kroon

Leenwoord uit het Deens of ijslands of noors of zweeds, in de betekenis van ‘munteenheid van Denemarken en later ook IJsland, Noorwegen en Zweden’ voor het eerst aangetroffen in 1871

De kroon spannen

Een echte uitblinker zijn, de beste in iets zijn

De kroon op het werk

Het hoogtepunt van iets wat zorgvuldig in elkaar is gezet, of van iemands arbeidzame leven

Naar de kroon steken

Beconcurreren om een overheersende positie

冠

hoofddeksel dat door een vorst gedragen wordt

Kronleuchter

een lichtbron bestaande uit een krans van lichtbronnen

kronen (plural)
kroontje (diminutive singular)
kroontjes (diminutive plural)

hoofddeksel dat door een vorst [1] gedragen wordt

De koning droeg zijn kroon.


baret

Van het Middelfranse birrette / barrete, verder te herleiden tot Italiaans baretta. In de betekenis van ‘muts’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573.

baretten (plural)
baretje (diminutive singular)
baretjes (diminutive plural)

plat hoofddeksel zonder klep, o.a. in gebruik bij militairen

De kleur van de baret geeft aan bij welk onderdeel de militair is ingedeeld. De rode baret krijgt een militair na de zware opleiding tot luchtmobiel infanterist.

zeskantige of ronde meisjesmuts, sterk gebold en meestal van fluweel


muts

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1373

mus

hoofddeksel van textiel zonder harde rand.

mutsen (plural)
mutsje (diminutive singular)
mutsjes (diminutive plural)

Zet je muts op! Het vriest buiten.

Zo'n 96 procent van alle klussen is inmiddels ingevuld. Het gaat dus om ‘de laatste wapperende handen’, laat Van der Herberg weten. Ook kan de stichting nog nieuwe, zachte handdoeken gebruiken. Mooi verpakt met een touwtje of strikje eromheen. Die worden dan meegegeven in de pakketten. Vorig jaar ging het om gebreide mutsen en sjaals. Een ‘warm extraatje’, bij de levensmiddelen.

Soms ook gehuld in een schapevacht, een ruige muts op het hoofd en een ketting in de hand. Of verkleed als duivels... 'Zijn hier ook stoute kinderen? ??

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 14


pet

Leenwoord uit het ?, in de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1806

zn v/m: herkomst onzeker; mogelijk een verkorting van Frans toupet "kuif"

zn o: (letterwoord) voor polyetheentereftalaat

bn waarschijnlijk afgeleid van pet zn "hoofddeksel", vanwege de sterke associatie met iemand van lagere maatschappelijke stand

petten (plural)
petje (diminutive singular)
petjes (diminutive plural)

De pet werd vroeger veel als hoofddeksel gedragen.

Ik droeg een pet met een lange achterflap om mijn nek te beschermen tegen de zon.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Een boer heeft vaak een pet op.


hoed

van Middelnederlands hoet, in de betekenis van ‘hoofddeksel’ aangetroffen vanaf 1253

aprilletje zoet geeft ook nog weleens een witte hoed

aprilletje zoet heeft ook nog weleens een witte hoed

aprilletje zoet sneeuwt nog wel een witte hoed

Iemand een veer op de hoed steken

Iemand vertellen dat die zijn of haar werk goed gedaan heeft

Met de hoed in de hand komt men door het ganse land

Iemand die vriendelijk is, bereikt meer in het leven dan iemand die onaardig en onbeleefd is (vgl. Men vangt meer vliegen met honing dan met azijn)

帽子

ぼうし ⁽ʲᵃ⁾　bōshi

hoeden (plural)
hoedje (diminutive singular)
hoedjes (diminutive plural)

De man droeg een hoge hoed.

' Misschien kan ik van de gordijnen een hoed laten maken, denkt ze, terwijl ze ze openschuift.

Jessie Burton vert. Mieke Trouw-Luyckx
 “Het huis aan de gouden bocht” (2014), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789021809526

Ik wil om een gulden wedden dat Frans de grootste hoed van alle aanwezigen draagt, en dat hij die van Agnes moest opzetten.

In zijn hand heeft hij een hoed, waarvan de rand de breedste is in het hele vertrek.


voile

van Frans voile, in de betekenis van ‘sluier’ aangetroffen vanaf 1689

voiles (plural)
voiletje (diminutive singular)
voiletjes (diminutive plural)

korte wijdmazige, van een dameshoed afhangende, sluier

Terwijl zij met een vermoeid gebaar een kam uit haar handtasje tevoorschijn haalde, sprak zij: ,,Complimenten van mgn man, meneer Heymans, en of u voor mij maar iets koketterigs met een voile wilt maken, want achter zo'n voile verborgen lijkt mijn gezicht nog heel wat beweert hij, omdat dan de rimpels niet zo opvallen. Wat vindt u daarvan; ikzelf zou er uren lang om kunnen huilen want wat is het toch erg om oud te worden."

Weblink bron “Met een voile bent u mooier” (8 juli 1960) op nrc.nl


mijter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

myter

hoofddeksel voor kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders

mijters (plural)
mijtertje (diminutive singular)
mijtertjes (diminutive plural)

een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden

Benedictus, die in Duitsland werd geboren als Joseph Aloisius Ratzinger, overleed zaterdag op 95-jarige leeftijd. Al vroeg in de ochtend verzamelden de eerste mensen zich op het Sint-Pietersplein om in de rij te staan voor de kerk. Het Vaticaan toonde zondag foto’s van het lichaam van Benedictus, gekleed in rode pauselijke rouwgewaden en met een mijter met een gouden rand op zijn hoofd.

Weblink bron “Lange rijen voor afscheid van overleden Benedictus XVI, die drie dagen opgebaard ligt in Sint-Pieter” (2 jan. 2023), Tubantia

Het waaide zo hard dat de mijter van Sinterklaas bijna in de gracht lag.


klapmuts

samenstelling van klap zn "klep" en muts zn
**[1] omdat de voorflippers aan oorkleppen doen denken, in de betekenis van ‘zeeroofdier’ voor het eerst aangetroffen in 1843

klapmyds

bepaald soort zoogdier, Cystophora cristata

klapmutsen (plural)
klapmutsje (diminutive singular)
klapmutsjes (diminutive plural)


vilthoed

vilthoeden (plural)
vilthoedje (diminutive singular)
vilthoedjes (diminutive plural)


strohoed

strohoeden (plural)
strohoedje (diminutive singular)
strohoedjes (diminutive plural)


bolhoed

In de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1939

bolhoeden (plural)
bolhoedje (diminutive singular)
bolhoedjes (diminutive plural)


hogehoed

samenstelling van hoog bn en hoed zn met het invoegsel -e- , mogelijk naast de schrijfwijze "hoge hoed" Weblink bron “Rode kool / rodekool” (22-11-2020)

hogehoeden (plural)
hogehoedje (diminutive singular)
hogehoedjes (diminutive plural)


panama

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘strooien hoed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1856

panama's (plural)
panamaatje (diminutive singular)
panamaatjes (diminutive plural)

type van hoed gevlochten uit de bladeren van de Carludovica palmata


bivakmuts

In de betekenis van ‘wollen muts die het hele gezicht behalve de ogen bedekt’ voor het eerst aangetroffen in 1915

