kaliumdichromaat

is het kaliumzout van dichroomzuur en bezit als brutoformule K₂Cr₂O₇. De stof komt voor als een helder-oranje kristallijne vaste stof, die matig goed oplosbaar is in water


kaliumferrocyanide

samenstelling van kalium, ferro en cyanide

hexacianoferrato (II) de potasio trihidratado

ook bekend als voedingsadditief E536, komt voor als trihydraat (K₄Fe(CN)₆.3H₂O).Toepassingen:
bereiding van Pruisisch blauw
verven van wol
temperen van staal
vloeimiddel in de metaalindustrie
reagens op het Fe³⁺-ion
oertiterstof voor kaliumpermanganaat


kaliumhydroxide

Kaliumhydroxide is een anorganische verbinding van kalium, met als brutoformule KOH. De stof komt voor als een witte hygroscopische vaste stof, die zeer corrosief is voor de huid en de ogen. Het wordt o.a. gebruikt als reinigingsmiddel, ontsmettingsmiddel, verfafbijtmiddel en gootsteenontstopper.


kaliumjodide

chemische verbinding van kalium, jodium, waterstof en zuurstof, een witte, gemakkelijk in water oplosbare stof, vooral. Het wordt gebruikt in de fotografie en in de radiotherapie. Ook wordt het in kleine hoeveelheden toegevoegd aan tafelzout om er "gejodeerd" zout van te maken ter voorkoming van struma.
Kaliumjodide werd in 1982 door de FDA goedgekeurd als middel om de schildklier te beschermen tegen radioactief jodium, dat kan vrijkomen bij een kernramp


kaliumnatriumtartraat

samenstelling van kalium, natrium en tartraat

is het kalium-natrium-zout van wijnsteenzuur. Als toegelaten voedingsadditief (E337), zuurteregelaar en antioxidant wordt het gewonnen uit afval van de wijnindustrie.


kaliumnitraat

salpeterzuur van kalium, o.a. gebruikt in kruit en kunstmest


kaliumnitriet

is het kaliumzout van waterstofnitriet en heeft als formule (KNO₂)
Het is een voedingsadditief (249) en wordt gebruikt als conserveermiddel.
Kaliumnitriet is een sterke oxidator en in contact met de huid of de ogen kan dit ernstige irritaties veroorzaken.
De stof kan effecten hebben op het bloed, het hart en de bloedvaten, met als gevolg daling van de bloeddruk en de vorming van methemoglobine.


kaliumpermanganaat

samenstelling van kalium en permanganaat

Kaliumpermanganaat, KMnO4 is het kaliumzout van permangaanzuur. Het bestaat uit donkere kristallen die goed oplosbaar zijn in water en dan een intens paarse oplossing produceren. De verbinding is het zout van permangaanzuur. Het is een sterke oxidator en ontleedt gemakkelijk onder afgifte van zuurstof tot KOH en bruinsteen, MnO2.


kaliumpropionaat

is een kaliumzout van propionzuur, een natuurlijk zuur, aanwezig in kleine hoeveelheden in zeer veel producten. Hogere concentraties komen voor in sommige gefermenteerde producten, zoals Zwitserse kazen.
Propionzuur en propionaten worden gebruikt als conserveermiddel, vooral tegen schimmels. De stof is bekend als E283


kaliumsorbaat

is het kaliumzout van sorbinezuur, met als brutoformule C₆H₇KO₂. Het is als conserveermiddel vooral actief tegen schimmels, minder tegen gisten en amper tegen bacteriën. Kaliumsorbaat draagt het E-nummer E202.


kaliumsulfaat

wordt hoofdzakelijk als kunstmest gebruikt in de vorm van chloorarme kali of patentkali.
Verder wordt kaliumsulfaat gebruikt bij het produceren van kalialuin, kaliwaterglas, kaliumpersulfaat, potas, phlegmatoren, mineraalwater en synthetische gum. Verder wordt het gebruikt bij het verwijderen van wijnsteen en wijnsteenzuur, in verfstoffen, springstoffen en farmaceutische industrie.
In dieetlevensmiddelen wordt kaliumsulfaat gebruikt ter vervanging van het kookzout (NaCl).


kaliumsulfiet

is het kaliumzout van waterstofsulfiet, met als brutoformule K₂SO₃.
Kaliumsulfiet wordt gebruikt als voedingsadditief (conserveermiddel) en draagt als E-nummer E225. Het wordt ook aangewend als ontwikkelvloeistof in de fotografie(!)


chroomoxide

chroomoxiden (plural)
chroomoxides (plural)

een verbinding van de twee elementen chroom en zuurstof CrₓO_y

De kleur van een chroomoxide hangt af van het oxidatiegetal van chroom.


chroommonoxide

een zwarte vaste stof met de keukenzoutstructuur en de formule CrO

Door reductie van hogere oxiden kan chroommonoxide ontstaan; de verbinding oxideert gemakkelijk aan de lucht.


chroom(II)oxide

Door reductie van hogere oxiden kan chroom(II)oxide ontstaan; de verbinding oxideert gemakkelijk aan de lucht.


chroomsesquioxide

een groene vaste stof met de formule Cr₂O₃

Door reductie van CrO₃ ontstaat gewoonlijk chroomsesquioxide; dit is het bekendse chroomoxide.


chroom(III)oxide

samenstelling van chroom, (III) en oxide

Door reductie van CrO₃ ontstaat gewoonlijk chroom(III)oxide; dit is het bekendse chroomoxide.


dichroomtrioxide

samenstelling van di, chroom en trioxide

Door reductie van CrO₃ ontstaat gewoonlijk dichroomtrioxide; dit is het bekendse chroomoxide.


chroompentoxide

Door reactie van waterstofperoxide en chroomtrioxide kan chroompentoxide ontstaan; deze verbinding is een oxideperoxide.


oxideperoxide

oxideperoxiden (plural)
oxideperoxides (plural)

een stof waarin zuurstof zowel in oxidatietoestand -2 als -1 voorkomt

In een oxideperoxide zijn zowel O²⁻-anionen als O₂²⁻-anionen te onderkennen.


roentgenium

Alternatieve spellingsvorm van röntgenium.


roentgenium

röntgenium, roentgenium; scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal.


dynamiet

In de betekenis van ‘springstof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1871

afgeleid van het Griekse dunamis [kracht] met het achtervoegsel -iet

Dynamit

springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof wordt vastgehouden

springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof (infusoriënaarde) wordt vastgehouden

Dynamiet is krachtig genoeg om betonnen bunkers op te blazen.


Pd

symbool voor het scheikundig element palladium met atoomnummer 46, een zilverwit overgangsmetaal


Ag

symbool voor het scheikundig element zilver met atoomnummer 47, een zilverkleurig overgangsmetaal


Cd

symbool voor het scheikundig element cadmium met atoomnummer 48, een zilvergrijs overgangsmetaal


Hf

symbool voor het scheikundig element hafnium met atoomnummer 72, een staalgrijs overgangsmetaal


Ta

symbool voor het scheikundig element tantaal/tantalium met atoomnummer 73, een grijsblauw overgangsmetaal


Os

symbool voor het scheikundig element osmium met atoomnummer 76, een blauwgrijs overgangsmetaal


Pt

symbool voor het scheikundig element platina met atoomnummer 78, een grijswit overgangsmetaal


Au

symbool voor het scheikundig element goud met atoomnummer 79, een geel metalliek overgangsmetaal, een edelmetaal


Hg

symbool voor het scheikundig element kwik met atoomnummer 80, een zilverwit overgangsmetaal


Db

symbool voor het scheikundig element dubnium met atoomnummer 105, een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


Sg

symbool voor het scheikundig element seaborgium met atoomnummer 106, een grijs of zilverwit overgangsmetaal


Bh

symbool voor het scheikundig element bohrium met atoomnummer 107, een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


Hs

symbool voor het scheikundig element hassium met atoomnummer 108, een zilverkleurig overgangsmetaal


Ds

symbool voor het scheikundig element darmstadtium met atoomnummer 110, een overgangsmetaal


Rg

symbool voor het scheikundig element roentgenium/röntgenium met atoomnummer 111, een overgangsmetaal


Cn

symbool voor het scheikundig element copernicium met atoomnummer 112, een overgangsmetaal


Uut

(afkorting) van ununtrium, vanwege het atoomnummer 113

tot 2016 tijdelijk gebruikt symbool voor het scheikundig element nihonium


Uuq

verouderd symbool voor het scheikundig element ununquadium met atoomnummer 114, thans heet dit element flerovium met symbool Fl


