waxcoat

regenjas van linnen of katoen dat door een waslaagje geen water meer doorlaat

Hij droeg een waxcoat.

Achter haar aan kwam Andrew Dalbeattie, glimmend van zelfvertrouwen in een waxcoat en Galway-laarzen.

Main, Sarah
 “Huis van eb en vloed” (2015), A.W. Bruna Uitgevers , ISBN 9789044974515

Stork was in Ruurlo voor de jacht. „Maar juist zaterdag kon ik niet meedoen met de jacht, mijn paard is niet goed.” Burgemeester Gerritsen heeft de versierselen bevestigd op de groene waxcoat van zijn plaatsgenoot.

Weblink bron
Wim Goorhuis
 “Almelose raadsnestor en ‘paardenman’ Gijs Stork Ridder in de Orde van Oranje-Nassau” (07-11-2021), Tubantia


vingerling

van Middelnederlands vingerlinc, op te vatten als afgeleid van vinger zn met het achtervoegsel -ling
**[1] omdat het bovenaanzicht aan een gekromde vinger doet denken

vingerlingen (plural)
vingerlingetje (diminutive singular)
vingerlingetjes (diminutive plural)

oog dat als versiering of kenteken om een van de vijf beweeglijke uitsteeksels van de hand is bevestigd

Ze lijkt op de schaamteloze
koopman die een ijzeren ring
verkoopt voor een gouden vingerling.

Gabriël Smit (ed.)
 “Beatrijs.” (1979), Uitgeverij Ambo, Baarn, ISBN 9026304714, p. 23

⧖ Breng hier den gouden ring,
En steeck aen deze hand, die beeft, den vingerling,
Daer ick de bruid van 't Sticht, de Roomsche kerck meê trouwde.

Joost van den Vondel
 Gysbreght van Aemstel. (1637) in:
J.F.M. Sterck e.a. (eds)
 De werken van Vondel. Derde deel 1627-1640. (1929), De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam, p. 569 r. 993-995


beenwindsel

beenwindsels (plural)
beenwindselen (plural)

een lange reep stof die men om het onderbeen draait

Soldaten in uniformjassen stonden in het gelid en een sergeant-majoor en een compagniecommandant telden de mannen, tikten met een vinger de laatste soldaat van een afdeling op de borst en lieten die de hand opsteken; over het terrein verspreide soldaten sleepten brandhout en sprokkelhout aan en bouwden onder vrolijk gelach en gepraat hutten; bij de kampvuren zaten geklede en ongeklede mannen hun hemden en beenwindsels te drogen of hun laarzen en jassen te repareren, en bij de ketels en de koks was het een gedrang.

Leo Tolstoj
 “Oorlog en Vrede” (1869), van Oorschot, ISBN 978902825115 1


generaalsuniform

samenstelling van generaal zn en uniform zn met het invoegsel -s-

militaire standaard kleding waardoor een generaal als zodanig herkenbaar is

Op het eerste gezicht kwam Pfuhl in zijn Russische generaalsuniform, dat zo slecht zat dat het uit een verkleedkist leek te komen, vorst Andrej bekend voor, hoewel hij hem nog nooit had gezien.

Voor Kim Jong-un was het niet mogelijk om een normaal mens te worden, zegt zijn tante. Als voorbeeld noemt ze het generaalsuniform dat Kim voor zijn achtste verjaardag cadeau kreeg, waarna alle Noord-Koreaanse generaals voor hem bogen.

Weblink bron “Tante Kim Jong-un in VS: Ik heb zijn luiers verschoond” (28 mei 2016), Reformatorisch Dagblad


mannenkleding

samenstelling van man zn en kleding zn met het invoegsel -en-

alle kleren die speciaal voor mannen zijn ontworpen

Een innerlijke stem zei haar dat haar lot deze avond beslist zou worden, en ze voelde zich in haar mannenkleding een heel ander mens.

Rykiel ontwierp later ook mannenkleding, kinderkleding en accessoires. Ze had bovendien een eigen parfumlijn. In 2009 werkte Rykiel samen met kledingconcern H&M.


mannenkleren

samenstelling van man zn en kleren zn met het invoegsel -en-

alle kleding die door mannen gedragen wordt

Natasja, de lieveling van de jonge Meljoekovs, verdween samen met hen naar de kamers aan de achterkant van het huis, waarheen in opdracht een kurk en allerlei gewaden en mannenkleren werden gebracht, die door blote meisjesarmen om de hoek van de deur van de lakei werden aangenomen.

Mauhs, in de jaren 20 en 30 een van de bekendste Nederlandse actrices, schokte Nederland met haar decadente levensstijl, die zich onder meer uitte in het dragen van mannenkleren. Ze had die stijl ontwikkeld in het Berlijn van het interbellum, waar ze tot 1936 geregeld verbleef.

Weblink bron “Schrijver en dichter Jaap Harten (87) overleden” (02-12-2017), NOS


stringtanga

slipje waarvan zowel band over de heupen als het driehoekige kruis heel smal zijn
Vooral vrouwen dragen stringtanga's als badkleding of ondergoed, dit wordt vaak gezien als erotische kleding.

De dames leken zich verre van ongemakkelijk te voelen, slechts gehuld in een stringtanga onder zwarte transparante jurken of in roze en blauwe paillettenbikini's met strass Chanelceintuurs.

Fiona Hering
 Mode weer in vorm : Parijs wil mensen opnieuw laten genieten van kleding in: De Telegraaf , jrg. 102 nr. 33192 (22 oktober 1994), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam, p. 65 (A 3) kol. 8

De stringtanga's vormen geen artikel waarin een topomzet kan worden behaald (…).

Jeannette Stuurop
 Naast mannen ondergoed is er 'mannen lingerie' in: Leeuwarder Courant , jrg. 243 nr. 227 (27 september 1994), Stichting Leeuwarder Courant 1947, Leeuwarden, p. 27 (Mode p. 7) kol. 2


rouwsluier

widow's veil

zwarte doek die een vrouw om het hoofd draagt als teken van rouw om een overledene

rouwsluiers (plural)
rouwsluiertje (diminutive singular)
rouwsluiertjes (diminutive plural)

Het was mlle Bourienne, ze droeg een zwarte japon en een rouwsluier.


huisjapon

huisjaponnen (plural)
huisjaponnetje (diminutive singular)
huisjaponnetjes (diminutive plural)

informele lange jurk die vrouwen dragen in hun eigen huis

Ze droeg een blauwe huisjapon, waarin vorst Andrej haar nog mooier vond dan in haar baljapon.


baljapon

baljaponnen (plural)
baljaponnetje (diminutive singular)
baljaponnetjes (diminutive plural)

feestelijke jurk die vrouwen dragen bij een dansfeest

Natasja zat op de grond in haar overhoopgehaalde kamer tussen een stapel japonnen, linten en sjaals en staarde onbeweeglijk naar de vloer met in haar handen een oude baljurk (die nu al lang uit de mode was), dezelfde die ze op haar eerste Petersburgse bal had gedragen.


bovengoed

Wasserettes als deze, waar vreemde mensen elkaar ontmoetten en zwijgend het intieme ritueel uitvoerden van het in het openbaar wassen van onder- en bovengoed vormden een aspect van een wereld die voor een groot deel van de bevolking al aan het verdwijnen was, vervangen door wasmachines thuis of door wasserijen waar de rijkere mensen hun kleren afleverden en een paar dagen later weer ophaalden.

Johan Harstad (vert. Edith Koenders en Paula Stevens)
 “Max, Mischa & het Tet-offensief” (2017), Podium , ISBN 9789057598500

De liefhebbers kunnen bij Zara Enschede straks terecht voor mannen- en vrouwenkleding, onder- en bovengoed, schoenen en accessoires. Wellicht dat daar ook kinderkleding bij komt. „Het wordt een compleet aanbod”, verzekert Elizen. Hij sluit niet uit dat de kledinggigant, als het uitkomt, op de eerste verdieping ruimte gaat creëren voor woonaccessoires. „Maar het accent ligt op de mode.”

Weblink bron “Kogel door de kerk: Zara komt” (04-06-2011), Tubantia


camouflagepak

samenstelling van camouflage zn en pak zn

camouflagepakken (plural)
camouflagepakje (diminutive singular)
camouflagepakjes (diminutive plural)

militair uniform dat ervoor dient om een militair minder goed zichtbaar te maken; kleding in schutkleur

Maar dit is het beeld dat ik van ons heb van die dag: Andri, Stig en ik met gele helm, groene muts en dat fantastische camouflagepak, gezamenlijk op weg naar de beslissende slag van de Forus-variant van het Tet-offensief in 1988.

Een 14-jarige jongen in een camouflagepak met nepwapens op zak heeft inwoners van Zaandam de stuipen op het lijf gejaagd. De politie rukte vanmiddag massaal uit om de jongen aan te houden.

Weblink bron “Onrust in Zaandam door tiener in camouflagepak met nepwapens” (25-05-2017), NOS


hanbok

via Engels hanbok of rechtstreeks van Koreaans 한복 (hanbok), letterlijk "Koreaanse kledij"

traditionele klederdracht van Korea, gekenmerkt door helder gekleurde gewaden zonder zakken

Kim Dae Jung kleedt zich af en toe op campagne in traditionele, kimono-achtige hanbok en cultiveert het imago van reïncarnatie van de nationalistische held Kim Ku die in 1949 werd vermoord.

Weblink bron
Henri Beunders
 “Groepjes Koreanen picknicken bij zeven graden vorst en eten scherpe gerechten : Verkiezingen strijd tussen politici met brandend maagzuur” (14 december 1987) op nrc.nl


colsjaal

samenstelling van col zn "opstaande kraag" en sjaal zn "om de hals gedragen kledingstuk"

Schlauchschal

koker van soepel textiel die men om de hals kan dragen
Een colsjaal kan verschillende functies hebben: de keel warm houden, de hals minder zichtbaar maken of gewoon versiering.

Afgelopen winter waren bevroren oren het resultaat van het opvolgen van het bevel om geen colsjaal om te doen.

Weblink bron
R. Moelker
 “Brieven : Zwarte bladzijde” (7 februari 1987) op nrc.nl


legerjas

legerjassen (plural)
legerjasje (diminutive singular)
legerjasjes (diminutive plural)

jas die hoort bij het uniform van een militair

.. we zagen olijfkleurige legerjassen bedekt met Tropic Lightning-insignes van de 25ste Pantserdivisie boven kreukvrije trainingsbroeken...

Bij de kerk werd William ontvangen door de deken van Westminster, die de dienst zal leiden. Zoals aangekondigd draagt de prins de rode legerjas van de Ierse Garde, waarvan hij erekolonel is.

Weblink bron “Westminster Abbey stroomt vol” (29-04-2011), NOS


uitdossing

naamwoord van handeling van uitdossen met het achtervoegsel -ing

Ik ging boodschappen met haar doen en we wipten langs bij de winkel op Cross Bay Boulevard waar ze werkte en die kleren verkocht aan vrouwen die zich in het schemergebied bevonden tussen de uitdagende uitdossingen van de jeugd en de vormeloze omhulsels van de ouderdom.

De Amerikaanse televisiepresentator Megyn Kelly is door de leiding van NBC van de zender gehaald. Begin deze week kwam een opmerking in haar programma Megyn Kelly Today haar op veel kritiek te staan. Kelly vroeg zich hardop af waarom het zo erg is om je gezicht zwart te maken als onderdeel van een uitdossing voor Halloween.

Weblink bron “NBC-anchor Megyn Kelly weg om 'blackface'-opmerking” (26-10-2018), NOS


pilotenuniform

samenstelling van piloot zn en uniform zn met het invoegsel -en-

pilotenuniformen (plural)
pilotenuniformpje (diminutive singular)
pilotenuniformpjes (diminutive plural)

Op de dag dat ouders gevraagd was om op school over hun werk te komen vertellen, was hij onze klas binnengekomen, en terwijl de dokters, ingenieurs, verkoopleiders, geologen, boorplatformarbeiders, loodgieters en radiopresentatoren zichzelf en hun werkplekken voorstelden onder toenemend gejuich van de jeugdige toehoorders die ter plekke besloten wat ze later wilden worden, maar zich vervolgens bedachten, en weer bedachten, bleef papa geduldig in zijn pilotenuniform tegen de muur staan wachten tot het zijn beurt was.