Kapuzenmütze

muts die tot onder de kin doorloopt met openingen om door te kijken en te ademen

bivakmutsen (plural)
bivakmutsje (diminutive singular)
bivakmutsjes (diminutive plural)

muts die het hele hoofd bedekt, nek inbegrepen, met openingen om door te kijken en te ademen


tulband

Leenwoord uit het Turks, in de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1601

tulbanden (plural)
tulbandje (diminutive singular)
tulbandjes (diminutive plural)

om het hoofd gewikkeld doek gebruikt als hoofddeksel


zuidwester

In de betekenis van ‘breedgerande hoed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1673

samenstelling van zuid en wester , Afgeleid van de wind/storm uit het zuidwesten

zuidwesters (plural)
zuidwestertje (diminutive singular)
zuidwestertjes (diminutive plural)

bij regen- en stormweer gedragen hoofddeksel bij zeelieden


haarband

haarbanden (plural)
haarbandje (diminutive singular)
haarbandjes (diminutive plural)

sierband die in het haar gedragen wordt, m.n. om het kapsel in model te houden


helm

[1] In de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1080

[2] In de betekenis van ‘duinplant’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1500

helmen (singular)
helmpje (diminutive first-person)
helmpjes (diminutive singular)

'Daar stonden ze, helm aan helm, geweer aan geweer, als in steen gehouwen. Ik werd met trots vervuld dat ik het bevel mocht voeren over een handvol mannen die mogelijk in stukken konden worden gereten maar zich niet lieten overwinnen. Op dit soort momenten triomfeert de menselijke geest over de enorme kracht van de materie.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691

Om het aantal fietsslachtoffers te verminderen, wil minister Madlener dat over tien jaar ongeveer een kwart van de Nederlanders een helm draagt. Nu is dat nog maar 4 procent.

Weblink bron
Noor de Kort
 “Nederlanders willen geen fietshelm, maar dat gaat misschien veranderen” (16 april 2025), NOS


bonnet

via Middelnederlands bonette van Middelfrans bonet, vergelijk Frans bonnet; in de betekenis van ‘muts’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477

bonnetten (plural)
bonnetje (diminutive singular)
bonnetjes (diminutive plural)

De bonnet van een kardinaal heeft vier opstaande randen.


bonnet

via Middelengels bonet van Middelfrans bonet

soort vrouwenhoed met een lint onder de kin


fez

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘muts’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1836

fezzen (plural)
fezje (diminutive singular)
fezjes (diminutive plural)

bepaald soort hoed met een Turkse oorsprong

Die man draagt een fez.


hjälm

Ingen av cyklisterna använde hjälm.

Geen van de fietsers gebruikte een helm.


capuchon

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘hoofdkap’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

capuchons (plural)
capuchonnetje (diminutive singular)
capuchonnetjes (diminutive plural)

Veel kledingstukken hebben een capuchon, maar bijna niemand zet er ooit een op.


steek

In de betekenis van ‘driekantige hoed’ voor het eerst aangetroffen in 1807

(De beste breister) laat wel eens een steek vallen.

ook diegene die het kundigst is maakt fouten

Een zondagse steek houdt geen week.

er rust geen zegen op het werk dat iemand op zondag doet

Geen steek houden

niet relevant zijn, niet van toepassing zijn

Iemand een steek onder water geven

tegen iemand lelijke dingen zeggen op een bedekte/verborgen wijze

бодване

een penetratie met een scherp puntig voorwerp

stitch

een eenmalige doorvoering van een draad door een weefsel, meestal met behulp van een naald

steken (plural)
steekje (diminutive singular)
steekjes (diminutive plural)

bepaald soort hoofddeksel met opgeslagen randen


badehette

Samenstelling van bade ww "baden" en hette zn "muts"


badehette

Samenstelling van bade ww "bad" en hette zn "muts"


luifel

In de betekenis van ‘afdak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1576.

erfwoord: Met suffixsubstitutie uit Vroegnieuwnederlands luifen zn , gevormd uit luif (nog in Antwerps en Limburgs), uit Middelnederlands loive, loeyfe, oostelijke bijvorm van klankwettig lōve ‘eenvoudig gebouwtje, keet; overdekte uitbouw’ (waaruit streektaal loove, loofe ‘luifel, loods, galerij, binnenplaats, grafelijk kasteel in Brugge’). Gaat terug op Oergermaans *laub-jō- ‘bladerdak, gebladerte’, afleiding van *lauba- ‘blad’; waarvoor zie loof. Evenzo Nederduits Lööv ‘afdak; tuinhuisje’ en Duits Laube ‘prieel, galerij’.

luifels (plural)
luifeltje (diminutive singular)
luifeltjes (diminutive plural)

veelal kapvormig, naar voren uitstekend deel van bijv. een hoed


chapeau

Ontwikkeld uit Oudfrans chapel "een haardracht, kapsel", uit Middeleeuws Latijn capellus, cappellus "hoofdbedekking"


sombrero

van Spaans sombrero, in de betekenis "hoed met brede rand" voor het eerst aangetroffen in 1835 (zie laatste vindplaats onder betekenis)

Een plompe kerel was het, met een brede sombrero op zijn kop gedrukt en een kort jasje aan, die zich niet eens verontschuldigde, maar nauwelijks neergeploft een zwarte sigaar opstak en onachtzaam zijn gemene rook de kant van zijn buurman uitblies.

De heeren waren alle te paard en in het Mexicaansche kostuum, 't welk schitterend en kostbaar tevens is; — de breedgerande sombrero, — de korte rok, stijf van gouden of zilveren borduursels, — de geregenen calças, aan de knie open, — de Cordovaansche laarzen, rijk met zilver of goud gestikt en met zware Moorsche sporen van geslagen zilver voorzien, — de moedige kleine hitjes, waarop zij zitten, met derzelver hooge, half gestikte zadels en Moorsche franjes — voeren de verbeelding terug naar de schilderachtige tijden der Spaansche geschiedenis, of vormen een zonderling contrast met het havelooze voorkomen der Indianen, zoo als men deze groepsgewijze, in hunne poncho's gehuld, en onverschillig het beweegbare panorama voor zich aangapende, daar om heen ziet liggen.


sombrero

afgeleid van sombra "schaduw" met het achtervoegsel -ero


capote

[1] Uit het Italiaans cappotto "een type mantel".


lue

Werkwoord: Afkomstig van het Oudnoordse woord loga ww

Zelfstandig naamwoord [A]: Afkomstig van het Oudnoordse woord logi zn

Zelfstandig naamwoord [B]: Afkomstig van het Oudnoordse woord lúfa zn

Politiet beskriver gjerningsmannen som 165 cm høy, hvit i huden og iført sort lue og mørk jakke.

