aansnijden

sneed aan (past)
aangesneden (past participle)
aan te snijden (active infinitive imperfect present long-form)
hebben aangesneden (active infinitive perfect present short-form)
te hebben aangesneden (active infinitive perfect present long-form)
aangesneden zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
aangesneden te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
aansnijdend (imperfect participle)
aangesneden (past participle)
snijd aan (imperative)
snij aan (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
snijd aan (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
snijdt aan (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
snijdt aan (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
snijdt aan (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
snijdt aan (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
snijden aan (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
snijden aan (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
snijden aan (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
sneed aan (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
sneed aan (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sneed aan (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sneedt aan (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sneed aan (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
sneden aan (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
sneden aan (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
sneden aan (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aansnijden (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen aansnijden (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen aansnijden (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen aansnijden (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden aansnijden (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
aansnij (subordinate-clause present)
aansnijd (subordinate-clause present)
aansnijdt (subordinate-clause present)
aansnijdt (subordinate-clause present)
aansnijdt (subordinate-clause present)
aansnijdt (subordinate-clause present)
aansneed (subordinate-clause past)
aansneed (subordinate-clause past)
aansneed (subordinate-clause past)
aansneedt (subordinate-clause past)
aansneed (subordinate-clause past)
aansneden (subordinate-clause past)
aansneden (subordinate-clause past)
aansneden (subordinate-clause past)
heb aangesneden (perfect present first-person)
hebt aangesneden (perfect present second-person)
hebt aangesneden (perfect present second-person)
heeft aangesneden (perfect present second-person)
hebt aangesneden (perfect present second-person)
heeft aangesneden (perfect present third-person)
hebben aangesneden (perfect present first-person)
hebben aangesneden (perfect present second-person)
hebben aangesneden (perfect present third-person)
had aangesneden (perfect past first-person)
had aangesneden (perfect past second-person)
had aangesneden (perfect past second-person)
hadt aangesneden (perfect past second-person)
had aangesneden (perfect past third-person)
hadden aangesneden (perfect past first-person)
hadden aangesneden (perfect past second-person)
hadden aangesneden (perfect past third-person)
zal aangesneden hebben (perfect future first-person)
zal aangesneden hebben (perfect future second-person)
zult aangesneden hebben (perfect future second-person)
zult aangesneden hebben (perfect future second-person)
zal aangesneden hebben (perfect future second-person)
zult aangesneden hebben (perfect future second-person)
zal aangesneden hebben (perfect future third-person)
zullen aangesneden hebben (perfect future first-person)
zullen aangesneden hebben (perfect future second-person)
zullen aangesneden hebben (perfect future third-person)
zou aangesneden hebben (perfect conditional first-person)
zou aangesneden hebben (perfect conditional second-person)
zou aangesneden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt aangesneden hebben (perfect conditional second-person)
zoudt aangesneden hebben (perfect conditional second-person)
zou aangesneden hebben (perfect conditional third-person)
zouden aangesneden hebben (perfect conditional first-person)
zouden aangesneden hebben (perfect conditional second-person)
zouden aangesneden hebben (perfect conditional third-person)
er wordt aangesneden (impersonal passive present imperfect)
er is aangesneden (impersonal passive present perfect)
er werd aangesneden (impersonal passive past imperfect)
er was aangesneden (impersonal passive past perfect)
er zal aangesneden worden (impersonal passive future imperfect)
er zal aangesneden zijn (impersonal passive future perfect)
er zou aangesneden worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou aangesneden zijn (impersonal passive conditional perfect)
aangesneden worden (passive infinitive imperfect present short-form)
aangesneden te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
aangesneden zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
aangesneden te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
aangesneden zijn (passive infinitive perfect present short-form)
aangesneden te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
aangesneden zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
aangesneden te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word aangesneden (singular imperfect present first-person)
wordt aangesneden (singular imperfect present second-person)
wordt aangesneden (singular imperfect present second-person)
wordt aangesneden (singular imperfect present second-person)
wordt aangesneden (singular imperfect present plural third-person)
worden aangesneden (singular imperfect present plural first-person)
worden aangesneden (singular imperfect present plural second-person)
worden aangesneden (singular imperfect present third-person)
werd aangesneden (singular imperfect past first-person)
werd aangesneden (singular imperfect past second-person)
werd aangesneden (singular imperfect past second-person)
werdt aangesneden (singular imperfect past second-person)
werd aangesneden (singular imperfect past plural third-person)
werden aangesneden (singular imperfect past plural first-person)
werden aangesneden (singular imperfect past plural second-person)
werden aangesneden (singular imperfect past third-person)
zal aangesneden worden (singular imperfect future first-person)
zult aangesneden worden (singular imperfect future second-person)
zult aangesneden worden (singular imperfect future second-person)
zult aangesneden worden (singular imperfect future second-person)
zal aangesneden worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen aangesneden worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen aangesneden worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen aangesneden worden (singular imperfect future third-person)
zou aangesneden worden (singular imperfect conditional first-person)
zou aangesneden worden (singular imperfect conditional second-person)
zou aangesneden worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt aangesneden worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt aangesneden worden (singular imperfect conditional second-person)
zou aangesneden worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden aangesneden worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden aangesneden worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden aangesneden worden (singular imperfect conditional third-person)
ben aangesneden (perfect present first-person)
bent aangesneden (perfect present second-person)
bent aangesneden (perfect present second-person)
is aangesneden (perfect present second-person)
zijt aangesneden (perfect present second-person)
is aangesneden (perfect present third-person)
zijn aangesneden (perfect present first-person)
zijn aangesneden (perfect present second-person)
zijn aangesneden (perfect present third-person)
was aangesneden (perfect past first-person)
was aangesneden (perfect past second-person)
was aangesneden (perfect past second-person)
waart aangesneden (perfect past second-person)
was aangesneden (perfect past third-person)
waren aangesneden (perfect past first-person)
waren aangesneden (perfect past second-person)
waren aangesneden (perfect past third-person)
zal aangesneden zijn (perfect future first-person)
zult aangesneden zijn (perfect future second-person)
zult aangesneden zijn (perfect future second-person)
zult aangesneden zijn (perfect future second-person)
zal aangesneden zijn (perfect future third-person)
zullen aangesneden zijn (perfect future first-person)
zullen aangesneden zijn (perfect future second-person)
zullen aangesneden zijn (perfect future third-person)
zou aangesneden zijn (perfect conditional first-person)
zou aangesneden zijn (perfect conditional second-person)
zou aangesneden zijn (perfect conditional second-person)
zoudt aangesneden zijn (perfect conditional second-person)
zoudt aangesneden zijn (perfect conditional second-person)
zou aangesneden zijn (perfect conditional third-person)
zouden aangesneden zijn (perfect conditional first-person)
zouden aangesneden zijn (perfect conditional second-person)
zouden aangesneden zijn (perfect conditional third-person)

de bal met de binnen- of buitenkant van de voet naar een medespeler schieten


tunnel

Afkomstig uit het Engels en het Gammelfrans.


basisspeler

een deelnemer aan een teamsport die vanaf het eerste moment van een wedstrijd, aan de wedstrijd deelneemt


blessure

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wond’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1794

Verletzung

een verwonding die men door sportbeoefening heeft gekregen

blessures (plural)
blessuren (plural)
blessuretje (diminutive singular)
(blessuurtje) (diminutive singular)
blessuretjes (diminutive plural)
(blessuurtjes) (diminutive plural)

Hij zat al maanden niet meer op de fiets als gevolg van een blessure aan beide knieën. ,,Officieel heet het overbelasting, maar concreet is het een zeurende pijn in het midden van beide knieschijven.

We spraken een plek af waar we elkaar over een week zouden treffen, maar helaas duurde zijn blessure langer dan verwacht en zag ik hem pas een maand later weer terug.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Ik vertelde natuurlijk wat er gebeurd was, dat we de laatste tijd niet zoveel hadden geijshockeyd maar vooral meisjestikkertje hadden gespeeld, waarbij het risico op een blessure laag was. En dat ik zojuist meerdere koppen thee had gedronken in het huis van een meisje op wie ik waarschijnlijk verliefd was.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


default

via Middelnederlands defaulte van Engels default

wegblijven van de tegenstander bij een wedstrijd, zodat je zonder spelen tot winnaar wordt verklaard

Hekkesluiter van de derde divisie, Volvox/Paradise, won zijn eerste wedstrijd en wel middels default. Tegenstander Sparta Arends besloot namelijk niet op de baan te verschijnen.


vorm

zn: via Middelnederlands vorme en Frans forme van Latijn forma, in de betekenis van ‘uiterlijke gedaante’ voor het eerst aangetroffen in 1236

vormen (plural)
vormpje (diminutive singular)
vormpjes (diminutive plural)

Hij is goed in vorm.


leg

een ronde in het darts, waarbij voor als eerste 501 punten gegooid moeten worden om hem te winnen


een-tweetje

Morfologisch: een (samenkoppeling) van 'een twee' in de verkleinwoordvorm

Doppelpass

(sport) een passeerbeweging waarbij een tegenstander met behulp van een medespeler omspeeld wordt

Na een een-tweetje wist hij een prachtig doelpunt te scoren.