Uup

symbool voor het scheikundig element ununpentium met atoomnummer 115


Uuh

verouderd symbool voor het scheikundig element ununhexium met atoomnummer 116, thans heet dit element livermorium met symbool Lv


La

symbool voor het scheikundig element lanthanium met atoomnummer 57, een zilverwit lanthanide


Ce

symbool voor het scheikundig element cerium met atoomnummer 58, een zilverwit lanthanide


Pr

symbool voor het scheikundig element praseodymium met atoomnummer 59, een zilverwit lanthanide


Nd

symbool voor het scheikundig element neodymium met atoomnummer 60, een geel tot zilverwit lanthanide


Pm

[2] Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “P” (peta-)

symbool voor het scheikundig element promethium met atoomnummer 61, een zilverwit à grijs lanthanide


Sm

symbool voor het scheikundig element samarium met atoomnummer 62, een zilverwit lanthanide


Eu

symbool voor het scheikundig element europium met atoomnummer 63 een zilverwit lanthanide


Gd

symbool voor het scheikundig element gadolinium met atoomnummer 64, een zilverwit lanthanide


Tb

symbool voor het scheikundig element terbium met atoomnummer 65, een grijskleurig lanthanide


Dy

symbool voor het scheikundig element dysprosium met atoomnummer 66, een zilvergrijs lanthanide


Ho

symbool voor het scheikundig element holmium met atoomnummer 67, een zilverwit lanthanide


Er

symbool voor het scheikundig element erbium met atoomnummer 68, een zilverwit lanthanide


Tm

[2] Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “T” (tera-)

symbool voor het scheikundig element thulium met atoomnummer 69, een zilverwit lanthanide


Yb

symbool voor het scheikundig element ytterbium met atoomnummer 70, een zilverwit lanthanide


Lu

symbool voor het scheikundig element lutetium met atoomnummer 71, een zilverwit lanthanide


Ac

symbool voor het scheikundig element actinium met atoomnummer 89, een zilverkleurig actinide


Th

symbool voor het scheikundig element thorium met atoomnummer 90, een zilverwit actinide


Np

symbool voor het scheikundig element neptunium met atoomnummer 93, een zilverkleurig metalliek actinide


Pu

symbool voor het scheikundig element plutonium met atoomnummer 94, een zilverwit actinide


Am

symbool voor het scheikundig element americium met atoomnummer 95, een zilverwit actinide


Cm

symbool voor het scheikundig element curium met atoomnummer 96, een zilverkleurig actinide


Bk

symbool voor het scheikundig element berkelium met atoomnummer 97, een grijs tot zilverwit actinide


Cf

symbool voor het scheikundig element californium met atoomnummer 98, vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide


Es

[2] Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “E” (exa-)

symbool voor het scheikundig element einsteinium met atoomnummer 99, een grijs of zilverwit actinide


Fm

symbool voor het scheikundig element fermium met atoomnummer 100, vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide


Md

symbool voor het scheikundig element mendelevium met atoomnummer 101, een vermoedelijk grijs of zilverkleurig actinide


No

symbool voor het scheikundig element nobelium met atoomnummer 102, vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide


Lr

symbool voor het scheikundig element lawrencium met atoomnummer 103, een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide


Uuu

verouderd symbool voor het scheikundig element unununium met atoomnummer 111, thans roentgenium geheten met symbool Rg


Uub

verouderd symbool voor het scheikundig element ununbium met atoomnummer 112, thans heet dit element copernicium met symbool Cn


oxideren

oxideerde (past)
geoxideerd (past participle)
te oxideren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen oxideren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen oxideren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geoxideerd (active infinitive perfect present short-form)
zijn geoxideerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn geoxideerd (active infinitive perfect present long-form)
geoxideerd zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
geoxideerd te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
oxiderend (imperfect participle)
geoxideerd (past participle)
oxidere (subjunctive)
oxideer (indicative imperfect present singular first-person)
oxideert (indicative imperfect present singular second-person)
oxideert (indicative imperfect present singular second-person)
oxideert (indicative imperfect present singular second-person)
oxideert (indicative imperfect present singular third-person)
oxideerde (indicative imperfect past singular first-person)
oxideerde (indicative imperfect past singular second-person)
oxideerde (indicative imperfect past singular second-person)
oxideerde (indicative imperfect past singular second-person)
oxideerde (indicative imperfect past singular third-person)
oxideerden (indicative imperfect past plural first-person)
oxideerden (indicative imperfect past plural second-person)
oxideerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal oxideren (indicative imperfect future singular first-person)
zult oxideren (indicative imperfect future singular second-person)
zal oxideren (indicative imperfect future singular second-person)
zult oxideren (indicative imperfect future singular second-person)
zal oxideren (indicative imperfect future singular second-person)
zult oxideren (indicative imperfect future singular second-person)
zal oxideren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen oxideren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen oxideren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen oxideren (indicative imperfect future plural third-person)
zou oxideren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou oxideren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) oxideren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt oxideren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou oxideren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden oxideren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden oxideren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden oxideren (indicative imperfect conditional plural third-person)
er wordt geoxideerd (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is geoxideerd (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd geoxideerd (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was geoxideerd (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal geoxideerd worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal geoxideerd zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou geoxideerd worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou geoxideerd zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
geoxideerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geoxideerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geoxideerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geoxideerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geoxideerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geoxideerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geoxideerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geoxideerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geoxideerd (singular imperfect present first-person)
wordt geoxideerd (singular imperfect present second-person)
wordt geoxideerd (singular imperfect present second-person)
wordt geoxideerd (singular imperfect present second-person)
wordt geoxideerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geoxideerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geoxideerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geoxideerd (singular imperfect present third-person)
werd geoxideerd (singular imperfect past first-person)
werd geoxideerd (singular imperfect past second-person)
werd geoxideerd (singular imperfect past second-person)
werdt geoxideerd (singular imperfect past second-person)
werd geoxideerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geoxideerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geoxideerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geoxideerd (singular imperfect past third-person)
zal geoxideerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geoxideerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geoxideerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geoxideerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geoxideerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geoxideerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geoxideerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geoxideerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geoxideerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geoxideerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geoxideerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geoxideerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geoxideerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geoxideerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geoxideerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geoxideerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geoxideerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geoxideerd (perfect present first-person)
bent geoxideerd (perfect present second-person)
bent geoxideerd (perfect present second-person)
is geoxideerd (perfect present second-person)
zijt geoxideerd (perfect present second-person)
is geoxideerd (perfect present third-person)
zijn geoxideerd (perfect present first-person)
zijn geoxideerd (perfect present second-person)
zijn geoxideerd (perfect present third-person)
was geoxideerd (perfect past first-person)
was geoxideerd (perfect past second-person)
was geoxideerd (perfect past second-person)
waart geoxideerd (perfect past second-person)
was geoxideerd (perfect past third-person)
waren geoxideerd (perfect past first-person)
waren geoxideerd (perfect past second-person)
waren geoxideerd (perfect past third-person)
zal geoxideerd zijn (perfect future first-person)
zult geoxideerd zijn (perfect future second-person)
zult geoxideerd zijn (perfect future second-person)
zult geoxideerd zijn (perfect future second-person)
zal geoxideerd zijn (perfect future third-person)
zullen geoxideerd zijn (perfect future first-person)
zullen geoxideerd zijn (perfect future second-person)
zullen geoxideerd zijn (perfect future third-person)
zou geoxideerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geoxideerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geoxideerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geoxideerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geoxideerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geoxideerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geoxideerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geoxideerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geoxideerd zijn (perfect conditional third-person)

het oxidatiegetal van een species verhogen door onttrekking van een of meer elektronen

In de reactie tussen natrium en fluor wordt natrium door fluor geoxideerd.


radicaal

met het achtervoegsel -aal van Frans radical bn , in de betekenis van ‘totaal, consequent’ aangetroffen vanaf 1787
Dit gaat weer terug op Latijn radix zn (2e naamval radicis) "wortel, oorsprong".

radicalen (plural)
radicaaltje (diminutive singular)
radicaaltjes (diminutive plural)

een molecuul of atoom dat al dan niet geladen kan zijn, maar dat een ongepaard elektron heeft


prefix

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘voorvoegsel’ voor het eerst aangetroffen in 1578

Van het Middelfrans prefixer (werkwoord) en het Laatlatijns praefixum (zelfstandig naamwoord), beide van het Latijnse praefixus, voltooid deelwoord van praefīgō (van prae- (“voor”) + fīgō), uiteindelijk van het Engelse prefix (met het voorvoegsel pre-)

