tritureren

tritureerde (past)
getritureerd (past participle)
te tritureren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen tritureren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen tritureren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben getritureerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben getritureerd (active infinitive perfect present long-form)
getritureerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
getritureerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
triturerend (imperfect participle)
getritureerd (past participle)
triturere (subjunctive)
tritureer (indicative imperfect present singular first-person)
tritureert (indicative imperfect present singular second-person)
tritureert (indicative imperfect present singular second-person)
tritureert (indicative imperfect present singular second-person)
tritureert (indicative imperfect present singular third-person)
tritureerde (indicative imperfect past singular first-person)
tritureerde (indicative imperfect past singular second-person)
tritureerde (indicative imperfect past singular second-person)
tritureerde (indicative imperfect past singular second-person)
tritureerde (indicative imperfect past singular third-person)
tritureerden (indicative imperfect past plural first-person)
tritureerden (indicative imperfect past plural second-person)
tritureerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal tritureren (indicative imperfect future singular first-person)
zult tritureren (indicative imperfect future singular second-person)
zal tritureren (indicative imperfect future singular second-person)
zult tritureren (indicative imperfect future singular second-person)
zal tritureren (indicative imperfect future singular second-person)
zult tritureren (indicative imperfect future singular second-person)
zal tritureren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen tritureren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen tritureren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen tritureren (indicative imperfect future plural third-person)
zou tritureren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou tritureren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) tritureren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt tritureren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou tritureren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden tritureren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden tritureren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden tritureren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb getritureerd (perfect present first-person)
hebt getritureerd (perfect present second-person)
hebt getritureerd (perfect present second-person)
heeft getritureerd (perfect present second-person)
hebt getritureerd (perfect present second-person)
heeft getritureerd (perfect present third-person)
hebben getritureerd (perfect present first-person)
hebben getritureerd (perfect present second-person)
hebben getritureerd (perfect present third-person)
had getritureerd (perfect past first-person)
had getritureerd (perfect past second-person)
had getritureerd (perfect past second-person)
hadt getritureerd (perfect past second-person)
had getritureerd (perfect past third-person)
hadden getritureerd (perfect past first-person)
hadden getritureerd (perfect past second-person)
hadden getritureerd (perfect past third-person)
zal getritureerd hebben (perfect future first-person)
zal getritureerd hebben (perfect future second-person)
zult getritureerd hebben (perfect future second-person)
zult getritureerd hebben (perfect future second-person)
zal getritureerd hebben (perfect future second-person)
zult getritureerd hebben (perfect future second-person)
zal getritureerd hebben (perfect future third-person)
zullen getritureerd hebben (perfect future first-person)
zullen getritureerd hebben (perfect future second-person)
zullen getritureerd hebben (perfect future third-person)
zou getritureerd hebben (perfect conditional first-person)
zou getritureerd hebben (perfect conditional second-person)
zou getritureerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt getritureerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt getritureerd hebben (perfect conditional second-person)
zou getritureerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden getritureerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden getritureerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden getritureerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt getritureerd (impersonal passive present imperfect)
er is getritureerd (impersonal passive present perfect)
er werd getritureerd (impersonal passive past imperfect)
er was getritureerd (impersonal passive past perfect)
er zal getritureerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal getritureerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou getritureerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou getritureerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
getritureerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
getritureerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
getritureerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
getritureerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
getritureerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
getritureerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
getritureerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
getritureerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt getritureerd (singular imperfect present plural third-person)
worden getritureerd (singular imperfect present third-person)
werd getritureerd (singular imperfect past plural third-person)
werden getritureerd (singular imperfect past third-person)
zal getritureerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen getritureerd worden (singular imperfect future third-person)
zou getritureerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden getritureerd worden (singular imperfect conditional third-person)
is getritureerd (perfect present third-person)
zijn getritureerd (perfect present third-person)
was getritureerd (perfect past third-person)
waren getritureerd (perfect past third-person)
zal getritureerd zijn (perfect future third-person)
zullen getritureerd zijn (perfect future third-person)
zou getritureerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden getritureerd zijn (perfect conditional third-person)

vaste stoffen mengen door ze grondig samen te wrijven in een mortier

Hij tritureerde de twee vaste reagentia en deed het mengsel in een ampul.


diesel

diesel, dieselolie; aardolieproduct dat in aanwezigheid van voldoende zuurstof bij compressie vanzelf tot ontbranding overgaat en zo geen ontstekingsmechanisme nodig heeft


væskeform

Afleiding van het Deense zelfstandige naamwoord væske en form


væskeform

Afleiding van het Noorse zelfstandige naamwoord væske en form


sand bath

Samenstelling van de Engelse zelfstandige naamwoorden sand en bath.


synthetiseren

afgeleid van het Franse synthétiser (met het achtervoegsel -iseren)

synthetiseerde (past)
gesynthetiseerd (past participle)
te synthetiseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen synthetiseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen synthetiseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesynthetiseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesynthetiseerd (active infinitive perfect present long-form)
gesynthetiseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesynthetiseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
synthetiserend (imperfect participle)
gesynthetiseerd (past participle)
synthetisere (subjunctive)
synthetiseer (indicative imperfect present singular first-person)
synthetiseert (indicative imperfect present singular second-person)
synthetiseert (indicative imperfect present singular second-person)
synthetiseert (indicative imperfect present singular second-person)
synthetiseert (indicative imperfect present singular third-person)
synthetiseerde (indicative imperfect past singular first-person)
synthetiseerde (indicative imperfect past singular second-person)
synthetiseerde (indicative imperfect past singular second-person)
synthetiseerde (indicative imperfect past singular second-person)
synthetiseerde (indicative imperfect past singular third-person)
synthetiseerden (indicative imperfect past plural first-person)
synthetiseerden (indicative imperfect past plural second-person)
synthetiseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal synthetiseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult synthetiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal synthetiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult synthetiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal synthetiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult synthetiseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal synthetiseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen synthetiseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen synthetiseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen synthetiseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou synthetiseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou synthetiseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) synthetiseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt synthetiseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou synthetiseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden synthetiseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden synthetiseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden synthetiseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesynthetiseerd (perfect present first-person)
hebt gesynthetiseerd (perfect present second-person)
hebt gesynthetiseerd (perfect present second-person)
heeft gesynthetiseerd (perfect present second-person)
hebt gesynthetiseerd (perfect present second-person)
heeft gesynthetiseerd (perfect present third-person)
hebben gesynthetiseerd (perfect present first-person)
hebben gesynthetiseerd (perfect present second-person)
hebben gesynthetiseerd (perfect present third-person)
had gesynthetiseerd (perfect past first-person)
had gesynthetiseerd (perfect past second-person)
had gesynthetiseerd (perfect past second-person)
hadt gesynthetiseerd (perfect past second-person)
had gesynthetiseerd (perfect past third-person)
hadden gesynthetiseerd (perfect past first-person)
hadden gesynthetiseerd (perfect past second-person)
hadden gesynthetiseerd (perfect past third-person)
zal gesynthetiseerd hebben (perfect future first-person)
zal gesynthetiseerd hebben (perfect future second-person)
zult gesynthetiseerd hebben (perfect future second-person)
zult gesynthetiseerd hebben (perfect future second-person)
zal gesynthetiseerd hebben (perfect future second-person)
zult gesynthetiseerd hebben (perfect future second-person)
zal gesynthetiseerd hebben (perfect future third-person)
zullen gesynthetiseerd hebben (perfect future first-person)
zullen gesynthetiseerd hebben (perfect future second-person)
zullen gesynthetiseerd hebben (perfect future third-person)
zou gesynthetiseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gesynthetiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesynthetiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesynthetiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesynthetiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesynthetiseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesynthetiseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesynthetiseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesynthetiseerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesynthetiseerd (impersonal passive present imperfect)
er is gesynthetiseerd (impersonal passive present perfect)
er werd gesynthetiseerd (impersonal passive past imperfect)
er was gesynthetiseerd (impersonal passive past perfect)
er zal gesynthetiseerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesynthetiseerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesynthetiseerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesynthetiseerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesynthetiseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesynthetiseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesynthetiseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesynthetiseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesynthetiseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesynthetiseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesynthetiseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesynthetiseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt gesynthetiseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gesynthetiseerd (singular imperfect present third-person)
werd gesynthetiseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gesynthetiseerd (singular imperfect past third-person)
zal gesynthetiseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesynthetiseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gesynthetiseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesynthetiseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
is gesynthetiseerd (perfect present third-person)
zijn gesynthetiseerd (perfect present third-person)
was gesynthetiseerd (perfect past third-person)
waren gesynthetiseerd (perfect past third-person)
zal gesynthetiseerd zijn (perfect future third-person)
zullen gesynthetiseerd zijn (perfect future third-person)
zou gesynthetiseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesynthetiseerd zijn (perfect conditional third-person)

langs kunstmatige, chemische weg bereiden door de opbouw van grotere moleculen

Het is niet altijd gemakkelijk natuurlijke producten te synthetiseren.


amfetamine

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘stimulerend middel’ voor het eerst aangetroffen in 1968

amphetamine

stimulerend middel, uit de groep van de wekaminen

amfetaminen (plural)
amfetamines (plural)


GHB

gammahydroxybutyraat tevens partydrug bekend onder namen als liquid E, liquid X, everclear en g-riffic


MDMA

3,4-methyleendioxymethamfetamine, een organische verbinding met als brutoformule C₁₁H₁₅NO₂, tevens partydrug bekend onder de naam ecstasy of xtc

Nederlandse veteranen gaan meedoen aan een groot experiment dat onderzoekt of mdma, het belangrijkste bestanddeel van de partydrug xtc, helpt bij het genezen van ernstige trauma’s.

