hightechsector

samenstelling van hightech zn en sector zn

hightechsectoren (plural)
hightechsectors (plural)

alle bedrijven die betrokken zijn bij het maken van technologisch geavanceerde producten

Zeventien Heerlense midden- en kleinbedrijven krijgen geld van Europa. Dat loopt voor sommige bedrijven in de honderdduizenden euro's. In de meeste gevallen gaat het om innovatieve bedrijven in de hightechsector of ondernemingen die nieuwe vindingen op de markt willen brengen, bijvoorbeeld op het gebied van energie, 3D-printen en incontinentiemateriaal.

Weblink bron
Hugo van der Parre en Ben Meindertsma
 “Hoe eurosceptisch Heerlen tóch tientallen miljoenen EU-subsidie binnenhaalt” (vrijdag 17 mei 2019, 19:57), NOS

Dat herkent chipmaker NXP, een andere belangrijke speler in de hightechsector. "Het was 's ochtends wakker worden om te kijken wat de VS had besloten", zegt Jos Bakker, exportspecialist bij het bedrijf. "Wanneer dan sommige maatregelen met onmiddellijke ingang in werking treden, is dat funest voor onze industrie."

Weblink bron
Nando Kasteleijn en Nik Wouters
 “Nederlandse hightechindustrie hoopt op minder verrassingen onder Biden” (zaterdag 23 januari 2021, 11:08), NOS


lubricate

Bekend sinds ca. 1620; van Latijn lubricatus.


bead

erfwoord van Middelengels bede, Angelsaksisch gebed ("gebed"). Van Protogermaans *bidam . Verwant met o.a. Duits bitte/Gebet, Gotisch bida, Nederlands bede/bidden.


gazonsproeier

samenstelling van gazon zn en sproeier zn

gazonsproeiers (plural)
gazonsproeiertje (diminutive singular)
gazonsproeiertjes (diminutive plural)

apparaat waarmee men water over een grasveld kan spuiten

Verschillende gazonsproeiers verenigden hun ritmische gesis tot een melancholiek lied; waar de sproeiers niet reikten, was het pas gemaaide gras geel verkleurd door de hitte.

Juli Zeh
 “Ons soort mensen” (2016), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026334672

Brandt de zon, laat het terras dan voor wat het is en verhuis naar een plek op het gazon. Daar is het, met dank aan de natuur, steeds enkele graden koeler. In de schaduw van een boom knijp je er nog eens enkele graden af. Heb je nood aan pure verfrissing, installeer dan een tuindouche. Is het water meer bedoeld als spelelement voor de kinderen, dan is een gazonsproeier interessanter.

Weblink bron
Marc Verachtert
 “Hoe slaagt een vakantie in eigen tuin?” (Maandag 25 juni 2012 om 10:00), De Standaard


machineolie

machineoliën (plural)
machineolies (plural)

olie waarmee men machines soepel laat draaien; vloeibare, vettige substantie waarmee men een machine kan smeren

Oekraïense ministers en adviseurs van president Zelensky stelden vanochtend direct dat de damdoorbraak een vorm van 'ecocide' is. Dat is een relatief nieuwe term, voor het doelbewust vernietigen van ecosystemen. Niet alleen water bedreigt de regio, ook olie vormt een probleem. Volgens de Oekraïense autoriteiten is zeker 150 ton machineolie weggelekt uit de waterkrachtcentrale in de dam, met alle gevolgen van dien. Nog eens 300 ton dreigt weg te lekken.

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Bewoners Cherson woedend en verbijsterd over damdoorbraak: ‘Ultieme lafaards’” (dinsdag 6 juni 2023, 17:36), NOS


glitch

Algemeen bekend sinds 1953; als nieuwe term mogelijk in de jaren 1940 opgekomen in de VS. Van Jiddisch glitsh, wat weer is afgeleid van Duits glitschen (zie ook Duits gleiten, Engels glide, Nederlands glijden).

technische storing, aanvankelijk m.n. bij het uitzenden van een radio- of televisieprogramma; bij uitbreiding een storing van technische aard in het algemeen


bullbar

aan de voorzijde van een auto gemonteerd metalen hekwerk dat dient om obstakels opzij te schuiven maar vooral om stoer over te komen


grondwaterpomp

samenstelling van grondwater zn en pomp zn

grondwaterpompen (plural)
grondwaterpompje (diminutive singular)
grondwaterpompjes (diminutive plural)

werktuig dat door middel van drukverschil grondwater naar het oppervlakte pompt

Ze nam de overige sleutels mee en schakelde de grondwaterpomp uit.

