reduceren

met het achtervoegsel -eren van Latijn reducere, in de betekenis van ‘terugbrengen’ aangetroffen vanaf 1504

reduce

het verlagen van het oxidatiegetal door het toevoegen van elektronen aan een molecuul of ion

reduce

het verkleinen van de hoeveelheid vloeistof door het laten verdampen van vocht onder zachte verwarming

reduceerde (past)
gereduceerd (past participle)
te reduceren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen reduceren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen reduceren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gereduceerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gereduceerd (active infinitive perfect present long-form)
gereduceerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gereduceerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
reducerend (imperfect participle)
gereduceerd (past participle)
reducere (subjunctive)
reduceer (indicative imperfect present singular first-person)
reduceert (indicative imperfect present singular second-person)
reduceert (indicative imperfect present singular second-person)
reduceert (indicative imperfect present singular second-person)
reduceert (indicative imperfect present singular third-person)
reduceerde (indicative imperfect past singular first-person)
reduceerde (indicative imperfect past singular second-person)
reduceerde (indicative imperfect past singular second-person)
reduceerde (indicative imperfect past singular second-person)
reduceerde (indicative imperfect past singular third-person)
reduceerden (indicative imperfect past plural first-person)
reduceerden (indicative imperfect past plural second-person)
reduceerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal reduceren (indicative imperfect future singular first-person)
zult reduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal reduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult reduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal reduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zult reduceren (indicative imperfect future singular second-person)
zal reduceren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen reduceren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen reduceren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen reduceren (indicative imperfect future plural third-person)
zou reduceren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou reduceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) reduceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt reduceren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou reduceren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden reduceren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden reduceren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden reduceren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gereduceerd (perfect present first-person)
hebt gereduceerd (perfect present second-person)
hebt gereduceerd (perfect present second-person)
heeft gereduceerd (perfect present second-person)
hebt gereduceerd (perfect present second-person)
heeft gereduceerd (perfect present third-person)
hebben gereduceerd (perfect present first-person)
hebben gereduceerd (perfect present second-person)
hebben gereduceerd (perfect present third-person)
had gereduceerd (perfect past first-person)
had gereduceerd (perfect past second-person)
had gereduceerd (perfect past second-person)
hadt gereduceerd (perfect past second-person)
had gereduceerd (perfect past third-person)
hadden gereduceerd (perfect past first-person)
hadden gereduceerd (perfect past second-person)
hadden gereduceerd (perfect past third-person)
zal gereduceerd hebben (perfect future first-person)
zal gereduceerd hebben (perfect future second-person)
zult gereduceerd hebben (perfect future second-person)
zult gereduceerd hebben (perfect future second-person)
zal gereduceerd hebben (perfect future second-person)
zult gereduceerd hebben (perfect future second-person)
zal gereduceerd hebben (perfect future third-person)
zullen gereduceerd hebben (perfect future first-person)
zullen gereduceerd hebben (perfect future second-person)
zullen gereduceerd hebben (perfect future third-person)
zou gereduceerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gereduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gereduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gereduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gereduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gereduceerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gereduceerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gereduceerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gereduceerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gereduceerd (impersonal passive present imperfect)
er is gereduceerd (impersonal passive present perfect)
er werd gereduceerd (impersonal passive past imperfect)
er was gereduceerd (impersonal passive past perfect)
er zal gereduceerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gereduceerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gereduceerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gereduceerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gereduceerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gereduceerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gereduceerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gereduceerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gereduceerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gereduceerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gereduceerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gereduceerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gereduceerd (singular imperfect present first-person)
wordt gereduceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gereduceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gereduceerd (singular imperfect present second-person)
wordt gereduceerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gereduceerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gereduceerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gereduceerd (singular imperfect present third-person)
werd gereduceerd (singular imperfect past first-person)
werd gereduceerd (singular imperfect past second-person)
werd gereduceerd (singular imperfect past second-person)
werdt gereduceerd (singular imperfect past second-person)
werd gereduceerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gereduceerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gereduceerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gereduceerd (singular imperfect past third-person)
zal gereduceerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gereduceerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gereduceerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gereduceerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gereduceerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gereduceerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gereduceerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gereduceerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gereduceerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gereduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gereduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gereduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gereduceerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gereduceerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gereduceerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gereduceerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gereduceerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gereduceerd (perfect present first-person)
bent gereduceerd (perfect present second-person)
bent gereduceerd (perfect present second-person)
is gereduceerd (perfect present second-person)
zijt gereduceerd (perfect present second-person)
is gereduceerd (perfect present third-person)
zijn gereduceerd (perfect present first-person)
zijn gereduceerd (perfect present second-person)
zijn gereduceerd (perfect present third-person)
was gereduceerd (perfect past first-person)
was gereduceerd (perfect past second-person)
was gereduceerd (perfect past second-person)
waart gereduceerd (perfect past second-person)
was gereduceerd (perfect past third-person)
waren gereduceerd (perfect past first-person)
waren gereduceerd (perfect past second-person)
waren gereduceerd (perfect past third-person)
zal gereduceerd zijn (perfect future first-person)
zult gereduceerd zijn (perfect future second-person)
zult gereduceerd zijn (perfect future second-person)
zult gereduceerd zijn (perfect future second-person)
zal gereduceerd zijn (perfect future third-person)
zullen gereduceerd zijn (perfect future first-person)
zullen gereduceerd zijn (perfect future second-person)
zullen gereduceerd zijn (perfect future third-person)
zou gereduceerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gereduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gereduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gereduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gereduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gereduceerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gereduceerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gereduceerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gereduceerd zijn (perfect conditional third-person)

Het reactieproduct werd met natriumboorhydride gereduceerd.

Onder deze omstandigheden reduceert het ijzer tot de tweewaardige toestand.


onttrekking

Naamwoord van handeling van onttrekken met het achtervoegsel -ing

Entzug

(scheikunde) het geleidelijk ontnemen van iets

onttrekkingen (plural)
onttrekkinkje (diminutive singular)
onttrekkinkjes (diminutive plural)

De mummificatie in het Oude Egypte was gebaseerd op de onttrekking van vocht door middel van natron.


propagatie

Naamwoord van handeling van propageren met het achtervoegsel -atie

propagaties (plural)
propagatietje (diminutive singular)
propagatietjes (diminutive plural)


onkruidverdelgingsmiddel

samenstelling van onkruid zn en verdelgingsmiddel zn

除草藥

gif of andere methode om planten die op de verkeerde plaats staan uit te roeien

onkruidverdelgingsmiddelen (plural)
onkruidverdelgingsmiddeltje (diminutive singular)
onkruidverdelgingsmiddeltjes (diminutive plural)

Hij gebruikte een onkruidverdelgingsmiddel om het onkruid tussen zijn planten te doden.

Deze wilde bijen hebben het moeilijk: door onkruidverdelgingsmiddelen groeien er minder wilde planten, die juist veel nectar en stuifmeel bevatten.

Weblink bron “Bezoek aan bijenstal Twiske” (23 mei 2014) op nrc.nl


herbicide

In de betekenis van ‘onkruidverdelger’ voor het eerst aangetroffen in 1961

afgeleid van het Latijnse herba (gras, kruid, plant) met het achtervoegsel -cide

herbicides (plural)
herbiciden (plural)
herbicidetje (diminutive singular)
herbicidetjes (diminutive plural)

een middel tot het verdelgen of doden van onkruid

Hij gebruikte een herbicide om het onkruid tussen zijn planten te doden.


cyaanbromide

een gasvormige verbinding van cyaan en broom met de formule CNBr


cyanogeen

afgeleid van cyaan met het achtervoegsel -geen

Cyanogeen kan gevormd worden uit cyanides van tweewaardig kwik en is een bijzonder giftig gas.


waterstofcyanide

Cyanwasserstoff

een molecule met de formule HCN en het giftige gas dat uit deze deeltjes bestaat

Waterstofcyanide is wel gebruikt om doodvonnissen te voltrekken.


zuringzuur

oxalic acid

het zuur dat aan zuring zijn zure smaak verleent

Het vee vermijdt deze plant om wille van zijn zuringzuur.


zuringzout

Een oud recept tegen vlekken in gekleurde katoenen, linnen, wollen of zijden weefsels is ze te behandelen met zuringzout en daarna te spoelen in lauw water.


chroomzuur

het zuur H₂CrO₄ waarvan alle chromaten afgeleid zijn

Bij oplossing van chroomtrioxide in zwavelzuur onstaat het dieporanje en uiterst agressieve chroomzuur dat wel als grondig reinigingsmiddel van glaswerk gebruikt werd tot bekend werd hoe kankerverwekkend zeswaardig chroom kon zijn.


zwavelzuur

svovlsyre

een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking

Toen de leerling het potje met zwavelzuur over zijn been liet vallen, spoelde de leraar het bijtende spul meteen met overvloedig water af.

Zijn zilverachtige wapenrusting glansde voor een ogenblik als een stuk metaalfolie dat in een vat met donkerrood zwavelzuur was gegooid, om daarna te verdwijnen.

Liu Cixin
 “Het einde van de dood” (2021), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645835

Alleen nog een paar langeafstandsbussen en vrachtwagens met zwavelzuur, voor de mijnen.

Arlen Hoebergen
 “Gemaakt om te lopen” (2014), Elmar, ISBN 9789038927404


zwaveldioxide

zwaveldioxiden (plural)
zwaveldioxides (plural)

SO₂ is een kleurloos gas met verstikkende reuk

Zwaveldioxide kan schadelijk zijn.


