klimaat

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘natuurlijke gesteldheid van lucht en weer’ voor het eerst aangetroffen in 1485

klimaat

de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet

klimaten (plural)
klimaatje (diminutive singular)
klimaatjes (diminutive plural)

Wij hebben op aarde een leefbaar klimaat.


adaptatie

van Frans adaptation, op te vatten als naamwoord van handeling van adapteren ww met het achtervoegsel -atie, in de betekenis van ‘aanpassing’ aangetroffen vanaf 1863

maatregelen bedoeld om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen


klimaatneutraal

klimaatneutraler (uninflected comparative)
klimaatneutraalst (uninflected superlative)
klimaatneutrale (inflected positive)
klimaatneutralere (inflected comparative)
klimaatneutraalste (inflected superlative)
klimaatneutraals (partitive positive)
klimaatneutralers (partitive comparative)

geen effect op het klimaat hebbend, m.n. doordat de hoeveelheid broeikasgassen die wordt uitgestoten bij een bepaalde activiteit, wordt gecompenseerd, bijv. door het planten van bomen


tropen

[2], [3]: gevormd uit Oudgrieks τροπή (tropè) "zonnewende", vermoedelijk naar het voorbeeld van Duits Tropen

In de koloniale tijd hadden Nederland en België bezittingen in de tropen.

De onderzoekers begonnen met gegevens van 210.000 individuele bomen, verdeeld over 110 soorten, uit verschillende klimaatzones en ecosystemen, van de tropen tot de polen, en van dichtbeboste tot open gebieden.

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Hoe sneller een boom groeit, hoe eerder hij doodgaat” (9 september 2020) op nrc.nl

⧖ Welke betere gelegenheid tot het doen van dergelijke waarnemingen , (die stellig onder de interessantsten van de physiek behooren, en over de eigenlijke (werkende) oorzaak der zoo merkwaardige dagelijksche barometer-veranderingen licht kunnen verspreiden), — kan men ergens vinden, dan onder de tropen, waar de onregelmatige veranderingen in den barometer bijna geheel verdwenen zijn, — en welke betere onder de tropen, dan to Buitenzorg? (…)

R.
 Kritische aanmerkingen over de opgave van verschillende hoogten op Java in: Tijdschrift voor Neêrland's Indië, jrg. 4 deel 2 nr. 6 (juni 1842), Lands-Drukkerij, p. 423/424


forcing

[1] via Frans forcing in "faire le forcing" van Engels forcing

radiative forcing

zonnestraling die niet wordt teruggekaatst naar de ruimte

energie die per tijdseenheid aan de atmosfeer wordt toegevoegd of onttrokken en geleidelijk voorspelbaar het klimaat verandert

Elk scenario veronderstelt beslissingen van de mens in verband met broeikasgasuitstoot. RCP 2.6 gaat er van uit dat we de concentratie van CO2 beperken tot 450 ppm. Nu zitten we al boven 417 ppm. Ons budget wordt dus heel beperkt de komende jaren. In dit scenario piekt de forcing naar 3 W/m², om in 2100 terug te zakken naar 2,6 W/m² (vandaar de naam RCP 2.6).

Weblink bron Gearchiveerde versie “Klimaatverstoring les 19” (21 april 2020) op grootoudersvoorhetklimaat.be


klimaatverandering

samenstelling van klimaat en verandering

Klimaveränderung

de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw

Klimaatverandering is een voor de hand liggend gevaar voor de Malediven, waarvan het grootste deel nauwelijks boven de zeespiegel uitstijgt.

Medewerkers van het Amerikaanse ministerie van Landbouw hebben de opdracht gekregen niet langer woorden zoals "klimaatverandering" te gebruiken. Voortaan moeten ze het hebben over "weerextremen", blijkt uit interne correspondentie

Een probleem dat toch al hoort bij de democratie – dat kiezers amper rekening houden met toekomstige generaties – uit zich bijzonder sterk bij klimaatverandering.

