lange vinger

verbinding van  lang en vinger, omdat de langwerpige vorm met rond uiteinde aan een vinger doet denken

soort van langwerpig en zoet beschuitachtig koekje

Waarschijnlijk is de lange vinger ontstaan in de vijftiende eeuw, in het Franse hertogdom Savoye. Daar werden ze biscuits à la cuillère (lepelkoekjes) genoemd.

Door archive.org gearchiveerde versie van 2017-01-20
M.Traa
 “De ontstaansgeschiedenis van stroopwafels, lange vingers en andere koekjes” (30 april 2019), NS


hardgebakken

samenstelling van hard bn en gebakken ww

zolang verhit dat het heel stijf en stevig is geworden

zo stevig dat je krachtig moet bijten om het te eten (van brood of koek)

In de handelscatalogi van rond 1900 worden de kwalitatieve eigenschappen van geperste keramische vloertegels in Nederland aangeprezen als ‘hardgebakken vloertegels’.

Weblink bron
Henk Nijenhuis
 Keramische vloertegels in de twintigste eeuw: methoden van aanpak en conservering in de praktijk in:
Eloy Koldeweij (red.)
 Over de vloer. Met voeten getreden erfgoed. (2008), Waanders Uitgevers. Zwolle / Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, Zeist/Amersfoort, ISBN 9789040085611, p. 342

Pas later viel het mij op dat deze kiezels bedekt waren met een roetkleurige laag, terwijl zij van binnen spierwit waren, als de te hardgebakken korst en het kruim van een brood.

Weblink bron
Corneille
 De Tademait of de weelderige eentonigheid in: Tijd en Mens. Tijdschrift van de Nieuwe Generatie., jrg. 3 nr. 2 (juli 1952), De Sikkel, Antwerpen / Uitg. Mij. Holland, / Amsterdam, p. 100


gistdeegkoekje

samenstelling van gistdeeg zn en koekje zn

Arnhemse meisjes ● Ovale, hardgebakken gistdeegkoekjes, bestrooid met suiker.

Wim Daniëls
 “” (2018), Bezige Bij b.v., Amsterdam, ISBN 9789400406759, hfst. Stad- en streekproducten


taaitaaipop

taaie en bruine soort koek met de vorm van een mens, vooral gegeten tijdens het Sinterklaasfeest

De taaitaaipop was traditioneel niet weg te denken tijdens de feestdagen, maar lijkt aan populariteit te verliezen.

Weblink bron
Joost ter Bogt
 “Taaitaai wordt de schappen uit geconcurreerd door de chocoladekruidnoot” (4 december 2021) op nu.nl


calvadossaus

samenstelling van calvados zn en saus zn

calvadossausen (plural)
calvadossauzen (plural)

romige substantie gemaakt met gedestilleerde appelcider, vooral gebruikt als toevoeging om vlees en gevogelte extra smaak te geven

De kalfsbiefstuk was mals, de calvadossaus harmonieerde goed daarbij.

Sante Brun
 “Moderne keuken, zowel op als buiten de kaart : Laatje eens verrassen door Archiduc Kerkrade”


ceviche

oorspronkelijk Zuid-Amerikaans gerecht met stukken rauwe vis, in citroensap geweekt en met kruiden op smaak gebracht

Ook de roodbaars is met zijn rood-roze glanzende huid een knappe vis, zoals Schreuder hem beschrijft. "De geur en de smaak zijn net iets sterker dan die van kabeljauw. Vanwege het rozige vlees ziet hij er als ceviche prachtig uit. (…)"

Weblink bron
Mirjam Bedaf
 “Onbekend maakt onbemind: leg eens andere vis dan zalm of haring op je bord” (29 september 2022) op nu.nl


goulashsoep

Hongaarse soep gemaakt van o.a. vlees, paprikapoeder, ui en knoflook

Op sommige blikken goulashsoep van Unox is een label voor rundvleesragout geplakt. Fabrikant Unilever waarschuwt in een krantenadvertentie dat blikken rundvleesragout goulashsoep kunnen bevatten.

Weblink bron “Soep in rundvleesragout Unox” (Maandag 24 december 2012, 05:20), NOS


farina

bepaald soort meelpap die als ontbijt wordt gegeten


grillplaat

grillplaten (plural)
grillplaatje (diminutive singular)
grillplaatjes (diminutive plural)

hete plaat waarop men vlees en andere gerechten kan grillen; rooster voor in de oven

Het is nog fris, maar een ochtendzonnetje breekt door als Chris Van Jura met zijn aanhangwagen de hoek om komt. The Best Jersey Dog, belooft het vrolijk versierde karretje. Chris klapt het luik open, steekt de grillplaat aan en binnen twintig minuten is zijn hotdog-kraam er klaar voor. De eerste klant meldt zich. Voor een "darn good dog", zegt Van Jura met een grote glimlach op zijn gezicht.