merah

de rode kaart waarmee de scheidsrechter een speler uit het veld stuurt


schwalbe

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘val in het strafschopgebied om een penalty toegekend te krijgen’ voor het eerst aangetroffen in 1997

van Duits Schwalbe (zwaluw) wegens de typische duikval van deze vogel

het zich opzettelijk laten vallen in het strafschopgebied van de tegenstander om een strafschop af te dwingen


doelman

doelmannen (plural)
doellieden (plural)
doellui (plural)
doelmannetje (diminutive singular)
doelmannetjes (diminutive plural)

speler van een sportteam die door zijn doel te verdedigen moet voorkomen dat de tegenstander scoort


kaatsen

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘balslaan’ voor het eerst aangetroffen in 1374

kaatste (past)
gekaatst (past participle)
te kaatsen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen kaatsen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen kaatsen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekaatst (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekaatst (active infinitive perfect present long-form)
gekaatst zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekaatst te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
kaatsend (imperfect participle)
gekaatst (past participle)
kaatse (subjunctive)
kaats (indicative imperfect present singular first-person)
kaatst (indicative imperfect present singular second-person)
kaatst (indicative imperfect present singular second-person)
kaatst (indicative imperfect present singular second-person)
kaatst (indicative imperfect present singular third-person)
kaatste (indicative imperfect past singular first-person)
kaatste (indicative imperfect past singular second-person)
kaatste (indicative imperfect past singular second-person)
kaatste (indicative imperfect past singular second-person)
kaatste (indicative imperfect past singular third-person)
kaatsten (indicative imperfect past plural first-person)
kaatsten (indicative imperfect past plural second-person)
kaatsten (indicative imperfect past plural third-person)
zal kaatsen (indicative imperfect future singular first-person)
zult kaatsen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kaatsen (indicative imperfect future singular second-person)
zult kaatsen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kaatsen (indicative imperfect future singular second-person)
zult kaatsen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kaatsen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen kaatsen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen kaatsen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen kaatsen (indicative imperfect future plural third-person)
zou kaatsen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou kaatsen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) kaatsen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt kaatsen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou kaatsen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden kaatsen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden kaatsen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden kaatsen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekaatst (perfect present first-person)
hebt gekaatst (perfect present second-person)
hebt gekaatst (perfect present second-person)
heeft gekaatst (perfect present second-person)
hebt gekaatst (perfect present second-person)
heeft gekaatst (perfect present third-person)
hebben gekaatst (perfect present first-person)
hebben gekaatst (perfect present second-person)
hebben gekaatst (perfect present third-person)
had gekaatst (perfect past first-person)
had gekaatst (perfect past second-person)
had gekaatst (perfect past second-person)
hadt gekaatst (perfect past second-person)
had gekaatst (perfect past third-person)
hadden gekaatst (perfect past first-person)
hadden gekaatst (perfect past second-person)
hadden gekaatst (perfect past third-person)
zal gekaatst hebben (perfect future first-person)
zal gekaatst hebben (perfect future second-person)
zult gekaatst hebben (perfect future second-person)
zult gekaatst hebben (perfect future second-person)
zal gekaatst hebben (perfect future second-person)
zult gekaatst hebben (perfect future second-person)
zal gekaatst hebben (perfect future third-person)
zullen gekaatst hebben (perfect future first-person)
zullen gekaatst hebben (perfect future second-person)
zullen gekaatst hebben (perfect future third-person)
zou gekaatst hebben (perfect conditional first-person)
zou gekaatst hebben (perfect conditional second-person)
zou gekaatst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekaatst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekaatst hebben (perfect conditional second-person)
zou gekaatst hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekaatst hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekaatst hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekaatst hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gekaatst (impersonal passive present imperfect)
er is gekaatst (impersonal passive present perfect)
er werd gekaatst (impersonal passive past imperfect)
er was gekaatst (impersonal passive past perfect)
er zal gekaatst worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gekaatst zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gekaatst worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gekaatst zijn (impersonal passive conditional perfect)
gekaatst worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gekaatst te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gekaatst zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gekaatst te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gekaatst zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gekaatst te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gekaatst zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gekaatst te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gekaatst (singular imperfect present first-person)
wordt gekaatst (singular imperfect present second-person)
wordt gekaatst (singular imperfect present second-person)
wordt gekaatst (singular imperfect present second-person)
wordt gekaatst (singular imperfect present plural third-person)
worden gekaatst (singular imperfect present plural first-person)
worden gekaatst (singular imperfect present plural second-person)
worden gekaatst (singular imperfect present third-person)
werd gekaatst (singular imperfect past first-person)
werd gekaatst (singular imperfect past second-person)
werd gekaatst (singular imperfect past second-person)
werdt gekaatst (singular imperfect past second-person)
werd gekaatst (singular imperfect past plural third-person)
werden gekaatst (singular imperfect past plural first-person)
werden gekaatst (singular imperfect past plural second-person)
werden gekaatst (singular imperfect past third-person)
zal gekaatst worden (singular imperfect future first-person)
zult gekaatst worden (singular imperfect future second-person)
zult gekaatst worden (singular imperfect future second-person)
zult gekaatst worden (singular imperfect future second-person)
zal gekaatst worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gekaatst worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gekaatst worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gekaatst worden (singular imperfect future third-person)
zou gekaatst worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gekaatst worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gekaatst worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gekaatst worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gekaatst worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gekaatst worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gekaatst worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gekaatst worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gekaatst worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gekaatst (perfect present first-person)
bent gekaatst (perfect present second-person)
bent gekaatst (perfect present second-person)
is gekaatst (perfect present second-person)
zijt gekaatst (perfect present second-person)
is gekaatst (perfect present third-person)
zijn gekaatst (perfect present first-person)
zijn gekaatst (perfect present second-person)
zijn gekaatst (perfect present third-person)
was gekaatst (perfect past first-person)
was gekaatst (perfect past second-person)
was gekaatst (perfect past second-person)
waart gekaatst (perfect past second-person)
was gekaatst (perfect past third-person)
waren gekaatst (perfect past first-person)
waren gekaatst (perfect past second-person)
waren gekaatst (perfect past third-person)
zal gekaatst zijn (perfect future first-person)
zult gekaatst zijn (perfect future second-person)
zult gekaatst zijn (perfect future second-person)
zult gekaatst zijn (perfect future second-person)
zal gekaatst zijn (perfect future third-person)
zullen gekaatst zijn (perfect future first-person)
zullen gekaatst zijn (perfect future second-person)
zullen gekaatst zijn (perfect future third-person)
zou gekaatst zijn (perfect conditional first-person)
zou gekaatst zijn (perfect conditional second-person)
zou gekaatst zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gekaatst zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gekaatst zijn (perfect conditional second-person)
zou gekaatst zijn (perfect conditional third-person)
zouden gekaatst zijn (perfect conditional first-person)
zouden gekaatst zijn (perfect conditional second-person)
zouden gekaatst zijn (perfect conditional third-person)

een (vooral in Friesland beoefende) balsport spelen waarbij twee teams met de hand een balletje naar de tegenpartij slaan en daarbij op bepaalde manieren punten kunnen scoren


tiende

afgeleid van het hoofdtelwoord tien met het achtervoegsel -de


schijf

In de betekenis van ‘platrond voorwerp’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240.

erfwoord: Middelnederlands scīve ‘schijf, platrond voorwerp’, ontwikkeld uit Oergermaans *skībō-, wijzend met grammatische wisseling op Indo-Europees *sk(e)ip-, labiaaluitbreiding van *skeh₂i- ‘splijten’ (zie verder scheiden). Evenals Nederduits Schiev, Duits Scheibe, Fries skiif en Zweeds skiva, alle ‘platrond voorwerp, schijf’. Verwantschap met scheef (zn.) en schever(steen).

schijven (plural)
schijfje (diminutive singular)
schijfjes (diminutive plural)

elk van de stenen waarmee het damspel wordt gespeeld


pupil

pupillen (plural)
pupilletje (diminutive singular)
pupilletjes (diminutive plural)

junior, iemand in een jongere leeftijdsklasse


pit

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘post bij autoraces’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1961

In de betekenis van ‘zaadkorrel, merg van bomen, kern’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1484

In de betekenis van ‘gegraven opening met water’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1076

Kern

zaadhoudende kern van verschillende vruchten

[1], [2], [4] pitten (plural)
[3] pits (plural)
pitje (diminutive singular)
pitjes (diminutive plural)

werkplaats langs een circuit voor auto- of motorsport


discuswerpen

Diskuswerfen

een atletiekdiscipline waarbij men een discus zo ver mogelijk probeert te werpen

Discuswerpen is ook een olympische sport.


hoogspringen

salt d'alçada

atletiekdiscipline waarbij het de bedoeling is over een tussen twee staanders bevestigde lat of touw te springen

We hadden onderweg niet veel om over te praten, ik probeerde het eerst met de Europese kampioenschappen hoogspringen en dat we nu twee Zweden boven de twee meter hadden.


hoogspringen

faire

over een hooggeplaatste, tussen twee staanders bevestigde lat of touw proberen springen

De volledigheid van het werkwoord is beperkt in de zin dat vervoegde persoonsvormen weinig gangbaar zijn.

over een hooggeplaatste, tussen twee staanders bevestigde lat of touw proberen te springen

Ook de rest van de traditionele atletiekavond voldeed aan de verwachtingen. Er werd weer lekker hooggesprongen, een Colombiaanse won goud op de hink-stap-sprong en onze Sifan Hassan kwalificeerde zich moeiteloos voor de 1500m-finale.

Weblink bron “Berry & Jerry go olympic” (2016-09-15)

Jonge vrouw in blauw trainingspak die in de herfst hoogspringt op het bospad


pijl

[1], [2]: via Middelnederlands pile van Latijn pilum, in de betekenis van ‘projectiel voor een boog’ aangetroffen vanaf 1373

pijlen (plural)
pijltje (diminutive singular)
pijltjes (diminutive plural)

langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden

Hij heeft nog meer pijlen op zijn boog.


poule

Leenwoord uit het Frans poule, in de betekenis van ‘inzet bij spel’ voor het eerst aangetroffen in 1847

pool

een groep van sporters of teams die het tegen elkaar opnemen in een competitie of toernooi

groep van sporters of teams die het tegen elkaar opnemen in de voorronden van een competitie of toernooi

De loting voor de poules was in december.

