reef

In de betekenis van ‘inneembare strook in zeil’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1407

reef

reven (plural)
reefje (diminutive singular)
reefjes (diminutive plural)

bij windmolens en zeilschepen: strook van het zeiloppervlak dat tijdelijk kan worden opgevouwen of opgerold

De wind is te sterk, we zullen een reef, of misschien wel twee, moeten steken.


opstand

samenstelling van op en stand
Naamwoord van handeling van opstaan

Aufstand

een massale, vaak gewelddadige, poging het heersende gezag af te schudden

opstanden (plural)
opstandje (diminutive singular)
opstandjes (diminutive plural)


sample

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘staaltje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1967

muestreo digital

in een computer opgeslagen, digitaal opgenomen signaal

samples (plural)
sampletje (diminutive singular)
sampletjes (diminutive plural)


kernaandrijving

voortstuwing door atoomkracht (kernenergie)


luns

lunzen (plural)
lunsje (diminutive singular)
lunsjes (diminutive plural)

een metalen spie die vermijdt dat het wiel van de as kan afdraaien


bug

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘afluisterapparaat’ voor het eerst aangetroffen in 1984

bugs (plural)
bugje (diminutive singular)
bugjes (diminutive plural)


bug

The FBI agent placed a bug in the suit of the criminal.

De FBI agent plaatste een afluisterapparaat in het pak van de crimineel.


bug

een afluisterapparaat plaatsen in, van afluisterapparatuur voorzien


architectuur

uit het Latijn met het achtervoegsel -tura

de kunst en de leer van het ontwerpen en uitvoeren van bouwwerken, bouwkunst

In Delft kun je aan de TU architectuur studeren

conceptuele structuur en het functionele gedrag van computersystemen, systeemprogramma's en andere systemen of de beschrijving daarvan

Wij hebben een stervormige architectuur in ons netwerk toegepast.


bush

erfwoord van Middelengels bush, Angelsaksisch busċ/bysċ. Van West-Germaans *busk, Protogermaans *buskaz, Indo-Europees *bʰuH- ("groeien").


gear

The gears are not in good condition.

De versnellingsbak is niet in goede staat.


gear

in een versnelling komen/raken, versnellen [2]

in een versnelling zetten, versnellen [1]


generatie

via Middelnederlands generacie van Frans génération of direct van Latijn generatio, in de betekenis van ‘geslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1250; op te vatten als naamwoord van handeling van genereren ww met het achtervoegsel -atie

جيل

alle personen die min of meer tegelijkertijd geboren zijn

generaties (plural)
generatietje (diminutive singular)
generatietjes (diminutive plural)

de apparatuur die kenmerkend is voor een bepaald beperkt tijdsbestek

Iedereen wist dat de volgende generatie jachtvliegtuigen van Zweden een deltavleugel met de aanduiding J 35 Draken was.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


geformuleerd

*vervoeging van formuleren: de stam met omvoegsel ge- -d

volgens instructies geproduceerd voor verder gebruik


spoel

In de betekenis van ‘klos’ voor het eerst aangetroffen in 1477

spoelen (plural)
spoeltje (diminutive singular)
spoeltjes (diminutive plural)

een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)

Ook bij grote motieven hoeft u niet meer met borduren te stoppen, om er weer een zelf opgewonden spoeltje met garen in te doen.

het holle, doorschijnende ondereinde van een veer


borg

Van Middelnederlands borgh, Protogermaans *burg-. Etymologisch verwant met o.a. bergen, Oudfries borg/borgia/burgia, Engels borrow. .

In de betekenis van ‘waarborg’ voor het eerst aangetroffen in 1237

Bürge

iemand die garant staat voor een eventueel te betalen bedrag

borgen (plural)
borgje (diminutive singular)
borgjes (diminutive plural)

ketting of touw om iets mee vast te zetten, of een daarvoor bedoeld machineonderdeel


pion

pión m [A]: van Frans pion, in de betekenis van ‘een schaakstuk’ aangetroffen vanaf 1824

píon o [C]: van Engels pion, op te vatten als (verkorting) van pimeson

pions (singular)
pionnetje (diminutive)
pionnetjes (diminutive singular)


rower

Mój rower jest zielony.


teller

Afgeleid van tellen met het achtervoegsel -er. Dit is een leenvertaling van de Latijnse benaming numerator.

tellers (plural)
tellertje (diminutive singular)
tellertjes (diminutive plural)

een apparaat om aantallen te tellen; meter [2]


sonda

sonde; een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


kim

In de betekenis van ‘horizon’ voor het eerst aangetroffen in 1658

[zelfstandig naamwoord] van Middelnederlands kimme

[tussenwerpsel] via Jiddisch van Hebreeuws כן (ken) oorspronkelijk "aldus, zo"; later "ja"

kimmen (plural)
kimmetje (diminutive singular)
kimmetjes (diminutive plural)
ook gespeld: kimme

de schuin naar binnengerichte boven- of onderrand van een vat of ton

Door kappen en schaven maakt de kuiper de kimmen aan het vat.

strook aan de zijkant van een enkel blad die het omgevouwen mogelijk maakt dit in een katern mee te naaien

Op de rug van dit bifolium is een versterkingsstrookje aangebracht, zodat het lijkt alsof er een kim aanwezig is waarop een enkelblad is geplakt.


flens

flange

een platte, vlakke metalen plaat of ring, bevestigd aan het uiteinde van een buis ...

flenzen (plural)
flensje (diminutive singular)
flensjes (diminutive plural)

een opstaande en vaak vlakke rand of kraag, bijvoorbeeld aan het uiteinde van een buis of pijp om een lekdichte verbinding met een andere pijp of een afdichting mogelijk te maken

Die flens is beschadigd en maakt een goede afdichting onmogelijk.


kjelde

Afkomstig van het Oudnoorse woord kelda.


methodologie

afgeleid van methode met het achtervoegsel -logie

methodologieën (plural)
methodologietje (diminutive singular)
methodologietjes (diminutive plural)

een specifieke procedure of verzameling van procedures

Deze specifieke methodologie schrijft voor hoe men in systeemgericht informatiesystemen dient te ontwikkelen.


generator

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘toestel dat gas of stroom opwekt’ voor het eerst aangetroffen in 1843

Naamwoord van handeling van genereren met het achtervoegsel -ator

Generator

een apparaat of persoon die iets genereert (doet ontstaan)

Gasgenerator

toestel tot het verkrijgen van gas, gasgenerator

generatoren (plural)
generators (plural)
generatortje (diminutive singular)
generatortjes (diminutive plural)


seinen

het teken voor teken overbrengen van een bericht, meestal over grote afstand via kabel- of radioverbinding

Telegrafisten seinden de berichten met een snelheid van z'n 25 tot 40 woorden per minuut.


gronden

grondde (past)
gegrond (past participle)
te gronden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen gronden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen gronden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gegrond (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gegrond (active infinitive perfect present long-form)
gegrond zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gegrond te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
grondend (imperfect participle)
gegrond (past participle)
gronde (subjunctive)
grond (indicative imperfect present singular first-person)
grondt (indicative imperfect present singular second-person)
grondt (indicative imperfect present singular second-person)
grondt (indicative imperfect present singular second-person)
grondt (indicative imperfect present singular third-person)
grondde (indicative imperfect past singular first-person)
grondde (indicative imperfect past singular second-person)
grondde (indicative imperfect past singular second-person)
grondde (indicative imperfect past singular second-person)
grondde (indicative imperfect past singular third-person)
grondden (indicative imperfect past plural first-person)
grondden (indicative imperfect past plural second-person)
grondden (indicative imperfect past plural third-person)
zal gronden (indicative imperfect future singular first-person)
zult gronden (indicative imperfect future singular second-person)
zal gronden (indicative imperfect future singular second-person)
zult gronden (indicative imperfect future singular second-person)
zal gronden (indicative imperfect future singular second-person)
zult gronden (indicative imperfect future singular second-person)
zal gronden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen gronden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen gronden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen gronden (indicative imperfect future plural third-person)
zou gronden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou gronden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) gronden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt gronden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou gronden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden gronden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden gronden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden gronden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gegrond (perfect present first-person)
hebt gegrond (perfect present second-person)
hebt gegrond (perfect present second-person)
heeft gegrond (perfect present second-person)
hebt gegrond (perfect present second-person)
heeft gegrond (perfect present third-person)
hebben gegrond (perfect present first-person)
hebben gegrond (perfect present second-person)
hebben gegrond (perfect present third-person)
had gegrond (perfect past first-person)
had gegrond (perfect past second-person)
had gegrond (perfect past second-person)
hadt gegrond (perfect past second-person)
had gegrond (perfect past third-person)
hadden gegrond (perfect past first-person)
hadden gegrond (perfect past second-person)
hadden gegrond (perfect past third-person)
zal gegrond hebben (perfect future first-person)
zal gegrond hebben (perfect future second-person)
zult gegrond hebben (perfect future second-person)
zult gegrond hebben (perfect future second-person)
zal gegrond hebben (perfect future second-person)
zult gegrond hebben (perfect future second-person)
zal gegrond hebben (perfect future third-person)
zullen gegrond hebben (perfect future first-person)
zullen gegrond hebben (perfect future second-person)
zullen gegrond hebben (perfect future third-person)
zou gegrond hebben (perfect conditional first-person)
zou gegrond hebben (perfect conditional second-person)
zou gegrond hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gegrond hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gegrond hebben (perfect conditional second-person)
zou gegrond hebben (perfect conditional third-person)
zouden gegrond hebben (perfect conditional first-person)
zouden gegrond hebben (perfect conditional second-person)
zouden gegrond hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gegrond (impersonal passive present imperfect)
er is gegrond (impersonal passive present perfect)
er werd gegrond (impersonal passive past imperfect)
er was gegrond (impersonal passive past perfect)
er zal gegrond worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gegrond zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gegrond worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gegrond zijn (impersonal passive conditional perfect)

De huisschilder heeft het houtwerk ontvet en hij is nu aan het gronden.

het met een grondschaaf maken van groeven met een vlakke bodem voor houtverbindingen

De timmerman liet ziet zien hoe vroeger het gronden met de grondschaaf werd gedaan.


aandrijfsysteem

samenstelling van aandrijf ww en systeem ww

aandrijfsystemen (plural)
aandrijfsysteempje (diminutive singular)
aandrijfsysteempjes (diminutive plural)

het geheel van apparatuur en overbrenging, die de beweging van een mechanisme of een voertuig in gang zet

Dit systeem is het beste te beschrijven aan de hand van het aandrijfsysteem in de beroemde Astronomische klokkentoren van Su Sung.


alarmsysteem

alarmsystemen (plural)
alarmsysteempje (diminutive singular)
alarmsysteempjes (diminutive plural)

een elektronisch systeem dat een alarm geeft bij gevaarlijke gebeurtenissen

Een alarmsysteem is meestal te vinden in belangrijke gebouwen en soms in woningen of voertuigen.

