011) op nrc.nl


meelsoep

meelsoepen (plural)
meelsoepje (diminutive singular)
meelsoepjes (diminutive plural)

vloeibaar gerecht bestaand uit gekookt water met fijngemalen graankorrels en andere ingrediënten

Het kind ging de meelsoep halen.

Weblink bron
Rinskje Koelewijn
 “‘We zijn getuige van een vernietiging in slow motion’” (7 april 2021) op nrc.nl

We eten een bord van de traditionele meelsoep en een stuk uientaart, gerechten die de hele nacht door op elke straathoek verkrijgbaar blijken te zijn.

Weblink bron
Marijke Hilhorst
 “Vorwärts, gstaffelt, marsch” (22 februari 1986) op nrc.nl


airfryer

toestel waarmee men met hete lucht kan frituren, bakken of koken

"Want je doet ook gewoon heel veel uit jezelf. Vorige week plaatste ik bijvoorbeeld een video waarin ik enthousiast was over een airfryer die ik gekocht had. Ik kan me voorstellen dat mensen denken dat zo'n video dan gesponsord is. Maar dat is niet zo."

Weblink bron
Wim Kopinga
 “Nog steeds veel onduidelijkheid bij influencers: 'Je doet het toch wel gratis?'” (Zaterdag 9 november 2019, 19:30), NOS

Winkels zoals Blokker en Xenos melden een trend in kookartikelen. En dan met name het zogenoemde fun cooking, zoals gourmetten en de pizzarette. Ook de airfryer neemt een vlucht. Maar ook minder gebruikelijke keukenapparatuur verkoopt goed. Zo zullen vermoedelijk veel sinterklaasvierders popcornmachines, suikerspinmakers en chocoladefonteinen cadeau krijgen.

Weblink bron “De laatste cadeaus en surprise-stress voor Sinterklaas” (Zaterdag 3 december 2016, 08:49), NOS


antiaanbakfolie

samenstelling van aanbak ww en folie zn met het voorvoegsel anti-

folie die men gebruikt voor het bakken van voedsel zonder dat men daar olie of boter voor nodig heeft


airfryen

Weblink bron
Sebastiaan Quekel
 “Boze schoolbrief na stiekem airfryen in de klas gaat viral: ‘We kunnen hier niet om lachen’” (23-09-2020), Tubantia


saladeschaal

samenstelling van salade zn en schaal zn

grote schotel bestemd voor het opdienen van gerechten die bereid zijn uit onverwarmde groente

Hij opent de deur van zijn koelkastje, haalt het folie van de saladeschaal af en dient op met Libanees brood. Mfaraket koosa. Puree van courgette, bereid met munt.

Weblink bron
Sheila Kamerman & Ingmar Vriesema
 “Koken voor asielzoekers blijft lastig” (15 maart 2016) op nrc.nl


cruffin

dunne laagjes van deeg en boter gebakken in een muffinvorm, met een romige vulling

Het is niet bijzonder leuk om twee zoete producten lukraak bij elkaar te gooien, maar zie de mensen dat maar eens uit te leggen. In theorie zou je zo eindeloos kunnen doorvariëren en in de praktijk zie je dat we dat ook doen. Voor de crompouce waren er de cronut en de cruffin.

Weblink bron
Tessa Sparreboom
 “De crompouce is als Nederlandse talkshows en Kamerdebatten: jammer van het niveau, maar we overleven het wel weer” (17 november 2023) op nrc.nl

De Nederlandse editie van Elle lijstte ze al even op, de Amsterdamse plekken waar je, volgens influencers op Tiktok, moet zijn om het lekkerste van de stad te vinden: de boterige briochebroodjes met malse reepjes ribeye van Chun, de pistache-cruffin van Saint-Jean, een frietpatatje parmezaan van Fabel Friet, de bagels van Flo’s appetizing en de croissants van Fort Negen.

Weblink bron
Lieve Van de Velde
 “Amsterdammers ergeren zich dood aan Tiktok-rijen” (10 april 2023), De Standaard


salade niçoise

van Frans salade niçoise, letterlijke betekenis "salade uit Nice "

salade niçoises (plural)
salades niçoises (plural)

bepaalde salade van Franse origine met als hoofdingrediënten meestal rauwe groenten, tonijn, ansjovis, olijven, knoflook, gekookte eieren, uien en olijfolie

Er staat een salade niçoise op het menu.


slowfoodbeweging

samenstelling van slowfood zn en beweging zn

internationale beweging in het bereiden van voedsel die zich afzet tegen het snelle en ongezonde eten van fastfoodketens

internationale beweging waarbij men gebruik maakt van verse, lokale producten die men op een traditionele wijze klaarmaakt


kochen

Was hast du gekocht?


overgaar

samenstelling van over bw en gaar bn
**[2] intensiverende vorm

overgaarder (uninflected comparative)
overgaarst (uninflected superlative)
overgare (inflected positive)
overgaardere (inflected comparative)
overgaarste (inflected superlative)
overgaars (partitive positive)
overgaarders (partitive comparative)

Leg de oesters op een fijn rooster over de hete kolen. Laat ongeveer twee minuten garen. Let erop dat ze niet te lang blijven liggen, want dan worden ze overgaar en taai.

