minute

You have one minute to complete the test.

We need to be sure these maps are accurate to within one minute.


minuut

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘60e deel van uur’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1494

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘eerste beknopt schriftelijk ontwerp’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1470

minuten (plural)
minuutje (diminutive singular)
minuutjes (diminutive plural)

Een uur bestaat uit 60 minuten en een minuut bestaat uit 60 seconden.

Razendsnel schoot ik in actie en propte al mijn spullen binnen een minuut mijn rugzak in.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


kwartier

via Middelnederlands quartier van Oudfrans quartier
**[1] (verkorting) van "kwartier uurs"
**[3] in de betekenis van ‘verblijfplaats’ aangetroffen vanaf 1546

kwartieren (plural)
kwartiertje (diminutive singular)
kwartiertjes (diminutive plural)

Een kwartier bestaat uit 15 minuten.

Na een kwartier stopte er een oude gedeukte Toyota met een mollige vrouw voorin, die vroeg waar ik naartoe moest.

Het verduisteren van de maan begon rond 04.30 uur en een uur later begon de totale eclips. Maar doordat een kwartiertje later de zon alweer opkwam in Nederland, kon alleen de start worden waargenomen.

Weblink bron “Maansverduistering gedeeltelijk in Nederland te zien” (16 mei 2022), NOS


uur

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘bepaalde tijdseenheid (60 minuten)’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

Eén uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit

één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben

Het (Je/Zijn/Haar...) laatste uur heeft geslagen

Het is afgelopen, het is voorbij; m.n. gezegd m.b.t iemands naderende dood

Het uur U/Het uur van de waarheid

Een bepaald moment waarop iets heel belangrijks gebeurt

Het uur is gekomen

Het is tijd geworden voor iets belangrijks

Te elfder ure

Pas heel laat/in een laat stadium/net voor het einde, ~ op de valreep

Stunde

uren (plural)
uurtje (diminutive singular)
uurtjes (diminutive plural)

De tijdsaanduidingen op -r blijven na een bepaald telwoord in het enkelvoud: drie uur, drie jaar.

een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h

Een dag bestaat uit 24 uur.

Ik had het idee al uren te hebben gelopen, maar ik bleek pas 1 mijl, oftewel 1,6 kilometer, in de benen te hebben.

Sommige stukken waren lastig, met steile hellingen waardoor het soms wel anderhalf uur duurde om een stuk van twintig meter over te steken.


seconde

Leenwoord uit het Frans (seconde), in de betekenis van ‘60e deel van minuut’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1784

sekund

de tweede trap van een diatonische toonladder

seconden (plural)
secondes (plural)
secondje (diminutive singular)
secondetje (diminutive singular)
secondjes (diminutive plural)
secondetjes (diminutive plural)

SI-grondeenheid van tijd, weergegeven met symbool s

Een minuut bestaat uit 60 seconden.

De hele dag was het vriendelijk en rustig weer geweest, maar nu kwam er vanaf de andere kant van de berg een zwaar onweer op me af dat om de paar seconden fel oplichtte.

Een seconde is het 1/3600ste deel van een graad.


月

月曜日 maandag
今月 deze maand
先月 afgelopen maand
来月 volgende maand
月間 maandperiode
月給 maandsalaris
月割り per maand
隔月 om de twee maanden
歳月 jaren
年月 jaren en maanden
月経 menstruatie
月刊 maandblad
月初め begin van de maand
月内 tegen het einde van de maand
月相 maanfase
臨月 de laatste maand van zwangerschap

彼は毎月お金を貯金している。


jaar

In de betekenis van ‘tijd van’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 12

Eén uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit.

Elke dag een draadje is een hemdsmouw in een jaar.

als je iedere dag een beetje doet komt het karwei uiteindelijk klaar

Het verstand komt met de jaren

naar mate je ouder wordt, word je wijzer en verstandiger

Tot de jaren des onderscheids komen

oud genoeg zijn om zelf te weten/mogen wat wel en niet mag

Vette en magere jaren (hebben)

jaren met meer welvaart en minder werkloosheid en jaren met minder welvaart en meer werkloosheid

gēar

de duur van een omloop van de aarde om de zon van circa 365 dagen.

jaren (plural)
jaartje (diminutive singular)
jaartjes (diminutive plural)

De tijdsaanduidingen op -r blijven na een bepaald telwoord (schijnbaar) in het enkelvoud: drie uur, drie jaar. Vgl. echter de verbuiging van het Oudnederlands jar. De vorm 'jaren' was oorspronkelijk beperkt tot de datief meervoud.

Naarmate de jaren verstreken, groeide Wikipedia extreem hard.

Een van onze gedistingeerde gasten heeft mij ooit gezegd dat de monsters volgens hem niet waren bedoeld om vreemden buiten te houden, maar om de gasten te beletten de uitgang te bereiken. Het was jaren geleden dat hij dat zei, en hij is hier nog steeds. Zijn naam is Patelski. U zult hem ontmoeten.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 16

Met mijn 43 jaar was ik duidelijk de oudste van het stel, de rest leek ergens tussen de twintig en vijfentwintig.


duim

In de betekenis van ‘voorste vinger’ voor het eerst aangetroffen in 1240

duim opsteken

gebaar van iemand langs de kant van de weg als teken dat hij met iemand wil meereizen

duimen (plural)
duimpje (diminutive singular)
duimpjes (diminutive plural)

oude lengtemaat. De exacte lengte is streek-afhankelijk; bijvoorbeeld, de Engelse duim is 2.54 cm (inch), de Amsterdamse duim is 2.573 cm


morgen

erfwoord, via Middelnederlands morghen van Oudnederlands morgan
**zn: in de betekenis van ‘ochtend’ aangetroffen vanaf 901
***zn [2]: de hoeveelheid land die in een ochtend kan worden bewerkt
**bw: al in de middeleeuwen afgeleid van het zelfstandig naamwoord

Stel niet uit tot morgen, wat je vandaag kunt doen

doelt op actie, wees niet lui of gemakzuchtig, ga door en wel nu. ofwel: door nu het werk al te doen geeft het later een rustiger gevoel

morgens (plural)
morgentje (diminutive singular)
morgentjes (diminutive plural)

stuk land van ongeveer 10.000 vierkante meter


calorie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘warmte-eenheid’ voor het eerst aangetroffen in 1869

Kalorie

een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad C in temperatuur te doen stijgen

calorieën (plural)
calorietje (diminutive singular)
calorietjes (diminutive plural)

een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal

Later bleek een calorie aan warmte overeen te komen met 4,2 joules aan arbeid en werd de eenheid overbodig.