Xenon

xenon; een scheikundig element en kleurloos edelgas met het atoomnummer 54


Xenon

das Xenon (nominative singular)
des Xenons (genitive singular)
dem Xenon (dative singular)
das Xenon (accusative singular)


xyleen

van het Frans xylène, afgeleid met het voorvoegsel xylo- met het achtervoegsel -een

Xylol

een oplosmiddel voor stoffen als lak en rubber

xylenen (plural)
xyleentje (diminutive singular)
xyleentjes (diminutive plural)

Gebruik vervolgens xyleen om de stof op te lossen.


xtc

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘een hallucinerend middel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1987

XTC

de afkorting voor ecstasy, een hallucinerende drug

de afkorting voor ecstasy, een hallucinogene drug

Gebruik geen xtc, het geeft je enkel waanvoorstellingen!


Yttrium

yttrium; een element en zilverwit overgangsmetaal met het atoomnummer 39


Yttrium

das Yttrium (nominative singular)
des Yttriums (genitive singular)
dem Yttrium (dative singular)
das Yttrium (accusative singular)

Yttrium ist ein silbern glänzendes Metall.

Yttrium is een zilverkleurig, glanzend metaal.


alkohol

Afgeleid van het Latijnse woord alcohol.


alkohol

alcohol, alkanol; een stofklasse, gekenmerkt door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding.


éter

ether; een organische verbinding met de functionele groep R-O-R'


Ir

symbool voor het scheikundig element iridium met atoomnummer 77, een zilvergrijs overgangsmetaal


filtr

filter; een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden


amin

Afkomstig van het woord ammoniakk; am- met het achtervoegsel -in


zymurgie

de leer van gistingsprocessen en -technieken

Een tak van de scheikunde is de zymurgie.


Acryl

Samenstelling van het eerste deel van de stamwoord van Acrolein en het achtervoegsel -yl, dat zijnerzijds van het Griekse woord hýlē "materie, stof" stamt.

das Acryl (nominative singular)
des Acryls (genitive singular)
dem Acryl (dative singular)
das Acryl (accusative singular)
Akryl


zemní plyn

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord zemní en het zelfstandige naamwoord plyn

CNG je stlačený zemní plyn.


Erbium

erbium; een scheikundig element en zilverwit lanthanide met en het atoomnummer 68


fenylalanine

fenylalaninen (plural)
fenylalanines (plural)

C₉H₁₁NO₂; een essentieel aminozuur, nodig voor diverse biochemische processen; een van de twintig natuurlijk voorkomende aminozuren


hydraat

In de betekenis van ‘verbinding met water’ voor het eerst aangetroffen in 1844

afgeleid van hydro met het achtervoegsel -aat

Hydrat

(scheikunde) een moleculaire verbinding van een stof met water

Die stof is geen nitraat, maar een hydraat!


onderfosforigzuur

phosphorundersyrling

een chemische verbinding met de formule H₃PO₂.

Het smeltpunt van onderfosforigzuur ligt bij 26,5 graden Celsius.


pyriet

In de betekenis van ‘zwavelijzer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

afgeleid van het Griekse pur [vuur] met het achtervoegsel -iet

pyrite

een kubisch mineraal met de samenstelling FeS₂

pyrite

een vaste stof die het structuurtype heeft waarvan [1] het archetype is

pyriet [1,2] (singular)
pyrieten [2] (plural)

Veel disulfiden en diseleniden van de overgangsmetalen zijn pyrieten.


tripletzuurstof

Triplet-Sauerstoff

de meest voorkomende vorm van dizuurstof in de grondtoestand die twee ongepaarde elektronen per molecule bezit

De atmosfeer van de aarde bestaat voor een vijfde uit tripletzuurstof.


singletzuurstof

singlet oxygen

een van beide vormen van dizuurstof die zich in een aangeslagen toestand met alleen gepaarde elektronen bevindt

Bij fotosynthese ontstaat aanvankelijk singletzuurstof, maar planten bevatten kleurstoffen die het onschadelijk maken.


dizuurstof

afgeleid van zuurstof met het voorvoegsel di-

de twee-atomige moleculaire vorm van het element zuurstof

Ter onderscheiding van de atomaire vorm spreekt men wel van dizuurstof.


oligomeer

met het voorvoegsel oligo- en met het achtervoegsel -meer

oligomeren (plural)
oligomeertje (diminutive singular)
oligomeertjes (diminutive plural)

een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat

Er zijn van deze stof een aantal oligomeren bekend.


morfologie

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘vormleer’ voor het eerst aangetroffen in 1832

Afkomstig van het Oudgriekse μορφή 'morfé' (vorm) met het achtervoegsel -logie (-logía, "-logie, tak of van de wetenschap").

Morphologie

de wetenschap die het vormgeven van woorden bestudeert

morphology

de wetenschap van de bouw van organismen

morphology

de vormen, structuren en texturen van een materiaal op een schaalbereik groter dan het moleculaire.

morphology

de wetenschap die de vorm van de oppervlakte van de aarde bestudeert

Elektronenmicroscopie wordt veel gebruikt om de morfologie van polymeren en hun blends te bestuderen.


salicylzuur

Samenstelling van salicyl (dat afgeleid is van het Latijnse salix, dat "wilg" betekent) en zuur.

Salicylsäure

een organisch carbonzuur dat oorspronkelijk gewonnen wordt uit wilgenbast

De pijnstillende en koortswerende werking van wilgenbast berust op de aanwezigheid van salicylzuur.


filter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zeef’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1851

Via Frans en/of Duits ontleend aan Middeleeuws Latijn filtrum «zeefdoek», op zijn beurt ontleend aan een Germaans woord verwant aan vilt.

Filter

een voorwerp met kleine gaatjes waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden

filters (plural)
filtertje (diminutive singular)
filtertjes (diminutive plural)

een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden

Met zo'n filter krijg je deze rommel zeker uit het water.

Ik bood hem er een aan uit mijn lichtblauwe pakje Gauloises Brunes zonder filter en gaf hem vuur met mijn solid brass zippo.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 11

als de gaatjes in het filter groot zijn, spreekt men meestal van een zeef


dieen

diene

(scheikunde) een organische verbinding met twee dubbele bindingen

Butadieen is een bekend dieen.


Ar

symbool voor het scheikundig element argon met atoomnummer 18, een kleurloos edelgas


salpeterzuur

Salpetersäure

een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO₃ of een waterige oplossing daarvan

Naast een sterk zuur is salpeterzuur ook een sterke oxidator.


ǂ

een teken bekend als de dubbele dolk dat een overgangstoestand aangeeft gedurende een reactie.


rattenkruit

samenstelling van rat en kruit met het invoegsel -en-

rat poison

di-arseentrioxide As₂O₃, een zwaar giftige arsenicumverbinding

Vroeger was vergiftiging met rattenkruit moeilijk aan te tonen maar dit is grondig veranderd.


biochemie

In de betekenis van ‘afdeling van de scheikunde’ voor het eerst aangetroffen in 1886

Samentrekking van biologie (studie van het leven) en chemie (studie van de binding tussen atomen) met het voorvoegsel bio-

biochemie

de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen

De biochemie heeft in de laatste decennia grote vorderingen gemaakt.


biochemie

biochemie; de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen


biochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel bio-


oplossen

loste op (past)
opgelost (past participle)
op te lossen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben opgelost (active infinitive perfect present short-form)
zijn opgelost (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn opgelost (active infinitive perfect present long-form)
opgelost zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
opgelost te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
oplossend (imperfect participle)
opgelost (past participle)
los op (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
lost op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
lost op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
lost op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
lost op (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
lossen op (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
lossen op (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
lossen op (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
loste op (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
loste op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
loste op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
loste op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
loste op (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
losten op (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
losten op (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
losten op (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal oplossen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult oplossen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal oplossen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult oplossen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal oplossen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult oplossen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal oplossen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen oplossen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen oplossen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen oplossen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou oplossen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou oplossen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) oplossen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt oplossen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou oplossen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden oplossen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden oplossen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden oplossen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
oplos (subordinate-clause present)
oplost (subordinate-clause present)
oplost (subordinate-clause present)
oplost (subordinate-clause present)
oplost (subordinate-clause present)
oploste (subordinate-clause past)
oploste (subordinate-clause past)
oploste (subordinate-clause past)
oploste (subordinate-clause past)
oploste (subordinate-clause past)
oplosten (subordinate-clause past)
oplosten (subordinate-clause past)
oplosten (subordinate-clause past)
er wordt opgelost (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is opgelost (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd opgelost (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was opgelost (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal opgelost worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal opgelost zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou opgelost worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou opgelost zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
opgelost worden (passive infinitive imperfect present short-form)
opgelost te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
opgelost zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
opgelost te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
opgelost zijn (passive infinitive perfect present short-form)
opgelost te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
opgelost zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
opgelost te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word opgelost (singular imperfect present first-person)
wordt opgelost (singular imperfect present second-person)
wordt opgelost (singular imperfect present second-person)
wordt opgelost (singular imperfect present second-person)
wordt opgelost (singular imperfect present plural third-person)
worden opgelost (singular imperfect present plural first-person)
worden opgelost (singular imperfect present plural second-person)
worden opgelost (singular imperfect present third-person)
werd opgelost (singular imperfect past first-person)
werd opgelost (singular imperfect past second-person)
werd opgelost (singular imperfect past second-person)
werdt opgelost (singular imperfect past second-person)
werd opgelost (singular imperfect past plural third-person)
werden opgelost (singular imperfect past plural first-person)
werden opgelost (singular imperfect past plural second-person)
werden opgelost (singular imperfect past third-person)
zal opgelost worden (singular imperfect future first-person)
zult opgelost worden (singular imperfect future second-person)
zult opgelost worden (singular imperfect future second-person)
zult opgelost worden (singular imperfect future second-person)
zal opgelost worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen opgelost worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen opgelost worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen opgelost worden (singular imperfect future third-person)
zou opgelost worden (singular imperfect conditional first-person)
zou opgelost worden (singular imperfect conditional second-person)
zou opgelost worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt opgelost worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt opgelost worden (singular imperfect conditional second-person)
zou opgelost worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden opgelost worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden opgelost worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden opgelost worden (singular imperfect conditional third-person)
ben opgelost (perfect present first-person)
bent opgelost (perfect present second-person)
bent opgelost (perfect present second-person)
is opgelost (perfect present second-person)
zijt opgelost (perfect present second-person)
is opgelost (perfect present third-person)
zijn opgelost (perfect present first-person)
zijn opgelost (perfect present second-person)
zijn opgelost (perfect present third-person)
was opgelost (perfect past first-person)
was opgelost (perfect past second-person)
was opgelost (perfect past second-person)
waart opgelost (perfect past second-person)
was opgelost (perfect past third-person)
waren opgelost (perfect past first-person)
waren opgelost (perfect past second-person)
waren opgelost (perfect past third-person)
zal opgelost zijn (perfect future first-person)
zult opgelost zijn (perfect future second-person)
zult opgelost zijn (perfect future second-person)
zult opgelost zijn (perfect future second-person)
zal opgelost zijn (perfect future third-person)
zullen opgelost zijn (perfect future first-person)
zullen opgelost zijn (perfect future second-person)
zullen opgelost zijn (perfect future third-person)
zou opgelost zijn (perfect conditional first-person)
zou opgelost zijn (perfect conditional second-person)
zou opgelost zijn (perfect conditional second-person)
zoudt opgelost zijn (perfect conditional second-person)
zoudt opgelost zijn (perfect conditional second-person)
zou opgelost zijn (perfect conditional third-person)
zouden opgelost zijn (perfect conditional first-person)
zouden opgelost zijn (perfect conditional second-person)
zouden opgelost zijn (perfect conditional third-person)
zal me oplossen (first-person future singular)
zullen ons oplossen (first-person future plural)
zal, zult je oplossen (second-person future singular)
zullen je oplossen (second-person future plural)
zult zich/u oplossen (second-person future plural)
zult zich/u oplossen (second-person)
zult u oplossen (second-person future plural)
zult u oplossen (second-person)
zal zich oplossen (third-person future singular)
zullen zich oplossen (third-person future plural)
zich oplossend (imperfect participle)
zich opgelost hebben (past)
los u/je op, lost je op (imperative)