Weblink bron
Lucas Waagmeester
 “The Great Resignation: revolutie op Amerikaanse arbeidsmarkt” (Zondag 24 oktober 2021, 20:57), NOS

De keuken van het Kyknos Beach Hotel is in vol bedrijf; groenten worden gehakt, het vlees gesneden en de eerste filetjes vis belanden sissend op de grillplaat. Maar volgens eigenaar Vasilis Tsamandouras kan het volgende week al voorbij zijn. "Als ook de Duitse tak van Thomas Cook omvalt, staan we de laatste weken van het seizoen leeg."

Weblink bron
Conny Keessen en Lucas Waagmeester
 “Chersonissos voelt de pijn van Thomas Cook” (Dinsdag 24 september 2019, 21:03), NOS


kippenbout

samenstelling van kip zn en bout zn met het invoegsel -en-

kippenbouten (plural)
kippenboutje (diminutive singular)
kippenboutjes (diminutive plural)

vlees van een kippenpoot, bereid met het bot er nog aan, zodat het ook zonder bestek kan worden gegeten

Het lijkt moeilijk, maar ervaren kok en kookboekenauteur Mounir Toub en culinair auteur Janine Jansen hebben tips waarmee je ervoor kunt zorgen dat jouw kipfilet, kippenbout of hele kip goed mals blijft.

Weblink bron
Isabelle Voois
 “Met deze tips is je kip nooit meer te droog” (30 september 2021) op nu.nl


eenpansmaaltijd

samenstellende samenstelling van een ht, pan zn en maaltijd zn met het invoegsel -s-

eenpansmaaltijden (plural)
eenpansmaaltijdje (diminutive singular)
eenpansmaaltijdjes (diminutive plural)

een complete maar eenvoudige maaltijd waarvoor men maar één pan nodig heeft om te bereiden


slagroomgebak

samenstelling van slagroom zn en gebak zn


aardappelgerecht

samenstelling van aardappel zn en gerecht zn

aardappelgerechten (plural)
aardappelgerechtje (diminutive singular)
aardappelgerechtjes (diminutive plural)

gerecht met aardappelen als één van de ingrediënten


aardappel-groentepuree

samenstellende samenstelling van aardappel zn, groente zn en puree zn

gerecht gemaakt van geprakte aardappelen vermengd met groenten


aardappel-knolselderpuree

samenstellende samenstelling van aardappel zn, knolselder zn en puree zn

gerecht gemaakt van gepureerde aardappelen en knolselderij


aardappel-knolselderijpuree

samenstellende samenstelling van aardappel zn, knolselderij zn en puree zn


aardappel-knolselderiepuree

samenstellende samenstelling van aardappel zn, knolselderie zn en puree zn


citroentaart

samenstelling van citroen zn en taart zn

Het is zondag dus we gaan weer bakken. We maken een frisse citroentaart met een bodem van kokosrasp. De echte liefhebber mag ‘m afmaken met een bolletje vanille-ijs.

Weblink bron “Wat Eten We Vandaag: Citroentaart” (9 jun. 2019), Tubantia

Dus, wat gaat het worden de komende tijd? Makkelijke projectjes zijn leuk voor iedereen die binnen vastzit. Deze chocolade panna cotta is bijvoorbeeld zo gebeurd, met slechts enkele ingrediënten. Of probeer een citroentaart met amandel: een nieuwe draai aan de klassieke koffietaart of ideaal als last minute dessert. Op de site van The New York Times vind je nog meer makkelijke anxiety baking-recepten.

Weblink bron
Isabelle Voois
 “Ben je helemaal klaar met thuiszitten? Dit zou weleens rustgevend kunnen zijn” (25-03-2020), Tubantia


mezze

via Turks meze en Ottomaans مزه (meze) van Perzisch مزه "smaak; hapje"

hapje geserveerd als voorgerecht, tussengerecht of deel van een hoofdgerecht

Een mezze is pas echt goed als je 'm ook zonder brood zo naar binnen zou lepelen.

Jonneke de Zeeuw
 “All you can eat - de nieuwe eetgids van Nederland” (2023), VBK Media,, ISBN 9789043929264, p. 42


witlofroomsoep

samenstelling van witlof zn en roomsoep zn

warm vloeibaar gerecht bereid door bladeren van in het donker geteelde cichorei met bouillon, het vette deel van melk en andere ingrediënten te koken

Het ‘Rond van Vlaanderen-menu’ bijvoorbeeld, dat bestaat uit gegarneerde Ardeense schotel, witlofroomsoep, ossetong in madeirasaus met kroketten en koffie met mattetaart.