In december 1995 onderzochten inspecteurs het wrak van het toestel. Zij vonden onder meer het cockpitraam, dat met de piloot wordt weggeschoten bij gebruik van de schietstoel, resten van noodvuurpijlen, een overlevingspakket en een pilotenuniform. Van Speicher geen spoor.

Weblink bron “„Geen nieuw mandaat VN tegen Irak nodig”” (25 maart 2002), Reformatorisch Dagblad


avondkledij

feestelijke, chique kleding die men gebruikt voor officiële avondbijeenkomsten

Moet u straks 's kijken hoe de dames hier in avondkledij door de nattigheid zallen baggeren, als ze met de taxi tot hier gebracht zijn.

A.F.Th. van der Heijden
 “Advocaat van de Hanen” (1990), De Bezige Bij , ISBN 9789023479925

Robyn: 'Ik heb altijd al van een meisje gedroomd, Eleanor is erg schattig, net een levende pop. Op de wedstrijden wordt mijn dochter beoordeeld op haar uiterlijk, hoe ze met een opvallende outfit staat, ze moet ook een act opvoeren en poseren in avondkledij. Zo'n wedstrijd duurt maar een dag en is een schitterende ervaring voor haar.

Weblink bron “Eleanor (23 maanden) is de jongste miss ooit” (11-06-2012), Tubantia


gevechtstenue

samenstelling van gevecht zn en tenue zn met het invoegsel -s-

battle dress

kleding die een militair draagt tijdens een militaire actie

Gezonde Hollandse jongens, in gevechtstenue over elkaar heen buitelend als konijnen in een duinpan.

In de bossen van Litouwen kom je deze maand Nederlandse militairen in gevechtstenue tegen. De reden: Iron Wolf 2017. Een grote oefening van de NAVO waar 5300 militairen uit verschillende NAVO-landen aan meedoen.

Weblink bron “Waarom de NAVO volgens Rusland niet zou mogen bestaan” (4-06-2017), NOS


chauffeurspet

samenstelling van chauffeur zn en pet zn met het invoegsel -s-

chauffeurspetten (plural)
chauffeurspetje (diminutive singular)
chauffeurspetjes (diminutive plural)

hoofddeksel dat hoort bij het uniform van iemand die als beroep heeft een voertuig te besturen

'Is deze voor de rit naar hotel Starkenborgh?' De verweerde kop met de chauffeurspet draaide haar kant op.

Burgemeester Peter den Oudsten van Enschede zette woensdag de chauffeurspet op om als bestuurder van de dienstauto zijn eigen chauffeur Frank Nijhuis naar een afscheidsbijeenkomst te rijden.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Een burgemeester met twee petten” (9-03-2007), Tubantia


verpleegstersuniform

samenstelling van verpleegster zn en uniform zn met het invoegsel -s-

verpleegstersuniformen (plural)
verpleegstersuniformpje (diminutive singular)
verpleegstersuniformpjes (diminutive plural)

Quispel had de brandlucht al geroken, toen het meisje in haar verpleegstersuniform met het bruin uitgeslagen, drooggekookte keteltje in haar hand het souterrain binnen stapte.

In de vroege ochtend van 5 mei 1945 was de 21-jarige Annick van Hardeveld op de fiets op weg naar Amsterdam-Noord. Gekleed in haar verpleegstersuniform om stiekem bevelen voor haar verzetsgroep te kunnen afleveren. Toen een vrachtwagen van de Grüne Polizei haar pad kruiste, openden de terugtrekkende Duitse agenten zonder aanleiding het vuur. Annick werd zo de laatste koerierster van het verzet die haar werk met de dood bekocht.

Weblink bron
Lambert Teuwissen
 “Vertekend beeld verzetsvrouwen WO II: 'Hannie Schaft kon het echt niet alleen'” (ZO 28 NOVEMBER 2021), NOS


overlevingspak

samenstelling van overleving zn en pak zn met het invoegsel -s-

overlevingspakken (plural)
overlevingspakje (diminutive singular)
overlevingspakjes (diminutive plural)


matrozenpak

samenstelling van matroos zn en pak zn met het invoegsel -en-

sailor suit

kleding voor (jonge) jongens met een blauwe kraag, vaak met witte biezen, die op de rug een vierkant vormt

matrozenpakken (plural)
matrozenpakje (diminutive singular)
matrozenpakjes (diminutive plural)

In dagboekaantekeningen uit de tijd dat de jongen twaalf was, had de vader zich afgevraagd of hij verliefd zou kunnen worden op zijn in matrozenpak gestoken zoon.

A.F.Th. van der Heijden
 “Tonio : een requiemroman” (2011), De Bezige Bij , ISBN 9789023467014

ceremoniële kleding van matrozen met een blauwe kraag, vaak met witte biezen, die op de rug een vierkant vormt

Een van de eerste schepen die vetrokken was het Italiaanse tallship Amerigo Vespucci. De tijdens Sail strak in het matrozenpak gestoken bemanning stond nu in werkoveralls op het dek en werd uitgezwaaid door een handjevol buurtbewoners van de Java-kade.

Weblink bron “Lege kades in Amsterdam, Sail is voorbij” (23-08-2010), NOS


nachtgewaad

Een of twee dagen na Tonio's geboorte: ik sta met mijn moeder voor de glaswand waarachter Mirjam in een nachtgewaad is opgedoken, met de baby in haar armen, vermoeid gezicht, maar breed lachend.

De feiten vonden volgens Anthony plaats in de jaren '80. Tijdens een ontmoeting in New York had de halfnaakte filmbons haar al voor de eerste keer proberen te betasten, maar Anthony kon toen ontkomen. Weinstein begon haar nadien te stalken en overviel haar op een dag in haar woning. Hij belde aan en Anthony opende de deur in een nachtgewaad.

Weblink bron
Leon van Wijk/Tynke Landsmeer
 “Weinstein uit Oscar-academy gegooid; opnieuw aanklacht wegens verkrachting” (14-10-2017), Tubantia


gedecolleteerd

afleiding van decolleté met het voorvoegsel ge-

low-necked

met een laag uitgesneden halslijn bij vrouwenkleding, zodat de boezem van de vrouw deels zichtbaar is

gedecolleteerder (uninflected comparative)
gedecolleteerdst (uninflected superlative)
gedecolleteerde (inflected positive)
gedecolleteerdere (inflected comparative)
gedecolleteerdste (inflected superlative)
gedecolleteerds (partitive positive)
gedecolleteerders (partitive comparative)

Anna was niet in het lila, zoals Kitty zo beslist gewild had; zij droeg een laag gedecolleteerde, zwartfluwelen japon, die haar ronde, ivoorkleurige schouders en buste en haar mooi gevormde armen met de fijne, smalle polsen vrij liet.

Lev Tolstoj (vert. Wils Huisman)
 “Anna Karenina” (1877), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028276062

Een vrouw die mee wilde tellen aan het hof had een grote klerenkast nodig, zo blijkt uit de Haagse tentoonstelling. Op uitnodigingen konden vijf verschillende kledingaanduidingen staan: toilette de promenade (wandelkostuum), toilette de visite (met hoed en handschoenen), toilette montante (hoog gesloten), toilette demi-montante (halfhoog gesloten) en toilette decolleté (gedecolleteerd). Een beetje bemiddelde vrouw kon het niet maken meerdere keren in hetzelfde toilet op hoffeesten te verschijnen.

Weblink bron
W. G. Hulsman
 “Sleep van koningin Emma als paardenrug” (21 september 2007), Reformatorisch Dagblad


gordelriem

In het wagentje zat een stevige, volbloedige man met een strak aangetrokken gordelriem om zijn middel.


koorhemd

surplice

een wijd, wit linnen hemd, dat reikt tot aan de knieën en gedragen wordt over de toog door een priester of misdienaar

koorhemden (plural)
koorhemdje (diminutive singular)
koorhemdjes (diminutive plural)

Een jonge diaken, wiens schouderbladen zich duidelijk aftekenden onder zijn dunne koorhemd, liep langs hem heen, ging naar een tafeltje bij de muur en begon gebeden te lezen.

Willebroek is verlaten, kanaalbruggen zijn afgezet met zakken. Belgen steken de Rupel over. In Boom zien ze vrouwen en kinderen bidden, een priester in zijn koorhemd. Honden trekken machinegeweren. Met spoedmarsen bereiken ze de forten van Antwerpen terwijl dekkingstroepen de vijand bestoken.

Weblink bron “Wat gebeurde er op 20 augustus 1914?” (20/08/2014), De Standaard


schouderdoek

samenstelling van schouder zn en doek zn

Maar alles wat u op uw manier hebt ingezouten, is zo goed dat moeder zegt dat zij het nergens zo gegeten heeft, voegde zij er met een glimlach aan toe, terwijl zij Agafja Michajlovna's schouderdoek gladstreek.

Een paar jaar geleden hebben we nog een partij schouderdoeken voor Staphorst geleverd, iets wat we meer dan honderd jaar gedaan hebben. En voor Spakenburg maakten we de lange geruite schort, en voor Volendam het oranje gestreepte schort.”

Weblink bron
Christine Stam-van Gent
 “Sits, grein en bombazijn” (1 januari 1970), Reformatorisch Dagblad


knoopsluiting

samenstelling van knoop zn en sluiting zn

knoopsluitingen (plural)
knoopsluitinkje (diminutive singular)
knoopsluitinkjes (diminutive plural)

een sluiting met een knoop en een knoopsgat

Koningin Wilhelmina sliep toen ze vijftien jaar was in een nachtpon van ragfijn linnen die versierd was met borduurwerk. Links van de knoopsluiting is een ‘W’ geborduurd met een kroontje erboven. Het kledingstuk uit 1895 is sinds deze week te zien in Paleis Het Loo.

Weblink bron “Paleis Het Loo toont nachtpon koningin Wilhelmina” (09-02-2017), NOS

Daarbij merkt ze wel dat het belangrijk is waar je het label op het kledingstuk plaatst. "Bij broeken bevestigde ik de labels eerst aan de lusjes aan de bovenkant, maar dan kan je nog een truitje eroverheen doen. Dus nu maken we ze vast aan de gulp of aan de onderste knoop bij een knoopsluiting. Dan moet je wel een heel lang truitje aan om het label niet meer te kunnen zien."

Weblink bron “Geen modder aan broek meer, alleen met label mag product worden teruggestuurd” (6 april 2022), NOS


uitgaanskleding

samenstelling van uitgaan ww en kleding zn met het invoegsel -s-

evening clothes

kleding die alleen wordt gedragen bij speciale gelegenheden...

kleding die alleen wordt gedragen bij speciale gelegenheden zoals wanneer men een feest of concert bijwoont

Joera en Tonja kregen in die dagen voor het eerst in hun leven uitgaanskleding aangemeten: Joera een gekleed zwart kostuum en Tonja een avondjapon van licht satijn en met een iets open hals.

Boris Pasternak (vert. Margriet Berg en Marja Wiebes)
 “Dokter Zjivago” (1957), G.A. van Oorschot , ISBN 9789028261396

De Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind (NSGK) daagt iedereen uit feestelijke uitgaanskleding te ontwerpen voor jongeren in een rolstoel. De stichting heeft daarom een ontwerpwedstrijd uitgeschreven.

Weblink bron “Ontwerpers steken rolstoelers in feestkleding” (7 juli 2003), Reformatorisch Dagblad


hemdjurk

hemdjurken (plural)
hemdjurkje (diminutive singular)
hemdjurkjes (diminutive plural)

lang hemd dat ook dienst kan doen als jurk; jurk zonder taille

Bij het krieken van de dag vertrokken ze van huis, grootvader droeg een lange stang en grootmoeder was gekleed in een hemdjurk die ze verborg onder een enorme mantel.

Henning Mankell (vert.Clementine Luijten en Jasper Popma)
 “Zweedse laarzen” (2015), De Geus (uitgeverij), ISBN 9789044535723


kakiuniform

Hij had een zwarte alpinopet op, droeg altijd een slobberig Engels kakiuniform en bereikte een leeftijd van 107 jaar.


gevangeniskleren

samenstelling van gevangenis zn en kleren zn

convict dress

uniform dat door gevangenen gedragen wordt om zo gemakkelijk als gevangene herkend...

uniform dat door gevangenen gedragen wordt om zo gemakkelijk als gevangene herkend te kunnen worden

Tolokonnikova en Nenasjeva hadden gevangeniskleren aangetrokken en naaiden demonstratief een Russische vlag. Kort na het begin van hun actie werden ze door agenten meegenomen.