Juli Zeh
 “Onder buren”, Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789026356186

Dat blijkt uit een rondgang van Omroep Gelderland onder de waterschappen. Boeren mogen door de verboden geen water uit beken, sloten en vijvers gebruiken voor hun land. Daarom plaatsen steeds meer agrariërs een grondwaterpomp.

Weblink bron “Boeren wijken uit naar grondwater door aanhoudende droogte” (maandag 22 juli 2019, 09:15), NOS


duikklok

duikklokken (plural)
duikklokje (diminutive singular)
duikklokjes (diminutive plural)

een ruimte waarin mensen zonder duikuitrusting onder water kunnen blijven

Gedurende een dag en een nacht had ze het gevoel gehad dat ze was omringd door de weergalmende stilte van een duikklok.

Thomas Harris
 “De schreeuw van het lam” (1994), Luitingh-Sijthoff , ISBN 902451990X


houtzaagmolen

samenstellende samenstelling van hout zn, zagen ww en molen zn

houtzaagmolens (plural)
houtzaagmolentje (diminutive singular)
houtzaagmolentjes (diminutive plural)

een windmolen die dient om een zaag aan te drijven

Doeves (39) is een van de jongste beroepsmolenaars in Nederland. Hij runt een houtzaagmolen op de Zaanse schans. Het is een replica van een molen uit 1680 die in de Tweede Wereldoorlog werd gesloopt.

Weblink bron “Molenaarsambacht wordt immaterieel erfgoed” (donderdag 7 december 2017, 11:48), NOS


motorbediening

samenstelling van motor zn en bediening zn

technische voorzieningen om de aandrijving te besturen

De motorbediening is bijvoorbeeld krakkemikkig, de brandstofleidingen zijn een rommeltje en lekken of er zitten slechte brandstoffilters in de leiding.

Gerard Duursma geciteerd door Richard de Jonge
 Gerard Duursma keurt scheepsmotoren met stethoscoop in: De Telegraaf , jrg. (24 april 1993), Dagblad De Telegraaf, Amsterdam, 77 (TA 17) kol. 7


aansluitingenregister

samenstelling van aansluiting zn en register zn met het invoegsel -en-

een centraal register waarin alle energieaansluitingen in Nederland zijn vastgelegd


aanspanner

afleiding van Naamwoord van handeling van aanspannen met het achtervoegsel -er

aanspanners (plural)
aanspannertje (diminutive singular)
aanspannertjes (diminutive plural)

een hulpmiddel of gereedschap dat wordt gebruikt om onderdelen vast te zetten of onder spanning te brengen


aanvoerbuis

aanvoerbuizen (plural)
aanvoerbuisje (diminutive singular)
aanvoerbuisjes (diminutive plural)

holle pijp waardoor een vloeistof of een gas naar toestel of reservoir wordt geleid


aanvoerrol

aanvoerrollen (plural)
aanvoerrolletje (diminutive singular)
aanvoerrolletjes (diminutive plural)


aanzetslinger

samenstelling van aanzetten ww en slinger zn

aanzetslingers (plural)
aanzetslingertje (diminutive singular)
aanzetslingertjes (diminutive plural)

zwengel waarmee men een verbrandingsmotor kan starten, tegenwoordig gebruikt men hiervoor een startmotor


acetyleenbrander

samenstelling van acetyleen zn en brander zn

een brander met een zeer hoge temperatuur die men gebruikt om metalen te lassen, te solderen of te snijden


turret

Via Middelengels touret van Oudfrans torete, verkleinvorm van tour (< Latijn turris).


achterlager

lager van het achterste wiel van een voertuig


hinge

erfwoord van Middelengels henge, Angelsaksisch *henġ. Verder van West-Germaans *hangiju.


blokkeerinrichting

samenstelling van blokkeer ww en inrichting zn

onderdeel van een werktuig dat een bepaalde beweging tegengaat

Als een van de bezwaren ten aanzien van het gebruik van statistische driepuntsgordels wordt veelal aangevoerd dat het niet (goed) mogelijk is alle bedieningsknoppen op het dashboard te bereiken. (…) De tweede oplossing is toepassing van een driepuntsgordel met oprolautomaat en blokkeerinrichting (driepuntsgordel met automaat).