Je had een gouden ring op een roodfluwelen kussentje in een vitrine zien liggen, maar als je je hand in de vitrine stak om hem te pakken, viel je blik nog net op tijd op het alarmsysteem en trok je hem weer terug.

Herman Koch
 “Het koninklijk huis” (2022), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026354953


antiblokkeersysteem

samenstelling van blokkeer ww met het voorvoegsel anti- en systeem zn

antiblokkeersystemen (plural)
antiblokkeersysteempje (diminutive singular)
antiblokkeersysteempjes (diminutive plural)

een elektronisch systeem dat er voor zorgt dat een voertuig pompend remt om te voorkomen dat de wielen gaan slippen

Een antiblokkeersysteem is een elektronisch geregelde variant van "pompend remmen", en voorkomt dat de wielen van een auto of motorfiets blokkeren wanneer er krachtig geremd wordt.


bedrijfsbelasting

samenstelling van bedrijf en belasting met het invoegsel -s-

de belasting ofwel het afgenomen vermogen van een machine in bedrijf

Zowel de normale als maximale bedrijfsbelastingen van deze machine zijn nog niet bekendgegeven.


assemblagesysteem

assemblagesystemen (plural)
assemblagesysteempje (diminutive singular)
assemblagesysteempjes (diminutive plural)

een systeem of systematiek voor de assemblage van onderdelen

In het nieuwe assemblagesysteem zorgt de ene robot voor de positionering van de onderdelen, en de andere robot voor de lasverbindingen.


televisiesysteem

Fernsehnorm

een technische norm waaraan een televisiesignaal moet voldoen

televisiesystemen (plural)
televisiesysteempje (diminutive singular)
televisiesysteempjes (diminutive plural)

de technische norm waaraan een televisiesignaal moet voldoen

In een televisiesysteem zijn enkele varianten vastgelegd die met een letter worden aangeduid.


kastensysteem

[1]: samenstelling van kaste en systeem met het invoegsel -n-

[2]: samenstelling van kast en systeem met het invoegsel -en-

kastensystemen (plural)
kastensysteempje (diminutive singular)
kastensysteempjes (diminutive plural)

een modulair opgebouwde systematiek, waarmee men kasten in alle vormen en maten kan samenstellen

Het kastensysteem dat die fabrikant biedt, stelt je in staat om je eigen wandmeubel te ontwerpen.


regelsysteem

beheerstelsel

een apparaat of een verzameling apparatuur om het gedrag van een of ander systeem of proces te regelen

regelsystemen (plural)
regelsysteempje (diminutive singular)
regelsysteempjes (diminutive plural)

Het regelsysteem zorgt ervoor dat de toestand van het systeem bijgestuurd wordt als de gemeten waarde van een "uitgang" van dat systeem afwijkt van de gewenste waarde.


klossen

Dat is geklost garen.


waterleidingsysteem

samenstelling van waterleiding en systeem

waterleidingsystemen (plural)
waterleidingsysteempje (diminutive singular)
waterleidingsysteempjes (diminutive plural)

een systeem of geheel van systemen voor de drinkwatervoorziening

Het waterleidingsysteem voorziet de huishoudens van stad en land van drinkwater.


zoeksysteem

zoeksystemen (plural)
zoeksysteempje (diminutive singular)
zoeksysteempjes (diminutive plural)

een veelal geautomatiseerd systeem om zoekopdrachten uit te voeren

De planetoïde met de voorlopige aanduiding 2002 MN werd ontdekt door het automatische zoeksysteem LINEAR.

Artcyclopedia heeft een zoeksysteem om meesterwerken te vinden in een groot aantal musea over de hele wereld.


zekerheidssysteem

samenstelling van zekerheid en systeem met het invoegsel -s-

zekerheidssystemen (plural)
zekerheidssysteempje (diminutive singular)
zekerheidssysteempjes (diminutive plural)

een kwaliteitsborgingssysteem om een bepaalde veiligheid te waarborgen

Om het gebruik van voedingssupplementen in de topsport te reguleren is een nieuw zekerheidssysteem ontwikkeld.


navigatiesysteem

navigatiesystemen (plural)
navigatiesysteempje (diminutive singular)
navigatiesysteempjes (diminutive plural)

een apparaat of systematiek voor het zelfstandig navigeren, of ter ondersteuning van het navigeren

Het navigatiesysteem is apparatuur waarmee instructies (visueel en/of met een stem) te verkrijgen zijn over de te volgen route naar een bestemming.


aanraakscherm

samenstelling van aanraak ww en scherm als leenvertaling van het Engelse touchscreen.

شاشة لمس

een beeldscherm dat ook als invoerapparaat voor een computer kan worden gebruikt door het scherm aan te raken.

aanraakschermen (plural)
aanraakschermpje (diminutive singular)
aanraakschermpjes (diminutive plural)

Aanraakschermen worden vooral toegepast op palmtops en andere apparaten waar de ruimte beperkt is, maar kan eveneens op gewone computerschermen gebruikt worden.


remsysteem

remsystemen (plural)
remsysteempje (diminutive singular)
remsysteempjes (diminutive plural)

de apparatuur en of systematiek in en transportmiddel, die zorgt voor het remmen

Een bandrem is een ouderwets remsysteem van motorfietsen waarbij een blok (vaak van hout) tegen de band werd gedrukt om zodoende te remmen.


roulatiesysteem

roulatiesystemen (plural)
roulatiesysteempje (diminutive singular)
roulatiesysteempjes (diminutive plural)

Wanneer een roulatiesysteem voor de bank wordt gehanteerd, blijft de speler bank als hij met 17 of hoger past.


smoren

van Middelnederlands smoren, van Protogermaans *smurōną ; in de betekenis van ‘verstikken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

smoor

iets in enig vet aanbraden, vervolgens vocht toevoegen en afdekken om het zachtjes gaar te laten worden

smoorde (past)
gesmoord (past participle)
te smoren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen smoren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen smoren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesmoord (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesmoord (active infinitive perfect present long-form)
gesmoord zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesmoord te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
smorend (imperfect participle)
gesmoord (past participle)
smore (subjunctive)
smoor (indicative imperfect present singular first-person)
smoort (indicative imperfect present singular second-person)
smoort (indicative imperfect present singular second-person)
smoort (indicative imperfect present singular second-person)
smoort (indicative imperfect present singular third-person)
smoorde (indicative imperfect past singular first-person)
smoorde (indicative imperfect past singular second-person)
smoorde (indicative imperfect past singular second-person)
smoorde (indicative imperfect past singular second-person)
smoorde (indicative imperfect past singular third-person)
smoorden (indicative imperfect past plural first-person)
smoorden (indicative imperfect past plural second-person)
smoorden (indicative imperfect past plural third-person)
zal smoren (indicative imperfect future singular first-person)
zult smoren (indicative imperfect future singular second-person)
zal smoren (indicative imperfect future singular second-person)
zult smoren (indicative imperfect future singular second-person)
zal smoren (indicative imperfect future singular second-person)
zult smoren (indicative imperfect future singular second-person)
zal smoren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen smoren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen smoren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen smoren (indicative imperfect future plural third-person)
zou smoren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou smoren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) smoren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt smoren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou smoren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden smoren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden smoren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden smoren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesmoord (perfect present first-person)
hebt gesmoord (perfect present second-person)
hebt gesmoord (perfect present second-person)
heeft gesmoord (perfect present second-person)
hebt gesmoord (perfect present second-person)
heeft gesmoord (perfect present third-person)
hebben gesmoord (perfect present first-person)
hebben gesmoord (perfect present second-person)
hebben gesmoord (perfect present third-person)
had gesmoord (perfect past first-person)
had gesmoord (perfect past second-person)
had gesmoord (perfect past second-person)
hadt gesmoord (perfect past second-person)
had gesmoord (perfect past third-person)
hadden gesmoord (perfect past first-person)
hadden gesmoord (perfect past second-person)
hadden gesmoord (perfect past third-person)
zal gesmoord hebben (perfect future first-person)
zal gesmoord hebben (perfect future second-person)
zult gesmoord hebben (perfect future second-person)
zult gesmoord hebben (perfect future second-person)
zal gesmoord hebben (perfect future second-person)
zult gesmoord hebben (perfect future second-person)
zal gesmoord hebben (perfect future third-person)
zullen gesmoord hebben (perfect future first-person)
zullen gesmoord hebben (perfect future second-person)
zullen gesmoord hebben (perfect future third-person)
zou gesmoord hebben (perfect conditional first-person)
zou gesmoord hebben (perfect conditional second-person)
zou gesmoord hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesmoord hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesmoord hebben (perfect conditional second-person)
zou gesmoord hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesmoord hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesmoord hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesmoord hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesmoord (impersonal passive present imperfect)
er is gesmoord (impersonal passive present perfect)
er werd gesmoord (impersonal passive past imperfect)
er was gesmoord (impersonal passive past perfect)
er zal gesmoord worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesmoord zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesmoord worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesmoord zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesmoord worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesmoord te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesmoord zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesmoord te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesmoord zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesmoord te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesmoord zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesmoord te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesmoord (singular imperfect present first-person)
wordt gesmoord (singular imperfect present second-person)
wordt gesmoord (singular imperfect present second-person)
wordt gesmoord (singular imperfect present second-person)
wordt gesmoord (singular imperfect present plural third-person)
worden gesmoord (singular imperfect present plural first-person)
worden gesmoord (singular imperfect present plural second-person)
worden gesmoord (singular imperfect present third-person)
werd gesmoord (singular imperfect past first-person)
werd gesmoord (singular imperfect past second-person)
werd gesmoord (singular imperfect past second-person)
werdt gesmoord (singular imperfect past second-person)
werd gesmoord (singular imperfect past plural third-person)
werden gesmoord (singular imperfect past plural first-person)
werden gesmoord (singular imperfect past plural second-person)
werden gesmoord (singular imperfect past third-person)
zal gesmoord worden (singular imperfect future first-person)
zult gesmoord worden (singular imperfect future second-person)
zult gesmoord worden (singular imperfect future second-person)
zult gesmoord worden (singular imperfect future second-person)
zal gesmoord worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesmoord worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesmoord worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesmoord worden (singular imperfect future third-person)
zou gesmoord worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesmoord worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesmoord worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesmoord worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesmoord worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesmoord worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesmoord worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesmoord worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesmoord worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesmoord (perfect present first-person)
bent gesmoord (perfect present second-person)
bent gesmoord (perfect present second-person)
is gesmoord (perfect present second-person)
zijt gesmoord (perfect present second-person)
is gesmoord (perfect present third-person)
zijn gesmoord (perfect present first-person)
zijn gesmoord (perfect present second-person)
zijn gesmoord (perfect present third-person)
was gesmoord (perfect past first-person)
was gesmoord (perfect past second-person)
was gesmoord (perfect past second-person)
waart gesmoord (perfect past second-person)
was gesmoord (perfect past third-person)
waren gesmoord (perfect past first-person)
waren gesmoord (perfect past second-person)
waren gesmoord (perfect past third-person)
zal gesmoord zijn (perfect future first-person)
zult gesmoord zijn (perfect future second-person)
zult gesmoord zijn (perfect future second-person)
zult gesmoord zijn (perfect future second-person)
zal gesmoord zijn (perfect future third-person)
zullen gesmoord zijn (perfect future first-person)
zullen gesmoord zijn (perfect future second-person)
zullen gesmoord zijn (perfect future third-person)
zou gesmoord zijn (perfect conditional first-person)
zou gesmoord zijn (perfect conditional second-person)
zou gesmoord zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesmoord zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesmoord zijn (perfect conditional second-person)
zou gesmoord zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesmoord zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesmoord zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesmoord zijn (perfect conditional third-person)