Weblink bron “Lid Pussy Riot in Moskou aangehouden” (12-06-2015), Tubantia

De in juli afgezette president van Egypte, Mohamed Mursi, heeft dinsdag op een rechtszitting gezegd nog steeds de rechtmatige president van het land te zijn. Hij droeg voor het eerst tijdens een zitting de gebruikelijke witte gevangeniskleren.

Weblink bron “Mursi: Ik ben nog president” (28 januari 2014), Reformatorisch Dagblad


mannenrok

samenstelling van man zn en rok zn met het invoegsel -en-

mannenrokken (plural)
mannenrokje (diminutive singular)
mannenrokjes (diminutive plural)

De laatste dagen kreeg ik diverse malen hetzelfde ‘echt iets voor jou’-filmpje opgestuurd, waarin een sappig meneertje reclame maakt voor de Utilikilt, de zogenaamde mannenrok. Gebaseerd op de traditionele Schotse mannendracht, maar dan voorzien van veel praktische zakken – een soort kruising tussen de kilt en de papashort, zeg maar.

Weblink bron
Alexandra Besuijen
 “Ik ben verliefd op de H&M-collectie van Kenzo” (19/10/2016), HP de Tijd

Enkele mannelijke beroemdheden braken een lans voor de mannenrok, inclusief blote benen. Andere heren kozen voor jassen of rokkostuums tot op de grond, waarmee ze een vrouwelijk silhouet creëerden. Model Cara Delevingne zette op haar beurt vrouwelijkheid centraal door topless doch bedekt met bodypaint te verschijnen.

Weblink bron
Susan Sjouwerman
 “Op rode loper van het Met Gala is niet alleen de dresscode belangrijk” (3 mei 2022), NOS


zilverdas

zilverdassen (plural)
zilverdasje (diminutive singular)
zilverdasjes (diminutive plural)

[1] De zilverdas is het symbool van de Amerikaanse staat Wisconsin.

het bont van 1) of iets wat daarop lijkt

Prinses Juliana is gekleed in 'n japon van blauw velours chiffon,'n zilverdas om den schouder, en een hoed met blauwe veren.

“De be-ediging van Prinses Juliana” (1947-10-30), De Volksvriend


scoudere

van Oudnederlands *sculdero, van Protowestgermaans *skuldru.


achternaad

naad aan de minder goed zichtbare achterzijde van een kledingstuk


admiraalsuniform

samenstelling van admiraal zn en uniform zn met het invoegsel -s-

de officiële, ceremoniële kleding van de bevelhebber van de marine

Normaal moet een organisatie er 100 jaar op wachten, maar Artis kreeg 14 jaar na de oprichting in 1838 al het predicaat van koning Willem III uitgereikt. De dierentuin kreeg tegelijk een paar ringfazanten van Paleis Het Loo en een schilderij van Nicolaas Pieneman waarop de koning zelf in admiraalsuniform stond afgebeeld. Willem III was een groot liefhebber van Artis en bezocht het park regelmatig, net zoals zijn nakomelingen. Sinds 2002 is prinses Margriet beschermvrouwe van het dierenpark.

Weblink bron “Artis mag zich koninklijk blijven noemen” (27-02-2013), Tubantia

De elfde Earl van Sandwich, John Montagu schudde zijn hoofd over dit gemanipuleer met de waarheid over het vreselijke lot van zijn verre voorvader, die van het brandende schip was af gesprongen en verdronken. Zijn lijk spoelde later aan, slechts herkenbaar aan zijn geschroeide admiraalsuniform.

Weblink bron
STAN HUYGENS
 “Britse kranten brachten koninklijk nepnieuws” (8 juni 2022), De Telegraaf


sneeuwgordel

samenstelling van sneeuw zn en gordel zn

sneeuwgordels (plural)
sneeuwgordeltje (diminutive singular)
sneeuwgordeltjes (diminutive plural)

De sneeuwgordel beschermt het lendengebied tegen het binnendringen van kou en vocht.


chiton

van Oudgrieks χιτών (chitoon) "onderkleed, wollen gewaad dat mannen en vrouwen direct op het lichaam droegen", dat via een Semitische taal en Akkadisch 𒌆𒃰 (kitû) "vlas, linnnen"kitû teruggaat op Soemerisch 𒄑𒃰 (kitû [GIŠ.GADA])
**[2] via Neolatijn chiton, omdat de rand rondom de segmenten van de schelp doet denken aan een onderkleed onder een harnas

gewaad van wol zoals dat in de oudheid door direct op het lichaam werd gedragen

Hij draagt een kort harnas waar onderuit een chiton komt die van dezelfde stof gemaakt lijkt als het doorluchtige kleed van Circe op Waterhouse’s schilderij, daaronder is hij naakt.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Onbestaanbaar verleden” (2 maart 2009) op nrc.nl


Gurt

Afkomstig van Middelhoogduits: gurt ww ← Middelhoogduits: gurten ww en gürten ww

der Gurt (nominative singular)
die Gurte (nominative plural)
des Gurtes (genitive singular)
der Gurte (genitive plural)
dem Gurt (dative singular)
den Gurten (dative plural)
den Gurt (accusative singular)
die Gurte (accusative plural)


plooikraag

schijf bestaand uit sterk golvende stof rondom de hals, als versiering van bovenkleding

Het duidelijkst is die link met oude meesters te zien in haar serie foto’s met 17de-eeuwse plooikragen, White Collars uit 2009. De geportretteerden, kinderen, dragen allemaal zo’n kraag – dezelfde kraag. Het is een historische molensteenkraag, afkomstig uit het Rijksmuseum Amsterdam.

Weblink bron
Paul Steenhuis
 “Surrealist met humor” (5 maart 2015) op nrc.nl

Het kostuum dat de tweede illustrator koos is volgens haar ontleend aan de zestiende-eeuwse ‘Spaanse’ mode. Die werd gekenmerkt door een nauwe buis, een pofbroek, een plooikraag en een baret met veer.

Weblink bron
Karel Knip
 “Nagekomen Pieten, asfaltbomen en een knik” (4 januari 2014) op nrc.nl


pijpkraag

Lipsius, gekleed in zijn toga en met pijpkraag, neemt een centrale plaats in.

Jeanine de Landtsheer
 Voor Vorst en Vaderland: Justus Lipsius op zijn sterfbed in: De Gulden Passer., jrg. 81 (2003), Vereniging van Antwerpse Bibliofielen, Antwerpen, p. 185


luitenantsuniform

samenstelling van luitenant zn en uniform zn met het invoegsel -s-

luitenantsuniformen (plural)
luitenantsuniformpje (diminutive singular)
luitenantsuniformpjes (diminutive plural)

de officiële kleding van een militair in de rang van luitenant

Op een nachtkastje stond een foto van een man in een Engels luitenantsuniform.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Blauwe ster” (2016), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628265


lubbenkraag

samenstelling van lub zn en kraag zn met het invoegsel -en-

Aanvankelijk werd in ons land de in de tweede helft van de zestiende eeuw uit Spanje overgebrachte kleine ronde, stijfgesteven plooi- of lubbenkraag gedragen.

J.M. Fuchs
 Spreekwoorden raden in Tilburgs Textielmuseum in: Het Parool , jrg. 26 nr. 6503 (26 maart 1966), p. 29 (PS 9) kol. 7


molensteenkraag

samenstelling van molensteen zn en kraag zn , omdat de vorm van de kraag aan een molensteen doet denken; in de betekenis "plooikraag" aangetroffen vanaf 1883 (zie vindplaats hieronder)

molensteenkragen (plural)
molensteenkraagje (diminutive singular)
molensteenkraagjes (diminutive plural)

De geportretteerden, kinderen, dragen allemaal zo’n kraag – dezelfde kraag. Het is een historische molensteenkraag, afkomstig uit het Rijksmuseum Amsterdam.

⧖ Onder dezen invloed wordt het plooisel binnenkort een geweldigen "molensteenkraag" waarop het hoofd rust "evenals het hoofd van Johannes op den schotel van Herodias."

Eene bijdrage tot de geschiedenis der Halskragen. in: Tesselschade; maandblad gewijd aan de ontwikkeling van kunstzin op het gebied van vrouwelijke nijverheid, jrg. 2 nr. 10 (1 april 1883), Gebr. Kleyn van Willegen, Delft, p. 131


nethemd

nethemden (plural)
nethemdje (diminutive singular)
nethemdjes (diminutive plural)

Komzei ze en ze nam me mee naar buiten en belde aan bij de buren. Een wantrouwig type in een nethemd met een sigaret in zijn ene mondhoek deed bij de tweede keer bellen open.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


smokingstrik

samenstelling van smoking zn en strik zn

smokingstrikken (plural)
smokingstrikje (diminutive singular)
smokingstrikjes (diminutive plural)

lint of koord dat men als versiering om de hals draagt bij een bepaald soort kostuum

Oom Sverre droeg zoals gewoonlijk een rood smokingstrikje, maar dat was het enige wat zoals gewoonlijk was.


luipaardbontjas

samenstelling van luipaard zn en bontjas zn

luipaardbontjassen (plural)
luipaardbontjasje (diminutive singular)
luipaardbontjasjes (diminutive plural)

Daarna sloeg ze een grote sjaal om haar hoofd, trok overschoenen en de luipaardbontjas aan en was verdwenen.

jas gemaakt van bont met een luipaardprint


musselinslør

Afkomstig van Frans: mousseline zn , dat afgeleid is van de stad 'Mosoel' in Irak, een oud centrum voor de textielhandel, waar mousselinedoek werd vervaardigd

Over trappeavsatsen satt et firkantet vindu, delvis dekket med en gardin av blomstret musselin.

Er was een vierkant raam boven de trap, dat gedeeltelijk bedekt was met een gordijn van gebloemde mousseline.


molenkraag

(verkorting) van molensteenkraag zn , omdat de vorm van de kraag aan een molensteen doet denken; in de betekenis "plooikraag" aangetroffen vanaf 1926

Op het paneel zien wij de zeer onderdanige overste (blootshoofds, met molenkraag) het kostbare sieraad overhandigen aan de gezant, die niet zijn vriendelijkste gezicht zet.

Een boze gezant en plunderende staatse troepen : Schilderij van Quast vormt aanwinst voor Muiderslot in: Algemeen Handelsblad , jrg. 133 nr. 43163 (2 februari 1960), P. den Hengst en Zoon, Amsterdam, p. 6 kol. 6


advocatenkostuum

samenstelling van advocaat zn en kostuum zn met het invoegsel -en-

advocatenkostuums (plural)
advocatenkostuumpje (diminutive singular)
advocatenkostuumpjes (diminutive plural)

een net herenpak dat past bij iemand die werkzaam is als advocaat

Het voelde deze ochtend extra belachelijk terwijl hij half gekleed in zijn nieuwe, op maat gemaakte 'advocatenkostuum' uit de winkel van Hans Alde met de telefoon in zijn hand stond.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535


manty

van Engels manties zn , op te vatten als een kofferwoord gevormd uit man zn en panty zn

nauwsluitende onderbroek voor mannen uit zeer dunne stof, die eindigt in twee lange, dunne kousen

Maar volgens het Italiaanse modehuis Emilio Cavallini is er wel degelijk vraag naar een mannenpanty, kortweg ‘manty’ genaamd. (…) De Britse keten Selfridges en de webwinkel E-mancipate hebben hun gamma al een hele tijd geleden uitgebreid met manty's.

Weblink bron Gearchiveerde versie
vwh
 “Dragen mannen binnenkort panty’s?” (8 maart 2012) op nieuwsblad.be

Het feit dat steeds meer mannen makeup gaan gebruiken en tegenwoordig zelfs een manty (een panty voor mannen) kunnen dragen, is voor een aantal verontruste journalisten het bewijs van de doodssteek voor de mannelijkheid.

Daphne Deckers
 “111 x Daphne: mannen, moeders en meer” (2011), Uitgeverij Carrera, Amsterdam, ISBN 9789048816897, hfst. Wijfman


dienstuniform

samenstelling van dienst zn en uniform zn

standaardkleding die men hoort te dragen bij het uitoefenen van een bepaalde functie

Personeel in de metro was verplicht het 'voorgeschreven dienstuniform, overhemd of jasje met het embleem van Stadsvervoer Stockholm' te dragen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149

De agent sprak met het meisje via Skype. Volgens De Vries gaat het om een 17-jarig meisje, maar de politie zelf spreekt van een vrouw die zich voordeed als 17-jarige. De agent droeg tijdens de gesprekken zijn dienstuniform. De misdaadjournalist kreeg de beelden in handen en confronteerde de agent uiteindelijk met zijn gedrag. De man is vandaag op staande voet ontslagen.