Weblink bron “'Heupgordel gunstiger dan driepuntsgordel'” (12 juni 1975) op nrc.nl

Om de op de kooi staande monteur gelegenheid te geven de lift aldaar buiten werking te stellen, zodat die niet onverwachts in gang kan komen, wordt op het kooidak een eenvoudige schakelaar tot het onderbreken van de stuurstroomketen opgenomen (blokkeerinrichting).

Mesritz, A.D. & Ree, R.C. van
 “Bedrijfshygiëne en veiligheidstechniek”, 3e druk (1949), De Technische Uitgeverij H. Stam, Haarlem, p. 191


afleesloep

afleesloepen (plural)
afleesloepje (diminutive singular)
afleesloepjes (diminutive plural)

vergrootglas waarmee men een meetinstrument zeer nauwkeurig kan aflezen


afsnijfrequentie

samenstelling van afsnij ww en frequentie zn

afsnijfrequenties (plural)
afsnijfrequentietje (diminutive singular)
afsnijfrequentietjes (diminutive plural)

de frequentie waarbij de frequentiekarakteristiek van een systeem een bepaalde minimale grenswaarde bereikt


afstemknop

samenstelling van afstemmen ww en knop zn

afstemknoppen (plural)
afstemknopje (diminutive singular)
afstemknopjes (diminutive plural)

deel van een radio-ontvanger waarmee men kan kiezen naar welk radioprogramma men gaat luisteren


aftapkraan

samenstelling van aftappen ww en kraan zn

aftapkranen (plural)
aftapkraantje (diminutive singular)
aftapkraantjes (diminutive plural)

kraan waarmee men een systeem van leidingen en vaten kan ledigen


afvoergassenleiding

samenstellende samenstelling van afvoer zn, gas zn en leiding zn met het invoegsel -en-

afvoergassenleidingen (plural)
afvoergassenleidinkje (diminutive singular)
afvoergassenleidinkjes (diminutive plural)

buis waardoor verbrandingsgassen veilig worden verwijderd uit een gebouw of installatie


MRI-scan

samenstelling van MRI zn en scan zn als leenvertaling van Engels MRI scan zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 12.A

samengesteld beeld van de organen en weefsels in het lichaam, gemaakt door een MRI-scanner met behulp van sterke magnetische velden en radiogolven

Het bestuderen van een MRI-scan is onderdeel van het werk van de radioloog.

De MRI-scan geldt nog altijd als een van de grootste doorbraken in de geneeskunde.

Weblink bron
Milo van Bokkum
 “Uitvinder MRI-scan Peter Mansfield (83) overleden” (10 februari 2017) op nrc.nl


alarminrichting

samenstelling van alarm zn en inrichting zn

alarminrichtingen (plural)
alarminrichtinkje (diminutive singular)
alarminrichtinkjes (diminutive plural)

groep samenhangende apparaten die een signaal produceert als er gevaar dreigt


apparatenbouw

samenstelling van apparaat zn en bouw zn met het invoegsel -en-

"Dat zijn naast Star Wash het bouwbedrijf Olde Rikkert, Autoschade Albert Kip, Jaro Beton, Huitink machine- en apparatenbouw, Nijhuis & Wigger, Linders ijzer en metaal en HWH Europe."

Weblink bron “'Snel naar Star Wash om defibrillator op te halen'” (09-07-2008), Tubantia

Het boegbeeld was eerder voorzitter van de Raad van Bestuur van Stork, vervulde een paar jaar positie als deeltijd-hoogleraar Apparatenbouw Procesindustrie (API) aan de TU Delft. In het verleden was hij als commissaris betrokken bij TenCate en Urenco.