Ik verloor de WK-pool bij ons op het werk omdat Nederland de moeilijke poule niet overleefde.


mat

matten (singular)
matje (diminutive)
matjes (diminutive singular)

terrein waarop een wedstrijd in een veldsport wordt gespeeld

,,In een derby zo ruim verliezen is niet prettig, ook niet als het nergens meer om gaat. Toch zijn we niet van de mat gespeeld, ondanks de uitslag”, aldus de verliezende trainer Hilbert van Gils.


hest

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord hestr

Vergelijk Nederlands hengst zn en Limburgs haes zn

sette seg på sin høye hest

over het paard getild zijn
verwend en arrogant zijn


hest

Vergelijk Nederlands hengst en Limburgs haes

Ein hest kan snåve på fire bein, og ein mann på eit ord.

Een paard kan struikelen over vier poten en een man over een woord.


hit

Jones hit for the pitcher.


aanvaller

afgeleid van aanvallen met het achtervoegsel -er

aanvallers (plural)
aanvallertje (diminutive singular)
aanvallertjes (diminutive plural)

De aanvaller is vaak de speler die de meeste doelpunten maakt.


judo

Leenwoord uit het Japans, in de betekenis van ‘verdedigingssport’ voor het eerst aangetroffen in 1948

Japans leenwoord. Het woord betekent 'zachte weg', waarbij het woordje do (weg) verwant is aan tao en naast de betekenis 'manier' ook de connotatie heeft van 'levenspad'.

een Japanse vechtsport, heden ten dage beoefend als wedstrijdsport

Judo is een van oorsprong Japanse vechtsport.


draak

via Middelnederlands drake en Latijn draco van Oudgrieks δράκων (drákoon), in de betekenis van ‘fabelachtig monster’ aangetroffen vanaf 1240

Een draak van [XXX]

Gezegd van iets dat vervelend, overdreven, kitscherig e.d. of anderszins mislukt is (bijv. een boek, film, toneelstuk, gedicht etc.)

draken (plural)
draakje (diminutive singular)
draakjes (diminutive plural)

open zeiljacht, gebouwd volgens de specificaties van de eenheidsklasse

Zij zeilen nog altijd met hun draak.


basketball

van Engels basketball, in de betekenis van ‘spel waarbij bal door ring met net wordt gegooid’ geschreven met een koppelteken (basket-ball) aangetroffen vanaf 1896 en zonder koppelteken vanaf 1907 (zie vindplaats hieronder)

verouderde uitspraakvariant van basketbal

Alle soorten van spel zijn ingevoerd; «voetbal”, «baseball”, «basketball”, «tennis” en «cricket”.

Buitenland. : China's ontwaking in: De Standaard (7 januari 1907), H. de Hoogh en Co., p. 5 kol. 2


spinnen

een om zijn as draaiende, rondtollende beweging maken

De raceauto spinde.


list

[1-6]: Afkomstig van het Oudnoordse woord lista zn

[7-8]: Afkomstig van het Oudnoordse woord list zn 'slimheid, vaardigheid, inzicht'; huidige betekenis beïnvloed door het Middelnederduitse woord list zn

Manns list er vel behende, men kvinnelist er uten ende.

Deze mannenlijst is handig, maar de vrouwenlijst is eindeloos.

med list en lempe

voorzichtig en bedachtzaam, met voorzichtigheid, met bedachtzame aanpak

bij het hoogspringen en polsstokspringen


hardlopen

een sport waarbij men zich bekwaamt in het zich snel voortbewegen


green

[dennenboom]: van Oudnoords grön "naaldboom"

greens (plural)
greentje (diminutive singular)
greentjes (diminutive plural)

speelveld met kort gemaaid gras rondom een hole

aanduiding van een complete golfbaan met meerdere holes


defensie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verdediging’ voor het eerst aangetroffen in 1292

Afkomstig van het Latijnse woord defendere (verdedigen)

Naamwoord van handeling van defenderen met het achtervoegsel -tie

De defensie van het Italiaanse voetbalteam was nit te verslaan.


ergo

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘bijwoord van causaliteit: derhalve’ voor het eerst aangetroffen in 1540

[bijwoord en onzijdig zelfstandig naamwoord] van Latijn ergo

[vrouwelijk zelfstandig naamwoord] verkorting van ergotherapie

[mannelijk zelfstandig naamwoord 1] verkorting van ergotherapeut

[mannelijk zelfstandig naamwoord 2] verkorting van ergometer

trainingstoestel, oorspronkelijk meetinstrument bedoeld om sportieve inspanning te meten

In de boot kunnen roeiers zich verstoppen, kunnen ze een ander de schuld geven als het niet goed gaat. Daarom haten veel roeiers de 'ergo', omdat je direct feedback hebt.


kruising

Naamwoord van handeling van kruisen met het achtervoegsel -ing

kruisingen (plural)
kruisinkje (diminutive singular)
kruisinkjes (diminutive plural)

Hij schoot de bal precies in de kruising.


scheidsrechter

samenstelling van scheid ww en rechter met het invoegsel -s-

referee

iemand die tijdens een spel de spelregels toepast

scheidsrechters (plural)
scheidsrechtertje (diminutive singular)
scheidsrechtertjes (diminutive plural)

iemand die bij wedstrijden het toezicht houdt op de naleving van de spelregels

Dit doelpunt werd door de scheidsrechter afgekeurd.

De scheidsrechter staakte de wedstrijd toen hij weer werd uitgemaakt voor hondenlul.


stop

schorsing; een voorlopig of tijdelijk verbod om deel te nemen in races of wedstrijden te spelen


fitness

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘training d.m.v. lichaamsbeweging’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1983

Fitness

conditie- of krachttraining, meestal in een sportzaal

Ik doe iedere vrijdag aan fitness.


verlenging

Naamwoord van handeling van verlengen met het achtervoegsel -ing.

verlengingen (plural)
verlenginkje (diminutive singular)
verlenginkjes (diminutive plural)

Tijdens de verlenging kon de thuisploeg de eindstand vastleggen.


manche

van Frans manche "deel van een wedstrijdreeks", als term bij het kaartspel whist aangetroffen vanaf 1887 en daarna figuurlijk als sportterm in 1889 (zie vindplaatsen hieronder)

manches (plural)
mancheje (diminutive singular)
manchetje (diminutive singular)
manchejes (diminutive plural)
manchetjes (diminutive plural)

Herzog leidde vanaf de eerste manche zaterdag op de 500 meter.

Sajati won in 2'6", Soekessi 2de, twee paardenlengten achter, Keno 3de, Sangket 4de. Toen de tweede "manche" van dezen robber gespeeld werd scheen het dat Keno betere kaarten gekregen had. Zij was onmiddellijk vóór met Soekessi achter zich en Sajati en Sanket, naast elkander, weder daarachter.

Het Whist-concours zal plaats hebben op Woensdag 9 en Maandag 14 November. Er wordt gespeeld "whist par préférence" met den "blinde". Honneurs worden gerekend, zonder den trek is men echter noch in de eerste noch in de tweede manche uit.


manche

deel van een wedstrijdreeks, een ronde, set


piek

pieken (plural)
piekje (diminutive singular)
piekjes (diminutive plural)

een (tijdelijk) optimale vorm waarin een uitzonderlijke prestatie kan worden geleverd

De piek moet er bij de finale zijn, niet eerder.


clinic

eenmalige demonstratie of training door zeer ervaren of getalenteerde sporters voor deelnemers die daar actief aan meedoen

De Antillean Yachtracing Union (AYRU) organiseert komende zaterdag en zondag op zeilclub Jan Sofat een clinic wedstrijdzeilen voor de jeugd. Er zal worden gevaren in mini sunfishes. Jeugdigen die in een mini sunfish kunnen zeilen en meer willen leren van wedstrijdzeilen, kunnen hieraan deelnemen. Ook ouders, begeleiders, en trainers die interesse nebben kunnen zich opgeven. Cor van Aanholt en Chantal Voorbraak zullen de clinic verzorgen.