Wanneer MDMA wordt gecombineerd met lsd noemt men dit candy flipping. Hoewel die term bedacht is door de recreatieve gebruikers werd deze combinatie vooral veel toegepast door psychotherapeuten. Meestal wordt eerst de MDMA genomen en zo'n anderhalf tot twee uur later het psychedelicum. De MDMA zorgt hierbij voor een gemoedsgesteldheid waarmee men de psychedelische ervaring prettiger en effectiever kan beleven, waardoor ook meer psychotherapeutisch voordeel behaald kan worden.


een psychedelische drug verwant aan mescaline, tevens bekend onder de naam Nexus en met de chemische formule 4-broom-2,5-dimethoxyfenethylamine


mescaline

In de betekenis van ‘drug’ voor het eerst aangetroffen in 1961

hallucinogeen middel gewonnen uit de peyotecactus Lophophora williamsii die groeit in Mexico

wie wat meer wil weten over mescaline, doet er goed aan het boek 'de lessen van don Juan' van Carlos Castaneda te lezen


methamfetamine

methamfetaminen (plural)
methamfetamines (plural)

amfetamine met een extra methylgroep; een kristallijne stof die het centraal zenuwstelsel stimuleert, met name gebruikt als zeer verslavende drug bekend onder de namen crystal meth of pervertine

Zeven Belgische farmaceuten hebben efedrine geleverd aan een van Mexico's meest gezochte drugsbaronnen voor de productie van methamfetamine

Nederland is door samenwerking met Mexicaanse drugskartels na Tsjechië nu het grootste Europese productieland van methamfetamine geworden.


benzedrine

In de betekenis van ‘handelsnaam voor amfetamine’ voor het eerst aangetroffen in 1960

afgeleid van efedrine met het voorvoegsel benz- (met het achtervoegsel -ine)


benzodiazepine

afgeleid van diazepine met het voorvoegsel benzo- (met het achtervoegsel -ine)

benzodiazepinen (plural)
benzodiazepines (plural)

synthetisch bereide stof die o.a. gebruikt wordt als tranquillizer en slaapmiddel, heel bekend onder de naam valium


chromogeen

met het voorvoegsel chromo- en met het achtervoegsel -geen

stof die door opneming van een bepaalde functionele groep een kleur krijgt


penta-

gaat in de naam van een verbinding vooraf aan de naam van een atoom of groep waarvan er vijf in een molecule aanwezig zijn


oxygène

Bedacht door de Franse scheikundige Antoine Lavoisier (1743-1794) in 1786, op basis van de Oudgriekse woorden ὀξύ- /oksú-/ “scherp” en γένος /génos/ “soort, herkomst” (oudere benaming: oxigine, in 1783).


hélium

Afgeleid van het Engelse zelfstandige naamwoord helium

helium; een chemisch element en inert gas


hélium

Afgeleid van het Latijnse zelfstandige naamwoord helium


hydrogène

gevormd uit Oudgrieks ὑδρο (húdro) "water-" en γένος (génos) "geslacht, afstammeling", in 1787 ingevoerd door de 18e-eeuwse Franse scheikundigen L.-B. Guyton-Morveau , A. Lavoisier , C.-L. Berthollet en A.F. de Fourcroy , zie vindplaats hieronder

Voilà le caractère que nous avons cru devoir saisir pour en tirer l’expression, non du gaz lui-même qui est déjà un composé, mais du principe plus fixe qui en fait la base, & nous l’avons appellé Hidrogène, c’est-à-dire engendrant l’eau;

Dit is de aard die we dachten te moeten begrijpen om de uitdrukking ervan af te leiden, niet van het gas zelf, dat al een verbinding is, maar uitgaande van het meer elementaire beginsel dat de basis daarvan vormt, hebben we het Hidrogen genoemd, d.w.z. water verwekkend;

Louis-Bernard Guyton-Morveau, Antoine Lavoisier & Claude-Louis Berthollet
 “Méthode de nomenclature chimique .... On y a joint un nouveau système de caractères chimiques, adaptés à cette nomenclature, par MM. Hassenfratz et Adet.” (1787), Cuchet, Libraire, rue & hôtel Serpente, Paris, p. 33 op gallica.bnf.fr


dioxyde de carbone

: kooldioxide, koolstofdioxide, koolzuurgas


koolzuurgas

koolsuurgas

een gas, bestaande uit een verbinding van koolstof en zuurstof (CO₂)

een gas, bestaande uit een verbinding van koolstof (C) en zuurstof(O₂): (CO₂)

Planten nemen koolzuurgas uit de atmosfeer op en geven zuurstof af.


koolmonoxide

samenstelling van “kool” (koolstof) en monoxide

Kohlenstoffmonoxid

verbinding met moleculen van één atoom zuurstof en één atoom koolstof (CO)

koolmonoxiden (plural)
koolmonoxides (plural)
koolmonoxidetje (diminutive singular)
koolmonoxidetjes (diminutive plural)

verbinding met moleculen van één atoom zuurstof (O) en één atoom koolstof (C)


Kohlenstoffdioxid

das Kohlenstoffdioxid (nominative singular)
die Kohlenstoffdioxide (nominative plural)
des Kohlenstoffdioxides (genitive singular)
der Kohlenstoffdioxide (genitive plural)
dem Kohlenstoffdioxid (dative singular)
den Kohlenstoffdioxiden (dative plural)
das Kohlenstoffdioxid (accusative singular)
die Kohlenstoffdioxide (accusative plural)


Kohlendioxid

das Kohlendioxid (nominative singular)
die Kohlendioxide (nominative plural)
des Kohlendioxides (genitive singular)
der Kohlendioxide (genitive plural)
dem Kohlendioxid (dative singular)
den Kohlendioxiden (dative plural)
das Kohlendioxid (accusative singular)
die Kohlendioxide (accusative plural)


Kohlenmonoxid

das Kohlenmonoxid (nominative singular)
die Kohlenmonoxide (nominative plural)
des Kohlenmonoxides (genitive singular)
der Kohlenmonoxide (genitive plural)
dem Kohlenmonoxid (dative singular)
den Kohlenmonoxiden (dative plural)
das Kohlenmonoxid (accusative singular)
die Kohlenmonoxide (accusative plural)


Kohlenstoffmonoxid

das Kohlenstoffmonoxid (nominative singular)
die Kohlenstoffmonoxide (nominative plural)
des Kohlenstoffmonoxides (genitive singular)
der Kohlenstoffmonoxide (genitive plural)
dem Kohlenstoffmonoxid (dative singular)
den Kohlenstoffmonoxiden (dative plural)
das Kohlenstoffmonoxid (accusative singular)
die Kohlenstoffmonoxide (accusative plural)


aromatisk

Afkomstig von Latijnse woord aromaticus, dat van het Griekse woord ἀρωματικός (arōmatikos) komt.


aflatoxine

gevormd van de naam van de fungus A(spergillus) fla(vus) + toxine

aflatoxines (plural)
aflatoxinen (plural)
aflatoxinetje (diminutive singular)
aflatoxinetjes (diminutive plural)

sterk kankerverwekkende, door schimmel geproduceerde giftige stof met de formule C₁₇H₁₂O₆

Aflatoxine B1 behoort tot een van de krachtigste kankerverwekkende stoffen die de natuur produceert


monovalent

afgeleid van valent met het voorvoegsel mono-


divalent

afgeleid van valent met het voorvoegsel di-


octavalent

afgeleid van valent met het voorvoegsel octa-


covalent

afgeleid van valent met het voorvoegsel co-

een binding tussen atomen hebbend waarin de atomen één of meer gemeenschappelijke elektronenparen hebben


laborant

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘assistent in een laboratorium’ voor het eerst aangetroffen in 1832

laboranten (plural)
laborantje (diminutive singular)
laborantjes (diminutive plural)

iemand die in een laboratorium werkzaam is


kwantumchemie

de toepassing van de kwantumtheorie op chemische problemen


atorvastatine

Atorvastatin

een groep geneesmiddelen die cholesterolsyntheseremmers of statinen worden genoemd


aldehydesuiker

aldehydesuikers (plural)
aldehydesuikertje (diminutive singular)
aldehydesuikertjes (diminutive plural)


aldose

afgeleid van de afkorting van aldehyde met het achtervoegsel -ose


pectine

In de betekenis van ‘geleivormige stof’ voor het eerst aangetroffen in 1872

elk van de tot de koolhydraten behorende geleivormende stoffen die in de celwanden van planten voorkomen en die van vruchten (appels en citrusvruchten) worden gemaakt


fructose

In de betekenis van ‘vruchtensuiker’ voor het eerst aangetroffen in 1895

afgeleid van het Latijnse fructus (vrucht) met het achtervoegsel -ose

fruktose

bepaalde suiker die veel in zoete vruchten voorkomt

een monosacharide (een enkelvoudige suiker) met als brutoformule C₆H₁₂O₆


invertase

afgeleid van het Latijnse invertere met het achtervoegsel -ase

invertasen (plural)
invertasetje (diminutive singular)
invertasetjes (diminutive plural)

een enzym dat sacharose afbreekt tot fructose en glucose


loodsuiker

loodsuikers (plural)
loodsuikertje (diminutive singular)
loodsuikertjes (diminutive plural)

loodacetaat schijnt ooit door de Romeinen gebruikt te zijn om wijn zoeter te maken is echter giftig


melksuiker

melksuikers (plural)
melksuikertje (diminutive singular)
melksuikertjes (diminutive plural)

C₁₂H₂₂O₁₁ is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose


lactose

In de betekenis van ‘melksuiker’ voor het eerst aangetroffen in 1886

afgeleid van het Latijnse lac (melk) met het achtervoegsel -ose


moutsuiker

moutsuikers (plural)
moutsuikertje (diminutive singular)
moutsuikertjes (diminutive plural)

suiker die bij de kieming van granen uit zetmeel ontstaat (C₁₂H₂₂O₁₁)


maltose

afgeleid van het Engelse malt (mout) met het achtervoegsel -ose


oliesuiker

oliesuikers (plural)
oliesuikertje (diminutive singular)
oliesuikertjes (diminutive plural)

stroopachtige, kleurloze, reukloze vloeistof met een zoete smaak, die bij de meeste vetsoorten bij verzeping vrijkomt


glycerine

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘driewaardige alcohol’ voor het eerst aangetroffen in 1831


glycerine

glycerine, glycerol; dikvloeibare, zoet smakende alcohol


nitroglycerine

afgeleid van glycerine met het voorvoegsel nitro-

vloeibare springstof, bereid uit glycerol, zwavel- en salpeterzuur die bij kleine trillingen kan ontploffen


spiersuiker

spiersuikers (plural)
spiersuikertje (diminutive singular)
spiersuikertjes (diminutive plural)

een molecuul (polysacharide) waarin dieren energie opslaan en die o.a. in de spieren voorkomt


aromaat

afgeleid van aroma met het achtervoegsel -aat


anethol

Anethol

een apolaire aromatische onverzadigde ether, met als brutoformule C₁₀H₁₂O


galvanotechniek

afgeleid van techniek met het voorvoegsel galvano-

het bedekken met een laagje metaal van een voorwerp met behulp van elektriciteit


sacharose

Saccharose

een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).


propyleenglycol

propylene glycol

een organische verbinding gekenmerkt door de aanwezigheid van twee hydroxylgroepen


magnesiumstearaat

het magnesiumzout van stearinezuur, wordt gebruikt als additief in voedsel, medicijnen en cosmetica.


alkoholický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alkohol met het achtervoegsel -ický.

alcoholisch; met betrekking tot alcohol.


amylopectine

amylopectinen (plural)
amylopectines (plural)

een vertakt polysaccharide. Naast de alfa-1,4-binding vinden we ook enkele alfa-1,6-bindingen

amylopectine is een geschikt bindmiddel en blijft bij gebruik in geleien en sauzen helder en geeft aan het deeg tijdens het bakken extra expansie


amylose

afgeleid van internationaal amyl met het achtervoegsel -ose

amylosen (plural)
amyloses (plural)
amylosetje (diminutive singular)
amylosetjes (diminutive plural)

bestanddeel van zetmeel dat oplosbaar is in water, een lineair polymeer dat ontstaat door de vorming van een glycosidebinding tussen de anomerische hydroxylgroep op koolstofatoom 1 en de hydroxylgroep op koolstofatoom 4 van een ander residu


accelerator

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘versneller’ voor het eerst aangetroffen in 1896