Ik moet van de diëtiste alle calorieën tellen die ik opeet.

Ze hadden een ontbijt voor me klaargezet dat ik snel en zo stil mogelijk opat. Eigenlijk had ik totaal geen honger, maar het was noodzakelijk zo veel mogelijk calorieën binnen te krijgen.


voet

In de betekenis van ‘lichaamsdeel waarop men staat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

Voet bij stuk houden

niet toegeven, bij de eigen ideeën blijven

Aan de voeten van Gamaliël zitten

aandachtig luisteren naar de les die een wijs persoon meegeeft

Iemand het gras voor de voeten wegmaaien

alles al zeggen wat een ander eigenlijk zelf had willen zeggen

Jong te paard, oud te voet.

als je in je jeugd erg wordt verwend, krijg je het later erg moeilijk

Op de oude voet verdergaan / voortgaan

Op dezelfde manier als voorheen doorgaan met een bepaalde activiteit

Op goede voet staan met iemand

Vriendschappelijk of vertrouwelijk met iemand om kunnen gaan

Vaste voet aan de grond krijgen

iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beschouwd gaan worden

Vertrouwen komt te voet en gaat/vertrekt te paard.

door een enkele stommiteit kan men vertrouwen of een reputatie die men jarenlang heeft opgebouwd in een keer teniet doen.

voet

voortzetting van het been beneden de enkel

voeten (plural)
voetje (diminutive singular)
voetjes (diminutive plural)

oude lengtemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk, bijvoorbeeld de Engelse voet is 0,3048 meter, de Amsterdamse voet was 0,283 meter

oude oppervlaktemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk


a

Afgeleid van het Proto-Germaanse *aiwaz
Afgeleid van het Middelhoogduitse ein
Afgeleid van het Proto-Germaanse *ahwō


a

de afkorting voor ar, een oppervlaktemaat


centimeter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,01 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1810

afgeleid van meter met het voorvoegsel centi-

Zentimeter

centimeters (plural)
centimetertje (diminutive singular)
centimetertjes (diminutive plural)

een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

De stok is nog twee centimeter te kort.

Bewoners van de Oosterstraat in Schiedam proberen met zandzakken water buiten hun woning te houden. De straat ligt 70 centimeter lager dan de nabije omgeving. Hevige regen- en onweersbuien, waarvoor het KNMI code oranje afgaf, leidden deze donderdag tot veel problemen in het midden en westen van het land.

Ik wist niet wat ik zag toen ik aankwam. De hele tuin was omgetoverd tot een festivalterrein met ruim vijftig tenten die met minder dan een centimeter tussenruimte waren opgezet.

Dorien pakte Jeroens hand en tilde deze enkele centimeters op.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


centimeter

/ˈsɑŋtɪmeːtəɾ/


centimeter

Afgeleid van meter met het voorvoegsel centi-

/ˈsɑŋtɪmeːtəɾ/


maand

In de betekenis van ‘twaalfde deel van een jaar’ voor het eerst aangetroffen in 1050

miz

elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 21 dagen waarin een jaar verdeeld wordt

maanden (plural)
maandje (diminutive singular)
maandjes (diminutive plural)

Alleen de tijdsaanduidingen op -r blijven na een bepaald telwoord in het enkelvoud: drie uur, drie jaar; maar: drie dagen, drie weken, drie maanden.

elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt

Ik ben geboren in de maand juli.

Waarom ging ik zes maanden op de Pacific Crest Trail (PCT) dwars door Amerika lopen? Tja, waarom niet.


dag

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “da” (deca-)

Afgeleid van het Proto-Germaanse *daigaz

het symbool voor decagram, een massa (gewicht) van 10 gram of 0,01 kilogram


dag

Betere dagen gekend hebben

In een slechtere staat dan voorheen zijn

Om de andere dag

Telkens twee dagen later, met tussenpozen van steeds twee dagen

Juliaanse dag

In de astronomie gebruikte doortellende dagnummmering (nieuwe dag begint op de middag)

De langste dag

De dag met de meeste uren licht (zonnewende 21 juni )

Het aanbreken van de dag

Het opkomen van de zon, het licht worden

Aken en Keulen zijn niet op één dag gebouwd.

Voor een uitgebreide klus heb je meer tijd nodig

Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen

Gezegd over iets waarvan vaststaat dat het nooit zal gebeuren

Als je iedere dag een beetje doet, komt een groot en zwaar karwei uiteindelijk toch af

Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad.

Men moet zich niet onnodig zorgen maken over de toekomst

Men moet de dag niet prijzen voor het avond is.

Pas als al het nodige gedaan is, kun je zeggen of het goed ging

dag

tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn as draait

dagen (plural)
dagje (diminutive singular)
daagje (diminutive singular)
dagjes (diminutive plural)
daagjes (diminutive plural)

daags (genitief van dag):
** [1] des daags
** [2] tweemaal daags, 's anderendaags

dage (datief van dag):
** [2] heden ten dage

tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)

Neem driemaal per dag deze pillen en u bent zo weer op de been.

Ze ging naar de zonsondergang kijken vanuit het water, maar kwam er niet meer uit door de sterke stroming. Haar lichaam werd pas dagen later gevonden.

Weblink bron “Dit moet je weten over een mui, een plek die je de zee in kan sleuren”, NOS-stories


dag

Afgeleid van het Oudsaksische dag
Afgeleid van het Proto-Germaanse *dagaz


dag

Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord dagr

Året har 365 dager.


dag

Tradun mi fiunda mine allan dag.