aantikken

tikte aan (past)
aangetikt (past participle)
aan te tikken (active infinitive imperfect present long-form)
hebben aangetikt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben aangetikt (active infinitive perfect present long-form)
aangetikt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
aangetikt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
aantikkend (imperfect participle)
aangetikt (past participle)
tik aan (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
tikt aan (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
tikt aan (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
tikt aan (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
tikt aan (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
tikken aan (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
tikken aan (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
tikken aan (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
tikte aan (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
tikte aan (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
tikte aan (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
tikte aan (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
tikte aan (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
tikten aan (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
tikten aan (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
tikten aan (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal aantikken (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult aantikken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aantikken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aantikken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aantikken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult aantikken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal aantikken (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen aantikken (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen aantikken (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen aantikken (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou aantikken (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou aantikken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) aantikken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt aantikken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou aantikken (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden aantikken (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden aantikken (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden aantikken (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
aantik (subordinate-clause present)
aantikt (subordinate-clause present)
aantikt (subordinate-clause present)
aantikt (subordinate-clause present)
aantikt (subordinate-clause present)
aantikte (subordinate-clause past)
aantikte (subordinate-clause past)
aantikte (subordinate-clause past)
aantikte (subordinate-clause past)
aantikte (subordinate-clause past)
aantikten (subordinate-clause past)
aantikten (subordinate-clause past)
aantikten (subordinate-clause past)
heb aangetikt (perfect present first-person)
hebt aangetikt (perfect present second-person)
hebt aangetikt (perfect present second-person)
heeft aangetikt (perfect present second-person)
hebt aangetikt (perfect present second-person)
heeft aangetikt (perfect present third-person)
hebben aangetikt (perfect present first-person)
hebben aangetikt (perfect present second-person)
hebben aangetikt (perfect present third-person)
had aangetikt (perfect past first-person)
had aangetikt (perfect past second-person)
had aangetikt (perfect past second-person)
hadt aangetikt (perfect past second-person)
had aangetikt (perfect past third-person)
hadden aangetikt (perfect past first-person)
hadden aangetikt (perfect past second-person)
hadden aangetikt (perfect past third-person)
zal aangetikt hebben (perfect future first-person)
zal aangetikt hebben (perfect future second-person)
zult aangetikt hebben (perfect future second-person)
zult aangetikt hebben (perfect future second-person)
zal aangetikt hebben (perfect future second-person)
zult aangetikt hebben (perfect future second-person)
zal aangetikt hebben (perfect future third-person)
zullen aangetikt hebben (perfect future first-person)
zullen aangetikt hebben (perfect future second-person)
zullen aangetikt hebben (perfect future third-person)
zou aangetikt hebben (perfect conditional first-person)
zou aangetikt hebben (perfect conditional second-person)
zou aangetikt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt aangetikt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt aangetikt hebben (perfect conditional second-person)
zou aangetikt hebben (perfect conditional third-person)
zouden aangetikt hebben (perfect conditional first-person)
zouden aangetikt hebben (perfect conditional second-person)
zouden aangetikt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt aangetikt (impersonal passive present imperfect)
er is aangetikt (impersonal passive present perfect)
er werd aangetikt (impersonal passive past imperfect)
er was aangetikt (impersonal passive past perfect)
er zal aangetikt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal aangetikt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou aangetikt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou aangetikt zijn (impersonal passive conditional perfect)

de finishlijn halen; het net bereiken van een bepaalde waarde

Sinds die ochtend stijgt het kwik en tegen de middag zal het naar verwachting de dertig graden aantikken.

Juli Zeh
 “Onder buren” (2021), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186


spike

een van de harde punten, bevestigd onder de zool van een sportschoen, bedoeld om wegglijden tegen te gaan

De ontwikkeling van de superschoen alleen al koste anderhalf miljoen dollar. Het vernuftige eraan is dat noppen van speciaal hard plastic de gebruikelijke keramische spikes hebben vervangen.

Bij de den 2en Pinksterdag in het Stadion gehouden wedstrijden beweerden verschillende springers last van uitglijden te hebben. Het bleek ons evenwel, dat die deelnemers op gewone loopschoenen springen. Laten wij er nog eens op wijzen, dat een spike in elk der hakken bij het springen absoluut noodig is.

sportschoen met metalen punten onder de zool

"Ik verstapte me op een oneffen stuk," aldus Smits, "mijn rechter spike kwam toen tegen de linkerknie aan. (…)"

De heer Zwart kon zeer zeker over zijn debuut tevreden zijn, en als hij wat gewend is aan het loopen op spikes, zal hij ongetwijfeld nog heel wat hooger springen.

Bij het lopen op een harde ondergrond, zoals op stoeptegels en asfalt, kun je de metalen spike niet in de ondergrond prikken. De spike heeft dan onvoldoende grip op de ondergrond. In dat geval moet je op de spike een rubberen dop zetten.


supporter

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘aanhanger’ voor het eerst aangetroffen in 1946

van het Engels, afgeleid van support met het achtervoegsel -er

supporters (plural)
supportertje (diminutive singular)
supportertjes (diminutive plural)

iemand die een bepaalde club of speler steunt

De supporters raakten weer eens slaags.

Ze was dan ook allang blij dat ze niet met mij mee hoefde op mijn verre reizen, maar was wel vanaf het begin mijn grootste supporter.

Donderdag namen in het stadion al de eerste supporters plaats, van karton. Naar een idee van de supportersvereniging kunnen fans van Borussia voor 19 euro een kartonnen fan kopen met daarop een levensgrote foto van zichzelf.

Weblink bron “Namaaksupporters in Duitsland en Wit-Rusland tegen lege tribunes” (10-04-2020), NOS


supporter

Afgeleid van support met het achtervoegsel -er.

supporter, aanhanger van een sportclub, e.d.


cap

[2] vanwege het oorspronkelijke gebruik om aan de spelers van een interlandwedstrijd een petje ter herinnering uit te reiken

caps (plural)
capje (diminutive singular)
capjes (diminutive plural)

hoofdeksel van materiaal dat de ronding van de schedel volgt met een klep boven de ogen

van licht materiaal met gebogen klep, als bescherming tegen de zon

Maar zoals dat gaat met trends: als de massa er lucht van krijgt, is er voor de ontdekker niets meer aan. De echt trendy jongeren gingen van de cap met sluiting, over op de maatcap.

De honkbalpet uit 1920 is nooit gewassen. De opgedroogde zweetdruppels van de legendarisdche slagman Babe Ruth maken de pet daarom nog waardevoller. Dat bleek bij een veiling van de New York Yankees. Een fan had 328.000 dollar, oftewel 205.000 euro, over voor de cap.

badmuts in een onderscheidende kleur die onder de kin wordt vastgezet, met beschermde openingen voor de oren

Spelers van hetzelfde team hebben dezelfde kleur cap. De scheidsrechter en het publiek kunnen zo goed zien wie er bij elkaar horen. Alleen de keeper heeft een andere kleur cap. Op de caps staat een nummer.


century

century's (plural)
century'tje (diminutive singular)
century'tjes (diminutive plural)

honderd door één speler achter elkaar gescoorde punten


century

reeks van honderd achter elkaar gescoorde punten


cross

van Engels cross ww "doorkruisen, een doorsnede vormend"

crossbaan

1. wedstrijd door open terrein vol natuurlijke hindernissen

cross-over

2. op verschillende deelgebieden betrekking hebbend, kruislings doorsnijdend

crossen (plural)
crosses (plural)
crossje (diminutive singular)
crossjes (diminutive plural)


cup

van Engels cup; in de betekenis van ‘kom van bustehouder’ voor het eerst aangetroffen in 1961

in de betekenis van ‘wedstrijdbeker’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1898

cups (plural)
cupje (diminutive singular)
cupjes (diminutive plural)

Het verkleinwoord is vooral gebruikelijk voor betekenis 3, "verpakking".

beker die dient als trofee voor de winnaar van een toernooi of concours waarbij meestal steeds de verliezers van wedstrijden afvallen, ook gebruikt aanduiding voor dat evenement

Een andere cup die ook door Suriname gewonnen werd, was de Jos D. Emanuels Cup. In 1965 startte een interland tussen Suriname en Guyana om deze cup. Suriname won in 1965, '66 en 1967 en werd eigenaar van deze cup.

De internationale wedstrijden op schaatsen, om het meesterschap der wereld, uitgeschreven door den Ned. Schaatsenrijdersbond en de Amst. Sportclub, zijn heden geëindigd, met den laatsten kampstrijd op een baan van 5 mijlen of 5000 m., bijna een uur gaans (5555 m.) De dooi, die gisteren nacht reeds was ingevallen en steeds voortduurde, ging heden ochtend in een zachten regen over, en ofschoon de baan reeds veel geleden had, en voor de lange tribune reeds lange scheuren vertoonden, wenschten de beide besturen, in overleg met de mededingers, dezen laatsten der vier wedstrijden toch te doen doorgaan, omdat onze landgenoot, de heer Pander uit Haarlem, zulk een schoonen kans had om den grooten zilveren beker, ter waarde van f 800, te winnen. Het reglement toch voor deze wedstrijden hield o. a. de bepaling in dat hij, die in drie van de vier kampstrijden (onverschillig welke) overwinnaar bleef, den fraaien beker zou wegdragen. (…) Aan Norseng, die de eerst aankomende was op de 2 en 5 mijls banen, moest dus het wereldmeesterschap op de lange banen, aan Pander, die de ½ en een mijl banen het snelst afreed, het meesterschap op de korte baan worden toegekend. Terwijl de zilv. cup voor latere wedstrijden wordt gereserveerd.


cup

[2]: Customary cup:
**16 cups = 1 gallon
**4 cups = 1 quart
**2 cups = 1 pint

beker die gewonnen kan worden bij een sportwedstrijd

Feyenoord heeft de Europacup gewonnen.


duck

batsman die uitgaat zonder een punt te hebben gescoord


hammer

Afkomstig van het Oudnoorse woord hamarr

hammer og segl

hamer en sikkel (symbool van het communisme)


hold

Afkomstig van het Oudnoorse woord hald.
Afleiding van het Deense woord hold.

eftersøgning med hunde

zoektocht met honden
speurtocht met honden

equipe, kernploeg, ploeg, ploegverband, sportploeg, team, teamverband


hole

zn: van Engels hole
ww: hool ww met de uitgang -e

putje waar de speler de bal in moet slaan

De conclusie van Albertus, afgelopen jaar de beste Nederlander op het KLM Open en spelend op de Pro Golf Tour, het derde Europese niveau: bij putts van een meter of tien of langer laat hij de vlag er sowieso in. „Dan is het fijn dat niemand de vlag hoeft te bewaken. Er is geen afleiding tijdens het putten van die persoon én je ziet de hole beter.”

hele traject van de afslag tot het bijbehorende putje, als onderdeel van een golfbaan

Golfer Tiger Woods slaat een bal op de negende hole in de eerste ronde van de Amerikaanse open kampioenschappen in Pebble Beach in Californië.

hele traject van de afslag tot het bijbehorende putje, als onderdeel van een golfwedstrijd

„Ik heb tijdens mijn laatste ronde geen moment gedacht aan de overwinning”, liet Woodland weten. ”Ik heb gewoon hole na hole mijn spel gespeeld.”