Weblink bron
Sam de Voogt
 “Oesters op de barbecue” (29 augustus 2019) op nrc.nl

erg lang gekookt en daardoor heel zacht geworden

Wat heeft het in godsnaam voor zin te meten of kinderen een ‘gemiddelde voorkeur’ voor rauwe, halfgaar, gaar of overgaar gekookte bloemkool en broccoli hebben?

Weblink bron
Wim Köhler
 “Lekker veel gebakken lucht in de kranten en de wetenschap” (28 februari 2015) op nrc.nl


doorsudderen

samenstelling van door bw en sudderen ww

iets op een laag vuurtje langzaam gaar laten worden


gaarkoken

In zijn sop [laten] gaarkoken

Gezegd van iemand geheel die aan diens eigen lot wordt overgelaten

door in kokend water te verhitten zacht en beter eetbaar maken van voedsel

Pel de pistaches. Breng de pistaches met weinig water aan de kook en laat ze 1-2 minuten zachtjes koken. Giet ze door een zeef af en laat ze uitdampen. Verwijder de vliesjes. Breng de rijst volgens gebruiksaanwijzing met een mespunt zout, water en de kokosmelk aan de kook en laat de rijst in ca.13 minuten gaarkoken. Halveer de granaatappel en neem de pitjes er met een lepeltje uit. Vang het vocht op Neem de rijst van het fornuis en schep in een kom. Meng er basterdsuiker en boter door en laat even afgedekt staan. Schep telkens rijst in een kommetje, druk aan en keer boven een bord. Garneer de rijst met de pistaches en granaatappelpitjes en eventueel vocht van de granaatappel. ()

Weblink bron
JANNY VAN DER HEIJDEN
 “Recept: Kokosrijst met pistaches en granaatappel” (22 januari 2009, 01:00), Het Parool


passe-vite

van de Franse merknaam Passe-Vite "snel erdoor", vanaf 1928 gebruikt door de 20-eeuwse Belgische uitvinder V. Simon

handmolen om groente en ander niet te hard voedsel fijn te malen en te pureren

Giet de aardappelen af en doe ze door de passe-vite.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Evelien Van Renterghem e.a. (red.)
 “Variatie(s) op je bord! Dialect en jongerentaal voor eten en drinken.” (2007), Variaties vzw, Gent, ISBN 9789090224381, p. 188 kol. 2


sriracha

geoniem via Engels sriracha van Thai ศรีราชา (si-ra-tsja), naar de Thaise stad Si Racha

sriracha

scherpe Thaise saus van chilipepers, knoflook, azijn, zout en suiker

scherpe Thaise saus van chilipepers Capsicum frutescens, knoflook, azijn, zout en suiker

Inmiddels vindt sriracha zijn weg in vele keukens, want of je de saus nu over een pizza druppelt of over een wrap, de scherpe en frisse saus haalt van elk gerecht de smaak op.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Bas Erkens
 “Wat is sriracha en wat kun je ermee?” (12 februari 2023) op foodiesmagazine.nl

Sriracha kun je op verschillende manieren maken.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Simone
 “Zelf sriracha maken” (28 augustus 2017) op eetspiratie.nl


gulrot

Samenstelling van gul bn "geel" en rot zn "wortel"

Gulrot har stor betydning for kostholdet vårt, og er den av våre grønnsaker som inneholder mest A-vitamin og i tillegg til verdifull kostfiber, kalium og C-vitamin.

De wortel is van groot belang voor onze voeding en is een van onze groenten die de meeste vitamine A bevat en, naast waardevolle voedingsvezels, kalium en vitamine C.


grønnsak

Samenstelling van grønn bn "groen" en sak zn "zaak"

groente, plant of plantendeel (graan niet inbegrepen) die rauw, gekookt of gebakken wordt gebruikt bij het koken

Dijonsennepen er basis i den franske dressingen som brukes til det meste av salat og forretter med grønnsaker.

Dijonmosterd is de basis van de Franse dressing die gebruikt wordt voor de meeste salades en voorgerechten met groenten.


reddik

Afkomstig van Middelnederduits: redik zn ← Latijn: radicem zn , de accusatief van radix zn

I de nyplantede nellikbed var det sådd reddik som mellomkultur. På denne måte får man praktisk talt en gratis avling av reddik, som ventes å være ferdig om en måneds tid.