rood aardewerk, door gebrek aan zuurstof in de oven, grijs kleuren

De gesmoorde dakpannen waren niet meer leverbaar.


geleider

Naamwoord van handeling van geleiden met het achtervoegsel -er

geleiders (plural)
geleidertje (diminutive singular)
geleidertjes (diminutive plural)

elk van de delen van instrumenten die dienen om een ander deel in zijn beweging te geleiden


robot

van Tsjechisch robot, in de betekenis van ‘kunstmens’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1921 (zie vindplaats hieronder)

robot

machine die beschikt over een stoffelijke vorm en een beslissingsmodel

robots (plural)
robotten (plural)
robotje (diminutive singular)
robotjes (diminutive plural)

machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)

In de praktijk betekent het dat een robot voor verschillende producten kan worden ingezet, waar een numerieke machine slechts een (deels variabele) taak kan uitvoeren.

Er zijn enkele eerdere gevallen bekend over gewelddadige interacties tussen verdachten en de politie waarbij robots zijn gebruikt. Bijvoorbeeld bij een arrestatie in Albuquerque in de VS in 2014. Daar had een gewapende verdachte zich verschanst in een motelkamer. De politie gebruikte toen chemische munitie via een robot waarna de verdachte zich overgaf, zo staat te lezen in het officiële politierapport over de zaak.

Weblink bron
Mark Zaremba
 “'Politierobots zullen vaker verdachten gaan doden'” (10 oktober 2017) op tubantia.nl

⧖ Het stuk draagt den titel van R.U.R. ("Rossums Universal Robot"). Er is sprake in van een kunstmatigen mensch Robot genaamd, die door een fabriek op een afgelegen eiland in honderdduizenden exemplaren wordt vervaardigd.

Weblink bron Een merkwaardig tooneelstuk in: Heldersche Courant, jrg. 49 nr. 5359 (5 februari 1921), p. 7 kol. 5


robot

robot; een zelfstandig werkende humanoïde machine die een bepaalde taak uitvoert

robot; een machine die een bepaalde activiteit uitvoert


robot

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord robota, het woord is voor het eerst gebruikt door de Tsjechische schrijver Karel Čapek in zijn toneelstuk R.U.R. uit 1920. Het woord is echter bedacht door zijn broer Josef Čapek.


scanner

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘optisch apparaat dat beeld e.d. aftast’ voor het eerst aangetroffen in 1961

Naamwoord van handeling van scannen met het achtervoegsel -er

scanners (plural)
scannertje (diminutive singular)
scannertjes (diminutive plural)

een toestel voor de identificatie van dieren met een ingebrachte microchip

Het dierenasiel heeft nu ook zo'n scanner om weggelopen dieren thuis te brengen.


noordpool

noordpolen (plural)
noordpooltje (diminutive singular)
noordpooltjes (diminutive plural)

het punt van een magneet waar de veldlijnen naar buiten komen

Iedere magneet heeft een zuid- en een noordpool.

het uiteinde van de as van een omwentelingslichaam, of van een elektrische geleider, dat door het hulpmiddel van de zg. “rechterhandregel” als noordpool wordt aangewezen

De magnetische noordpool van de aarde valt niet precies samen met de geografische.


autonomie

Leenwoord uit het Latijn (autonomia), in de betekenis van ‘zelfregering’ voor het eerst aangetroffen in 1806

Afgeleid van autonoom met het achtervoegsel -ie

autonomietje (diminutive singular)
autonomietjes (diminutive plural)

zelfvoorzienendheid (onafhankelijk van externe 'input' en/of energie)

De autonomie van dit bedrijf ging zover dat ze niet meer waren aangesloten op het stroomnet.

"VU, hef niet je aardwetenschappen-afdeling op!", schrijft hoofdgeoloog van de Geologische Dienst Nederland, Michiel van der Meulen van TNO, in een oproep op LinkedIn. "Als ze dit besluit doorzetten, keren ze hun rug naar de samenleving en de toekomst", gaat hij verder. "Of het nou voor een beter milieu is, meer welvaart of grotere autonomie - voor Nederland, Europa of de wereld: aardwetenschappers leveren een essentiële bijdrage."

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


parapela

Ontleend aan het Engelse propeller (schroef, propeller).


injini ya mvuke

Leenvertaling van het Engelse steam engine (letterlijk "stoommotor").


bíll

Afkomstig van het Deense zelfstandige naamwoord bil, dat een verkorting van automobil is, en als samenstelling van het Oudgriekse woord αὐτός) (autós, “self”; woordstam αὐτo- (auto-)) en het Latijnse woord mobilis komt


hjól

[1]: Ontleend aan het Oudnoordse zelfstandige naamwoord hjól


sandbox

Samenstelling van de Engelse zelfstandige naamwoorden sand en box.

zandbak (voor locomotieven om met zand het uitglijden te voorkomen)


schacht

In de betekenis van ‘stok, kokervormig omhullend deel’ voor het eerst aangetroffen in 901

schachten (plural)
schachtje (diminutive singular)
schachtjes (diminutive plural)


sonde

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘peilstift’ voor het eerst aangetroffen in 1865

Via het Franse sonder van het Latijnse subandare

Sonde

een peilstift om de ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen

Sonde

een instrument om voeding in vloeibare vorm toe te dienen

sondes (plural)
sondetje (diminutive singular)
sondetjes (diminutive plural)

een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


kassa

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘loket’ voor het eerst aangetroffen in 1914

cash desk

plaats waar men aankopen betaalt in een winkel

box office

plaats waar men tickets betaalt of reserveert

cash register

machine om ontvangen geld te registreren en te bewaren

kassa's (plural)
kassaatje (diminutive singular)
kassaatjes (diminutive plural)

een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren

De winkelier steekt het ontvangen geld in de kassa.


wan

wannen (plural)
wannetje (diminutive singular)
wannetjes (diminutive plural)


tuk

vet; als smeermiddel gebruikte substantie


borne

Uit het Oudfrans bontie, bodne, ontleend aan de Volkslatijnse vormen bodǐna, botǐna“grens(paal)” (van Gallische oorsprong).

een openbare computerterminal (voor het opnemen van geld, bestellen van kaartjes of afhalen van bestellingen e.d.)


pompen

afgeleid van pomp zn "werktuig" met het achtervoegsel -en

Het is pompen of verzuipen.