De politie beschrijft de dader als 165 cm lang en met een lichte huidskleur; hij droeg een zwarte muts en een donkere jas.


lue

Werkwoord: Afkomstig van het Middelnoordse woord "lúða" (= luiden)

Zelfstandig naamwoord: Afkomstig van het Oudnoordse woord lúfa zn


feestmuts

Festkappe

vaak kegelvormig hoofddeksel dat men draagt ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis.

feestmutsen (plural)
feestmutsje (diminutive singular)
feestmutsjes (diminutive plural)

Toen het WikiWoordenboek de 100.000 artikelen bereikte zette iedereen zijn feestmuts op.


helmet

Via Middelengels helmet/helmett van Oudfrans helmet, een verkleinvorm van helme. Het Engels kent eveneens helm, met dezelfde etymologische oorsprong.


peci

op een fez gelijkend Indonesisch hoofddeksel


zonnehoed

samenstelling van zon en hoed met het invoegsel -e-

zonnehoeden (plural)
zonnehoedje (diminutive singular)
zonnehoedjes (diminutive plural)


flaphoed

flaphoeden (plural)
flaphoedje (diminutive singular)
flaphoedjes (diminutive plural)


papenmuts

samenstelling van paap en muts met het invoegsel -en-

papenmutsen (plural)
papenmutsje (diminutive singular)
papenmutsjes (diminutive plural)


alpino

de bronnen gaan uit van een (verkorting) van "alpinomutsje", een leenvertaling van Italiaans cappello alpino, dat zou verwijzen naar het karakteristieke hoofddeksel van het korps Alpenjagers van de Italiaanse landmacht
Genoemd hoofddeksel heeft echter een ander model, een alpino lijkt meer op de baret van de Franse alpenjagers , die als eerste militairen zo'n hoofddeksel gingen dragen. "Alpino" en "alpino" worden (in advertenties) aangetroffen vanaf 1924: "De groote mode voor kinderen en bakfish Alpino mutsen alle kleuren" , net iets eerder dan "Alpinomuts" en "alpinomuts" (vanaf 1925), dit doet vermoeden dat "Alpino" een zelfstandige type- of merkaanduiding was.

alpino's (plural)
alpinootje (diminutive singular)
alpinootjes (diminutive plural)

ronde vilten baret met een steeltje in het midden, meestal donker gekleurd

Het was een zeer opgewonden Claudius, die het gezelschap van Clotje en Paca verliet, en die, zonder zich de tijd te gunnen om zijn jas aan te trekken en zijn alpino op te zetten, naar buiten holde op zoek naar een taxi.


fietshelm

fietshelmen (plural)
fietshelmpje (diminutive singular)
fietshelmpjes (diminutive plural)

helm die het hoofd van een fietser zou moeten beschermen bij een ongeluk

Wie aan Nederland denkt, denkt aan fietsen. Nederlanders en fietshelmen zijn een minder goede combinatie. We vinden ze lelijk, niet lekker zitten, en bijna niemand draagt ze.


nattlue

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden natt en lue


kardinaalshoed

samenstelling van kardinaal en hoed met het invoegsel -s-

rode, breedgerande, aan weerszijden met vijftien rode kwasten versierde hoed, een van de tekenen van de kardinaalswaardigheid


integraalhelm

integraalhelmen (plural)
integraalhelmpje (diminutive singular)
integraalhelmpjes (diminutive plural)

valhelm die het hoofd volledig beschermt


koksmuts

samenstelling van kok en muts met het invoegsel -s-

koksmutsen (plural)
koksmutsje (diminutive singular)
koksmutsjes (diminutive plural)


politiepet

politiepetten (plural)
politiepetje (diminutive singular)
politiepetjes (diminutive plural)

een plat hoofddeksel zoals gedragen door een politieagent


puntmuts

puntmutsen (plural)
puntmutsje (diminutive singular)
puntmutsjes (diminutive plural)

Kabouter Puntmuts woonde in een grote rode paddenstoel met ronde witte stippen


jarmoelke

kapje, kalotje (gedragen door religieuze mannen)


kalot

kalotten (singular)
kalotje (diminutive)
kalotjes (diminutive singular)

eenvoudig rond kapje dat op het hoofd wordt gedragen, vooral over een tonsuur

De 79-jarige Duitse kerkvorst liep door de zwarte ijzeren poort van Auschwitz met daarop de wereldberoemde tekst 'Arbeit Macht Frei'. Daarna zette hij zijn witte kalot af om te bidden bij de muur waar talloze gevangenen van de nazi's werden terechtgesteld.

Weblink bron “Paus sluit bezoek aan Polen af in Auschwitz” (28 mei 2006) op nu.nl


chapelleriehoed

chapelleriehoeden (plural)
chapelleriehoedje (diminutive singular)
chapelleriehoedjes (diminutive plural)


dophoed

dophoeden (plural)
dophoedje (diminutive singular)
dophoedjes (diminutive plural)

De beste foto was er eentje van heel dichtbij, met haar gezicht naar de camera, warme ogen en een mooie mond, glimlachend vanonder de rand van een vilten dophoedje.


slaapmuts

slaapmutsen (plural)
slaapmutsje (diminutive singular)
slaapmutsjes (diminutive plural)

Nu de nachten weer koud zijn draag ik een slaapmuts.


badmuts

badmutsen (plural)
badmutsje (diminutive singular)
badmutsjes (diminutive plural)

waterdichte muts die vooral vrouwen dragen tijdens het zwemmen met als doel de haren droog te houden en bij wedstrijdzwemmer om de weerstand in het water te verminderen

De waterpoloërs van de beide teams waren te herkennen aan hun badmuts van verschillende kleur.

En hoe is het weer hier in de winter eigenlijk?' Het mannetje was onooglijk en had zo weinig haar op zijn hoofd dat het leek of hij een badmuts droeg waar per ongeluk enkele sprietjes gras op waren blijven kleven.

Marion Pauw e.a.
 “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340


monnikskap

samenstelling van monnik en kap met het invoegsel -s-

monnikskappen (plural)
monnikskapje (diminutive singular)
monnikskapjes (diminutive plural)


motorhelm

motorhelmen (plural)
motorhelmpje (diminutive singular)
motorhelmpjes (diminutive plural)

een helm die het hoofd van een motorrijder beschermt bij een ongeluk

Het dragen van een motorhelm is tijdens het motorrijden verplicht.


ijsmuts

ijsmutsen (plural)
ijsmutsje (diminutive singular)
ijsmutsjes (diminutive plural)

een muts die goed beschermt tegen de kou en dus speciaal geschikt is voor schaatsers

In zijn werkkamer bleef zijn blik soms hangen aan een foto van Mickey Rourke. Mickey Rourke met een ijsmuts op, in een boksring ergens in Duitsland.