Tijdens een wedstrijdje matchplay op de golfclub sla ik mijn bal in het water naast de vlag van de 14de. Dat is zuur, want op deze manier verlies ik waarschijnlijk deze hole.


attack

Afkomstig van het Middelfranse "attaquer".


break

zn [1], [2], [3] en tw: van Engels break zn

breakbeat

naar de vorm, ook ontleend aan het Engels

breaks (plural)
breakje (diminutive singular)
breakjes (diminutive plural)

winnen van een game waarin de tegenstander mag serveren

Sampras zette Becker meteen onder zware druk. Dat resulteerde al in de derde game in een doorbraak op zijn service. "Als je Sampras een break moet toestaan, heb je in de meeste gevallen al verloren," verzuchtte Becker.


break

uitroep van de scheidsrechter waarmee hij het gevecht even onderbreekt en de vechters scheidt

De scheidsrechter gebruikt, tijdens een wedstrijd vier commando’s: (…)
3. ‘break’; Beide boksers moeten een stap terug doen en verdere commando’s, van de scheidsrechter, afwachten voordat ze het boksen mogen hervatten. (…)


single

van Engels single
**m [1]: in de betekenis van ‘vrijgezel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989
**m [2]: in de betekenis van ‘grammofoonplaatje met één nummer per kant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950
**o in de betekenis van ‘enkelspel bij tennis’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1919

singles (plural)
singletje (diminutive singular)
singletjes (diminutive plural)

wedstrijd van één speler tegen één andere speler

Bollegraf kwalificeerde zich gisteren door een simpele zege (6-0 6-4) op de voortdurend voetfouten makende Seda Noorlander. Het was even wennen voor de 31--jarige Ermelose, die sinds september geen single had gespeeld. Het vrouwendubbelspel is tegenwoordig haar specialiteit.


support

o: van Frans support
m: van Engels support

Gremio is alleen populair in Porto Alegre, zij het dat die populariteit in de grauwe miljoenenstad wordt overschaduwd door de support voor Internacional.


finish

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘laatste deel van een wedstrijdbaan, eindstreep’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1897

het passeren van de eindstreep van een racewedstrijd

Wat een prachtige finish!

de eindstreep: een lijn die deelnemers van racewedstrijden moeten passeren om de wedstrijd te volbrengen

Door een ongelukkige val haalde hij de finish niet.

Op 5 juli 2017 is het de beurt aan Fabio Aru. De Sardijn ontsnapt op 2,4 kilometer van de finish aan de wurggreep van Team Sky.

Weblink bron
Rob Gollin
 “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant


draw

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘gelijk spel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1914

geslagen bal die licht naar rechts afbuigt
Bij linkshandige spelers: een bal die licht naar links afbuigt.

Toen golfster en drievoudig majorwinnares Nancy Lopez werd gevraagd hoe ze bij haar afslag kon afwisselen tussen een fade (voor rechtshandige spelers een bal die van links naar rechts draait) en een draw (andersom), antwoordde ze: 'Ik denk gewoon “fade”, of ik denk “draw”.

David Papineau (vert. Wybrand Scheffer)
 “De regels van het spel: wat sport ons kan leren over filosofie (en wat filosofie ons kan leren over sport)” (2018), Uitgeverij Atlas Contact, Amsterdam, ISBN 9789045035932, hfst. 1


draw

Van Angelsaksisch dragan. Verder te herleiden tot Protogermaans *dragana, Indo-Europees *dhregh-. Cognaat met: Oudnoords draga, Oudsaksisch dragan, Oudfries drega/draga, Oudhoogduits tragan, Duits tragen, Middelnederlands draghen, Nederlands dragen, binnen het Engels met drag.


invite

een opening in je verdediging laten vallen om een bepaalde reactie van je tegenstander uit te lokken

De derobement op handhouding 6 als invite. Op het ijzercontact willen maken van de tegenstander wordt er ontweken en direct de aanval geplaatst.

Staat men tegenover een tegenstander, die gaarne rechtstreeksche steken toebrengt, dan zal men door een invite of slag gevolgd door het loslaten van de voeling, deze uitlokken, om te kunnen weren en riposteeren.


shoot

zn: uit het Engels
**[1] (verkorting) van fotoshoot
**[2] van shoot zn
**[3] van shoot ww , oorspronkelijk ging het bij deze overtreding om het schoppen van de bal, maar in het Engels is "shoot" hiervoor niet de gangbare term geworden

tw [1]: verzachtende verbastering van shit

overtreding waarbij de bal met de voet of het onderbeen wordt aangeraakt

En wat ook regelmatig voorkomt is dat het zelfs met beelden niet te bepalen is of iets nou wel of geen shoot was.


pull

slag waarbij de bal in een rechte lijn links van het doel wordt geslagen

bij linkshandige spelers: rechts van het doel

De pull is een bal die naar links gaat en naar links blijft gaan, in tegenstelling tot een hook, die in eerste instantie naar rechts gaat en dan terugbuigt naar links.

slag waarbij de de batsman de bal meer naar links dan naar voren omlaag slaat

bij linkshandige spelers: meer naar rechts

Promes, de nieuwe batsman, speelde een tijdlang kalm, zeker om te wennen aan de eigenaardigheden, zoals „flight en lift" van de pitch. (…) Een pull en een beauty van een backdrive all the way tot de C tribune van zijn bat, brachten 52 op het bord. Hoe volkomen Promes het spel in deze periode beheerste, moge blijken uit een pull en 2 glides voor 4 runs elk en een big six ver buiten het veld.

worp waarmee een wedstrijd begint of na een doelpunt of na de rust wordt hervat

Teams moeten zich snel opstellen voor de pull. De pull wordt gegooid door een verdedigende speler nadat het aanvallende team heeft aangegeven dat het gereed is.

Tijdens de pull verschuift het gewicht steeds verder naar voren, zodat de grondweerstand steeds hoger wordt.


back

van Engels back, in de betekenis van ‘achterspeler’ aangetroffen vanaf 1899


back

erfwoord via Middelengels bak van Angelsaksisch bæc. Teruggaand op West-Germaans *bak, Protogermaans *baką, Indo-Europees *bʰeg-


push

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘stuwkracht’ voor het eerst aangetroffen in 1950

duwende slag waardoor een bal zich in een rechte lijn voortbeweegt

slag waarbij de stick bijna rechtop achter de bal wordt gehouden om die met een harde duw vooruit in beweging te brengen

Bovendien waren een niet al te kort spel, de lange pass en de push het best gebaat bij een lange haak.

slag waarbij de bal zich bij een rechtshandige speler recht naar een punt rechts van het doel beweegt, of bij een linkshandige speler links van het doel

De push is een bal die ten opzichte van het doel naar rechts vliegt en maar blijft gaan.


wave

Van Engels wave, eigenlijk Mexican wave, omdat dit gebruik opgang maakte tijdens het wereldkampioenschap voetbal voor landenteams in 1986 in Mexico ; naamwoord van handeling van waven

In de betekenis van ‘golfbeweging op tribune’ voor het eerst aangetroffen in 1987

gebruik waarbij toeschouwers in een stadion zijdelings na elkaar opstaan met geheven handen, zodat er voor het oog een golfbeweging op de tribune ontstaat


run

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘stormloop’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1889


match

Leenwoord uit het Engels, voor de verdere etymologie zie aldaar. In de betekenis van ‘sportwedstrijd’ voor het eerst aangetroffen in 1836


board

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘bestuurslichaam’ voor het eerst aangetroffen in 1886. Doublet met bord zn

boards (plural)
boardje (diminutive singular)
boardjes (diminutive plural)

Vijftien jaar geleden kwam ik tijdens een bedrijfsuitje toevallig terecht op de waterskischool van de broers die de eerste wakeboards uit Amerika importeerden. Zij vertelden enthousiast over de toen nieuwe sport: je staat op een soort kleine surfplank achter de boot en gebruikt de twee golven die tijdens het varen ontstaan als springplank om trucs te doen in de lucht. Een soort snowboarden op het water, ik was direct verkocht.


board

erfwoord van Middelengels bord, Angelsaksisch bord. Proto-West-Germaans *bord, Proto-Germanic *burdą, Indo-Europees *bʰerdʰ- ("snijden")


serve

serves (plural)
serveje (diminutive singular)
servejes (diminutive plural)

bij het begin en na het scoren van een punt de bal met een slag vanaf de achterlijn in het spel brengen

Hij zou zijn eerste ervaring op de tennisbaan nooit vergeten. (…) Ofschoon zijn serve nog slordig was, kon hij al genadeloos hard slaan en wist hij een vuur in zijn spel te leggen waarover de verslaggevers later veelvuldig zouden schrijven.