Weblink bron “Agent ontslagen na webcamseks” (31-01-2017), Tubantia


interlandshirt

samenstelling van interland zn en shirt zn

interlandshirts (plural)
interlandshirtje (diminutive singular)
interlandshirtjes (diminutive plural)

kledingstuk voor het bovenlichaam van iemand die in het nationale team speelt

Ze hadden allebei hun pasverworven interlandshirts aan het plafond gehangen, zoals de shirts van beroemde spelers in de Hall of Fame hangen of in hun eigen thuisstadion.


matrozenkraag

samenstelling van matroos zn en kraag zn met het invoegsel -en-

matrozenkragen (plural)
matrozenkraagje (diminutive singular)
matrozenkraagjes (diminutive plural)

brede aan de achterkant vierkante kraag van een matrozenpakje

Zaten zijn modellen vorig seizoen nog op een onbewoond eiland, dan bouwde Tommy Hilfiger deze keer een gigantisch schip na als catwalkdecor. De Amerikaanse ontwerper gaf het kapiteinspak een nieuwe invulling en toonde chique jurk met matrozenkragen. Marineblauw en goud bleek de winnende combinatie van de avond. Gigi Hadid, Hilfigers favoriete model van het moment, verscheen in drie outfits op de catwalk. Zij pakt binnenkort ook uit met een eigen capsulecollectie voor Tommy Hilfiger.

edm
 “IN BEELD. Tommy Hilfiger trekt zeewaarts” (16/02/2016), De Standaard


sportjas

sportjassen (plural)
sportjasje (diminutive singular)
sportjasjes (diminutive plural)

jas die men tijdens en na het sporten draagt

Verdachte 1: man met licht getinte huidskleur en zwart haar, ongeveer 1.80 meter lang, 30 jaar oud, sprak Arabisch, droeg een witte broek, blauwe sportjas.

Weblink bron
Politie.nl
 “Beroving” (8 september 2008 16:27), Reformatorisch Dagblad

In hun tassen van het tweetal troffen de politiemensen sportjasjes uit de winkel, die niet bleken te zijn afgerekend. Beide mannen 28 en 36 jaar oud en afkomstig uit Apeldoorn werden aangehouden en overgebracht naar het politiebureau.

Weblink bron
Regioredactie
 “Vier winkeldieven opgepakt” (8 juni 2009 10:36), Reformatorisch Dagblad


spijkerjas

samenstelling van spijker zn en jas zn , naar het voorbeeld van spijkerbroek, verwijzend naar de klinknagels waarmee de naden traditioneel werden versterkt

spijkerjassen (plural)
spijkerjasje (diminutive singular)
spijkerjasjes (diminutive plural)

Als het kledingstuk de benen niet bedekt, is "spijkerjasje" de gangbare benaming.

bovenkleding van denim die zowel de romp als de armen bedekt

Vrolijk komt hij binnen in zijn lichtblauwe spijkerjas met zwarte bomberjack.

Weblink bron
Maral Noshad Sharifi
 “De jongen die zijn pak uittrok” (24 april 2015) op nrc.nl

De presentatoren zijn informeler, niet in pak maar gewoon in trui of spijkerjasje.

Weblink bron
Lamyae Aharouay
 “Lof voor de gids, gefascineerd door EditieNL” (31 juli 2020) op nrc.nl


legeruniform

samenstelling van leger zn en uniform zn

standaardkleding van een militair waardoor hij of zij herkenbaar is als lid van een bepaald leger(onderdeel)

In 2002 besloot staatssecretaris Philomena Bijlhout (LPF) van Emancipatiezaken al na negen uur haar ontslag aan te bieden. Er waren foto's uitgelekt waarop ze te zien was in een legeruniform in Suriname, vlak na de Decembermoorden. Ze had tegen toenmalig premier Balkenende gezegd dat ze al voor de moorden uit de Volksmilitie van legerleider Bouterse was gestapt.

Weblink bron “Snel vertrek Verdaas geen record” (Donderdag 6 december 2012, 13:45), NOS

Gewapende mannen beschoten de auto waar de diplomaat in zat, zeggen Jemenitische veiligheidsfunctionarissen. De daders zouden een legeruniform hebben gedragen.

Weblink bron “Diplomaat gedood in Jemen” (Woensdag 28 november 2012, 13:26), NOS


kindermode

samenstelling van kind zn en mode zn met het invoegsel -er-

Een pleidooi hiervoor wordt volgens Jos de Jong, groothandelaar in kindermode, enorm gesteund. Vooral door kleinere winkels. "Op dit moment heeft de winkelier te weinig tijd om de handel regulair te verkopen, zonder korting dus. En die kortingen lopen soms op tot 60 of 70 procent. Doordat winkels elkaar zo opjagen, blijft er te weinig winst over. Er moet bijna geld bij. De situatie is onhoudbaar."

Weblink bron
Jeroen Schutijser
 “'Uitverkoop moet aan banden'” (Vrijdag 27 augustus 2010, 19:06), NOS


lederhose

lederhosen (plural)
lederhosetje (diminutive singular)
lederhosetjes (diminutive plural)

korte leren broek met bretels als deel van een Duitse klederdracht

Niet alleen Hofer toont zich in de campagne gematigd. Ook zijn tegenstander Alxander Van der Bellen doet als linkse Groene kandidaat zijn best om de stemmers van het midden voor zich te winnen. Ook hij toont zich als een vaderlandslievende patriot in Lederhose en op zijn verkiezingsposters is het woord Heimat geen vies woord.

Weblink bron “'Oostenrijkers willen verandering en voelen dat het mogelijk is'” (Woensdag 30 november 2016, 15:48), NOS

Nog een paar dingen die men dient te weten: de serveersters heten Madl, het is heel normaal om ze te roepen met termen als Spatzl, en als ze de strik van hun rok links dragen zijn ze vrijgezel. Beierse klederdracht is niet verplicht maar de afgelopen jaren wel erg modieus geworden, en verhoogt volgens vaste bezoekers de flirtfactor: Dirndl voor de dames, Lederhose voor de heren.

Weblink bron
Wouter Meijer
 “Oktoberfest: 200 jaar bier op de weide” (Zaterdag 18 september 2010, 12:15), NOS


carnavalskledij

samenstelling van carnaval zn en kledij zn met het invoegsel -s-

kleding speciaal voor het carnavalsfeest

Iedereen was in carnavalskledij.


bisschopsmijter

samenstelling van bisschop zn en mijter zn met het invoegsel -s-

ceremonieel hoofddeksel van een bisschop

"Toen ik werd gebeld dat ik snel moest komen, vreesde ik dat we een probleem hadden", zegt directeur Christopher Woodward. "Maar toen ik hier kwam zag ik een gouden bisschopsmijter glinsteren in het donker."

Weblink bron “Bouwvakkers stuiten op graven aartsbisschoppen Canterbury” (Maandag 17 april 2017, 02:27), NOS

Het wapen is vrijwel gelijk aan het wapen dat Franciscus had als bisschop en aartsbisschop. Wel zijn er pauselijke symbolen als een bisschopsmijter en een gouden en zilveren sleutel aan toegevoegd.

Weblink bron “Wapen paus Franciscus bekend” (Maandag 18 maart 2013, 16:40), NOS


binnenzool

"Neem nou een T-shirt: dat bestaat vaak maar uit één materiaal. Een sneaker heeft een heleboel onderdelen. Denk aan de zool, de binnenzool, de neus, het bovenstuk en de veters. In een sneaker zijn daarom wel zes tot tien materialen verwerkt", vertelt circulaire mode- en textielexpert Roosmarie Ruigrok.

Weblink bron
Susan Sjouwerman
 “De duurzame sneaker komt eraan (hoe lastig het ook is om 'm te maken)” (Zondag 4 augustus 2019, 07:00), NOS

Wie heeft er geen paar All Stars in de kast liggen. Als jij ze niet hebt dan je vader of moeder vast wel. De klassieker met platte zool, wit omrand met een witte neus gaat al 98 jaar mee. Tijd voor een update volgens maker Converse. De schoenen krijgen een betere binnenzool en andere binnenvoering. Aan het uiterlijk verandert dus niets, maar toch...

Weblink bron “All Stars krijgen update, na 98 jaar” (Vrijdag 24 juli 2015, 20:49), NOS


bloemetjesjurk

samenstelling van bloemetje zn en jurk zn met het invoegsel -s-

bloemetjesjurken (plural)
bloemetjesjurkje (diminutive singular)
bloemetjesjurkjes (diminutive plural)

jurk gemaakt van een stof met een bloemetjesmotief

O'Riordan voelde zich onaantrekkelijk als tiener. "Mijn moeder liet me geen make-up dragen. Ik was het overbeschermde, onhandige meisje in een roze bloemetjesjurk met strikken in het haar, die orgel speelde in de kerk. Mijn moeder kocht mijn kleren, dus bij de eerste fotoshoot voor The Cranberries, bracht Noel [medeband-lid] me een outfit en gaf me Doc Martens. Ze waren te groot, maar ik droeg ze toch. Plotseling zag ik eruit als een indie-meisje."

Als Zoetemelk goed zou hebben opgelet, zou hij een verbouwereerde dame in een rode bloemetjesjurk hebben zien staan. Ze staat in het portiek en vraagt zich af wat die wielrenner opeens in haar straat doet.

Weblink bron “Waalse Pijl 1976: hoe Joop de verkeerde kant werd opgestuurd” (Dinsdag 17 april 2018, 16:02), NOS


beenstuk

beenstukken (plural)
beenstukje (diminutive singular)
beenstukjes (diminutive plural)

De gewezen Beer van Lemmer, 52 inmiddels, had nimmer kunnen bevroeden dat het antwoord daarop in zoiets onbenulligs zou schuilen als het beenstuk van een schaatspak dat niet aansluit op de schoen van de schaats.

Weblink bron
Luuk Blijboom
 “Ritsma ondanks drama tevreden over WK-debuut, maar: 'Moet iets gebeuren voor laatste stap'” (Zaterdag 4 maart, 09:35), NOS


Zwiebel-Look

Samenstelling van Zwiebel zn "ui" en Look zn "chutney"

der Zwiebel-Look (nominative singular)
die Zwiebel-Looks (nominative plural)
des Zwiebel-Looks (genitive singular)
der Zwiebel-Looks (genitive plural)
dem Zwiebel-Look (dative singular)
den Zwiebel-Looks (dative plural)
den Zwiebel-Look (accusative singular)
die Zwiebel-Looks (accusative plural)

laagjesmode, een modestijl met meerdere kledingstukken op elkaar ter bescherming tegen kou

Der Zwiebel-Look schützt mit mehreren Bekleidungsschichten gegen Kälte.

De ui-look beschermt met meerdere lagen kleding tegen de kou.


confectiebedrijf

samenstelling van confectie zn en bedrijf zn

confectiebedrijven (plural)
confectiebedrijfje (diminutive singular)
confectiebedrijfjes (diminutive plural)

onderneming waar confectiekleding gemaakt wordt

Daar begon hij al jong mee. Terwijl hij op school naar buiten zat te kijken, bedacht hij nieuwe kledingstukken voor zichzelf of voor zijn zusje. De familie hield van mooie kleding. Moeder was handig met naald en schaar, vader was verkoopdirecteur van een confectiebedrijf. Hij bracht vaak coupons mee naar huis.

Weblink bron “Molenaar kleedde prinsessen en vuilnismannen” (Maandag 12 januari 2015, 02:45), NOS


confectiekleding

samenstelling van confectie zn en kleding zn

kleding die in bepaalde vaste maten wordt gemaakt en daardoor direct klaar is om gedragen te worden

Hij had een voorkeur voor geometrische vormen en motieven en maakte tot groot misprijzen van zijn vakgenoten als eerste couturier confectiekleding voor de gewone vrouw.

Weblink bron “Mode-ontwerper Pierre Cardin verbond haute couture met de massa” (Dinsdag 29 december 2020, 21:42), NOS


laagjesmode

samenstelling van laagjes zn en mode zn , leenvertaling van Engels layering look

stijl die ontstaat door meerdere kledingstukken over elkaar te gedragen
Door de mogelijkheid kledingstukken aan of uit te trekken ontstaat er flexibiliteit die zowel praktische (aanpassen aan temperatuur) als stilistische (combinaties van kleuren en patronen) voordelen kan hebben.