Mijn vijanden vertrapten mij alle dagen.


einstein

einsteins (plural)
einsteintje (diminutive singular)
einsteintjes (diminutive plural)


lichtjaar

any-lumm

de afstand die het licht in één jaar aflegt, ongeveer 9460 miljard kilometer

lichtjaren (plural)
lichtjaartje (diminutive singular)
lichtjaartjes (diminutive plural)

de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer

Een lichtjaar is een lengtemaat die wordt gebruikt in de astronomie.


gal

erfwoord via Middelnederlands galle van Oudnederlands galla
In de betekenis van ‘bittere vloeistof’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

eponiem, genoemd naar de Italiaanse onderzoeker Galilei
In de betekenis van ‘eenheid van versnelling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950

Gal

eenheid van versnelling in het c.g.s-stelsel (centimeter-gram-seconde-stelsel), weergegeven met symbool Gal


rad

SI-eenheid voor hoek (symbool voor radiaal)

eenheid van geabsorbeerde radioactieve straling (afkorting voor radiation)


zeemijl

zeemijlen (plural)
zeemijltje (diminutive singular)
zeemijltjes (diminutive plural)

afstandsmaat, in gebruik op zee, 1852 meter


неделя

Afkomstig van het Oerslavische nedělja (zondag).

/nʲɪˈdʲelʲə/

tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag: , week

Миналата седмица.


неделя

Afkomstig van het Oudrussische нєдѣл (nedělja, zondag), equivalent van не (ne) + де́лая (délaja, “niet werkend”), gebruikt oorspronkelijk te betekenen zondag - de dag van rust of rustdag (Oudkerkslavische недѣлꙗ(nedělja, “niets doend”))


u

Men heeft 1/12 van de massa van één koolstof-12 atoom gelijk gesteld aan 1 u.


bel

eponiem; Verkorting van den naam van de Amerikaanse wetenschapper Alexander Graham Bell (1847-1922)


bel

eponiem; [A] Verkorting van den naam van de Amerikaanse wetenschapper Alexander Graham Bell (1847-1922)


knoop

In de betekenis van ‘ronde sluiting aan kleding’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1265

de gordiaanse knoop doorhakken

een probleem oplossen door een onverwachte maatregel

de knopen aan zijn jas tellen

hij weet niet te kiezen, een aftelversje moet de beslissing brengen

knopen (plural)
knoopje (diminutive singular)
knoopjes (diminutive plural)

een snelheidsmaat die in de zeevaart gebruikt wordt

Een knoop is een zeemijl per uur, ongeveer 1,8 kilometer per uur.


el

erfwoord in de betekenis van ‘lengtemaat’ uit Germaans *alinō-, *alīnō- ‘elleboog’ (vergelijk Gotisch aleina, Engels ell, Duits Elle), voor het eerst aangetroffen in het jaar 1277

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘Niño periodieke warme golfstroom in de Stille Oceaan’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989

gwalenn

een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 cm

ellen (plural)
elletje (diminutive singular)
elletjes (diminutive plural)

een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter


vat

Wat in het vat zit, verzuurt niet.

Iets wat op de juiste manier wordt bewaard, blijft in goede staat / Er is geen haast bij

vat

ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden

vaten (singular)
vaatje (diminutive)
vaatjes (diminutive singular)

standaard inhoudsmaat voor ruwe aardolie of bier: 1 vat aardolie = 159 liter


ka

eponiem; Samenstelling van “a” (annum) met het voorvoegsel “k” (kilo-)

het symbool voor kiloannum, een periode van duizend jaar


dal

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “da” (deca-)

het symbool voor decaliter, gelijk aan 10 liter


mol

van Duits Mol als (verkorting) van Molekül zn "molecuul" rond 1900 voor het eerst gebruikt door de 19e-eeuwse Duitse scheikundige W. Ostwald

Oorspronkelijk gedefinieerd als een hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12.

symbool voor de eenheid van stofhoeveelheid: 6,02214076 × 10²³ deeltjes van een stof


mol

mol

hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen...

Bij het aangeven van hoeveelheden wordt standaard het enkelvoud gebruik.

mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12

Het gewicht van 5 mol water is 80 gram.


mol

mol; hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12


kat

het symbool voor katal, een eenheid voor katalytische activiteit


ton

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘vat’ voor het eerst aangetroffen in 1285

In de betekenis van ‘telwoord: 100.000 (oorspronkelijk van guldens gezegd)’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1640

[3] van Middelnederlands tonne, een inhoudsmaat die ook een gewichtsmaat werd

[4] betekenis afgeleid van [3], omdat tussen 1840 en 1945 dit bedrag in toenmalige munten van 1 gulden 1000 kilo zou wegen

[5] betekenis afgeleid van [4], omdat dezelfde getalswaarde wordt gebruikt

tonnen (plural)
tonnetje (diminutive singular)
tonnetjes (diminutive plural)

een gewichteenheid van 1000 kilogram, gelijk aan een megagram

Die container weegt twee ton.


lood

Leenwoord uit het Keltisch, in de betekenis van ‘chemisch element’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Uit Westgermaans *loudhom, mogelijk verwant aan Proto-Indo-Europees base *plou(d)- vloeien, maar afkomst niet zeker. Verwant aan Angelsaksich lēad, Eng. lead, Duit Lot (schietlood) Zweeds, Deens lod.

lood

een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82

loden (plural)
loodje (diminutive singular)
loodjes (diminutive plural)

een oude gewichtsmaat ter grootte van 1/32 van een traditioneel pond: 15 gram, na invoering metriek stelsel ook gebruikt voor 10 gram


jaargetijde

ˈjarɣəˌtɛidə

Jahreszeit

een deel van een jaar met unieke eigenschappen

een deel van het jaar met unieke eigenschappen

De jaargetijden waar veel mensen het meest van houden zijn de lente en de zomer.


hond

Van Latijn centum (zie ook honderd). In de betekenis van ‘landmaat van 100 roeden’ voor het eerst aangetroffen in de periode 1130-1161

honden (plural)
hondje (diminutive singular)
hondjes (diminutive plural)


as

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “a” (atto-)

het symbool voor attoseconde, een tijdseenheid van 10⁻¹⁸ seconde


as

Leenwoord uit het Latijn, waarvan ook het woord eso is afgeleid


riem

[1] erfwoord via Middelnederlands rieme van Oudnederlands riemo als toenaam aangetroffen rond 1200

[2] via Middelnederlands rieme en vermoedelijk Oudnederlands *riemo van Latijn remus, in de betekenis van ‘roeispaan’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