Govert van Veen
 Laatste Flandrien geniet van bijnaam in: Provinciale Zeeuwse Courant , jrg. 235 nr. 81 (4 april 1992), p. 42 kol. 1


witloofroomsoep

samenstelling van witloof zn en roomsoep zn

Er was soep naar keuze: witloofroomsoep of ossenstaartsoep.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Het kerstfeest van KWB Diepenbeek Centrum” (20 januari 2020) op kerknet.be


witlofsoep

warm vloeibaar gerecht bereid door bladeren van in het donker geteelde cichorei met bouillon en andere ingrediënten te koken

We lieten de instructies van de Vlaamse maestro verder voor gezien, kochten — vanwege de kleur — geen zeetong maar zalm en maakten onze eigen versie van Souvereyns recept: witlofsoep met zalm.

Fon Zwart
 Keuken : Soevereine kookkunst 2 in: De Volkskrant , jrg. 69 nr. 20154 (16 november 1990), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 15 kol. 5


witloofsoep

Niets lekkerder op een koude dag dan een bord hartverwarmende soep. Al jaren – terecht - een klassieker is witloofsoep.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Witloofsoep maken wordt poepsimpel met deze tips” (13 januari 2017) op lekkervanbijons.be


gravy

Bekend sinds eind 14e eeuw; mogelijk van Oudfrans gravé, of van greave


bonenpuree

samenstelling van boon zn en puree zn met het invoegsel -en-

gerecht bestaand uit samengeperste fijngemaakte peulvruchten

(…) er kwam een enorme vergulde zilveren schaal, daarop een varken op zijn rug, de buik gevuld met gebraden vogeltjes, bonenpuree, eieren en oesters.

Weblink bron
Wina Born
 “Eten door de eeuwen. De geschiedenis van de culinaire cultuur.” (1989), Uitgeverij Bosch & Keuning, Baarn, ISBN 9024645476, p. 65/66


bijkruiden

kruidde bij (past)
bijgekruid (past participle)
bij te kruiden (active infinitive imperfect present long-form)
bijgekruid (active infinitive perfect present short-form)
te bijgekruid (active infinitive perfect present long-form)
bijgekruid zullen (active infinitive perfect future short-form)
bijgekruid te zullen (active infinitive perfect future long-form)
bijkruidend (imperfect participle)
bijgekruid (past participle)
kruid bij (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
kruidt bij (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kruidt bij (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kruidt bij (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kruidt bij (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
kruiden bij (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
kruiden bij (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
kruiden bij (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
kruidde bij (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
kruidde bij (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kruidde bij (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kruidde bij (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kruidde bij (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
kruidden bij (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
kruidden bij (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
kruidden bij (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal bijkruiden (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen bijkruiden (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen bijkruiden (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen bijkruiden (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden bijkruiden (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
bijkruid (subordinate-clause present)
bijkruidt (subordinate-clause present)
bijkruidt (subordinate-clause present)
bijkruidt (subordinate-clause present)
bijkruidt (subordinate-clause present)
bijkruidde (subordinate-clause past)
bijkruidde (subordinate-clause past)
bijkruidde (subordinate-clause past)
bijkruidde (subordinate-clause past)
bijkruidde (subordinate-clause past)
bijkruidden (subordinate-clause past)
bijkruidden (subordinate-clause past)
bijkruidden (subordinate-clause past)


keukenfornuis

samenstelling van keuken zn en fornuis zn

keukenfornuizen (plural)
keukenfornuisje (diminutive singular)
keukenfornuisjes (diminutive plural)

kooktoestel met een kookplaat en een oven voor in de keuken

Het keukenfornuis verspreidde een behaaglijke warmte en aangezien mijn ouders weer eens op reis waren, heerste er een vredige sfeer van rust en geborgenheid.

Victoria Holt
 “Gevangene van de Pasja” (1989), Saga, ISBN 9788726484915

Het lek ontstond aan de gastoevoer van het keukenfornuis en veroorzaakte een kleine brand. Een honderdtal leerlingen werd onmiddellijk geëvacueerd terwijl de brand geblust werd. De schade aan de keuken bleef uiteindelijk beperkt en er vielen geen slachtoffers, aldus de politie.

Weblink bron “Atheneum in Schaarbeek geëvacueerd na gaslek” (Vrijdag 16 maart 2012 om 13:33), De Standaard


bobotie

Zuid-Afrikaanse ovenschotel op basis van schapen- en rundvlees en specerijen met een ei, melk- en een kurkumalaag


ingredient

via Middelfrans ingredient van Latijn ingrediens


shakshuka

gerecht van eieren gepocheerd in een saus van tomaten, chilipeper, paprika en ui met diverse kruiden

Shakshuka is een verrukkelijk eiergerecht uit het Midden-Oosten.