een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen

Goud lost op in kwik.

We losten goud op in kwik.


Mizelle

Komt van het Latijnse woord mica "klontje, kloddertje, kleine hap".

die Mizelle (nominative singular)
die Mizellen (nominative plural)
der Mizelle (genitive singular)
der Mizellen (genitive plural)
der Mizelle (dative singular)
den Mizellen (dative plural)
die Mizelle (accusative singular)
die Mizellen (accusative plural)
Micelle

Mizellen sind in einer kolloidalen Lösung befindliche Aggregate.

Micellen zijn in colloïdale oplossing aangetroffen aggregaten.


ropa

olie, aardolie; een fossiele energiebron, mengsel van vloeibare koolwaterstoffen


ropa

Leenwoord uit het Pools, afgeleid van het Proto-Slavische *ropa


ropa

Největší ložiska ropy jsou v oblasti Perského zálivu.

De grootste oliereserves bevinden zich in de Perzische Golf.


colloïde

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘stof die fijn verdeeld in vloeistof zit’ voor het eerst aangetroffen in 1886

afgeleid van het Grieks 'kolla' (lijm) met het achtervoegsel -oïde

een zeer fijne (lijmachtige) dispersie van de ene fase in de andere die het midden houdt tussen een echte oplossing en een suspensie

Bij het voorzichtig reduceren van een verdunde oplossing van HAuCl₄ ontstaat een colloïde van gouddeeltjes.


коллоид

Вместе с тем, на структурное состояние магнитных коллоидов существенное влияние могут оказывать также и электрические поля.

Daarbij komt dat ook elektrische velden een substantiële invloed kunnen uitoefenen op de structurele toestand van magnetische colloïden.


Kolloid

Leenwoord van het Engels colloid, dat zijnerzijds van de Griekse woorden κόλλα (kólla) "lijm" en -οειδής -oeidḗs "gelijkaardig, gelijksoortig, gelijkvormig" komt.

das Kolloid (nominative singular)
die Kolloide (nominative plural)
des Kolloides, (genitive singular)
des Kolloids (genitive singular)
der Kolloide (genitive plural)
dem Kolloid, (dative singular)
dem Kolloide (dative singular)
den Kolloiden (dative plural)
das Kolloid (accusative singular)
die Kolloide (accusative plural)

Kolloide sind in einem Medium fein verteilte Teilchen.

Colloïden zijn in een materiaal fijn verdeelde deeltjes.


H

het symbool voor waterstof, een niet-metaal, met atoomnummer 1


He

symbool voor het scheikundig element helium met atoomnummer 2, een edelgas


Li

symbool voor het scheikundig element lithium met atoomnummer 3, een alkalimetaal


Be

symbool voor het scheikundig element beryllium met atoomnummer 4, een aardalkalimetaal


B

symbool voor het scheikundig element boor/borium met atoomnummer 5, een metalloïde


Amin

das Amin (nominative singular)
die Amine (nominative plural)
des Amins (genitive singular)
der Amine (genitive plural)
dem Amin (dative singular)
den Aminen (dative plural)
das Amin (accusative singular)
die Amine (accusative plural)

Als Amin bezeichnet man eine von Ammoniak abgeleitete Stickstoffverbindung.

Een van ammoniak afgeleide stikstofverbinding wordt amine genoemd.


амин

По числу замещённых атомов водорода различают соответственно первичные, вторичные и третичные амины.

Naar het aantal vervangen waterstofatomen onderscheidt men respectievelijk primaire, binaire en ternaire amines.


acrylaat

afgeleid van acryl met het achtervoegsel -aat

acrylaten (plural)
acrylaatje (diminutive singular)
acrylaatjes (diminutive plural)

Op acrylaat gebaseerde kunststoffen worden veel toegepast.


acrylzuur

Er zijn veel kunststoffen afgeleid van acrylzuur.


Samenstelling van 2, een koppelstreepje, propeen en zuur.

prop-2-enoic acid

een organisch chemisch zuur met drie koolstofatomen en een dubbele binding

Acrylzuur is een gebruikelijkere naam dan 2-propeenzuur.


ethanol

ethanol; een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep


ethanol

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord ethan met het achtervoegsel -ol


salmiak

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘soort drop’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1936

salmiakje (diminutive singular)
salmiakjes (diminutive plural)

Een fles met geconcentreerd zoutzuur naast één met ammonia geeft onherroepelijk een wolk salmiak.


loog

In de betekenis van ‘oplossing van soda’ voor het eerst aangetroffen in 1330

Indo-Europees: *leu(ə)-, *leh₂w- “gieten, wassen”

Angelsaksisch: lēag
***Engels: lye
***Duits: Lauge

Oudiers: lóathar;
***Iers lúaith
***Welsh: luddw,
***Albanees: laj

logen (plural)
loogje (diminutive singular)
loogjes (diminutive plural)

Zuren en logen zijn elkaars tegenvoeters.


waterig

Afgeleid van water met het achtervoegsel -ig

watery

uitziend alsof men tranen in de ogen heeft

wateriger (uninflected comparative)
waterigst (uninflected superlative)
waterige (inflected positive)
waterigere (inflected comparative)
waterigste (inflected superlative)
waterigs (partitive positive)
waterigers (partitive comparative)

In waterige oplossing heeft het Cu²⁺-ion een blauwe kleur.


omgekeerde osmose

tru-osmose

een techniek, waarin de richting van de natuurlijke osmose omgekeerd wordt om uit zout water zoet te produceren


PET

De afkorting voor positronemissietomografie.

De afkorting voor polyethyleentereftalaat.

PET

de afkorting voor positronemissietomografie, een beeldvormende techniek m.b.v. radioactive isotopen

een afkorting voor polyethyleentereftalaat, een kunststof, bekend van plastic flessen


металл

Вагоны с металлом сошли с рельсов под Новосибирском.

Wagons met metaal ontspoord bij Novosibirsk.


vetzuur

vetsuur

een keten van ten minste twee koolstofatomen en een carboxylgroep

vetzuren (plural)
(vetzuurtje) (diminutive singular)
(vetzuurtjes) (diminutive plural)

Vet is een verbinding van glycerol en drie vetzuren.


reduce

The oxide can be reduced with hydrogen.

Het oxide kan met waterstof gereduceerd worden.


diwaterstofmonoxide

Door studenten van de Universiteit van Californië - Santa Cruz verzonnen schertsnaam.

Dihydrogenmonoxid

(weinig gebruikte) scheikundige term voor water (H₂O)


ianthiniet

In 1926 gevormd van het Ougriekse bijvoeglijk naamwoord ἰανθίνος (violetkleurig) met het achtervoegsel -iet

Ianthinit

een mineraal met de chemische formule UO₂.5(UO₃) .10(H₂O)

Als je ianthiniet oplost in waterstofnitraat, dan is het resultaat een gele oplossing.