Inwendig zichzelf verwensend, ging hij naar buiten, zijn winterjas aan, een ijsmuts op, een dikke sjaal om zijn hals gewikkeld en een zonnebril op zijn neus om het zonlicht zoveel mogelijk buiten te sluiten. Wat hielp, was dat hij zich zelden zo ellendig had gevoeld.


valhelm

valhelmen (plural)
valhelmpje (diminutive singular)
valhelmpjes (diminutive plural)

hoofddeksel dat het hoofd beschermt bij een val

Maar voor een motor is ook het volledig bewijzen van de kosten toegestaan. Je kunt dan je benzine inbrengen, maar ook je motor zelf afschrijven. Daarbij kun je dan ook nog een aantal extra kosten inbrengen als beroepskosten. Denk maar aan een valhelm, broek, handschoenen...

Een scooter huren op vakantie is leuk, maar ook levensgevaarlijk. Dat ondervond Josephine Rees (23) uit Alkmaar afgelopen mei in Cambodja. Zij stapte 's nachts achterop bij een vriend. Toen uit het niets een taxi van rechts kwam, was uitwijken onmogelijk. "De enige reden dat wij het overleefd hebben, is dat we gelukkig een valhelm droegen."


cowboyhoed

een hoed met een brede rand gedragen door een Amerikaanse koeiendrijver

Hij neemt plaats aan een tafeltje en luistert naar de muzikanten die plichtmatig populaire deuntjes spelen terwijl twee Japanse vrouwen die hij eerder op Ginza flyers zag uitdelen op een podium dansen. Ze hebben hun parasols van rijstpapier verwisseld voor cowboyhoeden en zwaaien hun naakte benen hoog op in het flitslicht.

Alleen al als je televisiekijkt. Wij keken in die tijd naar Dallas. Dan kan je je af gaan vragen waarom ze daar allemaal een cowboyhoed ophebben en of dat niet warm is, maar wat schiet je ermee op? Dan moet je je helemaal verdiepen in de plaatselijke gebruiken daar en je weet van tevoren: dat ga ik toch niet begrijpen.

Amerikaanse deelnemers hebben wat minder schroom om in te spelen op de westernsfeer in de Rockies, en dagen al eens op in jeans en ruitjeshemd. Een enkele durfal zet voor de wat minder formele bijeenkomsten zelfs een cowboyhoed op.


toverhoed

toverhoeden (plural)
toverhoedje (diminutive singular)
toverhoedjes (diminutive plural)

een meestal puntige hoed, een magisch voorwerp van een tovenaar

Indiase spin lijkt sprekend op toverhoed uit Harry Potter: Pas ontdekte spin lijkt zo sterk op sorteerhoed uit Harry Potter dat hij ernaar is vernoemd.


zomerhoed

zomerhoeden (plural)
zomerhoedje (diminutive singular)
zomerhoedjes (diminutive plural)

lichte hoed die beschermt tegen de zon en zo zeer geschikt is om te dragen in de zomer

Jawel, een nieuw logo boven het blog. Op een motor. Dat komt zo. De redactie van Vrij vond mijn selfie met dikke Cubaan en zomerhoed best grappig, maar het mocht wel wat stoerder. ‘Kun je niet poseren op een motor? Een beetje Jan Cremer-achtig graag’.

Kelly van der Veer is van brunette naar blond gegaan. Voor een fotoshoot is ze helemaal in de zomerse sferen in een gestreepte tankini en roze zomerhoed.


trouwhoed

trouwhoeden (plural)
trouwhoedje (diminutive singular)
trouwhoedjes (diminutive plural)

zwarte hoge hoed die de bruidegom draagt tijdens het huwelijk

Op de Weerdsingel is de zaak keurig geregeld. Zo'n tien jaar is F. Links, getooid met trouwhoed, hier tijdens de Vrijmarkt de 'burgemeester'. Sinds donderdag bezet hij de oevers van de singel, maar de stoepen aan de overkant van de weg houdt hij ook in de gaten. “Ik wil dat de mensen iets leuks beleven zonder dat anderen er ellende van hebben“, zegt Links, eens Stadsprins van het carnaval, maar dezer dagen handelaar in íncourante maten'. Bewoners hebben het morele recht op een plek op hun eigen stoep, stelt de burgemeester. “Zij hebben een privilege, want zij hebben er last van dat wij hier zitten.” Zijn aanpak jegens andersdenkenden is simpel: “Heel veel praten.”


bontmuts

bontmutsen (plural)
bontmutsje (diminutive singular)
bontmutsjes (diminutive plural)

muts gemaakt van de vacht van een zoogdier

Ook de televisiecritici misten de markante NOS-verslaggever. „Wie schitterde door afwezigheid was onze vertrouwde ingesneeuwde Gerri met zijn befaamde bontmuts”, aldus Parool-recensent Han Lips. „Dus stonden drie andere NOS-heren te blauwbekken op de respectievelijke crisisplekken in het land. Allemaal zonder bontmuts.”

27 januari draait de uitzending om schaatser Kees Verkerk en zijn bekende, van zijn overleden moeder gekregen bontmuts.


kerstmuts

kerstmutsen (plural)
kerstmutsje (diminutive singular)
kerstmutsjes (diminutive plural)

rode met bont gevoerde muts die hoort bij het kerstfeest

"Schat," zeg ik, "je hebt een T-shirt aan van een mopshond met een kerstmuts op."Hij sluipt naar me toe en fluistert: "'t Is winter. Dan is het altijd kerst."

Mensen die tussen 2014 en 2016 een uil met kerstmuts hebben gekocht in een van de vestigingen van Intratuin, wordt aangeraden het product terug te brengen naar de winkel. Volgens het bedrijf kunnen kleine onderdelen van de uil loskomen. Dit kan gevaar opleveren voor kleine kinderen.


bombe

Ontleend aan Italiaans bomba “bal”, aangetroffen sinds de 17e eeuw.


calotte

mutsje van astrakan zoals dat door leden van sommige rooms-katholieke studentenverenigingen in navolging van de zoeaven wordt gedragen

De calotte of toque is een astrakan muts met gekleurde lintjes en pins die onder meer studies en afkomst van de student aangeven.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Peter Dirix
 “Encyclopedisch woordenboek over het studentenleven” op plutonica.be


deukhoed

deukhoeden (plural)
deukhoedje (diminutive singular)
deukhoedjes (diminutive plural)


dienstpet

een hoofddeksel dat deel uitmaakt van een uniform

Wat een blamage. In deze mensen wordt zoveel geïnvesteerd, en dan gedragen ze zich zó!”, brieste een van de leidinggevenden van de opleiding, Pjotr Timofejev, verontwaardigd. Dat de jongens dienstpetten droegen en het filmpje opnamen binnen het opleidingsgebouw, noemde hij „onvergeeflijk”, aldus de Russische nieuwssite Meduza. De rector van de school vergeleek de actie met die van Pussy Riot, de meidenpunkgroep die in 2012 een anti-Poetin-lied zong in een Moskouse kathedraal en daarvoor zware straffen kreeg.


berenmuts

samenstelling van beer zn en muts zn met het invoegsel -en-

een ceremonieel, militair hoofddeksel gemaakt van berenvel

Berenmuts blijft berenmuts – De leden van de beroemde Britse koninklijke garde hoeven hun hoofddeksels van (Canadees) berenvel niet in te ruilen voor een synthetische variant. Dat heeft het Britse ministerie van Defensie gisteren meegedeeld, aldus de Britse omroep BBC.