Janneke Vreugdenhil
 “De eieren van Ottolenghi” (22 juli 2013) op nrc.nl


brandade

een puree gemaakt van vis met name kabeljauw en andere ingrediënten zoals aardappels, groente, olijfolie en knoflook, geserveerd op geroosterd brood


bresiliennetaart

samenstelling van bresilienne zn en taart zn

een zoet gebak dat bestaat uit een basis van gerezen deeg met een royale laag banketbakkersroom, bedekt met slagroom, en bestrooid met bresilienne (gekaramelliseerde en gemalen geroosterde hazelnoten en amandelen)


Negerkuss

samenstelling van Neger zn "zwarte" en Kuss zn "kus"

/ˈneːɡɐˌkʊs/

Negerküsse (nominative plural)
Negerkusses (genitive singular)
Negerküsse (genitive plural)
Negerkusse (dative singular)
Negerküssen (dative plural)
Negerküsse (accusative plural)


à point

Onvertaald overgenomen uit het Frans
verbinding van  à en point


à la crème

Letterlijk overgenomen uit het Frans
verbinding van  à, la en crème


volkskeuken

samenstelling van volk zn en keuken zn met het invoegsel -s-

gerechten en bereidingswijzen die geliefd zijn bij mensen met weinig geld, macht of opleiding in een bepaald gebied

De Vlaamse fritten worden geserveerd in een puntzak, de Croque Monsieurs komen in bruine papieren zakken, en het personeel draagt pannetjes mosselen af en aan. Het is vreemd om je in een hoge, statige kerk je vol te stoppen met gerechten uit de volkskeuken.

Weblink bron
Leendert van der Valk
 “In Olivier is alles Vlaams behalve het personeel” (17 januari 2007) op nrc.nl


cajunkeuken

de kookkunst van de Franse kolonisten in de zuidelijke staten van de Verenigde Staten


calamari

een traditioneel gerecht dat uit gefrituurde pijlinktvis bestaat. Het gerecht komt in heel het Middellandse Zeegebied onder gelijkvormige namen voor


schuimgebak

ˈsxœymɣəˌbɑk

schuimgebakje (diminutive singular)
schuimgebakjes (diminutive plural)

luchtige taart die deels bestaat uit stijf geklopt eiwit met suiker

Het toetje komt op tafel: schuimgebak met ijs.

Weblink bron
Ellen de Bruin & Carola Houtekamer
 “Aanbeden worden? Dat moedigen wij absoluut niet aan’ : ‘In een relatie moet je héél veel inleveren’” (24 augustus 2013) op nrc.nl


schuimgebakje

afgeleid van schuimgebak zn met het achtervoegsel -je

ˈsxœymɣəˌbɑkjə

(schuimgebak) (singular)
schuimgebakjes (diminutive plural)

portie luchtige taart die deels bestaat uit stijf geklopt eiwit met suiker

De naam negerzoen voor het schuimgebakje met choco-omhulsel is omstreden, sinds vorige week de stichting Eer- en Herstelbetalingen Slachtoffers Slavernijverleden Suriname het woord als discriminerend aanmerkte.

“Choco-burka? Blank inborstje? Lezers herbenoemen omstreden `negerzoen'” (26 november 2005) op nrc.nl


calzone

een Italiaans gerecht gemaakt van (gezouten) brooddeeg dat als een pizza in een ronde platte vorm gekneed en belegd wordt met diverse ingrediënten, waaronder in ieder geval kaas. Daarna wordt het geheel dubbelgeklapt en het geheel de vorm van een halve cirkel (halve maan) krijgt


kruidenmarinade

samenstelling van kruid zn en marinade zn met het invoegsel -en-

Een kruidig vloeistofmengsel waarin men de etenswaren (vis, vlees etc.) legt waarna dit enige tijd moet inwerken

'Heb je schouderkarbonades meegenomen?' vraagt hij. Ze probeert te bedenken waar hij het over heeft en schudt haar hoofd.Dan mag je meteen nog een keer op pad.' Met zijn vrije hand haalt hij een verkreukeld briefje van twintig uit zijn zak. 'Niet naar het Center, maar naar de slager in Wandow. Zes stuks, in kruidenmarinade.

Juli Zeh
 “Onder buren” (2021), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186


hobbykok

hobbykoks (plural)
hobbykokje (diminutive singular)
hobbykokjes (diminutive plural)

persoon die uit liefhebberij speciale maaltijd bereidt

Kromme komkommers, goudgele wortelen, citroenen met schoonheidsfoutjes, een kaasje net over de houdbaarheidsdatum. Het verdwijnt allemaal zonder pardon in de vuilnisbak. Dat het ook anders kan bewijzen zo'n 5000 mensen op het Museumplein in Amsterdam. Daar staat een heerlijke, voedzame lunch op het programma, gemaakt van voedselafval. Hobbykok Roel van Kollem kookt ook mee.

Weblink bron “Voedzame lunch tegen voedselverspilling” (zaterdag 29 juni 2013, 18:27), NOS

Ook de uiterste houdbaarheidsdatum is een gespreksonderwerp. "Gewoon je verstand gebruiken en ruiken", is het advies van hobbykok Roel van Kollem. Neem yoghurt: dat kan vaak veel langer mee dan op het pak staat.