-iet

2 en 5: van frans -ite van latijn -ita, -ites van grieks -itès

6: eventueel via frans -it(e) van latijn -itus

duidt de aanwezigheid aan van een complex anion waarin het centrale atoom de belangrijkste oxidatietoestand onder de hoogste bezit, gewoonlijk is dat twee ladingseenheden lager dan de hoogste

In een sulfaat heeft zwavel een oxidatiegetal van +6, in een sulfiet is dat +4.


schoepiet

Gevormd van de naam van Albert Schoep (1881-1966), mineraloog aan de Universiteit van Gent, met het achtervoegsel -iet

Schoepit

een mineraal met de chemische formule (UO₂)₈O₂(OH)₁₂·12H₂O

Het mineraal schoepiet komt vooral voor in het zuiden van Congo.


glycogeen

In de betekenis van ‘spiersuiker’ voor het eerst aangetroffen in 1912

afgeleid van het Griekse 'glukus' (zoet) met het achtervoegsel -geen

een molecuul (polysacharide) waarin dieren energie opslaan

De voorraad glycogeen die een mens doorgaans heeft is genoeg voor een aantal minuten sporten.


periodiek systeem der elementen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-periodiek systeem der elementen.ogg

een tabel met daarin alle scheikundige elementen gerangschikt naar aantal elektronenschillen (horizontaal) en gelijk aantal elektronen in de buitenste elektronenschil (vertikaal)

Elke periode van het periodiek systeem der elementen eindigt aan de rechterkant met een edelgas, bijv. helium (He), waarvan de buitenste elektronenschil geheel met elektronen gevuld is.


laorènsjóm

/ˈlɔːrɪɲʃom/


carbon

koolstof; een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met atoomnummer 6


phosphorous

betrekking hebbend op het element fosfor

fosforig- het element fosfor bevattend in de oxidatietoestand +3

We have ordered some phosphorous acid.


alkali metal

Alkali metals are very reactive because they have one outer valence electron that is easily removed from the atom.

Alkalimetalen zijn erg reactief omdat zij een enkel buitenelektron bezitten dat gemakkelijk van het atoom te verwijderen is.


Ne

symbool voor het scheikundig element neon met atoomnummer 10, een edelgas


Kr

symbool voor het scheikundig element krypton met atoomnummer 36, een edelgas


Kr

Afkorting van het Noorse zelfstandige naamwoord krypton.


Kr

Afkorting van het Nynorske zelfstandige naamwoord krypton.


Xe

symbool voor het scheikundig element xenon met atoomnummer 54, een edelgas


Rn

symbool voor het scheikundig element radon met atoomnummer 86, een edelgas


Uuo

symbool voor het scheikundig element ununoctium met atoomnummer 118


F

symbool voor het scheikundig element fluor met atoomnummer 9, een halogeen


Cl

symbool voor het scheikundig element chloor met atoomnummer 17, een halogeen


Br

symbool voor het scheikundig element broom met atoomnummer 35, een halogeen


At

symbool voor het scheikundig element astatium met atoomnummer 85, een halogeen


Uus

(afkorting) van ununseptium, vanwege het atoomnummer 117

tot 2016 tijdelijk gebruikt symbool voor het scheikundig element tennessine


symbool voor het scheikundig element natrium met atoomnummer 11, een alkalimetaal


K

symbool voor het scheikundig element kalium met atoomnummer 19, een alkalimetaal


Rb

symbool voor het scheikundig element rubidium met atoomnummer 37, een alkalimetaal


Cs

symbool voor het scheikundig element cesium met atoomnummer 55, een alkalimetaal


Fr

symbool voor het scheikundig element francium met atoomnummer 87, een alkalimetaal


Mg

[2] Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “M” (mega-)

symbool voor het scheikundig element magnesium met atoomnummer 12, een aardalkalimetaal


Ca

symbool voor het scheikundig element calcium met atoomnummer 20, een aardalkalimetaal


Sr

symbool voor het scheikundig element strontium met atoomnummer 38, een aardalkalimetaal


Ba

symbool voor het scheikundig element barium met atoomnummer 56, een aardalkalimetaal


Ra

symbool voor het scheikundig element radium met atoomnummer 88, een aardalkalimetaal


C

symbool voor het scheikundig element koolstof met atoomnummer 6, een niet-metaal


N

symbool voor het scheikundig element stikstof met atoomnummer 7, een niet-metaal


O

symbool voor het scheikundig element zuurstof met atoomnummer 8, een niet-metaal


P

symbool voor het scheikundig element fosfor met atoomnummer 15, een niet-metaal


S

het symbool voor zwavel met atoomnummer 16, een niet-metaal.


Se

symbool voor het scheikundig element selenium met atoomnummer 34, een niet-metaal


Si

symbool voor het scheikundig element silicium met atoomnummer 14, een metalloïde


Ge

symbool voor het scheikundig element germanium met atoomnummer 32, een metalloïde


As

symbool voor het scheikundig element arseen met atoomnummer 33, een metalloïde


Sb

Een afkorting van het Latijnse stibium ("antimoon").

symbool voor het scheikundig element antimoon/antimonium/stibium met atoomnummer 51, een metalloïde


Te

symbool voor het scheikundig element tellurium met atoomnummer 52, een metalloïde


Al

symbool voor het scheikundig element aluminium met atoomnummer 13, een hoofdgroepmetaal


Ga

[2] Samenstelling van “a” (annum) met het voorvoegsel “G” (giga-)

symbool voor het scheikundig element gallium met atoomnummer 31, een hoofdgroepmetaal


In

symbool voor het scheikundig element indium met atoomnummer 49, een hoofdgroepmetaal


Sn

Een afkorting van het Latijnse stannum ("tin").

symbool voor het scheikundig element tin met atoomnummer 50, een hoofdgroepmetaal


Tl

[2] Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “T” (tera-)

symbool voor het scheikundig element thallium met atoomnummer 81, een hoofdgroepmetaal


Pb

symbool voor het scheikundig element lood met atoomnummer 82, een hoofdgroepmetaal


Bi

symbool voor het scheikundig element bismut met atoomnummer 83, een hoofdgroepmetaal


koeler

Naamwoord van handeling van koelen met het achtervoegsel -er

koelers (plural)
koelertje (diminutive singular)
koelertjes (diminutive plural)

twee concentrische cilinders waarvan door de buitenste een koelvloeistof gevoerd wordt om de dampen in de binnenste te koelen en/of te doen condenseren

Meestal wordt het tegenstroomprincipe toegepast en stromen de koelvloeistof en de dampen in een koeler in tegengestelde richting.


hydrogenium

Leenwoord uit het wetenschappelijk Neo-Latijn hydrogenium


hydrogenium

Afgeleid van een quasi-Griekse samenstelling van ὑδρο- /hudro-/ en γένος /génos/ , met het achtervoegsel -ium (Latijn).


borium

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1831

boor

een chemisch element en een zwart metalloïde

Waar wordt borium in gebruikt?


borium

boor, borium; een chemisch element en een zwart metalloïde, met atoomnummer 5


Sc

symbool voor het scheikundig element scandium met atoomnummer 21, een overgangsmetaal


Ti

symbool voor het scheikundig element titaan of titanium met atoomnummer 22, een overgangsmetaal


V

symbool voor het scheikundig element vanadium met atoomnummer 23, een overgangsmetaal


Cr

symbool voor het scheikundig element chroom of chromium met atoomnummer 24, een overgangsmetaal


Mn

symbool voor het scheikundig element mangaan met atoomnummer 25, een overgangsmetaal


Fe

De eerste twee letters van het Latijnse ferrum ("ijzer").

symbool voor het scheikundig element ijzer met atoomnummer 26, een overgangsmetaal


Co

symbool voor het scheikundig element kobalt met atoomnummer 27, een overgangsmetaal


Ni

symbool voor het scheikundig element nikkel met atoomnummer 28, een overgangsmetaal


Cu

De eerste twee letters van het Latijnse cuprum ("koper").

symbool voor het scheikundig element koper met atoomnummer 29, een overgangsmetaal


Zn

symbool voor het scheikundig element zink met atoomnummer 30, een overgangsmetaal


Y

symbool voor het scheikundig element yttrium met atoomnummer 39, een overgangsmetaal


Zr

symbool voor het scheikundig element zirkonium of zirkoon met atoomnummer 40, een overgangsmetaal


Nb

symbool voor het scheikundig element niobium met atoomnummer 41, een overgangsmetaal


Mo

symbool voor het scheikundig element molybdeen met atoomnummer 42, een overgangsmetaal


Tc

symbool voor het scheikundig element technetium met atoomnummer 43, een overgangsmetaal


Ru

symbool voor het scheikundig element ruthenium met atoomnummer 44, een overgangsmetaal


bivalent

In de betekenis van ‘tweewaardig’ voor het eerst aangetroffen in 1906

afgeleid van valent met het voorvoegsel bi-

bivalenter (uninflected comparative)
bivalentst (uninflected superlative)
bivalente (inflected positive)
bivalentere (inflected comparative)
bivalentste (inflected superlative)
bivalents (partitive positive)
bivalenters (partitive comparative)


edelmetaal

ušlechtilý kov

een metaal dat niet licht aan corrosie of oxidatie ten prooi valt

edelmetalen (plural)
edelmetaaltje (diminutive singular)
edelmetaaltjes (diminutive plural)

Goud en platina zijn bekende edelmetalen.


litium

lithium; een chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met atoomnummer 3


litium

Afkomstig van het Griekse woord λίθος (lithos, steen).


silisium

silicium; scheikundig element met atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal


salpetersuur

Die soute van salpetersuur sluit 'n paar belangrike verbindings in soos byvoorbeeld kaliumnitraat of salpeter en ammoniumnitraat.