Nu komt het erop aan, al moet het mogelijke om het gevaar nog af te wenden moet nu worden gedaan

pumpen

vloeistof of gas met behulp van een pomp verplaatsen

pompte (past)
gepompt (past participle)
te pompen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen pompen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen pompen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gepompt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gepompt (active infinitive perfect present long-form)
gepompt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gepompt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
pompend (imperfect participle)
gepompt (past participle)
pompe (subjunctive)
pomp (indicative imperfect present singular first-person)
pompt (indicative imperfect present singular second-person)
pompt (indicative imperfect present singular second-person)
pompt (indicative imperfect present singular second-person)
pompt (indicative imperfect present singular third-person)
pompte (indicative imperfect past singular first-person)
pompte (indicative imperfect past singular second-person)
pompte (indicative imperfect past singular second-person)
pompte (indicative imperfect past singular second-person)
pompte (indicative imperfect past singular third-person)
pompten (indicative imperfect past plural first-person)
pompten (indicative imperfect past plural second-person)
pompten (indicative imperfect past plural third-person)
zal pompen (indicative imperfect future singular first-person)
zult pompen (indicative imperfect future singular second-person)
zal pompen (indicative imperfect future singular second-person)
zult pompen (indicative imperfect future singular second-person)
zal pompen (indicative imperfect future singular second-person)
zult pompen (indicative imperfect future singular second-person)
zal pompen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen pompen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen pompen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen pompen (indicative imperfect future plural third-person)
zou pompen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou pompen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) pompen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt pompen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou pompen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden pompen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden pompen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden pompen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gepompt (perfect present first-person)
hebt gepompt (perfect present second-person)
hebt gepompt (perfect present second-person)
heeft gepompt (perfect present second-person)
hebt gepompt (perfect present second-person)
heeft gepompt (perfect present third-person)
hebben gepompt (perfect present first-person)
hebben gepompt (perfect present second-person)
hebben gepompt (perfect present third-person)
had gepompt (perfect past first-person)
had gepompt (perfect past second-person)
had gepompt (perfect past second-person)
hadt gepompt (perfect past second-person)
had gepompt (perfect past third-person)
hadden gepompt (perfect past first-person)
hadden gepompt (perfect past second-person)
hadden gepompt (perfect past third-person)
zal gepompt hebben (perfect future first-person)
zal gepompt hebben (perfect future second-person)
zult gepompt hebben (perfect future second-person)
zult gepompt hebben (perfect future second-person)
zal gepompt hebben (perfect future second-person)
zult gepompt hebben (perfect future second-person)
zal gepompt hebben (perfect future third-person)
zullen gepompt hebben (perfect future first-person)
zullen gepompt hebben (perfect future second-person)
zullen gepompt hebben (perfect future third-person)
zou gepompt hebben (perfect conditional first-person)
zou gepompt hebben (perfect conditional second-person)
zou gepompt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepompt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gepompt hebben (perfect conditional second-person)
zou gepompt hebben (perfect conditional third-person)
zouden gepompt hebben (perfect conditional first-person)
zouden gepompt hebben (perfect conditional second-person)
zouden gepompt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gepompt (impersonal passive present imperfect)
er is gepompt (impersonal passive present perfect)
er werd gepompt (impersonal passive past imperfect)
er was gepompt (impersonal passive past perfect)
er zal gepompt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gepompt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gepompt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gepompt zijn (impersonal passive conditional perfect)

Het stoomgemaal pompte.


samochód

Samochód mknął przez autostradę.


blåkopi

blauwdruk (een kopie met witte lijnen op blauwe achtergrond)

blauwdruk (een laatste proefdruk voor de drukking)


blåkopiering

Samenstelling van blå en kopiere, met het achtervoegsel -ing en met verval van het achterste 'e'.


lassen

In de betekenis van ‘een verbinding maken’ voor het eerst aangetroffen in 1317

sweis

door plaatselijke sterke verhitting van de voeg twee metalen voorwerpen met elkaar verbinden

laste (past)
gelast (past participle)
te lassen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen lassen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen lassen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gelast (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gelast (active infinitive perfect present long-form)
gelast zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gelast te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
lassend (imperfect participle)
gelast (past participle)
lasse (subjunctive)
las (indicative imperfect present singular first-person)
last (indicative imperfect present singular second-person)
last (indicative imperfect present singular second-person)
last (indicative imperfect present singular second-person)
last (indicative imperfect present singular third-person)
laste (indicative imperfect past singular first-person)
laste (indicative imperfect past singular second-person)
laste (indicative imperfect past singular second-person)
laste (indicative imperfect past singular second-person)
laste (indicative imperfect past singular third-person)
lasten (indicative imperfect past plural first-person)
lasten (indicative imperfect past plural second-person)
lasten (indicative imperfect past plural third-person)
zal lassen (indicative imperfect future singular first-person)
zult lassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult lassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lassen (indicative imperfect future singular second-person)
zult lassen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lassen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen lassen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen lassen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen lassen (indicative imperfect future plural third-person)
zou lassen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou lassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) lassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt lassen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou lassen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden lassen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden lassen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden lassen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gelast (perfect present first-person)
hebt gelast (perfect present second-person)
hebt gelast (perfect present second-person)
heeft gelast (perfect present second-person)
hebt gelast (perfect present second-person)
heeft gelast (perfect present third-person)
hebben gelast (perfect present first-person)
hebben gelast (perfect present second-person)
hebben gelast (perfect present third-person)
had gelast (perfect past first-person)
had gelast (perfect past second-person)
had gelast (perfect past second-person)
hadt gelast (perfect past second-person)
had gelast (perfect past third-person)
hadden gelast (perfect past first-person)
hadden gelast (perfect past second-person)
hadden gelast (perfect past third-person)
zal gelast hebben (perfect future first-person)
zal gelast hebben (perfect future second-person)
zult gelast hebben (perfect future second-person)
zult gelast hebben (perfect future second-person)
zal gelast hebben (perfect future second-person)
zult gelast hebben (perfect future second-person)
zal gelast hebben (perfect future third-person)
zullen gelast hebben (perfect future first-person)
zullen gelast hebben (perfect future second-person)
zullen gelast hebben (perfect future third-person)
zou gelast hebben (perfect conditional first-person)
zou gelast hebben (perfect conditional second-person)
zou gelast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelast hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelast hebben (perfect conditional second-person)
zou gelast hebben (perfect conditional third-person)
zouden gelast hebben (perfect conditional first-person)
zouden gelast hebben (perfect conditional second-person)
zouden gelast hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gelast (impersonal passive present imperfect)
er is gelast (impersonal passive present perfect)
er werd gelast (impersonal passive past imperfect)
er was gelast (impersonal passive past perfect)
er zal gelast worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gelast zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gelast worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gelast zijn (impersonal passive conditional perfect)
gelast worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gelast te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gelast zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gelast te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gelast zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gelast te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gelast zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gelast te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gelast (singular imperfect present first-person)
wordt gelast (singular imperfect present second-person)
wordt gelast (singular imperfect present second-person)
wordt gelast (singular imperfect present second-person)
wordt gelast (singular imperfect present plural third-person)
worden gelast (singular imperfect present plural first-person)
worden gelast (singular imperfect present plural second-person)
worden gelast (singular imperfect present third-person)
werd gelast (singular imperfect past first-person)
werd gelast (singular imperfect past second-person)
werd gelast (singular imperfect past second-person)
werdt gelast (singular imperfect past second-person)
werd gelast (singular imperfect past plural third-person)
werden gelast (singular imperfect past plural first-person)
werden gelast (singular imperfect past plural second-person)
werden gelast (singular imperfect past third-person)
zal gelast worden (singular imperfect future first-person)
zult gelast worden (singular imperfect future second-person)
zult gelast worden (singular imperfect future second-person)
zult gelast worden (singular imperfect future second-person)
zal gelast worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gelast worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gelast worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gelast worden (singular imperfect future third-person)
zou gelast worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gelast worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gelast worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gelast worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gelast worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gelast worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gelast worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gelast worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gelast worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gelast (perfect present first-person)
bent gelast (perfect present second-person)
bent gelast (perfect present second-person)
is gelast (perfect present second-person)
zijt gelast (perfect present second-person)
is gelast (perfect present third-person)
zijn gelast (perfect present first-person)
zijn gelast (perfect present second-person)
zijn gelast (perfect present third-person)
was gelast (perfect past first-person)
was gelast (perfect past second-person)
was gelast (perfect past second-person)
waart gelast (perfect past second-person)
was gelast (perfect past third-person)
waren gelast (perfect past first-person)
waren gelast (perfect past second-person)
waren gelast (perfect past third-person)
zal gelast zijn (perfect future first-person)
zult gelast zijn (perfect future second-person)
zult gelast zijn (perfect future second-person)
zult gelast zijn (perfect future second-person)
zal gelast zijn (perfect future third-person)
zullen gelast zijn (perfect future first-person)
zullen gelast zijn (perfect future second-person)
zullen gelast zijn (perfect future third-person)
zou gelast zijn (perfect conditional first-person)
zou gelast zijn (perfect conditional second-person)
zou gelast zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gelast zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gelast zijn (perfect conditional second-person)
zou gelast zijn (perfect conditional third-person)
zouden gelast zijn (perfect conditional first-person)
zouden gelast zijn (perfect conditional second-person)
zouden gelast zijn (perfect conditional third-person)

Van roestvrij stalen buis laste ik het frame.


rack

Van Angelsaksisch reccan of Middelnederlands rec


luiken

zwak werkwoord: van Middelnederlands luken

maken van touw door dunnere strengen in elkaar te wikkelen

Het slaan van de strengen van het touw wordt ook luiken genoemd.

maken van een mand of een stoelzitting door het vlechten van biezen of vergelijkbaar materiaal

Tegen het ingemetst steenen fornuis zit een oude man een stoel te luiken.


dievenklauw

samenstelling van dief en klauw met het invoegsel -en-

dievenklauwen (plural)
dievenklauwtje (diminutive singular)
dievenklauwtjes (diminutive plural)

onderdeel van een scharnier om deuren en ramen te beveiligen tegen inbraak

De dievenklauwen gaven de bewoners een veilig gevoel.


teknisk

Afgeleid van het Noorse naamwoord teknikk met het achtervoegsel -isk.

Vi har for tiden litt tekniske problemer med en server.

Wij hebben momenteel een aantal technische problemen met een server.


teknisk

Afgeleid van het Nynorske naamwoord teknikk met het achtervoegsel -isk.

På grunn av tekniske problem blei vogna ståande og sperre for dei andre vognene.