Laagjesmode is dé truc deze winter, want helemaal hip: een shirt onder een trui of sweater, een extra vest of sjaal. Uittrekken kan altijd nog, maar niemand hoeft het deze winter koud te krijgen.

Weblink bron
Kim Querfurth
 “Sloffen onder je outfit is nu hét fashion statement” (25 oktober 2021) op telegraaf.nl


dameshoed

samenstelling van dame zn en hoed zn met het invoegsel -s-

dameshoeden (plural)
dameshoedje (diminutive singular)
dameshoedjes (diminutive plural)

Na zijn overlijden werd hij door zijn echtgenote Kaling Wald in bed gelegd. Zijn lichaam bedekte de vrouw met twee dekens, een dameshoed verborg zijn gezicht. Daarna sloot ze de deur en bad ze elke dag samen met haar kinderen in de hoop hem zo weer tot leven te wekken. Wanneer de buren vroegen naar haar man, vertelde Wald dat hij "in Gods handen" was.

Weblink bron “Vrouw wacht half jaar op wederopstanding dode man” (Dinsdag 2 december 2014, 15:38), NOS

De koningin droeg een robe van zwarte crêpure kant aangevuld met losse kanten bloemen aan hals en mouw op een ondergrond van champagnekleurige zijde. Zij droeg een bijpassende zwart/champagnekleurige ronde baretvormige dameshoed met veren.

Weblink bron “Koningin verschijnt op bordes” (Dinsdag 18 september 2012, 13:52), NOS


dansschoen

dansschoenen (plural)
dansschoentje (diminutive singular)
dansschoentjes (diminutive plural)

nette schoen met een gladde zool waarmee men kan dansen

Spitzen, ontworpen in de negentiende eeuw, waren lang bijna alleen verkrijgbaar in het roze. Maar een Amerikaanse fabrikant ontwierp een jaar geleden donkere spitzen. Freed of Londen, een grote fabrikant van dansschoenen in Groot-Brittannië, is ook om en ontwierp zowel bruine als bronzen spitzen.

Weblink bron “Geen foundation meer nodig: donkere spitzen voor balletdansers” (Maandag 5 november 2018, 16:44), NOS


schoe

erfwoord Protogermaans *skōha-, verdere etymologie onzeker. Mogelijk te herleiden tot PIE *(s)keu(H)-, "bedekken", waarbij de "u" in het Nederlands volledig zou zijn weggevallen.

Maar in Ruths historie trekt de los'er zelf zyn schoe uit , en geeft die over aan Boas.

J.Nylöe
 “Uitgezochte Bybelstoffen, of Verklaringen over vele voorname plaatsen der goddelyke schriften” (1723), p. 100


menstruatieondergoed

Samenstelling van menstruatie en ondergoed

onderbroek, boxer of string met daarin een speciaal stuk bestaande uit absorberende en/of antibacteriële laag voor het opvangen van menstruatiebloed

Waar kan ik menstruatieondergoed kopen?


mettre

mettre le doigt dans l'œil jusqu'au coude

aandoen [1], aantrekken [4] (v. kleding, schoenen e.d.)


termoundertøy

Afleiding van Noors: tøy zn met het voorvoegsel termo- en met het voorvoegsel under-

Utearbeidende personell i Horten kommune som har behov for det i tjenesten skal tildeles en varmedress i tillegg til det tidligere avtalte termoundertøy.

Buitenwerkend personeel in de gemeente Horten dat het dienstdoende nodig heeft, moet naast het vooraf afgesproken thermo-ondergoed een warm pak toegewezen krijgen.


termoundertøy

Afleiding van Nynorsk: tøy zn met het voorvoegsel termo- en met het voorvoegsel under-


thermo-ondergoed

afgeleid van ondergoed zn met het voorvoegsel thermo-

thermo-ondergoedje (diminutive singular)
thermo-ondergoedjes (diminutive plural)

kleding die direct op het lichaam gedragen wordt, doorgaans nog onder andere kleding, meestal zowel de romp als de ledematen bedekt en gemaakt is uit speciale soorten textiel die de lichaamswarmte goed vasthouden op een manier die prettig aanvoelt

Hij heeft zich tegen de wind en kou gewapend met thermo-ondergoed en een dikke, gewatteerde jas.

Weblink bron
Julia Cornelissen
 “‘Mijn opa, mijn vader, mijn oom – allemaal zitten ze in de kaas’” (27 februari 2018) op nrc.nl


schansloper

overjas die tegen weer en wind is bestand, vroeger vooral gedragen door zeelieden


baaivanger

Mogelijk uit het Duits, of van buivanger

Naamwoord van handeling van baaivangen met het achtervoegsel -er

baaivangers (plural)
baaivangertje (diminutive singular)
baaivangertjes (diminutive plural)


hijood

hoofd- en hals bedekkende kleding voor een sportende moslima


bralette

beha zonder beugels of voorgevormde cups

,,Een beugelloze beha, zoals een ‘bralette’, die draagt als een comfortabel kort topje.”

Weblink bron
Morvenna Goudkade
 “Lingeriezaak lanceert ‘thuiswerkbeha’ zonder beugels: ‘Vrouwen reageren massaal’” (15-12-2020), Tubantia

Nogmaals: ik zat aan het strand, met een lange broek en een bralette. Wat is daar mis mee?”

Weblink bron “Rugzaktoeriste uit restaurant gezet vanwege outfit: ‘Wat is hier mis mee?’” (26-12-2020,), Tubantia


palestinasjaal

samenstelling van Palestina en en sjaal zn

palestinasjaals (plural)
palestinasjaaltje (diminutive singular)
palestinasjaaltjes (diminutive plural)

Arabisch hoofddeksel en halsdoek, bekend is geworden door Yasser Arafat


palestijnensjaal

samenstelling van Palestijn zn en sjaal zn met het invoegsel -en-

palestijnensjaals (plural)
palestijnensjaaltje (diminutive singular)
palestijnensjaaltjes (diminutive plural)

Arabisch hoofddeksel en halsdoek, bekend geworden door Yasser Arafat


mantyhose

E-mancipate wil een nieuwe trend lanceren: panty’s voor mannen. De liefhebbers spreken nu al van ‘mantyhose’ of ‘manty’s’.

Weblink bron “Panty’s voor mannen” (31/07/2008), De Standaard


mipster

samenstelling van moslim zn en hipster zn

Wie is haar grootste stijlicoon, waar gaat zij graag shoppen en maakte zij wel eens een modeblunder? De stijlgeheimen van de Antwerpse blogger en mipster Sarah Dimani.

Weblink bron
Kim De Craene
 “'Je hoeft geen trends te volgen om er modieus uit te zien'” (07/06/2017), De Standaard


modeblog

De twee bedrijven staan bekend als respectievelijk een sociaal platform en een zoekmachine, maar het zijn vooral reclamebedrijven. Op Facebook en Google zelf zie je uiteraard advertenties, maar ze hebben ook veel afspraken met andere sites, zoals bijvoorbeeld een modeblog, om ook daar hun advertenties te tonen.

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Facebook en Google zetten eerste stap in tegengaan nep-nieuws” (Dinsdag 15 november 2016, 10:02), NOS

En op iets kleinere schaal: sinds eind vorig jaar worden vrouwen met kort haar door het slijk gehaald op de Facebookpagina Henk's Fashion, een 'modeblog voor pittige kapsels'. Volgens Bart Schermer een gevalletje cyberpesten, wat niet mag van Facebook. Maar de pagina is ondanks veel klachten nog altijd online.

Weblink bron “FB: Soldaat verkrachten mag, maar niet anoniem” (Dinsdag 8 april 2014, 19:06), NOS

Waarschijnlijk heb je 'm al voorbij zien komen op Facebook: Henk's Fashion. Een 'modeblog voor pittige kapsels'. Een humoristisch blog over vrouwen met kort, pittig haar dus. Met meer dan 11.000 likes in een maand kan je dat best een succes noemen.

Weblink bron “Henk's Fashion: LOL of cyberpesten?” (Donderdag 8 augustus 2013, 15:50), NOS


modeblogger

modebloggers (plural)
modebloggertje (diminutive singular)
modebloggertjes (diminutive plural)

iemand die een weblog over mode bijhoudt

Deelnemer en voormalig modeblogger Sandra Kleine Staarman (35) heeft daar een verklaring voor. "Je zult het verlangen naar iets nieuws blijven houden en je wordt voortdurend beïnvloed, online op straat. De mode-industrie weet heel goed in te spelen op onze oerinstincten. Als we denken iets op korte termijn nodig te hebben, gaan we al snel over tot een impulsaankoop."

Weblink bron
Susan Sjouwerman
 “Even geen nieuw shirtje, 8000 mensen doen mee aan 'seizoen van minder winkelen'” (Zondag 28 juni 2020, 19:44), NOS

Ook komen in de serie rolmodellen aan het woord. Een van hen is skater en modeblogger Layla Shaikley. Zij vertelt over de Mipsterz-community die ze startte, een samenvoeging van de woorden muslims en hipsters. "De media laten slechts één kant van moslims zien, terwijl ze heel veel kanten hebben. Dat wilde ik niet accepteren."

Weblink bron “Het geheime leven van moslims” (Zaterdag 25 februari 2017, 09:54), NOS

In de categorie 6 tot en met 9 jaar kreeg Elvis Watt, miljonair van Manon Sikkel de meeste stemmen. De 10- tot en met 12-jarigen kozen 100% Coco. Dagboek van een modeblogger van Niki Smit als hun favoriete boek.

Weblink bron “Manon Sikkel wint weer boekenprijs” (Zondag 22 juni 2014, 17:04), NOS


modenomade

iemand die kleding uit verschillende modestroming draagt; iemand die verschillende modestijlen met elkaar combineert


gummi-jas

samenstelling van gummi zn en jas zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.A, omdat ij hier niet voor de lange ij staat

kledingstuk dat minstens de armen en de romp bedekt, over andere kleding wordt gedragen en die door een rubberen laagje beschermt tegen nattigheid van buiten

Hoeveel waterdamp onze huid wel afgeeft, kan men gemakkelijk bemerken, als men enige tijd een (niet-poreuze) gummi-jas heeft gedragen. De binnenkant wordt nat, iets wat bij meer poreuze kleding niet gebeurt.

Medicus
 De huid. Een ideale verpakking. in: Beatrijs , jrg. 13 nr. 39 (24 september 1955), Spaarnestad, Haarlem, p. 1413 kol. 2


tregging

legging van een dikke stof die gedragen kan worden als een broek


doodgoed

bn: intensiverende samenstelling van dood zn en goed bn

zn: samenstelling van dood zn en goed zn

verzamelterm voor de kleren waarin iemand wordt begraven

⧖ De Moeder van het hofje kwam dan ook met een allergewichtigst gezicht binnen, en moeder De Groot op zijde nemende, hield zij haar voor, dat men niets heiligers te doen had dan jufvrouw Noiret te ontweiden. ‘Jufvrouw De Groot kon daartoe over haar beschikken; zij was er niet akelig van. Ook wist zij heel goed waar het doodgoed van jufvrouw Noiret lag.’

Weblink bron
Nicolaas Beets
 “Camera Obscura. : De familie Kegge.”, 7e druk (1871), Erven F. Bohn, Haarlem, p. 201


momjeans

spijkerborek die wijd zit rond buik, billen en heupen en taps toeloopt naar de enkels

Van Schaik: ,,Je hoort het overal: momjeans, dad-sneakers. Die hele jaren ‘90 revival is vet zwaar gaande. En daar passen heel goed de witte sportsokken bij.” Er is volgens de stylist eigenlijk maar één kledingstuk dat nooit meer terug mag komen: de witte legging. ,,Die werkt voor niemand. Zeker niet voor de dames die hem net een maatje te klein kopen, waardoor het ding oprekt en je hun huid kunt zien.” Gruwelt hoorbaar: ,,Laten we hopen dat we dat nóóit meer mee hoeven te maken.”