Weblink bron “Aad Veenman is boegbeeld van topteam voor technologiebasis Twente” (11-02-2015), Tubantia


antennebeleid

samenstelling van antenne zn en beleid zn

strategie betreffende de plaatsing van antennes voor mobiele communicatie


asdiameter

We merken hierbij op, dat Lloyds bij schroefassen die gelagerd zijn in witmetaal voor de lengte van de achterste scheenbus een kleinere maat toestaat dan 4 maal de asdiameter (ca. 2x/2 maal de asdiameter). Het een en ander houdt verband met de buiging in de as en de te geven ruimte in het asmetaal.

H. L. Schwab
 De Stal-Laval A.P. (Advanced Propulsion) turbine-installatie 7 (slot) in: Nautisch en technisch tijdschrift, jrg. 21 nr. 8 (1 augustus 1969), Centrale van Kapiteins en Officieren ter Koopvaardij / H. Stam, Culemborg, p. 385 kol. 1

De diameter van de kruktap maakt men meestal gelijk aan de asdiameter, somtijds met het oog op de vlaktedruk iets groter.

Haga, H.W.
 “Zuigerstoommachines. Deel 2.” (1948), H. Stam, Haarlem, p. 184


asleger

kussen waarin een draaiende as is gelegen


asmaat

afstand van het gat voor de sleutel en het gat voor de deurklink

Hoe moet ik de juiste asmaat opmeten?: Als u een deur heeft met een gat voor een baardsleutel, dan zijn er verschillende maten mogelijk: In België worden meestal volgende maten gebruikt: 72, 90 en 110mm. 56 en 72 mm zijn dan weer de meest voorkomende maten in Nederland.

Weblink bron “Hoe moet ik de juiste asmaat opmeten?”


assembleerprogramma

samenstelling van assembleer ww en programma zn

computerprogramma geschreven in een taal die zeer dicht bij machinetaal staat


atoomcentrum

samenstelling van atoom zn en centrum zn

atoomcentrums (plural)
atoomcentra (plural)

instituut voor kernenergie of kernbewapening

Iran zet - alle VN-resoluties en sancties ten spijt - zijn activiteiten op het vlak van uraniumverrijking voort en beschikt intussen over ongeveer 6.000 gascentrifuges in zijn atoomcentrum nabij Natan. Dat staat in het jongste rapport van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA), dat woensdag in Wenen werd voorgesteld.

Weblink bron “„Iran zet nucleaire activiteiten nog steeds voort”” (Woensdag 19 november 2008 om 00:00), De Standaard


atoomreactor

samenstelling van atoom zn en reactor zn

atoomreactors (plural)
atoomreactoren (plural)

installatie waarin een nucleair splijtingsprocess plaats vindt

Duitsland neemt vandaag afscheid van kernenergie. In de Zuid-Duitse deelstaat Beieren zorgt de sluiting van atoomreactor Isar 2 voor verdriet en onbegrip.

Weblink bron
Guy Hoeks
 “Groeiend verdriet in Duitsland om afscheid van kernenergie, einde voor ‘perfecte’ kerncentrale” (15-04-2023), Tubantia


audioproduct

samenstelling van audio zn en product zn

audioproducten (plural)
audioproductje (diminutive singular)
audioproductjes (diminutive plural)

apparaat waarmee men geluid kan afspelen

Microsoft zou werken aan een eigen versie van draadloze oortjes. Het bedrijf presenteerde vorig jaar zijn eerste draadloze hoofdtelefoon en zou die expertise willen gebruiken om ook een ander draadloos audioproduct te maken, meldt de website Thurrott.com.

Weblink bron “‘Microsoft werkt ook aan eigen versie draadloze oordoppen’” (16-04-2019), Tubantia

Amazon heeft niet gereageerd op het gerucht. De webwinkel heeft een reeks Echo-speakers om thuis met Alexa te communiceren en heeft apps voor Android en iOS, maar maakte tot nu toe geen audioproduct om te dragen. De Alexa-oordopjes zouden voor het einde van het jaar moeten verschijnen.