Vanwege technische problemen bleef de tramwagen staan en zette de andere wagen af.


faktisk

Afgeleid van het Noorse naamwoord faktum met het achtervoegsel -isk.

Til tross for sterk satsing på barnehager og skolefritidsordninger i perioden 1991-2005, økte den faktiske arbeidstiden til sysselsatte mødre med bare en knapp time i gjennomsnitt.

Ondanks de sterke betrokkenheid van de kleuterschool en recreatieve schoolprogramma's in de periode 1991-2005 steeg de werkelijke arbeidsduur van werkende moeders met slechts een uur gemiddeld.


faktisk

Afgeleid van het Nynorske naamwoord faktum met het achtervoegsel -isk.


kullkraftverk

Verdens kullkraftverk er hovedsakelig konsentrert til utviklede land.

De kolencentrales op de wereld zijn vooral in de ontwikkelde landen geconcentreerd.


templar

vastdraaien, aandraaien, vastschroeven, spannen


indikere

Afkomstig van het Latijnse werkwoord indicare met het voorvoegsel in- en met het achtervoegsel -ere

/ ɪndɪˈkeːɾə /

indikert effekt

het uitgerekende (theoretische) effect van een machine

indikert hestekraft

de angegeven paardekracht van een machine


indikere

/ ɪndɪˈkeːɾə /


pillow

Via Middelengels pilwe van Angelsaksisch pylw. Verder te herleiden tot West-Germaans *pulwī, Latijn pulvīnus. Verwant met Duits Pfühl, Nederlands peluw.


remover

oplosmiddel voor stoffen die je met water en gangbare schoonmaakmiddelen niet goed kan verwijderen

vloeistof om verf of andere beschermlagen van een oppervlak te verwijderen

Vlak voor het avondje-uit voorzie je je tanden van een wit laagje. Eet- en drinkbestendig. Eenmaal weer thuis is het spulletje eenvoudig te verwijderen met de bijbehorende remover.

Een doekje met wat lauw water erop is voldoende om graffiti te verwijderen van muren die zijn voorbehandeld met Coatex Wash. Een soortgelijk systeem is Sigmaclean Anti-graffiti een coating, semipermanente toplaag en remover, waarmee graffiti op een eenvoudige wijze kan worden verwijderd.

Heeft u in het najaar een waslaag aangebracht en moeten er in het voorjaar nog beschadigingen in de scheepshuid worden hersteld, dan de waslaag grondig verwijderen met wasbenzine of 'n door uw verfleverancier aanbevolen remover.


δορυφόρος

Een Oudgriekse afleiding van δόρυ ("speer") met het achtervoegsel -φόρος.

δο·ρυ·φό·ρος

Η χώρα μας έθεσε σε τροχιά τον τηλεπικοινωνιάκο δορυφόρο HELLAS-SAT.

Ons land heeft de telecommunicatiesatelliet HELLAS-SAT in omloop gebracht.


næse

Afkomstig van het Oudnoorse zelfstandige naamwoord nǫs

neus (het voorste deel van een voorwerp)


járn

Ontleend aan het Oudnoordse zelfstandige naamwoord járn

Hamra járnið meðan það er heitt.

Men moet het ijzer smeden als het heet is.


koppeling

Naamwoord van handeling van koppelen met het achtervoegsel -ing

koppelaar

een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt

Kupplung

een vaste maar beweeglijke verbinding tussen twee voorwerpen, bijvoorbeeld treinwagons

hardware interface

verbinding tussen hardware en/of apparatuureenheden

koppelingen (plural)
koppelingetje (diminutive singular)
koppelingetjes (diminutive plural)

Die koppeling mag wel eens nagekeken worden.


breedband

banda ampla

een internetverbinding met een hoog debiet; vooral gebruikt in tegenstelling tot een inbelverbinding


maler

Naamwoord van handeling van malen met het achtervoegsel -er

malers (plural)
malertje (diminutive singular)
malertjes (diminutive plural)


lappen

ww: afgeleid van lap zn met het achtervoegsel -en

zn: lap zn met de uitgang -en en verdubbeling van de p volgens spellingregel 2.B

De broek lappen en het garen toegeven

Een dienst verlenen die in verhouding tot de opbrengst erg veel tijd en/of geld kost, of waar je uitsluitend verlies op maakt

lapte (past)
gelapt (past participle)
te lappen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen lappen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen lappen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gelapt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gelapt (active infinitive perfect present long-form)
gelapt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gelapt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
lappend (imperfect participle)
gelapt (past participle)
lappe (subjunctive)
lap (indicative imperfect present singular first-person)
lapt (indicative imperfect present singular second-person)
lapt (indicative imperfect present singular second-person)
lapt (indicative imperfect present singular second-person)
lapt (indicative imperfect present singular third-person)
lapte (indicative imperfect past singular first-person)
lapte (indicative imperfect past singular second-person)
lapte (indicative imperfect past singular second-person)
lapte (indicative imperfect past singular second-person)
lapte (indicative imperfect past singular third-person)
lapten (indicative imperfect past plural first-person)
lapten (indicative imperfect past plural second-person)
lapten (indicative imperfect past plural third-person)
zal lappen (indicative imperfect future singular first-person)
zult lappen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lappen (indicative imperfect future singular second-person)
zult lappen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lappen (indicative imperfect future singular second-person)
zult lappen (indicative imperfect future singular second-person)
zal lappen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen lappen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen lappen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen lappen (indicative imperfect future plural third-person)
zou lappen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou lappen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) lappen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt lappen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou lappen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden lappen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden lappen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden lappen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gelapt (perfect present first-person)
hebt gelapt (perfect present second-person)
hebt gelapt (perfect present second-person)
heeft gelapt (perfect present second-person)
hebt gelapt (perfect present second-person)
heeft gelapt (perfect present third-person)
hebben gelapt (perfect present first-person)
hebben gelapt (perfect present second-person)
hebben gelapt (perfect present third-person)
had gelapt (perfect past first-person)
had gelapt (perfect past second-person)
had gelapt (perfect past second-person)
hadt gelapt (perfect past second-person)
had gelapt (perfect past third-person)
hadden gelapt (perfect past first-person)
hadden gelapt (perfect past second-person)
hadden gelapt (perfect past third-person)
zal gelapt hebben (perfect future first-person)
zal gelapt hebben (perfect future second-person)
zult gelapt hebben (perfect future second-person)
zult gelapt hebben (perfect future second-person)
zal gelapt hebben (perfect future second-person)
zult gelapt hebben (perfect future second-person)
zal gelapt hebben (perfect future third-person)
zullen gelapt hebben (perfect future first-person)
zullen gelapt hebben (perfect future second-person)
zullen gelapt hebben (perfect future third-person)
zou gelapt hebben (perfect conditional first-person)
zou gelapt hebben (perfect conditional second-person)
zou gelapt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelapt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gelapt hebben (perfect conditional second-person)
zou gelapt hebben (perfect conditional third-person)
zouden gelapt hebben (perfect conditional first-person)
zouden gelapt hebben (perfect conditional second-person)
zouden gelapt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gelapt (impersonal passive present imperfect)
er is gelapt (impersonal passive present perfect)
er werd gelapt (impersonal passive past imperfect)
er was gelapt (impersonal passive past perfect)
er zal gelapt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gelapt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gelapt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gelapt zijn (impersonal passive conditional perfect)

: een of meer lappen in of op iets zetten (m.n. van kleding)

Kun je die broek lappen?


skrape

Afkomstig van het Oudnoorse werkwoord skrapa

/ ˈskɾɑːpə /


skrape

/ ˈskɾɑːpə /


kimmen

kimde (past)
gekimd (past participle)
te kimmen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen kimmen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen kimmen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekimd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekimd (active infinitive perfect present long-form)
gekimd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekimd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
kimmend (imperfect participle)
gekimd (past participle)
kimme (subjunctive)
kim (indicative imperfect present singular first-person)
kimt (indicative imperfect present singular second-person)
kimt (indicative imperfect present singular second-person)
kimt (indicative imperfect present singular second-person)
kimt (indicative imperfect present singular third-person)
kimde (indicative imperfect past singular first-person)
kimde (indicative imperfect past singular second-person)
kimde (indicative imperfect past singular second-person)
kimde (indicative imperfect past singular second-person)
kimde (indicative imperfect past singular third-person)
kimden (indicative imperfect past plural first-person)
kimden (indicative imperfect past plural second-person)
kimden (indicative imperfect past plural third-person)
zal kimmen (indicative imperfect future singular first-person)
zult kimmen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kimmen (indicative imperfect future singular second-person)
zult kimmen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kimmen (indicative imperfect future singular second-person)
zult kimmen (indicative imperfect future singular second-person)
zal kimmen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen kimmen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen kimmen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen kimmen (indicative imperfect future plural third-person)
zou kimmen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou kimmen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) kimmen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt kimmen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou kimmen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden kimmen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden kimmen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden kimmen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekimd (perfect present first-person)
hebt gekimd (perfect present second-person)
hebt gekimd (perfect present second-person)
heeft gekimd (perfect present second-person)
hebt gekimd (perfect present second-person)
heeft gekimd (perfect present third-person)
hebben gekimd (perfect present first-person)
hebben gekimd (perfect present second-person)
hebben gekimd (perfect present third-person)
had gekimd (perfect past first-person)
had gekimd (perfect past second-person)
had gekimd (perfect past second-person)
hadt gekimd (perfect past second-person)
had gekimd (perfect past third-person)
hadden gekimd (perfect past first-person)
hadden gekimd (perfect past second-person)
hadden gekimd (perfect past third-person)
zal gekimd hebben (perfect future first-person)
zal gekimd hebben (perfect future second-person)
zult gekimd hebben (perfect future second-person)
zult gekimd hebben (perfect future second-person)
zal gekimd hebben (perfect future second-person)
zult gekimd hebben (perfect future second-person)
zal gekimd hebben (perfect future third-person)
zullen gekimd hebben (perfect future first-person)
zullen gekimd hebben (perfect future second-person)
zullen gekimd hebben (perfect future third-person)
zou gekimd hebben (perfect conditional first-person)
zou gekimd hebben (perfect conditional second-person)
zou gekimd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekimd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekimd hebben (perfect conditional second-person)
zou gekimd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekimd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekimd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekimd hebben (perfect conditional third-person)

het maken van de naarbinnengerichte, schuine rand aan de boven- of onderkant van een houten vat of ton


fres

Freser deles hovedsakelig inn i vertikale og horisontale maskiner.