Weblink bron
Hanneke van Houwelingen
 “De witte sportsok is terug (en hipper dan ooit)!” (14-04-2018), Tubantia


busk

(zelfstandig naamwoord) Bekend sinds ca. 1590; van Oudfrans busc


busk

(werkwoord 1) Van Frans busquer of Spaans buscar.


pyjamamouw

deel dat een arm bedekt van een gemakkelijk zittende jasje dat is bestemd om met een bijpassende broek in bed te worden gedragen

Hij rolde zijn ene pyjamamouw omhoog, en vroeg Sirdjal om aandacht voor een flink litteken.

Weblink bron
Bea Vianen
 “Het paradijs van Oranje.” (1973), Querido, Amsterdam, ISBN 9021413868, p. 96


haarbeurs

haarbeurzen (plural)
haarbeursje (diminutive singular)
haarbeursjes (diminutive plural)

buidel die voorkomt dat hoofdhaar in de weg hangt, zoals die vooral in de 18e eeuw door mannen (vaak samen met een pruik) werd gedragen

⧖ De domste Raadsheeren, en de Advocaaten, die al hun tyd op de Academiën verligtmist hebben, weet ik, door middel myner paruiken, eene gedaante van fatsoenlyke Lieden te geeven; En voor die laatsten byzonderlyk heb ik een nieuw soort, dat ik Menage-pruiken noem, uitgevonden; het vleidt die Heeren, die hun geld kwyt zyn, en nog geen praktyk hebben, geheel niet, om veel onkosten te doen; zy kunnen dan met myne menage-pruikenop de pleitzaal verschynen, zy kunnen 'er de knoopen afneemen, en de rest in een bevallige haarbeurs verbergen, om op 't zalet te gaan, of zy kunnen 'er een brigadier van maaken, om verandering van pruik op de koffyhuizen te vertoonen, en hun fatsoen op te houden.

Cornelius van Engelen
 Brief van Monsr. de la Papillotte over zyne Paruiken voor allerlei soort van Lieden. (13 mei 1765) in: De Denker., jrg. 3 nr. 124 (1976), K. van Tongerlo en F. Houttuin, Amsterdam


T-shirtbeha

T-shirtbeha's (plural)
T-shirtbehaatje (diminutive singular)
T-shirtbehaatjes (diminutive plural)

lichte, gladde beha die men onder strakke kleding kan dragen

In de jaren tachtig werden broeken ruimer en kwam de beugelbeha terug in de mode, gevolgd door, ergens rond 1990, de zogenaamde T-shirtbeha. Die beha met de schuimrubber padding in de cups heeft de tepel bijna geheel uit het straatbeeld doen verdwijnen.

Weblink bron
Milou van Rossum
 “Tepels met 5.438 volgers” (2 maart 2013) op nrc.nl


zijdecolleté

samenstelling van zij zn en decolleté zn

uitsnijding aan de zijkant van een jurk die een deel van de borsten aan de onderkant en zijkant zichtbaar houden


sleeve

erfwoord via Middelengels sleve van Angelsaksisch slief


glitterjurk

glitterjurken (plural)
glitterjurkje (diminutive singular)
glitterjurkjes (diminutive plural)

feestelijke avondjapon met veel glitters

De twee koninginnen van de pop hadden ook de twee meest besproken momenten tijdens de show. Beyoncé verscheen voor het eerst in het openbaar sinds ze aankondigde in verwachting te zijn van een tweeling. In een gouden glitterjurk en een grote krans op haar hoofd zong ze twee nummers van haar album. Later verscheen ze in een strakke rode glitterjurk, waarin haar zwangere buik duidelijk te zien was.

Weblink bron “Grote Grammy-winnares Adele (5 uit 5) 'aanbidt' Beyoncé (2 uit 9)” (Maandag 13 februari 2017, 06:50), NOS

Haal de smokings en glitterjurken uit de kast, zet de champagne maar koud. De makers van de AD Media Podcast laten 2023 niet eindigen zonder voor de derde keer de prestigieuze AD Media Prijzen uit te reiken. Wie worden de opvolgers van onder meer Even tot Hier, Oogappels en Hélène Hendriks?

Weblink bron
Angela de Jong
 “Nominaties AD Media Prijzen 2023: wie worden de opvolgers van Oogappels en Hélène Hendriks?” (12-12-23,), Tubantia


gordelband

gordelbanden (plural)
gordelbandje (diminutive singular)
gordelbandjes (diminutive plural)

band die als riem om het middel wordt gebruikt

Kinderarts Bambang Oetomo heeft een draadloze en pijnvrije zachte gordelband bedacht voor couveusebaby's. Artsen, ouders (en waarschijnlijk ook baby's) zijn er blij mee.

Weblink bron “Pijnvrije band voor couveusebaby's bedacht” (Zaterdag 17 september 2016, 19:27), NOS


vrouwenjas

samenstelling van vrouw zn en jas zn met het invoegsel -en-

vrouwenjassen (plural)
vrouwenjasje (diminutive singular)
vrouwenjasjes (diminutive plural)

jas die vooral geschikt is om door vrouwen gedragen te worden; jas ontworpen voor vrouwen


schouderriem

samenstelling van schouder zn en riem zn

schouderriemen (plural)
schouderriempje (diminutive singular)
schouderriempjes (diminutive plural)

riem die men over de schouder draagt; riem die het gewicht van een tas naar de schouder leidt; riem die op de schouder rust

• Draag uw tas met de schouderriem om een schouder en de hals, zodat tas voor u hangt en niet achteloos naast of achter u;

Weblink bron “Actie tegen zakkenrollers” (08-03-2012), Tubantia

Het Italiaanse modehuis Balenciaga pakte eerder uit met een luxueuze designertas van 2.000 euro, die recht uit de schappen van Ikea leek te komen. De extra-large Shopper Tote bag heeft dezelfde blauwe kleur, hetzelfde model en zelfs dezelfde extra schouderriemen als Ikea's bekende FRAKTA-tas.

Weblink bron
Renske Baars
 “Van Ikea-tas van €0,60 tot hippe string” (10-05-2017), Tubantia


vrouwenmantel

samenstelling van vrouw zn en mantel zn met het invoegsel -en-

vrouwenmantels (plural)
vrouwenmanteltje (diminutive singular)
vrouwenmanteltjes (diminutive plural)


abaya

loszittende lange Arabische jurk voor vrouwen waardoor alleen handen, voeten en het gelaat zichtbaar blijven; ze wordt gedragen over andere kleding heen

Iemand die het land voor het eerst bezoekt merkt het misschien niet eens op; Saudische vrouwen die in de bediening werken of bij de receptie van een hotel. Dat was een paar jaar geleden allemaal ondenkbaar. Tot voor kort waren Saudische vrouwen vrijwel onzichtbaar in het openbare leven. Nu kunnen vrouwen probleemloos zonder hoofddoek en abaya over straat.

Weblink bron
Daisy Mohr
 “Feesten en investeren kan in 'nieuw' Saudi-Arabië, maar politieke kritiek niet” (9 april 2023), NOS

Vorige maand kondigde Frankrijk een verbod aan op het dragen van de abaya, een los vallend gewaad tot de grond met lange mouwen. Volgens de Franse minister van Onderwijs schendt het gewaad de strikte seculiere regels op school. Het dragen van een hoofddoek is al jaren verboden in Franse klaslokalen.

Weblink bron “Egypte verbiedt nikab op school: 'Onderdeel aanpak conservatieve islam'” (30 september), NOS


battledress

battledressen (plural)
battledresses (plural)

militair veldtenue, bestaande uit gesloten korte bloes en lange broek


kledingsmaak

samenstelling van kleding zn en smaak zn

de voorkeur die een persoon heeft voor bepaalde kleding

Het is geen teken van een eenzijdige kledingsmaak, maar een bewuste keuze waarmee Kim onderstreept dat hij de legitieme leider van Noord-Korea is.

Weblink bron “Waarom Kim Jong-un bijna altijd een Mao-pak draagt” (10 juni 2018, 17:53), NOS

Emily in Paris gaat over de Amerikaanse Emily Cooper, gespeeld door Lily Collins, die voor werk naar Parijs verhuist. Het tweede seizoen is sinds afgelopen december op Netflix te zien. In de vierde aflevering komt daarin het personage Petra, gespeeld door Daria Panchenko, voorbij. De vrouw steelt, heeft een slechte kledingsmaak en is bang het land uit te worden gezet.

Weblink bron “Oekraïense cultuurminister klaagt bij Netflix over Emily in Paris” (03-01-2022), Tubantia


goudborduursel

samenstelling van goud zn en borduursel zn

Ontwerpster en fotografe Alina Blasquez kwam in 2012 in aanraking met textiel en volgde in Parijs de opleiding haute couture borduren. Daarna ging ze in de leer bij een meester goudborduursel. Couturier Puck Jansen specialiseerde zich in Amsterdam in damescouture. Ze werkte onder meer voor grote modehuizen en maakt theatrale kleding voor artiesten en particulieren. Drie jaar geleden volgde ze bij Alina Blasquez een cursus goud borduren. „Couture en borduren zijn onafscheidelijk. Daarbij laten wij ons allebei door de natuur inspireren. Zo ontstond het idee voor dit project”, aldus de kunstenaars.

Weblink bron
Alice Plekkenpol
 “Bussemakerhuis Borne trekt recordaantal bezoekers, maar let wel op de centen” (24-11-2021), Tubantia


hoody

soort trui met een vaste capuchon; sweater met een capuchon

De jongen is 1,55 meter lang. Gisteren droeg hij een donkerblauwe winterjas met een capuchon en een oranje bies. Verder had hij een donkerblauwe hoody aan en een donkerbruine broek of donkere spijkerbroek.

Weblink bron “Amber Alert voor vermiste jongen van 12 uit Vleuten” (11 november 2015), NOS

Je kan de gegevens die daarop staan van zo’n pas halen en daarmee je pas klonen. "Maar het is een groter gevaar dat mensen al hun foto’s op Facebook zetten, dan dat hun pasje uitgelezen wordt door een man met een hoody in de trein."

Weblink bron “Deze jas beschermt je persoonlijke data” (25 juni 2016), NOS


V-hals

samenstelling van V zn "V-vormig" en hals zn "halsopening" , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6., in de betekenis van ‘V-vormig uitgesneden hals’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1958

V-halzen (plural)
V-halsje (diminutive singular)
V-halsjes (diminutive plural)

opening in kledingstukken om het hoofd door te steken, die uitloopt in een hoek onder de kin

De trui heeft mijn moeder voor me gebreid, ik denk in 1999. Ze vond het zo’n mooie kleur voor mij. Ik had in die tijd liever truien met een V-hals, en hij heeft jaren in de kast gelegen.

Weblink bron
Diederik Martens interview door Milou van Rossum
 “‘Moeder breide mijn trui’” (23 mei 2015) op nrc.nl


nertsmantel

OVER DE GRENSGRONAU - Een nog onbekende man heeft dinsdagmiddag in het Duitse Gronau een nertsmantel van de schouders van een 65-jarige vrouw gegrist. Het slachtoffer viel en raakte licht gewond.

Weblink bron
Julia Henkel
 “Dief grist nertsmantel van schouders op parkeerplaats in Gronau” (21-03-2018), Tubantia

Beverratten kunnen zich net als hun soortgenoten ongelooflijk snel voortplanten, waardoor ze een goedkoop product zijn. Hun vacht werd vroeger gebruikt voor wie de traditionele, maar dure vossen- of nertsmantels niet kon betalen, waardoor ze veelvuldig werden gekweekt. Het vlees dat overbleef, werd gebruikt voor een stoofpotje.

Weblink bron “Na de insectenburger, de rattenburger” (21 november 2016 om 11:08), De Standaard


patroonriem

riem waarin men de patronen van een geweer kan steken


priestergewaad

samenstelling van priester zn en gewaad zn

Het idee is dat de culturele waarde straks bepaalt wat er moet gebeuren met bijvoorbeeld een kerkbank, Mariabeeld of priestergewaad. Dat kan hergebruik zijn in een andere kerk of een museum, maar ook verkoop of vernietiging.

Weblink bron “Richtlijnen voor religieus erfgoed” (30 oktober 2010, 01:50), NOS

De kerk was toen versierd, er waren voetballen en de voorman droeg voor de gelegenheid een oranje priestergewaad, gemaakt door één van de kerkgangers.