[3] via Middelnederlands rieme en Spaans resma of Italiaans risma van Arabisch رِزْمَة (rizma) "bundel", in de betekenis van ‘hoeveelheid papier’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1384

De riem er af leggen.

stoppen met werken - variant: "Er pap opleggen"

Het is goed riemen snijden van andermans leer

het is gemakkelijk van andermans eigendom/geld te tracteren

Iemand een hart onder de riem steken of Iemand een riem onder het hart steken

Gürtel

een band van leer of een ander materiaal

Ruder

een steel met een blad dat gebruikt wordt een vaartuig voort te bewegen

riemen (plural)
riempje (diminutive singular)
riempjes (diminutive plural)

hoeveelheid papier voor het drukken van 20 boeken, eerst 480 later 500 vellen


dozijn

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘telwoord: twaalftal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1286

Daarvan gaan er dertien in een dozijn

Dat is iets heel gewoons (en daardoor niet interessant)

dozijnen (plural)
dozijntje (diminutive singular)
dozijntjes (diminutive plural)

Hij heeft een dozijn fietsen thuis.


atmosfeer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘dampkring’ voor het eerst aangetroffen in 1789

Atmosphäre

een gasvormig omhulsel van een planeet of maan.

atmosferen (plural)
atmosfeertje (diminutive singular)
atmosfeertjes (diminutive plural)

een natuurkundige eenheid voor de gasdruk

De druk van de lucht in een fietsband is ongeveer 3 atmosfeer.


das

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “da” (deca-)

het symbool voor decaseconde, een tijdseenheid van 10¹ seconde


bunder

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘vlaktemaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1101

bunders (plural)
bundertje (diminutive singular)
bundertjes (diminutive plural)

oude oppervlaktemaat, die in Nederland in 1816 werd gelijkgesteld aan 1 hectare of 10.000 vierkante meter en in 1937 is afgeschaft


anker

via Middelnederlands anker via Latijn ancora van Oudgrieks ἄγκυρα (ankura), in de betekenis van ‘gestel om schip vast te leggen’ aangetroffen vanaf 1240

ankers (plural)
ankertje (diminutive singular)
ankertjes (diminutive plural)

oude inhoudsmaat voor wijn en vishandel (35 liter) zie ook kwartanker

Hij had een paar ankers wijn gekocht om de winter door te komen.


kaars

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘vetstaaf met pit voor verlichting’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Doven/Uitgaan als een kaars in de nacht

Min of meer onopgemerkt een einde nemen (≈ Uitgaan als een nachtkaars)

Een kaarsje aansteken

Hopen dat iets waarvan de uitkomst onzeker is, toch nog goedkomt

Een kaars voor de duivel branden

Iets slechts vergoelijken/Eer betuigen aan iemand die slechte dingen doet

Zijn kaars aan twee kanten branden

Zijn krachten en/of potentieel te snel opgebruiken

Geen heilige zo klein of hij wil zijn kaarsje hebben

Iedereen boogt graag op goede prestaties

Iedere heilige komt zijn kaarsje toe

Iedereen die ergens aan meewerkt, moet daarvoor ook iets van de eer/credits krijgen

Wat baten kaars en bril, als de uil niet zien en lezen wil?

Als iemand onwillig is om iets bij te leren of om een bepaald standpunt te herzien, heeft voorlichten ook geen zin

ቫማ

een staaf of klomp van brandbaar materiaal met een lont

kaarsen (plural)
kaarsje (diminutive singular)
kaarsjes (diminutive plural)

oude eenheid van lichtsterkte (de zg. normaalkaars, thans candela)

De winkelier zei dat deze lamp een lichtsterkte heeft van 30 cd, vroeger zou men zeggen: "een lamp van 30 kaars.".


week

weken (singular)
weekje (diminutive)
weekjes (diminutive singular)

tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag

In China wordt elke week een kolencentrale gebouwd.

Het is principieel onmogelijk een weersverwachting te maken op een termijn van meer dan twee weken.

Nu is mijn witte paard ziek. Wilt u alstublieft een drank voor hem maken? Volgende week gaan wij naar Holland en zonder dat paard kan ik niet over de daken rijden.

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 13

Niet te geloven dat ik een week geleden nog in Nederland was bij mijn gezin.

Tot mijn verbazing wist ik deze zes weken durende tocht zonder noemenswaardige problemen te voltooien, waardoor ik voor het eerst echt begon te geloven dat mijn ‘American Dream’ wel eens in vervulling zou kunnen gaan.


gros

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘telwoord: twaalf dozijn’ voor het eerst aangetroffen in 1745

Komt van het Franse grosse, wat weer van het Oudhoogduitse groz (groot) komt.

grossen (singular)
grosje (diminutive first-person)
grosjes (diminutive singular)

Hij verkocht zijn computers bij het gros.


ons

Leenwoord uit het Frans of Latijn, in de betekenis van ‘gewicht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

In de betekenis van ‘bezittelijk voornaamwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

niet officiële gewichtsmaat van 100 gram

Mag het een ons meer zijn?

een eenheid van gewicht van voor de invoering van het decimale stelsel en was 1/16 van een pond (ca. 480 gram) of 1/12 van een medicinaal pond (ca. 375 gram)

Een ons was onderverdeeld in acht drachma's.


kilometer

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘1000 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1808

Afleiding van het Nederlandse zelfstandige naamwoord meter met het voorvoegsel kilo-

kilometers (plural)
kilometertje (diminutive singular)
kilometertjes (diminutive plural)

een lengtemaat met een waarde van 10³ meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km

Deze auto kan maximaal 180 kilometer per uur rijden.

De Kilometer (een woord van het Grieksche Chilioi, duizend afgeleid,) bevat duizend Meters, honderd Decameters en tien Hectometers, en dient, om grootere afstanden uit te drukken (...)

Deze conclusie, zijn verklaring van plichtsbesef en de resten van zijn garnalensoesje spoelde hij weg met een grote slok zoete witte wijn, terwijl ik bleef zitten met de vraag hoe hij vanuit dit geïsoleerde hotel, dat op honderden kilometers van zee lag, leiding gaf aan een intercontinentaal georiënteerd maritiem bedrijf, maar ik durfde het niet te vragen, want hij had alweer een nieuw roesje in zijn mond gestopt.