Weblink bron
Pauline Broekema
 “Kaas met schimmel: "moet ik niet"” (zaterdag 29 juni 2013, 22:25), NOS

Of Chef Watson daadwerkelijk als app uitkomt voor elke hobbykok staat niet vast. Dat komt onder meer doordat IBM niet de eigenaar is van alle culinaire gegevens waar Watson zijn gerechten op baseert.

Weblink bron
Rachid Finge
 “IBM: duidelijk aanwezig op de achtergrond” (woensdag 12 november 2014, 12:14), NOS


kookcursus

kookcursussen (plural)
kookcursusje (diminutive singular)
kookcursusjes (diminutive plural)

een reeks lessen die als doel hebben om te leren een maaltijd te bereiden

Ik probeer plezier te hebben in kleine, alledaagse dingen: een liedje waar ik van houd; mijn ochtendwandeling; de rommel die ik maak bij de kookcursus.

Amanda Block
 “De verloren verteller” (2021), The house of books, ISBN 9789044363647

Bij de kookcursus zijn de bewoners blij dat bijna alle kosten worden gesubsidieerd, al noemen velen de overgang wel wennen. "Ik vind het te snel gaan", zegt een cursist. "Een beetje een rustig tempo had van mij wel gemogen."

Weblink bron “Cursus gasloos koken voor het klimaat: 'Ze slaan een beetje door'” (dinsdag 21 januari 2020, 18:07), NOS


tosti-ijzer

samenstelling van tosti zn en ijzer zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A

apparaat met twee verwarmde metalen platen waartussen een plakje kaas tussen twee sneetjes brood kan worden verwarmd, zodat het brood wordt geroosterd en de kaas smelt

Thuis gebruikt Betty een ouderwets tosti-ijzer met houten handvatten, dat je op het gas legt. Het brood wordt er helemaal in dicht gedrukt zodat de kaas echt in de tosti smelt en er aan de zijkanten niet kan uitlopen.

Weblink bron
Ronald Hoeben
 “Return of the tosti” (14 februari 2015) op nrc.nl


tostini

snack bestaande uit een geroosterd rond broodje met een hartige vulling

Snijd de pistolet in de lengte door en besmeer de onderkant met roomkaas. Beleg achtereenvolgens met peper, kappertjes en zalm. Dek af met de bovenkant en bak de tostini goudbruin in ca. 5 min.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Siska Wolf
 “Romige panini met zalm” (29 februari 2012) op ah.nl


croque-madame

van Frans croque-madame, een zinspeling op croque-monsieur

Z’n croque-madame ligt gehavend op zijn bord, verdeeld in „lekkere en minder lekkere stukjes”.

Weblink bron
Rinskje Koelewijn
 “‘Ik ga nu voor de zeven’” (22 augustus 2015) op nrc.nl


ijssoufflé

ijssoufflés (plural)
ijssouffleetje (diminutive singular)
ijssouffleetjes (diminutive plural)

luchtig gerecht dat men in een diepvriezer heeft laten afkoelen

Klop het eiwit zeer stijf vervolgens de slagroom en schep alles door het mengsel met een spatel. Doe het in de vorm en zet deze twee uur in de diepvries. Stort de ijssoufflé op een voorgekoelde schaal.

Weblink bron “IJssoufflé au grand marnier”, ah.nl


rijstsoufflé

samenstelling van rijst zn en soufflé zn

rijstsoufflés (plural)
rijstsouffleetje (diminutive singular)
rijstsouffleetjes (diminutive plural)


spinazie-kaassoufflé

samenstellende samenstelling van spinazie zn, kaas zn en soufflé zn

spinazie-kaassoufflés (plural)
spinazie-kaassouffleetje (diminutive singular)
spinazie-kaassouffleetjes (diminutive plural)

luchtig ovengerecht met kaas en spinazie


granité

van Frans granité, dat vermoedelijk weer teruggaat op Italiaans granita

sorbet van geschilferd ijs en vruchtensap


nacho's

[2] leenvertaling van Engels nachos of Mexicaans-Spaans nachos; eponiem van Mexicaans-Spaans nacho's, van Nacho en , de verkleinvorm van Ignacio en “Ignatius” de voornaam van de 20e-eeuwse Mexicaanse chef-kok Ignacio Anaya die het gerecht in 1943 bedacht

gerecht bestaand uit driehoekige chips van maismeel, bedekt met jalapeño's en gesmolten kaas, soms aangevuld met vlees, groente of saus

Er staan niet veel vegetarische gerechten in dit kookboek en het vegetarische hoofdstuk begint met nacho's.

