labjas

witte jas die men over zijn kleding draagt in een laboratorium

Gedurende het open huis van de Universiteit Twente zijn er talloze demonstraties, lezingen en rondleidingen tussen 11.00 en 16.00 uur. Zo is er een ‘exoskelet’ te zien, een soort robotpak dat mensen met een dwarslaesie het mogelijk maakt te lopen. Ook is er de kans zich te onderwerpen aan een leugendetector. Wie een ‘labjas’ aantrekt kan een tour maken door het nano-, robot- of virtual reality-lab. Professor Blank en professor Steenbergen geven lezingen over uiteenlopende onderwerpen als nanotechnologie en tumoren.

Wie meetelt, komt net niet aan vier bruiloften en één begrafenis en merkt hoe de corrigerende onderbroek van Bridget Jones is vervangen door een unisex labjas. Niks mis met emancipatie. Jammer dat Roos niet kan fileparkeren. En dat die emancipatie belachelijk wordt gemaakt wanneer haar Gay Best Friend trouwt in een jurk waar zelfs Barbie voor zou bedanken.


fluffy

fluffyer (uninflected comparative)
fluffyst (uninflected superlative)
fluffyere (inflected comparative)
fluffyste (inflected superlative)
fluffy's (partitive positive)
fluffyers (partitive comparative)

Arthur verrast haar met een heerlijke fluffy badjas, een fototoestel (…) en een ketting met een diamantje.

Voor hoeden wordt dit nu niet meer gebruikt, om de eenvoudige reden, dat al wat naar hoedengarneering zweemt al erg fluffy en slap moet zijn, omdat alle garneering van de hoeden afhangt.


schaamlap

schaamlappen (plural)
schaamlapje (diminutive singular)
schaamlapjes (diminutive plural)


bodysuit

Hoewel een bodysuit of romper vaak de basis voor een outfit is, zijn er ook genoeg varianten die niet zoveel extra kledingitems meer bij nodig hebben om als outfit door te kunnen.

Weblink bron “Bodysuits & Rompertjes voor kinderen”, NICKIS

onderkleding voor vrouwen lijkend op een badpak

Toen ik wakker werd, droeg ik een roze bodysuit. Ik besefte dat ik in de kofferbak van een auto lag, met vastgebonden polsen en enkels en tape op mijn mond. Ik zat vast in een tas en kon enkel ademen via een klein gaatje."

Volgens verschillende media draagt Swift in de teaser die ze vandaag op Instagram plaatste een bodysuit, …


bodysuit

samenstelling van body "lichaam" en suit "pak" (kledingstuk)


kapmantel

kapmantels (plural)
kapmanteltje (diminutive singular)
kapmanteltjes (diminutive plural)


ongevoerd

afleiding van gevoerd met het voorvoegsel on-

ongevoerde (inflected positive)
ongevoerds (partitive positive)

van kleding dat er aan de binnenkant geen tweede laag stof in zit als voering

De jas, de broek of de overall moeten als buitenste laag vooral waterdicht zijn, winddicht om afkoeling te voorkomen en bij voorkeur ‘ademend’. Dit laatste wil zeggen dat de kleding in staat is om vocht in de vorm van waterdamp van binnen naar buiten door te laten terwijl de kleding van buiten naar binnen wel waterdicht is. Het populairst zijn nog altijd de gevoerde jas en broek. Maar de ongevoerde variant, de zogenaamde ‘shells’, zijn in opmars.

Bij Lanvin werden overalls – een trend op de catwalks – met colberts gedragen en een poloshirt van technisch sportmateriaal met een klassieke pantalon. Ontwerper Lucas Ossendrijver trok de combinatie van formeel en casual door tot in het kledingstuk zelf; een wit jeansjack had mouwen van klassiek geruite wollen stof, een ongevoerd grijs colbert mouwen van legergroene katoen.


jacket

De collectie bestaat uit een tennisjurk voor overdag en ééntje voor 's avonds, een bomber jacket, een tas en tennisschoenen.

De hele wereld leek wel een beetje Vetements-gek. Kanye West werd gespot op hun shows en zelfs Celine Dion verscheen in de 'Titanic'- hoodie. Hoewel het label peperdure stukken verkoopt met prijzen rond de 700 euro voor een sweater en 3.500 euro voor een lederen jacket, vlogen ze over de toonbank. Veel van hun bekende stukken waren elk seizoen meteen uitverkocht.

Ik dacht echt dat hij overboord geslagen was, want ergens halverwege de boot hing een laars van hem onderste boven aan de reling. Gelukkig was dat niet zo en stond hij met een opgeblazen life jacket....... lachend te vertellen dat hij oké was.


debardeur

van Frans débardeur "bootwerker, losser"

debardeurs (plural)
debardeurtje (diminutive singular)
debardeurtjes (diminutive plural)

gebreid, knooploos en mouwloos vest. Deze mengvorm van trui en gilet kan worden gedragen onder een colbert.

In het weekblad 'Humo' noemde Marnix Peeters het Dictee onomwonden "compleet belachelijk". "Ik hecht sowieso niet veel belang aan spelling", weide hij uit. "Het is me allemaal te vermoeiend, en het zit in de weg van het eigenlijke schrijven. Als ik denk aan al die dwaze spellingregels, zie ik zeven heren van middelbare leeftijd in muisgrijze debardeurs, die zich zitten af te trekken aan een lange bruine tafel." Spellingfetisjisme is "krachtpatserij voor kneuzen", vindt Peeters. Zo, die zat.

En wat te denken van: "Hoeveel pijpen heeft een ’debardeur’?" Een debardeur blijkt een spencer. Nul pijpen dus, zo’n trui zonder mouwen. Strikvraag!

De reeks gaat 'back to the nineties', met veel gevoel voor drama en stijl – let op de grote brillen, de getoupeerde haren, de debardeurs en de epauletten. Elk detail klopt. Maar zoveel fictieve verhaallijnen, vermengd met ware feiten, kan verwarren.


paletot

De iets gebogen rug in de kale paletot beweegt zich langzaam weg van de hotelingang. (…) De donkergrijze, kale, maar vooral steedse winterjas beledigt het oog tussen de fantastische sweaters en skitoiletten.


tarboesj

van Arabisch طَرْبُوش (ṭarbūsh), samengesteld uit Turks ter "transpiratie" en Perzisch پوشیدن (pūshidān) "bedekken, dragen", in het Nederlands aangetroffen vanaf 1858, zie vindplaats hieronder

stijve vilten hoed zonder rand, in de vorm van een rode cilinder van boven iets smaller dan van onder en met een vlakke bovenkant die vaak is versierd met een kwastje

Niet alleen de hoogste burger droeg de tarboesj, zoals de fez in Egypte wordt genoemd, ook ambtenaren en iedereen die wilde meetellen, tooiden zich met het hoofddeksel.

Daarna nam hij eene grootere doos, bedekte het met het mutsje (tarboesj) van een der jongens en deed daaruit achtereenvolgens te voorschijn komen: een konijn, twee kippen, pannekoeken, en eene soort van vermicellie (koenafieh).


strapless

“Topless zonnen vind ik heerlijk, omdat ik graag strapless jurken draag en ik dan geen witte strepen heb.

Olaf zette het koningspaar en hun kinderen op een rij en liet ze één kant uit kijken. Naar alle waarschijnlijkheid werden ze apart van elkaar gefotografeerd en daarna via fotobewerking naast elkaar gezet. De koning draagt een klassiek donkerblauw pak, Máxima koos voor een strapless zwart-witte jurk.

De 74-jarige Franse fotograaf valt op, omdat hij eens de beroemde foto schoot waarop prinses Diana een strapless jurk en tiara draagt.

Ook Victoria’s Secret-model Stella Maxwell krijgt een veeg uit de pan. „Zij dacht dat het grappig zou zijn om beelden van de maagd Maria op haar strapless jurk te dragen.”


toetoep

(verkorting) van toetoepjas of direct van Indonesisch jas tutup (tutup "dicht, gesloten")

toetoepen (plural)
toetoepje (diminutive singular)
toetoepjes (diminutive plural)

hoog gesloten jasje met opstaande kraag voor mannen in een formele omgeving

Hij had z'n toetoep uitgetrokken en was bezig met een handdoek zijn nek droog te wrijven. Hij had een hagelwit singletje aan en ik stond verbaasd over zijn enorme atletentorso en de geweldige, gespierde armen. Onder de wijde toetoep had je zo'n prachtlichaam niet verwacht. Wat zaten er vaak een iele, tengere klerkjes onder.


cardigan

eponiem, van Engels cardigan, genoemd naar de 19e-eeuwse Britse generaal Lord Cardigan , wiens populariteit ten tijde van de Krimoorlog sterk bijdroeg aan het verbreiden van dit kledingstuk

cardigan

vest met V-hals dat met knoopjes aan de voorkant wordt gesloten

En trendanalist Christine Boland ziet de cardigan weer opduiken bij mannen, een vestje van katoen of wol met knoopjes.

‘In de middelbare school hadden alle meisjes hetzelfde kapsel, dezelfde cardigans en ballerina’s. Vooral dat laatste begrijp ik nog altijd niet. Ballerina’s hebben zo’n onflatterende ronde vorm en stralen iets sufs uit. Nul persoonlijkheid, niemand van ons had een eigen mening.’

Eén van mijn lievelingsstukken is een gestreepte broek van Altuzarra en een gezellige cardigan in kasjmier, die ik op het vliegtuig kan dragen maar die evengoed op een avondjurk past.’


mouwgat

opening (meestal in kleding) waardoor men de arm kan steken en waaraan vaak een mouw is vastgemaakt


kokerrok

kokerrokken (plural)
kokerrokje (diminutive singular)
kokerrokjes (diminutive plural)

een zakelijke, nauwe, smalle, strakke, rechte rok

Het model in kwestie is de 26-jarige Aymeline Valade. Ze draagt op de campagnebeelden voor Marni een jasje met driekwart mouwen en een kokerrok, die haar slanke taille en armen benadrukken.

Met haar blonde haar netjes in een staart, een kokerrok tot over de knie, koningsblauw truitje zonder decolleté en hoge hakken was de verleidster in een klap een onschuldige vrouw.


palla

rechthoekig bovenkleed, ruim om het lichaam gedrapeerd, zoals vrouwen dat in de oudheid droegen

Met de purperen palla over de schouders verschijnt zij bij ondergaande zon aan het dek en verbaast de ruwe schepelingen met hare vorstelijke schoonheid.


slipjas

nette, zwarte jas voor mannen die puntige slippen heeft

Het begon met een simpele zwarte slipjas maar het is steeds uitbundiger geworden. Er moeten zoveel mogelijk details op. Franjes, glitters en veren.”

Hij was een bijzondere man, die Duncan. Een tijdgenoot typeerde hem als „een halve oude zeeman en een halve wandelende Jood; alleszins een wezen uit een andere leefwereld, met zijn lange baard en golvende slipjas, zijn opgeheven vinger en flonkerende ogen, zijn verouderd taalgebruik en bovenaardse denktrant.”


manteljas

Doodzonde als je na de zomer je winterjas tevoorschijn haalt en hij volledig in de kreukels ligt. Manteljassen en jassen die gemaakt zijn van fijn textiel kunnen het beste opgehangen worden aan hangers om op deze manier de pasvorm optimaal te behouden. Jacks of parka's kunnen daarentegen opgevouwen worden om ruimte te besparen.

Rond 14.00 uur schuiven de deuren open en staat daar Netjes, keurig in roze manteljas. Ze heeft alleen een handtas, een kleine sporttas en een laptoptas meegenomen. Ze is overhaast vertrokken, vertelt ze. Geroutineerd staat Netjes alle media te woord. Afgevaardigden van Nieuwsuur en Pauw en Witteman bekvechten over wie haar exclusief mag hebben voor de late avond („Nee Jan, niet zo flauw, ze ís niet van de NOS”). Een hectisch uur later heeft Netjes even tijd voor koffie. Cappuccino met een extra shot espresso.


huisjas

huisjassen (plural)
huisjasje (diminutive singular)
huisjasjes (diminutive plural)

Ik zal nooit van mijn levensdagen voorgesneden groente kopen, maar het is niet zo dat ik doodval op een dubbeltje. Ik koop wel eens een boek of huur een video voor de kinderen. Mijn gezin loopt niet rond in een huisjas in de winter en je krijgt bij mij geen opgewarmde koffie van gisteren.

Het doet onweerstaanbaar denken aan een oude cartoon van Sempé. We zien de schrijver in zijn gecapitonneerde bibliotheek. Huisjasje aan, pen in de aanslag, papier voor zich. Hij schrijft: "Het regende. De man bevroor van honger en kou in deze grauwe en vijandelijke straat, waar de gemene en zelfvoldane burgers in behaaglijke warmte zijn gehuisvest."

"De kostuums zijn er!" Alle acteurs en actrices die in het theater van het Onafhankelijk Toneel op de repetitie wachten rennen naar de dozen uit Engeland. De gewone kleren gaan uit, de toneelkleren aan: een roomgele jurk met ruches, een driedelig ravenzwart pak, een huismantel waarvan de zoom statig over de grond sleept. Slonzige tijdgenoten veranderen in dames en heren uit de vorige eeuw. De heer in die prachtige huisjas, fluistert regisseur Mirjam Koen, dat is de componist Richard Wagner. De jongeman met die gesoigneerde snor is niemand minder dan de filosoof Friedrich Nietzsche. En de vrouw aan de piano, dat is Cosima.