Bakhuis, Kroek, Kriekjes en Berghuis hebben inmiddels al meermalen in Ahoy geoefend. En dat zijn urenlange, vermoeiende sessies: lopen, stilstaan, aanwijzingen opvolgen en dat steeds met een trommel van zo’n 7 kilo voor je buik. En morgenavond volgt de generale repetitie, waarbij de muzikanten waarschijnlijk in vol ornaat optreden: in het authentieke ceremoniële grenadiersuniform en met een berenmuts op het hoofd.


vechtpet

vechtpetten (plural)
vechtpetje (diminutive singular)
vechtpetjes (diminutive plural)

hoofddeksel van een militair zonder de duidelijke beschermende werking zoals een helm die zou bieden

Op 5 maart 1942 ziet Dik een soort clown de galerij van het ziekenhuis opkomen, waar hij op een veldbed ligt. „Een kakipak aan, een vechtpet op het hoofd, een bril op en een geweer met bajonet in zijn handen.” De clown blijkt een kleine Japanse soldaat te zijn die Dik gebiedt op te staan. Als de jongen dat niet doet –hij is verlamd– trapt de Jap woedend het veldbed met Dik erop naar de 80 centimeter lager gelegen grond, zet zijn voet op Diks hals en doorboort diens borst met zijn bajonet.

Beelden. Een in camouflagepak en vechtpet gehulde militair vertelt in de camera over het zware werk dat hij en zijn kameraden al urenlang verrichten om de overlast in te dammen. Trots meldt hij: wij zijn de rapid reaction force, NAVO-jargon voor snel inzetbare troepen.


tropenhelm

bolle witte hoed met een brede rand die goed beschermt tegen de zon en de warmte van de tropen

De trip naar Afrika leverde de First Lady overigens meer commentaar op. Zo droeg ze tijdens een safari een tropenhelm, voor veel Afrikanen een symbool van koloniale onderdrukking. Haar reis zou onder meer bedoeld zijn om de snerende opmerkingen van Donald Trump over een aantal Afrikaanse landen (’shithole countries’) te doen vergeten.

Niet alle journalisten herkenden de befaamde architect meteen bij zijn aankomst in Nederlands-Indië, maar dat kwam door het witte pak, speciaal voor de tropen, en misschien ook wel door de tropenhelm. Want met zijn kleine postuur en zijn korte witte baardje was Hendrik Petrus Berlage - Hein voor vrienden - een bekende verschijning, zelfs overzees.


gleufhoed

gleufhoeden (plural)
gleufhoedje (diminutive singular)
gleufhoedjes (diminutive plural)

een bol hoofddeksel waarvan het bolle deel ingedeukt is

Dit zou wel eens daadwerkelijk topcrimineel Raymond 'Red' Reddington uit de hitserie kunnen zijn, compleet met gleufhoed. En die gedachte wil door zijn indrukwekkende lage stemgeluid en alwetende strenge blik maar niet verdwijnen.

Het was het slot van een uitgebreide tournee langs steevast uitverkochte (voetbal)stadions. Op ieder concert genoten tientallen look-a-likes: gleufhoed, zonnebril, oorbel en haar in de nek.

Het effect van de projectie was verbluffend: daar leek hij echt te staan. Zwartleren jack, plukkend aan de jaspanden, gleufhoed op het hoofd en de microfoonstandaard stevig omklemd.


kaboutermuts

samenstelling van kabouter zn en muts zn

kaboutermutsen (plural)
kaboutermutsje (diminutive singular)
kaboutermutsjes (diminutive plural)

spits toelopend hoofddeksel van textiel, zoals dat door kleine mensachtige sprookjesfiguren wordt gedragen

Hebben de jongens van Busch ook nog naar alle kanten uitstekende haren, Puckchen en Muckchen dragen een bolle muts en een ‘echte’ puntige kaboutermuts.

Om met een geest in contact te komen en aldus een ‘alfcappe’ of kaboutermuts te bemachtigen, gaat men op de kerstnacht naar een kerk, maar, zoals in de nota op het einde van de tekst wordt gezegd, kan men hetzelfde ‘experiment’ ook nog op drie andere hoogdagen in het jaar uitvoeren.


politiemuts

samenstelling van politie zn en muts zn
**[1] leenvertaling van Frans bonnet de police

dat klopt als een politiemuts zonder klep

het is bepaald niet verrassend dat dat juist is

hoofddeksel van textiel zonder klep, dat gemakkelijk opvouwbaar is en dat militairen dragen als ze in de legerplaats zijn of bij ongevaarlijke werkzaamheden

Onderweg merkten mevrouw Zilcken en ik op - het moest zondag zijn - hoeveel militairen op wandel waren, meestal flinke jongens, maar zo jong! In hun blauwe kapotjas, die hun tot aan de hielen reikte, de politiemuts rechtop, op zijn Belgisch, kuierden de kerels niet alleen langs het kanaal, waar, in de zonsondergang ook de pracht stierf van de grote bomen, maar ze hielden bij hun leest lieve en mollige landgenoten.

ander hoofddeksel dan pet of helm dat onderdeel is van het uniform van politieagent

Speurende agenten zagen in het Winschoterdiep een bonte politiemuts drijven, in het Gronings politiejargon van toen ook wel 'pool' genoemd. Nadat die muts was opgevist, bleek dat die van agent Van Vliet was; zijn naam en dienstnummer stonden er namelijk in.

Hedenmorgen vond in de politiesociëteit aan de Dj. Bali in aanwezigheid van tal van leraren der verschillende scholen, de officiële installatie plaats der nieuwe "agenten". De geslaagden met een witte Sam Brown (riemstel) en een witte politiemuts met een speciaal insigne (BKLL), werden één voor een voor geroepen, waarop zij uit handen van de vertegenwoordiger van de hoofdcommissaris, de commissaris 1ste klas R. Sanusi Prawirakusuma, hun diploma ontvingen.


alpinopet

uit het Italiaans
samenstelling van alpino zn en pet zn

alpinopetten (plural)
alpinopetje (diminutive singular)
alpinopetjes (diminutive plural)

plat hoofddeksel dat lijkt op een kleine baret

Volgens het door de politie vrijgegeven signalement was de dader net gekleed en zag hij er goed verzorgd uit. Hij had een lang smal gezicht, droeg een alpinopet, was ongeveer 1.75 meter lang en tussen de 40 en 50 jaar oud.