Vorsilbe

een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen

prefixen (plural)
prefixje (diminutive singular)
prefixjes (diminutive plural)

voorvoegsels gebruikt bij de naamgeving van chemisch verbindingen


prefix

prefix, voorvoegsels gebruikt bij de naamgeving van chemisch verbindingen


TL

[2] Samenstelling van “L” (liter) met het voorvoegsel “T” (tera-)

symbool voor het scheikundig element thallium met atoomnummer 81, een hoofdgroepmetaal


verbranding

verbrandingen (plural)
verbrandinkje (diminutive singular)
verbrandinkjes (diminutive plural)

vereniging van zuurstof met andere elementen


Ts

symbool voor het scheikundig element tennessine met atoomnummer 117


nicotine

geen meervoud, Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘alkaloïde in tabak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

van Duits Nikotin, afgeleid van de wetenschappelijke naam van de tabaksplant Nicotiana tabacum met het achtervoegsel -in, als naam in 1828 voorgesteld door de Duitse arts C.W.H. Posselt en de Duitse scheikundige K.L. Reimann , in de betekenis van ‘alkaloïde in tabak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1842
De naam van het plantengeslacht Nicotiana is een eponiem in 1564 voorgesteld door de Franse arts J. Liébault dat verwijst naar de 16e eeuwse Franse diplomaat en woordenaar J. Nicot die een rol speelde bij het bekend maken van tabak in Europa.

vloeibaar, scherp en vluchtig alkaloïde in tabak, een zeer krachtig vergif, dat eerst opwekt en later verlammend werkt

Nicotine is de oorzaak voor veel hart- en vaatklachten en kanker; een kwart van de stevige rokers (meer dan twintig sigaretten per dag) haalt de 65 jaar niet.

Weblink bron
Frederiek Weeda
 “Paffen in de pauze en tegen stress” (15 juli 2020) op nrc.nl


valentie-elektron

het buitenelektron in een atoom dat de valentie bepaalt


geochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel geo-

een aardkunde die gericht is op de verschillende chemische processen binnen de geologische veranderingsprocessen

Hij studeert geochemie in Groningen.


geochemie

geochemie; een aardkunde die gericht is op de verschillende chemische processen binnen de geologische veranderingsprocessen


geochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel geo-


microsatelliet

afgeleid van satelliet met het voorvoegsel micro-

bestaat uit korte stukjes niet coderend (niet voor eiwitsynthese zorgend) desoxyribonucleïnezuur, die echter soms wel een duidelijke functie hebben


fluorescentie

Naamwoord van handeling van fluoresceren met het achtervoegsel -entie

afgeleid van fluorescent met het achtervoegsel -ie

het uitzenden van licht waarbij een elektron een foton absorbeert, in een aangeslagen toestand belandt en vervolgens terugvalt naar de grondtoestand onder uitzending van een foton van lagere energie

In dit experiment wordt fluorescentie gebruikt om de concentratie van het complex te meten.


luminescentie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uitstraling’ voor het eerst aangetroffen in 1926

afgeleid van luminescent met het achtervoegsel -ie

het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt

Sommige chemische reacties gaan met luminescentie gepaard.


fosforescentie

Naamwoord van handeling van fosforesceren met het achtervoegsel -entie

het vrij langdurig afgeven van licht nadat een systeem vanuit een geëxciteerde toestand in een andere, stabielere, geëxciteerde toestand geconverteerd is

Bij fosforescentie is er vaak sprake van, in principe verboden, verval uit een triplettoestand.


pseudozuur

afgeleid van zuur met het voorvoegsel pseudo-

elk van de organische verbindingen die door isomerisatie eigenschappen van een echt zuur kunnen verkrijgen


aggregaat

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘samenstel van werktuigen’ voor het eerst aangetroffen in 1937

afgeleid van aggregeren met het achtervoegsel -aat

vereniging van niet-scheikundig verbonden stoffen tot een geheel

Een aggregaat van moleculen.


cetaangetal

een getal, waarmee van een (diesel)brandstof de bereidheid tot zelfontbranding, onder druk en aanwezigheid van zuurstof, wordt aangeduid


octaangetal

is een referentiewaarde voor de klopvastheid van benzine


coördinatiegetal

maximale aantal atomen, radicalen of moleculegroepen die rechtstreeks aan een atoom of ion gebonden kunnen worden


oxidatiegetal

oxidatiegetallen (plural)
oxidatiegetalletje (diminutive singular)
oxidatiegetalletjes (diminutive plural)


plastisch kristal

plastische kristallen (plural)
plastisch kristalletje (diminutive singular)
plastische kristalletjes (diminutive plural)

een bijzondere vorm van een vaste stof waarin groepen atomen een aantal alternatieve oriëntaties binnen het rooster kunnen innemen

Een plastisch kristal is meestal zacht en gemakkelijk vervormbaar.


evenwichtsconstante

samenstelling van evenwicht en constante met het invoegsel -s-

geeft bij een chemische reactie aan in welke richting een reactie verloopt


faradayconstante

samenstelling van Faraday en "Michael Faraday (1791–1867), Brits natuur- en scheikundige" en constante zn

de grootte van de elektrische lading per mol elektronen


zuurconstante

een kwantitatieve maat voor de sterkte van een zuur


constante van Avogadro

verbinding van  constante, van en Avogadro

vernoemd naar de Italiaans natuur- en scheikundige Amedeo Avogadro

het aantal atomen per mol van de isotoop koolstof ¹²C en bedraagt:
N_A = (6,022 141 79 ± 0,000 000 30) × 10²³ mol⁻¹


convertor

In de betekenis van ‘signaalomzetter, toestel voor chemische omzetting’ voor het eerst aangetroffen in 1912

convertoren, convertors (plural)
convertortje (diminutive singular)
convertortjes (diminutive plural)

toestel waarin een chemische omzetting kan plaatsvinden


bekerglas

bekerglazen (plural)
bekerglaasje (diminutive singular)
bekerglaasjes (diminutive plural)

een vrij breed, cilindrisch stuk glaswerk, gewoonlijk met een vrij grove inhoudsmaat op de buitenkant

Breng de reactie op gang door de reagentia in een bekerglas van 500 ml te verwarmen.


buret

buretten (plural)
buretje (diminutive singular)
buretjes (diminutive plural)

een lang, dun, cilindrisch stuk glaswerk met een nauwkeurig geijkte maatverdeling en een kraantje aan de onderzijde

De buret is het voornaamste volumetrische instrument gebruikt bij titraties.


glaswerk

glaswerkje (diminutive singular)
glaswerkjes (diminutive plural)

van glas vervaardigde vaten en toestellen zoals deze in een laboratorium veel gebruikt worden

Veel glaswerk is van pyrex vervaardigd omdat dat beter tegen snelle temperatuursveranderingen bestand is.


valentiegetal

valentiegetallen (plural)
valentiegetalletje (diminutive singular)
valentiegetalletjes (diminutive plural)

getal waardoor de valentie van het atoom van een bepaald element wordt uitgedrukt


valentie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verbindingswaarde van het atoom van een element’ voor het eerst aangetroffen in 1865

van het Latijn valentia en betekent waardigheid (als in 'tweewaardigheid'), 'plaatsigheid' of 'geldigheid'

het aantal bindingen dat een atoom kan aangaan met andere éénwaardige atomen

het aantal elementaire ladingen van een ion, ladingsnummer


elementair

van Frans élémentaire, op te vatten als afgeleid van element met het achtervoegsel -air; in de betekenis van ‘fundamenteel’ voor het eerst aangetroffen in 1810

ˌeləmɛnˈtɛːr

elementairder (uninflected comparative)
elementairst (uninflected superlative)
elementaire (inflected positive)
elementairdere (inflected comparative)
elementairste (inflected superlative)
elementairs (partitive positive)
elementairders (partitive comparative)

de chemische elementen betreffend, als (zuiver) chemisch element

Voor een goede omzetting van ammonium in elementair stikstof is dus nodig dat de beide verschillende milieus in elkaars onmiddellijke nabijheid bestaan.


waardigheid

afgeleid van waardig met het achtervoegsel -heid


principe van Le Châtelier

verbinding van  principe, van, Le en Châtelier

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-principe van Le Châtelier.ogg

een principe dat stelt dat een verstoord evenwicht zodanig zal verschuiven dat er een nieuw evenwicht tot stand komt

In het college vanmorgen ging het over het principe van Le Châtelier.