Later deze week maakt Borne waarschijnlijk haar kabinet bekend. In een toespraak noemde ze vandaag de koopkracht van de Fransen en klimaatverandering als belangrijke agendapunten. Verder droeg ze haar voordracht op aan "alle meisjes" die dromen willen najagen.

Weblink bron “Macron kiest ervaren Élisabeth Borne als premier, als tweede vrouw ooit” (16 mei 2020), NOS

Door de extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering laait in de VS de discussie op over de leefbaarheid in risicogebieden. De keuzes die verzekeringsmaatschappijen maken zijn daar een goede indicator van. Experts zijn somber over de situatie.

Weblink bron
Ryan Hermelijn
 “Zorgen over verzekeringscrisis Florida groeien na orkaan Milton” (12-10-2024), NOS


broeikaseffect

broeikaseffecten (plural)
broeikaseffectje (diminutive singular)
broeikaseffectjes (diminutive plural)

wereldwijde temperatuurverhoging door de aanwezigheid van broeikasgassen (vooral kooldioxide) in de dampkring

- De Franse wetenschapper Jean-Baptiste Fourier vergelijkt (in 1827) het opwarmingseffect in de atmosfeer met een broeikas.

- Zonder broeikaseffect zou de aarde onleefbaar zijn de gemiddelde temperatuur zou dan -18 graden celcius zijn i.p.v. de huidige +15 graden Celcius.


mitigatie

Naamwoord van handeling van mitigeren met het achtervoegsel -atie

mitigaties (plural)
mitigatietje (diminutive singular)
mitigatietjes (diminutive plural)

geheel van maatregelen om minder broeikasgassen uit te stoten (zodat de aarde minder snel opwarmt)

Het meeste geld werd en wordt nog steeds ingezet op wat in het klimaatbeleid mitigatie heet, het voorkomen van verdere opwarming.

Weblink bron
Paul Luttikhuis
 “Op drijvend klimaatpaleis in de Rijnhaven gebruikt zelfs de airco geen energie” (16 december 2021) op nrc.nl


klimaatwetenschapper

samenstelling van klimaat zn en wetenschapper zn

deskundige op het gebied van klimaat en klimaatverandering

Klimaatwetenschapper Dim Coumou legt uit hoe het komt dat we steeds vaker te maken krijgen met hittegolven:

Weblink bron “Opnieuw record gesneuveld: het is vandaag de warmste 26 juli ooit gemeten” (26-07-2019), Tubantia

Het dagrecord komt er nadat er in heel de maand juli al 197 gigaton, of 197 miljard ton, ijs was afgesmolten. Glacioloog en klimaatwetenschapper Ruth Mottram van het DMI tweet dat het smeltseizoen de komende maand wel milder zal worden, maar dat er de komende dagen toch nog warme temperaturen verwacht worden.

Weblink bron “Hittegolf Groenland: extreem veel ijs gesmolten, genoeg om 4 miljoen zwembaden mee te vullen” (02-08-2019), Tubantia


klimaatwetenschap

samenstelling van klimaat zn en wetenschap zn

wetenschap die zich bezighoudt met klimaat en klimaatverandering

Wetenschapper neemt ontslag om publiek te overtuigen van opwarming.

Weblink bron “Wetenschapper neemt ontslag om publiek te overtuigen van opwarming” (03-04-2013,), Tubantia

Knoester: ,,Het is een kenner van de klimaatwetenschap, gaat deze man nu werkelijk rapporteren in een strafzaak?" Als Van Alkemade wordt benoemd door het Gerechtshof wil Knoester twee andere deskundigen inschakelen.