Pfeiffer, Ilja Leonard
 “Grand Hotel Europa” (2018), ISBN 978-90-295-2622-7, p. 30

Jaren later liep ik op mijn 42ste de 88 Tempels Trail, een pelgrimstocht van 1.300 kilometer door Japan.


kilometer

Afgeleid van meter met het voorvoegsel kilo-


millimeter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,001 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

afgeleid van meter met het voorvoegsel milli-

Millimeter

millimeters (plural)
millimetertje (diminutive singular)
millimetertjes (diminutive plural)

een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm

Het was maar een paar millimeter verschoven.

Het voelde daar een stuk veiliger, ook al was het tentdoek nog geen millimeter dik.


kilo

van Frans kilo, in de betekenis van ‘kilogram’ voor het eerst aangetroffen in 1866
Het numerieke voorvoegsel kilo- in het metrische SI-systeem ter aanduiding van een duizendvoud is gebaseerd op het Oudgrieks χίλιοι (chílioi) "duizend". Voor de transcriptie van de Griekse χ werd de letter k gekozen, in plaats van de gebruikelijke ch, omdat die de transcriptie chilo zou opleveren: problematisch omdat het zou klinken als Frans "chie l'eau" schijt het water.

Kilo

informele afkorting van "kilogram" de SI-eenheid van massa (symbool: kg)

Kilo

informele afkorting van "kilogram" een niet-SI-eenheid van gewicht of kracht

kilo's (plural)
kilootje (diminutive singular)
kilootjes (diminutive plural)

Op zo'n grote massa (hoeveelheid) maakt een kilo meer of minder niets uit.

Vraag het aan Gentenaar Geert Claus, uitbater van frituur Emily’s, hoe zwaar het is. Hij legt de laatste meters te voet af, met de fiets aan de hand. ‘Een paar tandjes te weinig, een paar kilootjes te veel.’

Weblink bron
Rob Gollin
 “De helling van de mooie meisjes knijpt de renner de keel dicht” (10 juli 2019), de Volkskrant

‘Mijn rugzak woog wel 20 kilo, en nu loopt iedereen met dat ultralichte spul. Ik begrijp al die haast van tegenwoordig niet. Wij vonden 25 kilometer per dag al prima, terwijl jullie nu ruim 40 kilometer per dag doorjakkeren. Neem toch de tijd, zoiets maak je maar een keer in je leven mee. Het heeft me nooit losgelaten na al die jaren.’

informele afkorting van "kilogram" (kilogramkracht) een eenheid voor een gewicht of kracht, (niet volgens het SI-stelsel, maar heel gebruikelijk)

De prijs per kilo is ongeveer gelijk aan die van onze concurrent.


rok

jaar; de duur van een omloop van de aarde om de zon van circa 365 dagen

Na vojnu se dnes chodí na rok.

De dienstplicht duur tegenwoordig een jaar.


trimester

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘periode van drie maanden’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Afkomstig van het Latijnse trimestris, wat weer een samenstelling is met het voorvoegsel tri- (drie) en mestris (maand).

trimesters (plural)
trimestertje (diminutive singular)
trimestertjes (diminutive plural)

Het was een druk trimester voor de leerlingen met alle examens en toetsen.


lustrum

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘vijfjarig tijdvak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

lustro

een viering van het vijfde jaar sinds de stichting van iets of sinds het vorige lustrum


pond

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘muntstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1237

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘gewichtseenheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1277

Pfund

naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt

ponden (plural)
pondje (diminutive singular)
pondjes (diminutive plural)
[1] ₤
[3] lb. (enkelvoud), lbs.

een verouderde maat van gewicht: 1 Engels pond is 454 gram; 1 metrisch pond is 500 gram


mijl

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘lengtemaat’ voor het eerst aangetroffen in 1236

mijlen (plural)
mijltje (diminutive singular)
mijltjes (diminutive plural)

een Angelsaksische lengtemaat: 1 Engelse mijl is circa 1,6 kilometer

Ik had het idee al uren te hebben gelopen, maar ik bleek pas 1 mijl, oftewel 1,6 kilometer, in de benen te hebben.

Mentaal was het nogal omschakelen van kilometers naar mijlen.

een verouderde lengtemaat die in verschillende landen gebruikt werd


PS

Samenstelling van “S” (siemens) met het voorvoegsel “P” (peta-)

het symbool voor petasiemens, een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid van 10¹⁵ siemens


meter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘100 centimeter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘doopmoeder’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1330

Naamwoord van handeling van meten met het achtervoegsel -er

Geen meter vooruitkomen

Totaal niet verder met iets komen, geen vordering maken

Meters maken

Met iets opschieten, vorderingen maken, dichter bij het gestelde doel komen

meters (plural)
metertje (diminutive singular)
metertjes (diminutive plural)

de SI-basiseenheid van lengte, weergegeven met symbool m

Amateurwielrenners op de Planche des Belles Filles leggen de laatste 200 meter vaak te voet af.

Als je hier zou uitglijden zou je honderden meters naar beneden vallen.

Deze storm zou ik moeten overleven boven op Mount Whitney, 4.421 meter hoog.


liter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘inhoudsmaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

liter

liters (plural)
litertje (diminutive singular)
litertjes (diminutive plural)

l is het officiële symbool, maar L wordt ook toegestaan om verwarring te voorkomen. Ook is het teken ℓ in gebruik voor liter.

een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ

Dit pak bevat twee liter melk.

Er zou die dag namelijk pas na 32 kilometer water te vinden zijn, waardoor ik zeven liter water boven op mijn basisuitrusting mee moest sjouwen.

Grote omgevallen boomstammen zaten klem tussen de rotsen en waren geheel kaal en afgestompt door de sterke stroming die miljoenen liters smeltwater per dag uit de bergen moest verwerken.


eeuw

In de betekenis van ‘honderd jaar’ voor het eerst aangetroffen in 901

eeuwen (plural)
eeuwtje (diminutive singular)
eeuwtjes (diminutive plural)

Op 1 januari 2001 begon de 21e eeuw.