Weblink bron “‘Amazon komt met eigen draadloze oordoppen’” (05-04-2019), Tubantia


autopletter

toestel waarmee men autowrakken tot handteerbare pakketten kan samenpersen


diagonaalband

samenstelling van diagonaal zn en band zn

buitenband voor een auto met overdwarse karkasweefseldraden


diamantnaald

samenstelling van diamant zn en naald zn

diamantnaalden (plural)
diamantnaaldje (diminutive singular)
diamantnaaldjes (diminutive plural)

grammofoonnaald met een puntje van diamant


blu-rayspeler

samenstelling van blu-ray zn en speler zn

apparaat dat blu-ray schijfjes kan afspelen

Nadat hij bij een vrouw had ingebroken, nam hij haar tv, blu-rayspeler en andere elektronisch apparaten mee. Na een paar dagen merkte de vrouw dat er iemand anders op haar Netflix-account (dat ook nog steeds gekoppeld was aan haar gestolen tv) films zat te kijken. Ze vertelde het de politie, die via het ip-adres het huis van de jongen vond én de gestolen spullen. Hij is inmiddels aangehouden.

Weblink bron “'Kijk geen Netflix op een tv die je hebt gestolen'” (maandag 23 maart 2015, 21:13), NOS

Na de televisie is de smartphone inmiddels het populairste apparaat, samen met de vaste telefoon. Hij is zelfs populairder dan de laptop, de dvd- en blu-rayspeler en de desktopcomputer. Maar slechts 30 procent van de SCP-respondenten heeft een mp3-speler. Tegelijkertijd heeft nog steeds 95 procent van de mensen een tv: die is dus nog niet vervangen door de smartphone. Maar dertig apparaten is wel erg veel: slechts 20 procent van de Nederlanders heeft meer dan tien media-apparaten. Deze voorspelling is niet uitgekomen.


blu-ray

een formaat waarmee informatie op een optische schijf wordt opgeslagen met een hogere informatiedichtheid dan bij een cd of dvd


badthermometer

samenstelling van bad zn en thermometer zn

badthermometers (plural)
badthermometertje (diminutive singular)
badthermometertjes (diminutive plural)

toestel waarmee de temperatuur van badwater kan vaststellen


clothing

van Middelengels clothing / clathing, op te vatten als afgeleid van clothe ww met het achtervoegsel -ing

bekleding van een ketel om uitstraling van hitte tegen te gaan


leiwiel

samenstelling van lei ww "leid" en wiel zn

leiwielen (plural)
leiwieltje (diminutive singular)
leiwieltjes (diminutive plural)

draaiende schijf die in een pomp of turbine vloeistof in de gewenste richting laat stromen

Onder een druktrap verstaat men dan één leiwiel met bijbehorend loopwiel of wel één leischoepenkrans met loopschoepenkrans.

Vereniging van Gebruikers van Stoomketels en Krachtwerktuigen
 “Stoom : Handleiding voor het stoombedrijf” (1947), N.V. Uitgevers-maatschappij Æ. E. Kluwer, Deventer, p. 351


chipmachine

machine waarmee men computerchips kan maken

Al jaren is het Nederlandse ASML wereldwijd een dominante speler op de markt van chipmachines. In 2000 werd de start gemaakt met een project waardoor het de komende jaren nóg dominanter kan worden: het ontwikkelen van machines die werken met extreem ultraviolet (EUV) licht. Een techniek die belangrijk is om ook in de toekomst de meest geavanceerde chips te kunnen maken.

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Hoe ASML een grote gok waagde en daarmee monopolist werd” (woensdag 22 januari 2020, 18:09), NOS

De Amerikaanse regering heeft in 2018 en 2019 de Nederlandse regering, en premier Rutte persoonlijk, onder druk gezet om de verkoop van een chipmachine van ASML aan een Chinese fabrikant te voorkomen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van anonieme bronnen.

Weblink bron “'VS zette Rutte onder druk om verkoop ASML-machine aan China'” (maandag 6 januari 2020, 11:31), NOS


interferometer

samenstelling van interferentie zn en meter zn

een meetinstrument dat gebruikmaakt van interferentie van licht of andere golven

De nieuwe serie is op 26 december 04.38 uur (Nederlandse tijd) gedetecteerd door supergevoelige meetapparatuur in de VS, de Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO). De twee LIGO-detectoren hadden ook al de eerste serie ruimtetijd-rimpelingen opgepikt.