Weblink bron
Bart-Jan van Rooij
 “OM wil eerder afgewezen deskundige gebruiken in zaak-Nicole” (30-05-2017), Tubantia


klimaatalarmist

samenstelling van klimaat zn en alarmist zn , leenvertaling van Engels climate alarmist, in zwang geraakt sinds 2008 Weblink bron
Joop van Kasteren
 “Moeten klimaatalarmisten een toontje lager zingen? (Bespreking van het boek van Lawrence Solomon: The Deniers. Richard Vigilante Books ISBN 9780980076318)” (17 oktober 2008) op nrc.nl

Klimaalarmist

iemand die voortdurend de mening uitdraagt dat een rampzalige...

iemand waarvan sommigen vinden dat die voortdurend de mening uitdraagt dat een rampzalige klimaatverandering aanstaande is (een waarheid als een koe) en dat de mens daarvoor verantwoordelijk is

Is iemand die gezondheidsbeleid wil voeren op basis van de medische wetenschap ook een ‘alarmist’? Nee natuurlijk; de term ‘klimaatalarmist’ wordt vooral gebezigd door personen die de bevindingen uit de klimaatwetenschap niet accepteren.

Weblink bron
Paul Luttikhuis
 “Wat ons bindt - of juist niet” (13 november 2014) op nrc.nl


klimaatcrisis

samenstelling van klimaat zn en crisis zn

klimaatcrisissen (plural)
klimaatcrises (plural)

een plotselinge ontregeling van de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet

de opwarming van de aarde veroorzaakt door menselijk handelen in het algemeen en de CO₂-uitstoot in het bijzonder (formeel is dit geen crisis want dit is niet echt van voorbijgaande aard te noemen)

"Dit zijn vreedzame mensen, die vreedzaam protesteren, die zich heel erg zorgen maken over de klimaatcrisis en dat moet gewoon kunnen", aldus Dewi Zloch van de milieuorganisatie.

Weblink bron “Klimaatprotest Schiphol Plaza voorbij, 26 arrestaties” (14-12-2019), NOS

"Terwijl dinsdag 10 december de Wet Verbod op Kolen zal worden bekrachtigd door de Eerste Kamer, investeren onze financiële instellingen nog steeds in nieuwe kolencentrales over de hele wereld. Ze doen alsof de klimaatcrisis niet bestaat."

Weblink bron “Nog forse investeringen banken in steenkool, maar ze werken aan vermindering” (08-12-2019), NOS


klimaatonderzoeker

samenstelling van klimaat zn en onderzoeker zn

iemand die zich bezighoudt met klimaatonderzoek

Na een uur klauteren doemt de blauwe Briksdalsbreen voor ons op. Een bordje langs het pad toont waar de gletsjer in 1920 eindigde. Het is nu omgeven door een berkenbos. Door de ogen van een klimaatonderzoeker is er eigenlijk geen geschiktere plek om het opwarmende klimaat in actie te zien.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Oog in oog met klimaatverandering” (2017-07-24), KNMI


klimaatontkenning

samenstelling van klimaat zn en ontkenning zn

het ontkennen dat er een klimaatverandering kan optreden door menselijk handelen

Een ander mechanisme dat in werking treedt bij klimaatontkenning is confirmation bias, de voorkeur voor bevestiging.

Weblink bron “Waarom ontkennen mensen klimaatverandering?” (2019-06-20), Voor de Wereld van Morgen


klimaatsopwarming

samenstelling van klimaat zn en opwarming zn met het invoegsel -s-

Tijdens zijn verkiezingscampanje heeft de nieuwe president van de Verenigde Staten gesteld dat de klimaatsopwarming een grap is uitgevonden door de "Chinezen" als een samenzwering tegen de industrie van de VS.

“'Klimaatontkenning zal onze kinderen in een barbaarse wereld doen terechtkomen'”, Knack


klimaatvluchteling

samenstelling van klimaat zn en vluchteling zn

iemand die moet vluchten om aan de gevolgen van de klimaatverandering te ontkomen (al dan niet veroorzaakt door de menselijke invloed op de opwarming van de aarde)