neutraliseren

afgeleid van het Franse neutraliser met het achtervoegsel -iseren

neutraliseerde (past)
geneutraliseerd (past participle)
te neutraliseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen neutraliseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen neutraliseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geneutraliseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geneutraliseerd (active infinitive perfect present long-form)
geneutraliseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geneutraliseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
neutraliserend (imperfect participle)
geneutraliseerd (past participle)
neutralisere (subjunctive)
neutraliseer (indicative imperfect present singular first-person)
neutraliseert (indicative imperfect present singular second-person)
neutraliseert (indicative imperfect present singular second-person)
neutraliseert (indicative imperfect present singular second-person)
neutraliseert (indicative imperfect present singular third-person)
neutraliseerde (indicative imperfect past singular first-person)
neutraliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
neutraliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
neutraliseerde (indicative imperfect past singular second-person)
neutraliseerde (indicative imperfect past singular third-person)
neutraliseerden (indicative imperfect past plural first-person)
neutraliseerden (indicative imperfect past plural second-person)
neutraliseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal neutraliseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult neutraliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal neutraliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult neutraliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal neutraliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult neutraliseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal neutraliseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen neutraliseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen neutraliseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen neutraliseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou neutraliseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou neutraliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) neutraliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt neutraliseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou neutraliseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden neutraliseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden neutraliseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden neutraliseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geneutraliseerd (perfect present first-person)
hebt geneutraliseerd (perfect present second-person)
hebt geneutraliseerd (perfect present second-person)
heeft geneutraliseerd (perfect present second-person)
hebt geneutraliseerd (perfect present second-person)
heeft geneutraliseerd (perfect present third-person)
hebben geneutraliseerd (perfect present first-person)
hebben geneutraliseerd (perfect present second-person)
hebben geneutraliseerd (perfect present third-person)
had geneutraliseerd (perfect past first-person)
had geneutraliseerd (perfect past second-person)
had geneutraliseerd (perfect past second-person)
hadt geneutraliseerd (perfect past second-person)
had geneutraliseerd (perfect past third-person)
hadden geneutraliseerd (perfect past first-person)
hadden geneutraliseerd (perfect past second-person)
hadden geneutraliseerd (perfect past third-person)
zal geneutraliseerd hebben (perfect future first-person)
zal geneutraliseerd hebben (perfect future second-person)
zult geneutraliseerd hebben (perfect future second-person)
zult geneutraliseerd hebben (perfect future second-person)
zal geneutraliseerd hebben (perfect future second-person)
zult geneutraliseerd hebben (perfect future second-person)
zal geneutraliseerd hebben (perfect future third-person)
zullen geneutraliseerd hebben (perfect future first-person)
zullen geneutraliseerd hebben (perfect future second-person)
zullen geneutraliseerd hebben (perfect future third-person)
zou geneutraliseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geneutraliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geneutraliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geneutraliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geneutraliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geneutraliseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geneutraliseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geneutraliseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geneutraliseerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geneutraliseerd (impersonal passive present imperfect)
er is geneutraliseerd (impersonal passive present perfect)
er werd geneutraliseerd (impersonal passive past imperfect)
er was geneutraliseerd (impersonal passive past perfect)
er zal geneutraliseerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geneutraliseerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geneutraliseerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geneutraliseerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geneutraliseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geneutraliseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geneutraliseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geneutraliseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geneutraliseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geneutraliseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geneutraliseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geneutraliseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geneutraliseerd (singular imperfect present first-person)
wordt geneutraliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt geneutraliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt geneutraliseerd (singular imperfect present second-person)
wordt geneutraliseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geneutraliseerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geneutraliseerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geneutraliseerd (singular imperfect present third-person)
werd geneutraliseerd (singular imperfect past first-person)
werd geneutraliseerd (singular imperfect past second-person)
werd geneutraliseerd (singular imperfect past second-person)
werdt geneutraliseerd (singular imperfect past second-person)
werd geneutraliseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geneutraliseerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geneutraliseerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geneutraliseerd (singular imperfect past third-person)
zal geneutraliseerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geneutraliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geneutraliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geneutraliseerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geneutraliseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geneutraliseerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geneutraliseerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geneutraliseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geneutraliseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geneutraliseerd (perfect present first-person)
bent geneutraliseerd (perfect present second-person)
bent geneutraliseerd (perfect present second-person)
is geneutraliseerd (perfect present second-person)
zijt geneutraliseerd (perfect present second-person)
is geneutraliseerd (perfect present third-person)
zijn geneutraliseerd (perfect present first-person)
zijn geneutraliseerd (perfect present second-person)
zijn geneutraliseerd (perfect present third-person)
was geneutraliseerd (perfect past first-person)
was geneutraliseerd (perfect past second-person)
was geneutraliseerd (perfect past second-person)
waart geneutraliseerd (perfect past second-person)
was geneutraliseerd (perfect past third-person)
waren geneutraliseerd (perfect past first-person)
waren geneutraliseerd (perfect past second-person)
waren geneutraliseerd (perfect past third-person)
zal geneutraliseerd zijn (perfect future first-person)
zult geneutraliseerd zijn (perfect future second-person)
zult geneutraliseerd zijn (perfect future second-person)
zult geneutraliseerd zijn (perfect future second-person)
zal geneutraliseerd zijn (perfect future third-person)
zullen geneutraliseerd zijn (perfect future first-person)
zullen geneutraliseerd zijn (perfect future second-person)
zullen geneutraliseerd zijn (perfect future third-person)
zou geneutraliseerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geneutraliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geneutraliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geneutraliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geneutraliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geneutraliseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geneutraliseerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geneutraliseerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geneutraliseerd zijn (perfect conditional third-person)

een zure of basische reactie stoppen door het toevoegen van een hoeveelheid base resp. zuur


dikte

In de betekenis van ‘de afmeting dik, het dik-zijn’ voor het eerst aangetroffen in 1351

afgeleid van dik met het achtervoegsel -te

espesor

mate waarin iets een grote dwarsdoorsnede

dikten, diktes (plural)
diktetje (diminutive singular)
diktetjes (diminutive plural)

dichtheid, consistentie, #:*de dikte van die olie is groot


transvet

afgeleid van vet met het voorvoegsel trans-

transvetten (plural)
transvetje (diminutive singular)
transvetjes (diminutive plural)

een onverzadigd vet waarvan een of meer dubbele bindingen een transconfiguratie vertonen

Natuurlijk gevormde onverzadigde vetten zijn in de regel allemaal cis- en niet transvetten.

In New York mogen snackbars, restaurants en pizzeria's per 1 juli 2008 geen voedsel met kunstmatige transvetten meer verkopen


transvetzuur

transvetzuren (plural)
transvetzuurtje (diminutive singular)
transvetzuurtjes (diminutive plural)

een onverzadigd vetzuur waarvan een of meer bindingen een transconfiguratie bezitten

Bij hydrogenering van onverzadigde vetzuren wordt een deel niet verzadigd maar wel omgezet van cis naar trans.


cisvetzuur

cisvetzuren (plural)
cisvetzuurtje (diminutive singular)
cisvetzuurtjes (diminutive plural)

een onverzadigd vetzuur waarvan alle dubbele bindingen een cisconfiguratie bezitten

Natuurlijke onverzadigde vetten zijn drievoudige esters van glycerol met drie moleculen cisvetzuur.


cisvet

afgeleid van vet met het voorvoegsel cis-

cisvetten (plural)
cisvetje (diminutive singular)
cisvetjes (diminutive plural)

onverzadigd vet waarin bij alle dubbele bindingen het vervolg van de keten naar dezelfde kant terugbuigt

Natuurlijke onverzadigde vetten zijn vrijwel altijd cisvetten.


ftaalzuur

Met ftaalzuur wordt vaak orthoftaalzuur bedoeld, maar dit is niet geheel juist.