Ze zou net als haar voorgangers uit de 17de eeuw ook wel een frisse duik willen nemen, maar voorlopig volstaan gulzige slokken uit haar bidon.

In de vorige eeuw waren er twee wereldoorlogen. Een oorlog heet een wereldoorlog als er heel veel landen aan meedoen. Aan de Eerste Wereldoorlog deed Nederland niet mee. Maar aan de Tweede Wereldoorlog wel.

Weblink bron
nieuwsbegrip.nl
 “75 jaar vrijheid in Nederland” (2-9-2019), CED-groep


curie

[1], [2]: van Latijn curia, in de betekenis van ‘pauselijke regering’ voor het eerst aangetroffen in 1851

[3]: eponiem; vernoemd naar de twee pioniers op het gebied van radioactiviteit, het 18e-eeuwse Pools-Franse echtpaar Marie en Pierre Curie

Kurie

het bestuursorgaan van de Heilige Stoel ten behoeve van de gehele Rooms-katholieke Kerk

gouvernement de l'Église catholique romaine

een verouderde eenheid van radioactiviteit ter grootte van 3,7x10⁺¹⁰ desintegraties per seconde, weergegeven met symbool Ci

Een gram ²²²Ra heeft bij benadering een activiteit van 1 curie.


microgram

afgeleid van gram met het voorvoegsel micro-

microgrammen (plural)
microgrammetje (diminutive singular)
microgrammetjes (diminutive plural)

een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg


lumen

van Latijn lumen, in de betekenis van ‘licht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1526

Bij het opgeven van de waarde in een bepaalde eenheid is het gebruikelijk om het enkelvoud te gebruiken.

afgeleide SI-eenheid van lichtstroom, weergegeven met symbool lm

De lumen is een maat voor de totale hoeveelheid zichtbaar licht die een lichtbron in alle richtingen uitstraalt.

Het aantal lumen van uw verlichting zegt hoeveel licht een lamp daadwerkelijk uitstraalt.

Weblink bron “Lumen betekenis” (20 december 2021) op tralert.com


pH

[1] afgeleid van H (henry) met het voorvoegsel p (pico-)

[2] op te vatten als (initiaalwoord) van Latijn potentia hydrogenii "macht van waterstof"

het symbool voor picohenry, een eenheid voor zelfinductie van 10⁻¹² henry


acre

oppervlaktemaat: 4047m², 43.560 square feet


micrometer

afgeleid van meter met het voorvoegsel micro-

Mikrometerschraube

een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten

micrometers (plural)
micrometertje (diminutive singular)
micrometertjes (diminutive plural)

Het NNI beveelt aan de micrometer "schroefmaat" te noemen

een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm

Het asje is nog twee micrometer te dik.


yg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “y” (yocto-)

het symbool voor yoctogram, een massa (gewicht) van 10⁻²⁴ gram


m

symbool voor de eenheid meter, een lengte van 1000 millimeter of 0,001 kilometer


g

het symbool voor gram, eenheid van massa (gewicht)


b

het symbool voor bit, de kleinste eenheid van informatie


s

het symbool voor seconde, een tijdseenheid


l

symbool voor liter, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan één kubieke decimeter (dm³), gelijk aan 0,001 kubieke meter


seizoen

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘jaargetijde’ voor het eerst aangetroffen in 1265

koulz-amzer

seizoenen (plural)
seizoentje (diminutive singular)
seizoentjes (diminutive plural)

elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen


mela

een maat, gebruikt voor graan, misschien equivalent aan de Romeinse modius


etmaal

van Middelnederlands etmael / atmael, op te vatten als samenstelling van et ww en maal , in de betekenis van ‘24 uur’ aangetroffen vanaf

etmalen (plural)
etmaaltje (diminutive singular)
etmaaltjes (diminutive plural)

Het duurt een etmaal voordat de zon op precies dezelfde hoogte staat als de vorige dag.


den

dag; tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)


dam

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “da” (deca-)

Als er een schaap over de dam is, volgen er meer

als de eerste stap is gezet is het voor een ander niet moeilijk meer om die ook te maken en volgt de rest vanzelf

het hek is van de dam

er ontstaan problemen nu de belemmering is opgeheven

het symbool voor decameter, een lengte van 10 meter of 0,01 kilometer


al

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “a” (atto-)

het symbool voor attoliter, gelijk aan 0,000.000.000.000.000.001 liter


tanah

vadem, lengtemaat van zes voet, ongeveer anderhalve meter


kwartaal

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘drie maanden’ voor het eerst aangetroffen in 1685

kwartalen (plural)
kwartaaltje (diminutive singular)
kwartaaltjes (diminutive plural)


newton

eponiem: genoemd naar de Engelse natuurkundige I. Newton , in de betekenis van ‘eenheid van kracht’ voor het eerst aangetroffen in 1950

eenheid van kracht in het SI-stelsel, weergegeven met symbool N

Een newton is gelijk aan een kilogrammeter per seconde kwadraat.


newton

newton; eenheid van kracht in het SI-stelsel, weergegeven met het symbool N


newton

eponiem: Afgeleid van de achternaam van de Engelse natuurkundige Isaac Newton

newton; eenheid van kracht in het SI-stelsel

Newton je jednotka síly a má značku N.

Newton is de eenheid van kracht en heeft N als symbool.


joule

eponiem: genoemd naar de Britse natuurkundige J.P. Joule , in de betekenis van ‘praktische eenheid van elektrische arbeid, thans ook de officiële warmte-eenheid i.p.v. de calorie’ voor het eerst aangetroffen in 1909

de eenheid van energie (arbeid of arbeidsvermogen) in het SI-stelsel, weergegeven met symbool J en is gedefinieerd als de energie die nodig is om een lichaam te verplaatsen met een kracht van 1 newton over een afstand van 1 meter

Een joule is gelijk aan één newton maal één meter (Nm).


joule

eponiem: Vernoemd naar James Prescott Joule, een Brits natuurkundige

joule; de eenheid van energie (arbeid of arbeidsvermogen) in het SI-stelsel


volt

eponiem: genoemd naar de Italiaanse natuurkundige A. Volta , in de betekenis van ‘eenheid van spanning’ voor het eerst aangetroffen in 1894

volts (plural)
voltje (diminutive singular)
voltjes (diminutive plural)

elekronvolt is een geheel andere eenheid

de SI-basiseenheid van elektrische spanning, weergegeven met symbool V

De elektrische spanning (symbool: U) wordt uitgedrukt in de eenheid volt.