Weblink bron “Oranjepastoor houdt weer 'voetbaldienst'” (8 juni 2012, 13:28), NOS


doorwerkpak

doorwerkpakken (plural)
doorwerkpakje (diminutive singular)
doorwerkpakjes (diminutive plural)

werkkleding die bescherming biedt bij werken in kou


schippersknoop

samenstelling van schipper zn en knoop zn met het invoegsel -s-

schippersknopen (plural)
schippersknoopje (diminutive singular)
schippersknoopjes (diminutive plural)

knoop die beneden, in het midden van de V-hals van een matrozenpakje aan de voorkant van de borstkas zit


veiligheidskleding

samenstelling van veiligheid zn en kleding zn met het invoegsel -s-

werkkleding die dient om de drager tegen gevaar te beschermen

"Je kunt een mondkapje vergelijken met voorschriften voor veiligheidskleding op je werk. Dat je schoenen met stalen neuzen moet dragen of een helm op de bouwplaats", zegt arbeidsrechtadvocaat Hermine Voûte. "Een werkgever mag zeggen: je werkt hier en zolang je dat doet, moet je dit dragen. Je zou kunnen zeggen dat het dragen van een mondkapje daar ook onder valt."

Weblink bron
Nina Bogosavac
 “Mondkapje op werkvloer: 'Weigeren kan, maar is niet zonder gevolgen'” (2 oktober 2020, 18:20), NOS

Sinds de eerste uitbarstingen bijna een week geleden zijn al 36 gebouwen vernield en hebben 2000 mensen hun huizen verlaten. Reddingsteams halen met veiligheidskleding en ademhalingsapparatuur mensen weg die waren achtergebleven om te zorgen voor huisdieren en vee.

Weblink bron “Waarschuwing voor explosieve uitbarstingen vulkaan Hawaï” (9 mei 2018, 21:10), NOS

Het is een deal voor drie seizoenen. Rob Laurs van Idenixx is dolblij met de overeenkomst. Zijn bedrijf, dat is gespecialiseerd in veiligheidskleding, wil de Formule 1 gebruiken als springplank.

Weblink bron “F1-team koel door Nederlanders” (18 januari 2014, 08:24), NOS


vrouwenkleren

samenstelling van vrouw zn en kleren zn met het invoegsel -en-

Een Amerikaanse politica is haar baan kwijtgeraakt nadat ze bij een perspresentatie een man verkleed als oude vrouw had ingezet. Sue Stenhouse liet een medewerker aantreden met pruik, make-up en in vrouwenkleren.

Weblink bron “Bizarre travestie bij persconferentie” (16 januari 2016, 09:14), NOS

Laura Biagiotti stond bekend om haar zachte en los vallende vrouwenkleren. Door haar kasjmier-collectie kreeg ze de bijnaam Queen of Cashmere. Ook maakte ze naam met het klassiek geworden parfum "Roma", dat werd gelanceerd in 1988. Biagiotti is nu een van de grootste modehuizen in Italië.

Weblink bron “Modeontwerpster Laura Biagiotti overleden” (26 mei 2017, 09:40), NOS


wintermantel

samenstelling van winter zn en mantel zn

wintermantels (plural)
wintermanteltje (diminutive singular)
wintermanteltjes (diminutive plural)

een dikke, warme overjas voor de wintermaanden

Al dagen gaat Groot-Brittannië gebukt onder ijzige temperaturen en zware sneeuwval. Maar de traditie wil dat de 'guards' bij het begin van de lente overschakelen op hun typische rode zomeruniform. De grijze wintermantel moet dus weer de kast in.

Weblink bron “Koninklijke 'guards' in zomertenue” (Zaterdag 23 maart 2013, 18:09), NOS


vadermoordenaar

samenstelling van vader zn en moordenaar zn

strakke, knellende, hoge boord met punten zoals gedragen bij smokings en rokkostuums


regenhoed

regenhoeden (plural)
regenhoedje (diminutive singular)
regenhoedjes (diminutive plural)


overkleed

overkleden (plural)
overkleren (plural)
overklederen (plural)
overkleedje (diminutive singular)
overkleedjes (diminutive plural)

kledingstuk dat over alle andere kleren wordt gedragen

Onder een weelde van hooggekapt zwart haar, straalde een i oogverblindend, fijnbesneden en verstandig gezicht hem tegen, een volle rode mond, zoals een vijg die juist is opengebroken, de wenkbrauwen zorgvuldig getekend in een hoge ronde boog, donkere ogen had zij, die intelligent en opmerkzaam alles in zich opnamen, haar slanke sierlijke hals rees hoog op uit het groen en goud van haar overkleed, in bevallige rust toonden zich haar blanke handen, lang en smal, met brede gouden banden om de polsen.

Hermann Hesse
 “Siddharta” (1922), De Bezige Bij , ISBN 902340341X


herenjas

samenstelling van heer zn en jas zn met het invoegsel -en-

herenjassen (plural)
herenjasje (diminutive singular)
herenjasjes (diminutive plural)

kledingstuk gemaakt voor mannen dat over andere kleren wordt gedragen

De politie is nog op zoek naar getuigen en naar sporen, in het bijzonder een donkere herenjas waarop bloed zou kunnen zitten en tevens naar een zwarte tas. De jas heeft waarschijnlijk een camouflagemotief. Uit onderzoek is gebleken dat genoemde tas woensdagochtend op het Stationsplein in Amsterdam heeft gelegen, aldus de politie.

Weblink bron “Verdachte aangehouden wegens vondst dode man in Amsterdam” (03 jun. 2022), De Telegraaf

Onder haar zijden jak had ze een herenjasje aan met een fluwelen kraag en zakken aan weerszijden, waarin ze haar handen stak.

Alain de Botton
 “De kunst van het reizen” (2002), Atlas , ISBN 9789046703397


damesjas

samenstelling van dame zn en jas zn met het invoegsel -s-

damesjassen (plural)
damesjasje (diminutive singular)
damesjasjes (diminutive plural)

kledingstuk voor vrouwen dat gedragen wordt over de andere kleding

Bijna 15.000 volgers heeft Politie Enschede op Facebook. Het webteam van het 233 leden tellende korps zet er bijna dagelijks berichten op uit de politiepraktijk van alledag. Zo ook van de diefstal van een damesjas, afgelopen zondagmiddag.

Weblink bron “Politie Enschede vraagt op Facebook: wat is goede straf voor deze dievegge?” (15-02-2017), Tubantia

Als tegenprestatie moest het winkelende publiek zelf een kledingstuk afstaan, anders ging de deal niet door. En dat leverde leuke beelden op van onder meer Eriksen in een damesjas met bontkraag en een voetbalshirt eronder.

Weblink bron
Bert van der Linden
 “Eriksen ruilt Deens shirt voor damesjas met bontkraag” (10 apr. 2012), Tubantia


herenmantel

samenstelling van heer zn en mantel zn met het invoegsel -en-

De definitieve cijfers over 2004 die Creamoda gisteren voorstelde, bevestigden de trend die eerder dit jaar al bleek uit voorlopige cijfers: China verovert in snel tempo marktaandeel in de rekken van de Europese modewinkels. Liefst acht op de tien ingevoerde anoraks en blousons voor dames bijvoorbeeld was afkomstig uit China. Bij de herenmantels is dat zowat de helft.

Weblink bron
Wim De Preter
 “DOSSIER. Modesector zoekt nieuwe vijand in China-debat” (Woensdag 29 juni 2005 om 00:00), De Standaard


damesmantel

samenstelling van dame zn en mantel zn met het invoegsel -s-

MS Mode is in 1964 opgericht als de Mantelspecialist (later afgekort tot MS), een winkel voor damesmantels. MS Mode werkte afgelopen jaren aan het vernieuwen van de collectie en een nieuwe marketingcampagne. Dat leidde tot meer omzet en een hogere marge. De zachte winter van dit jaar gooide echter roet in het eten. MS Mode bleek niet in staat om de daardoor ontstane tegenvallende resultaten op te kunnen vangen.

Weblink bron “MS Mode failliet verklaard” (11-01-2017,), Tubantia

Kledingstukken, gaande van damesmantels over kinderanoraks tot kruippakjes voor baby's, zijn sinds 1999 zelfs continu in prijs gedaald. Uit de cijfers van Van de Cloot blijkt dat liefst de helft van de textielproducten afgelopen jaar in prijs gedaald is.

Weblink bron “Pintje werd eenderde duurder in euro” (Dinsdag 10 januari 2006 om 00:00), De Standaard


muff

Van Nederlands mof in bet. "losse mouw/koker".


officiersuniform

samenstelling van officier zn en uniform zn met het invoegsel -s-

de officiele kleding van een hoge militair

Gareth droeg zijn officiersuniform voor de bruiloft.

Pip Williams
 “Het boek van vergeten woorden” (2020), The House of Books, ISBN 9789044359770

In deze stegen weet hij nauwelijks de weg, maar hij begrijpt dat hij niet ver van de haven is, en in dit kwartier, waar hij talloze huizen geplunderd ziet, moet het uiterst gevaarlijk zijn als ze zijn officiersuniform ontdekken.

Johanna van Ammers-Küller
 “Tavelinck-trilogie” (1970), Strengholt, ISBN 9060101723


sportbeha

sportbeha's (plural)
sportbehaatje (diminutive singular)
sportbehaatjes (diminutive plural)

Een T-shirt over een sportbeha en een korte broek zonder onderbroek eronder.

Cheryl Strayed
 “Wild : over jezelf verliezen, terugvinden & 1700 kilometer hiken” (2012), Sijthoff, ISBN 9789021803555

Sommige clubs hebben geen aparte vrouwenkleedkamer, zodat je je in het scheidsrechtershok moet omkleden. "Of je kleedt je wel om bij de jongens, wat ik als tiener deed", zegt Barbier, "maar dan moest ik tactieken verzinnen om m'n sportbeha aan te trekken."

Weblink bron
Jonna ter Veer
 “Hoe een klein clubje het vrouwenijshockey in Nederland op de kaart wil zetten” (Woensdag 18 januari 2023, 16:59), NOS

Een tijd die Sluiter vervult van trots: "Vierde van de wereld, winnen in Madrid, het hoogst haalbare na de grandslamtoernooien. Maar ook dit: in Brisbane dit jaar trok ze op een vol centrecourt een droog shirtje aan. Daar zat ze in haar sportbeha. Dat klinkt als iets kleins. Maar voor iemand die op haar dertiende, veertiende zei dat ze nooit in volle stadions zou spelen en die ook een aantal jaren echt veel problemen met haar gewicht heeft gehad, is dat voor mij in het klein een samenvatting van hoe Kiki gegroeid is. Van een tennisster die mij in het begin nooit wilde vertellen hoe zwaar ze was naar de topatlete die daar in Brisbane stond. "

Weblink bron “Via Facetime gingen Sluiter en Bertens uit elkaar: 'Liet keuze bewust bij haar'” (Vrijdag 1 november 2019, 14:40), NOS


alohashirt

alohashirts (plural)
alohashirtje (diminutive singular)
alohashirtjes (diminutive plural)

een kledingstuk met tropische patronen dat oorspronkelijk van Hawaï komt


bustle

Van Middelengels bresten, Angelsaksisch bersten. Of anders van busk ww met het achtervoegsel -le .


badmantel

badmantels (plural)
badmanteltje (diminutive singular)
badmanteltjes (diminutive plural)


mouwvest

mouwvesten (plural)
mouwvestje (diminutive singular)
mouwvestjes (diminutive plural)

Op de rollaag bij het witte hekje naar de bleek onder de eetzaalramen en op de riggels langs de heerentuin bukten ook eenige jongens in hun mouwvest en rookten.

Jacobus van Looy
 “Jacobus” (1930), Saga, ISBN 9788728433317

Handteekenen was billijker en Dolf zou van moeder Bruin een mouwvest krijgen als hij naar de zaal ging.

Jacobus van Looy
 “Jaap” (1923), Saga, ISBN 9788728433294


plooimuts

plooimutsen (plural)
plooimutsje (diminutive singular)
plooimutsjes (diminutive plural)

muts met plooien; een muts voor opgroeiende meisjes van 12 tot 18 jaar in de oorijzerdracht

Ter halverweg van de achterstraat of steeg, waar 't licht het breedste viel, ze zweeg, want bij haar leurende, neurende roep was op een glooiende klinkerstoep en voor een werkplaats met glazen deur een juffrouw komen staan, lijvig, zonder kleur, een plooimuts op, houdend een witte schaal en had als met haar neus gewaarschuwd Aal.


beenbeschermer

stevig omhulsel om het onderbeen ter bescherming bij het sporten


beugelbeha

beha met beugels onder aan de cups, ter ondersteuning


blauwvos

blauwvossen (plural)
blauwvosje (diminutive singular)
blauwvosjes (diminutive plural)

bont(stola) vervaardigd van de pels van dit dier


bomvest

bomvesten (plural)
bomvestje (diminutive singular)
bomvestjes (diminutive plural)

met explosieven volgepakt kledingstuk, gebruikt bij zelfmoordaanslagen door terroristen


tweedjas

tweedjassen (plural)
tweedjasje (diminutive singular)
tweedjasjes (diminutive plural)

Er stond een kapstok waaraan een tweedjas en een vilthoed - kennelijk van haar - en op een tafeltje stonden een koperen schaal en een vaas bloemen.