In de nieuw aangeplante anjerbedden werd als tussengewas radijs gezaaid. Zo krijg je praktisch een gratis oogst radijsjes, die naar verwachting over een maand klaar zullen zijn.


nepe

Afkomstig van Oudnoords: næpa zn ← Angelsaksisch: naep zn ← Latijn: napus zn

For å lage suppen trenger du gulrøtter, neper, kålrot, løk, poteter (det skal være dobbelt så mye poteter som grønnsaker, samlet) for ikke å glemme tøtkez kjøtt i terninger.

Om de soep te maken heb je wortels, rapen, koolrapen, uien, aardappelen nodig (er moeten twee keer zoveel aardappelen als groenten zijn, gecombineerd) en niet te vergeten in blokjes gesneden gedroogd vlees.


kålrot

Samenstelling van kål bn "kool" en rot zn "raap"

Kundene kjøper heller en kålrot som er produsert på den vanlige måten framfor å kjøpe en kålrot som er dyrere, men økologisk dyrket.

Klanten kopen liever een raap die op de gebruikelijke wijze is geproduceerd, dan een raap die duurder maar wel biologisch geteeld is.


haricot

[1], [2] omdat bonen vaak ingrediënt waren van de gelijknamige stoofpot (zie [3]).

[3] afgeleid van Oudfrans harigoter "in stukjes hakken"


syltetøy

Samenstelling van tømmer zn "gebruikshout" en stokk zn "onttakte en ontschorste boomstam"

jam, bessen of fruit ingelegd met suiker

Syltetøy er uunnværlig som matemne i husholdningen.

Jam is onmisbaar als voedingsmiddel in het huishouden.


syltetøy

Samenstelling van sylte ww "zulten" en tøy zn "tuig"


vispudding

leenvertaling van Engels fish pudding, samenstelling van vis zn en pudding zn , met pudding in de oorspornkelijke betekenis van een gerecht gemaakt door meel of broodkruim met andere ingrediënten samen te persen

fish pudding

gerecht bereid uit een met gelatine gebonden mengsel van gepureerde vis met meel of broodkruim en ingrediënten die de smaak verhogen

vispuddingen (plural)
vispuddinkje (diminutive singular)
vispuddinkjes (diminutive plural)

Zijn handen trillen als de vispudding van mijn moeder, moge haar nagedachtenis ons tot zegen zijn, en al zijn botten kraken.

Weblink bron
Carl Friedman
 De grauwe minnaar in: Tirade., 353 jrg. 38 nr. 4 (juli/augustus 1994), G.A. van Oorschot, Amsterdam, p. 331


boule de Berlin

boule de Berlins (plural)
boules de Berlin (plural)

soort oliebol gevuld met banketbakkersroom of confituur


chocoladekoek

samenstelling van chocolade zn en koek zn

chocoladekoeken (plural)
chocoladekoekje (diminutive singular)
chocoladekoekjes (diminutive plural)

Een exemplaar van deze lekkernij dat iemand kan opeten wordt meestal met het verkleinwoord "chocoladekoekje" aangeduid, terwijl "chocoladekoek" wordt gebruikt om het type gebak aan te duiden.

zoete lekkernij van dubbel gebakken deeg, met chocola in het deeg of als aparte laag

Neem toch, vervolgde zij, mij een schoteltje en een mes toeschuivend. Het is chocoladekoek, wij bakken hier altijd alles zelf, rommel van de banketbakker komt bij ons niet in huis.

Weblink bron
Boris Robazki
 “Waarom ik niet krankzinnig ben.” (1929), H.P. Leopold, Den Haag, p. 166


mariabiscuit

eponiem samenstelling van Maria en en biscuit zn , in 1874 door de Londens bakkerij Peek Freans genoemd naar de Russische prinses Maria ter gelegenheid van haar huwelijk met Britse prins Alfred , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.D

mariabiscuits (plural)
mariabiscuitje (diminutive singular)
mariabiscuitjes (diminutive plural)

droog, zoet koekje van dubbel gebakken tarwebloem, dat bij koffie of thee kan worden geserveerd

Maar na een paar minuten, terwijl overal om ons heen de vogels fluiten, vertelt Korthals Altes op het terras bij een kopje thee met mariabiscuit wat hem heeft bewogen dit paradijsje vaarwel te zeggen.

Marc Leijendekker
 De ommekeer van ex-ambassadeur Edy Korthals Altes : Ik kies voor het leven, en niet voor de dood in: NRC Handelsblad, jrg. 16 nr. 243 (16 juli 1986), Nieuwe Rotterdamse Courant, Rotterdam, p. 7 kol. 1


raw

erfwoord via Middelengels raw van Angelsaksisch hreaw


loin

via Middelengels loyne van Oudfrans loigne