De jongeren onder ons hielden zich in de gymzaal op, waar nu uit noodzaak gevolleyd moest worden. Een meidensport, maar die baskets waren niet zo één twee drie gerepareerd. (…) Niets aan de hand zolang ik de bal op mijn licht gespreide vingertoppen kreeg. Maar als er een serve of een smash moest worden opgevangen met naar boven gekeerde, aaneengesloten polsen, sprongen mijn wonden telkens open.


record

[1], [2] van Frans record, in de betekenis van ‘beste prestatie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1889

records (plural)
recordje (diminutive singular)
recordjes (diminutive plural)


amarillo

zn o [2]: omdat de renner die op de eerste plaats stond in de periode van 1955 tot 2010 een geel shirt droeg

eerste plaats in het klassement van de ronde van Spanje

Na drie opeenvolgende ritten in Andalusië met aankomst bergop, vooraf gezien als het zwaartepunt van de 64ste Vuelta, staat Gesink tweede in het algemeen klassement op 31 tellen van het amarillo.


wielerland

samenstelling van wiel en land met het invoegsel -er-

wielerlanden (plural)
wielerlandje (diminutive singular)
wielerlandjes (diminutive plural)

een land dat een betekenis in de wielersport heeft

Bij een groot wielerevenement wordt er gebruik gemaakt van een wielerland.


switch

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘schakelaar’ voor het eerst aangetroffen in 1989


plukken

Ontwikkeld uit Middelnederlands plocken, plucken (1240), uit Germaans *plukkōn-, *plukkjan- “plukken”, verwant aan Engels pluck, Duits pflücken, Deens plukke, Noors plukke, Zweeds plocka, enz.

De oudere aanname van een vroege ontlening aan een vulgair Latijns woord *piluccare “uitpluizen, pellen, plukken” is zowel chronologisch alsmede fonologisch gezien lastig te verklaren.

pflücken

(sport) een door de lucht vliegende bal grijpen

plukte (past)
geplukt (past participle)
te plukken (active infinitive imperfect present long-form)
zullen plukken (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen plukken (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geplukt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geplukt (active infinitive perfect present long-form)
geplukt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geplukt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
plukkend (imperfect participle)
geplukt (past participle)
plukke (subjunctive)
pluk (indicative imperfect present singular first-person)
plukt (indicative imperfect present singular second-person)
plukt (indicative imperfect present singular second-person)
plukt (indicative imperfect present singular second-person)
plukt (indicative imperfect present singular third-person)
plukte (indicative imperfect past singular first-person)
plukte (indicative imperfect past singular second-person)
plukte (indicative imperfect past singular second-person)
plukte (indicative imperfect past singular second-person)
plukte (indicative imperfect past singular third-person)
plukten (indicative imperfect past plural first-person)
plukten (indicative imperfect past plural second-person)
plukten (indicative imperfect past plural third-person)
zal plukken (indicative imperfect future singular first-person)
zult plukken (indicative imperfect future singular second-person)
zal plukken (indicative imperfect future singular second-person)
zult plukken (indicative imperfect future singular second-person)
zal plukken (indicative imperfect future singular second-person)
zult plukken (indicative imperfect future singular second-person)
zal plukken (indicative imperfect future singular third-person)
zullen plukken (indicative imperfect future plural first-person)
zullen plukken (indicative imperfect future plural second-person)
zullen plukken (indicative imperfect future plural third-person)
zou plukken (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou plukken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) plukken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt plukken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou plukken (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden plukken (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden plukken (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden plukken (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geplukt (perfect present first-person)
hebt geplukt (perfect present second-person)
hebt geplukt (perfect present second-person)
heeft geplukt (perfect present second-person)
hebt geplukt (perfect present second-person)
heeft geplukt (perfect present third-person)
hebben geplukt (perfect present first-person)
hebben geplukt (perfect present second-person)
hebben geplukt (perfect present third-person)
had geplukt (perfect past first-person)
had geplukt (perfect past second-person)
had geplukt (perfect past second-person)
hadt geplukt (perfect past second-person)
had geplukt (perfect past third-person)
hadden geplukt (perfect past first-person)
hadden geplukt (perfect past second-person)
hadden geplukt (perfect past third-person)
zal geplukt hebben (perfect future first-person)
zal geplukt hebben (perfect future second-person)
zult geplukt hebben (perfect future second-person)
zult geplukt hebben (perfect future second-person)
zal geplukt hebben (perfect future second-person)
zult geplukt hebben (perfect future second-person)
zal geplukt hebben (perfect future third-person)
zullen geplukt hebben (perfect future first-person)
zullen geplukt hebben (perfect future second-person)
zullen geplukt hebben (perfect future third-person)
zou geplukt hebben (perfect conditional first-person)
zou geplukt hebben (perfect conditional second-person)
zou geplukt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geplukt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geplukt hebben (perfect conditional second-person)
zou geplukt hebben (perfect conditional third-person)
zouden geplukt hebben (perfect conditional first-person)
zouden geplukt hebben (perfect conditional second-person)
zouden geplukt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geplukt (impersonal passive present imperfect)
er is geplukt (impersonal passive present perfect)
er werd geplukt (impersonal passive past imperfect)
er was geplukt (impersonal passive past perfect)
er zal geplukt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geplukt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geplukt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geplukt zijn (impersonal passive conditional perfect)
geplukt worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geplukt te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geplukt zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geplukt te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geplukt zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geplukt te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geplukt zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geplukt te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geplukt (singular imperfect present first-person)
wordt geplukt (singular imperfect present second-person)
wordt geplukt (singular imperfect present second-person)
wordt geplukt (singular imperfect present second-person)
wordt geplukt (singular imperfect present plural third-person)
worden geplukt (singular imperfect present plural first-person)
worden geplukt (singular imperfect present plural second-person)
worden geplukt (singular imperfect present third-person)
werd geplukt (singular imperfect past first-person)
werd geplukt (singular imperfect past second-person)
werd geplukt (singular imperfect past second-person)
werdt geplukt (singular imperfect past second-person)
werd geplukt (singular imperfect past plural third-person)
werden geplukt (singular imperfect past plural first-person)
werden geplukt (singular imperfect past plural second-person)
werden geplukt (singular imperfect past third-person)
zal geplukt worden (singular imperfect future first-person)
zult geplukt worden (singular imperfect future second-person)
zult geplukt worden (singular imperfect future second-person)
zult geplukt worden (singular imperfect future second-person)
zal geplukt worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geplukt worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geplukt worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geplukt worden (singular imperfect future third-person)
zou geplukt worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geplukt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geplukt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geplukt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geplukt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geplukt worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geplukt worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geplukt worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geplukt worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geplukt (perfect present first-person)
bent geplukt (perfect present second-person)
bent geplukt (perfect present second-person)
is geplukt (perfect present second-person)
zijt geplukt (perfect present second-person)
is geplukt (perfect present third-person)
zijn geplukt (perfect present first-person)
zijn geplukt (perfect present second-person)
zijn geplukt (perfect present third-person)
was geplukt (perfect past first-person)
was geplukt (perfect past second-person)
was geplukt (perfect past second-person)
waart geplukt (perfect past second-person)
was geplukt (perfect past third-person)
waren geplukt (perfect past first-person)
waren geplukt (perfect past second-person)
waren geplukt (perfect past third-person)
zal geplukt zijn (perfect future first-person)
zult geplukt zijn (perfect future second-person)
zult geplukt zijn (perfect future second-person)
zult geplukt zijn (perfect future second-person)
zal geplukt zijn (perfect future third-person)
zullen geplukt zijn (perfect future first-person)
zullen geplukt zijn (perfect future second-person)
zullen geplukt zijn (perfect future third-person)
zou geplukt zijn (perfect conditional first-person)
zou geplukt zijn (perfect conditional second-person)
zou geplukt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geplukt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geplukt zijn (perfect conditional second-person)
zou geplukt zijn (perfect conditional third-person)
zouden geplukt zijn (perfect conditional first-person)
zouden geplukt zijn (perfect conditional second-person)
zouden geplukt zijn (perfect conditional third-person)

De doelman plukte de bal uit de lucht.


set

van Engels set zn
**[2]: in de betekenis van ‘deel van tennispartij’ voor het eerst aangetroffen in 1908

sets (plural)
setje (diminutive singular)
setjes (diminutive plural)

Het verkleinwoord setje wordt in de spreektaal ook gebruikt om twee personen in een duurzame relatie aan te duiden.


set

Werkwoord en bijvoeglijk naamwoord: erfwoord van Middelengels setten, Angelsaksisch settan. Van West-Germaans *sattjan.

Zelfstandig naamwoord: vermoedelijk oorspronkelijk afgeleid van Oudfrans sette (< Latijn secta) waar de deelbetekenissen "groep [mensen], groepering, verzameling" uit voortkwamen. Vermoedelijk is dit leenwoord door de sterke gelijkenis geheel samengevallen met het inheemse set en het daarvan afgeleide zelfstandig naamwoord.