Sjefke Varaen gaat er de barricaden voor op. Carnaval moet een nationale feestdag worden en dus een vrije dag. Met woeste baard en alpinopet - een Brabantse versie van de Cubaanse vrijheidsstrijder Che Guevara – bindt hij de strijd aan. Met als wapen een online petitie: carnavalvrij.nl. ,,Als ik 40.000 handtekeningen heb, ga ik persoonlijk naar Den Haag”, roept hij het volk – de kijkers - toe.

Hij droeg een alpinopetje en een uniformjasje met enkele medailles, maar ik herkende het uniform niet, militairen droegen toch nooit een alpinopetje? Ik besefte bijna meteen hoe dom ik was.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767

Toen Rebecca en Ellis tot stilstand kwamen naast een etalage gevuld met flessen whisky, Nessie-speelgoed en geruite alpinopetten, rende een meisje met zoveel piercings dat haar gezicht leek te schitteren de straat op om een pamflet door het halfopen raam van hun auto te proppen.

Amanda Block
 “De verloren verteller” (2021), The house of books, ISBN 9789044363647


jockeypet

jockey cap

pet met grote klep die een jockey tijdens paardenrennen draagt

De koningin - om een indruk te geven - is een nuf met de intonatie van een verwend kind, een rijbroek, een kroon op haar jockeypet, een scepter in de hand en een handtasje met het wapen van de monarchie in goud.

Dimitri heeft onder supervisie van zijn vader een aantal verhalen vertaald. Maar nu doet hij het in zijn eentje, en dat geeft ongelukken. De twee Nederlandse vertaalsters ontdekten bijvoorbeeld dat een 'jockeypet' een 'hockeypet' was geworden. Dat kon in de Amerikaanse editie en in de Nederlandse nog verbeterd worden. Maar elders ging het mis.


pothelm

De man reed op een oud model motor en droeg een groengekleurde jas en een model pothelm.

De Porsches werden ingezet om het aantal ernstige ongelukken op de snelwegen te verminderen. „Toentertijd gold er nog geen maximumsnelheid en vangrails ontbraken op de snelwegen. De snelle Porsches konden snelheidsduivels inhalen en tot stoppen dwingen”, aldus het Louwman Museum donderdag. „Met de lange leren jassen en de pothelmen boezemden politiemensen ontzag in.”

Honderden motoren, brommers, scooters en fietsen met hulpmotor, van 25 jaar of ouder. Allemaal te bekijken, ruiken en aaien in het zonnetje. Het leuke is dat de meeste er pruttelend en ploffend door hun baasjes – soms met lange leren jas en pothelm - naartoe zijn gereden.


panamahoed

panamahoeden (plural)
panamahoedje (diminutive singular)
panamahoedjes (diminutive plural)

soort strohoed met donker lint en brede rand

In 2012 is de eeuwenoude weeftraditie van Ecuadoriaanse strohoeden uitgeroepen tot ‘Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid’. De oorspronkelijke naam van de strohoed is ‘Jipijapa’ (‘Xipixapa’) of ‘Montecristi’. Dus niet Panamahoed, zoals hij soms ten onrechte wordt genoemd.

Het bekende stroachtige hoofddeksel wordt door vele mensen Panamahoed genoemd. Toch vindt de productie ervan plaats in Ecuador en Mexico. Hoe is die naamgeving dan ontstaan? Vroeger werden zulke hoeden via een centrale douanepost in Panama geëxporteerd en kreeg elk exemplaar de stempel 'Panama'.


hette

Afkomstig van het Oudnoordse woord hetta zn "hoofddeksel, bescherming"

få hetta

van de kook zijn (helemaal in de war zijn, je kalmte verliezen, je vermogen verliezen om klaar te denken)


flambard

In de betekenis van ‘slappe vilten hoed met brede rand’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1889

slappe vilten hoed met brede rand, flaphoed


oesjanka

traditionele Russische bontmuts met oorflappen

Het Russische leger stopt met het gebruik van Ruslands bekendste kledingstuk: de bontmuts met oorflappen. De oesjanka, zoals de muts heet, wordt vervangen door een hoofddeksel dat kan worden gedragen in combinatie met een helm en moderne communicatiemiddelen.

‘Geef hem jouw oesjanka, Ljosja,’ zegt Grisja, en Ljosja doet zijn muts af en zet hem op Michails hoofd.


pälsmössa

samenstelling van päls zn "pels" en mössa zn "muts"


sjako

van Hongaars csákó, mogelijk via Frans csákó of Duits Tschako; de sjako werd door Hongaarse troepen, "huzaren", in de 18e eeuw in het buitenland geïntroduceerd

sjako's (plural)
sjakootje (diminutive singular)
sjakootjes (diminutive plural)

hoed in de vorm van een afgeknotte kegel van stijf materiaal, die naar boven toe wijder of juist smaller wordt met een klep aan de voorkant, en soms ook aan de achterkant

Een sjako is een hoofddeksel van (Franse) soldaten die vochten tijdens de slag bij Waterloo in 1815; het lijkt een beetje op een koksmuts, maar dan van dikkere stof en de kleur was natuurlijk niet wit.


zwemmuts

kap op het hoofd dat de haren bedekt tijdens het zwemmen

Lewis Gordon Pugh (37) zwom een kilometer in 18 minuten en 50 seconden. De temperatuur van het water was op dat moment -1.8°C. Niemand zwom ooit in zo'n koud water. Hij had enkel een zwembroek, zwemmuts en duikbril aan.

Weblink bron
emj
 “Brit zwemt aan de noordpool” (17/07/2007), De Standaard

Dit seizoen gaf ze op het WK in het Canadese Roberval op na het verliezen van haar zwemmuts, en op het EK in het Hongaarse Balatonmeer werd ze 23e op de 10 km. Door die mindere prestaties kon ze in juli 2011 niet deelnemen aan het WK in Shanghai, waar de beste twaalf zich rechtstreeks plaatsen voor de Olympische Spelen van 2012.

Weblink bron
md
 “19-jarige openwaterzwemster Manon Lammens stopt” (09/11/2010), De Standaard


pothoed

pothoeden (plural)
pothoedje (diminutive singular)
pothoedjes (diminutive plural)

In plaats van een letterlijke interpretatie van reggae vertaalde de Amerikaan, die dit jaar dertig jaar zijn eigen merk runt, rasta klassiekers naar nu. De befaamde gehaakte petten in de kleuren geel groen en rood, werden pothoeden met roze, groene, blauwe en witte strepen.

Weblink bron
MICHOU BASU
 “Spetterende modellen bij Tommy Hilfiger” (17 sep. 2015), De Telegraaf

In de jaren twintig had je de pothoed die je net boven de ogen droeg, later verscheen het kleine dopje in het modebeeld.