Weblink bron “Weer zwaartekrachtsgolven waargenomen; Einstein had echt gelijk” (woensdag 15 juni 2016, 20:35), NOS


internettechnologie

samenstelling van internet zn en technologie zn

zaken die door het internet mogelijk gemaakt worden

Alexander Pechtold (D66) ziet vooral kansen in de technologische vernieuwingen, met name voor de gezondheidszorg. Die kan dankzij internettechnologie goedkoper en individueler worden gemaakt. Volgens Pechtold zullen verzekeringsmaatschappijen in de toekomst de zorgpremie gaan vaststellen op basis van privégegevens van burgers, bijvoorbeeld over hun eetgewoonten en sigarettenverslaving.

Weblink bron
Chris Ostendorf
 “Leiders over Later: privacy” (maandag 4 januari 2016, 12:55), NOS


opblaasbaarheid

Ageleid van opblaasbaar met het achtervoegsel -heid

Een pomp met een goede opblaasbaarheid.


gevelkachel

gevelkachels (plural)
gevelkacheltje (diminutive singular)
gevelkacheltjes (diminutive plural)

kachel die aan de buitenmuur is bevestigd en een directe rookafvoer via die muur heeft


kabelbinder

kunststof reep met hoekige ribbels, die aan de ene kant in een punt toeloopt en aan de andere kant in een soort gesp, waar de punt maar in één richting doorheen kan worden getrokken
Oorspronkelijk bedoeld om losse kabels snel in een bundel vast te maken, maar ook gebruikt voor andere toepassingen als het sluiten van zakken, het boeien van personen of het vastmaken van zeil aan een stellage. Omdat de gesp alleen maar kan worden aangetrokken, wordt een tiewrap simpel doorgesneden bij het losmaken.

Donderdagavond was tijdens Everton-Newcastle een knul het veld opgerend. Met een kabelbinder bond hij zichzelf vast aan de doelpaal.

Weblink bron
Carolina Trujillo
 “Veldbestormers” (20 maart 2022) op nrc.nl


antikidnapknop

samenstelling van kidnap ww en knop zn met het voorvoegsel anti-

antikidnapknoppen (plural)
antikidnapknopje (diminutive singular)
antikidnapknopjes (diminutive plural)

alarmknop die men kan indrukken als er sprake is van een (dreigende) ontvoering


inbrekersalarm

samenstelling van inbreker zn en alarm zn met het invoegsel -s-

alarmsysteem om inbrekers of andere ongewenste bezoekers te signaleren

Hoe bouw je je eigen inbrekersalarm?


lichtprojector

samenstelling van licht zn en projector zn

lichtprojectoren (plural)
lichtprojectors (plural)
lichtprojectortje (diminutive singular)
lichtprojectortjes (diminutive plural)

een optisch apparaat met een lamp om al dan niet bewegende afbeeldingen optisch weer te geven op een scherm of muur

De lichtprojector blijft tot 25 februari in de Texelsestraat staan. Daarna bekijkt de gemeente of de projecties effect hebben gehad en misschien op andere plekken kunnen worden ingezet.

Weblink bron “Projectie van rat moet Rotterdammers overhalen afval in de container te gooien” (woensdag 19 februari 2025), NOS


innovatieoorlog

samenstelling van innovatie zn en oorlog zn

innovatieoorlogen (plural)
innovatieoorlogje (diminutive singular)
innovatieoorlogjes (diminutive plural)

strijd waarbij men probeert elkaar af te troeven door technische vernieuwing

Deze fabrikanten proberen elkaar flink af te troeven. "Er is echt een innovatie-oorlog gaande. Omdat er nu zo veel concurrentie is, probeert iedereen nieuwe functies in een auto te stoppen", zegt Van Dillen. Niet elke innovatie is volgens hem even geslaagd. "Veel van de nieuwe Chinese auto's hebben een waslijst aan innovaties waar mensen waarschijnlijk niet veel van zullen gebruiken."