set

set; ronde in een wedstrijd in bijvoorbeeld tennis, tafeltennis en volleybal


gelijkmaken

maakte gelijk (past)
gelijkgemaakt (past participle)
gelijk te maken (active infinitive imperfect present long-form)
hebben gelijkgemaakt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gelijkgemaakt (active infinitive perfect present long-form)
gelijkgemaakt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gelijkgemaakt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
gelijkmakend (imperfect participle)
gelijkgemaakt (past participle)
maak gelijk (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
maakt gelijk (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
maakt gelijk (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
maakt gelijk (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
maakt gelijk (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
maken gelijk (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
maken gelijk (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
maken gelijk (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
maakte gelijk (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
maakte gelijk (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
maakte gelijk (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
maakte gelijk (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
maakte gelijk (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
maakten gelijk (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
maakten gelijk (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
maakten gelijk (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen gelijkmaken (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden gelijkmaken (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
gelijkmaak (subordinate-clause present)
gelijkmaakt (subordinate-clause present)
gelijkmaakt (subordinate-clause present)
gelijkmaakt (subordinate-clause present)
gelijkmaakt (subordinate-clause present)
gelijkmaakte (subordinate-clause past)
gelijkmaakte (subordinate-clause past)
gelijkmaakte (subordinate-clause past)
gelijkmaakte (subordinate-clause past)
gelijkmaakte (subordinate-clause past)
gelijkmaakten (subordinate-clause past)
gelijkmaakten (subordinate-clause past)
gelijkmaakten (subordinate-clause past)
heb gelijkgemaakt (perfect present first-person)
hebt gelijkgemaakt (perfect present second-person)
hebt gelijkgemaakt (perfect present second-person)
heeft gelijkgemaakt (perfect present second-person)
hebt gelijkgemaakt (perfect present second-person)
heeft gelijkgemaakt (perfect present third-person)
hebben gelijkgemaakt (perfect present first-person)
hebben gelijkgemaakt (perfect present second-person)
hebben gelijkgemaakt (perfect present third-person)
had gelijkgemaakt (perfect past first-person)
had gelijkgemaakt (perfect past second-person)
had gelijkgemaakt (perfect past second-person)
hadt gelijkgemaakt (perfect past second-person)
had gelijkgemaakt (perfect past third-person)
hadden gelijkgemaakt (perfect past first-person)
hadden gelijkgemaakt (perfect past second-person)
hadden gelijkgemaakt (perfect past third-person)
zal gelijkgemaakt hebben (perfect future first-person)
zal gelijkgemaakt hebben (perfect future second-person)
zult gelijkgemaakt hebben (perfect future second-person)
zult gelijkgemaakt hebben (perfect future second-person)
zal gelijkgemaakt hebben (perfect future second-person)
zult gelijkgemaakt hebben (perfect future second-person)
zal gelijkgemaakt hebben (perfect future third-person)
zullen gelijkgemaakt hebben (perfect future first-person)
zullen gelijkgemaakt hebben (perfect future second-person)
zullen gelijkgemaakt hebben (perfect future third-person)
zou gelijkgemaakt hebben (perfect conditional first-person)
zou gelijkgemaakt hebben (perfect conditional second-person)
zou gelijkgemaakt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelijkgemaakt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelijkgemaakt hebben (perfect conditional second-person)
zou gelijkgemaakt hebben (perfect conditional third-person)
zouden gelijkgemaakt hebben (perfect conditional first-person)
zouden gelijkgemaakt hebben (perfect conditional second-person)
zouden gelijkgemaakt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gelijkgemaakt (impersonal passive present imperfect)
er is gelijkgemaakt (impersonal passive present perfect)
er werd gelijkgemaakt (impersonal passive past imperfect)
er was gelijkgemaakt (impersonal passive past perfect)
er zal gelijkgemaakt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gelijkgemaakt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gelijkgemaakt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gelijkgemaakt zijn (impersonal passive conditional perfect)

In de tweede helft werd er toch nog gelijkgemaakt.


wedge

bepaald type slaginstrument voor het golfspel, geschikt om de bal over een korte afstand omhoog te slaan


paal

In de betekenis van ‘mannelijk lid in erectie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1967

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘stuk hout’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285

Voor paal staan

Voor gek staan, zichzelf belachelijk maken

Pfahl

een langwerpig stuk materiaal dat in de grond staat

Pfahl

(heraldiek) een loodrechte band midden over een wapenschild

palen (plural)
paaltje (diminutive singular)
paaltjes (diminutive plural)

Hij schoot de bal tegen de paal aan, tot teleurstelling van het publiek.


pole

poleposition, beste startplaats bij een race


poteau

Uit Middelfrans poteaul, postiau, uit post, pot (Latijn postis) met het achtervoegsel -eau.


straight

Ontwikkeld uit Middelengels streight, streght, streiȝt, oorspronkelijk het voltooid deelwoord van strecchen “strekken” (= modern Engels stretch).

hebbende een ononderbroken rij van gewonnen wedstrijden of partijen


langeafstandsloper

Samenstelling van lange, afstand en loper met het invoegsel -s-

Langstreckenläufer

mannelijke atleet die zich specialiseert in het lopen van afstanden boven 1500 meter

langeafstandslopers (plural)
langeafstandslopertje (diminutive singular)
langeafstandslopertjes (diminutive plural)

Als langeafstandsloper kon hij de marathon zonder problemen lopen.


bronze

Ontleend aan het Franse woord bronze, dat van het Italiaanse woord bronzo komt


cyclisme

Het zijn eerder zonderlingen die het Nederlandse cyclisme komen vertegenwoordigen in de oudste en mooiste klassieker.


capoeira

Portugees leenwoord, de oorsprong in het Portugees en de oorspronkelijke betekenis zijn onderwerp van discussie.

capoeira

een dans- en vechtsport afkomstig uit Brazilië

Capoeira wordt in de roda gespeeld onder begeleiding van muziek.


spider

van Engels spider
**[1] figuurlijk gebruikt, verwijzend naar de figuurlijke betekenis van web
**[2] bij uitbreiding van de betekenis "rijtuig" (zie [3])
**[3] via Afrikaans spider; verkorting van spider phaeton, waarin spider verwijst naar de hoge wielen met dunne spaken die aan spinnen deden denken, in de betekenis "rijtuig" aangetroffen vanaf 1879, zie vindplaats hieronder
**[4], [5] omdat de dunne uitsteeksels aan spinnenpoten doen denken

spiders (plural)
spidertje (diminutive singular)
spidertjes (diminutive plural)

hulpstuk met een verhoogd uiteinde waarmee een bal van boven kan worden geraakt wanneer er een andere bal voor ligt

De familie Theunissen praat met vuur over snookersport: "Als je de bal niet in de pocket kan krijgen, moet je een spider of een rest gebruiker."

Weblink bron Ook Warmond aan het snookeren in: Leidsch Dagblad , nr. 38707 (20 augustus 1988), p. 11 kol. 5


badminton

Leenwoord uit het Engels (zie aldaar de verdere etymologie). In de betekenis van ‘balspel’ in het Nederlands voor het eerst aangetroffen in 1915.

pluimbal

een sport waarbij een shuttle met behulp van een racket over een net geslagen moet worden

Ik train iedere zaterdag voor badminton.


badminton

Vernoemd naar de plaats Badminton en/of het hier gelegen landgoed Badminton House.


vin

In de betekenis van ‘zwemorgaan van vis’ voor het eerst aangetroffen in 1285

Afkomstig van het Middelnederlandse woord vinne

Geen vin verroeren

Geen enkele beweging maken, zich volledig stilhouden

Finne

uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren

ласт

een zwemvin, gebruikt bij het snorkelen en duiken...

vinnen (plural)
vinnetje (diminutive singular)
vinnetjes (diminutive plural)

een zwemvin, gebruikt bij het snorkelen en duiken, onderdeel van een snorkeluitrusting en duikuitrusting

klein zwaard [3], soms meerdere, onder een kite- of surfboard


eso

ace; bij tennis de opslag die de tegenpartij mist


eso

ace; de opslag die direct tot een punt leidt

Jeho podání byla nechytatelná, dal soupeři po sobě hned několik es.

Zijn opslag was ongrijpbaar, hij gaf zijn tegenstander meerdere aces op rij.


gól

První gól padl již ve druhé minutě utkání.

Het eerste doelpunt viel al in de tweede minuut van de wedstrijd.


fotbal

Rád hrál fotbal, už od malička.

Hij speelde graag voetbal, al van kleins af aan.


jimnastik yapmak

Samengesteld werkwoord van jimnastik en yapmak.


sporcu

Afgeleid van spor met het achtervoegsel -cu.


tour

van Frans tour, in de betekenis van ‘rondrit’ aangetroffen vanaf 1667

tours (plural)
tourtje (diminutive singular)
tourtjes (diminutive plural)


verspringen

sprong ver (past)
vergesprongen (past participle)

in een sprong afleggen van een zo groot mogelijke afstand

Er werd onder andere vergesprongen en hardgelopen.

Lewis sprong, door de wind geholpen, 8,83m ver.


reserve

iemand die eventueel een uitvaller vervangt


stjerne

Afkomstig van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord stjarna


Bock

erfwoord Uit Germaans *bukka-, vergelijk Nederlands bok, Engels buck

Böcke (nominative plural)
Bocks (genitive singular)
Bockes (genitive singular)
Böcke (genitive plural)
Bocke (dative singular)
Böcken (dative plural)
Böcke (accusative plural)


axel

eponiem: genoemd naar de Noorse schaatser Axel Paulsen , die deze sprong in 1882 voor het eerst uitvoerde, in de betekenis van ‘figuur bij kunstrijden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1984

sprong met een aantal verticale wentelingen in de lucht


trial

trials (plural)
trialtje (diminutive singular)
trialtjes (diminutive plural)

behendigheidswedstrijd waarin de deelnemers met hun voertuig een parkoers met allerlei hindernissen moeten afleggen

Bij trial voor motorfietsen moet de rijder de voeten op de voetrusten houden.


trial

via Middelengels trial van Anglo-Normandisch trial


trial

Dit is een van de uitzonderingen waarbij een woord op -al geen meervoud op -aux heeft.


spagaat

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘spreidzit’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1970

spagaten (plural)
spagaatje (diminutive singular)
spagaatjes (diminutive plural)

een gymnastische houding waarbij een been naar voren en een naar achteren is gestrekt en een hoek van 180° vormen

Hij blesseerde zich bij het doen van een spagaat.


benk

få to minutter på benken

twee minuten op de strafbank moeten zitten

een bankvormige positie in het worstelen


pitch

pitch [2], bepaald soort worp bij enkele sporten (cricket, honkbal, ...)

sportterrein, sportveld (bijv. bij cricket, honkbal, rugby of voetbal)


punch

van Engels punch
**[1] in de betekenis "stoot" voor het eerst aangetroffen in 1935 (zie laatste vindplaats bij betekenis)
**[2] in de betekenis "alcoholische drank" voor het eerst aangetroffen in 1711 (zie laatste vindplaats bij betekenis), verder etymologie onzeker
**[3.1] in de betekenis "drevel" voor het eerst aangetroffen in 1687 (zie laatste vindplaats bij betekenis)
**[3.2] in de betekenis "pons" voor het eerst aangetroffen rond 1775

opzettelijke krachtige aanraking
harde, gerichte slag met de vuist

Er is een oude wet in het boksen die zegt dat je zelden neergaat door een klap, hoe hard ook, die je ziet aankomen. Wat tegenstanders van Ali merkten, was dat je zijn punch vaak niet zag aankomen. En dan lig je.