smeltindex

smeltindexen (plural)
smeltindices (plural)

een belangrijk getal bij het verwerken van een thermoplast


thermoplast

met het voorvoegsel thermo- en met het achtervoegsel -plast

kunststof die door verwarming week of plastisch gemaakt kan worden


meeteenheid

Maßeinheit

eenheid die gebruikt wordt om meetresultaten in uit te drukken

meeteenheden (plural)
meeteenheidje (diminutive singular)
meeteenheidjes (diminutive plural)


doteren

afgeleid van het Franse doter (met het achtervoegsel -eren)

doteerde (past)
gedoteerd (past participle)
te doteren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen doteren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen doteren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gedoteerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gedoteerd (active infinitive perfect present long-form)
gedoteerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gedoteerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
doterend (imperfect participle)
gedoteerd (past participle)
dotere (subjunctive)
doteer (indicative imperfect present singular first-person)
doteert (indicative imperfect present singular second-person)
doteert (indicative imperfect present singular second-person)
doteert (indicative imperfect present singular second-person)
doteert (indicative imperfect present singular third-person)
doteerde (indicative imperfect past singular first-person)
doteerde (indicative imperfect past singular second-person)
doteerde (indicative imperfect past singular second-person)
doteerde (indicative imperfect past singular second-person)
doteerde (indicative imperfect past singular third-person)
doteerden (indicative imperfect past plural first-person)
doteerden (indicative imperfect past plural second-person)
doteerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal doteren (indicative imperfect future singular first-person)
zult doteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal doteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult doteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal doteren (indicative imperfect future singular second-person)
zult doteren (indicative imperfect future singular second-person)
zal doteren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen doteren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen doteren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen doteren (indicative imperfect future plural third-person)
zou doteren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou doteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) doteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt doteren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou doteren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden doteren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden doteren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden doteren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gedoteerd (perfect present first-person)
hebt gedoteerd (perfect present second-person)
hebt gedoteerd (perfect present second-person)
heeft gedoteerd (perfect present second-person)
hebt gedoteerd (perfect present second-person)
heeft gedoteerd (perfect present third-person)
hebben gedoteerd (perfect present first-person)
hebben gedoteerd (perfect present second-person)
hebben gedoteerd (perfect present third-person)
had gedoteerd (perfect past first-person)
had gedoteerd (perfect past second-person)
had gedoteerd (perfect past second-person)
hadt gedoteerd (perfect past second-person)
had gedoteerd (perfect past third-person)
hadden gedoteerd (perfect past first-person)
hadden gedoteerd (perfect past second-person)
hadden gedoteerd (perfect past third-person)
zal gedoteerd hebben (perfect future first-person)
zal gedoteerd hebben (perfect future second-person)
zult gedoteerd hebben (perfect future second-person)
zult gedoteerd hebben (perfect future second-person)
zal gedoteerd hebben (perfect future second-person)
zult gedoteerd hebben (perfect future second-person)
zal gedoteerd hebben (perfect future third-person)
zullen gedoteerd hebben (perfect future first-person)
zullen gedoteerd hebben (perfect future second-person)
zullen gedoteerd hebben (perfect future third-person)
zou gedoteerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gedoteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedoteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedoteerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gedoteerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gedoteerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gedoteerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gedoteerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gedoteerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gedoteerd (impersonal passive present imperfect)
er is gedoteerd (impersonal passive present perfect)
er werd gedoteerd (impersonal passive past imperfect)
er was gedoteerd (impersonal passive past perfect)
er zal gedoteerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gedoteerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gedoteerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gedoteerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gedoteerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gedoteerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gedoteerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gedoteerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gedoteerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gedoteerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gedoteerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gedoteerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gedoteerd (singular imperfect present first-person)
wordt gedoteerd (singular imperfect present second-person)
wordt gedoteerd (singular imperfect present second-person)
wordt gedoteerd (singular imperfect present second-person)
wordt gedoteerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gedoteerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gedoteerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gedoteerd (singular imperfect present third-person)
werd gedoteerd (singular imperfect past first-person)
werd gedoteerd (singular imperfect past second-person)
werd gedoteerd (singular imperfect past second-person)
werdt gedoteerd (singular imperfect past second-person)
werd gedoteerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gedoteerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gedoteerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gedoteerd (singular imperfect past third-person)
zal gedoteerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gedoteerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gedoteerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gedoteerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gedoteerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gedoteerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gedoteerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gedoteerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gedoteerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gedoteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gedoteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gedoteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gedoteerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gedoteerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gedoteerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gedoteerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gedoteerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gedoteerd (perfect present first-person)
bent gedoteerd (perfect present second-person)
bent gedoteerd (perfect present second-person)
is gedoteerd (perfect present second-person)
zijt gedoteerd (perfect present second-person)
is gedoteerd (perfect present third-person)
zijn gedoteerd (perfect present first-person)
zijn gedoteerd (perfect present second-person)
zijn gedoteerd (perfect present third-person)
was gedoteerd (perfect past first-person)
was gedoteerd (perfect past second-person)
was gedoteerd (perfect past second-person)
waart gedoteerd (perfect past second-person)
was gedoteerd (perfect past third-person)
waren gedoteerd (perfect past first-person)
waren gedoteerd (perfect past second-person)
waren gedoteerd (perfect past third-person)
zal gedoteerd zijn (perfect future first-person)
zult gedoteerd zijn (perfect future second-person)
zult gedoteerd zijn (perfect future second-person)
zult gedoteerd zijn (perfect future second-person)
zal gedoteerd zijn (perfect future third-person)
zullen gedoteerd zijn (perfect future first-person)
zullen gedoteerd zijn (perfect future second-person)
zullen gedoteerd zijn (perfect future third-person)
zou gedoteerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gedoteerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gedoteerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gedoteerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gedoteerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gedoteerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gedoteerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gedoteerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gedoteerd zijn (perfect conditional third-person)

het inbrengen van 'onzuiverheden' in een materiaal om de materiaaleigenschappen te veranderen

In dit werk werden vloeibaar-kristallijne mengsels gedoteerd met lanthanide-complexen.


configuratie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samenstel van figuren’ voor het eerst aangetroffen in 1669

Naamwoord van handeling van configureren met het achtervoegsel -atie

elektronenconfiguratie de bezetting van de beschikbare orbitalen door elektronen

De configuratie van de elektronen van een neonatoom in de grondtoestand is 1s²2s²2p⁶.


pyrolyse

afgeleid van het Griekse 'pur' (vuur) met het achtervoegsel -lyse

een chemische ontleding veroorzaakt door droge verhitting onder uitsluiting van zuurstof

Bij pyrolyse komt vaak een groot aantal verbindingen tegelijk vrij.


pyrimidine

pyrimidinen (plural)
pyrimidines (plural)

een heterocyclische aromatische organische verbinding met twee stikstofatomen in een ring C₄H₅N₂

Er komen van pyrimidine afgeleide verbindingen voor in RNA en DNA.


buffer

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘stootkussen’ voor het eerst aangetroffen in 1875

buffers (plural)
buffertje (diminutive singular)
buffertjes (diminutive plural)

een waterige oplossing van twee stoffen die zich in een bepaald evenwicht bevinden en een bepaalde pH aannemen, bufferoplossing


bufferoplossing

bufferoplossingen (plural)
bufferoplossinkje (diminutive singular)
bufferoplossinkjes (diminutive plural)

een waterige oplossing van twee stoffen die zich in een bepaald evenwicht bevinden en een bepaalde pH aannemen


gramatoom

gramatomen (plural)
gramatoompje (diminutive singular)
gramatoompjes (diminutive plural)

zoveel gram van een element als het atoomgewicht aangeeft


grammolecuul

grammoleculen (plural)
grammolecuultje (diminutive singular)
grammolecuultjes (diminutive plural)

zoveel gram van een stof als het moleculegewicht aangeeft


grammolecule

grammoleculen (plural)
grammolecules (plural)
grammolecuultje (diminutive singular)
grammolecuultjes (diminutive plural)


kunstgjødsel

Afleiding van gjødsel (Nederlands: mest) met het voorvoegsel kunst-

Myndighetene vil ha strengere kontroll med kunstgjødsel.

De overheid wil strengere controles op de kunstmesten.


geconjugeerd

*vervoeging van conjugeren: de stam met omvoegsel ge- -d

een over meer dan twee atomen uitgebreid stelsel van moleculaire orbitalen vormend

De twee dubbele bindingen in butadieen vormen een geconjugeerd systeem.

slechts verschillend in een enkel proton

Het ion van nitriet is de geonjugeerde base van het molecule van salperterigzuur in de brønstedtheorie.


raffinaderij

afgeleid van raffinadeur met het achtervoegsel -ij

raffinaderijen (plural)
raffinaderijtje (diminutive singular)
raffinaderijtjes (diminutive plural)

een fabriek waar ruwe aardolie verwerkt wordt tot primaire chemicaliën

Wat stinkt de raffinaderij weer vandaag!.