Op de hoek van de straat, vlak voor de brug, was een coffeeshop. Het terras stond uit. Ze ging zitten en keek naar een blauwe gemeentetram die over de brug de straat in reed. De wielen knarsten in de rails. Het meisje dat vroeg wat ze wilde drinken droeg een lichtblauwe huisjas met op de linkerborst de naam van de coffeeshop, De Brug.


slobkous

In de betekenis van ‘sok zonder zool’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1769

slobkousen (plural)
slobkousje (diminutive singular)
slobkousjes (diminutive plural)


Bein

Beine (nominative plural)
Beins (genitive singular)
Beines (genitive singular)
Beine (genitive plural)
Beine (dative singular)
Beinen (dative plural)
Beine (accusative plural)


draperie

draperieën (plural)
draperietje (diminutive singular)
draperietjes (diminutive plural)

hangende stoffen die dienen als versiering

De boodschap van Emporio, de winkel in de Amsterdamse PC Hooftstraat vier volgende maand het 15-jarig bestaan, is jong. En dus showden jonge meisjes met warrig haar en schuifspeldjes strakke truitjes en korte rokjes. Ingenieus en nodeloos ingewikkeld, waren jurkjes die door rommelige draperieën vorm kregen. Giorgio, zelf een goede zeventiger kwam na afloop van de show de catwalk op in een strak blauw truitje, spijkerbroek en gympen. Simpel en…jong.

Broer MANFRED BOCKELMANN (Udo’s echte familienaam) kwam met het idee van de vleugel met gebeeldhouwde draperieën van 1.80 bij 1.50 meter. Een meter hoog en 6000 kilo zwaar. Kosten: minstens 75.000 euro.


splitrok

splitrokken (plural)
splitrokje (diminutive singular)
splitrokjes (diminutive plural)

een rok met een (lange) opening aan de zijkant

„Een langere rok wordt snel droog en degelijk”, zegt Erik Frenken, de Nederlandse ontwerper achter Avelon, een van de merken die dit voorjaar komt met splitrokken; in zijn geval een kuitlange rok met een rits in het split, die naar believen kan worden opengezet. „Zo’n split zorgt voor wat elegante sexyness.”

Mooie driekwart mantels, lange splitrokken, blouses en broekrokken in gauchostijl waren sterke stukken in een collectie die een ode wil zijn aan American Legends. Vrouwen als Gloria Vanderbilt, Diana Vreeland en Von Furstenberg zelf, natuurlijk.

Ze speelde in een dertigtal films, maar dat waren niemendallen als Queen of outer space – een bijrol als Venusbewoonster in splitrok die verliefd wordt op een aardling.


krol

krollen (singular)
krolletje (diminutive)
krolletjes (diminutive singular)

⧖ Dat hij een jongen in den zomer met een krol (bonten muts) laat loopen en andere anachronismen begaat, het zij zoo; (…)

Weblink bron
G.J. Boekenoogen
 Boekbeoordelingen. : Westfriesche Woorden in: De Nieuwe Taalgids., jrg. 5 nr. 2 (maart 1911), J.B. Wolters, Groningen, p. 99

⧖ Wanneer gy draagt den hoed, versierd met schoone bloemen,
Waerop de trotse jeugd zig dickwils komt te roemen,
Ofwel als ùwen kop versierd is met de krol'
En springt dan in geen koord, of wel gy schent den bol.

Weblink bron
J.B.J. Luyckx (ed. H. van Heurck)
 De ‘Kinderspelen’ in: Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde 1931., jrg. 65 nr. 12 (december 1931), Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde, Gent, p. 1207


plastron

van Frans plastron, in de betekenis van ‘borstlap’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1615

plastrons (plural)
plastronnetje (diminutive singular)
plastronnetjes (diminutive plural)

beschuttende leren borstlap voor schermers

Dan is er nog voor de dames de borstbescherming: de plastron of eventueel cups.

Hij droeg een plastron met geel, blauw en oranje, wat door velen wordt gezien als een hint naar zijn voorkeurscoalitie.

gesteven deel aan de voorzijde van een overhemd.

Een overhemd met plastron


plusfour

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘kuitbroek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1931

plusfours (plural)
plusfourtje (diminutive singular)
plusfourtjes (diminutive plural)

ruim zittende pofbroek die strak om het been sluit tot ongeveer 4 duim (circa 10 cm) onder de knie, hetgeen de naam van het kledingstuk verklaart


scapulier

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘schouderkleed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477

scapulieren (plural)
scapuliers (plural)
scapuliertje (diminutive singular)
scapuliertjes (diminutive plural)

een schouderkleed, door leden van de oudere religieuze orden op borst en rug over het habijt gedragen


superplie

van middeleeuws Latijn superpellicium, in de betekenis van ‘koorhemd’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1906

liturgisch gewaad van de Katholieke Kerk bestaande uit een wijd, wit linnen hemd, dat reikt tot aan de knieën en dat wordt gedragen over de toog


galarok

soort formele, feestelijke kleding voor een man

Onder de politieke leiding van raadspensionaris Johan de Witt en later stadhouder-koning Willem III begon een spectaculaire periode van vlootbouw en oorlogvoering ter zee. De Witt was buitengewoon geïnteresseerd in marinezaken. Voor korte tijd nam bij zelfs persoonlijk, in galarok en omringd door een lijfwacht in livrei, de leiding van de vloot op zich.

lange rok die een vrouw draagt tijdens een formeel feest

Volgens Ruud (55) van het Rotterdamse filiaal van boetiek Mody Mary hoeven vrouwen zich heden ten dage nog maar zelden voor hun benen te schamen. „Er wordt veel meer getraind dan vroeger, mensen gaan naar de sportschool en zo. Dat zie je. Benen blijven langer mooi.” Alleen bij „echt zware benen” wordt mini een probleem, waarschuwt Ruud. Dan raadt hij een wijdere plissé- of strokenrok tot net onder de knie aan, of een lange galarok, „voor bruiloften en partijen”. En wordt het echt koud buiten, dan wil Ruud sowieso van geen minirok meer horen. In kousen gelooft hij niet.


prjónavörur

Samenstelling van prjóna ww "breien" en vörur zn "goederen"


sokkur

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord sokkr


vettlingur

Afkomstig van het IJslandse zelfstandige naamwoord vöttur met het achtervoegsel -lingur


bolur

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoorden bolr en bulr


sjal

Ontleend aan het Deense zelfstandige naamwoord sjal, dat van het Engelse zelfstandige naamwoord shawl komt, dat weer van het Perzische zelfstandige naamwoord شال (shâl, “sjaal”) komt


sjalklútur

Samenstelling van sjal zn "sjaal" en klútur zn "doek"

een doek als halsdoek, hoofddoek, omslagdoek, schouderdoek of sjaal

Á herðum líksins var stór, svartur sjalklútur.

Op de schouders van het lichaam was een groot, zwart doek.


vuisthandschoen

samenstelling van vuist zn en handschoen zn

In het spraakgebruik is "want" de gangbare benaming. "Vuisthandschoen" wordt alleen gebruikt om het verschil met vingerhandschoenen te benadrukken. In de laatste voorbeeldzin gaat het kennelijk om een handschoen die geschikt is voor honkbal.

nauwsluitende omhulling voor de hand waarbij de vingers (meestal met uitzondering van de duim) worden samengenomen

in tegenstelling tot een handschoen waarbij elke vinger afzonderlijk wordt omhuld

Ruitenberg: "Wollen handschoenen zijn inderdaad een vereiste. Als het tien graden vriest zeker. Eigenlijk zijn gewone vuisthandschoenen, dus geen vingerhandschoenen, het beste, maar ja dat is weer een nadeel bij het eten, dan krijg je geen dop van een fles."

George had een vuisthandschoen en een van de andere jongens had een slaghout en George wist waar hij een bal kon lenen.


gewaagdheid

afgeleid van gewaagd bn met het achtervoegsel -heid

mate waarin delen van het lichaam zo zichtbaar zijn dat het bij veel mensen erotische gevoelens oproept

De gewaagdheid van zeer lage decolleté's had hij weggenomen door het toevoegen van tussenzetsels.


Haarband

Samenstelling van Haar zn "haar" en Band zn "band, lint"

das Haarband (nominative singular)
die Haarbänder (nominative plural)
des Haarbandes (genitive singular)
des Haarbands (genitive singular)
der Haarbänder (genitive plural)
dem Haarband (dative singular)
den Haarbändern (dative plural)
das Haarband (accusative singular)
die Haarbänder (accusative plural)

Ein Haarband kann natürlich gut verwendet werden, wenn das Haar die Sicht stört.

Een haarband kan uiteraard goed gebruikt worden wanneer het haar voor het gezicht in de weg zit.


hârbant

Samenstelling van hâr zn "haar" en bant zn "band, lint"


chemise

Leenwoord uit het Frans, ongewijzigd overgenomen. In het Nederlands geattesteerd sinds 1824.

uit dunne stof gemaakte eenvoudige zomerjurk

lang hemd dat vrouwen 's nachts kunnen dragen

lang hemd voor heren in de 18e en 19e eeuw

Om een en ander te verzachten koos ik een pantalon in ezelgrijs, met een chemise van witte zijde. (…) Ik monsterde het resultaat in de spiegel op mijn kamer en zag mijzelf, Henry II Fix, onmiskenbaar Heer van Zwol tot Mastenbroek.

Atte Jongstra
 Uren met Henry II Fix in: De Revisor., jrg. 33 nr. 3 (juni 2006)


chemise

via Oudfrans chamisae van laat Latijn camisia

Il avait mis sa chemise à l'envers.


oaverhemd

overhemd; een kledingstuk van fijne stof met voorsluiting en kraag


zonnejurk

samenstelling van zon zn en jurk zn met het invoegsel -e-

summer frock

een luchtige jurk bedoeld om in de warmte van de zomer gedragen te worden

zonnejurken (plural)
zonnejurkje (diminutive singular)
zonnejurkjes (diminutive plural)

Ook bleek op de laatste dag van hun vakantieweek dat ze een minuscuul draagbaar telefoontje bezat dat vanuit een verborgen vak in haar schoudertas de beginmaten van de Radetzky-mars voortbracht - ze kleurde tot diep in de hals van haar zonnejurk en hij verzekerde haar dat het niet erg was, dat hij haar er immers allang een had willen geven; maar van deze kleine zilverkleurige had hij het nummer nooit gekregen.


bluejeans

van Engels blue jeans, in de betekenis "spijkerbroek" aangetroffen vanaf 1956

broek die uit blauwe denim wordt gemaakt
Oorspronkelijk werkkleding voor arbeiders maar sinds de tweede helft van de 20e eeuw veel gedragen als vrijetijdskleding of als mode.

Het is 1953, in de speelfilm Wild One leunt Marlon Brando nonchalant tegen zijn motor. Hij draagt een leren motorjack met daaronder een verwassen Levi’s 501 met omgeslagen pijpen. Voor die tijd werd de bluejeans, in 1873 bedacht door Levi Strauss, vrijwel alleen gedragen door werklieden en cowboys.


plissérok

plissérokken (plural)
plissérokje (diminutive singular)
plissérokjes (diminutive plural)

De oranje jurk heeft een omslag bij de borst, is knielang en heeft een plissérok: heel hip dit jaar. Om haar slanke taille te benadrukken, draagt ze een goudkleurige ceintuur. Daarmee laat ze zien dat oranje en goud heel goed combineren: het zijn twee warme kleuren die de mooie tinten in elkaar naar boven halen.

En wie kent de plissérok nog? Volgens College Style is dit model weer terug van weggeweest, in verschillende lengtes en stoffen. Hoe zo’n hip rokje te combineren? „Draag er een coltruitje op, of een mooie top met een korte blazer.” Als trendkleuren signaleren ze bij College Style geel en groentinten.

Haar moeder zat in een fauteuil aan de ene lange kant van de salontafel, keurig gekleed in een plissérok en een groene twinset, kasjmier waarschijnlijk, en een eenvoudige ketting met één rij parels.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


twinset

twinsets (plural)
twinsetje (diminutive singular)
twinsetjes (diminutive plural)

dun dames truitje met een bijpassend vest

Toch is de koningin absoluut geen koukleum, vindt Droogendijk. ,,Alleen op de sloep droeg ze even een omslagdoek. Verder bedekte ze haar kleding niet, dat zou ook zonde zijn geweest. Met alleen een twinset en een dunne panty was het behoorlijk fris.

Download de breipatronen door links op de button te klikken. Van het lichtroze twinset is het vestje te downloaden via de onderste button hier links.


bébé

[2] Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘lange Indische jurk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1910

lange jurk gedragen in het voormalig Nederlands-Indië


plissé

plissés (plural)
plisseetje (diminutive singular)
plisseetjes (diminutive plural)

Ook plissé is enorm populair. De aparte plooitechniek is terug te vinden in allerlei kledingstukken. In combinatie met een zilveren of gouden stof is je kerstlook compleet. Tubantia 14-12-16 [https://www.tubantia.nl/oldenzaal/kersttrends-geheel-in-stijl-naar-kerstgala-in-oldenzaal~a54975ee/ Kersttrends


rijgnaad

een voorlopige, losse naad gemaakt met een rijgsteek

‘Hier een rijgnaad, daar een rijgnaad, alleen al aan garen gaat me dat tien zloty kosten. En dan al dat werk, en wat er allemaal nog bijkomt, alles bij elkaar loopt het flink in de papieren, en waar is mijn winst?


hoedenpen

samenstelling van hoed zn en pen zn met het invoegsel -en-

speld waarmee men een dameshoed aan het lange haar kan vastmaken

Juffrouw Clara voelde de zweetdruppels op haar heete, vermoeide gezicht en onder het kapothoedje prikte de achterste hoedenpen, die haar de heele dag al zoo tergend gehinderd had.


bedjasje

bed jacket

warm jasje dat een vrouw draagt over haar nachtkleding als ze rechtop in bed zit

Na de Tweede Wereldoorlog werden veren heel populair in de mode, zij het doorgaans mode voor heel speciale gelegenheden; voor dagelijks gebruik is de veer nooit verder gekomen dan een randje decoratie aan bijvoorbeeld een bedjasje, of als sieraad of decoratie op een hoed.


bouffante

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘das’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1839


Kopfbedeckung

Samenstelling van Kopf zn "hoofd" en Bedeckung zn "bedekking" met het voorvoegsel be-

/ ˈkɔp͡fbəˌdɛkʊŋ /

die Kopfbedeckung (nominative singular)
die Kopfbedeckungen (nominative plural)
der Kopfbedeckung (genitive singular)
der Kopfbedeckungen (genitive plural)
der Kopfbedeckung (dative singular)
den Kopfbedeckungen (dative plural)
die Kopfbedeckung (accusative singular)
die Kopfbedeckungen (accusative plural)

Die Bewacher befürchten, dass die Häftlinge unter ihren Kopfbedeckungen Waffen verstecken könnten.