Victoria Holt
 “Gevangene van de Pasja” (1989), Saga, ISBN 9788726484915

In november liet Elba op sociale media weten dat de opnames voor de film waren begonnen. Hij plaatste foto’s op Instagram van een filmklapper en van de bekende outfit van Luther, een tweedjas met rode sjaal. ,,Ik ben terug”, schreef de acteur erbij.

Weblink bron “Goed nieuws voor fans van Luther: opnames van de film bijna afgerond” (19-09-2022), Tubantia


underwear

onderkleding die de genitaliën afdekt (onderbroek, slip e.d.)


heupgordel

Geen seconde verliest hij met zijn linkerhand de grip op de sabel die bungelt aan zijn heupgordel. Ingeklemd tussen Hongaarse vrouwen, gestoken in maagdelijk wit, volgt Biró de show van ruim honderd ruiters die in gevechtstenue galopperen door de openluchtarena.


slipover

(samenkoppeling) van het werkwoord slip en het bijvoeglijk naamwoord over


broekjurk

broekjurken (plural)
broekjurkje (diminutive singular)
broekjurkjes (diminutive plural)

jurk waarvan het onderste gedeelte de vorm van twee brede, over elkaar vallende pijpen heeft


halskraag

halskragen (plural)
halskraagje (diminutive singular)
halskraagjes (diminutive plural)

kledingstuk dat om de hals wordt gedragen

Rembrandt maakte het werk op 29-jarige leeftijd, toen hij in Amsterdam woonde. Op het portret is hij te zien met een zwarte schoudermantel, een vedermuts en een halskraag van een ridder. De waarde van het werk wordt op 30 miljoen pond (37 miljoen euro) geschat.

Weblink bron “Portret Rembrandt wel degelijk origineel zelfportret” (11-06-2014), Tubantia


broeksriem

samenstelling van broek zn en riem zn met het invoegsel -s-

broeksriemen (plural)
broeksriempje (diminutive singular)
broeksriempjes (diminutive plural)

riem die voornamelijk dient om een broek ter hoogte van de taille op te houden, en/of als soort van decoratie


damessandaal

samenstelling van dame zn en sandaal zn met het invoegsel -s-

damessandalen (plural)
damessandaaltje (diminutive singular)
damessandaaltjes (diminutive plural)

's Middags over het strand gewandeld en wat klein spul meegenomen. Een verroest slot, niet om te tekenen maar als object wel leuk en misschien nog eens te gebruiken in mijn serie kleine schilderijen ‘locks’. Een witte damessandaal met teervlekken, een grijze herensandaal met een gevlochten randje op het bovenstuk, een schoenzool waarvan het bovenstuk op één randje leer na verdwenen is en een meniekleurig plastic sandaal, waarvan de bovenbanden zijn gebroken (merk Long Life!).

Weblink bron
Siet Zuyderland
 Strandvondst (23 februari 1981) in: Raster., Nieuwe reeks. 22 jrg. 1982 nr. 2 (augustus 1982), De Bezige Bij, Amsterdam, ISBN 9023413334, p. 31


camouflagebroek

samenstelling van camouflage zn en broek zn

camouflagebroeken (plural)
camouflagebroekje (diminutive singular)
camouflagebroekjes (diminutive plural)


catsuit

een strak aaneensluitend kledingstuk van elastische stof zoals lycra of spandex maar ook wel van latex of leer, dat het hele lichaam, behalve het hoofd, de handen en de voeten, bedekt


buff

buis van elastisch weefsel die als rolkraag om hals of hoofd kan worden getrokken, maar soms ook als sjaaltje of armband wordt gedragen

Met een buff (een colsjaal), dikke skibroek en snowboardschoenen is de casual wintersport-look compleet.

Weblink bron
Jette Pellemans
 “Hoe is het om hele dagen in de vrieskou te werken? ‘Heb je het koud? Dan werk je niet hard genoeg’” (26 december 2023) op nrc.nl


hoodie

soort trui met een vaste capuchon; sweater met een capuchon

De hoodie is een klassieker binnen de hiphop-scene, en daarom hip, stoer en streetwise. Enigszins omstreden is ie ook: er zijn winkels die mensen (lees: jonge mannen) in hoodies weigeren omdat ze die associëren met diefstal en andere ongewenste activiteiten.

Weblink bron “De hoodie past iedereen anders” (5 december 2019) op nrc.nl

Zelfs op de catwalk van Parijs is de hoodie tegenwoordig een hip ding.

Weblink bron
Mirjam de Winter
 “Hoodie” (5 december 2019) op nrc.nl


culotte

broek met pijpen die tot net onder de knie komen, zoals die vanaf het eind van de 16e tot het begin van de 19e eeuw door Europese mannen werden gedragen

De aristocraten hulden zich in een culotte (broek tot net onder de knie).

Weblink bron “Vrouwen in Parijs mogen officieel broek dragen” (4 februari 2013) op nu.nl

wijd vallende broekrok voor vrouwen met pijpen die tot onder de knie komen

Weliswaar is de culotte, zoals de nieuwe broekrok wordt genoemd, net iets langer dan de klassieke Wassenaarse variant, maar sexy is natuurlijk anders.

Weblink bron
Milou van Rossum
 “Goedkoop, seksloos en verguisd wordt…” (14 juni 2014) op nrc.nl


confectie-industrie

samenstelling van confectie zn en industrie zn

industrietak waar confectiekleding gemaakt wordt


confectiepak

samenstelling van confectie zn en pak zn

confectiepakken (plural)
confectiepakje (diminutive singular)
confectiepakjes (diminutive plural)

kostuum gekocht uit voorraad, niet voor één iemand op maat gemaakt is


chlamys

een korte ruiter- en reismantel van de Grieken, die uit Macedonië of Thessalië stamde


chemicaliënpak

samenstelling van chemicalie zn en pak zn met het invoegsel -en-

een speciaal type beschermende kleding dat de gebruiker beschermt tegen (spatten van) chemische vloeistoffen


cummerband

cummerbands (plural)
cummerbandje (diminutive singular)
cummerbandjes (diminutive plural)

brede gordel van stof, gedragen bij heren-avondkleding


cummerbund

cummerbunds (plural)
cummerbundje (diminutive singular)
cummerbundjes (diminutive plural)


armuitsnijding

samenstelling van arm zn en uitsnijding zn

open ruimte in een kledingstuk waardoor men de armen kan steken


artiestenhoed

samenstelling van artiest zn en hoed zn met het invoegsel -en-

artiestenhoeden (plural)
artiestenhoedje (diminutive singular)
artiestenhoedjes (diminutive plural)

slappe vilten hoed met een brede rand die veel door artiesten werd gedragen


famiri

langwerpig kussentje dat creoolse vrouwen om de onderrug onder de traditionele jurk ("koto") dragen, zodat die ruimer valt

Om de taille extra te verbreden, wordt onder de yaki een worstvormig kussentje gebonden, de famiri of koi.

Weblink bron
Helen Wijngaarde
 De kracht van een klederdracht in: OSO. Tijdschrift voor Surinaamse taalkunde, letterkunde en geschiedenis., jrg. 26 nr. 2 (oktober 2007), Stichting Instituut ter Bevordering van de Surinamistiek, Nijmegen, p. 294


famiri

famiri, langwerpig kussentje dat creoolse vrouwen om de onderrug onder de traditionele jurk ("koto") dragen, zodat die ruimer valt


extra large

ven het Engels, verbinding van  extra en large


clothing

van Middelengels clothing / clathing, op te vatten als afgeleid van clothe ww met het achtervoegsel -ing


gore-tex

lichte, waterdichte, redelijk ademende kunststof (teflon), onder meer toegepast in buitensportkleding en -schoeisel


frok

van Frans froc
**[1] via Middelnederlands froc
**[2] via Engels frock

frokken (plural)
frokje (diminutive singular)
frokjes (diminutive plural)

gewaad dat over alle andere kleding wordt gedragen

Maar bij de toegang tot de abdij vroeg een bediende in rode frok streng of ik echt voor de dienst kwam, anders mocht je er niet in.

Weblink bron
John Jansen van Galen
 “De Nieuwe Kerk van god los” (3 augustus 1991) op nrc.nl

⧖ De gilde van de voetboog te Oudenaarde had zestien ‘gezworen schutters, die men frokkenaren noemde, om dat zy jaarlyks van de stad een kleed of frok kregen, waervoor zy ook zekere diensten moesten doen, en zich alle zondagen oefenen. (…)’

D.J. van der Meersch
 ‘Kronyk der rederykkamers van Audenaerde’, in ‘Belgisch Museum’, VII, p. 390 (1843) in:
Eugène de Bock
 Opstellen over Colijn van Rijssele en andere Rederijkers. (1958), De Sikkel, Antwerpen, p. 58/59

gestreepte of donkere gebreide trui zoals zeelieden die droegen

⧖ Achter iedere rij meisjes vier jongens, zwart lakensche of bombazijnen broek, blauwe frok, gekrulde lokken (gefriseerd met een gloeiende vork) onder de pet uit, een zijden das geknoopt om de nekken.

Weblink bron
Jef Last
 “Partij remise.” (1933), Contact, Amsterdam, p. 173


antislipzool

samenstelling van slip ww en zool zn met het voorvoegsel anti-

antislipzolen (plural)
antislipzooltje (diminutive singular)
antislipzooltjes (diminutive plural)

onderkant van een schoen die speciaal stroef is gemaakt om uitglijden te voorkomen

losse zooltjes die men aan de onderkant van een schoen kan vastmaken om uitglijden te voorkomen


antirimpelbeha

samenstelling van rimpel ww en beha zn met het voorvoegsel anti-

een beha die men 's-nacht draagt om de vorming van rimpels in het decolletégebied tegen te gaan


antirimpel-bh

samenstelling van rimpel ww en bh zn met het voorvoegsel anti-

een beha die men 's-nachts draagt om de vorming van rimpels in het decolleté tegen te gaan


garde-robe

samenstelling van garde ww "bewaken" en robe zn "jurk, rok"


clubsjaal

clubsjaals (plural)
clubsjaaltje (diminutive singular)
clubsjaaltjes (diminutive plural)

sjaal die gedragen wordt door supporters van een sportclub; sjaal met het logo van een sportclub

In een begeleidend citaat vertelt Muskee dat ze dixieland speelden op VVD-feestjes voor mensen met een clubsjaal en glazen sherry in de hand - niet leuk, een beetje oubollig. Hij stapte spoedig over naar The Rocking Strings, dat Shadows-achtige rock & roll speelde, compleet met pakjes en pasjes. Ze hadden een heel talentvolle gitarist, Muskees vriend Eelco Gelling.

Weblink bron
Jeroen Wielaert
 “Window of my eyes: Harry Muskee en de verloren tijd” (zaterdag 16 januari 2016, 13:44), NOS


gown

Via Middelengels gowne van Middelfrans goune


afritsbroek

samenstelling van afritsen zn en broek zn

afritsbroeken (plural)
afritsbroekje (diminutive singular)
afritsbroekjes (diminutive plural)

broek die men korter kan maken door er de pijpen van af te halen met een ritssluiting

Ik had vanmorgen even getwijfeld of ik mijn kloeke loopschoenen en afritsbroek vandaag al moest aantrekken terwijl we alleen een stadswandeling gaan maken, maar waarom niet? Het kan bloedheet worden, dan gaat alles gauw schuren.

Marion Pauw e.a.
 “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340


broekkous

dit woord wordt vooral gebruikt in Vlaanderen (België)

onderkleding uit een stuk die zowel het onderlijf als elk van beide benen en voeten nauwsluitend bedekt


burgerkleed

burgerklederen (plural)
burgerkleren (plural)

gewone kleding in plaats van een uniform


hotpant

zeer korte, nauwe short meestal voor vrouwen