katalyse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontbinding’ voor het eerst aangetroffen in 1861

van Oudgrieks καταλυσις (katálusis) "het oplossen"

de werking van een katalysator: Het versnellen of het vertragen van een scheikundige reactie door een toegevoegde stof die bij de reactie niet verbruikt wordt


hydreren

hydreerde (past)
gehydreerd (past participle)
te hydreren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen hydreren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen hydreren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gehydreerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gehydreerd (active infinitive perfect present long-form)
gehydreerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gehydreerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
hydrerend (imperfect participle)
gehydreerd (past participle)
hydrere (subjunctive)
hydreer (indicative imperfect present singular first-person)
hydreert (indicative imperfect present singular second-person)
hydreert (indicative imperfect present singular second-person)
hydreert (indicative imperfect present singular second-person)
hydreert (indicative imperfect present singular third-person)
hydreerde (indicative imperfect past singular first-person)
hydreerde (indicative imperfect past singular second-person)
hydreerde (indicative imperfect past singular second-person)
hydreerde (indicative imperfect past singular second-person)
hydreerde (indicative imperfect past singular third-person)
hydreerden (indicative imperfect past plural first-person)
hydreerden (indicative imperfect past plural second-person)
hydreerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal hydreren (indicative imperfect future singular first-person)
zult hydreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal hydreren (indicative imperfect future singular second-person)
zult hydreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal hydreren (indicative imperfect future singular second-person)
zult hydreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal hydreren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen hydreren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen hydreren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen hydreren (indicative imperfect future plural third-person)
zou hydreren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou hydreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) hydreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt hydreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou hydreren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden hydreren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden hydreren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden hydreren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gehydreerd (perfect present first-person)
hebt gehydreerd (perfect present second-person)
hebt gehydreerd (perfect present second-person)
heeft gehydreerd (perfect present second-person)
hebt gehydreerd (perfect present second-person)
heeft gehydreerd (perfect present third-person)
hebben gehydreerd (perfect present first-person)
hebben gehydreerd (perfect present second-person)
hebben gehydreerd (perfect present third-person)
had gehydreerd (perfect past first-person)
had gehydreerd (perfect past second-person)
had gehydreerd (perfect past second-person)
hadt gehydreerd (perfect past second-person)
had gehydreerd (perfect past third-person)
hadden gehydreerd (perfect past first-person)
hadden gehydreerd (perfect past second-person)
hadden gehydreerd (perfect past third-person)
zal gehydreerd hebben (perfect future first-person)
zal gehydreerd hebben (perfect future second-person)
zult gehydreerd hebben (perfect future second-person)
zult gehydreerd hebben (perfect future second-person)
zal gehydreerd hebben (perfect future second-person)
zult gehydreerd hebben (perfect future second-person)
zal gehydreerd hebben (perfect future third-person)
zullen gehydreerd hebben (perfect future first-person)
zullen gehydreerd hebben (perfect future second-person)
zullen gehydreerd hebben (perfect future third-person)
zou gehydreerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gehydreerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gehydreerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehydreerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehydreerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gehydreerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gehydreerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gehydreerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gehydreerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gehydreerd (impersonal passive present imperfect)
er is gehydreerd (impersonal passive present perfect)
er werd gehydreerd (impersonal passive past imperfect)
er was gehydreerd (impersonal passive past perfect)
er zal gehydreerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gehydreerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gehydreerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gehydreerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gehydreerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gehydreerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gehydreerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gehydreerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gehydreerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gehydreerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gehydreerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gehydreerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gehydreerd (singular imperfect present first-person)
wordt gehydreerd (singular imperfect present second-person)
wordt gehydreerd (singular imperfect present second-person)
wordt gehydreerd (singular imperfect present second-person)
wordt gehydreerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gehydreerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gehydreerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gehydreerd (singular imperfect present third-person)
werd gehydreerd (singular imperfect past first-person)
werd gehydreerd (singular imperfect past second-person)
werd gehydreerd (singular imperfect past second-person)
werdt gehydreerd (singular imperfect past second-person)
werd gehydreerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gehydreerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gehydreerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gehydreerd (singular imperfect past third-person)
zal gehydreerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gehydreerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gehydreerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gehydreerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gehydreerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gehydreerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gehydreerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gehydreerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gehydreerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gehydreerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gehydreerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gehydreerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gehydreerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gehydreerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gehydreerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gehydreerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gehydreerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gehydreerd (perfect present first-person)
bent gehydreerd (perfect present second-person)
bent gehydreerd (perfect present second-person)
is gehydreerd (perfect present second-person)
zijt gehydreerd (perfect present second-person)
is gehydreerd (perfect present third-person)
zijn gehydreerd (perfect present first-person)
zijn gehydreerd (perfect present second-person)
zijn gehydreerd (perfect present third-person)
was gehydreerd (perfect past first-person)
was gehydreerd (perfect past second-person)
was gehydreerd (perfect past second-person)
waart gehydreerd (perfect past second-person)
was gehydreerd (perfect past third-person)
waren gehydreerd (perfect past first-person)
waren gehydreerd (perfect past second-person)
waren gehydreerd (perfect past third-person)
zal gehydreerd zijn (perfect future first-person)
zult gehydreerd zijn (perfect future second-person)
zult gehydreerd zijn (perfect future second-person)
zult gehydreerd zijn (perfect future second-person)
zal gehydreerd zijn (perfect future third-person)
zullen gehydreerd zijn (perfect future first-person)
zullen gehydreerd zijn (perfect future second-person)
zullen gehydreerd zijn (perfect future third-person)
zou gehydreerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gehydreerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gehydreerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gehydreerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gehydreerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gehydreerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gehydreerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gehydreerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gehydreerd zijn (perfect conditional third-person)

waterstof doen opnemen zonder dat daarbij een andere stof afsplitst


alkali

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘hydroxide van een alkalimetaal’ voor het eerst aangetroffen in 1583


tuz

Afkomstig van het Arabische woord "summaq"

chemische verbinding bestaande uit positieve en negatieve ionen


paraffine

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘wasachtige stof’ voor het eerst aangetroffen in 1863

In 1830 samengesteld uit Latijn parum en Latijn affinis

olieproduct, een bepaalde fractie van zware koolwaterstoffen


ortho-

Afkomstig van het Griekse woord "orthos" 'recht, juist, waar'.

voorvoegsel voor de benaming van derivaten van benzeen


parathion

In de betekenis van ‘landbouwgif’ voor het eerst aangetroffen in 1976

afgeleid van thio (van thiofosfaat) met het voorvoegsel para-


paraverbinding

afgeleid van verbinding met het voorvoegsel para-

elk van de substitutieproducten van benzeen, waarin de groepen diametraal tegenover elkaar zijn gelegen


orthofosforzuur

afgeleid van fosforzuur met het voorvoegsel ortho-

orthofosforzuren (plural)
orthofosforzuurtje (diminutive singular)
orthofosforzuurtjes (diminutive plural)


fosforzuur

verbinding van fosfor, waterstof en zuurstof, een zwak anorganisch zuur, met als brutoformule H₃PO₄


Zink

zink; een scheikundig element met atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


有機酸

Samensteling van 有機 (« organisch ») en 酸 (« zuur »).


燐酸

Samensteling van 燐 (« fosfor ») en 酸 (« zuur »).


sublimaat

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘zwaar vergiftigde antiseptische stof’ voor het eerst aangetroffen in 1636

Naamwoord van handeling van sublimeren met het achtervoegsel -aat

giftige verbinding van kwik met chloor (Kwik(II)chloride)


sublimeren

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘naar een hoger niveau brengen’ voor het eerst aangetroffen in 1784