De bewakers duchten dat de gevangenen wapens onder hun hoofddeksel kunnen verbergen.


Hochsommer

Samenstelling van hoch bn "hoog" en Sommer zn "zomer"

die Hochsommer (nominative singular)
die Hochsommer (nominative plural)
des Hochsommers (genitive singular)
der Hochsommer (genitive plural)
dem Hochsommer (dative singular)
den Hochsommern (dative plural)
den Hochsommer (accusative singular)
die Hochsommer (accusative plural)

Im Winter mag es noch gehen, dass ich die Einkäufe zu Fuß nach Hause schleppe, doch im Hochsommer wird die Milch verdorben sein, bevor sie den rettenden Kühlschrank erreicht hat.

In de winter kan het nog steeds mogelijk zijn om de aankopen te voet naar huis te slepen, maar in de hoogzomer wordt de melk bedorven voordat deze de reddende koelkast bereikt.


walvisstaart

walvisstaarten (plural)
walvisstaartje (diminutive singular)
walvisstaartjes (diminutive plural)

Y-vormige tailleband van een string of g-string zichtbaar boven de taille van laag uitlopende jeans, shorts of een rok, die lijkt op de staart van een walvis


chesterfield

van Engels chesterfield, eponiem geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.C; Nederlandse bronnen verwarren soms de personen naar wie verwezen wordt
**[1] de 18e-eeuwse Britse staatsman Lord Chesterfield (IV), die dit meubel als eerste liet maken
**[2] de 19e-eeuwse modebewuste Britse politicus Lord Chesterfield (VI), die dit kledingstuk populair maakte

bepaalde model mantel, overjas met blinde sluiting en veelal met een fluwelen kraag


choker

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘sjaaltje gedragen in open boord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1912

Naamwoord van handeling van choken met het achtervoegsel -er

chokers (plural)
chokertje (diminutive singular)
chokertjes (diminutive plural)

zijden sjaaltje gedragen in de open boord van een overhemd

een halsversiering in de vorm van een lint of halsband die strak om de hals (van een vrouw) gedragen kan worden

Vorig jaar herfst droeg ze op Sint-Michiel een paarlen choker, en de volgende dag had iedere edelvrouw haar hals ingesnoerd met parels of andere edelstenen. Tegen kerst droegen zelfs de meisjes in de dorpen chokers van kralen of linten, of van welk materiaal ze ook maar konden vinden om met de mode mee te doen.

Danielle Teller (vert. Marja Borg)
 “Er was eens iets anders” (2018), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026346477


arafatchoker

eponiem: samenstelling van Arafat en "de Palestijnse verzetsleider " en choker zn naar de karakteristieke zwart-witte halsdoek die hij vaak droeg

arafatchokers (plural)
arafatchokertje (diminutive singular)
arafatchokertjes (diminutive plural)


dolman

nauwsluitend, rood paradegewaad voorzien van tressen van de Hongaarse huzaren


veiligheidsmasker

samenstelling van veiligheid zn en masker zn met het invoegsel -s-

luchtfilter dat voor mond en neus wordt gedragen, soms uitgebreid tot een bescherming die het hele gelaat of hoofd bedekt met een doorzichtig deel voor de ogen

Om het veiligheidsmasker te kunnen dragen, moest hij gladgeschoren zijn.

Bij Odfjell bleek de veiligheidscultuur een enorm probleem te zijn. Bijvoorbeeld over vragen als ‘wanneer zet je een veiligheidsmasker op en spreekt je elkaar daar op aan’?


gezichtsmasker

samenstelling van gezicht zn en masker zn met het invoegsel -s-
**[2]: mogelijk een leenvertaling van Engels facial mask

gezichtsmaskers (plural)
gezichtsmaskertje (diminutive singular)
gezichtsmaskertjes (diminutive plural)

vlak materiaal dat zo voor het gelaat is bevestigd dat iemand er zelf doorheen kan kijken, maar niet meer eenvoudig herkenbaar is

Hij verliet de gevangenis in Tokio incognito, ogenschijnlijk gekleed als bouwvakker met een petje, bril, gezichtsmasker en reflecterend vest. Op foto’s is te zien dat een vermomde man onder begeleiding van cipiers naar buiten werd gebracht.


g-string

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘minuscuul broekje dat van achter slechts uit een koordje bestaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989

een stringtanga met een ultrasmalle strook stof of koord om het middel en door de bilspleet strings die uitsluitend bestaan uit elastische koordjes


kledingwarenhuis

warenhuis dat zich richt op het verkopen van kleding

Een 59-jarige vrouw uit Groningen wilde dinsdagmorgen haar slag slaan in een kledingwarenhuis in de Herestraat in Groningen.


costume a due pezzi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/it-costume a due pezzi.ogg

tweedelig badkostuum bestaande uit een broekje en een bovenstuk (tegenover badpak uit één stuk)


costume da bagno intero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/it-costume da bagno intero.ogg


boothals

een hoge, brede halsopening die de schouders bloot laat

Clio droeg een weergaloos antraciet zijden mantelpakje van Armani, waarvan het colbert een diagonale sluiting had, en een boothals met een wufte strik in plaats van een kraag, met haar Ferrarirode pumps van Mad Hatters.

De jurk heeft een boothals, lange sluier en is van relatief dikke stof. De brede, sleep heeft een lengte van enkele meters. Haar sluier van kant is nog langer.

Prinses Amalia draagt een ensemble van een bovenstuk met boothals, korte mouwen en basque in zalmkleurige tinten met etnische motieven. De bijpassende soepelvallende broek heeft wijd uitlopende pijpen in poederkleurige zijde.


tournure

onderdeel van vrouwenkleding dat er voor zorgt dat de rok bij de billen bol uitstaat

'Passend gekleed' met hun 'knapste goed' gingen dames uit de midden- en hogere klasse gekleed tijdens speciale momenten. Strak ingeregen in het korset met onder het kledij ook nog eens een crinoline of tournure om het kledingstuk een klokvorm te geven. Rokken en jurken van zijde of wol die werden versierd met kralen, kant en band.


boordsel

naamwoord van handeling boorden met het achtervoegsel -sel

lacing

versiersel aan de randen van kledingstukken

Die kleuren werden op 13 augustus 1902 geïntroduceerd. Daarvoor voetbalde de ploeg in een zwarte korte broek met wit boordsel, een zwart shirt (met kraag, witte manchetten en een wit schildje met de zwarte initialen ‘AAG’ op de linkerborst) en een zwarte pet met een metalen insigne van de club. Zwart-wit, de kleuren van de stad Gent.


jabot

jabots (plural)
jabotje (diminutive singular)
jabotjes (diminutive plural)

Aanvankelijk: een geplooide strook aan de borst van een mannenoverhemd. Na ongeveer 1880 een kanten plooisel, door dames op het japonlijf gedragen


samaar

via Middelnederlands samaer van Frans chamarre

In toorn ging hij voorbij en zijn purperen samaar waaide om hem heen als een vuur.


rokjas

een jas die twee scherpe punten en lange panden bezit als deel van het rokkostuum

Ook de koningsmantel kan van dichtbij worden bekeken. Uit onderzoek van het Koninklijk Huisarchief is gebleken dat het belangrijkste deel van de fluwelen stof nog stamt uit 1815, het jaar waarin de mantel voor het eerst is gebruikt. In de rokjas van Willem-Alexander was een ingenieuze draagconstructie verwerkt, zo onthult de expositie.

Weblink bron “Jurk van Máxima en kroon trekkers op Het Loo” (06-05-2013), Reformatorisch Dagblad


jasschort

jasschorten (plural)
jasschortje (diminutive singular)
jasschortjes (diminutive plural)

lang schort dat aan de voorkant geopend kan worden als een jas

Daar stond ze dan altijd te koken en te bakken, onze oma, een oranje-bruin gebloemde jasschort aan en een theedoek om het hoofd en de knot van haar lange grijze haren.

Weblink bron “Een weekend vol Indisch eten” (04 jan. 2016), De Telegraaf

De situaties moeten wél kloppen. Op de foto waar de vrouw met jasschort (!) de man van koffie voorziet, wordt een situatie van vroeger gesuggereerd. Dan kun je de man geen krant laten lezen op tabloidformaat. Het was nog een hele toer om aan een krant met het oude formaat te komen. Iets wat je wellicht niet verwacht bij een mediabedrijf.

Weblink bron
Enny de Bruijn en Henk Visscher
 “De ”making of” van een fotoserie over gezag” (27-11-2015), Reformatorisch Dagblad


Gürtel

Gürtels (genitive singular)
Gürteln (dative plural)


sanbenito

van Spaans sambenito, vanwege de gelijkenis met het schouderkleed dat de Benedictijnen (genoemd naar "San Benito" ) soms droegen

schouderkleed dat een ketter moest dragen wanneer hij door de inquisitie werd gestraft
Er bestonden verschillende uitvoeringen, een veel voorkomende vorm was een gele hes met een rood andreaskruis; de ketter kreeg ook een spitse puntmuts op.

(…) een troep soldaten dwong een paar lichtekooien van kleding te ruilen met ‘verbannenen’, die daar juist voorbijkwamen: door de Inquisitie gevonnisten, die alleen hun huis mochten verlaten gehuld in de gele, roodbekruiste sanbenito.


redingote

ruim vallende geklede herenjas die tot de knieën reikt, met brede schouders en smalle taille, zoals die in de 18e eeuw in de mode kwam en dat tot de tweede helft van de 19e eeuw bleef

De oude burger draagt een jas zonder opsmuksels, aan de lengte en de hoge split te zien een redingote, een kledingstuk dat heel kenmerkend voor de democratiserende tendens in de mode die de burgerij vanaf de jaren 1780 ging volgen.

jurk met een model dat aan de gelijknamige herenjas doet denken

⧖ Op dit oogenblik is de strooming ten gunste der zijde al zeer sterk; redingote, panneaux en empire-model, die groote gladde oppervlakten aanbieden, vereischen fraaie stoffen, en de fabrieken te Lyon, aan de eischen van den tijd tegemoet komende, leveren prachtiger, — maar ook kostbaarder — werk, dan zij misschien ooit geleverd hebben.

damesmantel met een model dat aan de gelijknamige herenjas doet denken

Een armelijk geklede man, waarschijnlijk de echtgenoot van de zittende vrouw, houdt zijn hand op voor een paar duiten die een in modieuze redingote geklede vrouw aan hem wil geven.


redingote

van Engels riding-coat "jas voor bij het paardrijden"

/ʁə.dɛ̃.ɡɔt/

redingote, geklede herenjas die tot de knieën reikt


slendang

langwerpige doek van ca. 2,5 bij 1 m, smal opgevouwen met een vouw in de lengte, vaak met batik versierd

De belangrijkste gebatikte kledingstukken waren de sarong, een kokerdoek of rok van ongeveer een bij twee meter, de kain, een open gedragen kledingstuk van een bij 2½ meter en de slendang, een borst of draagdoek, die dezelfde lengte had als de kain, maar slechts half zo breed was.

De babies van de San-indianen, die hun hele zuigelingenschap in een soort slendang dicht tegen hun moeder aan geklemd doorbrengen huilen ook, op dezelfde tijden, maar korter.

De landelijke cultus der magie is onder de Javanen echter vrij veelomvattend. Zij beoefenen een rijstcultuur-ritueel, waarbij vlak vóór het oogsten, na een kort gebed een aantal aren halm voor halm wordt gesneden en door de vrouw in een slendang naar huis wordt gedragen, begeleid door haar man die een parasol over de rijst heen houdt, bij wijze van eerbetoon.

Ter onderstreping van haar woorden wijst zij op het pronkstuk van de expositie, een zijden slendang ofwel omslagdoek voor vrouwen. Hier loopt de gouddraad van de bloemmotieven geheel door naar de achterkant, zodat de stof op een dik gouden matje lijkt. Deze slendang illustreert dat de zuidoostkust van Sumatra van oudsher een welvarend gebied is.

Wij maakten mijn vader duidelijk dat van hem alleen verwacht werd dat hij de Balinese gewoonte respecteerde. Dat hield in dat hij tijdens de ceremonie in de tempel een sarong en slendang zou moeten dragen.

⧖ Wanneer Minah ging wandelen met de kinderen van mevrouw, zooals zij dikwijls deed, dan keek zij heel zedig voor zich, en kwamen er heeren voorbij, dan trok zij haar slendang over haar hoofd, om haar frisch gezicht te bedekken.


pás

Afgeleid van het Proto-Slavische *pojasъ

Zjistila, že šaty jsou úzké v pase.

Ze stelde vast dat de jurk krap was in de taille.


neukteugel

samenstelling van neuk ww en teugel zn , in de betekenis "bakkebaard" aangetroffen vanaf 1991 (zie vindplaats hieronder)

draaglint dat twee punten op de bovenrand van de broek over de schouder met elkaar verbindt en zo voorkomt dat de broek afzakt

'Uw insinuaties gaan echt te ver hoor.' 'O ja, waarom noemt uw man bretels dan neukteugels?'


puttee

van puttee, in de betekenis "beenwindsel" aangetroffen vanaf 1907 (zie vindplaats hieronder)

lange, handbrede strook wollen stof die vanaf de enkel in een spiraal om het onderbeen wordt gewonden als bescherming en steun

Op een wenk van de oude Indiaan kwam de andere jongeman, die het papje bereid had en waarschijnlijk zijn ‘troonopvolger’ was, naderbij en begon een soort van compres om mijn ene been te wikkelen, van enkel tot bovenkuit. Het zat eromheen als een puttee, niet al te strak maar toch stevig vastgebonden met een liaan.

Nou, dan ga ik maar even m'n puttee's [sic!] af doen.