Weblink bron
Sam de Voogt
 “Pasta met citroen en tijm” (14 maart 2019) op nrc.nl


clarifiëren

clarifieerde (past)
geclarifieerd (past participle)
te clarifiëren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen clarifiëren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen clarifiëren (active infinitive imperfect future long-form)
geclarifieerd (active infinitive perfect present short-form)
te geclarifieerd (active infinitive perfect present long-form)
geclarifieerd zullen (active infinitive perfect future short-form)
geclarifieerd te zullen (active infinitive perfect future long-form)
clarifiërend (imperfect participle)
geclarifieerd (past participle)
clarifiëre (subjunctive)
clarifieer (indicative imperfect present singular first-person)
clarifieert (indicative imperfect present singular second-person)
clarifieert (indicative imperfect present singular second-person)
clarifieert (indicative imperfect present singular second-person)
clarifieert (indicative imperfect present singular third-person)
clarifieerde (indicative imperfect past singular first-person)
clarifieerde (indicative imperfect past singular second-person)
clarifieerde (indicative imperfect past singular second-person)
clarifieerde (indicative imperfect past singular second-person)
clarifieerde (indicative imperfect past singular third-person)
clarifieerden (indicative imperfect past plural first-person)
clarifieerden (indicative imperfect past plural second-person)
clarifieerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal clarifiëren (indicative imperfect future singular first-person)
zult clarifiëren (indicative imperfect future singular second-person)
zal clarifiëren (indicative imperfect future singular second-person)
zult clarifiëren (indicative imperfect future singular second-person)
zal clarifiëren (indicative imperfect future singular second-person)
zult clarifiëren (indicative imperfect future singular second-person)
zal clarifiëren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen clarifiëren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen clarifiëren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen clarifiëren (indicative imperfect future plural third-person)
zou clarifiëren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou clarifiëren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) clarifiëren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt clarifiëren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou clarifiëren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden clarifiëren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden clarifiëren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden clarifiëren (indicative imperfect conditional plural third-person)


pain à la grecque

van Belgisch Frans pain à la grecque letterlijk "brood op zijn Grieks", waarin "grecque" vermoedelijk een verbastering is van het Nederlands grecht een verwijzing naar de Wolvengracht in Brussel waar de Augustijnen in de 16e eeuw brood uitdeelden aan de armen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-pain à la grecque.ogg

ˌpɛ̃ːalaˈɡrɛk

pains à la grecque (plural)
pain à la grecques (plural)

rechthoekig melkbroodje met bruine suiker en kaneel, versierd met grote suikerkorrels

Hier is een pakske pain à la grecque, voor Gommeerken...

Weblink bron
Felix Timmermans
 “Minneke Poes.” (1942), P.N. van Kampen & Zoon, Amsterdam, p. 37


fleur de sel

singulare tantum, van Frans fleur de sel "bloem van zout"

ˌflɶːrdəˈsɛl

fijne zoutkristalletjes die van het oppervlak van zoutpannen zijn geschept

Fleur de sel is een typisch tafelzout (niet malen) en heeft een subtiele zilte smaak.

Weblink bron
Marcus Polman
 “Zout is goud” (14 maart 2009) op nrc.nl


chef de partie

van het Frans, verbinding van  chef, de en partie

chef de parties (plural)
chefs de partie (plural)

iemand die verantwoordelijk is voor een gedeelte van de keuken


chef de cuisine

van het Frans, verbinding van  chef, de en cuisine

chef de cuisines (plural)
chefs de cuisine (plural)

iemand die verantwoordelijk is voor de keuken


ajuinbol

snack die bestaat uit uienringen die in een beslag worden gedoopt en vervolgens gefrituurd tot ze krokant en goudbruin zijn


lepelsgewijs

afgeleid van lepel zn met het achtervoegsel -gewijs en met met het invoegsel -s-

Roer tenslotte lepelsgewijs olijfolie door de saus tot een lichtgebonden, romige saus is verkregen die pittig van smaak is.

Weblink bron
Florine Boucher
 “Pittige saus” (17 september 2008) op nrc.nl


kipvidé

pasteitje gevuld met ragout van kippenvlees

Via de website www.delekkerstekip.be hebben meer dan 110.000 Vlamingen de voorbije maand hun stem uitgebracht op een van de vijf genomineerde kipgerechten. () Verder koos 13 procent voor kipvidé, 7 procent voor kippenbout en 5 procent voor kipsaté.

Weblink bron “Vlaming gek op kip aan 't spit” (30 juli 2006) op nieuwsblad.be


ajam pangang

Indonesisch kipgerecht dat lijkt op babi pangang dat gemaakt is van geroosterd varkensvlees


deglaceren

afgeleid van het Franse déglacer (met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -eren)