Naamwoord van handeling van accelereren met het achtervoegsel -ator

acceleratoren (plural)
accelerators (plural)
acceleratortje (diminutive singular)
acceleratortjes (diminutive plural)

middel om een scheikundige reactie te versnellen


gasanalyse

gasanalysen (plural)
gasanalyses (plural)

bepaling van de bestanddelen in een mengsel van gassen


spectraalanalyse

spectraalanalysen (plural)
spectraalanalyses (plural)

het bepalen van de aard of samenstelling van een stof uit het ervan verkregen emissiespectrum of absorptiespectrum


carburatie

Naamwoord van handeling van carbureren met het achtervoegsel -atie


blomstergjødsel

Samenstelling van blomster zn "bloemen" en gjødsel zn "mest, meststof"


blomstergjødsel

Samenstelling van blomster zn "bloem" en gjødsel zn "mest, meststof"


fulminaat

Naamwoord van handeling van fulmineren met het achtervoegsel -aat

fulminaten (plural)
fulminaatje (diminutive singular)
fulminaatjes (diminutive plural)


knalzuur

anorganische verbinding met als brutoformule HCNO


stootionisatie

ionisatie van een atoom of een molecule ten gevolge van een stoot


allotropie

In de betekenis van ‘het voorkomen van stoffen in andere toestanden’ voor het eerst aangetroffen in 1872

Een pseudo-Grieks woord, in 1872 door Jöns Jacob Berzelius gevormd op basis van de Oudgriekse woorden ἄλλος (allos; "ander") (met het voorvoegsel allo-) en τρόπος (tropos; "manier").

afgeleid van allotroop met het achtervoegsel -ie

het verschijnsel dat hetzelfde chemisch element of dezelfde vaste verbinding in verschillende verschijningsvormen kan voorkomen met een verschillende kristalstructuur


allotroop

afgeleid met het voorvoegsel allo- met het achtervoegsel -troop

Kwarts komt voor onder een aantal allotrope vormen.


purine

een heterocyclische verbinding met de chemische formule C₅H₄N₄ die de basis is voor de groep derivaten die purines genoemd worden, organische basen die bestaan uit gesubstitueerd purine. Hierbij zijn één of meer waterstofatomen uit het purine vervangen door bijvoorbeeld een zuurstofatoom of een NH₂-groep


melkzuur

melkzuren (plural)
melkzuurtje (diminutive singular)
melkzuurtjes (diminutive plural)

organisch zuur (C₃H₆O₃) dat door gisting ontstaat o.a. in melk en zuurkool

Wat is het verschil tussen links- en rechtsdraaiend melkzuur?


lactaat

afgeleid van het Latijnse lactatum ?? met het achtervoegsel -aat

lactaten (plural)
lactaatje (diminutive singular)
lactaatjes (diminutive plural)


ethylalcohol

de alcohol die in alcoholische dranken zit


ethyl

In de betekenis van ‘koolwaterstofgroep’ voor het eerst aangetroffen in 1863

afgeleid van ether met het achtervoegsel -yl


ethyl

ethyl; koolwaterstofgroep C₂H₅ of -CH₂CH₃


chloorethyl

verbinding van chloor en ethyl, een verdovingsmiddel


hydroxide

afgeleid van oxide met het voorvoegsel hydro-

verbinding die een of meer basische of neutrale hydroxylgroepen bevat


hydroxylgroep

Samenstelling van 'oxyl' (zuurstof) en groep met het voorvoegsel hydro-

een functionele groep bestaande uit een zuurstof- en een waterstofatoom, die via het zuurstofatoom aan de rest van het molecuul vast zit

Een enol is een combinatie van een dubbele binding en een hydroxylgroep.


ozonide

afgeleid van ozon met het achtervoegsel -ide

ozoniden (plural)
ozonides (plural)
ozonidetje (diminutive singular)
ozonidetjes (diminutive plural)

verbinding, gevormd door toevoeging van een ozonmolecule aan een dubbele koolstofbinding


scheikundeles

scheikundelessen (plural)
scheikundelesje (diminutive singular)
scheikundelesjes (diminutive plural)

een schoolvak waarin de chemie wordt behandeld.


atomový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord atom met het achtervoegsel -ový


atomický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord atom met het achtervoegsel -ický

atoom-, atomisch; met betrekking tot atomen.


destilleertoestel

samenstelling van destilleer ww en toestel

destilleertoestellen (plural)
destilleertoestelletje (diminutive singular)
destilleertoestelletjes (diminutive plural)

een toestel dat gebruikt wordt om stoffen te zuiveren of van elkaar te scheiden door verdamping

Om chemische stoffen van elkaar te scheiden, kun je gebruik maken van een destilleertoestel.


isoftaalzuur

een isomeer van ftaalzuur (1,2-benzeendicarbonzuur) en tereftaalzuur (1,4-benzeendicarbonzuur) met als formule 1,3-benzeendicarbonzuur


acroleïne

afgeleid van Latijn acer "scherp" + olere "ruiken" met het achtervoegsel -ine

een prikkelende, bijtende, giftige vloeistof, een aldehyde, CH₂=CH-CH=O, te maken door de destructive destillatie van glycerol.


ioniserend

een neutraal atoom kunnen veranderen in een geladen ion

UV-straling, röntgenstraling, alfastraling, bètastraling en gammastraling zijn vormen van ioniserende straling


overmaat

tot overmaat van ramp

iets vervelends dat volgt op iets dat al vervelend was

meer dan genoeg, in overvloed, in meer dan stoichiometrische verhouding aanwezige stof


forsinke

Afleiding van het Noorse werkwoord sinke met het voorvoegsel for-.


forsinke

Afleiding van het Nynorske werkwoord sinke met het voorvoegsel for-.


ontbrandingstemperatuur

samenstelling van ontbranding en temperatuur met het invoegsel -s-

laagste temperatuur waarbij ontbranding van een stof kan plaats hebben


ontledingstemperatuur

samenstelling van ontleding en temperatuur met het invoegsel -s-

de temperatuur waarbij een chemische verbinding merkbaar begint te ontleden


ontharden

afgeleid van harden met het voorvoegsel ont-

onthardde (past)
onthard (past participle)
te ontharden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen ontharden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen ontharden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben onthard (active infinitive perfect present short-form)
te hebben onthard (active infinitive perfect present long-form)
onthard zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
onthard te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
onthardend (imperfect participle)
onthard (past participle)
ontharde (subjunctive)
onthard (indicative imperfect present singular first-person)
onthardt (indicative imperfect present singular second-person)
onthardt (indicative imperfect present singular second-person)
onthardt (indicative imperfect present singular second-person)
onthardt (indicative imperfect present singular third-person)
onthardde (indicative imperfect past singular first-person)
onthardde (indicative imperfect past singular second-person)
onthardde (indicative imperfect past singular second-person)
onthardde (indicative imperfect past singular second-person)
onthardde (indicative imperfect past singular third-person)
onthardden (indicative imperfect past plural first-person)
onthardden (indicative imperfect past plural second-person)
onthardden (indicative imperfect past plural third-person)
zal ontharden (indicative imperfect future singular first-person)
zult ontharden (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontharden (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontharden (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontharden (indicative imperfect future singular second-person)
zult ontharden (indicative imperfect future singular second-person)
zal ontharden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen ontharden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen ontharden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen ontharden (indicative imperfect future plural third-person)
zou ontharden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou ontharden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) ontharden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt ontharden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou ontharden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden ontharden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden ontharden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden ontharden (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb onthard (perfect present first-person)
hebt onthard (perfect present second-person)
hebt onthard (perfect present second-person)
heeft onthard (perfect present second-person)
hebt onthard (perfect present second-person)
heeft onthard (perfect present third-person)
hebben onthard (perfect present first-person)
hebben onthard (perfect present second-person)
hebben onthard (perfect present third-person)
had onthard (perfect past first-person)
had onthard (perfect past second-person)
had onthard (perfect past second-person)
hadt onthard (perfect past second-person)
had onthard (perfect past third-person)
hadden onthard (perfect past first-person)
hadden onthard (perfect past second-person)
hadden onthard (perfect past third-person)
zal onthard hebben (perfect future first-person)
zal onthard hebben (perfect future second-person)
zult onthard hebben (perfect future second-person)
zult onthard hebben (perfect future second-person)
zal onthard hebben (perfect future second-person)
zult onthard hebben (perfect future second-person)
zal onthard hebben (perfect future third-person)
zullen onthard hebben (perfect future first-person)
zullen onthard hebben (perfect future second-person)
zullen onthard hebben (perfect future third-person)
zou onthard hebben (perfect conditional first-person)
zou onthard hebben (perfect conditional second-person)
zou onthard hebben (perfect conditional second-person)
zoudt onthard hebben (perfect conditional second-person)
zoudt onthard hebben (perfect conditional second-person)
zou onthard hebben (perfect conditional third-person)
zouden onthard hebben (perfect conditional first-person)
zouden onthard hebben (perfect conditional second-person)
zouden onthard hebben (perfect conditional third-person)
er wordt onthard (impersonal passive present imperfect)
er is onthard (impersonal passive present perfect)
er werd onthard (impersonal passive past imperfect)
er was onthard (impersonal passive past perfect)
er zal onthard worden (impersonal passive future imperfect)
er zal onthard zijn (impersonal passive future perfect)
er zou onthard worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou onthard zijn (impersonal passive conditional perfect)
onthard worden (passive infinitive imperfect present short-form)
onthard te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
onthard zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
onthard te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
onthard zijn (passive infinitive perfect present short-form)
onthard te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
onthard zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
onthard te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word onthard (singular imperfect present first-person)
wordt onthard (singular imperfect present second-person)
wordt onthard (singular imperfect present second-person)
wordt onthard (singular imperfect present second-person)
wordt onthard (singular imperfect present plural third-person)
worden onthard (singular imperfect present plural first-person)
worden onthard (singular imperfect present plural second-person)
worden onthard (singular imperfect present third-person)
werd onthard (singular imperfect past first-person)
werd onthard (singular imperfect past second-person)
werd onthard (singular imperfect past second-person)
werdt onthard (singular imperfect past second-person)
werd onthard (singular imperfect past plural third-person)
werden onthard (singular imperfect past plural first-person)
werden onthard (singular imperfect past plural second-person)
werden onthard (singular imperfect past third-person)
zal onthard worden (singular imperfect future first-person)
zult onthard worden (singular imperfect future second-person)
zult onthard worden (singular imperfect future second-person)
zult onthard worden (singular imperfect future second-person)
zal onthard worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen onthard worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen onthard worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen onthard worden (singular imperfect future third-person)
zou onthard worden (singular imperfect conditional first-person)
zou onthard worden (singular imperfect conditional second-person)
zou onthard worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt onthard worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt onthard worden (singular imperfect conditional second-person)
zou onthard worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden onthard worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden onthard worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden onthard worden (singular imperfect conditional third-person)
ben onthard (perfect present first-person)
bent onthard (perfect present second-person)
bent onthard (perfect present second-person)
is onthard (perfect present second-person)
zijt onthard (perfect present second-person)
is onthard (perfect present third-person)
zijn onthard (perfect present first-person)
zijn onthard (perfect present second-person)
zijn onthard (perfect present third-person)
was onthard (perfect past first-person)
was onthard (perfect past second-person)
was onthard (perfect past second-person)
waart onthard (perfect past second-person)
was onthard (perfect past third-person)
waren onthard (perfect past first-person)
waren onthard (perfect past second-person)
waren onthard (perfect past third-person)
zal onthard zijn (perfect future first-person)
zult onthard zijn (perfect future second-person)
zult onthard zijn (perfect future second-person)
zult onthard zijn (perfect future second-person)
zal onthard zijn (perfect future third-person)
zullen onthard zijn (perfect future first-person)
zullen onthard zijn (perfect future second-person)
zullen onthard zijn (perfect future third-person)
zou onthard zijn (perfect conditional first-person)
zou onthard zijn (perfect conditional second-person)
zou onthard zijn (perfect conditional second-person)
zoudt onthard zijn (perfect conditional second-person)
zoudt onthard zijn (perfect conditional second-person)
zou onthard zijn (perfect conditional third-person)
zouden onthard zijn (perfect conditional first-person)
zouden onthard zijn (perfect conditional second-person)
zouden onthard zijn (perfect conditional third-person)

minder hard maken o.a.:
door de kalkconcentratie te verlagen

Zelf water ontharden is riskant, want bacteriën groeien snel in de gebruikte filters (ionenwisselaars).