Het front verschilt nu net zoveel van hoe het was als jouw zeer verdienstelijke scheenbeen, waar inmiddels een smal wit litteken op zit, nu verschilt van het been dat je moest zetten en met een tourniquet moest verbinden terwijl het bloed je puttee doorweekte en in je kistje druppelde zodat je, eenmaal overeind gekomen, naar de eerstehulppost kon strompelen, waarbij elke tweede stap een zuigend geluid voortbracht.

⧖ Ze kunnen geen 10 kilo heffen, en een gewone, diepe kniebuiging of een kleine buikzwaai aan den rekstok ia hun even onmogelijk als een varken het steltloopen. Maar ze loopen den geheelen dag rond met de sportpet, wollen trui, knickerbocker en puttee's [sic!] en kennen alle termen van een sportwoordenboek van buiten.


pásek

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord pás met het achtervoegsel -ek

riem; een band van leer of een ander materiaal


geganteerd

bn: pseudodeelwoord afgeleid van Frans ganté ww met het omvoegsel ge- -eerd

ww:
*vervoeging van ganteren: de stam met omvoegsel ge- -d

in handschoenen gestoken, met handschoenen aan

⧖ Kitty Meulemans knikte, zonder te luisteren blijkbaar; haar oogen staarden star, als dacht zij aan andere dingen, en haar licht geel geganteerd handje trok even aan het strakke witte voiletje over haar kin.


almaviva

[1] een verwijzing naar de kleding van de fictieve graaf d'Almaviva, een hoofdpersoon in twee bekende blijspelen van P. Beaumarchais : Le Barbier de Séville (1775) en Le Mariage de Figaro (1778), in de betekenis "wijde mantel" aangetroffen vanaf 1795 (zie vindplaats hieronder)

Op de kamer van Hasebroek leerden Beets en Kneppelhout elkaar nader kennen, waar de laatste zijn entree in een zwierige almaviva en een broek van Chinese stof maakte.

⧖ Op Donderdagochtend, den 5 November, 1795, is tusschen 11 en 12 uuren, uit een Chais, komende van Bloemendaal, en rydene langs de Jansweg, Bakenessergragt, de Gravesteene brug over, door de Agterstraat. na de Amsterdamsche Schuit, verlooren: Een Blauwlakensche MANTEL, zynde een Almaviva, die dezelve by de Stads-Omroeper te regt brengt, zal een halve ryder genieten.


mozetta

van Italiaans mozetta, in de betekenis "bisschopsmantel" aangetroffen vanaf 1730 (zie vindplaats hieronder)

We vermelden beeldhouwers zoals (…) Jerôme Duquesnoy de Jongere (1602-1654). Die en zijn broer, François (1594-1643) zouden samen hebben gewerkt aan de schitterende buste van de Gentse bisschop, Antonius Triest (1624-1657), (…). Let hier op de suggestieve beweging van de onzichtbare linkerarm, op het plooienspel en op het afsnijden van de buste ter hoogte van de (paarse) mozetta.

⧖ Na dat de noodige toestel daartoe gemaakt was, wierdt ik tegens 9 uuren 's morgens omhangen met het witte Onderkleedt , de Mozetta van roodt Fluweel, en met den gewoonen hoedt op 't hooft, in een draagstoel in de soogenaamde 'Camera della Falda' gedraagen; gaande voor my de Titulares, Barons &c. in statie.


pijjekker

halflange overjas van zware stof, zoals vroeger wel gedragen door zeelieden

Daarna sprak men van het ‘schip van Staat’, aan welks roer die Eerste minister - nu in pijjekker en waterlaarzen, met vaste hand richting gaf - wat helaas, niet altijd het vaartuig voor stranden behoedde.


dirndl

van Oostenrijks en Beiers Duits Dirndl "meisje; klederdracht voor vrouwen"

klederdracht voor vrouwen in Oostenrijk en Beieren

Een in dirndl gestoken Olga Lowina staat handenwrijvend naast een groepje bierdrinkende blaaspoepers, terwijl op de voorgrond een wat minder fijn besnaard type een gehaktbal — maat drietje — naar binnen werkt.


Dirndl

[1] (verkorting) Dirndlkleid "jurk voor een (dienst-)meisje"

[2] verkleinwoord van Dirne "deerne, jonge vrouw of meisje"

Dirndln (nominative singular)
Dirndls (genitive)
Dirndln (genitive singular)
Dirndln (dative singular)
Dirndln (accusative singular)
Dirndls (genitive)
Dirndln (dative singular)

dirndl, de klederdracht van vrouwen in Oostenrijk en Beieren


schabbernak

In zijn bloot schabbernak moest de Witte langs hen voorbij.

Weblink bron
Ernest Claes
 “De Witte.” (1928), Maatschappij voor Goede en Goedkoope Lectuur/Standaard-Boekhandel, Amsterdam/Brussel, p. 162


zwartepietenpak

samenstelling van Zwarte Piet en "helper van Sinterklaas" en pak zn "kostuum" met het invoegsel -en-

kostuum dat iemand draagt als iemand zich als Zwarte Piet verkleedt

Na de zwarte, donkerbruine en witte pieten waren er vanavond drie nieuwe pieten te zien in het Sinterklaasjournaal op NPO 3: de clownspieten. Zij waren wit geschminkt als clown en hadden een pruik op, maar gingen gekleed in een zwartepietenpak. Een dag eerder hadden de witte pieten hun entree gemaakt.

Weblink bron “Na Witte Pieten ook Clownspieten in Sinterklaasjournaal” (14-11-2014), Tubantia

Eigenaar Bram Weeda van de bekende Rotterdamse feestartikelengroothandel Moret in de Spaanse Polder laat ’met pijn in het hart’ een flink deel van de collectie veilen. Onder andere monsterkostuums, punkpruiken, scheetlatende slippers en zwartepietenpakken zullen uiteindelijk van eigenaar wisselen.

Weblink bron “Feestwinkel veilt inhoud magazijn” (02 jul. 2013), De Telegraaf


pardessus

Substantivering van par-dessus, een combinatie van de voorzetsels par en dessus


kovel

kovels (plural)
koveltje (diminutive singular)
koveltjes (diminutive plural)

kleed met kap, van mannelijke en vrouwelijke kloosterlingen


mantilla

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘sluier’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847


matelot

Leenwoord uit het Frans. In het Nederlands alleen gangbaar in de metonymische betekenis van ‘strooien hoedje’, voor het eerst aangetroffen in het jaar 1910

matelots (plural)
matelotje (diminutive singular)
matelotjes (diminutive plural)

lage, cilindervormige strooien hoed met platte rand


ribcord

„Een schitterend ding. Het vertelt veel over de textielgeschiedenis van de stad”, zei Hatenboer over het bord dat hij ooit op de kop tikte op een rommelmarkt. Het muurbord verwijst naar het ribcord, of manchesterstof, waarmee de fabriek Van Heek Schuttersveld furore maakte.

Weblink bron
Bert Hellegers
 “Overhandiging oud bord Schuttersveld in Enschede: ‘schitterend ding’” (01-11-2018), Tubantia

Zo had ze een blauw ribcord broekje aan, maat 62 van het merk Arctic Trail en een wit vestje, maat 62 van het merk Baby Club. Ook droeg ze een grijs rompertje en een gestreept pyjamabroekje, ook maat 62 van het merk Cool Club en een wit mutsje met beertjes. Ze had een groen-witte speen bij zich.

Weblink bron “Haagse vondeling in goede gezondheid” (08-09-2015), Reformatorisch Dagblad


poeprits

poepritsen (plural)
poepritsje (diminutive singular)
poepritsjes (diminutive plural)

een rits in een kledingstuk om eenvoudig te kunnen poepen


hemdrok

soort overhemd met een dubbele rij knopen aan de voorkant en lange mouwen

Boven, in een kamer vol kasten en dozen, haalt hij voorzichtig een gebloemde mannenjas uit een la. „Dit is een heel zeldzame hemdrok uit de achttiende eeuw. Kun je zien hoe kleurrijk de klederdracht voor mannen toen was. Het is toch jammer als zoiets in een verkleedkist van een toneelvereniging verdwijnt.

Weblink bron
Neline Boogert
 “Rein Lotterman verzamelt historische kledingstukken” (09-07-2013), Reformatorisch Dagblad

Zo hebben generaties lang kinderen in jakje of damasten hemdrok dezelfde dansjes en versjes ingestudeerd en opgetreden in zorgcentra, op feesten en partijen en op braderieën.

Weblink bron “De tijd staat even stil in Markelo” (11-06-2007), Tubantia


stocking

afgeleid van stock ww "bedekken" met het achtervoegsel -ing


koorkap

De grote rechthoekige zaal telt vijf afdelingen, duidelijk van elkaar onderscheiden in woord en beeld. In de eerste, met als thema ”2000 jaar christendom”, is bijvoorbeeld een koorkap (een soort priestercape) uit de twaalfde eeuw te zien. Achter glas ligt de kostbare Lebuïnuscodex, een handschrift uit de negende eeuw met teksten uit de evangeliën.

Weblink bron
Jan van Reenen
 “Museum Catharijneconvent toont topstukken in Catharinazaal” (23-10-2014), Reformatorisch Dagblad

Het is uitzonderlijk dat dit door hem bestelde stel –bestaande uit een koorkap, kazuifel en twee dalmatieken (diakengewaden)– bewaard is gebleven. De kazuifel (zie kader) bevindt zich normaal gesproken in de Pauluskathedraal in Luik, maar is voor de tentoonstelling herenigd met de koorkap en de dalmatieken uit de collectie van het Catharijneconvent.

Weblink bron
Rudy Ligtenberg
 “Middeleeuwse gewaden, bewaard dankzij de Beeldenstorm” (16-04-2015), Reformatorisch Dagblad


raglan

eponiem, van Engels raglan genoemd naar de 19e-eeuwse Engelse veldmaarschalk Lord Raglan , die door het verlies van zijn rechterarm in de Slag bij Waterloo veel baat had bij de grotere bewegingsvrijheid die dit kledingstuk bood, in de betekenis van ‘kledingstuk met speciaal aangeknipte mouwen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1899

mantel waarbij de mouwen tot aan de hals doorlopen, doordat de gewone mouwinzet is vervangen door schuin oplopende naden tussen oksel en hals

Tobias trok zijn raglan aan, stak het étui zorgvuldig bij zich en, gereed om heen te gaan, wilde hij het licht uitdraaien, toen van de lessenaar de telefoonbel opschrilde.

J. van Oudshoorn
 “Tobias en de dood.” (1925), Van Holkema en Warendorf, Amsterdam, p. 161


dessous

In de specifieke betekenis "damesonderkleding" ontleend uit het Frans

Eind vorig jaar maakte Sylvie voor RTL haar eigen programma Sylvies Dessous Models, waarin ze met visagiste Serena Goldenbaum en haar manager Marina Coburger op zoek ging naar het perfecte lingeriemodel voor haar bedrijf Meis Enterprise.

Weblink bron
Suzanne Borgdorff
 “Das Supertalent ontslaat Sylvie Meis” (21-05-2019), Tubantia

Aan het einde van elke aflevering van Sylvies Dessous Model bepaalt de diva welke deelnemer mag blijven en wie naar huis moet. Volgens de zender krijgt de kijker ook een kijkje in het privéleven van de presentatrice.

Weblink bron “Sylvies nieuwe show omschreven als ’seksistische stront’” (21 nov. 2018), De Telegraaf


lefdoekje

dress handkerchief

vierkant doekje dat men als decoratie nog net zichtbaar opgevouwen draagt in het borstzakje van een colbert, blazer of dinnerjacket

De trend in Italië is voornamelijk fel en contrastrijk. Goed passend dus bij het woord lefdoekje, zoals de pochet in de wandelgangen ook wel wordt genoemd.

Weblink bron
Mariska Dijkstra-Wolters
 “Doekje voor mannen met lef” (18-12-2009), Reformatorisch Dagblad


zomerjapon

zomerjaponnen (plural)
zomerjaponnetje (diminutive singular)
zomerjaponnetjes (diminutive plural)

jurk die geschikt is om te dragen als het warm weer is

Soms denk ik dat mama veel bespaard is gebleven. Dan stel ik me voor dat ze mijn huis binnenstommelt, in een kraakwitte, vlekkeloze zomerjapon, en ze die drie enorme, stinkende, verharende honden op mijn bed ziet liggen. Die zou ze eerst gaan aaien (het goede mens was gek op beessies), dan in huilen uitbarsten en onmiddellijk daarna mijn augiasstal gaan uitmesten.

Weblink bron
Arthur van Amerongen
 “Moeders als die van mij worden niet meer gemaakt” (7 augustus 2017), de Volkskrant


zomerkostuum

samenstelling van zomer zn en kostuum zn

pak dat geschikt is om bij warm weer te dragen

Bon, ik trok mijn linnen zomerkostuum aan, zette de panamahoed van mijn vader op en glipte in mijn Church’s Nevada loafers.

Weblink bron
Arthur van Amerongen
 “Primeur: het Hete Seksdagboek van Don Arturo van Amerongen” (08/06/2018), HP de Tijd

Het zomerkostuum houdt niet van strak. Jasjes krijgen een speelse sluiting en pijpen mogen uitwaaien. Niet per se monochroom, eerder ton sur ton. Hemd en das zitten losser of geven hun plaats door aan T-shirt of marcel. Broeken mogen iets korter, want het is zomer.

Weblink bron “pak light” (08 MAART 2014), De Standaard


zomermantel

lange overjas die geschikt is om in de zomer te dragen

Zomercollectie 1969: een witte zomermantel en een wit gazen zomerjurk met bloemmotief

Weblink bron “Frans Molenaar in beeld” (12-01-2015), NOS


zomerpak

zomerpakken (plural)
zomerpakje (diminutive singular)
zomerpakjes (diminutive plural)

Obama ligt de laatste tijd vaker onder vuur om zijn gemeend gebrek aan decorum. Een foto waarop hij al lachend een partijtje golf speelt op vakantie viel verkeerd omdat hij kort daarvoor een publieke verklaring af had gelegd over de onthoofding van Foley. En toen hij in de zomer een persconferentie gaf over Syrië en Irak kreeg Obama vooral commentaar op de keuze van zijn beige zomerpak.