Frezen worden voornamelijk ingedeeld in verticale en horizontale machines.


gebaand

*vervoeging van banen: de stam met omvoegsel ge- -d

gebaande wegen bewandelen

moeilijkheden vermijden door alleen bekende wegen te gaan


niëlleren

afgeleid van het Franse nieller (met het achtervoegsel -eren)

niëlleerde (past)
geniëlleerd (past participle)
te niëlleren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen niëlleren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen niëlleren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geniëlleerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geniëlleerd (active infinitive perfect present long-form)
geniëlleerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geniëlleerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
niëllerend (imperfect participle)
geniëlleerd (past participle)
niëllere (subjunctive)
niëlleer (indicative imperfect present singular first-person)
niëlleert (indicative imperfect present singular second-person)
niëlleert (indicative imperfect present singular second-person)
niëlleert (indicative imperfect present singular second-person)
niëlleert (indicative imperfect present singular third-person)
niëlleerde (indicative imperfect past singular first-person)
niëlleerde (indicative imperfect past singular second-person)
niëlleerde (indicative imperfect past singular second-person)
niëlleerde (indicative imperfect past singular second-person)
niëlleerde (indicative imperfect past singular third-person)
niëlleerden (indicative imperfect past plural first-person)
niëlleerden (indicative imperfect past plural second-person)
niëlleerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal niëlleren (indicative imperfect future singular first-person)
zult niëlleren (indicative imperfect future singular second-person)
zal niëlleren (indicative imperfect future singular second-person)
zult niëlleren (indicative imperfect future singular second-person)
zal niëlleren (indicative imperfect future singular second-person)
zult niëlleren (indicative imperfect future singular second-person)
zal niëlleren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen niëlleren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen niëlleren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen niëlleren (indicative imperfect future plural third-person)
zou niëlleren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou niëlleren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) niëlleren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt niëlleren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou niëlleren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden niëlleren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden niëlleren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden niëlleren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geniëlleerd (perfect present first-person)
hebt geniëlleerd (perfect present second-person)
hebt geniëlleerd (perfect present second-person)
heeft geniëlleerd (perfect present second-person)
hebt geniëlleerd (perfect present second-person)
heeft geniëlleerd (perfect present third-person)
hebben geniëlleerd (perfect present first-person)
hebben geniëlleerd (perfect present second-person)
hebben geniëlleerd (perfect present third-person)
had geniëlleerd (perfect past first-person)
had geniëlleerd (perfect past second-person)
had geniëlleerd (perfect past second-person)
hadt geniëlleerd (perfect past second-person)
had geniëlleerd (perfect past third-person)
hadden geniëlleerd (perfect past first-person)
hadden geniëlleerd (perfect past second-person)
hadden geniëlleerd (perfect past third-person)
zal geniëlleerd hebben (perfect future first-person)
zal geniëlleerd hebben (perfect future second-person)
zult geniëlleerd hebben (perfect future second-person)
zult geniëlleerd hebben (perfect future second-person)
zal geniëlleerd hebben (perfect future second-person)
zult geniëlleerd hebben (perfect future second-person)
zal geniëlleerd hebben (perfect future third-person)
zullen geniëlleerd hebben (perfect future first-person)
zullen geniëlleerd hebben (perfect future second-person)
zullen geniëlleerd hebben (perfect future third-person)
zou geniëlleerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geniëlleerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geniëlleerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geniëlleerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geniëlleerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geniëlleerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geniëlleerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geniëlleerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geniëlleerd hebben (perfect conditional third-person)

een edelsmeedtechniek waarbij de in het metaal -bij voorkeur zilver- gegraveerde lijnen met zwartsel worden opgevuld

Hij was bezig een werkstuk te niëlleren.


niëllo

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘graveerwerk in metaal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1860

niello

een vorm van zwartsel bestaande uit sulfide van zilver, goud of koper

Niëllo wordt gebruikt bij het niëlleren van edelsmeedwerk.

Met het nieuwe jubileumprogramma Niëllo, dansen van liefde en leven, gaan ze erg ver door op deze lijn. Niëllo is een techniek in de edelsmidkunst om verschillende materialen te laten samensmelten. Voor de doorgewinterde folkloreliefhebbers is het misschien even schrikken want Niëllo wordt bevolkt door tangodansers, lindyhoppers (een soort rock ‘n’ roll), poppenspelers, backspinnende hiphoppers op stelten, lintdansers, zwaarddansers, tappers, lassodansers en ‘slechts’ een aantal kostuumdansers uit de Kaukasus, Venetië of India.(Ingrid van Frankenhuyzen NRC 30 november 2006)


geometrie

afstelling van machineonderdelen en gereedschap, waarbij de juiste ratio's verzekerd blijft


opwekking

Naamwoord van handeling van opwekken met het achtervoegsel -ing.

generación distribuida

het zeer lokaal (bij de afnemers zelf) opwekken van elektriciteit en/of warmte die ook aan het net wordt geleverd

het produceren van elektrische energie uit een energiebron van andere aard

De opwekking van duurzame energie is een veelbesproken zaak vanwege de klimaatsverandering waaraan onze planeet onderhevig is.


acoplar

el plomero acopla las tuberiás


conectar

verbinden, aansluiten, inschakelen, koppelen


voorbehandeling

Naamwoord van handeling van voorbehandelen met het achtervoegsel -ing

Vorbehandlung

een voorbereidende behandeling voor de hoofdingreep

Vorbehandlung

een eerste behandeling van een nog verder te bewerken product

voorbehandelingen (plural)
voorbehandelingetje (diminutive singular)
voorbehandelingetjes (diminutive plural)

Een goede voorbehandeling van het voedingswater.


opdraaien

draaide op (past)
opgedraaid (past participle)
op te draaien (active infinitive imperfect present long-form)
hebben opgedraaid (active infinitive perfect present short-form)
zijn opgedraaid (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn opgedraaid (active infinitive perfect present long-form)
opgedraaid zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
opgedraaid te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
opdraaiend (imperfect participle)
opgedraaid (past participle)
draai op (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
draait op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
draait op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
draait op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
draait op (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
draaien op (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
draaien op (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
draaien op (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
draaide op (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
draaide op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
draaide op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
draaide op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
draaide op (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
draaiden op (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
draaiden op (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
draaiden op (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opdraaien (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen opdraaien (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen opdraaien (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen opdraaien (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden opdraaien (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
opdraai (subordinate-clause present)
opdraait (subordinate-clause present)
opdraait (subordinate-clause present)
opdraait (subordinate-clause present)
opdraait (subordinate-clause present)
opdraaide (subordinate-clause past)
opdraaide (subordinate-clause past)
opdraaide (subordinate-clause past)
opdraaide (subordinate-clause past)
opdraaide (subordinate-clause past)
opdraaiden (subordinate-clause past)
opdraaiden (subordinate-clause past)
opdraaiden (subordinate-clause past)
er wordt opgedraaid (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is opgedraaid (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd opgedraaid (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was opgedraaid (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal opgedraaid worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal opgedraaid zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou opgedraaid worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou opgedraaid zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
opgedraaid worden (passive infinitive imperfect present short-form)
opgedraaid te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
opgedraaid zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
opgedraaid te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
opgedraaid zijn (passive infinitive perfect present short-form)
opgedraaid te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
opgedraaid zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
opgedraaid te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word opgedraaid (singular imperfect present first-person)
wordt opgedraaid (singular imperfect present second-person)
wordt opgedraaid (singular imperfect present second-person)
wordt opgedraaid (singular imperfect present second-person)
wordt opgedraaid (singular imperfect present plural third-person)
worden opgedraaid (singular imperfect present plural first-person)
worden opgedraaid (singular imperfect present plural second-person)
worden opgedraaid (singular imperfect present third-person)
werd opgedraaid (singular imperfect past first-person)
werd opgedraaid (singular imperfect past second-person)
werd opgedraaid (singular imperfect past second-person)
werdt opgedraaid (singular imperfect past second-person)
werd opgedraaid (singular imperfect past plural third-person)
werden opgedraaid (singular imperfect past plural first-person)
werden opgedraaid (singular imperfect past plural second-person)
werden opgedraaid (singular imperfect past third-person)
zal opgedraaid worden (singular imperfect future first-person)
zult opgedraaid worden (singular imperfect future second-person)
zult opgedraaid worden (singular imperfect future second-person)
zult opgedraaid worden (singular imperfect future second-person)
zal opgedraaid worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen opgedraaid worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen opgedraaid worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen opgedraaid worden (singular imperfect future third-person)
zou opgedraaid worden (singular imperfect conditional first-person)
zou opgedraaid worden (singular imperfect conditional second-person)
zou opgedraaid worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt opgedraaid worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt opgedraaid worden (singular imperfect conditional second-person)
zou opgedraaid worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden opgedraaid worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden opgedraaid worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden opgedraaid worden (singular imperfect conditional third-person)
ben opgedraaid (perfect present first-person)
bent opgedraaid (perfect present second-person)
bent opgedraaid (perfect present second-person)
is opgedraaid (perfect present second-person)
zijt opgedraaid (perfect present second-person)
is opgedraaid (perfect present third-person)
zijn opgedraaid (perfect present first-person)
zijn opgedraaid (perfect present second-person)
zijn opgedraaid (perfect present third-person)
was opgedraaid (perfect past first-person)
was opgedraaid (perfect past second-person)
was opgedraaid (perfect past second-person)
waart opgedraaid (perfect past second-person)
was opgedraaid (perfect past third-person)
waren opgedraaid (perfect past first-person)
waren opgedraaid (perfect past second-person)
waren opgedraaid (perfect past third-person)
zal opgedraaid zijn (perfect future first-person)
zult opgedraaid zijn (perfect future second-person)
zult opgedraaid zijn (perfect future second-person)
zult opgedraaid zijn (perfect future second-person)
zal opgedraaid zijn (perfect future third-person)
zullen opgedraaid zijn (perfect future first-person)
zullen opgedraaid zijn (perfect future second-person)
zullen opgedraaid zijn (perfect future third-person)
zou opgedraaid zijn (perfect conditional first-person)
zou opgedraaid zijn (perfect conditional second-person)
zou opgedraaid zijn (perfect conditional second-person)
zoudt opgedraaid zijn (perfect conditional second-person)
zoudt opgedraaid zijn (perfect conditional second-person)
zou opgedraaid zijn (perfect conditional third-person)
zouden opgedraaid zijn (perfect conditional first-person)
zouden opgedraaid zijn (perfect conditional second-person)
zouden opgedraaid zijn (perfect conditional third-person)

iets ~ een mechanische veer draaiend in gespannen staat brengen

Je kunt die radio opdraaien of op zijn zonnecellen laten werken.