Matthieu Visser
 “Chemie” (4 maart 1995) op nrc.nl


verwrijven

Afgeleid van wrijven met het voorvoegsel ver-

triturate

vermengen en verdunnen door samen in een vijzel te poederen

verwreef (past)
verwreven (past participle)
te verwrijven (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verwrijven (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verwrijven (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verwreven (active infinitive perfect present short-form)
te hebben verwreven (active infinitive perfect present long-form)
verwreven zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
verwreven te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verwrijvend (imperfect participle)
verwreven (past participle)
verwrijve (subjunctive)
verwrijf (indicative imperfect present singular first-person)
verwrijft (indicative imperfect present singular second-person)
verwrijft (indicative imperfect present singular second-person)
verwrijft (indicative imperfect present singular second-person)
verwrijft (indicative imperfect present singular third-person)
verwreef (indicative imperfect past singular first-person)
verwreef (indicative imperfect past singular second-person)
verwreef (indicative imperfect past singular second-person)
verwreeft (indicative imperfect past singular second-person)
verwreef (indicative imperfect past singular third-person)
verwreven (indicative imperfect past plural first-person)
verwreven (indicative imperfect past plural second-person)
verwreven (indicative imperfect past plural third-person)
zal verwrijven (indicative imperfect future singular first-person)
zult verwrijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal verwrijven (indicative imperfect future singular second-person)
zult verwrijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal verwrijven (indicative imperfect future singular second-person)
zult verwrijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal verwrijven (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verwrijven (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verwrijven (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verwrijven (indicative imperfect future plural third-person)
zou verwrijven (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verwrijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verwrijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verwrijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verwrijven (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verwrijven (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verwrijven (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verwrijven (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb verwreven (perfect present first-person)
hebt verwreven (perfect present second-person)
hebt verwreven (perfect present second-person)
heeft verwreven (perfect present second-person)
hebt verwreven (perfect present second-person)
heeft verwreven (perfect present third-person)
hebben verwreven (perfect present first-person)
hebben verwreven (perfect present second-person)
hebben verwreven (perfect present third-person)
had verwreven (perfect past first-person)
had verwreven (perfect past second-person)
had verwreven (perfect past second-person)
hadt verwreven (perfect past second-person)
had verwreven (perfect past third-person)
hadden verwreven (perfect past first-person)
hadden verwreven (perfect past second-person)
hadden verwreven (perfect past third-person)
zal verwreven hebben (perfect future first-person)
zal verwreven hebben (perfect future second-person)
zult verwreven hebben (perfect future second-person)
zult verwreven hebben (perfect future second-person)
zal verwreven hebben (perfect future second-person)
zult verwreven hebben (perfect future second-person)
zal verwreven hebben (perfect future third-person)
zullen verwreven hebben (perfect future first-person)
zullen verwreven hebben (perfect future second-person)
zullen verwreven hebben (perfect future third-person)
zou verwreven hebben (perfect conditional first-person)
zou verwreven hebben (perfect conditional second-person)
zou verwreven hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verwreven hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verwreven hebben (perfect conditional second-person)
zou verwreven hebben (perfect conditional third-person)
zouden verwreven hebben (perfect conditional first-person)
zouden verwreven hebben (perfect conditional second-person)
zouden verwreven hebben (perfect conditional third-person)
er wordt verwreven (impersonal passive present imperfect)
er is verwreven (impersonal passive present perfect)
er werd verwreven (impersonal passive past imperfect)
er was verwreven (impersonal passive past perfect)
er zal verwreven worden (impersonal passive future imperfect)
er zal verwreven zijn (impersonal passive future perfect)
er zou verwreven worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou verwreven zijn (impersonal passive conditional perfect)
verwreven worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verwreven te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verwreven zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verwreven te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verwreven zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verwreven te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verwreven zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verwreven te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt verwreven (singular imperfect present plural third-person)
worden verwreven (singular imperfect present third-person)
werd verwreven (singular imperfect past plural third-person)
werden verwreven (singular imperfect past third-person)
zal verwreven worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verwreven worden (singular imperfect future third-person)
zou verwreven worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verwreven worden (singular imperfect conditional third-person)
is verwreven (perfect present third-person)
zijn verwreven (perfect present third-person)
was verwreven (perfect past third-person)
waren verwreven (perfect past third-person)
zal verwreven zijn (perfect future third-person)
zullen verwreven zijn (perfect future third-person)
zou verwreven zijn (perfect conditional third-person)
zouden verwreven zijn (perfect conditional third-person)

Bij het maken van een homeopathische oertinctuur worden stoffen vaak eerst in melksuiker verwreven.


agrochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel agro-

leer en onderzoek van de chemische processen die zich afspelen in de bodem en bij de voeding der landbouwgewassen


agrochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel agro-

agrochemie; leer en onderzoek van de chemische processen die zich afspelen in de bodem en bij de voeding der landbouwgewassen


azokleurstof

afgeleid van kleurstof met het voorvoegsel azo-

kleurstof voor o.a. stoffen (zoals wol en katoen)


azoverbinding

afgeleid van verbinding met het voorvoegsel azo-

azoverbindingen (plural)
azoverbindinkje (diminutive singular)
azoverbindinkjes (diminutive plural)

verbinding die een groep van twee stikstofatomen bevat


cyclosporine

afgeleid van sporine met het voorvoegsel cyclo-

cyclosporinen (plural)
cyclosporinetje (diminutive singular)
cyclosporinetjes (diminutive plural)

polypeptide dat o.a. wordt gebruikt als een geneesmiddel om afstotingsverschijnselen te onderdrukken na een orgaantransplantatie


cyclohexaan

afgeleid van hexaan met het voorvoegsel cyclo-

een cycloalkaan met als brutoformule C₆H₁₂. Het is een kleurloze, brandbare vloeistof die onoplosbaar is in water


diaspoor

een aluminium-zuurstof-hydroxide met de chemische formule AlO(OH)


diastase

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘eiwitachtig ferment’ voor het eerst aangetroffen in 1847

met het voorvoegsel dia- en met het achtervoegsel -stase

diastasen (plural)
diastasetje (diminutive singular)
diastasetjes (diminutive plural)


pcb

poly chloor bifenyl, zeer giftige verbinding die o.a. wordt gebruikt als koelmiddel in transformatoren


heterocyclisch

afgeleid van cyclisch met het voorvoegsel hetero-

met atoomringen die meer dan één element bevatten


volumetrie

afgeleid van volume met het achtervoegsel -metrie

bepaling van de hoeveelheid van een stof door titratie


viscosimetrie

afgeleid van viscositeit met het achtervoegsel -metrie


stoichiometrie

afgeleid van het Griekse 'stoicheion' element met het achtervoegsel -metrie

leer van de verhoudingen volgens welke chemische verbindingen met elkaar reageren en de verhoudingen tussen de ontstane producten van een chemische reactie


ammoniakaal

afgeleid van ammoniak met het achtervoegsel -aal

ammoniakaler (uninflected comparative)
ammoniakaalst (uninflected superlative)
ammoniakale (inflected positive)
ammoniakalere (inflected comparative)
ammoniakaalste (inflected superlative)
ammoniakaals (partitive positive)
ammoniakalers (partitive comparative)

met betrekking tot ammoniak of ammoniakhoudend


metan

methaan; de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH₄


driewaardig

Samenstellende afleiding van drie en waarde met het achtervoegsel -ig

driewaardige (inflected positive)
driewaardigs (partitive positive)


gramequivalent

zoveel gram van een stof als het equivalentgewicht bedraagt


calcinatie

Naamwoord van handeling van calcineren met het achtervoegsel -atie

calcinaties (plural)
calcinatietje (diminutive singular)
calcinatietjes (diminutive plural)

een proces waarbij stoffen onder verhitting worden omgezet in het oxide, in poedervorm, as of stof, of een faseovergang ondergaan

De meest toegepaste vorm van calcinatie in de industrie is de bereiding in kalkovens van cement, door de ontleding van calciumcarbonaat (kalksteen) in calciumoxide (kalk) en koolstofdioxide


conformatie

Naamwoord van handeling van conformeren met het achtervoegsel -atie

conformaties (plural)
conformatietje (diminutive singular)
conformatietjes (diminutive plural)

opbouw van een molecule, die ontstaat door het draaien van atomen om een enkelvoudige binding


isomerisatie

Naamwoord van handeling van isomeriseren met het achtervoegsel -atie


modificatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘detailverandering’ voor het eerst aangetroffen in 1502

Naamwoord van handeling van modificeren met het achtervoegsel -atie

elk van de verschillende vormen van eenzelfde scheikundig element of een verbinding


nitratie

Naamwoord van handeling van nitreren met het achtervoegsel -atie

nitraties (plural)
nitratietje (diminutive singular)
nitratietjes (diminutive plural)


vulkanisatie

Naamwoord van handeling van vulkaniseren met het achtervoegsel -atie


titratie

Naamwoord van handeling van titreren met het achtervoegsel -atie


gitter

Ontleend aan het Duitse zelfstandige naamwoord Gitter


krystallgitter

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden krystall en gitter


krystallgitter

Samenstelling van de Nynorske zelfstandige naamwoorden krystall en gitter


metallgitter

Samenstelling van de Noorse zelfstandige naamwoorden metall en gitter


basiciteit

afgeleid van het Franse basicité (met het achtervoegsel -iteit)

de mate van basisch zijn van een oplossing


persistentie

afgeleid van persistent met het achtervoegsel -ie

Naamwoord van handeling van persisteren met het achtervoegsel -entie


molair

afgeleid van het Franse molaire of van mol met het achtervoegsel -air

molairder (uninflected comparative)
molairst (uninflected superlative)
molaire (inflected positive)
molairdere (inflected comparative)
molairste (inflected superlative)
molairs (partitive positive)
molairders (partitive comparative)

betrekking hebbend op een mol (grammolecuul)


kadmium

cadmium; scheikundig element met atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


kadmium

Afkomstig van het Latijnse zelfstandige naamwoord cadmia, dat van het Griekse zelfstandige naamwoord καδμία (kadmia = zinkerts) komt


kadmium

cadmium; een scheikundig element en overgangsmetaal met het atoomnummer 48


chroma

via Latijn chroma van Oudgrieks χρῶμα (chróma) "kleur"
**[1] (verkorting) van chromatogram
**[3], [4] de verhoging of verlaging wordt (figuurlijk) opgevat als het bijkleuren van de toon

vloeibeeld op filtreerpapier dat een beeld geeft van de samenstelling van de opgezogen stof

Een chroma is een beeld van de bodem met informatie over de beschikbare stoffen en activiteit van het bodemleven. De vorm, kleuren en texturen van de chroma geven de bodemconditie weer.

Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit vier zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect van de grond af te lezen.

De voorbehandelde mest wordt op 1 punt van het papier opgezogen. Verschillende stoffen in de mest komen op verschillende afstand van het middelpunt terecht en worden middels zilvernitraat zichtbaar gemaakt. Een chroma (…) is daardoor een ronde figuur met een aantal cirkels. Men leest aan de kleur van de cirkels en aan de aanwezige radialen (lijnen vanuit het centrum naar buiten) af wat de kwaliteit van de mest is.


petri kabı

Samenstelling van Petri (Julius Richard Petri, een bacterioloog) en kap.


botsingstheorie

samenstelling van botsing en theorie met het invoegsel -s-

een theorie die kwantitatief verklaart hoe chemische reacties plaatsvinden en waarom verschillende reacties verschillende reactiesnelheden hebben


volumeprocent

standaardmaat voor de concentratie van een stof in een mengsel, gedefinieerd als 100 maal het quotiënt van het volume van het bestanddeel en het volume van het mengsel

Met name het rekenen met volumeprocenten geeft problemen.


bey

Afkomstig uit het Turkse woord for "herre"


astrochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel astro-

onderdeel van de sterrenkunde dat zich vooral bezighoudt met scheikundig onderzoek

De astrochemie bestudeert welke stoffen en processen in het heelal voorkomen en wat we daaruit kunnen leren voor onze aardse chemie.


fotochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel foto-

leer van de inwerking van het licht op chemische processen


fotochemie

fotochemie; leer van de inwerking van het licht op chemische processen


fotochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel foto-


fytochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel fyto-

leer van de chemische processen in planten


kristalchemie

leer van de chemische eigenschappen van kristallen


microchemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel micro-

scheikundig onderzoek van zeer kleine hoeveelheden


organometaalchemie

Samenstelling van organisch, metaal en chemie

onderdeel van de scheikunde op het grensvlak van de organische en de anorganische chemie


piëzochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel piëzo-

onderdeel van de scheikunde dat zich bezighoudt met de invloed van hoge druk op scheikundige verschijnselen


radiochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel radio-


radiochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel radio-

radiochemie; scheikunde van de radioactieve isotopen


chemiebedrijf

chemiebedrijven (plural)
chemiebedrijfje (diminutive singular)
chemiebedrijfjes (diminutive plural)

onderneming die chemische producten produceert of verwerkt


per-

ter aanduiding dat een anion een hogere of de hoogste valentie ten opzichte van vergelijkbare ionen heeft.

In perchloraat heeft chloor de hoogst mogelijke lading maar het is niet het meest reactief.


overgangspunt

samenstelling van overgang en punt met het invoegsel -s-

overgangspunten (plural)
overgangspuntje (diminutive singular)
overgangspuntjes (diminutive plural)

temperatuur waarbij een bepaalde vorm van een stof in een andere overgaat


patine

leenwoord van Italiaans patina die het weer leenden uit Latijn patina


standaardoplossing

samenstelling van standaard zn en oplossing zn

standaardoplossingen (plural)
standaardoplossinkje (diminutive singular)
standaardoplossinkjes (diminutive plural)

als ijkwaarde gebruikt mengsel in een bepaalde verhouding van een gewicht aan vaste stof in een volume vloeistof


verwantschap

afgeleid van verwant met het achtervoegsel -schap


loodmenie

een oranjekleurige anorganische verbinding van lood en zuurstof met als brutoformule Pb₃O₄ die gebruikt wordt als roestwerende grondverf


menie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘rode verfstof’ voor het eerst aangetroffen in 1378


silicaat

afgeleid van silicium met het achtervoegsel -aat


kiezelzuur

Kieselsäure

(scheikunde) een zwak zuur dat is afgeleid van siliciumdioxide

kiezelzuren (plural)
kiezelzuurtje (diminutive singular)
kiezelzuurtjes (diminutive plural)

een zwak zuur dat is afgeleid van siliciumdioxide (SiO₂) met de algemene formule SiO₂.n H₂O (met n geheel)


kiezel

In de betekenis van ‘grind’ voor het eerst aangetroffen in 1631

kiezels (plural)
kiezeltje (diminutive singular)
kiezeltjes (diminutive plural)


natriumsilicaat

een oplosbaar natriumzout van kiezelzuur, met als brutoformule Na₂SiO₃ (in watervrije toestand)


verfverdunner

verdunningsmiddel voor verf zoals terpentine, terpentijn (of water!)


კრიპტონი

ka-კრიპტონი.ogg


Krypton

krypton; scheikundig element met atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas


крыптон

be-крыптон.ogg


Կրիպտոն

hy-Կրիպտոն.ogg


קריפטאן

yi-קריפטאן.ogg


קריפטון

he-קריפטון.ogg


كرىپتون

ug-كرىپتون.ogg


كريبتون

ar-كريبتون.ogg


क्रिप्टॉन

hi-क्रिप्टॉन.ogg


क्रिप्टॉन

mr-क्रिप्टॉन.ogg


ক্রিপটন

bn-ক্রিপটন.ogg


ਕ੍ਰਿਪਟਨ

pa-ਕ੍ਰਿਪਟਨ.ogg


କ୍ରିପ୍‌ଟନ

or-କ୍ରିପ୍ଟନ.ogg


கிருப்டான்

ta-கிருப்டான்.ogg


ಕ್ರಿಪ್ಟಾನ್

kn-ಕ್ರಿಪ್ಟಾನ್.ogg


ക്രിപ്റ്റോൺ

ml-ക്രിപ്റ്റോൺ.ogg


คริปทอน

th-คริปทอน.ogg


destillaat

Naamwoord van handeling van destilleren met het achtervoegsel -aat

product dat resulteert uit het destilleren


grundstof

Samenstelling van de Deense zelfstandige naamwoorden grund en stof


inkoken

einkochen

door verdamping bij het kookpunt het volume van een vloeistof verkleinen

kookte in (past)
ingekookt (past participle)
in te koken (active infinitive imperfect present long-form)
hebben ingekookt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben ingekookt (active infinitive perfect present long-form)
ingekookt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
ingekookt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
inkokend (imperfect participle)
ingekookt (past participle)
kook in (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
kookt in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kookt in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kookt in (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
kookt in (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
koken in (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
koken in (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
koken in (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
kookte in (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
kookte in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kookte in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kookte in (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
kookte in (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
kookten in (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
kookten in (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
kookten in (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal inkoken (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult inkoken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal inkoken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult inkoken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal inkoken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult inkoken (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal inkoken (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen inkoken (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen inkoken (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen inkoken (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou inkoken (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou inkoken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) inkoken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt inkoken (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou inkoken (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden inkoken (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden inkoken (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden inkoken (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
inkook (subordinate-clause present)
inkookt (subordinate-clause present)
inkookt (subordinate-clause present)
inkookt (subordinate-clause present)
inkookt (subordinate-clause present)
inkookte (subordinate-clause past)
inkookte (subordinate-clause past)
inkookte (subordinate-clause past)
inkookte (subordinate-clause past)
inkookte (subordinate-clause past)
inkookten (subordinate-clause past)
inkookten (subordinate-clause past)
inkookten (subordinate-clause past)
heb ingekookt (perfect present first-person)
hebt ingekookt (perfect present second-person)
hebt ingekookt (perfect present second-person)
heeft ingekookt (perfect present second-person)
hebt ingekookt (perfect present second-person)
heeft ingekookt (perfect present third-person)
hebben ingekookt (perfect present first-person)
hebben ingekookt (perfect present second-person)
hebben ingekookt (perfect present third-person)
had ingekookt (perfect past first-person)
had ingekookt (perfect past second-person)
had ingekookt (perfect past second-person)
hadt ingekookt (perfect past second-person)
had ingekookt (perfect past third-person)
hadden ingekookt (perfect past first-person)
hadden ingekookt (perfect past second-person)
hadden ingekookt (perfect past third-person)
zal ingekookt hebben (perfect future first-person)
zal ingekookt hebben (perfect future second-person)
zult ingekookt hebben (perfect future second-person)
zult ingekookt hebben (perfect future second-person)
zal ingekookt hebben (perfect future second-person)
zult ingekookt hebben (perfect future second-person)
zal ingekookt hebben (perfect future third-person)
zullen ingekookt hebben (perfect future first-person)
zullen ingekookt hebben (perfect future second-person)
zullen ingekookt hebben (perfect future third-person)
zou ingekookt hebben (perfect conditional first-person)
zou ingekookt hebben (perfect conditional second-person)
zou ingekookt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingekookt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt ingekookt hebben (perfect conditional second-person)
zou ingekookt hebben (perfect conditional third-person)
zouden ingekookt hebben (perfect conditional first-person)
zouden ingekookt hebben (perfect conditional second-person)
zouden ingekookt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt ingekookt (impersonal passive present imperfect)
er is ingekookt (impersonal passive present perfect)
er werd ingekookt (impersonal passive past imperfect)
er was ingekookt (impersonal passive past perfect)
er zal ingekookt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal ingekookt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou ingekookt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou ingekookt zijn (impersonal passive conditional perfect)
ingekookt worden (passive infinitive imperfect present short-form)
ingekookt te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
ingekookt zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
ingekookt te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
ingekookt zijn (passive infinitive perfect present short-form)
ingekookt te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
ingekookt zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
ingekookt te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word ingekookt (singular imperfect present first-person)
wordt ingekookt (singular imperfect present second-person)
wordt ingekookt (singular imperfect present second-person)
wordt ingekookt (singular imperfect present second-person)
wordt ingekookt (singular imperfect present plural third-person)
worden ingekookt (singular imperfect present plural first-person)
worden ingekookt (singular imperfect present plural second-person)
worden ingekookt (singular imperfect present third-person)
werd ingekookt (singular imperfect past first-person)
werd ingekookt (singular imperfect past second-person)
werd ingekookt (singular imperfect past second-person)
werdt ingekookt (singular imperfect past second-person)
werd ingekookt (singular imperfect past plural third-person)
werden ingekookt (singular imperfect past plural first-person)
werden ingekookt (singular imperfect past plural second-person)
werden ingekookt (singular imperfect past third-person)
zal ingekookt worden (singular imperfect future first-person)
zult ingekookt worden (singular imperfect future second-person)
zult ingekookt worden (singular imperfect future second-person)
zult ingekookt worden (singular imperfect future second-person)
zal ingekookt worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen ingekookt worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen ingekookt worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen ingekookt worden (singular imperfect future third-person)
zou ingekookt worden (singular imperfect conditional first-person)
zou ingekookt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingekookt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingekookt worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt ingekookt worden (singular imperfect conditional second-person)
zou ingekookt worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden ingekookt worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden ingekookt worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden ingekookt worden (singular imperfect conditional third-person)
ben ingekookt (perfect present first-person)
bent ingekookt (perfect present second-person)
bent ingekookt (perfect present second-person)
is ingekookt (perfect present second-person)
zijt ingekookt (perfect present second-person)
is ingekookt (perfect present third-person)
zijn ingekookt (perfect present first-person)
zijn ingekookt (perfect present second-person)
zijn ingekookt (perfect present third-person)
was ingekookt (perfect past first-person)
was ingekookt (perfect past second-person)
was ingekookt (perfect past second-person)
waart ingekookt (perfect past second-person)
was ingekookt (perfect past third-person)
waren ingekookt (perfect past first-person)
waren ingekookt (perfect past second-person)
waren ingekookt (perfect past third-person)
zal ingekookt zijn (perfect future first-person)
zult ingekookt zijn (perfect future second-person)
zult ingekookt zijn (perfect future second-person)
zult ingekookt zijn (perfect future second-person)
zal ingekookt zijn (perfect future third-person)
zullen ingekookt zijn (perfect future first-person)
zullen ingekookt zijn (perfect future second-person)
zullen ingekookt zijn (perfect future third-person)
zou ingekookt zijn (perfect conditional first-person)
zou ingekookt zijn (perfect conditional second-person)
zou ingekookt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingekookt zijn (perfect conditional second-person)
zoudt ingekookt zijn (perfect conditional second-person)
zou ingekookt zijn (perfect conditional third-person)
zouden ingekookt zijn (perfect conditional first-person)
zouden ingekookt zijn (perfect conditional second-person)
zouden ingekookt zijn (perfect conditional third-person)