Weblink bron “Obama's halve saluut met kopje koffie valt verkeerd” (24-09-2014), Tubantia

Hoe Victoria Koblenko haar Lev het liefst ziet? In een spierwit zomerpak.

Weblink bron
Suzanne Borgdorff en Maxime Segers
 “Ellen showt babybuikje en Romee is klaar voor Victoria's Secret Show” (08-11-2018), Tubantia

Hij heeft zich een knap Italiaans zomerpak aan laten meten en hunkert naar leven als een Italiaan, weg van het bestaan waarin alles voorspelbaar was. Hij verlangt ook naar de liefde, vertelt hij ons, naar het mooiste meisje van Genua.

Weblink bron
SANDER HISKEMULLER
 “'La Superba' leunt op het toneel wel heel erg op de hoofdrolspeler” (26 maart 2018), De Morgen


bergkostuum

geheel van kleding dat rond 1900 geschikt werd geacht voor het beklimmen van bergen

⧖ Ann Veronica droeg nu het volledig bergkostuum, den leeren gordel en den wijden kniebroek — een kostuum, dat haar fraai gevormd figuur uitstekend deed uit komen.

G. Wells
 Feuilleton : Ann Veronica in: De Preanger-bode, jrg. 15 nr. 147 (31 mei 1910), p. 1 kol. 2/3

⧖ Hij was een man van tusschen 35 en 40 jaar en droeg een bergkostuum volgens de Engelsche mode: een wollen gordelrok, wollen kuitbroek en hooge gletscherkousen, waaronder de beweging der sterke spieren duidelijk zichtbaar was.

Rudolph Stratz
 Uit het rijk der Gletschers in: Het nieuws van den dag , jrg. 32 nr. 9562 (15 maart 1901), p. 2 kol. 3

⧖ Het is vandaag de beurt van de bruin met wit knickerbockers-‘complet.’ Veston, vest, knickerbockers natuurlijk van één stof. Om de welgevulde kuiten lenige lichtbruinlederen slopkousen, waarover dikke wollen kousen, precies mathematisch op dezelfde hoogte omgevouwen in een dubbelen rand van absoluut identieke afmetingen. Oranjelederen schoenen met driedubbele zolen voltooien het bergstijgerskostuum van den keurigen krijger. (…) Nu is dit bergkostuum alleen een compliment aan de locale kleur.

Wilkama
 De grenzen over! (maart 1891) in: De Gids , jrg. 55 deel 3 nr. 7 (juli 1891), P.N. van Kampen & zoon, Amsterdam, p. 85/86


schillerhemd

In de betekenis van ‘hemd met open kraag’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950

samenstelling van Schiller en en hemd zn


complet

complets (plural)
completje (diminutive singular)
completjes (diminutive plural)

Het groen van de bus paste wel weer mooi bij de outfit van Gimmy More, die gisteravond een complet had samengesteld rond die kleur.

Weblink bron “Op de foto met toerist, tegen aids” (2 december 2009), Het Parool

In het gevolg van de koningin waren behalve prins Willem–Alexander, prins Constantijn en mr. Pieter van Vollenhoven ook de prinsessen Máxima, Laurentien en Margriet aanwezig. Zij vormden qua kleding naast het groenblauw van Beatrix een kleurig geheel. Zo droeg Máxima oranje met brique, Margriet een goudkleurig complet van zijde en kant en Laurentien een pakje van tweed met turkooizen lurex.

Weblink bron “Optimistisme op zonnige Prinsjesdag” (20-09-2005), Reformatorisch Dagblad


zwangerschapsband

samenstelling van zwangerschap zn en band zn met het invoegsel -s-

zwangerschapsbanden (plural)
zwangerschapsbands (plural)
zwangerschapsbandje (diminutive singular)
zwangerschapsbandjes (diminutive plural)

brede band door hoogzwangere vrouwen om de buik gedragen ter voorkoming van buik- en rugklachten


kamizool

Hij is niet gemakkelijk aan zijn kamizool

Hij is (op bepaalde punten) moeilijk in de omgang

camisole

mannenvest met lange mouwen en diepe zakken

kamizolen (plural)
kamizooltje (diminutive singular)
kamizooltjes (diminutive plural)

vest, vooral voor mannen, traditioneel met lange mouwen en diepe zakken

Binnen is een enorm dikke vent in een blauw kamizool aan het vertellen hoe z’n vorige hond onder de pijnstillers is bezweken.

Weblink bron
Jan Tromp
 “Drie besjes en een hondje” (10 augustus 2006), de Volkskrant

Ik ontdeed me van vest en hemd en ook Leekens ritste zijn traingingspak open. In een mum van tijd stonden we tegenover elkaar; ons bovenlichaam enkel gekleed in een sjofel kamizool.

Weblink bron
Peter Vangindertael
 “Van onze verslaggever ter plaatse” (1 juli 1998), De Morgen

soortgelijk kledingstuk voor vrouwen, borstrok


kappie

v [1], o: van kap zn met het achtervoegsel -ie


step-in

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘jarretellegordel waar men in stapt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1937


step-in

(samenkoppeling) van het werkwoord step en het voorzetsel in


slobbe

slobben (plural)
slobbetje (diminutive singular)
slobbetjes (diminutive plural)

voorschoot dat iemand draagt die zwaar werk doet


slacks

nette lange broek die geen onderdeel uitmaakt van een compleet kostuum, maar naar wens met jasjes of bloesjes kan worden gecombineerd

En behalve dat er twee pijpen aan zitten, valt er over de nieuwe broek niets eenduidigs te melden. De bladen mogen beweren dat 'heupbroeken' het helemaal zijn, in de winkels vind je hoog gesloten Capri slacks (met een rits opzij en smal toelopende pijpen) naast veredelde skibroeken en laaghangende kostuumbroeken met een vouw of een omslag.

Weblink bron
Hester Carvalho
 “Wintermode tussen spannend en smakeloos; Als het maar vloekt” (29 augustus 1996) op nrc.nl


rochet

een wit koorhemd tot op de knieën dat voorbehouden is voor bisschoppen, abten en andere prelaten


slit

[1-2]: Ontleend aan het Oudnoordse woord slit zn

[3-4]: Afkomstig van het Noorse woord slite ww

van tanden, gewrichten (artrose, gonartrose), kleding, machines en dergelijke


slit

Ontleend aan het Oudnoordse woord slit zn


kabaja

hemd of huisjasje voor vrouwen uit Indonesië

Terug op de modeshow is duidelijk dat de ontwerpers zich hebben laten inspireren door traditionele kleding uit de archipel: batik, tie-dye, sarongs, kabaja en slendangs.

Weblink bron “Een goede moslima worden in trendy moslimkleding” (2 juli 2010,), Het Parool


drapage

De kleur is prachtig, maar de vuilniszak-achtige drapage van de jurk van Pose-regisseur Janet Mocks leidt wat af.

Weblink bron
Tine Kintaert
 “De mooiste jurken op de Emmy Awards (en de minder geslaagde keuzes)” (23-09-2019), Tubantia

Op de tweehonderdste editie van dit evenement, is ze een stijlvolle lady in red met een hoedje gemaakt uit een luchtige drapage van de Belgische ontwerpster Fabienne Delvigne. De jurk van de Nederlandse koningin is dit jaar van de Italiaanse ontwerper Valentino, een van haar favoriete designers.

Weblink bron
vwh
 “Máxima kiest voor Belgische hoed op Prinsjesdag” (16/09/2014), De Standaard


duffelcoat

duffelcoats (plural)
duffelcoatje (diminutive singular)
duffelcoatjes (diminutive plural)

een jas van duffel die oorspronkelijk ontworpen was voor Engelse soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog met een sluiting met langwerpige houten knopen


bodyliner

corrigerende onderkleding m.n. voor vrouwen dat lijkt op een badpak


klokrok

flared skirt

een rok die aansluit bij de taille en naar beneden steeds wijder wordt

klokrokken (plural)
klokrokje (diminutive singular)
klokrokjes (diminutive plural)

Trams tingelen kerkklokken luiden. Het c carillon declameert vrolijke liedjes dames met klokrok staan elegant op hun kop. De arrenslee schudt jinglebellend de sneeuw van zich. Alles is vol klingelend leven zoals het ooit was bedoeld..

Weblink bron “Odes aan Hennie Kuiper: de inzendingen” (03-02-2014), Tubantia

Deux-pièces, waarvan het jasje geborduurd is in blauw-wit, bestikt met kralen. Daarbij een klokrok van blauwe crêpe georgette met een bijpassende hoed van veren.

Weblink bron “De jurken van de koningin 1980-2010” (21-09-2010), NOS

Gaytten koos opnieuw voor de klassieke, stijlvolle waarden van het huis. Zo zagen we onder meer lange jurken met verhoogde taille, klokrokken in zijde en organza, getailleerde jasjes, met hier en daar wat peplums.

Weblink bron
edm
 “Geen nieuwe ontwerper, wel prachtige collectie bij Dior” (03/03/2012), De Standaard


bomull

Afkomstig van het Middelnederduitse woord boumwolle zn

Samenstelling van bom zn "boom" en ull zn "wol"

De fleste stoffene i dag er av bomull, ull og silke.

De meeste stoffen zijn tegenwoordig gemaakt van katoen, wol en zijde.


hielkap

hielkappen (plural)
hielkapje (diminutive singular)
hielkapjes (diminutive plural)

deel van een schoen dat om de hiel sluit


DD

cupmaat E voor beha's
Bij deze maat is de gemeten borstomvang over de tepels 20 tot 22 cm meer dan die net onder de borsten.


במוילנא

Mengvorm van het Slavische en Middelhoogduitse baumwolle

katoen, boomwol; en zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit


fluo

(verkorting) van woorden samengesteld met het voorvoegsel fluo- "fluorescerend"

fluo's (plural)
fluootje (diminutive singular)
fluootjes (diminutive plural)

In teksten komt "fluo" ook vaak voor als een afleiding met het voorvoegsel "fluo-" per abuis niet aaneengeschreven wordt.

hesje dat een fluorescerende kleur heeft

Vanaf maandag kunnen we stickers verdienen. Wie de fluo aanheeft, verdient een sticker op zijn persoonlijke kaart. Fietsers die ook een helm dragen, verdienen een extra sticker!

Weblink bron Gearchiveerde versie
An Dubuquoy
 “Helm op, fluo top!” (17 november 2017) op debergop.be

“Met de donkere herfst- en winterdagen in het vooruitzicht hopen wij dat onze leerlingen en leerkrachten hun fluo’s blijven dragen”, zegt Axel Caron, onderwijzer/beleidsmedewerker.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Fluo-actie van start in De Rekke” (22 september, 2017) op polderke.com


motse

zn: uit het Duits
ww: mots ww met de uitgang -e


arafatsjaal

keffiyeh

een traditioneel hoofddeksel dat voornamelijk door mannen in Arabische landen en landen met een droog klimaat gedragen wordt ...

keffiyeh, een traditioneel hoofddeksel dat voornamelijk door mannen in Arabische landen en landen met een droog klimaat gedragen wordt om hen te beschermen tegen kou, zon, stof en zand

Iedereen droeg zijn eigen persoonlijke luxe artikel met zich mee. Voor mij was dat mijn ‘Nazareth blue’ Kufiya-sjaal (ook wel bekend als de Arafat-sjaal [sic!] die ik als waszak, zwemhanddoek, slaaplaken en sjaal tegen zon en wind kon toepassen. Onderschat de waarde van trail fashion ook niet: ik droeg hem vaak genoeg als hipstersjaal in de stad.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Boven de bank hangt een ingelijste poster van Theo van Goghs boek Allah weet het beter. De vermoorde columnist/filmmaker kijkt met wijd opengesperde ogen de lens van de camera in, om zijn hoofd is een zwart-witgeblokte ‘Arafatsjaal’ [sic!] gewikkeld. Ook zie ik in de gang een rijtje weinig subtiele anti-islamcartoons van Gregorius Nekschot.

Weblink bron
Geschreven door:Karen Geurtsen
 “De PVV-dagboeken: september 2009” (13/01/2010), HP de Tijd


houthakkersoverhemd

samenstelling van houthakker zn en overhemd zn met het invoegsel -s-

een geruit flanellen overhemd met lange mouwen

Op de kiekjes moet ook het rugzakje van Custers te zien zijn, waarin een wit T-shirt en een rood geblokt flanellen houthakkersoverhemd zaten, waarover Vedder zondag sprak. Die blouse was óók van haar broer.

Weblink bron
Hanneke Keultjes
 “Vrouw die Eddie Vedder fietslift gaf meldt zich: ‘Hij was enorm verlegen’” (11-06-2019), Tubantia

Tijdens het liften naar het boerendorp Trout Lake, verscholen in de bergen van Washington, werd ik opgepikt door een vriendelijke, oude man in een versleten tuinbroek, houthakkersoverhemd en een pistool aan zijn riem.


regenbroek

Over mijn donsjas had ik mijn regenjas aangetrokken en ik lag met een regenbroek plus legging in mijn slaapzak te bibberen van de kou.

Grote of kleine druppels, uiteindelijk word je natuurlijk van allebei nat en kan je het beste de komende tijd gewoon die regenbroek bij je hebben.

Weblink bron
Universiteit van Nederland
 “Waarom word je zo zeiknat van miezer?” (17-01-2018,), Tubantia


teensok

Om te voorkomen dat ik blaren zou krijgen had ik een dubbele laag sokken aangedaan (Darn Tough en Injinji teensokken).


tasca

conoscere qualcosa come le proprie tasche


ondershirt

samenstelling van onder bw en shirt zn , vergelijk ook Engels undershirt dat een ruimere betekenis heeft waarbij het naast sportkleding ook om gewoon mouwloos ondergoed als een singlet kan gaan en shirts die daarop lijken

dun hemd dat sporters direct op de huid dragen onder het eigenlijke sporthemd met de opvallende clubkleuren en opdruk
Dit kan extra warmte geven of een rol spelen bij de vochtregulatie; soms worden op het ondershirt ook uitingen aangebracht die een sporter dan op een geschikt moment kan laten zien door het bovenste hemd op te rollen of uit te trekken.