uitvoer

een leiding die een vloeistof of gas naar buiten leidt

De uitvoer van het afwaswater zat verstopt, wat tot een kleine overstroming leidde.


smeer

erfwoord via Middelnederlands smeer /smere van Oudnederlands smero, in de betekenis van ‘vet’ voor het eerst aangetroffen in 901

om der wille van de smeer likt de kat de kandeleer

smeren (plural)
smeertje (diminutive singular)
smeertjes (diminutive plural)


scherm

erfwoord via Middelnederlands scherm van Oudnederlands skirm, in de betekenis van ‘bescherming’ aangetroffen vanaf 1100

Schutzwand

wat dient om te zorgen dat je iets niet kunt zien, of ter bescherming

Theatervorhang

3. een gordijnachtige doek in een schouwburg

Bildschirm

1. een monitor van een technisch toestel

Dolde

een bloeiwijze waarbij alle zijassen (bloemstelen) uit één punt ontspringen

schermen (plural)
schermpje (diminutive singular)
schermpjes (diminutive plural)

vlak waarop beelden en teksten worden geprojecteerd


behang

afgeleid van hang (stam van het werkwoord hangen) met het voorvoegsel be-

Iemand achter het behang kunnen/willen plakken

Iemand vanwege diens gedrag erg vervelend vinden

Tapete

ter versiering op de muur aangebrachte papieren bedekking

behangen (plural)
behangetje (diminutive singular)
behangetjes (diminutive plural)

ter versiering en/of bescherming op de muur aangebrachte papieren bedekking

Het wordt tijd voor een nieuw behangetje.


parabolisch

afgeleid van parabool met het achtervoegsel -isch

parabolischer (uninflected comparative)
parabolische (inflected positive)
parabolischere (inflected comparative)
parabolischers (partitive comparative)

De vorm van de spiegel moet parabolischer gemaakt worden om de beeldkwaliteit te verbeteren.


borgen

borgde (past)
geborgd (past participle)
te borgen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen borgen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen borgen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geborgd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geborgd (active infinitive perfect present long-form)
geborgd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geborgd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
borgend (imperfect participle)
geborgd (past participle)
borge (subjunctive)
borg (indicative imperfect present singular first-person)
borgt (indicative imperfect present singular second-person)
borgt (indicative imperfect present singular second-person)
borgt (indicative imperfect present singular second-person)
borgt (indicative imperfect present singular third-person)
borgde (indicative imperfect past singular first-person)
borgde (indicative imperfect past singular second-person)
borgde (indicative imperfect past singular second-person)
borgde (indicative imperfect past singular second-person)
borgde (indicative imperfect past singular third-person)
borgden (indicative imperfect past plural first-person)
borgden (indicative imperfect past plural second-person)
borgden (indicative imperfect past plural third-person)
zal borgen (indicative imperfect future singular first-person)
zult borgen (indicative imperfect future singular second-person)
zal borgen (indicative imperfect future singular second-person)
zult borgen (indicative imperfect future singular second-person)
zal borgen (indicative imperfect future singular second-person)
zult borgen (indicative imperfect future singular second-person)
zal borgen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen borgen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen borgen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen borgen (indicative imperfect future plural third-person)
zou borgen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou borgen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) borgen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt borgen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou borgen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden borgen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden borgen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden borgen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geborgd (perfect present first-person)
hebt geborgd (perfect present second-person)
hebt geborgd (perfect present second-person)
heeft geborgd (perfect present second-person)
hebt geborgd (perfect present second-person)
heeft geborgd (perfect present third-person)
hebben geborgd (perfect present first-person)
hebben geborgd (perfect present second-person)
hebben geborgd (perfect present third-person)
had geborgd (perfect past first-person)
had geborgd (perfect past second-person)
had geborgd (perfect past second-person)
hadt geborgd (perfect past second-person)
had geborgd (perfect past third-person)
hadden geborgd (perfect past first-person)
hadden geborgd (perfect past second-person)
hadden geborgd (perfect past third-person)
zal geborgd hebben (perfect future first-person)
zal geborgd hebben (perfect future second-person)
zult geborgd hebben (perfect future second-person)
zult geborgd hebben (perfect future second-person)
zal geborgd hebben (perfect future second-person)
zult geborgd hebben (perfect future second-person)
zal geborgd hebben (perfect future third-person)
zullen geborgd hebben (perfect future first-person)
zullen geborgd hebben (perfect future second-person)
zullen geborgd hebben (perfect future third-person)
zou geborgd hebben (perfect conditional first-person)
zou geborgd hebben (perfect conditional second-person)
zou geborgd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geborgd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geborgd hebben (perfect conditional second-person)
zou geborgd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geborgd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geborgd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geborgd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geborgd (impersonal passive present imperfect)
er is geborgd (impersonal passive present perfect)
er werd geborgd (impersonal passive past imperfect)
er was geborgd (impersonal passive past perfect)
er zal geborgd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geborgd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geborgd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geborgd zijn (impersonal passive conditional perfect)

Een schroef borgen.


onderdruk

underpressure

een druk in een vat die lager is dan die van de buitenwereld

De oxidatie in het vat veroorzaakt een onderdruk omdat de zuurstof gebonden wordt aan de ijzeren wand.

afdruk in wat lichtere kleuren, zodat er weer overheen kan worden gedrukt of geschreven

Op een onderdruk van de plattegrond konden ze snel de actuele toestand intekenen.


onderdruk

Deskundiges het vroeër aangeneem dat die onderdruk in die binneste van 'n tornadowerwel, wat tot by 100 hPa kan beloop, geboue feitlik laat ontplof. Hierdie hipotese word nou verwerp.

Deskundigen hebben vroeger aangenomen dat de onderdruk in het inwendige van een tornadowervel, die 100 hPa kan bereiken, gebouwen feitelijk doet ontploffen. Deze hypothese wordt nu verworpen.


beroken

Afgeleid van roken met het voorvoegsel be-.

berookte (past)
berookt (past participle)
te beroken (active infinitive imperfect present long-form)
zullen beroken (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen beroken (active infinitive imperfect future long-form)
hebben berookt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben berookt (active infinitive perfect present long-form)
berookt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
berookt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
berokend (imperfect participle)
berookt (past participle)
beroke (subjunctive)
berook (indicative imperfect present singular first-person)
berookt (indicative imperfect present singular second-person)
berookt (indicative imperfect present singular second-person)
berookt (indicative imperfect present singular second-person)
berookt (indicative imperfect present singular third-person)
berookte (indicative imperfect past singular first-person)
berookte (indicative imperfect past singular second-person)
berookte (indicative imperfect past singular second-person)
berookte (indicative imperfect past singular second-person)
berookte (indicative imperfect past singular third-person)
berookten (indicative imperfect past plural first-person)
berookten (indicative imperfect past plural second-person)
berookten (indicative imperfect past plural third-person)
zal beroken (indicative imperfect future singular first-person)
zult beroken (indicative imperfect future singular second-person)
zal beroken (indicative imperfect future singular second-person)
zult beroken (indicative imperfect future singular second-person)
zal beroken (indicative imperfect future singular second-person)
zult beroken (indicative imperfect future singular second-person)
zal beroken (indicative imperfect future singular third-person)
zullen beroken (indicative imperfect future plural first-person)
zullen beroken (indicative imperfect future plural second-person)
zullen beroken (indicative imperfect future plural third-person)
zou beroken (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou beroken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) beroken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt beroken (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou beroken (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden beroken (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden beroken (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden beroken (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb berookt (perfect present first-person)
hebt berookt (perfect present second-person)
hebt berookt (perfect present second-person)
heeft berookt (perfect present second-person)
hebt berookt (perfect present second-person)
heeft berookt (perfect present third-person)
hebben berookt (perfect present first-person)
hebben berookt (perfect present second-person)
hebben berookt (perfect present third-person)
had berookt (perfect past first-person)
had berookt (perfect past second-person)
had berookt (perfect past second-person)
hadt berookt (perfect past second-person)
had berookt (perfect past third-person)
hadden berookt (perfect past first-person)
hadden berookt (perfect past second-person)
hadden berookt (perfect past third-person)
zal berookt hebben (perfect future first-person)
zal berookt hebben (perfect future second-person)
zult berookt hebben (perfect future second-person)
zult berookt hebben (perfect future second-person)
zal berookt hebben (perfect future second-person)
zult berookt hebben (perfect future second-person)
zal berookt hebben (perfect future third-person)
zullen berookt hebben (perfect future first-person)
zullen berookt hebben (perfect future second-person)
zullen berookt hebben (perfect future third-person)
zou berookt hebben (perfect conditional first-person)
zou berookt hebben (perfect conditional second-person)
zou berookt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt berookt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt berookt hebben (perfect conditional second-person)
zou berookt hebben (perfect conditional third-person)
zouden berookt hebben (perfect conditional first-person)
zouden berookt hebben (perfect conditional second-person)
zouden berookt hebben (perfect conditional third-person)

een oppervlak een speciale behandeling geven met een gas, rook of damp

Traditioneel wordt een eiken parket berookt met ammoniakdampen, waardoor het hout, afhankelijk van de berokingsduur, een min of meer donkere kleur verkrijgt.