Het mengsel werd enige tijd ingekookt en lichtjes gebonden.


dekan

decaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₁₀H₂₂


analytika

Afgeleid van het Latijnse woord analytice.

analytische scheikunde, analytische chemie


analýza

Afgeleid van het Oudgriekse woord ἀνάλυσις.

analyse, analytische scheikunde, analytische chemie.


soxhlettoestel

eponiem, samenstelling van Soxhlet en toestel zn ; genoemd naar de ontdekker Franz von Soxhlet .

een toestel waarin extractie gecombineerd wordt met voortdurende destillatie

Met een soxhlettoestel kun je trimyristine uit nootmuskaat extraheren.


overloophevel

Abflussheber

een hevel aangebracht aan de zijde van een vat dat geleidelijk gevuld wordt, waardoor het vat leegloopt wanneer een bepaald peil bereikt is

overloophevels (plural)
overloopheveltje (diminutive singular)
overloopheveltjes (diminutive plural)

Een soxhlettoestel dankt zijn automatische werking aan een overloopheveltje.


trimyristine

soort vet dat in aanzienlijke hoeveelheden in nootmuskaat voorkomt

Je kunt met een soxhletappraat gemakkelijk trimyristine uit nootmuskaat halen.


myristinezuur

samenstelling van myristine en zuur . Myristine (suffix -ine) verwijst naar Myristica fragrans «nootmuskaat»; het vet in nootmuskaat bestaat namelijk voor 75% uit trimyristine.

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₁₂COOH

De esters van myristinezuur worden wel toegepast in cosmetica.


myristaat

afgeleid van de wetenschappelijke naam voor nootmuskaat (Myristica fragrans) met het achtervoegsel -aat

myristate

een ester of zout afgeleid van myristinezuur

Een myristaat bevat ofwel het ion CH₃(CH₂)₁₂COO⁻ ofwel een functionele groep CH₃(CH₂)₁₂COO-.

Trimyristine is een myristaat dat veel voorkomt in nootmuskaat, maar ook in boter, kokosolie en spermaceti.


soxhletapparaat

samenstelling van Soxhlet en en apparaat zn ; genoemd naar Franz von Soxhlet, de ontdekker.

een apparaat waarin extractie gecombineerd wordt met voortdurende destillatie

Met een soxhletapparaat kun je trimyristine uit nootmuskaat extraheren.

Deze is geheel bepaald volgens Kiszling 1). 20 gram tabak zijn met 10 cM³ verdunde alkoholische natronoplossing goed gemengd; dit matig vochtige poeder daarna in een huls gebracht en de nicotine met ether in een soxhlet-apparaat uitgetrokken.

Hissink, D.J.
 “Een studie over Deli-tabak” (1905), Kolff


kipptoestel

kipptoestellen (plural)
kipptoestelletje (diminutive singular)
kipptoestelletjes (diminutive plural)

een toestel bestaande uit drie vaten boven elkaar, waarmee naar believen met een chemische reactie een hoeveelheid gas gegenereerd kan worden

We hadden vroeger een kipptoestel op school.


laurinezuur

samenstelling van laurine en zuur . Laurine (suffix -ine) verwijst naar de olie die uit vruchten van de «laurier» te persen is en die voor de helft uit trilaurine bestaat.

een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₁₀COOH

De monoësters van laurinezuur hebben antibacteriële en antivirale eigenschappen.


Dihydrogenmonoxid

das Dihydrogenmonoxid (nominative singular)
die Dihydrogenmonoxide (nominative plural)
des Dihydrogenmonoxid(e)s (genitive singular)
der Dihydrogenmonoxide (genitive plural)
dem Dihydrogenmonoxid (dative singular)
den Dihydrogenmonoxiden (dative plural)
das Dihydrogenmonoxid (accusative singular)
die Dihydrogenmonoxide (accusative plural)


stofhoeveelheid

stofhoeveelheden (plural)
stofhoeveelheidje (diminutive singular)
stofhoeveelheidjes (diminutive plural)

een grootheid die evenredig is met het aantal deeltjes N van een stof met als eenheid mol.


stearinezuur

stearinezuren (plural)
stearinezuurtje (diminutive singular)
stearinezuurtjes (diminutive plural)

verzadigd vetzuur met molecuulformule C₁₈H₃₆O₂ of CH₃(CH₂)₁₆COOH dat o.a. wordt gebruikt als antiklontermiddel.


molecuulformule

molecuulformules (plural)
molecuulformuletje (diminutive singular)
molecuulformuletjes (diminutive plural)

een aanduiding die aangeeft uit welke elementen, en in welke aantallen atomen, een molecuul is opgebouwd.


antimonium

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in 1544

scheikundig element met symbool Sb en atoomnummer 51. Het is een zilvergrijs metalloïde


antimonium

antimoon, antimonium, stibium; scheikundig element met atoomnummer 51. Het is een zilvergrijs metalloïde


palmitinezuur

palmitinezuren (plural)
palmitinezuurtje (diminutive singular)
palmitinezuurtjes (diminutive plural)

een verzadigd vetzuur met zestien koolstofatomen waarvan de IUPAC-naam daarom ook hexadecaanzuur is.


stearaat

afgeleid van het pseudo-Latijnse stearatum ?? met het achtervoegsel -aat

stearaten (plural)
stearaatje (diminutive singular)
stearaatjes (diminutive plural)


Schwefel

zwavel; scheikundig element met atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal


Schwefel

Afkomstig van de Middelhoogduitse zelfstandige naamwoorden swebel en swevel, die van de Oudhoogduitse zelfstandige naamwoorden suebal en sweval komen, met herkomst uit het Germaans

zusammenhalten wie Pech und Schwefel

twee handen op éen buik zijn
op iemands hand zijn

der Schwefel (nominative singular)
des Schwefels (genitive singular)
dem Schwefel (dative singular)
der Schwefel (accusative singular)

Schwefel ist ein Mineralstoff, der bereits seit dem Altertum bekannt ist.

Zwavel is een mineraal dat bekend is sinds de oudheid.


Salpeter

Afkomstig van het Latijnse "sal petrae" (= rotszout, steenzout)

der Salpeter (nominative singular)
des Salpeters (genitive singular)
dem Salpeter (dative singular)
den Salpeter (accusative singular)

Salpeter diente zur Herstellung von Sprengstoffen.

Salpeter werd gebruikt voor het aanmaak van explosieven.


Galmei

der Galmei (nominative singular)
die Galmeie (nominative plural)
des Galmeis (genitive singular)
der Galmeie (genitive plural)
dem Galmei (dative singular)
den Galmeien (dative plural)
den Galmei (accusative singular)
die Galmeie (accusative plural)


kraakinstallatie

samenstelling van kraak ww en installatie

kraakinstallaties (plural)
kraakinstallatietje (diminutive singular)
kraakinstallatietjes (diminutive plural)

installatie voor het kraken (in kleine stukken breken) van aardolie(moleculen)


kraking

Naamwoord van handeling van kraken met het achtervoegsel -ing

krakingen (plural)
krakinkje (diminutive singular)
krakinkjes (diminutive plural)

proces waarbij grote organische moleculen worden omgezet in kleinere

De biochemici troffen ze aan in de vorm van een benzeenderivaat (een afgeleide vorm van benzeen) die bij hogere temperaturen in de aardkorst werd gevormd door kraking van de carotenoiden.


úzgismelzit

Bijvoeglijk naamwoord: bijvoeglijk gebruik van het voltooid deelwoord úzgismelzit van het Oudhoogduitse werkwoord úzsmelzen met het voorvoegsel úz- en met het voorvoegsel gi-


úzsmelzen

Afleiding van het Oudhoogduitse werkwoord smelzen met het voorvoegsel úz-


Leuchtgas

Samenstelling van de stam 'leucht' vaan het Duitse werkwoord leuchten en Gas

das Leuchtgas (nominative singular)
des Leuchtgases (genitive singular)
dem Leuchtgas (dative singular)
das Leuchtgas (accusative singular)

Mit Leuchtgas vergiftet hat sich in letzter Nacht eine 27-jährige Frau.

Vergiftigd met lichtgas heeft zich een 27-jarige vrouw in de vorige nacht.


organický

Afgeleid van het Latijnse zelfstandig naamwoord organicus, samenvoeging van het zelfstandig naamwoord orgán met het achtervoegsel -cký


slabý

Afgeleid van het Proto-Slavische *slabъ.

slabší (comparative)
nejslabší (superlative)

slap; weinig (gevraagde) stof bevattend.


Reizgas

Samenstelling van de Duitse zelfstandige naamwoorden Reiz en Gas

das Reizgas (nominative singular)
die Reizgase (nominative plural)
des Reizgases (genitive singular)
der Reizgase (genitive plural)
dem Reizgas (dative singular)
den Reizgasen (dative plural)
das Reizgas (accusative singular)
die Reizgase (accusative plural)

Vergiftungen mit Reizgasen können bei allen Wohnungsbränden entstehen.

Vergiftigingen met irriterende gassen kunnen optreden bij alle woningbranden.


macromolecuul

afgeleid van molecuul met het voorvoegsel macro-

een molecuul met een relatief hoge moleculaire massa (meer dan 1000 atomen)

Een stukje zuiver diamant kan worden beschouwd als een macromolecuul.


molecuulmassa

molecuulmassa's (plural)
molecuulmassaatje (diminutive singular)
molecuulmassaatjes (diminutive plural)

de massa van één molecuul van die stof, uitgedrukt in atomaire massa-eenheden


macromolecule

afgeleid van molecule met het voorvoegsel macro-

macromoleculen (plural)
macromolecules (plural)

een molecuul met een relatief hoge moleculaire massa. (algemeen gezien bestaande uit meer dan 1000 atomen)


moleculespectrum

moleculespectra (plural)
moleculespectrums (plural)
moleculespectrumpje (diminutive singular)
moleculespectrumpjes (diminutive plural)

voor een bepaald molecuul zeer typerend emissiespectrum of absorptiespectrum waarmee dit molecuul dan ook eenduidig kan worden geïdentificeerd.