Onder de zouten van salpeterzuur zijn een paar belangrijke verbindingen, zoals bijvoorbeeld kaliumnitraat of salpeter en ammoniumnitraat.


acetylcholine

Azetylcholin

een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen

acetylcholinen (plural)
acetylcholines (plural)

Er zijn giffen die de receptors blokkeren die acetylcholine detecteren, en dus verlammend werken.


zaffer

Afkomstig van het Italiaanse woord zaffera.


zwavelkoolstof

een onaangenaam riekende, uiterst vluchtige en brandbrare vloeistof die een verbinding is van zwavel en koolstof is met de formule CS₂

Zwavel lost op in zwavelkoolstof.


zwaveligzuur

samenstelling van zwavelig bn en zuur zn

het weinig stabiele zuur met de formule H₂SO₃ dat ontstaat bij oplossing van zwaveldioxide in water en dat de basis vormt van de sulfieten

In tegenstelling tot zwavelzuur is zwaveligzuur maar een zuur van matige sterkte.


zwavelisotoop

Er zijn vier stabiele zwavelisotopen: ³²S, ³³S, ³⁴S en ³⁶S.


zwavelverbinding

chemische verbinding waarin het element zwavel voorkomt

Het aminozuur cysteïne is een zwavelverbinding.


tag

Oorsprong onzeker; mogelijk verwant met Middelnederduits tagge, Zweeds tagg, Indo-Europees *dek-.


singlet

toestand van een atoom of molecuul waarbij alle elektronen gepaard zijn


neerslaan

sloeg neer (past)
neergeslagen (past participle)
neer te slaan (active infinitive imperfect present long-form)
hebben neergeslagen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben neergeslagen (active infinitive perfect present long-form)
neergeslagen zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
neergeslagen te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
neerslaand (imperfect participle)
neergeslagen (past participle)
sla neer (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
slaat neer (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat neer (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat neer (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat neer (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
slaan neer (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
slaan neer (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
slaan neer (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
sloeg neer (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
sloeg neer (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg neer (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg neer (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg neer (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
sloegen neer (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
sloegen neer (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
sloegen neer (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal neerslaan (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen neerslaan (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen neerslaan (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen neerslaan (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden neerslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
neersla (subordinate-clause present)
neerslaat (subordinate-clause present)
neerslaat (subordinate-clause present)
neerslaat (subordinate-clause present)
neerslaat (subordinate-clause present)
neersloeg (subordinate-clause past)
neersloeg (subordinate-clause past)
neersloeg (subordinate-clause past)
neersloeg (subordinate-clause past)
neersloeg (subordinate-clause past)
neersloegen (subordinate-clause past)
neersloegen (subordinate-clause past)
neersloegen (subordinate-clause past)
heb neergeslagen (perfect present first-person)
hebt neergeslagen (perfect present second-person)
hebt neergeslagen (perfect present second-person)
heeft neergeslagen (perfect present second-person)
hebt neergeslagen (perfect present second-person)
heeft neergeslagen (perfect present third-person)
hebben neergeslagen (perfect present first-person)
hebben neergeslagen (perfect present second-person)
hebben neergeslagen (perfect present third-person)
had neergeslagen (perfect past first-person)
had neergeslagen (perfect past second-person)
had neergeslagen (perfect past second-person)
hadt neergeslagen (perfect past second-person)
had neergeslagen (perfect past third-person)
hadden neergeslagen (perfect past first-person)
hadden neergeslagen (perfect past second-person)
hadden neergeslagen (perfect past third-person)
zal neergeslagen hebben (perfect future first-person)
zal neergeslagen hebben (perfect future second-person)
zult neergeslagen hebben (perfect future second-person)
zult neergeslagen hebben (perfect future second-person)
zal neergeslagen hebben (perfect future second-person)
zult neergeslagen hebben (perfect future second-person)
zal neergeslagen hebben (perfect future third-person)
zullen neergeslagen hebben (perfect future first-person)
zullen neergeslagen hebben (perfect future second-person)
zullen neergeslagen hebben (perfect future third-person)
zou neergeslagen hebben (perfect conditional first-person)
zou neergeslagen hebben (perfect conditional second-person)
zou neergeslagen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt neergeslagen hebben (perfect conditional second-person)
zoudt neergeslagen hebben (perfect conditional second-person)
zou neergeslagen hebben (perfect conditional third-person)
zouden neergeslagen hebben (perfect conditional first-person)
zouden neergeslagen hebben (perfect conditional second-person)
zouden neergeslagen hebben (perfect conditional third-person)
er wordt neergeslagen (impersonal passive present imperfect)
er is neergeslagen (impersonal passive present perfect)
er werd neergeslagen (impersonal passive past imperfect)
er was neergeslagen (impersonal passive past perfect)
er zal neergeslagen worden (impersonal passive future imperfect)
er zal neergeslagen zijn (impersonal passive future perfect)
er zou neergeslagen worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou neergeslagen zijn (impersonal passive conditional perfect)
neergeslagen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
neergeslagen te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
neergeslagen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
neergeslagen te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
neergeslagen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
neergeslagen te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
neergeslagen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
neergeslagen te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word neergeslagen (singular imperfect present first-person)
wordt neergeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt neergeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt neergeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt neergeslagen (singular imperfect present plural third-person)
worden neergeslagen (singular imperfect present plural first-person)
worden neergeslagen (singular imperfect present plural second-person)
worden neergeslagen (singular imperfect present third-person)
werd neergeslagen (singular imperfect past first-person)
werd neergeslagen (singular imperfect past second-person)
werd neergeslagen (singular imperfect past second-person)
werdt neergeslagen (singular imperfect past second-person)
werd neergeslagen (singular imperfect past plural third-person)
werden neergeslagen (singular imperfect past plural first-person)
werden neergeslagen (singular imperfect past plural second-person)
werden neergeslagen (singular imperfect past third-person)
zal neergeslagen worden (singular imperfect future first-person)
zult neergeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zult neergeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zult neergeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zal neergeslagen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen neergeslagen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen neergeslagen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen neergeslagen worden (singular imperfect future third-person)
zou neergeslagen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou neergeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou neergeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt neergeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt neergeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou neergeslagen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden neergeslagen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden neergeslagen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden neergeslagen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben neergeslagen (perfect present first-person)
bent neergeslagen (perfect present second-person)
bent neergeslagen (perfect present second-person)
is neergeslagen (perfect present second-person)
zijt neergeslagen (perfect present second-person)
is neergeslagen (perfect present third-person)
zijn neergeslagen (perfect present first-person)
zijn neergeslagen (perfect present second-person)
zijn neergeslagen (perfect present third-person)
was neergeslagen (perfect past first-person)
was neergeslagen (perfect past second-person)
was neergeslagen (perfect past second-person)
waart neergeslagen (perfect past second-person)
was neergeslagen (perfect past third-person)
waren neergeslagen (perfect past first-person)
waren neergeslagen (perfect past second-person)
waren neergeslagen (perfect past third-person)
zal neergeslagen zijn (perfect future first-person)
zult neergeslagen zijn (perfect future second-person)
zult neergeslagen zijn (perfect future second-person)
zult neergeslagen zijn (perfect future second-person)
zal neergeslagen zijn (perfect future third-person)
zullen neergeslagen zijn (perfect future first-person)
zullen neergeslagen zijn (perfect future second-person)
zullen neergeslagen zijn (perfect future third-person)
zou neergeslagen zijn (perfect conditional first-person)
zou neergeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zou neergeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt neergeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt neergeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zou neergeslagen zijn (perfect conditional third-person)
zouden neergeslagen zijn (perfect conditional first-person)
zouden neergeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zouden neergeslagen zijn (perfect conditional third-person)

vanuit een homogene oplossing een vaste stof vormen die uitzakt

Bij toevoeging van chloride sloeg zilverchloride neer uit de oplossing van zilvernitraat.


kristalliseren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘kristallen vormen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1720

afgeleid van het Franse cristalliser (met het achtervoegsel -iseren)

kristalliseerde (past)
gekristalliseerd (past participle)
te kristalliseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen kristalliseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen kristalliseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekristalliseerd (active infinitive perfect present short-form)
zijn gekristalliseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn gekristalliseerd (active infinitive perfect present long-form)
gekristalliseerd zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
gekristalliseerd te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
kristalliserend (imperfect participle)
gekristalliseerd (past participle)
kristallisere (subjunctive)
kristalliseer (indicative imperfect present singular first-person)
kristalliseert (indicative imperfect present singular second-person)
kristalliseert (indicative imperfect present singular second-person)
kristalliseert (indicative imperfect present singular second-person)
kristalliseert (indicative imperfect present singular third-person)
kristalliseerde (indicative imperfect past singular first-person)
kristalliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
kristalliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
kristalliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
kristalliseerde (indicative imperfect past singular third-person)
kristalliseerden (indicative imperfect past plural first-person)
kristalliseerden (indicative imperfect past plural second-person)
kristalliseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal kristalliseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult kristalliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal kristalliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult kristalliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal kristalliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult kristalliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal kristalliseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen kristalliseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen kristalliseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen kristalliseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou kristalliseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou kristalliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) kristalliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt kristalliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou kristalliseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden kristalliseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden kristalliseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden kristalliseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
er wordt gekristalliseerd (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is gekristalliseerd (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd gekristalliseerd (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was gekristalliseerd (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal gekristalliseerd worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal gekristalliseerd zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou gekristalliseerd worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou gekristalliseerd zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
gekristalliseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gekristalliseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gekristalliseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gekristalliseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gekristalliseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gekristalliseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gekristalliseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gekristalliseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gekristalliseerd (singular imperfect present first-person)
wordt gekristalliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gekristalliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gekristalliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gekristalliseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gekristalliseerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gekristalliseerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gekristalliseerd (singular imperfect present third-person)
werd gekristalliseerd (singular imperfect past first-person)
werd gekristalliseerd (singular imperfect past second-person)
werd gekristalliseerd (singular imperfect past second-person)
werdt gekristalliseerd (singular imperfect past second-person)
werd gekristalliseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gekristalliseerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gekristalliseerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gekristalliseerd (singular imperfect past third-person)
zal gekristalliseerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gekristalliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gekristalliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gekristalliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gekristalliseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gekristalliseerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gekristalliseerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gekristalliseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gekristalliseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gekristalliseerd (perfect present first-person)
bent gekristalliseerd (perfect present second-person)
bent gekristalliseerd (perfect present second-person)
is gekristalliseerd (perfect present second-person)
zijt gekristalliseerd (perfect present second-person)
is gekristalliseerd (perfect present third-person)
zijn gekristalliseerd (perfect present first-person)
zijn gekristalliseerd (perfect present second-person)
zijn gekristalliseerd (perfect present third-person)
was gekristalliseerd (perfect past first-person)
was gekristalliseerd (perfect past second-person)
was gekristalliseerd (perfect past second-person)
waart gekristalliseerd (perfect past second-person)
was gekristalliseerd (perfect past third-person)
waren gekristalliseerd (perfect past first-person)
waren gekristalliseerd (perfect past second-person)
waren gekristalliseerd (perfect past third-person)
zal gekristalliseerd zijn (perfect future first-person)
zult gekristalliseerd zijn (perfect future second-person)
zult gekristalliseerd zijn (perfect future second-person)
zult gekristalliseerd zijn (perfect future second-person)
zal gekristalliseerd zijn (perfect future third-person)
zullen gekristalliseerd zijn (perfect future first-person)
zullen gekristalliseerd zijn (perfect future second-person)
zullen gekristalliseerd zijn (perfect future third-person)
zou gekristalliseerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gekristalliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gekristalliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gekristalliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gekristalliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gekristalliseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gekristalliseerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gekristalliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gekristalliseerd zijn (perfect conditional third-person)

het vormingsproces van geordende vaste fasen uit een smelt, damp of oplossing

Bij afkoeling van de oplossing kristalliseerde de nieuwe verbinding onder vorming van hexagonale naalden.