vlampijpketel

Flammrohrkessel

een stoomketel waarbij de hete rookgassen, door met water omringde vlampijpen, geleid worden

vlampijpketels (plural)
vlampijpketeltje (diminutive singular)
vlampijpketeltjes (diminutive plural)

een stoomketel waarbij de hete rookgassen, door met water omringde vlampijpen geleid worden

De Titanic was uitgerust met vlampijpketels.


waterpijpketel

Wasserrohrkessel

een stoomketel waarbij de hete rookgassen over met water gevulde pijpen geleid worden

waterpijpketels (plural)
waterpijpketeltje (diminutive singular)
waterpijpketeltjes (diminutive plural)

een stoomketel waarbij de hete rookgassen over de met water gevulde pijpen geleid worden

door de kleiner waterinhoud zijn de waterpijpketels


calque

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘op calqueerpapier overgenomen tekening’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Afgeleid van het Franse werkwoord calquer

Lehnübersetzung

een woord of woordgroep die is gevormd door middel van een één-op-één vertaling...

een op doorzichtig linnen of papier gemaakte overtrek van een ontwerptekening

Met een sjabloonschaar werden uit de calque mallen geknipt.


winde

van Middelnederlands winde, verwant aan winden ww , in de betekenis van ‘windas’ aangetroffen vanaf 1390

bindweed

benaming voor slingerende planten met kegelvormige bloemen uit het geslacht Convolvus

ide

bepaald soort karperachtige zoetwatervis, Leuciscus idus

winden (plural)
windes (plural)
windetje (diminutive singular)
windetjes (diminutive plural)

as waarom een kabel wordt op- of afgerold


naafbus

naafbussen (plural)
naafbusje (diminutive singular)
naafbusjes (diminutive plural)

een metalen bus in de naaf van een wiel die om het uiteinde van de as draait

Door olieverlies in de naafbus is een vliegtuigmotor van Rolls Royce ontploft.


degelpers

Tiegeldruckpresse

een drukpers die volgens het hoogdrukprincipe werkt

degelpersen (plural)
degelpersje (diminutive singular)
degelpersjes (diminutive plural)

Bij een degelpers worden alleen de hoogst gelegen gedeelten van de drukvorm met inkt ingerold en afgedrukt.


gritstralen

gritstraalde (past)
gegritstraald (past participle)
te gritstralen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen gritstralen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen gritstralen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gegritstraald (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gegritstraald (active infinitive perfect present long-form)
gegritstraald zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gegritstraald te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
gritstralend (imperfect participle)
gegritstraald (past participle)
gritstrale (subjunctive)
gritstraal (indicative imperfect present singular first-person)
gritstraalt (indicative imperfect present singular second-person)
gritstraalt (indicative imperfect present singular second-person)
gritstraalt (indicative imperfect present singular second-person)
gritstraalt (indicative imperfect present singular third-person)
gritstraalde (indicative imperfect past singular first-person)
gritstraalde (indicative imperfect past singular second-person)
gritstraalde (indicative imperfect past singular second-person)
gritstraalde (indicative imperfect past singular second-person)
gritstraalde (indicative imperfect past singular third-person)
gritstraalden (indicative imperfect past plural first-person)
gritstraalden (indicative imperfect past plural second-person)
gritstraalden (indicative imperfect past plural third-person)
zal gritstralen (indicative imperfect future singular first-person)
zult gritstralen (indicative imperfect future singular second-person)
zal gritstralen (indicative imperfect future singular second-person)
zult gritstralen (indicative imperfect future singular second-person)
zal gritstralen (indicative imperfect future singular second-person)
zult gritstralen (indicative imperfect future singular second-person)
zal gritstralen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen gritstralen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen gritstralen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen gritstralen (indicative imperfect future plural third-person)
zou gritstralen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou gritstralen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) gritstralen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt gritstralen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou gritstralen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden gritstralen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden gritstralen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden gritstralen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gegritstraald (perfect present first-person)
hebt gegritstraald (perfect present second-person)
hebt gegritstraald (perfect present second-person)
heeft gegritstraald (perfect present second-person)
hebt gegritstraald (perfect present second-person)
heeft gegritstraald (perfect present third-person)
hebben gegritstraald (perfect present first-person)
hebben gegritstraald (perfect present second-person)
hebben gegritstraald (perfect present third-person)
had gegritstraald (perfect past first-person)
had gegritstraald (perfect past second-person)
had gegritstraald (perfect past second-person)
hadt gegritstraald (perfect past second-person)
had gegritstraald (perfect past third-person)
hadden gegritstraald (perfect past first-person)
hadden gegritstraald (perfect past second-person)
hadden gegritstraald (perfect past third-person)
zal gegritstraald hebben (perfect future first-person)
zal gegritstraald hebben (perfect future second-person)
zult gegritstraald hebben (perfect future second-person)
zult gegritstraald hebben (perfect future second-person)
zal gegritstraald hebben (perfect future second-person)
zult gegritstraald hebben (perfect future second-person)
zal gegritstraald hebben (perfect future third-person)
zullen gegritstraald hebben (perfect future first-person)
zullen gegritstraald hebben (perfect future second-person)
zullen gegritstraald hebben (perfect future third-person)
zou gegritstraald hebben (perfect conditional first-person)
zou gegritstraald hebben (perfect conditional second-person)
zou gegritstraald hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gegritstraald hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gegritstraald hebben (perfect conditional second-person)
zou gegritstraald hebben (perfect conditional third-person)
zouden gegritstraald hebben (perfect conditional first-person)
zouden gegritstraald hebben (perfect conditional second-person)
zouden gegritstraald hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gegritstraald (impersonal passive present imperfect)
er is gegritstraald (impersonal passive present perfect)
er werd gegritstraald (impersonal passive past imperfect)
er was gegritstraald (impersonal passive past perfect)
er zal gegritstraald worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gegritstraald zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gegritstraald worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gegritstraald zijn (impersonal passive conditional perfect)

een oppervlak van metaal of glas bewerken met een straal grit

Er wordt vaak gegritstraald met carborundum of koolzuursneeuw; zand is om gezondheidsredenen uitgebannen.


lager

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘deel van een werktuig waarop de as steunt’ voor het eerst aangetroffen in 1908

lagers (singular)
lagertje (diminutive first-person)
lagertjes (diminutive singular)

en een constructie die er voor zorgt dat verschillende delen van die constructie beter ten opzichte van elkaar kunnen bewegen door het verlagen van de wrijving


losser

Naamwoord van handeling van lossen met het achtervoegsel -er


ofn

Ontleend aan het Oudnoordse zelfstandige naamwoord ofn, dat van de Protogermaanse woorden *uhnaz en *uhwnaz komt


rivet

via Middelnederlands rivet van Oudfrans rivet

kort metalen staafje of buisje dat door twee vlakken wordt gestoken en platgeslagen om ze aan elkaar vast te maken

Een voorbeeld van zo'n productiefout is in onderstaande afbeelding te zien is. De rivet in de linker afbeelding is niet vlak gestanst zoals in de rechter afbeelding.


breedbeeldtelevisie

samenstelling van breedbeeld en televisie

breedbeeldtelevisies (singular)
breedbeeldtelevisietje (diminutive second-person)
breedbeeldtelevisietjes (diminutive singular)

een vorm van beeldomroep waarin het beeld een 16:9 verhouding van breedte en hoogte heeft

De beeldkwaliteit van breedbeeldtelevisie is een stuk beter dan televisie met een 4:3 beeldverhouding.


fitter

afgeleid van fitten met het achtervoegsel -er

fitters (plural)
fittertje (diminutive singular)
fittertjes (diminutive plural)

iemand die fit (buisleidingen, kranen enz. aanbrengt)


opgesteld

*vervoeging van opstellen: voltooid deelwoord (van het scheidbare werkwoord), op te vatten als samenstelling van op bw en gesteld ww

Het opgesteld vermogen van de elektriciteitscentrale was afgestemd op de piekbehoefte aan stroom.


vlotter

Naamwoord van handeling van vlotten met het achtervoegsel -er

drijflichaam in verschillende toestellen om een niveau te bepalen en afhankelijk hiervan een proces te regelen


wijzer

Naamwoord van handeling van wijzen met het achtervoegsel -er

wijzers (plural)
wijzertje (diminutive singular)
wijzertjes (diminutive plural)


bouwkundige

Afgeleid van bouwkundig met het achtervoegsel -e

De bouwkundige moet die constructie maar even goed nakijken.

De ratten in Amsterdam hebben toegang tot huizen met bouwkundige problemen, zoals een kapot riool of gaten in kruipruimten. De dieren worden aangetrokken door voedsel, zoals etensresten op straat bij afvalbakken of voer voor duiven of eenden. Deze factoren kunnen de overlast vergroten, stelt de gemeente.

Weblink bron “Extra geld voor rattenbestrijding Amsterdam, maar 'rat hoort nu eenmaal in de stad'” (18 april 2025), NOS


zuigkorf

crépine d’aspiration

een vaak metalen, trechter- of cilindervormige zeef voor de monding van een zuigpomp

zuigkorven (plural)
zuigkorfje (diminutive singular)
zuigkorfjes (diminutive plural)

De zuigkorf was verstopt geraakt.


passing

Naamwoord van handeling van passen met het achtervoegsel -ing

een methode om twee voorwerpen in elkaar te laten passen