EPDM

Ethyleen Propyleen Dieen Monomeer, een synthetische rubber of elastomeer


overgangstoestand

samenstelling van overgang en toestand met het invoegsel -s-

overgangstoestanden (plural)
overgangstoestandje (diminutive singular)
overgangstoestandjes (diminutive plural)

een kortdurende tussentoestand die kan optreden bij een chemische reactie


polycarbonaat

afgeleid van carbonaat met het voorvoegsel poly-

thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding

Polycarbonaat wordt door General Electric Plastics in Bergen op Zoom bereid uit difenylpropaan en fosgeen — fosgeen is een chloorhoudend gas dat tijdens de eerste wereldoorlog goede diensten bewees als strijdgas.

Weblink bron
Karel Knip
 “Herverwerking van huisvuilplastic komt in Nederland nog nauwelijks voor : PVC verdwijnt uit verpakkingen” (16 september 1989) op nrc.nl


zwavelkoper

een verbinding van de twee elementen zwavel en koper


dextrine

dextrines (plural)
dextrinen (plural)
dextrinetje (diminutive singular)
dextrinetjes (diminutive plural)

een groep suikers die uit zetmeel aangemaakt worden met enzymatische synthese mbv amylase of industrieel door reductie met een anorganisch zuur


amylase

afgeleid van amyl met het achtervoegsel -ase

amylasen (plural)
amylasetje (diminutive singular)
amylasetjes (diminutive plural)

een verteringsenzym dat amylose ofwel amylum (een niet-vertakte vorm van zetmeel) afbreekt


mononatriumglutamaat

afgeleid van natriumglutamaat met het voorvoegsel mono-

het mononatriumzout van glutaminezuur dat als smaakversterker in de voedingsindustrie wordt gebruikt (E-nummer: E621)


-icum

Er zijn ook tal van woorden die al op -icum eindigen, zonder dat dat in het Nederlandse nog als achtervoegsel kan worden beschouwd, omdat die woorden in hun geheel aan een andere taal zijn ontleend.

bij de naamgeving stoffen
chemische stof


laborante

afgeleid van laborant met het achtervoegsel -e

laborantes (plural)
laborantetje (diminutive singular)
laborantetjes (diminutive plural)


etanol

ethanol; een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep


etanol

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord etan met het achtervoegsel -ol


carbonato ácido de sodio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/es-carbonato ácido de sodio.ogg


tabla periódica de los elementos

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/es-tabla periódica de los elementos.ogg


pipeta

pipet; een instrument waarmee heel precieze hoeveelheden vloeistof kunnen worden afgemeten door de vloeistof erin op te zuigen, meestal een in het midden verwijde en spits uitlopende glazen buis


aluminiový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aluminium met het achtervoegsel -ový

Tsjechen geven de voorkeur aan het gebruik van het woord hliníkový over aluminiový in zowel gesproken als geschreven taal.

aluminium-; met betrekking tot aluminium


alumíniový

Afgleied van het zelfstandig naamwoord alumínium met het achtervoegsel -ový


alumíniový

Tsjechen geven de voorkeur aan het gebruik van het woord hliníkový over alumíniový in zowel gesproken als geschreven taal


anodický

anode-, anodisch; met betrekking tot de anode.


solvent

via Middelnederlands solvent van Latijn solvens ww , in de betekenis van ‘in staat om te betalen’ aangetroffen vanaf 1476

solventen (plural)
solvents (plural)
solventje (diminutive singular)
solventjes (diminutive plural)

vloeistof (vaak een agressieve verbinding), waarin een andere stof kan worden opgelost


bazický

basisch, alkalisch; met betrekking tot basen.


alabastrový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alabaster met het achtervoegsel -ový.

alabaster-; met betrekking tot alabaster.


alabastrový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alabastr met het achtervoegsel -ový

alabaster-; met betrekking tot alabaster


argonový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord argon met het achtervoegsel -ový


benzinový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord benzin met het achtervoegsel -ový


benzínový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord benzín met het achtervoegsel -ový


bezolovnatý

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord olovnatý met het voorvoegsel bez-


cyanide

afgeleid van cyaan met het achtervoegsel -ide

een verbinding die het CN⁻ ion of een -CN functionele groep bevat, cyaanzout


glycol

In de betekenis van ‘antivries’ voor het eerst aangetroffen in 1907


ammonium

afgeleid van ammonia met het achtervoegsel -ium

verbinding van stikstof (N) en waterstof (H), een eenwaardig kation met samenstelling NH₄⁺


ammonium

via Latijn sal ammoniacum genoemd naar de antieke plaats Ammonium, met het achtervoegsel -ium


amoniakový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amoniak met het achtervoegsel -ový


cínový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord cín met het achtervoegsel -ový


dichloorvos

samenstelling van chloor en vos met het voorvoegsel di- (2)

dichloorvossen (plural)
dichloorvosje (diminutive singular)
dichloorvosjes (diminutive plural)


bakeliet

eponiem: afgeleid van de Belgisch-Amerikaanse uitvinder en scheikundige Baekeland met het achtervoegsel -iet, in de betekenis van ‘harde kunsthars’ voor het eerst aangetroffen in 1909

allereerste volledig synthetische (harde) kunststof, fenolhars


blauwzuur

blauwzuren (plural)
blauwzuurtje (diminutive singular)
blauwzuurtjes (diminutive plural)

een anorganische verbinding van waterstof, koolstof en stikstof, met als brutoformule HCN. Het is een buitengewoon giftige kleurloze tot zeer lichtblauwe vloeistof met een karakteristieke geur van amandelen


propyleen

een koolwaterstof, behorend tot de groep der alkenen, met als brutoformule C₃H₆.


benzenový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord benzen met het achtervoegsel -ový.


čpavkový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord čpavek met het achtervoegsel -ový.


aromatický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aroma met het achtervoegsel -ický


reageerbuis

In de betekenis van ‘glazen buis voor scheikundige proeven’ voor het eerst aangetroffen in 1862

reageerbuizen (plural)
reageerbuisje (diminutive singular)
reageerbuisjes (diminutive plural)

glazen buisje dat bij het nemen van (scheikundige) proeven gebruikt wordt


tetrameer

met het voorvoegsel tetra- en met het achtervoegsel -meer

tetrameren (plural)
tetrameertje (diminutive singular)
tetrameertjes (diminutive plural)

een chemische verbinding die uit 4 eenheden of monomeren bestaat.


trimeer

met het voorvoegsel tri- en met het achtervoegsel -meer

trimeren (plural)
trimeertje (diminutive singular)
trimeertjes (diminutive plural)

een chemische verbinding die uit 3 eenheden of monomeren bestaat.


ligandový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord ligand.


oxidovaný

Afgeleid van het werkwoord oxidovat met het achtervoegsel -ovaný.


lithný

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord lithium met het achtervoegsel -ný.


reaksjon

Afkomstig van het Latijnse zelfstandige naamwoord reactio met het voorvoegsel re- en met het achtervoegsel -sjon

/ ɾəɑkˈʃuːn /

een chemische reactie (bijv. een kernreactie)


reaksjon

/ ɾəɑkˈʃuːn /


dotování

Afgeleid van het werkwoord dotovat met het achtervoegsel -ování


amalgám

amalgaam; een legering van kwik en een ander metaal bijvoorbeeld zilver


amalgám

Samenvoeging van het Arabische lidwoord al en het Griekse woord μάλαγμα


gluconaat

afgeleid van gluconzuur met het achtervoegsel -aat

gluconate

een ester of zout afgeleid van gluconzuur

Een gluconaat bevat ofwel het ion HOCH₂(CHOH)₄COO⁻ ofwel een functionele groep HOCH₂(CHOH)₄COO-.


-een

van Frans -ène, in 1834 voor het eerst gebruikt in "methylène" door de 19e-eeuwse Franse scheikundigen J. Dumas en E. Péligot , mogelijk onder invloed van "hydrogène", teruggaand op Oudgrieks -ηνη

voor de vorming van namen van onverzadigde koolwaterstoffen waarin één paar koolstofatomen verbonden is door een dubbele binding (CₙH₂ₙ)


trimer

Samenstelling met het voorvoegsel tri- en met het achtervoegsel -mer


oligomer

Samenstelling met het voorvoegsel oligo- en met het achtervoegsel -mer

oligomeer; een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat


homonukleární

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord nukleární met het voorvoegsel homo-


heteronukleární

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord nukleární met het voorvoegsel hetero-


antracen

Samenstelling van met het voorvoegsel antra- en met het achtervoegsel -cen

antraceen; een polycyclische aromatische koolwaterstof, bestaande uit drie met elkaar verbonden benzeenringen in één lijn


redox

Afgeleid van de bijvoeglijke naamwoorden redukční en oxidační


redoxní

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord redox met het achtervoegsel -ní


deuterium

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘zware waterstof’ voor het eerst aangetroffen in 1942


deuterium

van Oudgrieks δεύτερος (déuteros) "tweede" met het achtervoegsel -ium; een verwijzing naar de atoommassa van deze isotoop


deuterium

deuterium; een isotoop van waterstof met in de kern één neutron en één proton


deuterovaný

Afgeleid van het werkwoord deuterovat met het achtervoegsel -ovaný


nukleonový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord nukleon met het achtervoegsel -ový


sinter

product dat ontstaat uit het samenbakken van fijne ertsen, smeltmiddelen (kalksteen en duniet) en recuperatiestoffen

In de hooovens gebruikt men sinter omdat men daaruit efficiënter ijzer uit ijzererts kan produceren.


gler

Ontleend aan het Oudnoordse zelfstandige naamwoord gler, dat van het Protogermaanse woord *glasą komt


pur

(letterwoord) voor polyurethaan, op te vatten als leenvertaling van PUR

type kunststof dat licht en buigzaam en toch sterk en slijtvast is

Pur wordt gebruikt als isolatiemateriaal in woningen.

Als er pur op je handen komt kan je dat er niet afhalen, het zal er vanaf moeten slijten.

Boven haar hoofd hangt een dikke laag pur als gestolde lava.