het doen vormen van geordende vaste fasen uit een smelt, damp of oplossing

We hebben die stof maar met moeite weten te kristalliseren.


alken

alkeen; onverzadigde koolwaterstofverbinding, verkregen uit ruwe olie door het kraken van alkanen met de algemene formule CₙH₂ₙ


verzinken

Afgeleid van zink met het voorvoegsel ver- of afgeleid van zinken met het voorvoegsel ver-

verzonk (past)
verzonken (past participle)
verzinkte (past)
verzinkt (past participle)

iets al of niet galvanisch met een laag zink afdekken

men kan een voorwerp ook verzinken door het in een bad met gesmolten zink te dompelen


水銀

Samensteling van 水 (« water ») en 銀 (« silver »).


binding

Naamwoord van handeling van binden met het achtervoegsel -ing

bindingen (plural)
bindinkje (diminutive singular)
bindinkjes (diminutive plural)

het minimum in potentiële energie dat bestaat bij een bepaalde onderlinge afstand tussen twee of meer atomen waardoor deze in elkaars nabijheid gehouden worden

Chemische bindingen kunnen tussen twee atomen aanwezig zijn, maar zij kunnen ook meer dan twee atomen betreffen.


metalliek

Ontleend aan het Franse métallique ("metaalachtig, metalig").

metallieker (uninflected comparative)
metalliekst (uninflected superlative)
metallieke (inflected positive)
metalliekere (inflected comparative)
metalliekste (inflected superlative)
metallieks (partitive positive)
metalliekers (partitive comparative)

Uraan is een metalliek grijs actinide.


metallisch

afgeleid van metaal met het achtervoegsel -isch

metallischer (uninflected comparative)
metallische (inflected positive)
metallischere (inflected comparative)
metallischers (partitive comparative)

Bij zeer hoge druk kan vloeibare waterstof metallisch worden.

Wetenschappers maken voor het eerst metallisch water.


crack

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘uitblinker in sport’ voor het eerst aangetroffen in 1897

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘zeer verslavende drug’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1986

gevaarlijke harddrug met door verwarming gezuiverde cocaïne als hoofdbestanddeel


scannen

scande (past)
gescand (past participle)
te scannen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen scannen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen scannen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gescand (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gescand (active infinitive perfect present long-form)
gescand zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gescand te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
scannend (imperfect participle)
gescand (past participle)
scanne (subjunctive)
scan (indicative imperfect present singular first-person)
scant (indicative imperfect present singular second-person)
scant (indicative imperfect present singular second-person)
scant (indicative imperfect present singular second-person)
scant (indicative imperfect present singular third-person)
scande (indicative imperfect past singular first-person)
scande (indicative imperfect past singular second-person)
scande (indicative imperfect past singular second-person)
scande (indicative imperfect past singular second-person)
scande (indicative imperfect past singular third-person)
scanden (indicative imperfect past plural first-person)
scanden (indicative imperfect past plural second-person)
scanden (indicative imperfect past plural third-person)
zal scannen (indicative imperfect future singular first-person)
zult scannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal scannen (indicative imperfect future singular second-person)
zult scannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal scannen (indicative imperfect future singular second-person)
zult scannen (indicative imperfect future singular second-person)
zal scannen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen scannen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen scannen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen scannen (indicative imperfect future plural third-person)
zou scannen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou scannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) scannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt scannen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou scannen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden scannen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden scannen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden scannen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gescand (perfect present first-person)
hebt gescand (perfect present second-person)
hebt gescand (perfect present second-person)
heeft gescand (perfect present second-person)
hebt gescand (perfect present second-person)
heeft gescand (perfect present third-person)
hebben gescand (perfect present first-person)
hebben gescand (perfect present second-person)
hebben gescand (perfect present third-person)
had gescand (perfect past first-person)
had gescand (perfect past second-person)
had gescand (perfect past second-person)
hadt gescand (perfect past second-person)
had gescand (perfect past third-person)
hadden gescand (perfect past first-person)
hadden gescand (perfect past second-person)
hadden gescand (perfect past third-person)
zal gescand hebben (perfect future first-person)
zal gescand hebben (perfect future second-person)
zult gescand hebben (perfect future second-person)
zult gescand hebben (perfect future second-person)
zal gescand hebben (perfect future second-person)
zult gescand hebben (perfect future second-person)
zal gescand hebben (perfect future third-person)
zullen gescand hebben (perfect future first-person)
zullen gescand hebben (perfect future second-person)
zullen gescand hebben (perfect future third-person)
zou gescand hebben (perfect conditional first-person)
zou gescand hebben (perfect conditional second-person)
zou gescand hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gescand hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gescand hebben (perfect conditional second-person)
zou gescand hebben (perfect conditional third-person)
zouden gescand hebben (perfect conditional first-person)
zouden gescand hebben (perfect conditional second-person)
zouden gescand hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gescand (impersonal passive present imperfect)
er is gescand (impersonal passive present perfect)
er werd gescand (impersonal passive past imperfect)
er was gescand (impersonal passive past perfect)
er zal gescand worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gescand zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gescand worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gescand zijn (impersonal passive conditional perfect)

een meting verrichten als functie van een veranderende grootheid


wotter

water; een geurloze, kleurloze en smaakloze vloeistof waarvan de moleculen bestaan uit één atoom zuurstof en twee atomen waterstof (H₂O)


wotter

waeter
water
Water
wäter
waoiter
waoter
woater
Woter
wouter


mass

massa; de totale hoeveelheid materie in een object, bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object.


röntgendiffractie

een methode voor fasenidentificatie en structuurbepaling op atomaire schaal, gebaseerd op de coherente strooiing van röntgenstralen aan het kristalrooster van kristallijne stoffen

Met röntgendiffractie zijn mineralen te identificeren, maar ook de structuur van een eiwit kan ermee bepaald worden.


brønstedzuur

eponiem, samenstelling van Brønsted en en zuur zn ; genoemd naar de Deense onderzoeker Johannes Nicolaus Brønsted .

een chemisch molecuul of ion dat een proton kan afgeven aan een base

Het ammoniumion NH₄⁺ is geen arrheniuszuur, maar wel een brønstedzuur.


lewiszuur

eponiem, samenstelling van Lewis en "naar de Amerikaanse scheikundige G.N. Lewis " en zuur zn

molecuul of ion dat een elektronenpaar kan accepteren van een ander ion of molecuul

Aluminiumchloride AlCl₃ is een bekend lewiszuur.


arrheniuszuur

eponiem, samenstelling van Arrhenius en en zuur zn ; genoemd naar de Zweedse onderzoeker Svante August Arrhenius .

een chemische stof die opgelost in water in staat is waterstofionen af te splitsen

Zwavelzuur H₂SO₄ is een tweebasig arrheniuszuur.


brønstedbase

eponiem, samenstelling van Brønsted en en base zn ; genoemd naar de Deense onderzoeker Johannes Nicolaus Brønsted .

een chemisch molecuul of ion dat een proton kan opnemen van een zuur

Het ammoniakmolecuul NH₃ is geen arrheniusbase, maar wel een brønstedbase.


lewisbase

eponiem, samenstelling van Lewis en "naar de Amerikaanse scheikundige G.N. Lewis " en base zn

molecuul of ion dat een elektronenpaar kan doneren van een ander ion of molecuul

Ammoniak NH₃ is een bekende lewisbase die echter ook als brønstedbase gezien kan worden.


long não

/lɔŋ³³ nɐ̰ːw³⁵/


terpeen

afkorting van terpentine met het achtervoegsel -een

een klasse organische moleculen afgeleid van isopreen, die in de veel planten, vooral coniferen, geproduceerd worden, maar ook in enkele zeldzame gevallen van dierlijke oorsprong kunnen zijn

Kamfer is een terpeen.


β-lactamantibioticum

samenstelling van β-lactam en antibioticum zn

β-lactam antibiotic

een stof behorende tot een groep antimicrobiële middelen die de productie van celwandcomponenten remmen ...

een stof behorende tot een groep antimicrobiële middelen die de productie van celwandcomponenten remmen of stoppen en een β-lactamgroep bevatten

Penicilline is verreweg het bekendste β-lactamantibioticum.


β-lactam

beta-lactam

een stof waarin een heterocyclische ringstructuur aanwezig is met drie koolstofatomen en één stikstofatoom ...

een stof waarin een heterocyclische ringstructuur aanwezig is met drie koolstofatomen en één stikstofatoom en waarvan een van de koolstofatomen naast het stikstofatoom een dubbele binding met zuurstofatoom heeft

Een β-lactam is een cyclische peptidebinding van een aminozuur met zichzelf.


bètalactam

afgeleid van lactam met het voorvoegsel bèta-

beta-lactam

een stof waarin een heterocyclische ringstructuur aanwezig is met drie koolstofatomen en één stikstofatoom en waarvan een van de koolstofatomen naast het stikstofatoom een dubbele binding met zuurstofatoom heeft

Een bètalactam is een cyclische peptidebinding van een aminozuur met zichzelf.


distilleertoestel

samenstelling van distilleer ww en toestel

distilleertoestellen (plural)
distilleertoestelletje (diminutive singular)
distilleertoestelletjes (diminutive plural)

een toestel dat gebruikt wordt om stoffen te zuiveren of van elkaar te scheiden door verdamping

Om chemische stoffen van elkaar te scheiden, kun je gebruik maken van een distilleertoestel.


syrebad

/ ˈsyːɾəbɑːd /

Platen blir lagt i syrebad slik at relieffet etter hvert trer frem.