De eerste haarspeldbocht kom ik prima door, ik rijd weg bij mijn lotgenoot, maar bij de beeltenis van Alfredo Binda, renner uit vervlogen tijden, moet ik concluderen dat mijn competitiedrang een loopje met me heeft genomen. Mijn hart giert in mijn keel en mijn benen staan in brand. Ik vervloek het ondershirt dat ik vanochtend dacht nodig te hebben. In de zon is het bloedheet.

Weblink bron
Dennis Meinema
 “Zo voelt de ‘zwaarste klim van Europa’ op de fiets” (18 mei 2018) op nrc.nl

De club sloot de clubicoon weer in de armen toen zijn ziekte zich had geopenbaard. Spelers van Barcelona droegen oranje ondershirts met een opbeurende boodschap.

Weblink bron
Koen Greven
 “El Salvador gaf Catalanen zelfrespect terug” (24 maart 2016) op nrc.nl

De onderste kledinglaag, ook wel base-layer genoemd, bestaat uit een ondershirt gemaakt uit polyester en polypropyleen die ervoor zorgen dat zweet wordt afgevoerd. Afhankelijk van de temperatuur kies je voor een licht of dikker ondershirt en voor een model zonder mouwen, korte mouwen of lange mouwen.

Maarten Vangramberen & Angélique Dupré
 “Go Ride” (2019), Lannoo Meulenhoff, Tielt, ISBN 9789401459709, hfst. 02

dun, direct op de huid gedragen hemd onder een overhemd of andere bovenkleding wordt gedragen
De bedoeling is dat het op een onzichtbare manier meer warmte geeft of transpiratievlekken op de bovenkleding tegengaat.

Een ondershirt is speciaal gemaakt voor onder het overhemd. Deze T-shirts zijn lichter van gewicht en dun van stof.

(advertorial)
 “Wel of niet een T-shirt onder je overhemd?” (11 december 2018) op franekercourant.nl


vetlaars

samenstelling van vet zn "vetleer" en laars zn

vetlaarzen (plural)
vetlaarsje (diminutive singular)
vetlaarsjes (diminutive plural)

laars gemaakt van waterdicht gemaakt leer


hipstersjaal

samenstelling van hipster zn en sjaal zn

hipstersjalen (plural)
hipstersjaaltje (diminutive singular)
hipstersjaaltjes (diminutive plural)

keffiyeh van oorsprong Arabische sjaal die ook door jonge, alternatieve mensen wordt gedragen

Iedereen droeg zijn eigen persoonlijke luxe artikel met zich mee. Voor mij was dat mijn ‘Nazareth blue’ Kufiya-sjaal (ook wel bekend als de Arafat-sjaal) die ik als waszak, zwemhanddoek, slaaplaken en sjaal tegen zon en wind kon toepassen. Onderschat de waarde van trail fashion ook niet: ik droeg hem vaak genoeg als hipstersjaal in de stad.


keffiyehsjaal

samenstelling van keffiyeh zn en sjaal zn

keffiyehsjaals (plural)
keffiyehsjaaltje (diminutive singular)
keffiyehsjaaltjes (diminutive plural)

een traditioneel hoofddeksel dat voornamelijk door mannen in Arabische landen en landen met een droog klimaat gedragen wordt om hen te beschermen tegen kou, zon, stof en zand

Daarom stuurde ik een broek, een fleecetrui, een windjack, sokken, de helft van mijn EHBO-spullen en mijn geliefde keffiyeh-sjaal vooruit naar Canada om te ervaren wat een lichter, vrijer leven betekende.


slaappak

gemakkelijk zittende hemd en broek die 's nachts in bed kunnen worden gedragen

Kroonprins Abdoel Illah kwam uit zijn slaapkamer in zijn slaappak.

Koning Feisal met familie door kapitein doodgeschoten in: Het Nieuws, jrg. 15 nr. 5526 (21 juli 1958), A.J. Morpurgo, Paramaribo, p. 1 kol. 1


kufiyasjaal

kufiyasjaals (plural)
kufiyasjaaltje (diminutive singular)
kufiyasjaaltjes (diminutive plural)


regenponcho

regenponcho's (plural)
regenponchootje (diminutive singular)
regenponchootjes (diminutive plural)

een cape zonder mouwen die de drager beschermt tegen de regen

Beatrix kwam goed voorbereid op Saba aan, compleet met regenponcho en nordic walking-stokken voor de veiligheid tijdens haar deels ongeplande wandeling over het natte pad Mary's Point Trail.

Weblink bron “Beatrix verkent Saba met poncho en wandelstokken” (12-12-2019), Tubantia

Er stonden twee geïmproviseerde katheders op een vilten staketsel, dat zandvrij moet worden gemaakt. Tenminste, dat concludeerde ik door de bedrijvigheid van een man in regenponcho.

Weblink bron
Hans Haversmid
 “Brusselcorrespondent redt de D-dayherdenking” (06/06/2019), HP de Tijd


stole

stola; modieuze halsdoek uit het midden van de 20ste eeuw


sportshirt

sportshirts (plural)
sportshirtje (diminutive singular)
sportshirtjes (diminutive plural)

een hemdachtig kledingstuk dat het bovenlijf bedekt en geschikt is om te dragen tijdens het sporten

De buit van een 22-jarige Apeldoorner bestond uit handschoenen en een sportshirt, afkomstig bij een sportwinkel, eveneens aan de Hoofdstraat.

Weblink bron “Winkeldieven aangehouden” (26-02-2010), Reformatorisch Dagblad

Toch kleurt de kantine straks niet volledig oranje, verwacht Dijk. "Ik denk niet dat handballers zo gek zijn als voetbalsupporters. Maar ons gewone sportshirt is deels oranje. Ik denk wel dat veel mensen hun sportkleding aantrekken."

Weblink bron “Sportkantines kleuren oranje voor de handbalvrouwen” (20-12-2015), NOS


kinderkleding

samenstelling van kind zn en kleding zn met het invoegsel -er-

infants'garments

alle kleren die speciaal gemaakt zijn voor kinderen

De afname bij kledingzaken ligt onder het gemiddelde. Wel is het aantal winkels voor baby- en kinderkleding gehalveerd.

Weblink bron “Duizenden winkels verdwenen, wel meer supermarkten en tuincentra” (18-12-2019), NOS

Verdachte en Uittenboogaard hebben geen kinderen. Toch trof justitie in hun woning een compleet ingerichte kinderkamer aan met kinderkleding en speelgoed.

Weblink bron “Kinderkamer met seksattributen bij pedo-verdachte Hengelo” (17-04-2020), NOS


Übergrößengeschäft

samenstelling van Übergröße zn "grote maat (kleding)" en Geschäft zn "winkel, zaak" met het invoegsel -n-

/ˈyːbɐˌɡʁøːsn̩ɡəˌʃɛft/

Übergrößengeschäfte (nominative plural)
Übergrößengeschäftes (genitive singular)
Übergrößengeschäfts (genitive singular)
Übergrößengeschäfte (genitive plural)
Übergrößengeschäfte (dative singular)
Übergrößengeschäften (dative plural)
Übergrößengeschäfte (accusative plural)

Dit woord bevat alle vier lettertekens die kenmerkend zijn voor teksten in het Duits: ä, ö, ü en ß.


judogi

van Japans 柔道着 (jūdōki), in de betekenis "judopak" aangetroffen vanaf 1936 (zie vindplaats hieronder)

pak bestaande uit een ruime broek, wijd openvallend jasje en band van stevige stof die traditioneel bij het beoefenen van judo worden gedragen

De Kok (25) Is niet zo’n topsporter, die 2,5 jaar lang mijmerend heeft rondgelopen, snakkend naar de judogi, het judopak.

Robert van Brandwijk
 Streven naar gouden afsluiting in: Algemeen Dagblad , jrg. 45 nr. 191 (10 december 1990), Stichting Algemeen Dagblad, Rotterdam, p. 26 kol. 1

Voor de beoefening van het jiudo heeft men een oefenlokaal en een soort kimono noodig. Het lokaal wordt dojo en de kimono, judogi genoemd.

Jiudo. De kunst van geestelijk en lichamelijke cultuur. Japans populaire sport. Speciale entourage. in: De Sumatra post, jrg. 38 nr. 67 (19 maart 1936), J. Hallermann, Medan, p. 6 kol. 4


sengeklær

Samenstelling van seng zn "bed" en klær zn "goed" met het invoegsel -e-

Klede (o) is het meervoud van klede zn .

Jeg benytter anledningen til å få ut sengeklær og madrass, mens solen ennå er oppe og kveldsvinden frisker godt opp i bua.

Ik maak van de gelegenheid gebruik om beddengoed en matras tevoorschijn te halen, terwijl de zon nog op is en de avondwind zich goed opfrist in de hut.


kerstjurk

kerstjurken (plural)
kerstjurkje (diminutive singular)
kerstjurkjes (diminutive plural)

een jurk die met de kerstdagen gedragen wordt

De kerstjurk was met glitter versierd.


kerstmantel

kerstmantels (plural)
kerstmanteltje (diminutive singular)
kerstmanteltjes (diminutive plural)

een rood-witte mantel die vaak door de kerstman gedragen wordt

De kerstmantel was onderdeel van het kerstmanpak.


kerstmanpak

kerstmanpakken (plural)
kerstmanpakje (diminutive singular)
kerstmanpakjes (diminutive plural)

de rood-witte kleding die door de kerstman gedragen wordt

Het kerstmanpak was glanzend mooi.


kerstkostuum

kerstkostuums (plural)
kerstkostuumpje (diminutive singular)
kerstkostuumpjes (diminutive plural)

een kostuum die met de kerstdagen gedragen wordt

Met het kerstkostuum probeerde de vader opperbest eruit te zien.


kersttrui

kersttruien (plural)
kersttruitje (diminutive singular)
kersttruitjes (diminutive plural)

een trui die met de kerstdagen gedragen wordt en vaak versierd is

De oom had een grappige kersttrui aan tijdens het kerstdiner.


kerstpak

kerstpakken (plural)
kerstpakje (diminutive singular)
kerstpakjes (diminutive plural)

een vaak vrolijk pak dat met de kerstdagen gedragen wordt

Het kerstpak was met glitter versierd.


kerstoutfit

kerstoutfits (plural)
kerstoutfitje (diminutive singular)
kerstoutfitjes (diminutive plural)

een kledingset die met de kerstdagen gedragen wordt

De kerstoutfit was met glitter versierd.


kerstlingerie

kerstlingerieën (plural)
kerstlingeries (plural)
kerstlingerietje (diminutive singular)
kerstlingerietjes (diminutive plural)

lingerie die met de kerstdagen gedragen wordt en vaak versierd is


kerstmannenpak

Samenstelling van kerstman en pak met het invoegsel -en-

kerstmannenpakken (plural)
kerstmannenpakje (diminutive singular)
kerstmannenpakjes (diminutive plural)

Het kerstmannenpak was glanzend mooi.


oorsieraad

decoratie van de oorschelp, vaak in de vorm van een juweel

Met een subtiel baardje, een oorsieraad en strak in het pak, zag de 21-jarige Esteban (1.93 meter lang) er verzorgd uit.

Weblink bron
Erik Oudshoorn
 “Welkom in Holland, dacht debuterende AZ-doelman” (14 februari 2011) op nrc.nl


kledingvoorschrift

samenstelling van kleding zn en voorschrift zn

een sociale code die aangeeft welke soort kleding geschikt geacht wordt

Weblink bron “Jaarlijks overlijden zo'n 700 biljarters” (Ook het kledingvoorschrift kan de kast in. Nu nog is een zwarte pantalon en zwarte schoenen verplicht. "En het liefst een overhemd met een giletje en een strikkie", vult Sam aan. Hij vind het geen probleem want "bij voetbal doe je ook sportkleding aan".), NOS

Minister Naftali Bennet van Onderwijs is gevraagd een einde te maken aan de discriminatie. Zijn ministerie heeft in een reactie alleen laten weten dat studenten en docenten in passende kleding naar school moeten en dat de scholen de kledingvoorschriften in samenwerking met ouders en studenten mogen vastleggen.

Weblink bron “Meisjes Israël willen blote benen in de klas” (02-06-2015), NOS


ruitjeshemd

samenstelling van ruitje zn en hemd zn met het invoegsel -s-

een overhemd gemaakt van een stof met een ruitjespatroon

Bart De Wever, de burgemeester van Antwerpen, zal zich vanmorgen bij een nieuwjaarsinterview op het Belgische Radio 2 een beetje hebben geschaamd. Hij had zich nog zo netjes aangekleed in een gestreken ruitjeshemd, en filmde zichzelf voor het interview dat ook live te zien op tv-zender Eén. Maar wat hij niet doorhad, was dat in de spiegel achter hem duidelijk te zien was dat hij geen broek aan had.

Weblink bron “Meer verpleeghuizen kampen met corona • Boeren rijden optocht voor eenzame ouderen” (ZONDAG 3/1/2021), NOS

Bij een hipster denken we al gauw aan een jongeling wiens onderlichaam vacuüm wordt getrokken door skinny jeans, wiens bovenlichaam wordt bedenkt door een trendy ruitjeshemd en op wiens neus een Ray Ban-zonnebril rust.