deglaceerde (past)
gedeglaceerd (past participle)
te deglaceren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen deglaceren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen deglaceren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedeglaceerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedeglaceerd (active infinitive perfect present long-form)
gedeglaceerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedeglaceerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
deglacerend (imperfect participle)
gedeglaceerd (past participle)
deglacere (subjunctive)
deglaceer (indicative imperfect present singular first-person)
deglaceert (indicative imperfect present singular second-person)
deglaceert (indicative imperfect present singular second-person)
deglaceert (indicative imperfect present singular second-person)
deglaceert (indicative imperfect present singular third-person)
deglaceerde (indicative imperfect past singular first-person)
deglaceerde (indicative imperfect past singular second-person)
deglaceerde (indicative imperfect past singular second-person)
deglaceerde (indicative imperfect past singular second-person)
deglaceerde (indicative imperfect past singular third-person)
deglaceerden (indicative imperfect past plural first-person)
deglaceerden (indicative imperfect past plural second-person)
deglaceerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal deglaceren (indicative imperfect future singular first-person)
zult deglaceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal deglaceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult deglaceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal deglaceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult deglaceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal deglaceren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen deglaceren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen deglaceren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen deglaceren (indicative imperfect future plural third-person)
zou deglaceren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou deglaceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) deglaceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt deglaceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou deglaceren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden deglaceren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden deglaceren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden deglaceren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedeglaceerd (perfect present first-person)
hebt gedeglaceerd (perfect present second-person)
hebt gedeglaceerd (perfect present second-person)
heeft gedeglaceerd (perfect present second-person)
hebt gedeglaceerd (perfect present second-person)
heeft gedeglaceerd (perfect present third-person)
hebben gedeglaceerd (perfect present first-person)
hebben gedeglaceerd (perfect present second-person)
hebben gedeglaceerd (perfect present third-person)
had gedeglaceerd (perfect past first-person)
had gedeglaceerd (perfect past second-person)
had gedeglaceerd (perfect past second-person)
hadt gedeglaceerd (perfect past second-person)
had gedeglaceerd (perfect past third-person)
hadden gedeglaceerd (perfect past first-person)
hadden gedeglaceerd (perfect past second-person)
hadden gedeglaceerd (perfect past third-person)
zal gedeglaceerd hebben (perfect future first-person)
zal gedeglaceerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeglaceerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeglaceerd hebben (perfect future second-person)
zal gedeglaceerd hebben (perfect future second-person)
zult gedeglaceerd hebben (perfect future second-person)
zal gedeglaceerd hebben (perfect future third-person)
zullen gedeglaceerd hebben (perfect future first-person)
zullen gedeglaceerd hebben (perfect future second-person)
zullen gedeglaceerd hebben (perfect future third-person)
zou gedeglaceerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gedeglaceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedeglaceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedeglaceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedeglaceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedeglaceerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedeglaceerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedeglaceerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedeglaceerd hebben (perfect conditional third-person)

na het braden de aanbaksels losmaken met vloeistof (om een jus te maken)


appelkoek

appelkoeken (plural)
appelkoekje (diminutive singular)
appelkoekjes (diminutive plural)

In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen gaan de bakkers aan de slag met het thema ‘10-jarig jubileum’. Voor de eerste opdracht moeten de kandidaten een taart maken waarmee elke aflevering wordt afgetrapt, namelijk de HHB-leadertaart. Martine Bijl mag niet ontbreken in deze bijzondere aflevering. Haar favoriete appelkoek is de technische opdracht van de week.

Weblink bron
Maxime Segers
 “Bakkers klaar? Bakken maar! Dit zijn de tien deelnemers van Heel Holland Bakt” (06-12-2022), Tubantia


amuse-gueule

klein hapje bij het begin van de maaltijd


kampersteur

samenstelling van Kamper bn "uit Kampen" en steur zn "bepaalde soort grote zoetwatervis" , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.H
Volgens historische bronnen hielden Kampenaren in de middeleeuwen soms gevangen steuren aan een touw onder water. Dit is mogelijk de aanleiding voor een spottend verhaal waarin Kampenaren een gevangen steur voor toekomstig gebruik weer in het water vrijlaten nadat ze hem (als een koe) een belletje hebben omgebonden om hem terug te kunnen vinden. Toen er hoog bezoek kwam en het niet lukte de aldus uitgezette steur weer te vangen, zou men toen maar gekookte eieren in mosterdsaus als steur hebben opgediend.
**[1] Een overeenkomstig gerecht komt ook voor als "Kempense steur" of "steur van Ukkel".

Het gerecht is kampersteur. Hiermee duidt men harde eieren met mosterd aan.

Oplossing 573 in: De Telegraaf (5 april 1968), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam, p. 29 kol. 3


aspergeroomsoep

samenstelling van asperge zn en roomsoep zn

Acteur Louis Talpe, momenteel te zien in de serie Spitsbroers, mag in zijn handjes wrijven nu het aspergeseizoen opnieuw is aangebroken. Sofie Dumont bereidt voor hem een aspergeroomsoep met korstjes en gebakken aspergepuntjes.

Weblink bron “RECEPT. Het lievelingsgerecht van Louis Talpe” (Zondag 19 april 2015 om 08:30), De Standaard


maggiblok

samenstelling van maggi zn en blok zn , oorspronkelijk verwijzend naar de bouillonblokjes van het merk Maggi

maggiblokken (plural)
maggiblokje (diminutive singular)
maggiblokjes (diminutive plural)

Voor dit woord en zijn synoniemen is het verkleinwoord de meest gangbare vorm.

geconcentreerd aromatisch extract van vlees en kruiden waar de vloeistof uitgehaald is zodat het een vaste vorm heeft

Doe een maggiblok in de soep, dan smaakt het beter.