Machteld Bouma
 “Pur”, e-book naar 2e druk (2007), Artemis & co, Amsterdam, ISBN 9789047200963, hfst. 12


hydroxylový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hydroxyl met het achtervoegsel -ový

hydroxyl-; met betrekking tot een hydroxylgroep


polymerový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord polymer met het achtervoegsel -ový


chalkogenidový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord chalkogenid met het achtervoegsel -ový

chalcogenide-; met betrekking tot chalcogeniden


dopovatelný

Afgeleid van het werkwoord dopovat met het achtervoegsel -elný


polymorfní

Afgeleid het zelfstandig naamwoord polymorfie met het achtervoegsel -ní


proleptání

Afgeleid van het werkwoord proleptat met het achtervoegsel -ání

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord leptání met het voorvoegsel pro-


amalgamační

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amalgamace met het achtervoegsel -ční

amalgamatie-; met betrekking tot amalgamatie


amoniakální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amoniak met het achtervoegsel -ální

ammoniakaal; met betrekking tot ammoniak


dopovaný

Afgeleid van het werkwoord dopovat met het achtervoegsel -ovaný


makrocyklický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord makrocyklus met het achtervoegsel -ický

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord cyklický met het voorvoegsel makro-


fosfátový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord fosfát met het achtervoegsel -ový


arylový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aryl met het achtervoegsel -ový


сол

Afkomstig van het Oerslavische solь en het Proto-Indo-Europese séh₂l-, séh₂ls.

chemische verbinding bestaande uit positieve en negatieve ionen: zout


сапун

Afgeleid van het Latijn (zelfstandig naamwoord): sapo (zeep) , het Oudgrieks (zelfstandig naamwoord): σαπούνι (sapoúni, “zeep”) en het Roemeens (zelfstandig naamwoord): săpun.

substantie waarmee schoon gemaakt wordt; heeft een ontvettende werking: zeep

Трябва да си измиеш ръцете със сапун.


nechirální

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord chirální met het voorvoegsel ne-


tritium

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘waterstofisotoop’ voor het eerst aangetroffen in 1949

een isotoop van waterstof, met één proton en twee neutronen in de kern


tritium

van Oudgrieks τρίτος (trítos) "derde" met het achtervoegsel -ium; een verwijzing naar de atoommassa van deze isotoop


tritium

tritium; een isotoop van waterstof met in de kern één proton en twee neutronen


alkoholní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alkohol met het achtervoegsel -ní


fulveen

fulvenen (plural)
fulveentje (diminutive singular)
fulveentjes (diminutive plural)

een lid van de groep koolwaterstoffen met dezelfde brutoformule als benzeen, namelijk C₆H₆


bakpulver

Samenstelling van de stam "bak" van het Zweedse werkwoord baka en het Zweedse zelfstandige naamwoord pulver

Skålla, skala och riv bittermandeln och blanda den med mjöl och bakpulver.

De bittere amandelen blancheren, schillen, wrijven en met bloem en bakpoeder mengen.


cortison

In de betekenis van ‘hormoon uit bijnierschors’ voor het eerst aangetroffen in 1955

een natuurlijk steroïdhormoon dat in de lever snel wordt omgezet in het natuurlijke bijnierschorshormoon hydrocortison (cortisol)


ergon

stof die invloed uitoefent op de levensprocessen


pepton

stof die ontstaat bij afbraak van eiwitten


didymium

scheikundige stof, ontdekt in 1841 en beschouwd als element met symbool Di totdat het in 1885 een mengsel van twee nieuwe elementen, neodymium en praseodymium, bleek te zijn


didymium

(neologisme), gevormd uit Oudgrieks δίδυμος (dídumos) "tweeling-, deel van een paar" met het achtervoegsel -ium; naam gekozen door de Zweedse scheikundige C.G. Mosander toen hij in 1841 een nieuw element ontdekt dacht te hebben dat altijd samen met lanthaan voorkwam


normaliteit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het normaal zijn’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van normaal met het achtervoegsel -iteit

afgeleid van het Franse normalité (met het achtervoegsel -iteit)

de equivalentie (n_(eq)) gedeeld door het volume:


carboxy-

ter aanduiding dat de door het tweede lid genoemde groep uitgebreid is met een carboxygroep


destilovaný

Afgeleid van het werkwoord destilovat met het achtervoegsel -ovaný


koperaluminiumchloride

Samenstelling van koper, aluminium en chloride

een kleurloze vaste stof met een smeltpunt van 225°C en formule CuAlCl₄


kopergalliumchloride

Samenstelling van koper, gallium en chloride

een kleurloze vaste stof met een smeltpunt van 238 °C en formule CuGaCl₄


psilocybine

de belangrijkste psychoactieve stof uit verschillende hallucinogene paddenstoelsoorten

De stof psilocybine, aanwezig in tientallen verboden paddenstoelen met een hallucinerende werking, kan depressie mogelijk helpen behandelen


onkruidverdelger

chemische bestrijdingsmiddel dat wordt gebruikt om onkruid te bestrijden

"Kans op verbod schadelijke onkruidverdelgers in Europa klein"


diamantový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord diamant met het achtervoegsel -ový

diamanten, diamant-; met betrekking tot diamenten


hogedrukvloeistofchromatografie

samenstelling van hoge druk en vloeistofchromatografie

vloeistofchromatografie waarbij de eluens onder hoge druk door een sterk gepakte kolom wordt gepompt


vloeistofchromatografie

samenstelling van vloeistof en chromatografie

een analytische methode waarbij er gebruik wordt gemaakt van het verschil in affiniteit met zowel de mobiele als de stationaire fase waarbij de mobiele fase in dit geval altijd een vloeistof is


gaschromatografie

een vorm van chromatografie waarbij stoffen in gas- of dampfase worden gescheiden op hun selectieve verdeling tussen de stationaire en de mobiele fase


carbeen

afgeleid van carbon ?? met het achtervoegsel -een

carbenen (plural)
carbeendertje (diminutive singular)
carbeendertjes (diminutive plural)

een kort-levend en zeer reactief organisch molecuul met een divalent koolstof met maar 6 valentie elektronen. De algemene formule is: R1R2C: [1]. Het koolstofatoom is sp2 gehybridiseerd met de lege p-orbitaal boven en onder het vlak met de R1, R2 en het vrije elektronenpaar.
Het meest simpele carbeen is H2C: (ook wel methyleen genoemd).


methyleen

afgeleid van methyl met het achtervoegsel -een

Het meest simpele carbeen met formule CH₂


methyl

met het voorvoegsel meta- en met het achtervoegsel -yl

van Frans méthyle via méthylène (extract uit gegist hout) (1835), tatsam van Oud-grieks méthu (wijn, bier, mede) + húlē (hout)

een functionele groep, afgeleid van methaan (CH₄) bestaande uit één koolstofatoom en drie waterstofatomen en dus met de formule CH₃


methyl

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord methan met het achtervoegsel -yl

methyl; een functionele groep, afgeleid van methaan (CH₄) bestaande uit één koolstofatoom en drie waterstofatomen en dus met de formule CH₃


methylviolet

een groep van verschillende pH-indicatoren die worden gebruikt om bij een zuur-basetitratie het equivalentiepunt te bepalen. Het omslaggebied van methylviolet ligt tussen 0,0 en 1,6 (overgang van geel naar violet)


methylchloride

methylchloriden (plural)
methylchlorides (plural)

een organische verbinding die bij kamertemperatuur een kleurloos en brandbaar gas is (met een licht zoete geur) en veel wordt gebruikt als koudemiddel


methylbromide

methylbromides (plural)
methylbromiden (plural)

een kleurloos, bijna reukloos en giftig gas met de formule CH₃Br


alkyl

afgeleid van alkali of alkaan ?? met het achtervoegsel -yl

functionele groep afgeleid van alkanen. Dergelijke groepen bevatten enkel koolstof- en waterstofatomen en zijn van de vorm CₙH₂ₙ₊₁


alkyl

alkyl; een functionele groep afgeleid van alkanen. Dergelijke groepen bevatten enkel koolstof- en waterstofatomen en zijn van de vorm CₙH₂ₙ₊₁


alkylgroep

alkylgroepen (plural)
alkylgroepje (diminutive singular)
alkylgroepjes (diminutive plural)

de functionele groep die ontstaat door aan een alkaan een waterstofatoom te onttrekken


farmacie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘artsenijbereidkunde, apotheek’ voor het eerst aangetroffen in 1689

de kunst van de bereiding van geneesmiddelen


dusík

stikstof; een scheikundig element en niet-metaal met atoomnummer 7


dusík

Afgeleid van het werkwoord dusit met het achtervoegsel -ík


hliník

Tsjechen geven de voorkeur aan het gebruik van het woord hliník over aluminium in zowel gesproken als geschreven taal.

aluminium; een scheikundig element en hoofdgroepmetaal met atoomnummer 13


wekamine

In de betekenis van ‘opwekkende stof’ voor het eerst aangetroffen in 1950

een amine met een stimulerende (opwekkende) werking op het centrale zenuwstelsel. Bekende wekaminen zijn amfetamine, methamfetamine, efedrine, cafeïne en adrenaline


kalifornium

californium; een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het atoomnummer 98


meticilline

een antibioticum, gerelateerd aan penicilline en andere bètalactam gebaseerde antibiotica


penicilline

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘antibioticum’ voor het eerst aangetroffen in 1947

penicillinen (plural)
penicillines (plural)

een in 1928 door de Britse arts-bacterioloog Alexander Fleming ontdekte antibacteriële stof die het eerste algemeen bruikbare antibioticum opleverde. Het is een bètalactamantibioticum (β-lactam) geproduceerd door de penseelschimmel Penicillium chrysogenum


nitrogeen

met het voorvoegsel nitro- en met het achtervoegsel -geen


hydrogeen

met het voorvoegsel hydro- en met het achtervoegsel -geen


draselný

Afgeleid van zelfstandig naamwoord draslo met het achtervoegsel -ný

kalium-; met betrekking tot kaliumzouten


salicyl

afgeleid van het Latijnse salix (wilg) met het achtervoegsel -yl


draslíkový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord draslík met het achtervoegsel -ový


fenyl

afgeleid van fenol met het achtervoegsel -yl

een arylgroep die bestaat uit een benzeenring waarvan één waterstofatoom is verwijderd


sprit

[1] mogelijk klanknabootsing,
[3] van spiritus

spritten (plural)
spritje (diminutive singular)
spritjes (diminutive plural)


ammonia

In de betekenis van ‘oplossing van ammoniak in water’ voor het eerst aangetroffen in 1831

een oplossing van het gas ammoniak in water. In symbolen: NH₃(aq).


silicoon

silicone

een siliciumhoudend polymeer op basis van siloxaanbindingen met algemene formule [-SiRR¹-O]ₙ

Tot slot vermelden wij de implantatie in de pharynxwand van een der moderne kunststoffen: Silastic, een silicoon waarmee Blocksma (1963) spraakverbetering kon bereiken bij 23 van zijn 27 patiënten.


amyl

met het voorvoegsel an- en met het achtervoegsel -yl


dusnatý

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dusno met het achtervoegsel -atý


adsorpční

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord adsorpce met het achtervoegsel -ční

adsorptie-; met betrekking tot adsorptie


dichloor

afgeleid van chloor met het voorvoegsel di-


chloorfluorkoolstofverbinding

samenstelling van chloor, fluor, koolstof en verbinding

een koolwaterstof waarvan de waterstofatomen zijn vervangen door chloor- en/of fluoratomen


chloorgas

gas bestaande uit twee atomen van het element chloor (Cl₂). Het is bij normale druk en temperatuur een geelgroen, prikkelend en giftig gas met een sterke geur


chloorkalk

wit droog poeder (Ca(ClO)₂), verkregen door het leiden van chloor over gebluste kalk


elektrolytický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord elektrolyt met het achtervoegsel -ický