Weblink bron
Geschreven door:Nick Muller
 “Griekse en Romeinse hipsters: zó zien ze eruit” (16/06/2013), HP de Tijd


wintergoed

winter wear

warme kleren die geschikt zijn voor het koude seizoen


winterkleed

winterklederen (plural)
winterkleren (plural)
winterkleedje (diminutive singular)
winterkleedjes (diminutive plural)

warme kleding die geschikt is voor het koude jaargetijde


onesie

een kledingstuk waar men direct in kan instappen, dichtritsen en comfortabel zit

Door het thuiszitten tijdens de coronapandemie werd de onesie steeds populairder.


voetbalshirt

samenstelling van voetbal zn en shirt zn

voetbalshirts (plural)
voetbalshirtje (diminutive singular)
voetbalshirtjes (diminutive plural)

bovendeel van het voetbalkostuum dat de armen en de borstkas bedekt

"Je denkt, waarom mag ik er niet in?", vraagt Erica zich af. "Ik had geen voetbalshirt aan of gedronken. Je voelt je gewoon verslagen."

Weblink bron “Nieuwe Utrechtse club weigert bezoekers op z'n Berghains” (09-10-2017), NOS

Weblink bron “'Mijn voetbalshirt voor Maradona' bij meet and greet” (24-08-2017), NOS


burgerkleren

alleen meervoud, samenstelling van burger zn en kleren zn

plainclothes

gewone kleding in plaats van een uniform

Die wrede reputatie zorgde ervoor dat mannen als Kadhim bij de komst van IS hun uniform uittrokken nog voor er een schot was gelost. „We wisten dat IS eraan kwam”, zegt Kadhim. „Het moreel was erg laag. We hebben burgerkleren aangetrokken en we hebben de kazerne verlaten.”

Weblink bron
Gert Van Langendonck
 “Ik dacht: dit is mijn einde. Er is niets meer te vrezen” (5 september 2014) op nrc.nl


blüz

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-blüz (wersja Józefa Gary).ogg

bloes, blouse; kledingstuk voor het bovenlichaam


broekkousen

alleen meervoud, samenstelling van broek zn en kousen zn

onderkleding uit een stuk die zowel het onderlijf als elk van beide benen en voeten nauwsluitend bedekt

En overmoedig in wollen broekkousen stormden jullie de trap af.

Ingrid vander Veken
 Vooral geen kersepitten inslikken in: Nieuw Vlaams Tijdschrift., jrg. 31 nr. 7/8 (september/oktober 1978), Uitgeverij Ontwikkeling, Antwerpen, p. 575

Een maillot (Nederland) of een kousenbroek/broekkousen (Vlaanderen) is een nauw aansluitend kledingstuk dat bestaat uit lange kousen en een broekje aaneen. Meestal bedekt een maillot het lichaam van de taille tot en met de tenen, hoewel er eveneens varianten bestaan waar de voeten vrij worden gelaten, veeleer als een broek dus.

Weblink bron “Maillot (kleding)” (geraadpleegd 5 juni 2021), Wikipedia


Zwickel

Afgeleid van Middelhoogduits zwic met het achtervoegsel -el.

een wigvormig inzetstuk op kledingstukken


flamencorok

wijde, fel gekleurde rok die gedragen wordt door een flamencodanseres


fluovest

samenstelling van fluorescerend zn en vest zn

fluovesten (plural)
fluovestje (diminutive singular)
fluovestjes (diminutive plural)

een vest gemaakt van een felle, fluorescerende stof

Zij was tot haar pensioen verpleegster in de Tiense suikerraffinaderij en twee jaar geleden nodigde zij een groepje vriendinnen en hun mannen uit voor een rondleiding door de fabriek. Een hele belevenis, spannend (helm op, fluovest aan) en interessant (het hele raffinageproces).

Weblink bron
Brigitte Raskin
 “INTUSSEN IN TIENEN” (16/03/2015), De Standaard

Het is enorm belangrijk dat je als voetganger goed zichtbaar bent. Reflecterende kledij zoals een fluovest, een reflecterende armband of schoenen met reflecterende stroken zorgen ervoor dat je veel beter opgemerkt wordt door automobilisten.

Weblink bron
mtm
 “Frank Deboosere pleit voor 'altijd wintertijd'” (27/10/2016), De Standaard


fluojas

samenstelling van fluorescerend bn en jas zn

fluojassen (plural)
fluojasje (diminutive singular)
fluojasjes (diminutive plural)

In zijn oranje fluojas ziet hij eruit als een politieman van vlees en bloed. Maar het is slechts een levensgrote foto van een agent.

Weblink bron
gn
 “Politie zet namaakagenten in” (30/05/2013), De Standaard


fluohes

samenstelling van fluorescerend bn en hes zn

fluohessen (plural)
fluohesje (diminutive singular)
fluohesjes (diminutive plural)

een kort jasje met een felle, fluorescerende kleur


Bels

Afkomstig van het Duitse woord Pelz zn , dat van de Middelhoogduitse woorden bellīz zn , bellez en belz zn komt, dat weer van het Oudhoogduitse woord pelliz zn komt met afkomst van het Latijnse woord pellīcia zn

Duits:
** [1]: Fell, o
** [2]: Pelz, m
** [3]: verfilztes Haar- oder Graswachstum

Engels:
** [1]: fur
** [2]: pelt
** [3]: matted growth of hair or grass


iipíil

gewaad met rechthoekige snit, zoals traditioneel gedragen in Mexico en Midden-Amerika


kaffiya

een traditioneel hoofddeksel dat voornamelijk door mannen in Arabische landen en landen met een droog klimaat gedragen wordt om hen te beschermen tegen kou, zon, stof en zand

Het valt aan te nemen dat Arafats erfenis -net als de kracht van zijn persoonlijkheid- vooral symbolisch zal zijn. De geheimzinnigheid rond zijn ziekte en geruchten dat hij wel of niet overleden zou zijn gaven aan dat zijn mogelijke opvolgers bang waren voor de reacties onder hun onderdanen: zal het Palestijnse volk zonder het symbool met de stoppels en de kaffiya kunnen, en wat voor alternatief zal het na zijn dood omarmen?

Weblink bron “Arafat is maar een symbool” (12 november 2004), Reformatorisch Dagblad

Ze vertelt dat er zeven Palestijnse gezinnen in haar huis en in de aangrenzende huizen woonden, met in totaal 35 personen. Naast haar bevindt zich een van de buren en een blonde Britse activist met een zwart-witte kaffiya om zijn hals, om zijn solidariteit te betuigen.

Weblink bron “Huizenstrijd rond ”graf van Simon de rechtvaardige”” (3 september 2010), Reformatorisch Dagblad


kamisa

traditionele kleding voor mannelijke marrons bestaande uit een rechthoekige lap stof die gedragen wordt tussen de benen en bevestigd is met een koord rond het middel

Tijdens de gi kamisa kleedt een jongeman zich uit in het bijzijn van een of meerdere ooms van vaderskant. Hierna krijgt hij een touwtje om zijn middel geknoopt waarna de kamisa [lendendoek] wordt gedragen.

Weblink bron “Inwijdingsrituelen van Surinaamse marrons” (geraadpleegd 19 mei 2021), Wikipedia


Bannert

Afkomstig van het Engelse woord bonnet zn

een hoofddeksel van de 18e eeuw voor dames


Schtrupphut

Samenstelling van Schtrupp zn "strik" en Hut zn "hoed"

Duits: Bonnet, m
Engels: bonnet, sunbonnet

muts, een vrouwenmuts met een brede rand die het gezicht omlijst en meestal een ruche aan de achterkant heeft om de nek tegen de zon te beschermen


Hensching

Afkomstig van het Duitse dialectwoord Hänsching zn

Duits:
** [1]: Fausthandschuh, m, Fäustling, m
** [1]: Handschuh, m


Hosse

Afkomstig van het Duitse woord Hosen zn , mv

Duits:
** [1]: Hose, v
** [2]: Pantaloons, mv, Pluderhose, v

Engels:
** [1]: pants, mv, trousers, mv
** [2]: pantaloons, mv

flodderbroek, harembroek, lange broek, pantalon


harembroek

heel wijd vallende broek van soepele stof die nauw sluit rond de enkels

De foto’s had hij thuis aan de muur, hij poseerde ervoor als variétéartiest met ontbloot bovenlijf, een korte broek of juist een harembroek, lippenstift en mascara. Tegen bezoekers zei hij dat hij vroeger had gewerkt als acrobaat in het circus.

Weblink bron
Gretha Pama
 “Dikke vrouwen, liefst een beetje bloot” (3 februari 2016) op nrc.nl


Kiddel

Afkomstig van het Duitse woord Kittel zn

Duits:
** [1]: leichter Mantel, m
** [2]: Kittel, m

Engels:
** [1]: light coat
** [1]: blouse

Sie henn weisse Hemmer, braune Hosse, unn grone Kiddel.

Ze hebben witte overhemden, bruine broeken en grijze jassen.


Kutt

Duits: Kutte, v, Umhang, v
Engels: blouse, gown


Rock

Afkomstig van het Duitse dialectwoord Rock zn in de zin van Herrenjacke zn "jas"


Schtrump

Afkomstig van het Duitse woord Strumpf zn


Tschaecket

Afkomstig van het Engelse woord jacket zn


Unnerrock

Samenstelling van unner vz "onder" en Rock zn "rok"

Duits: Unterrock, m, Petticoat, m
Engels: pettcoat


Wammes

Ontlent aan het Palatijnse dialectwoord Wammes zn

Duits:
** [1]: Jacke, v, Wams, o
** [1]: Pullover, m
** [1]: Bluse, v

Engels:
** [1]: jacket
** [2]: jumper
** [3]: blouse


Zippelkapp

Samenstelling van Zippel zn "punt" en Kapp zn "muts"

Duits: Zipfelmütze, m
Engels: pointed capt, pointed hat


Schtock

[1]: Afkomstig van het Oudhoogduitse woord stoc zn en het Middelhoodduitse woord stoc zn met herkomst uit het Germaans en Indogermaans

Duits:
** [1]: Stab, m, Stock, m
** [2]: Gehstock, m
** [3]: Haufen, m, Packen, m, Stapel, m, Stoß, m
** [4]: Anlage, v, Betrieb, m, Fabrik, v
** [5]: Trieb (einer Pflanze), m, Busch, m
** [6]: Etage, v, Stock, m, Stockwerk, o
** [7]: Rock, m


Kinnergleeder

Engels: children's clothes, mv, child garments, mv

kindergoed, kinderkledij, kinderkleding, kinderkleren


kindergoed

samenstelling van kind zn en goed zn met het invoegsel -er-

verzamelterm voor lichaamsbedekking die door mensen in de leeftijd tussen ongeveer 2 en 12 jaar wordt gedragen

Pas na 1870, toen men oog kreeg voor het welzijn van het kind, ontstond er zoiets als speciale kinderkleding - in dezelfde periode dat de kinderbescherming werd opgericht en de kinderarbeid afgeschaft. In de nieuwe kleren, zoals morsschorten en boezeroenen, konden kinderen ongestoord spelen en vies worden, in plaats van alleen maar mooi zijn. Ze droegen eenvoudige katoenen jakjes en broeken, geborduurd met voorstellingen van ballende of 'bandelende' (een hoepel voortbewegen met een stokje) kinderen. Een aantal voorbeelden van dit laat negentiende-eeuwse kindergoed is nu te zien op de tentoonstelling Gekleed en wel.

Weblink bron
Hester Carvalho
 “De taillelijn zwerft door de eeuwen over het lichaam” (26 juli 1996) op nrc.nl

verzamelterm voor linnengoed dat als lichaamsbedekking voor zuigelingen dient

⧖ Toen moest zy beschare haar kindergoed,
Van luijers sluijer en zwagtels met spoed,
Van suiker en kruid, Voor pap en beschuit,
Tot alles te kopen had zy geen duit.

Weblink bron Een vermakelyk lied. in: Aria (ca. 1810), p. 2 kol. 1


kinderkledij

samenstelling van kind zn en kledij zn met het invoegsel -er-

De beschrijving van de uitzet van dit wicht is zo uitvoerig dat hij verhelderend kan zijn voor de historiek van de kinderkledij in vroegere dagen.

Jozef Geldhof
 ‘Doet my wel, Godt salt u loonen’ : Vondeling uit IJzendijke aan de kerkdeur van St. Donaas : Brugge 1727 in: Biekorf., jrg. 75 nr. 3/4 (maart/april 1974), p. 107


kinderkleren

alleen meervoud samenstelling van kind zn en kleren zn met het invoegsel -er-

Online kinderkleren kopen doet het stel vrijwel nooit.

Weblink bron
Casper van der Veen
 “Ook het rompertje koopt men tegenwoordig liever online” (29 augustus 2017) op nrc.nl


finkjole

Samenstelling van fin bn "feestelijk, fijn, heerlijk, lekker" en kjole zn "jurk"


kotomisi

vrouw die traditionele Surinaamse kleding draagt

Vrouwen die een koto aan hebben worden kotomisi, genoemd (misi betekent mevrouw).

Weblink bron “Koto (kleding)” (geraadpleegd 5 juni 2021), Wikipedia


korsetterie

afleiding van korset met het achtervoegsel -erie

verzamelnaam voor de kledingstukken die het lichaam van de vrouw vormgeven

In 1949 breidde Van de Velde het assortiment uit met beha's en andere korsetterie. Het bedrijf leverde de producten rechtstreeks aan lingeriewinkels, die het onder eigen private labels verkochten.

Weblink bron “Van de Velde (bedrijf)” (geraadpleegd 4 juni 2021), Wikipedia


plantershemd

samenstelling van planter zn en hemd zn met het invoegsel -s-

overhemd met korte mouwen en links en rechts borstzakken

⧖ (…) voor mij ligt het levenlooze lichaam van Sturm — het gezicht voorover, begraven in het gruis van den weg, zijn bruine plantershemd is op den rug gescheurd — een breede gapende wonde, waaruit nog bloed vloeit, vertoont zich een messteek van achteren toegebracht, heeft een einde gemaakt aan zijn jonge leven...