Weblink bron
Aïda Brands
 “Chinese elektrische auto's booming in Europa ondanks heffingen” (24 april 2025), NOS


robotisering

afleiding van Naamwoord van handeling robotiseren met het achtervoegsel -ing

proces waarbij machines steeds meer zelfstandig complexe producten maken

De Chinese autofabrikanten weten auto's op de markt te krijgen met een vaak hogere actieradius tegen een voordeligere prijs dan de Europese concurrenten. "De innovaties waar Tesla zich de afgelopen tijd op heeft gericht zijn bijvoorbeeld robotisering en zelfrijdende auto's, maar dat is voor Europa voorlopig nog niet zo interessant", zegt Luman.


wieldruk

deel van het gewicht van een voertuig dat door een wiel daarvan op de weg wordt overgebracht

Als men uitgaat van een personenauto van 1 ton dan is de belasting per wiel 250 kg. Voor een vrachtauto van 40 ton met 20 wielen is de wieldruk 2 ton per wiel. Dat is 8 maal zoveel als voor de personenauto.

Weblink bron
R. Braams
 “Het is het vrachtverkeer dat de wegen beschadigt en verstopt” (5 augustus 1995) op nrc.nl


elektrificering

afleiding van naamwoord van handeling elektrificeren met het achtervoegsel -ing

vervangen van een energiebron door een elektrische energiebron

De Chinese auto heeft dus definitief een plek veroverd op de Europese markt. Bovag verwacht dat het marktaandeel van Chinese autofabrikanten van 4 procent nu naar 10 procent zal groeien in Europa en wel 15 procent in Nederland. "De Chinese merken zijn al een serieuze speler en ik denk dat ze Europese fabrikanten gaan stimuleren nog meer te steken in de elektrificering en efficiëntie van hun auto's", zegt Brummelhuis. De EU hoopt in ieder geval binnenkort afspraken te maken China zodat Chinese automerken ook hier meer fabrieken gaan openen.


Deltares

naam van een technologisch instituut in Nederland op het gebied van water, ondergrond en infrastructuur

Dat zegt ook kennisinstituut Deltares, dat in Nederland een grote rol heeft in het onderzoek naar de bodem en water. "Deltares heeft een sterke relatie met de VU. We delen kennis, studenten studeren bij ons af of lopen bij ons stage. En een aantal van onze medewerkers komt daar ook vandaan, heeft daar een gedeelde aanstelling of is gedetacheerd", zegt wetenschappelijk directeur Bart van den Hurk, zelf ook gedetacheerd aan de VU.

Weblink bron
Sven Schaap
 “Werkveld luidt noodklok op actiedag tegen verdwijnen aardwetenschappen VU” (6 mei 2025), NOS


robinet

kraan [2]; mechanisme waarmee stroming vloeistof of gas geregeld kan worden


grue

kraan [3]; werktuig om voorwerpen te verplaatsen


regelelement

regelelementen (plural)
regelelementje (diminutive singular)
regelelementjes (diminutive plural)

elk van de onderdelen die nodig zijn om een proces stabiel te regelen


odometrie

geen meervoud via Engels odometry of Frans odométrie van Oudgrieks ὁδομέτρον (hodométron) samengesteld uit ὁδός (hodós) "route of reis" en μέτρον (métron) "maat, meting"

meting van de afgelegde afstand, soms ook in samenhang met de bewegingsrichting
Een veel gebruikte methode is het bijhouden van het aantal omwentelingen van een wiel en het vermenigvuldigen van dit aantal met de omtrek van dat wiel.

De verplaatsing binnen het bedrijf registreert het wagentje door middel van odometrie, meten van verplaatsingsrichting en afgelegde afstand. Hier gebeurt dat eenvoudigweg door het tellen van het aantal omwentelingen van elk van de twee op een as gemonteerde wielen van FROG. Dankzij het differentieel maakt, bij een bocht linksom het rechterwiel meer omwentelingen dan het linker — dat is het idee.

Weblink bron
Karel Knip
 “Op zoek naar het ideale Automatisch Gestuurde Voertuig” (24 januari 1987) op nrc.nl


drooggewicht

samenstelling van droog zn en gewicht zn

het gewicht van een motorfiets of auto zonder vloeistoffen