afgeleid van het Franse sublimer met het achtervoegsel -eren

sublimeerde (past)
gesublimeerd (past participle)
te sublimeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen sublimeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen sublimeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesublimeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesublimeerd (active infinitive perfect present long-form)
gesublimeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesublimeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
sublimerend (imperfect participle)
gesublimeerd (past participle)
sublimere (subjunctive)
sublimeer (indicative imperfect present singular first-person)
sublimeert (indicative imperfect present singular second-person)
sublimeert (indicative imperfect present singular second-person)
sublimeert (indicative imperfect present singular second-person)
sublimeert (indicative imperfect present singular third-person)
sublimeerde (indicative imperfect past singular first-person)
sublimeerde (indicative imperfect past singular second-person)
sublimeerde (indicative imperfect past singular second-person)
sublimeerde (indicative imperfect past singular second-person)
sublimeerde (indicative imperfect past singular third-person)
sublimeerden (indicative imperfect past plural first-person)
sublimeerden (indicative imperfect past plural second-person)
sublimeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal sublimeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult sublimeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal sublimeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult sublimeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal sublimeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult sublimeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal sublimeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen sublimeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen sublimeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen sublimeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou sublimeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou sublimeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) sublimeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt sublimeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou sublimeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden sublimeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden sublimeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden sublimeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesublimeerd (perfect present first-person)
hebt gesublimeerd (perfect present second-person)
hebt gesublimeerd (perfect present second-person)
heeft gesublimeerd (perfect present second-person)
hebt gesublimeerd (perfect present second-person)
heeft gesublimeerd (perfect present third-person)
hebben gesublimeerd (perfect present first-person)
hebben gesublimeerd (perfect present second-person)
hebben gesublimeerd (perfect present third-person)
had gesublimeerd (perfect past first-person)
had gesublimeerd (perfect past second-person)
had gesublimeerd (perfect past second-person)
hadt gesublimeerd (perfect past second-person)
had gesublimeerd (perfect past third-person)
hadden gesublimeerd (perfect past first-person)
hadden gesublimeerd (perfect past second-person)
hadden gesublimeerd (perfect past third-person)
zal gesublimeerd hebben (perfect future first-person)
zal gesublimeerd hebben (perfect future second-person)
zult gesublimeerd hebben (perfect future second-person)
zult gesublimeerd hebben (perfect future second-person)
zal gesublimeerd hebben (perfect future second-person)
zult gesublimeerd hebben (perfect future second-person)
zal gesublimeerd hebben (perfect future third-person)
zullen gesublimeerd hebben (perfect future first-person)
zullen gesublimeerd hebben (perfect future second-person)
zullen gesublimeerd hebben (perfect future third-person)
zou gesublimeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gesublimeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesublimeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesublimeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesublimeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesublimeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesublimeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesublimeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesublimeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesublimeerd (impersonal passive present imperfect)
er is gesublimeerd (impersonal passive present perfect)
er werd gesublimeerd (impersonal passive past imperfect)
er was gesublimeerd (impersonal passive past perfect)
er zal gesublimeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesublimeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesublimeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesublimeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesublimeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesublimeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesublimeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesublimeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesublimeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesublimeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesublimeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesublimeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesublimeerd (singular imperfect present first-person)
wordt gesublimeerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesublimeerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesublimeerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesublimeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gesublimeerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gesublimeerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gesublimeerd (singular imperfect present third-person)
werd gesublimeerd (singular imperfect past first-person)
werd gesublimeerd (singular imperfect past second-person)
werd gesublimeerd (singular imperfect past second-person)
werdt gesublimeerd (singular imperfect past second-person)
werd gesublimeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gesublimeerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gesublimeerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gesublimeerd (singular imperfect past third-person)
zal gesublimeerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gesublimeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesublimeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesublimeerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gesublimeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesublimeerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesublimeerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesublimeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gesublimeerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesublimeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesublimeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesublimeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesublimeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesublimeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesublimeerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesublimeerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesublimeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesublimeerd (perfect present first-person)
bent gesublimeerd (perfect present second-person)
bent gesublimeerd (perfect present second-person)
is gesublimeerd (perfect present second-person)
zijt gesublimeerd (perfect present second-person)
is gesublimeerd (perfect present third-person)
zijn gesublimeerd (perfect present first-person)
zijn gesublimeerd (perfect present second-person)
zijn gesublimeerd (perfect present third-person)
was gesublimeerd (perfect past first-person)
was gesublimeerd (perfect past second-person)
was gesublimeerd (perfect past second-person)
waart gesublimeerd (perfect past second-person)
was gesublimeerd (perfect past third-person)
waren gesublimeerd (perfect past first-person)
waren gesublimeerd (perfect past second-person)
waren gesublimeerd (perfect past third-person)
zal gesublimeerd zijn (perfect future first-person)
zult gesublimeerd zijn (perfect future second-person)
zult gesublimeerd zijn (perfect future second-person)
zult gesublimeerd zijn (perfect future second-person)
zal gesublimeerd zijn (perfect future third-person)
zullen gesublimeerd zijn (perfect future first-person)
zullen gesublimeerd zijn (perfect future second-person)
zullen gesublimeerd zijn (perfect future third-person)
zou gesublimeerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gesublimeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesublimeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesublimeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesublimeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesublimeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesublimeerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesublimeerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesublimeerd zijn (perfect conditional third-person)

een vaste stof eerst verdampen en daarna deze dampen neer laten slaan (deponeren) wat weer een vaste stof oplevert


substitueren

afgeleid van het Franse substituer met het achtervoegsel -eren

substitueerde (past)
gesubstitueerd (past participle)
te substitueren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen substitueren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen substitueren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesubstitueerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesubstitueerd (active infinitive perfect present long-form)
gesubstitueerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesubstitueerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
substituerend (imperfect participle)
gesubstitueerd (past participle)
substituere (subjunctive)
substitueer (indicative imperfect present singular first-person)
substitueert (indicative imperfect present singular second-person)
substitueert (indicative imperfect present singular second-person)
substitueert (indicative imperfect present singular second-person)
substitueert (indicative imperfect present singular third-person)
substitueerde (indicative imperfect past singular first-person)
substitueerde (indicative imperfect past singular second-person)
substitueerde (indicative imperfect past singular second-person)
substitueerde (indicative imperfect past singular second-person)
substitueerde (indicative imperfect past singular third-person)
substitueerden (indicative imperfect past plural first-person)
substitueerden (indicative imperfect past plural second-person)
substitueerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal substitueren (indicative imperfect future singular first-person)
zult substitueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal substitueren (indicative imperfect future singular second-person)
zult substitueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal substitueren (indicative imperfect future singular second-person)
zult substitueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal substitueren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen substitueren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen substitueren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen substitueren (indicative imperfect future plural third-person)
zou substitueren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou substitueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) substitueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt substitueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou substitueren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden substitueren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden substitueren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden substitueren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesubstitueerd (perfect present first-person)
hebt gesubstitueerd (perfect present second-person)
hebt gesubstitueerd (perfect present second-person)
heeft gesubstitueerd (perfect present second-person)
hebt gesubstitueerd (perfect present second-person)
heeft gesubstitueerd (perfect present third-person)
hebben gesubstitueerd (perfect present first-person)
hebben gesubstitueerd (perfect present second-person)
hebben gesubstitueerd (perfect present third-person)
had gesubstitueerd (perfect past first-person)
had gesubstitueerd (perfect past second-person)
had gesubstitueerd (perfect past second-person)
hadt gesubstitueerd (perfect past second-person)
had gesubstitueerd (perfect past third-person)
hadden gesubstitueerd (perfect past first-person)
hadden gesubstitueerd (perfect past second-person)
hadden gesubstitueerd (perfect past third-person)
zal gesubstitueerd hebben (perfect future first-person)
zal gesubstitueerd hebben (perfect future second-person)
zult gesubstitueerd hebben (perfect future second-person)
zult gesubstitueerd hebben (perfect future second-person)
zal gesubstitueerd hebben (perfect future second-person)
zult gesubstitueerd hebben (perfect future second-person)
zal gesubstitueerd hebben (perfect future third-person)
zullen gesubstitueerd hebben (perfect future first-person)
zullen gesubstitueerd hebben (perfect future second-person)
zullen gesubstitueerd hebben (perfect future third-person)
zou gesubstitueerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gesubstitueerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesubstitueerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstitueerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstitueerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesubstitueerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesubstitueerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesubstitueerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesubstitueerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gesubstitueerd (impersonal passive present imperfect)
er is gesubstitueerd (impersonal passive present perfect)
er werd gesubstitueerd (impersonal passive past imperfect)
er was gesubstitueerd (impersonal passive past perfect)
er zal gesubstitueerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gesubstitueerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gesubstitueerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gesubstitueerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gesubstitueerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesubstitueerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesubstitueerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesubstitueerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesubstitueerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesubstitueerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesubstitueerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesubstitueerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesubstitueerd (singular imperfect present first-person)
wordt gesubstitueerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesubstitueerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesubstitueerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesubstitueerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gesubstitueerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gesubstitueerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gesubstitueerd (singular imperfect present third-person)
werd gesubstitueerd (singular imperfect past first-person)
werd gesubstitueerd (singular imperfect past second-person)
werd gesubstitueerd (singular imperfect past second-person)
werdt gesubstitueerd (singular imperfect past second-person)
werd gesubstitueerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gesubstitueerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gesubstitueerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gesubstitueerd (singular imperfect past third-person)
zal gesubstitueerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gesubstitueerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesubstitueerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesubstitueerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gesubstitueerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesubstitueerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesubstitueerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesubstitueerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesubstitueerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesubstitueerd (perfect present first-person)
bent gesubstitueerd (perfect present second-person)
bent gesubstitueerd (perfect present second-person)
is gesubstitueerd (perfect present second-person)
zijt gesubstitueerd (perfect present second-person)
is gesubstitueerd (perfect present third-person)
zijn gesubstitueerd (perfect present first-person)
zijn gesubstitueerd (perfect present second-person)
zijn gesubstitueerd (perfect present third-person)
was gesubstitueerd (perfect past first-person)
was gesubstitueerd (perfect past second-person)
was gesubstitueerd (perfect past second-person)
waart gesubstitueerd (perfect past second-person)
was gesubstitueerd (perfect past third-person)
waren gesubstitueerd (perfect past first-person)
waren gesubstitueerd (perfect past second-person)
waren gesubstitueerd (perfect past third-person)
zal gesubstitueerd zijn (perfect future first-person)
zult gesubstitueerd zijn (perfect future second-person)
zult gesubstitueerd zijn (perfect future second-person)
zult gesubstitueerd zijn (perfect future second-person)
zal gesubstitueerd zijn (perfect future third-person)
zullen gesubstitueerd zijn (perfect future first-person)
zullen gesubstitueerd zijn (perfect future second-person)
zullen gesubstitueerd zijn (perfect future third-person)
zou gesubstitueerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gesubstitueerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesubstitueerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstitueerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesubstitueerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesubstitueerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesubstitueerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesubstitueerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesubstitueerd zijn (perfect conditional third-person)

in een molecule vervangen door een of meer andere


tetra

[1] (verkorting) van tetrachloorkoolstof

[2] (verkorting) van Tetragonopterus , vroeger gebruikt als naam voor het geslacht waartoe veel van deze vissen behoorden

tetrachloorkoolstof gebruikt als ontvlekkingsmiddel


lsd

Leenwoord uit het Engels of Duits, in de betekenis van ‘een hallucinerend middel’ voor het eerst aangetroffen in 1966

lysergeenzuurdi-ethylamide (C₂₀H₂₅N₃O) is een stof die kan worden gebruikt als drug en die daarbij hallucinaties opwekt

wie wat meer wil weten over lsd, kan eens het boek 'The electric kool-aid acid test' van Tom Wolfe lezen over de belevenissen hiermee van Ken Kesey en de Merry Pranksters