Mijn oma zegt altijd dat je geen eten kan maken zonder een maggiblokje.

Doe er een maggiblok, een snufje nootmuskaat, zout, peper, een theelepel mosterd bij en blijf stampen.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Meinke
 “Andijviestamppot maar dan anders” (1 december 2021) op destedenwijker.nl

Voor gewoon snelle saus kan een gewoon maggiblokje best dienen – als je wat fijngehakte uitjes bakt en daar een maggiblokje en wat water bij doet, even laten sudderen, scheutje room erbij en dat geheel bij de braadjus van je vlees, heb je een makkelijke en geschikte saus.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Het gevaar van maggiblokjes” (12 oktober 2009) op nrc.nl


au bain-marie

verhitten van voedsel door middel van een warm waterbad


panettone

panettones (plural)
panettone's (plural)

luchtig zoet brood met vruchtjes in een hoge ronde vorm, dat in Italië vooral met kerstmis wordt gegeten

Een cruciaal ingrediënt is geduld, want een panettone is pas na 72 uur klaar.

Weblink bron
Ine Roox
 “Kerst zonder panettone is voor Italianen ondenkbaar” (20 december 2024) op nrc.nl


huisgerookt

huisgerookte (inflected positive)
huisgerookts (partitive positive)

in eigen huis gerookt (en niet en masse bij een bedrijf)


madeirasaus

madeirasauzen (plural)
madeirasausen (plural)

vloeibare substantie op basis van sterk geconcentreerde runderbouillon en maderawijn, waarmee een gerecht nog lekkerder wordt gemaakt

Klassiek bij tong is zoetige saus, een madeirasaus.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Glad, warm en smelterig” (17 september 2009) op nrc.nl


T-bonesteak

van Engels T-bone steak "rundvlees aan een stuk lendenwervel dat de vorm van een T heeft", met één koppelteken en verder aaneengeschreven volgens spellingregel 12.A

spierweefsel aan een stuk rugwervel uit de dunne lende van een rund, dat culinair hoog gewaardeerd wordt

Volgens de een moet je zo weinig mogelijk koolhydraten eten, volgens de ander juist veel koolhydraten, of honderd procent veganistisch, of dagelijks een T-bonesteak gebakken in roomboter. Dan word je moeiteloos slank en gezond.

Weblink bron
Martijn Katan
 “In het dieetverhaal triomfeert uiteindelijk het geheim van moeiteloos afvallen” (15 februari 2023) op nrc.nl


toast kannibaal

knapperige toast besmeerd met préparé (de Vlaamse benaming voor filet americain), aangemaakt met echte smaakmakers


depouillement

afleiding van Naamwoord van handeling depouilleren met het achtervoegsel -ment

het uitkoken, waardoor de saus wordt wat ze zijn moet, zonder vet, onzuiverheden en schuim, dus glad en zuiver


leerling-kok

Bewondering: Boer begon in 1987 op 22-jarige leeftijd als leerling-kok bij De Librije in Zwolle. Hij nam op jonge leeftijd de zaak over en bouwde het met zijn vrouw Thérèse uit tot een restaurant dat al sinds 2004 drie Michelinsterren heeft. Het is een prestatie waar collega's veel bewondering voor hebben.

Weblink bron “Topchefs geschokt door dood Jonnie Boer: 'Hij leerde mij alles'” (23 april 2025), NOS


restaurantwereld

samenstelling van restaurant zn en wereld zn

alles en iedereen die betrokken is bij restaurants

De verslagenheid is groot, zegt Van de Laar. "Iedereen kent hem wel in onze wereld. Hij heeft mij en vele anderen in de restaurantwereld gebracht naar waar ze nu staan".


topchef

In de Nederlandse culinaire wereld wordt geschokt gereageerd op het onverwachtse overlijden van topchef Jonnie Boer, op 60-jarige leeftijd. Veel jonge koks met wie hij werkte, hebben nu hun eigen bekende restaurants. Voor hen was hij een grote inspiratie.


wittewijnsaus

samenstelling van witte wijn zn en saus zn

wittewijnsausen (plural)
wittewijnsauzen (plural)


pika

Het lekkerste blijft toch zelfgemaakte sambal. Of pika, zoals wij het op Curaçao noemen.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Jurino Ignacio
 “Zelfgemaakte sambal (vegan)” (12 mei 2024) op soulfood.nl


arancini

Italiaans gerecht bestaande uit gefrituurde, gevulde rijstballetjes

Arancini, gefrituurde rijstballen met in het midden een vulling.

Marion Pauw e.a.
 “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340


arancino

een gefrituurd, gevuld rijstballetje, een Italiaans gerecht