De helft van Nederlands ingezetenen weet niet beter of de netspanning is nooit anders dan 220 volt geweest.

Weblink bron
Karel Knip
 “Spanning aangepast aan Europese norm Zachtjes naar 230 volt” (11 november 1989) op nrc.nl


steradiaal

In de betekenis van ‘eenheid van ruimtehoek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1961

de SI-eenheid voor ruimtehoek, met symbool "sr"


coulomb

eponiem: vernoemd naar de Franse natuurkundige C.-A. de Coulomb ; in de betekenis van ‘elektrische eenheid’ voor het eerst aangetroffen in 1894

coulombs (plural)
coulombtje (diminutive singular)
coulombtjes (diminutive plural)

de SI-eenheid van elektrische lading, weergegeven met symbool C

De grootheid "elektrische lading" Q wordt uitgedrukt in de SI-eenheid coulomb (symbool: C).


ampère

eponiem: van Frans ampère, genoemd naar de Franse wis- en natuurkundige A.-M. Ampère , in de betekenis van ‘eenheid van elektrische stroomsterkte’ voor het eerst aangetroffen in 1887

ampères (plural)
ampèretje (diminutive singular)
ampèretjes (diminutive plural)

de SI-basiseenheid van elektrische stroomsterkte/elektrische stroom, weergegeven met symbool A

De grootheid "elektrische stroomsterkte" (symbool: I) wordt uitgedrukt in SI-eenheid ampère (symbool: A).


gram

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,001 kilogram’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1808

gram

een afgeleide eenheid voor massa in het SI-stelsel (éénduizendste van een kilogram, 0,001 kg)

grammen (plural)
grammetje (diminutive singular)
grammetjes (diminutive plural)

De woorden gramkleuring, grampositief en gramnegatief zijn niet afgeleid van 'gram' maar van de eigennaam 'Gram'.

een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g

Een gram van een stof is ook op de maan een gram.

In totaal scheelden deze multifunctionele stokken mij 350 gram aan gewicht.


gram

gram; een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg)


gram

To waży sto gramów.


gram

Cena je za 1 gram.


bod

baud; eenheid van snelheid van informatieoverdracht van een datatransmissiekanaal (modem, telefoonlijn etc.)


fot

Afgeleid van het Angelsaksische fot / fōt

fod
foit
fote
foot
foote
fout
foȝt
fut
vot

voet; oude lengtemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk, bijvoorbeeld de Engelse voet is 0,3048 meter, de Amsterdamse voet was 0,283 meter

voet; oude oppervlaktemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk


millennium

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘tijdperk van 1000 jaar’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1886

Van Latijn mille (duizend) en annum (jaar).


ac

acre; een oude agrarische oppervlaktemaat van ongeveer een halve hectare


A

het symbool van ampère, de SI-eenheid voor stroomsterkte/elektrische stroom


stoop

van Middelnederlands stoop, in de betekenis van ‘vloeistofmaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1101

stopen (plural)
stoopje (diminutive singular)
stoopjes (diminutive plural)

oude maat voor vloeistoffen (1 stoop bedroeg ongeveer 2,4 liter)

De lokale edelman kreeg 4 kannen of 8 stopen. Dit is bijna 20 liter wijn. Een geschenk van om en bij 64 d gr (=825 euro). De burgemeesters, de baljuw en de schout ontvingen ieder 4 stopen of ongeveer 10 liter wijn. En dan zakte men verder af over de schepenen, 2 stopen, tot helemaal beneden de ladder, de meesterswerklieden in stadsdienst. Zij moesten het stellen met een vierde van een stoop.


cd

het symbool voor candela, de SI-basiseenheid voor lichtsterkte


cup

[2]: Customary cup:
**16 cups = 1 gallon
**4 cups = 1 quart
**2 cups = 1 pint


amfora

amfora; een volumemaat gebruikt in Rome, ongeveer gelijk aan 26 liter.


sister

[1], [2]: mogelijk via Frans sistre en Latijn sistrum van Oudgrieks σεῖστρον (seistron) "rammelaar"

Jonker Jan schijnt nu het geleende geld te hebben teruggegeven in 1580. Immers op 4 Juni 1580 verkoopt hem zijn hooger vermelde zwager ‘eerst de 6 gdn. 18 st. en een blanke erfelijk die men heffende is op het stuk lands gelegen te Oostbrecht en geheeten den Bienacker, item nog een sister rogge die men heft op een hoeve van jonker Erard Coutereau, en nog de drie veertelen rogge op het land geheeten den Heyman en op een stuk heide achter Honthoven’ alle welke erfgoederen Jan had verkocht in 1578 aan zijn zwager.


am

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “a” (atto-)

symbool voor attometer, een lengte van 10⁻¹⁸ meter


stone

Bij het vermelden van een bepaald gewicht is het gangbaar om het enkelvoud te gebruiken.

(…) de druk, die een vrouw van tien stone (63,5 kg) op de vloer uitoefent, wanneer ze op één been staat (wat ze met lopen beurtelings doet), is al aanzienlijk meer dan een ton per vierkante inch, (…)


stone

Voor de gewichtseenheid wordt de meervoudsvorm niet gebruikt.

I'm eleven stone five.