Zonder Alexander zou de wereld er anders uitgezien hebben. Voor al die beesten, en voor mij. Het was zo'n geruststelling om 's ochtends wakker te worden na een LSD-trip en het vertrouwde geklater uit Alexanders gieter te horen.


anion

In de betekenis van ‘negatief geladen ion’ voor het eerst aangetroffen in 1912

samenstelling van an, (afk. van anode) en ion


anion

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord ion


kation

samenstelling van kat, (afk. van kathode) en ion


kation

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord ion


afweging

Naamwoord van handeling van afwegen met het achtervoegsel -ing

afwegingen (plural)
afweginkje (diminutive singular)
afweginkjes (diminutive plural)

het prepareren van een hoeveelheid stof met een bekend gewicht door weging met een weegschaal

De stoechiometrie van het reactiemengsel werd door afweging bepaald.


reactiemechanisme

reactiemechanismen (plural)
reactiemechanismes (plural)

het hoe-en-waarom van het verlopen van een bepaalde chemische reactie onder bepaalde condities


absorbent

Samenstelling van absorb met het achtervoegsel -ent.


absorbent

materiaal (in vaste, vloeibare of gasvorm) dat in staat is een ander materiaal (idem) of een energievorm (b.v. geluid) te absorberen (in zich op te nemen)


galvanisme

afgeleid van de Italiaan Luigi Galvani met het achtervoegsel -isme

door scheikundige werking opgewekte elektriciteit


elektroanalyse

afgeleid van analyse met het voorvoegsel elektro-

elektroanalyses (plural)
elektroanalysen (plural)

chemische analyse door galvanische ontleding


elektrochemie

afgeleid van chemie met het voorvoegsel elektro-

leer van de samenhang tussen chemische en elektrische verschijnselen


elektrochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel elektro-

elektrochemie; leer van de samenhang tussen chemische en elektrische verschijnselen


elektrochemisch

afgeleid van chemisch met het voorvoegsel elektro-

elektrochemischer (uninflected comparative)
elektrochemische (inflected positive)
elektrochemischere (inflected comparative)
elektrochemischers (partitive comparative)

van, of met betrekking tot de elektrochemie


elektrolyse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontleding van chemische verbindingen d.m.v. elektriciteit’ voor het eerst aangetroffen in 1862

met het voorvoegsel elektro- met het achtervoegsel -lyse

ontleding van chemische verbindingen in haar bestanddelen door middel van elektriciteit


fotolyse

met het voorvoegsel foto- met het achtervoegsel -lyse

fotolysen (plural)
fotolyses (plural)
fotolysetje (diminutive singular)
fotolysetjes (diminutive plural)

chemisch afbraakproces onder invloed van licht


radiolyse

met het voorvoegsel radio- met het achtervoegsel -lyse

door ioniserende straling teweeggebrachte veranderingen in een chemisch systeem


elektronegatief

afgeleid van negatief met het voorvoegsel elektro-

elektronegatiever (uninflected comparative)
elektronegatiefst (uninflected superlative)
elektronegatieve (inflected positive)
elektronegatievere (inflected comparative)
elektronegatiefste (inflected superlative)
elektronegatiefs (partitive positive)
elektronegatievers (partitive comparative)

met betrekking tot het geschikt zijn van een element om als negatieve elektrode te dienen

met betrekking tot het geneigd zijn om elektronen op te nemen om een chemische binding te vormen


elektropositief

afgeleid van positief met het voorvoegsel elektro-

elektropositiever (uninflected comparative)
elektropositiefst (uninflected superlative)
elektropositieve (inflected positive)
elektropositievere (inflected comparative)
elektropositiefste (inflected superlative)
elektropositiefs (partitive positive)
elektropositievers (partitive comparative)

met betrekking tot het geschikt zijn van een element om als positieve elektrode te dienen

met betrekking tot het geneigd zijn om elektronen vrij te geven om een chemische binding te vormen


atmolyse

afgeleid van atmos (damp, stoom) met het achtervoegsel -lyse

atmolysen (plural)
atmolyses (plural)
atmolysetje (diminutive singular)
atmolysetjes (diminutive plural)

het scheiden van gassen uit een gasmengsel


glycolyse

afgeleid van glyco met het achtervoegsel -lyse

reactie in levende cellen waarbij glucose met behulp van enzymen in tien stappen wordt afgebroken tot pyrodruivenzuur


lipolyse

met het voorvoegsel lipo- met het achtervoegsel -lyse

het afbreken van vet tot glycerol en drie vetzuren


proteolyse

afgeleid van proteïne met het achtervoegsel -lyse

proteolysen (plural)
proteolyses (plural)
proteolysetje (diminutive singular)
proteolysetjes (diminutive plural)


solvolyse

afgeleid van het Latijnse 'solvere' (verl. deelw. solutum) (oplossen) met het achtervoegsel -lyse

solvolyses (plural)
solvolysetje (diminutive singular)
solvolysetjes (diminutive plural)

chemische reactie tussen een verbinding en het oplosmiddel waarin zij is opgelost


katalysator

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘in de scheikunde stof die een proces bespoedigt of vertraagt’ voor het eerst aangetroffen in 1903

Naamwoord van handeling van katalyseren met het achtervoegsel -ator

katalysatoren (plural)
katalysators (plural)

stof die een chemisch proces bespoedigt of vertraagt zonder zelf verbruikt te worden


orthokiselsyre

Samenstelling van de Deense woorden kisel en syre met het voorvoegsel ortho-.


ortokiselsyre

Samenstelling van de Deense woorden kisel en syre met het voorvoegsel orto-.


-ide

een verbinding, waarvan de moleculen vaak negatief geladen zijn en het resultaat is van een oxidatie.


-on

onzijdige woordsvorm in het Oudgrieks van bijvoeglijk naamwoord en deelwoord

ter vorming van namen van enkele kunstvezels b.v. nylon, dacron, dralon, enkalon


-ose

via frans -ose of duits -ose uit latijn -ōsus of grieks -ωσις, -ōsis

hiermee worden chemische termen gevormd die koolhydraatverbindingen aanduiden bv. lactose, chlorose, dextrose, glucose etc.


tri-

Ontleend aan het Latijnse tri- of (in de meeste gevallen) aan het Oudgriekse τρι-, allebei cognaten van het (onproductief geworden) Nederlandse voorvoegsel der-, zoals we dat vinden in dertien of dertig.

gaat in de naam van een verbinding vooraf aan de naam van een atoom of groep waarvan er drie in een molecule aanwezig zijn


-yl

via frans methylene van grieks ὕλη (húlē, bos, brandhout, materiaal)

monovalente groep of radicaal b.v. acryl, ethyl, difenyl, methyl


difenyl

met het voorvoegsel di- met het achtervoegsel -yl

Verbinding die een witte kristallijne stof vormt en voor verschillende industriële doeleinden wordt gebruikt met formule C₆H₅C₆H₅


difenyl

difenyl, bifenyl; verbinding die een witte kristallijne stof vormt en voor verschillende industriële doeleinden wordt gebruikt met formule C₆H₅C₆H₅


tetra-

gaat in de naam van een verbinding vooraf aan de naam van een atoom of groep waarvan er vier in een molecule aanwezig zijn


azo-

het eerste lid van azote, de oude Franse naam van stikstof

eerste lid in benamingen van chemische stoffen, meest kleurstoffen, die de azogroep bevatten, d.i. een groep van twee stikstofatomen (—N=N—)