Weblink bron
Ellen van de Beek
 “„Een hoed geeft altijd stof tot babbelen”” (04-04-2008), Reformatorisch Dagblad


mopmuts

mopmutsen (plural)
mopmutsje (diminutive singular)
mopmutsjes (diminutive plural)

hoofddeksel dat past bij een klederdracht

De Scheveningse mutsjes heten ”moppes” of ”mopmuts”. „Mijn mutsje is van weerskanten geplooid. Hij zit vast aan een zilveren beugel, die in mijn hals loopt.

Weblink bron
Gemma van Amersfoort
 “„Boeken houden mijn mutsje vast”” (09-02-2004), Reformatorisch Dagblad


zonhoed

zonhoeden (plural)
zonhoedje (diminutive singular)
zonhoedjes (diminutive plural)

hoed met een rand die de drager beschermt tegen de zon


tipmuts

tipmutsen (plural)
tipmutsje (diminutive singular)
tipmutsje (diminutive plural)

muts voor vrouwen met een punt die wijst naar het midden van het voorhoofd


valhoed

valhoeden (plural)
valhoedje (diminutive singular)
valhoedjes (diminutive plural)

een stevige hoed die het hoofd (van kleine kinderen) beschermt

Tubantia heeft in een eerdere editie gemeld dat hij is overleden, maar dat moet de krant rectificeren. ,,Wel is de moedige vlieger ernstig gewond. Gewoonlijk droeg hij een valhoed en juist nu had hij dien niet op.”

Weblink bron
Marco Krijnsen
 “Verslaglegging door de jaren heen” (31-05-2019), Tubantia


veldmuts

veldmutsen (plural)
veldmutsje (diminutive singular)
veldmutsjes (diminutive plural)

een stoffen hoofddeksel dat soldaten dragen als ze buiten het bereik van vijandelijk vuur zijn


pilotenhelm

samenstelling van piloot zn en helm zn met het invoegsel -en-

helm die een piloot draagt tijdens het besturen van een vliegtuig

Tegelijk met het pistool van Connery gingen andere Hollywood-memorabilia onder de hamer. De pilotenhelm van Tom Cruise uit Top Gun bracht 90.000 euro op en het zwaard van Bruce Willis uit Pulp Fiction 29.000 euro.

Weblink bron “Pistool Sean Connery uit Dr. No voor een kwart miljoen dollar geveild” (VR 4 DECEMBER 2020), NOS

Samen met enkele andere militairen werd Brouwer door het prinselijk paar met koffie en gebak ontvangen op Paleis Het Loo in Apeldoorn. De jarige ontving een pilotenhelm en dito uniform.

Weblink bron
L. Vogelaar
 “Herinneringen aan prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven” (10 januari 2017), Reformatorisch Dagblad


pinnenmuts

samenstelling van pin zn en muts zn met het invoegsel -en-

pinnenmutsen (plural)
pinnenmutsje (diminutive singular)
pinnenmutsjes (diminutive plural)

Een ongewoon bouwperceel en strenge bouwvoorschriften inspireerden architect Pieter Vanreusel om een aparte woning te creëren. Van ‘pinnenmuts’ tot ‘kapelleke’, de woning van Bert en Ineke werd meteen een landmark in de omgeving.

Weblink bron
Agnes Mus
 “BINNENKIJKEN. De pinnenmuts van het Pajottenland” (22/11/2014), De Standaard


veiligheidshelm

samenstelling van veiligheid zn en helm zn met het invoegsel -s-

veiligheidshelmen (plural)
veiligheidshelmpje (diminutive singular)
veiligheidshelmpjes (diminutive plural)

helm die wordt gedragen om te voorkomen dat vallende voorwerpen het hoofd beschadigen


pelsmuts

pelsmutsen (plural)
pelsmutsje (diminutive singular)
pelsmutsjes (diminutive plural)

Denisov liep met een somber gezicht, zijn pelsmuts in de hand, achter de kozakken aan die het lichaam van Petja Rostov naar een in de tuin gegraven kuil droegen.

Leo Tolstoj
 “Oorlog en Vrede” (1869), van Oorschot, ISBN 978902825115 1

Hij was een van de meest opvallende verschijningen tijdens de rellen in het Amerikaanse Capitool deze week: de man met de pelsmuts, hoorns en een gezicht dat in de Amerikaanse kleuren was geschilderd. De man, die zichzelf Jake Angeli noemt, is vandaag opgepakt.

Weblink bron “‘Complot-sjamaan’ opgepakt na bestorming Capitool, ook lachende dief aangehouden” (09-01-2021), Tubantia


uniformpet

uniform cap

een plat hoofddeksel dat hoort bij een uniform

De Duitser lachte, kwam helemaal de deur van de koeiestal uitgelopen, nam zijn muts af, zwaaide ermee boven zijn hoofd en riep:- Und die ganze Welt hoch!Rostov zwaaide net als de Duitser met zijn uniformpet boven zijn hoofd en riep lachend:- Und vivat die ganze Welt! Hoewel er geen enkele reden tot bijzondere vreugde bestond voor de Duitser die bezig was zijn koeiestal schoon te maken, of voor Rostov die met zijn peloton hooi was gaan halen, keken beide mannen elkaar gelukkig en met een broederlijke genegenheid aan, knikten ten teken van hun wederzijdse genegenheid en gingen glimlachend uiteen, de Duitser naar de koeiestal en Rostov naar het boerenhuis, dat hij deelde met Denisov.

Studenten van het Instituut voor de Burgerluchtvaart in Oeljanovsk, zo'n 800 kilometer ten oosten van Moskou, laten met alleen een onderbroek aan en hun uniformpet op dansend op het nummer Satisfaction van Benny Benassi hun studentenflat zien. Een paar uur nadat de video online was verschenen, begonnen de reacties binnen te stromen.

Weblink bron
David Jan Godfroid
 “Kritiek op dansende Russen in onderbroek, maar ook veel navolging” (25-01-2018), NOS


pilotenpet

samenstelling van piloot zn en pet zn met het invoegsel -en-

hoofddeksel dat deel uitmaakt van het uniform van een piloot

... ik zag hem voor me in zijn uniform, met zijn pilotenpet nog op, terwijl hij exotische munten in een telefoontoestel gooide op het vliegveld van Hongkong ...

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

Onder piloten zelf wordt wisselend over de pet gedacht. Een flink aantal is eraan gehecht, veel anderen vinden het "gezeul" met de pet vervelend. De pilotenpet spreekt wel tot de verbeelding, denkt pilotenvakbond VNV. "Veel piloten wilden als kind al vlieger worden mede door het plaatje, en daar hoorde de pet ook bij."