De plaat wordt in een zuurbad geplaatst zodat het reliëf geleidelijk ontstaat.


syrebad

/ ˈsyːɾəbɑːd /


fikserbad

Samenstelling van fikser, afgeleid van fiksere, en bad.

Til fiksering anbefaler vi et hurtigarbeidende fikserbad i sterk konsentrasjon.

Voor de fixatie raden we een snel werkend fixeerbad in sterke concentratie aan.


-ium

wordt gebruikt om namen van stoffen te vormen

helios → helium

Dmitri Mendelejev → mendelevium

grondlegger van het huidige periodiek systeem


-ium

helios → helium

Dmitri Mendelejev → mendelevium


isotopie

Afkomstig van het Griekse isos (zelfde) en topos (plaats).

afgeleid van isotoop met het achtervoegsel -ie

isotopieën (plural)
isotopietje (diminutive singular)
isotopietjes (diminutive plural)

Het optreden van isotopie is eerder regel dan uitzondering: verreweg het grootste deel van de elementen komt voor in de vorm van verschillende isotopen.


lakmoesproef

samenstelling van lakmoes en proef . De figuurlijke betekenis komt voort uit het feit dat lakmoes een van de eerste indicatoren was.

lakmoesproeven (plural)
lakmoesproefje (diminutive singular)
lakmoesproefjes (diminutive plural)

test met behulp van een kleurstof die rood verkleurt in contact met een zure stof en blauw in contact met een basische


mazout

[3] omdat de kleur van de drank aan stookolie doet denken

mazouten (plural)
mazouts (plural)
mazoutje (diminutive singular)
mazoutjes (diminutive plural)
mazoet

aardolie gebruikt voor verwarming of in dieselmotoren

aardolie met langere koolstofketens, dat minder goed verdampt

Gisteren ben ik overgegaan tot aanschaf van nen mazoutstoof (een oliekachel) + bij behoren waaronder 1 tank die 13.000 liter mazout (olie) kan bevatten.

Hij dacht, twee keer vlug achter elkaar op de starter duwen. Hij had het stilaan geleerd. Bijna dadelijk voelde hij de hitte over zijn benen strijken en bereikte hem de stinkende walm van hete mazout. Hij zag Knots een ogenblik naar hem kijken. Jij gele schreeuwlelijk, dacht Andreas, ik zal het je nooit verklappen. Hij schakelde de versnelling in en de bulldozer klom knarsend, klevend en kwijlend in het slijkerig spoor van de kettingen de helling op.

Mazout noemt men de overblijfselen van de ruwe petroleum na de distillatie.


-ine

van Frans -ine of Oudfrans -ine, van het Latijn -īnus, van het Oudgrieks ινος (-inos)

Naar analogie van paraffine (1830) of benzine (1833)

Naar analogie van aniline (volgens (3) benoemd) (1840)

Naar analogie van amine (5), immers stikstof bevattend en organisch

Stearine.

Kerosine.

Toxine.

Hemoglobine.

Amphetamine.

Melamine.


astaat

een scheikundig element en een metalliek zilverkleurig metalloïde met symbool At en atoomnummer 85


lanthaan

In de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in 1872

Afkomstig van het Griekse lanthanein dat "verborgen zijn" betekent.

een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57


copernicium

eponiem: Neolatijn, genoemd naar de Poolse wetenschapper Copernicus met het achtervoegsel -ium, zoals voorgesteld door de ontdekkers uit Darmstadt
Tot 19 februari 2010 droeg het element de tijdelijke naam ununbium.

Copernicium

scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal


copernicium

eponiem: Vernoemd naar de beroemde wetenschapper Nicolaas Copernicus, zoals voorgesteld door de ontdekkers uit Darmstadt. Tot 19 februari 2010 droeg het element de tijdelijke naam ununbium.


copernicium

eponiem: Vernoemd naar de beroemde wetenschapper Nicolaas Copernicus (zoals de meeste andere elementen met het achtervoegsel -ium), zoals voorgesteld door de ontdekkers uit Darmstadt. Tot 19 februari 2010 droeg het element de tijdelijke naam ununbium.


bly

Afkomstig van het Oudnoordse woord blý zn

lood, blauwwit metallisch element met een laag smeltpunt, gebruikt (vanaf de oudheid) als kleurpigment, later ook in loodzuuraccumulatoren, gietstukken en dergelijke


thermiet

met het voorvoegsel therm- en met het achtervoegsel -iet

in 1895 onder de naam Thermit gepatenteerd door de ontdekker Hans Goldschmidt

thermiet

een poedermengsel van een onedel metaal, gewoonlijk aluminium, en een oxide van een edeler metaal, vaak ijzer of koper

De redoxreactie die optreedt bij het ontsteken van thermiet doet veel hitte vrijkomen en valt niet te blussen.

Wanneer men de empirische toestandsfuncties zal hebben bepaald voor een vrij groot aantal stoffen tusschen de laagste en hoogste in het laboratorium bereikbare temperaturen — heden die van vloeibare waterstof en ontbrandend thermiet — zal men eerst voor goed kunnen beslissen in hoeverre nog kleinere wijzigingen dienen te worden aangebracht.

Du Bois, H.E.J.G.
 “Het verband tusschen wiskundige, proefondervindelijke en toegepaste natuurkunde” (1902), Breijer


redoxreactie

Samenstelling van redox (reductie en oxidatie) en reactie

redoxreacties (plural)
redoxreactietje (diminutive singular)
redoxreactietjes (diminutive plural)

een reactie waarbij elektronen overgedragen worden en oxidatietoestanden veranderen

De vorming van roest uit ijzer en zuurstof is een redoxreactie.


ramaneffect

eponiem, samenstelling van Raman en "Indiase natuurkundige Chandrasekhara Venkata Raman (1888-1970)" en effect zn

een vorm van inelastische strooiing waarbij de energie van zichtbaar licht in lichte mate verandert, doordat er een kleine hoeveelheid toegevoegd of onttrokken wordt aan vibrationele energieniveaus

Het ramaneffect is erg zwak en werd pas door de toepassing van lasers een werkbare techniek.


ester

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘scheikundige verbinding’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1870

esters (plural)
estertje (diminutive singular)
estertjes (diminutive plural)

een koolstofverbinding met de functionele groep -C(=O)-O-C-

Een ester kan gezien worden als het reactieproduct van een alcohol en een carbonzuur.


kathode

In de betekenis van ‘negatieve elektrode’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1870

kathodes (plural)
kathoden (plural)
kathodetje (diminutive singular)
kathodetjes (diminutive plural)

een elektrische geleider waarlangs elektronen een elektrolyt binnengeleid worden

Een reductie vindt plaats aan de kathode.


medium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘middel’ voor het eerst aangetroffen in 1636

uit het Latijn medium: 'het midden, wat algemeen is'. De betekenis 'tussenstof of middel om iets over te brengen' bestaat in het Engels en Frans al sedert de 16e eeuw en is nog steeds gangbaar in de natuurkunde en communicatietheorie


methaan

In de betekenis van ‘gas’ voor het eerst aangetroffen in 1886

Afleiding van Frans méthylène, Berzelius' naam voor methanol (1835), met het achtervoegsel -aan (1868). De naam méthylène is een tatsam van Grieks μέθυ «wijn» en ὕλη «hout»: «houtalcohol».

de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH₄

De aanwezigheid van methaan in koolmijnen kan tot explosies leiden, zoals dat gebeurd is in West-Virginië.

Door zijn sterke broeikaswerking speelt methaan toch een belangrijke rol bij het veroorzaken van klimaatverandering. De concentratie van methaan in de atmosfeer is sinds de industriële revolutie drastisch toegenomen. Verhoudingsgewijs is de toename veel meer dan de toename van koolstofdioxide. Vóór de industriële revolutie lag de atmosferische concentratie van CO2 nog rond de 280 ppm. De relatieve toename ten opzichte van nu is ongeveer 40 procent. Kijk je echter naar de toename van methaan in de atmosfeer, dan zie je over het zelfde tijdvak een toename van 0.7 ppm naar 1.8 ppm, wat een toename van meer dan 150 procent is.


ethaan

In de betekenis van ‘gasvormige koolwaterstof’ voor het eerst aangetroffen in 1925

Afleiding van ether met het achtervoegsel -aan.

gasvormige koolwaterstof met de formule C₂H₆

Naast methaan wordt ook ethaan als brandstof gebruikt.