„Wel, Max puncht als een oude vrouw", zei Jeffries, „zijn punch is zoo ongeveer de slechtste welke ik ooit heb meegemaakt. (…)"


baseball

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘honkbal’ voor het eerst aangetroffen in 1912

veldsport met twee ploegen, die om de beurt de gelegenheid hebben om punten te maken door een toegeworpen bal met een knuppel weg te slaan en dan langs de vier zijden van een vierkant naar het beginpunt terug te rennen, terwijl de andere ploeg deze bal probeert te vangen en met die bal spelers van de andere partij die niet op een hoekpunt van het vierkant staan uit te schakelen


stick

sticks (plural)
stickje (diminutive singular)
stickjes (diminutive plural)

een slaghout bij (ijs)hockey, een hockeystick

Bij hockey wordt gebruik gemaakt van sticks.


sada

V 2. druhé sadě prohrál.


stiften

stiftte (past)
gestift (past participle)
te stiften (active infinitive imperfect present long-form)
zullen stiften (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen stiften (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gestift (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gestift (active infinitive perfect present long-form)
gestift zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gestift te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
stiftend (imperfect participle)
gestift (past participle)
stifte (subjunctive)
stift (indicative imperfect present singular first-person)
stift (indicative imperfect present singular second-person)
stift (indicative imperfect present singular second-person)
stift (indicative imperfect present singular second-person)
stift (indicative imperfect present singular third-person)
stiftte (indicative imperfect past singular first-person)
stiftte (indicative imperfect past singular second-person)
stiftte (indicative imperfect past singular second-person)
stiftte (indicative imperfect past singular second-person)
stiftte (indicative imperfect past singular third-person)
stiftten (indicative imperfect past plural first-person)
stiftten (indicative imperfect past plural second-person)
stiftten (indicative imperfect past plural third-person)
zal stiften (indicative imperfect future singular first-person)
zult stiften (indicative imperfect future singular second-person)
zal stiften (indicative imperfect future singular second-person)
zult stiften (indicative imperfect future singular second-person)
zal stiften (indicative imperfect future singular second-person)
zult stiften (indicative imperfect future singular second-person)
zal stiften (indicative imperfect future singular third-person)
zullen stiften (indicative imperfect future plural first-person)
zullen stiften (indicative imperfect future plural second-person)
zullen stiften (indicative imperfect future plural third-person)
zou stiften (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou stiften (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) stiften (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt stiften (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou stiften (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden stiften (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden stiften (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden stiften (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gestift (perfect present first-person)
hebt gestift (perfect present second-person)
hebt gestift (perfect present second-person)
heeft gestift (perfect present second-person)
hebt gestift (perfect present second-person)
heeft gestift (perfect present third-person)
hebben gestift (perfect present first-person)
hebben gestift (perfect present second-person)
hebben gestift (perfect present third-person)
had gestift (perfect past first-person)
had gestift (perfect past second-person)
had gestift (perfect past second-person)
hadt gestift (perfect past second-person)
had gestift (perfect past third-person)
hadden gestift (perfect past first-person)
hadden gestift (perfect past second-person)
hadden gestift (perfect past third-person)
zal gestift hebben (perfect future first-person)
zal gestift hebben (perfect future second-person)
zult gestift hebben (perfect future second-person)
zult gestift hebben (perfect future second-person)
zal gestift hebben (perfect future second-person)
zult gestift hebben (perfect future second-person)
zal gestift hebben (perfect future third-person)
zullen gestift hebben (perfect future first-person)
zullen gestift hebben (perfect future second-person)
zullen gestift hebben (perfect future third-person)
zou gestift hebben (perfect conditional first-person)
zou gestift hebben (perfect conditional second-person)
zou gestift hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gestift hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gestift hebben (perfect conditional second-person)
zou gestift hebben (perfect conditional third-person)
zouden gestift hebben (perfect conditional first-person)
zouden gestift hebben (perfect conditional second-person)
zouden gestift hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gestift (impersonal passive present imperfect)
er is gestift (impersonal passive present perfect)
er werd gestift (impersonal passive past imperfect)
er was gestift (impersonal passive past perfect)
er zal gestift worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gestift zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gestift worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gestift zijn (impersonal passive conditional perfect)
gestift worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gestift te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gestift zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gestift te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gestift zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gestift te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gestift zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gestift te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gestift (singular imperfect present first-person)
wordt gestift (singular imperfect present second-person)
wordt gestift (singular imperfect present second-person)
wordt gestift (singular imperfect present second-person)
wordt gestift (singular imperfect present plural third-person)
worden gestift (singular imperfect present plural first-person)
worden gestift (singular imperfect present plural second-person)
worden gestift (singular imperfect present third-person)
werd gestift (singular imperfect past first-person)
werd gestift (singular imperfect past second-person)
werd gestift (singular imperfect past second-person)
werdt gestift (singular imperfect past second-person)
werd gestift (singular imperfect past plural third-person)
werden gestift (singular imperfect past plural first-person)
werden gestift (singular imperfect past plural second-person)
werden gestift (singular imperfect past third-person)
zal gestift worden (singular imperfect future first-person)
zult gestift worden (singular imperfect future second-person)
zult gestift worden (singular imperfect future second-person)
zult gestift worden (singular imperfect future second-person)
zal gestift worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gestift worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gestift worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gestift worden (singular imperfect future third-person)
zou gestift worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gestift worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gestift worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gestift worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gestift worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gestift worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gestift worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gestift worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gestift worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gestift (perfect present first-person)
bent gestift (perfect present second-person)
bent gestift (perfect present second-person)
is gestift (perfect present second-person)
zijt gestift (perfect present second-person)
is gestift (perfect present third-person)
zijn gestift (perfect present first-person)
zijn gestift (perfect present second-person)
zijn gestift (perfect present third-person)
was gestift (perfect past first-person)
was gestift (perfect past second-person)
was gestift (perfect past second-person)
waart gestift (perfect past second-person)
was gestift (perfect past third-person)
waren gestift (perfect past first-person)
waren gestift (perfect past second-person)
waren gestift (perfect past third-person)
zal gestift zijn (perfect future first-person)
zult gestift zijn (perfect future second-person)
zult gestift zijn (perfect future second-person)
zult gestift zijn (perfect future second-person)
zal gestift zijn (perfect future third-person)
zullen gestift zijn (perfect future first-person)
zullen gestift zijn (perfect future second-person)
zullen gestift zijn (perfect future third-person)
zou gestift zijn (perfect conditional first-person)
zou gestift zijn (perfect conditional second-person)
zou gestift zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gestift zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gestift zijn (perfect conditional second-person)
zou gestift zijn (perfect conditional third-person)
zouden gestift zijn (perfect conditional first-person)
zouden gestift zijn (perfect conditional second-person)
zouden gestift zijn (perfect conditional third-person)

een bal zacht met een boog (over de keeper) schieten

Bij het nemen van de strafschop stiftte Panenka de bal over de al gedoken keeper heen.


kuning

de gele kaart die als waarschuwing door een scheidsrechter aan een speler wordt uitgereikt


speler

Afgeleid van spelen met het achtervoegsel -er

spelers (plural)
spelertje (diminutive singular)
spelertjes (diminutive plural)

Dit spel wordt gespeeld met twee spelers.

Ik geloof niet in een God als derde persoon die een groot plan voor ons heeft waarin wij allemaal simpelweg spelers zijn.

Huldiging: De spelersbus keerde gisteravond niet terug naar de Overijsselse stad. Morgen kunnen supporters de spelers toejuichen bij de huldiging. Het team maakt dan een rit langs de IJssel in een open bus. Publiek kan langs de route staan.

Weblink bron “Feest barst los in Deventer na winst Go Ahead Eagles: 'We gaan Europa in!'” (22 april 2025), NOS


international

ˌɪntərˈnɛʃənəl

speler uit de officiële ploeg die voor zijn land uitkomt in een landenwedsrijd

De 19-jarige rechtsback heeft van Ajax toestemming gekregen om met FC Barcelona te onderhandelen over een meerjarig contract. Dat bevestigde Joes Blakborn, de zaakwaarnemer van de international van de Verenigde Staten.

Weblink bron “Dest verruilt Ajax voor FC Barcelona” (28 september 2020) op nrc.nl


discus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘werpschijf’ voor het eerst aangetroffen in 1832

disc

een zware werpschijf die gebruikt wordt bij de atletische sport discuswerpen.

discussen (plural)
discusje (diminutive singular)
discusjes (diminutive plural)


discus

Het Latijnse meervoud disci wordt in vele naslagwerken vermeld, maar komt in de praktijk zelden voor.

He [Robert Garrett] won even though he hadn't ever touched a real discus until just before the event was held.

Hij [Robert Garrett] won, ook al had hij nog nooit een echte discus aangeraakt voordat het evenement plaatsvond.

And Chris Martin took a silver medal in the discus on the opening day in the Bird's Nest, […]

En Chris Martin behaalde een zilveren medaille in het discuswerpen op de openingsdag in het Vogelnest, […]