Weblink bron “KLM schaft pilotenpet af” (08-12-2017), NOS


bromfietshelm

samenstelling van bromfiets zn en helm zn

rash helmet

een stevige helm die een bromfietser moet dragen tijdens het rijden...

bromfietshelmen (plural)
bromfietshelmpje (diminutive singular)
bromfietshelmpjes (diminutive plural)

een stevige helm die een bromfietser moet dragen tijdens het rijden om het hoofd te beschermen bij een val

Hij had telkens zo'n bromfietshelm op, met de klep voor zijn gezicht.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu raadt aan in de tussentijd een bromfietshelm te dragen. Maar volgens de branche is dat evenmin een optie. "Die ademen niet. Je moet flink trappen dus dat is niet te doen", zegt Tom Huyskens van Bovag. Die branchevereniging van onder meer rijwielhandels heeft ervoor gezorgd dat niet de zware, zwetende brommerhelm verplicht werd, maar een nieuw type helm.

Weblink bron “Nieuwe regels snelle e-bikes onhaalbaar” (21-11-2016), NOS


kozakkenmuts

samenstelling van kozak zn en muts zn met het invoegsel -en-

kozakkenmutsen (plural)
kozakkenmutsje (diminutive singular)
kozakkenmutsjes (diminutive plural)


honkbalpet

honkbalpetten (plural)
honkbalpetje (diminutive singular)
honkbalpetjes (diminutive plural)

hoofddeksel met een grote klep die honkballers dragen

De winkelbediende, een jongeman met een honkbalpet achterstevoren op zijn hoofd, tekende een kaartje voor me.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten)
 “Italiaanse schoenen” (2011), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044521832

Demjanjuk heeft tijdens het helemaal niets gezegd. Hij droeg doorgaans een honkbalpet en een zonnebril, en werd in een rolstoel de rechtszaal binnen gereden. Vervolgens werd hij op een bed gelegd, waarna hij ogenschijnlijk onaangedaan de zittingen volgde.

Weblink bron “Straf én vrijlating Demjanjuk” (12-05-2011), NOS


oproerhelm

beschermend hoofddeksel dat politieagenten dragen als er sprake is van een ernstige verstoring van de openbare orde

Het viel hem op dat er veel politie was maar dat ze niet waren uitgerust met witte oproerhelmen en schilden.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535


politiehelm

veiligheidshelm die de oproerpolitie draagt bij het bestrijden van rellen

Weken geleden doken foto's op waarop te zien is dat Benalla op 1 mei met een politiehelm op een demonstrant in elkaar slaat. Daarover zegt hij tegen Le Monde dat dat een stommiteit was.

Weblink bron “Lijfwacht Macron: hele affaire bedoeld om president te beschadigen” (Donderdag 26 juli 2018), NOS

In Cachan kunnen de jongeren een aangepaste stormbaan doen: met politiehelm en wapenstok leggen ze rennend en kruipend een parcours af. Een ander laat zien hoe je moet reanimeren. Met belegde stokbroodjes, cola en hiphopmuziek wordt er veel gepraat en uitgelegd.

Weblink bron
Frank Renout
 “Franse agenten hebben nieuwe aanpak: sporten met jongeren in banlieues” (Dinsdag 14 juli 2020), NOS


baseballpet

baseballpetten (plural)
baseballpetje (diminutive singular)
baseballpetjes (diminutive plural)

pet die een honkbalspeler draagt tijdens het honkbalspelen

De politie is nog op zoek naar beide mannen en heeft een signalement van de overvallers verspreid. Mensen die meer weten over het duo of iets hebben gezien van de overval worden verzocht contact op te nemen. Het slachtoffer droeg ten tijde van de overval zelf een rode baseballpet en een geel shirt.

Weblink bron
Bjorn Weinreder
 “Jarige job uit Enschede trakteert café op drankjes, maar wordt daarna overvallen” (01-11-2019), Tubantia

Hij zou op 20 augustus voor het laatst gezien zijn op de Black Canyon Trail in Bridger-Teton National Forest. Dat is een pad dat in de zomer erg populair is bij wandelaars en mountainbikers. ,,Hij droeg een zwarte baseballpet met een gouden letter P en een zwarte plunjezak met het Nike-logo”, klinkt het. Hij had volgens de lokale politie ook een grijze tent en blauwe slaapzak bij zich.

Weblink bron
Koen Van De Sype
 “Doorbraak in mysterie rond vermiste vader dankzij mediahype Gabby Petito” (30 sep. 2021), Tubantia


baskenmuts

samenstelling van Bask zn en muts zn met het invoegsel -en-

baskenmutsen (plural)
baskenmutsje (diminutive singular)
baskenmutsjes (diminutive plural)

plat hoofddeksel dat lijkt op een kleine baret. De originele muts werd gebreid en daarna door warm wassen vervilt


chapellerie

chapellerieën (plural)
chapelleries (plural)

bedrijf waar men machinaal hoeden produceert


chapellerie

van chapelier met het achtervoegsel -erie

chapellerie [2], hoedenwinkel, hoedenzaak


jakobijnenmuts

samenstelling van jakobijn zn en muts zn met het invoegsel -en-

jakobijnenmutsen (plural)
jakobijnenmutsje (diminutive singular)
jakobijnenmutsjes (diminutive plural)

rode muts die gedragen werd door de revolutionaire van de eerste Franse revolutie afgeleid van de frygische muts

Ik kleedde mij in een oude rok, een vale omslagdoek en een jakobijnenmuts en ik begon met een lange waslijst te vervaardigen, quasi een rekening, die over vele maanden liep.

Johanna van Ammers-Küller
 “Tavelinck-trilogie” (1970), Strengholt, ISBN 9060101723

En terwijl het verhaal langzaam vordert, ziet ze zichzelf als een heel jong meisje, en iemand vertelt van een wasvrouw met een omslagdoek en een jakobijnenmuts, die met een waslijst voor het hek van de Luxembourg-gevangenis stond.


alpinomuts

alpinomutsen (plural)
alpinomutsje (diminutive singular)
alpinomutsjes (diminutive plural)

een klein, meestal zwart hoofddeksel, gemaakt van vervilte wollen stof met een leren bies langs de rand en een kenmerkend steeltje (cabillou) bovenop


zucchetto

van Italiaans zucchetto, eigenlijk: "pompoentje"

eenvoudig rond kapje dat geestelijken op het hoofd dragen in een kleur die hun rang aangeeft

Zij wordt in de winter gedragen in plaats van de zucchetto, het witte kruindeksel dat pausen doorgaans dragen.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Camauro” (3 augustus 2020) op kro-ncrv.nl


solideo

van Latijn soli Deo "voor God alleen (af te doen)"

Blootshoofds, zonder mijter, zonder solideo ging de Paus van zijn troon tot in het midden van het koor, knielde drie malen kuste het kruis en legde zijn offer: een beurs van violet damast, 100 gouden scudi bevattende, in de zilveren schaal.

Weblink bron
Jules Persyn
 “Dr. Schaepman. Deel 1.” (1912), Dagblad en Drukkerij "Het Centrum", Utrecht/Amsterdam / Veritas. C.H. & H. Courtin, Antwerpen, p. 388/389