Jan G.A. van Zijst.
 In de eenzaamheid der Indische bergen. Een tropen-tragedie. in: Nieuwe Apeldoornsche courant, jrg. 27 nr. 9800 (13 oktober 1930), J.G.C. Wegener, Apeldoorn, p. 7 kol. 3


kåpe

Afkomstig van het Oudnoordse woord kápa zn , dat van het middeleeuwslatijnse woord capa zn komt


vams

Afkomstig van het Duitse woord Wams zn (Nederlands: pens), dat van het oudere Franse woord wambais zn (Nederlands: tunica / tuniek) komt, dat weer van het Latijnse woord wambasium zn (Nederlands: met borduursel versierde tunica / tuniek) komt en met πάμβαξ zn ('pámbax') (Nederlands: katoen) Oudgriekse wortels heeft

jas, vest, wammes, een wijde, heuplange jas van dikke (geweven) stof

Det er en morsom vams — frisk i fargene og uvøren i fasongen.

Het is een leuke Wammes - fris van kleur en roekeloos van vorm.

dikke, korte rok (zoals gebruikt door de boeren in de middeleeuwen en later)


uniformrok

uniformrokken (plural)
uniformrokje (diminutive singular)
uniformrokjes (diminutive plural)

onderdeel van de volgens voorschrift gelijke kleren die leden van een bepaalde groep dragen, bestaand uit kokervormig textiel dat om het middel over een deel van de benen hangend wordt gedragen
Dit is meestal bestemd voor vrouwen.

De uniformrok gaf haar pezige benen genoeg ruimte om met grote passen naar de volgauto te lopen, die aldoor voor de poort had gestaan.

A.F.Th. van der Heijden
 Homo Duplex : De kleinste standaardmaat, MER, Gent in: Dietsche Warande en Belfort., jrg. 152 nr. 2 (april 2007), p. 222

jasje dat de bovenkant van de broek op zijn minst van achteren bedekt, als onderdeel van een officiers- of ambtskostuum
Dit zijn meestal bestemd voor mannen.

De heer van E… laat zich aandienen; de kolonel verwisselt het witte buisje, wat hij aan zijne schrijftafel droeg met zijn uniformrok, voorzien van epauletten en wacht van E. af.

A.P. Godon (G.W. Huygens ed.)
 Mijn levenservaringen, Huis aan de Drie Grachten, Amsterdam in: Over Multatuli., nr. 15 (najaar 1985), ISBN 906388012 X, p. 7


uniformjas

uniformjassen (plural)
uniformjasje (diminutive singular)
uniformjasjes (diminutive plural)

over andere kleding gedragen bedekking van armen en bovenlichaam, onderdeel is van de volgens voorschrift gelijke kleren die leden van een bepaalde groep dragen

De man forensde naar de kazerne in uniform, in zijn eigen auto die ook door zijn vrouw en kinderen werd gebruikt. De uniformjas hing thuis aan de kapstok.

Weblink bron
Folkert Jensma
 “Brandweer Ede met asbest ‘onvoldoende zorgvuldig’” (19 januari 2016) op nrc.nl

Hij droeg een alpinopetje en een uniformjasje met enkele medailles, maar ik herkende het uniform niet, militairen droegen toch nooit een alpinopetje? Ik besefte bijna meteen hoe dom ik was.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


korpulent

Afkomstig van het Latijnse woord corpus zn (Nederlands: lichaam zn )


opmaaksel

naamwoord van handeling van opmaken met het achtervoegsel -sel

opmaaksels (plural)
opmaakseltje (diminutive singular)
opmaakseltjes (diminutive plural)

de versiering die op kleding is aangebracht

Opmaaksel en kleuren zijn bij rijken en bij armen geheel gelijk, maar aan het borduursel en aan de spelden kan men zien of zij tot den gegoeden of tot den behoeftigen stand behooren; vooral op zon- en feestdagen maakt de kleeding der rijke vrouwen en meisjes eene zeer goede vertooning.

“Een vorstelijke touriste.” (1896), De Huisvriend. Jaargang 1896


pangi

Veelal worden de meisjes tussen hun zestiende en negentiende jaar levensjaar geïnitieerd tot volwassene en dragen vanaf dat moment een pangi.

Weblink bron “Inwijdingsrituelen van Surinaamse marrons” (geraadpleegd 7 september 2021), Wikipedia


pareo

kleurige doek die men om het lichaam kan slaan

Bedenk of het passend is om in je zwembroek op het terras te gaan zitten. Zelfs als je op het strand naar een terras gaat, kun je een T-shirt of overhemd aandoen of een pareo omslaan.

Weblink bron
Ellen den Hollander
 “Zo houd je het gezellig op een druk terras: 'Ga niet met je vingers knippen’” (06-07-2019), Tubantia

Onder de Griekse zon kunnen naturisten ook inchecken in hotel Vritomartis (met eigen naaktstrand), al is daar wel minstens een handdoek of pareo verplicht in de vertrekken van het hotel.

Weblink bron
edm
 “Hotels verbieden ook wel eens mannen, gsm’s en Chinezen” (21/08/2013), De Standaard


bontmantel

bontmantels (plural)
bontmanteltje (diminutive singular)
bontmanteltjes (diminutive plural)

Jagger had het hele concert een paars T-shirt aan, maar verscheen bij Sympathy for the Devil ineens in een geel shirt, met een rode bontmantel en een zwarte broek, de kleuren van de Belgische vlag. "Rolling Stones tonen sympathie voor Rode Duivels", concludeerde de Vlaamse publieke omroep VRT.

Weblink bron “Sympathy for the Rode Duivels” (29-06-2014), NOS

De jurk van Gaga kreeg de stem van één op de vijf internetters, gevolgd door het kostuum van Elton John en de 'oversized' bontmantel van Liberace.

Weblink bron “'Vleesjurk' Lady Gaga extravagantste outfit” (20-10-2013), Tubantia


bontstola

Het Britse supermodel had namelijk een gekleurde bontjas bij zich, die op de rode loper werd vastgehouden door haar goede vriend Sean Combs, beter bekend als Diddy. Hij droeg zelf een witte bontstola over zijn schouder.

Weblink bron
Tom Tates
 “Supermodel Naomi Campbell onder vuur vanwege dragen bontjas” (16-11-2017), Tubantia

Een prachtige bontstola hangt van haar schouders tot aan de heupen naar beneden en op haar hoofd prijkt een hoed met sierlijke veren. Wat vooral van belang is: de jonge koningin straalt.

Weblink bron “Weer een album” (16 januari 2004), Reformatorisch Dagblad


cocktailjurk

samenstelling van cocktail zn en jurk zn

cocktailjurken (plural)
cocktailjurkje (diminutive singular)
cocktailjurkjes (diminutive plural)

Wie niet weet wat een verkleurmannetjie (kameleon) of skemertabberd (cocktailjurk) is, kan zich nog wel redden, maar er zijn ook genoeg woorden die onherroepelijk tot een spraakverwarring leiden. Bij een robot denken Afrikaners bijvoorbeeld in eerste instantie aan een verkeerslicht.

Weblink bron
Lambert Teuwissen
 “'Afrikaans is amper Nederlands'” (23-04-2011), NOS

Een taxichauffeuse in cocktailjurk achter het stuur van een gammele Lada, klinkt als een ongewone combinatie. Joep Schreuder en zijn cameraploeg kregen er in Charkov mee te maken. De vooroordelen over de auto blijken nog altijd springlevend.

Weblink bron “Ongewone taxirit door Charkov” (05-06-2012), NOS

De broche die de Queen op haar ivoorkleurige zijden cocktailjurk droeg, was een cadeau van haar man prins Philip uit 1966. De gouden piano op de achtergrond is aangeschaft door koningin Victoria in 1856. Op een tafeltje verderop stonden onder meer de trouwfoto's van prins Harry en Meghan en prinses Eugenie en haar man Jack.

Weblink bron “Queen houdt kersttoespraak, pers smult van items op de achtergrond” (25-12-2018), NOS


colbertjas

colbertjassen (plural)
colbertjasje (diminutive singular)
colbertjasjes (diminutive plural)

korte herenjas dat een deel is van een kostuum en tegenwoordig ook door vrouwen gedragen kan worden

De hervormde predikant, die in een appartement in Amersfoort-Noord woont, draagt een hugenotenkruisje op zijn donkerblauwe colbertjasje. Hij spreekt gemakkelijk en lacht graag, maar als het om serieuze zaken gaat, is hij op slag ernstig.

Weblink bron
Jan van Reenen
 “Ds. Van den Hul 25 jaar predikant” (21 maart 2013), Reformatorisch Dagblad

Het is kwart voor tien. In het auditorium van het gebouw van de Erdee Media Groep in Apeldoorn zitten meer dan 170 mannen. Jong en oud, sommigen in colbertjasje, anderen meer casual gekleed.

Weblink bron “RD-mannendag: Man moet geen sociale solist zijn” (9 november 2015), Reformatorisch Dagblad


cocktailjapon

samenstelling van cocktail zn en japon zn


werkkledij

working clothes

speciale kleren die men draagt tijdens het uitoefenen van iemands beroep

Wat is de invloed van werkkledij op het hedendaagse kleedgedrag? Met deze vraag ging ontwerpster Monique van Heist als gastcurator voor Museum Rotterdam aan de slag. Antwoorden zijn te zien op de expositie ”Werkstijl”.

Weblink bron
Jolanda Driesse
 “Werkstijl: Stoere mode in Rotterdam” (8 maart 2012), Reformatorisch Dagblad

De laatste tijd zouden er meer minirokjes en hoge hakken in het straatbeeld verschijnen, wat een teken van toegenomen openheid tegenover het Westen zou zijn. Vanouds lopen vrouwen er in traditionele of in maoïstische werkkledij.

Weblink bron “Noord-Korea: generaals verdwijnen, korte rokjes verschijnen” (16 juli 2012), Reformatorisch Dagblad


enkellang

enkellange (inflected positive)
enkellangs (partitive positive)
s (partitive comparative)

kleding die de benen tot aan de enkels bedekt

Nee, dan de Rainskirt. Die hadden ze twintig jaar eerder uit mogen vinden. De zwarte hoes bevat een enkellange rok. Het aantrekken is een kwestie van in de rok stappen en wegwezen. De rits van de Rainskirt valt op het linkerbeen. Eventueel kan de rits onderaan een stukje naar boven gedaan worden voor extra bewegingsruimte. Slim detail: reflectiestrips zorgen voor extra veiligheid.

Weblink bron
Gisette van Dalen-Heemskerk
 “Droge benen dankzij Rainskirt” (16 april 2010), Reformatorisch Dagblad

Ontwerper Paul Poiret bedacht in 1910 de strompelrok, een enkellange rok die zo smal was dat je alleen heel kleine stapjes kon zetten. Om te zorgen dat hij niet uitscheurde, droeg je speciale voetboeien.

Weblink bron
Geschreven door:Lisa Bouyeure
 “Waarom – in Jezus’ naam – dragen werkende vrouwen nog hoge hakken?” (04/04/2015), HP de Tijd


aardappelzak

samenstelling van aardappel zn en zak zn

aardappelzakken (plural)
aardappelzakje (diminutive singular)
aardappelzakjes (diminutive plural)

lompe, vormeloze kleding voor dikke mensen

Als we een model onze nieuwe collectie laten showen, laten we zien dat XXL-kleding niet saai en lelijk hoeft te zijn. Een groot shirt is allang geen aardappelzak meer, het is fashion."

Weblink bron
Arjan te Bogt
 “Vroomshoops kledingbedrijf zoekt XXXXXXL-mode” (26-10-2017), Tubantia


reismantel

samenstelling van reizen ww en mantel zn

reismantels (plural)
reismanteltje (diminutive singular)
reismanteltjes (diminutive plural)

jas of cape die men kan gebruiken als men op reis is

Hoewel hij het „een beetje gevaarlijk" principe vond vanwege de subjectieve bepaaldheid in de toepassing, noemde Den Butter ook de onderscheiding van kern en omtrek. „De Bijbel maakt zelf dit onderscheid door het heil in Christus met grote nadruk keer op keer aan de orde te stellen. Maar het huwelijksleven en de reismantel van Paulus zijn dingen van secundaire en tertiaire betekenis. Opvallend is wel dat de Bijbel ze telkens in verband brengt met de kern. Het huwelijk is een afschaduwing van Christus en Zijn gemeente."

Weblink bron “„Schrift vertelt geen fabeltjes”” (7 december 2001), Reformatorisch Dagblad

Maar Calvijn was niet altijd een gemakkelijke vriend. Hij had een driftig karakter en was soms wat streberig. Dan schreef hij over een reismantel en vermeldde daarbij meteen wat dat woord allemaal kon betekenen.

Weblink bron
J. M. Stolk
 “Kennismaken met Calvijns vrienden” (19 september 2006), Reformatorisch Dagblad


schipperstrui

samenstelling van schipper zn en trui zn met het invoegsel -s-

sailor's jersey

blauwe, wollen trui met een halflange rits aan de voorzijde

schipperstruien (plural)
schipperstruitje (diminutive singular)
schipperstruitjes (diminutive plural)

De kleurrijke Almelose rechter Poem Derks sloot zijn laatste zitting vanmiddag passend af. De Oldenzaler, die eerder deze maand 70 jaar werd en daarom moest stoppen, trok aan het slot zijn zwarte toga met witte bef uit. Daaronder droeg hij een witte schipperstrui met gevlochten kabelbanen en een marinejas.

Weblink bron
Roel Lutkenhaus
 “Rechter Derks ruilt toga voor schipperspet” (29-01-2009), Tubantia

Vrijwel nergens is het zo veilig als in Nederland, zegt Ralf Bodelier in zijn grijze schipperstrui. Met de zachte G die onlosmakelijk is verbonden met iemand uit het Zuid-Limburgse Vaals. “Toen ik op de middelbare school zat, gingen leerlingen vrijwel dagelijks met elkaar op de vuist. Mijn kinderen zitten met de halve wereld in de klas. Er gebeurt bijna nooit iets. Als er al wordt gevochten, dan stuurt de directie de ouders een excuusbrief.”

Weblink bron
Gerben van 't Hof
 “Filosoof: Nederland is veiliger dan ooit” (12-01-2017), Tubantia


hoedenlint

samenstelling van hoed zn en lint zn met het invoegsel -en-

hatband

lint dat als versiering om een hoed is gespannen