-aan

verzadigde koolwaterstofverbinding, waarvan het skelet door de stam wordt aangeduid

ether → ethaan


oliezuur

Ölsäure

het belangrijkste enkelvoudig onverzadigde vetzuur met brutoformule C₁₈H₃₄O₂

Palmolie, rijstolie, olijfolie en pindaolie bevatten veel oliezuur.


propaan

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘gasmengsel’ voor het eerst aangetroffen in 1902

uit het Engels propane met het voorvoegsel prop- met het achtervoegsel -aan

een verzadigde koolwaterstof met formule C₃H₈

Flessen met propaan worden gebruikt als bron van brandbaar gas.


propaan

propaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₃H₈


butaan

In de betekenis van ‘gasvormige koolwaterstof’ voor het eerst aangetroffen in 1941

met het voorvoegsel but- (boter-) met het achtervoegsel -aan

een verzadigde koolwaterstof met formule C₄H₁₀

Flessen met butaan worden gebruikt als bron van brandbaar gas.


butaan

butaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₄H₁₀


pentaan

met het voorvoegsel penta- met het achtervoegsel -aan

een verzadigde koolwaterstof met formule C₅H₁₂

Pentaan is een vluchtige vloeistof.


pentaan

pentaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₅H₁₂


hexaan

met het voorvoegsel hexa- met het achtervoegsel -aan

een verzadigde koolwaterstof met formule C₆H₁₄

Hexaan is een vluchtige vloeistof.


heptaan

met het voorvoegsel hepta- met het achtervoegsel -aan

een verzadigde koolwaterstof met formule C₇H₁₆

Heptanen zijn veel gebruikte oplosmiddelen.


octaan

In de betekenis van ‘koolwaterstof’ voor het eerst aangetroffen in 1937

met het voorvoegsel oct- met het achtervoegsel -aan

een verzadigde koolwaterstof met formule C₈H₁₈

Octaan is vooral bekend van het octaangetal, een maat voor de klopvastheid van benzine.


nonaan

van Latijn nonus rt "negende" met het achtervoegsel -aan

verzadigde koolwaterstof met formule C₉H₂₀

Er zijn 35 isomeren van nonaan.


nonaan

nonaan; verzadigde koolwaterstof met formule C₉H₂₀


decaan

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘voorzitter van faculteit’ voor het eerst aangetroffen in 1832

[1] Een tatsam-afleiding van Oudgrieks δέκα (met het voorvoegsel deca-) en met het achtervoegsel -aan

[2,3] Van Latijn decanus met het voorvoegsel deca-: hoofd over tien soldaten.

decanen (plural)
decaantje (diminutive singular)
decaantjes (diminutive plural)

een verzadigde koolwaterstof met formule C₁₀H₂₂

Er zijn 75 isomeren van decaan.


alkaan

een koolwaterstof met alleen enkele bindingen gekenmerkt door de algemene formule CₙH₂ₙ₊₂ die wel verzadigde koolwaterstoffen worden genoemd

Methaan, ethaan en propaan zijn alkanen.


mierenzuur

samenstelling van mier en zuur met het invoegsel -en-

het eenvoudigste carbonzuur met formule HCOOH

Mieren en brandnetels gebruiken mierenzuur als chemisch wapen.


propionzuur

samenstelling van het Griekse 'protos' (eerste) en pion (vet), en zuur

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃CH₂COOH

Proprionzuur is voor het eerst in 1844 door Gottlieb beschreven als restproduct bij de afbraak van suiker.


boterzuur

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₂COOH

Boter bestaat gedeeltelijk uit een ester van boterzuur.


valeriaanzuur

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₃COOH

Het gebruik van valeriaanzuur beperkt zich tot de synthese van esters, die in tegenstelling tot het zuur, aangenaam fruitig ruiken en daarom als geurstof gebruikt kunnen worden.


capronzuur

Samenstelling van "capron" en zuur. Capron verwijst naar capra «geit», omdat het melkvet van geitenmelk voor 15% uit vetzure esters van capron-, capriline- en caprinezuur bestaat.

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₄COOH

In een aantal dierlijke vetten komen esters van capronzuur voor, dat in vrije vorm een onaangenaam riekende olieachtige vloeistof is.


caprilinezuur

samenstelling van capriline en zuur . Capriline (suffix -ine) verwijst naar capra «geit», omdat het melkvet van geitenmelk voor 15% uit vetzure esters van capron-, capriline- en caprinezuur bestaat.

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₆COOH

In kokosolie komen esters van caprilinezuur voor, dat in vrije vorm een onaangenaam riekende olieachtige vloeistof is.


caprinezuur

samenstelling van caprine en zuur . Caprine (suffix-ine) verwijst naar capra «geit», omdat het melkvet van geitenmelk voor 15% uit vetzure esters van capron-, capriline- en caprinezuur bestaat.

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₈COOH

Caprinezuur wordt gebruikt in organische syntheses, en industrieel in het maken van parfums, vetten, rubber, verfstoffen, plastics, voedseladditieven en farmaceutische producten.


carbonzuur

carboxylic acid

een organische verbinding die de functionele groep -COOH bezit

Azijnzuur, palmitinezuur en desoxyribonucleïnezuur zijn bekende carbonzuren.


formiaat

afgeleid van mierenzuur met het achtervoegsel -aat

formiate

een ester of zout afgeleid van mierenzuur

Een formiaat bevat ofwel het ion HCOO⁻ ofwel een functionele groep HCOO-.


acetaat

In de betekenis van ‘zout van azijnzuur’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van ... met het achtervoegsel -aat

Acetat

een ester of zout afgeleid van azijnzuur

Een acetaat bevat ofwel het ion CH₃COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃COO-.


propionaat

afgeleid van propionzuur met het achtervoegsel -aat

propionate

een ester of zout afgeleid van propionzuur

Een propionaat bevat ofwel het ion CH₃CH₂COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃CH₂COO-.


butyraat

afgeleid van butaanzuur met het achtervoegsel -aat

butyrate

een ester of zout afgeleid van boterzuur

Een butyraat bevat ofwel het ion CH₃(CH₂)₂COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃(CH₂)₂COO-.


valeriaat

valeriate

een ester of zout afgeleid van valeriaanzuur

Een valeriaat bevat ofwel het ion CH₃(CH₂)₃COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃(CH₂)₃COO-.


capronaat

afgeleid van capronzuur met het achtervoegsel -aat

capronate

een ester of zout afgeleid van capronzuur

een ester of zout afgeleid van carponzuur

Een capronaat bevat ofwel het ion CH₃(CH₂)₄COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃(CH₂)₄COO-.


caprylaat

afgeleid van het Latijnse caprylatum ?? met het achtervoegsel -aat

caprylate

een ester of zout afgeleid van caprilinezuur

Een caprylaat bevat ofwel het ion CH₃(CH₂)₆COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃(CH₂)₆COO-.

Na zacht verwarmen, werd het met koperacetaat verkregen neerslag afgecentrifugeerd en vervolgens onder het microscoop bekeken, het bleek uit kristalletjes van kopercapronaat en -caprylaat te bestaan.

Voet, Jan Pieter Willem
 “Bijdrage tot de kennis van enkele lichtbacteriën” (1930), N.V. Drukkerij v/h L.E. Bosch & Zoon


capraat

caprate

een ester of zout afgeleid van caprinezuur

Een capraat bevat ofwel het ion CH₃(CH₂)₈COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃(CH₂)₈COO-.


járn

Ontleend aan het Oudnoordse zelfstandige naamwoord járn

Hamra járnið meðan það er heitt.

Men moet het ijzer smeden als het heet is.


clatraat

Ontleend aan het Latijnse clatratum ("getralied"; ook gespeld als clathratum), een afleiding van clatra of clatri ("traliewerk"), dat op zijn beurt een leenwoord is, afkomstig van het Dorische (Oudgriekse) κλάθρα met het achtervoegsel -aat

clathrate

vaste insluitverbinding van water en een ander molecuul

Het clatraat van methaan komt in grote hoeveelheden op de bodem van de oceaan voor en speelt een grote rol bij de olieramp in de Golf van Mexico van 2010 en waarschijnlijk ook bij de mysterieuze verdwijningen in de Bermudadriehoek.


ligand

liganden (plural)
ligandje (diminutive singular)
ligandjes (diminutive plural)

een atoomgroep die zich rond een centraal (metaal)atoom of -ion nestelt

In waterige oplossingen hebben de kleinere metaalionen vaak vier, de grotere zes of meer watermoleculen als liganden.


waterglas

In de betekenis van ‘natriumsilicaat’ voor het eerst aangetroffen in 1843

waterglazen (plural)
waterglaasje (diminutive singular)
waterglaasjes (diminutive plural)

geconcentreerde oplossing van kaliumsilicaat of natriumsilicaat


ionisch

bn [1]: afgeleid van ion met het achtervoegsel -isch

bn [2], zn: van Ionisch bn , geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.H

ionischer (uninflected comparative)
ionische (inflected positive)
ionischere (inflected comparative)
ionischers (partitive comparative)

Deze verbinding vertoont zowel ionische als elektronische geleiding.

De onderzoekers maken gebruik van elektroluminescentie, waarbij materialen licht geven als een elektrische spanning toegepast wordt. In het weefsel van de Chinese onderzoekers worden twee geleidende garens gebruikt. Eén garen is een verzilverde geleidende draad met daaromheen een laagje elektroluminiscerend materiaal, zinksulfide-fosfor, het andere garen is een met (geleidende) ionische vloeistof gevulde transparante kunststof die er in het weefsel haaks op komt te liggen. Als tussen de beide garens een klein beetje elektrische spanning wordt gezet, lichten de kruispunten van deze twee garens op.

Weblink bron
Laura Wismans
 “Beeldschermtrui is te vouwen en te rekken” (16 maart 2021) op nrc.nl

Ook bij mijn promotieonderzoek over ionische zouten volgde ik mijn eigen pad.

Weblink bron
Jorg Leijten
 “'Als student wilde ik al hoogleraar zijn'” (10 december 2011) op nrc.nl

Ionische vloeistoffen zijn organische zouten die bij kamertemperatuur vloeibaar zijn.

Weblink bron
Joost van Kasteren
 “Biefstuk of benzine” (21 juni 2008) op nrc.nl


neutral

afgeleid van het Latijnse 'neutrālis' (onzijdig)


antioksidant

Afkomstig van het Griekse naamwoord ὀξύς (oxys) met het voorvoegsel anti-.


antioksidanter

Afleiding van het Noorse zelfstandige naamwoord antioksidant met het achtervoegsel -er


antioksidantar

Afleiding van het Nynorske naamwoord antioksidant met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -ar


redusere

/ɾədʉˈseːɾə/


redusere

/ɾədʉˈseːɾə/