Ik weeg 72 kilo. (elf stone plus vijf pound)


are

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘vierkante decameter’ voor het eerst aangetroffen in 1808

een oppervlaktemaat ter grootte van een vierkante decameter, gelijk aan 10 m × 10 meter, gelijk aan 100 m², weergegeven met symbool a


hien

inhoudsmaat voor vloeistoffen, omstreeks 7 liter (22×: Ex. 29:40 +, Lev. 19:36 +, Num. 15:4 +, Ez. 4:11 +)


PC

Samenstelling van “C” (coulomb) met het voorvoegsel “P” (peta-)

het symbool voor petacoulomb, een eenheid voor elektrische lading van 10¹⁵ coulomb


pc

het symbool voor parsec, een afstandsmaat


hertz

eponiem: gernoemd naar de Duitse natuurkundige H. Hertz , in de betekenis van ‘eenheid van trillingen’ voor het eerst aangetroffen in 1948

hertz

de eenheid voor frequentie van trillingen

de SI-eenheid voor frequentie van trillingen, weergegeven met symbool Hz

De frequentie van de trilling op de oscilloscoop was 25 hertz (dus 25 trillingen per seconde).


aam

Oude ontlening als term uit de wijnbouw aan Latijn (h)ama ‘vuuremmer’ (later ook ‘wijnvat’) < Grieks ámē ‘emmer’, van onzekere verdere herkomst.

amen (plural)
aampje (diminutive singular)
aampjes (diminutive plural)

In Amsterdam gold: 1 aam = 4 ankers = 64 stopen = 155,223 liter.


degree

graad volgens een aangegeven temperatuurschaal


mata

gewichtseenheid voor opiaten (één honderdste tahil, 0,386 g opium)


ag

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “a” (atto-)

het symbool voor attogram, een massa (gewicht) van 10⁻¹⁸ gram


libra

pond, gewicht van ongeveer 329 gram, verdeeld in 12 uncia


barn

barn; eenheid van oppervlakte in de atoomfysica, 10⁻²⁸ m²


hPa

Samenstelling van “Pa” (pascal) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

het symbool voor hectopascal, een eenheid voor druk van 10² pascal, gelijk aan 100 pascal, gelijk aan één millibar


kiloliter

afgeleid van liter met het voorvoegsel kilo-

kiloliters (plural)
kilolitertje (diminutive singular)
kilolitertjes (diminutive plural)

een inhoudsmaat ter grootte van 1.000 liter, weergegeven met symbool kl, kL of kℓ

De energiecentrale die gebruik maakt van waterkracht gebruikt gemiddeld 1400 kiloliter water per dag.


ha

[1] Samenstelling van “a” (are) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

[2] Samenstelling van “a” (annum) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

het symbool voor hectare, gelijk aan 10.000 vierkante meter, gelijk aan één vierkante hectometer, gelijk aan honderd bij honderd meter

het symbool voor hectoannum, een periode van honderd jaar


Ω

het symbool voor ohm, de eenheid van elektrische weerstand.


lux

van Latijn lux, in de betekenis van ‘licht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1658

afgeleide SI-eenheid van verlichtingssterkte

Oftewel één lux staat gelijk aan één lumen per vierkante meter.

Weblink bron “Wat is lux?” (20 december 2021) op tralert.com


Mg

[2] Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “M” (mega-)

het symbool voor megagram, een massa (gewicht) van 10⁶ gram of 1.000 kilogram


Tl

[2] Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “T” (tera-)

het symbool voor teraliter, gelijk aan 1.000.000.000.000 liter


Ga

[2] Samenstelling van “a” (annum) met het voorvoegsel “G” (giga-)

het symbool voor giga-annum, een periode van een miljard jaar


N

het symbool voor newton, een eenheid voor kracht


K

symbool voor de eenheid van absolute temperatuur kelvin

De grootheid "absolute temperatuur" wordt uitgedrukt in de eenheid kelvin (symbool K)


S

het symbool voor “siemens”, een SI-eenheid van elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid.


F

het symbool voor farad, de eenheid van elektrische capaciteit


C

het symbool voor coulomb, een eenheid voor elektrische lading


watt

eponiem: genoemd naar de Schotse ingenieur J. Watt , in de betekenis van ‘elektrische eenheid’ voor het eerst aangetroffen in 1894

SI-eenheid van arbeidsvermogen of vermogen, weergegeven met symbool W

De grootheid "vermogen" (symbool: P) wordt uitgedrukt in de eenheid watt (symbool: W).

Eén watt is gelijk aan een joule per seconde.


V

de aanduiding voor de eenheid van elektrische spanning, de volt


semester

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘halfjaar’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Afkomstig van het Latijnse semestris, wat weer een samenstelling is van sex (zes) en mensis (maand). Wij hebben het woord geleend via het Duitse Semester.

semesters (plural)
semestertje (diminutive singular)
semestertjes (diminutive plural)

Het semester was voor hun gevoel erg snel voorbij.


decennium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘tijdruimte van 10 jaren’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

decennia (plural)
decenniën (plural)
decenniumpje (diminutive singular)
decenniumpjes (diminutive plural)

In dat decennium vond de oorlog plaats.

De wijn uit het Rhônedal heeft de afgelopen decennia aan prestige gewonnen door productverbetering en slimme marketing. De Côtes du Rhône is allang geen onaanzienlijk slobberwijntje meer, maar een succesvol exportproduct.

Weblink bron
Peter Giesen
 “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant

Dit is allemaal al jaren, decennia soms, bekend. En toch zijn we verrast als mensen zich hier niet thuis voelen, toch verbazen we ons dat racisme méér is dan een bewuste scheldpartij over iemands huidskleur, toch moeten we nog wennen aan het idee dat je geen racist of slecht mens hoeft te zijn om iets racistisch te zeggen.

Haro Kraak
 “Waarin zit toch de witte angst om over racisme te praten?” (5 juni 2020), de Volkskrant


Å

de afkorting voor de lengte-eenheid ångström.


decimeter

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘0,1 meter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1802

afgeleid van meter met het voorvoegsel deci-

Dezimeter

decimeters (plural)
decimetertje (diminutive singular)
decimetertjes (diminutive plural)

een lengtemaat met een waarde van één tiende meter, weergegeven met symbool dm

De stok is nog twee decimeter te kort.


ZA

[1] Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “Z” (zetta-)

het symbool voor zetta-ampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10²¹ ampère


J

symbool voor joule, de SI-eenheid van energie/arbeidsvermogen


generatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘geslacht’ voor het eerst aangetroffen in 1250

Naamwoord van handeling van genereren met het achtervoegsel -atie

afgeleid van het Franse génération of daarvoor van het Latijnse 'generatio' (vruchtbaarheid, voortbrenging, geslacht, mensenleeftijd)

جيل

alle personen die min of meer tegelijkertijd geboren zijn

generaties (plural)
generatietje (diminutive singular)
generatietjes (diminutive plural)


tag

Afgeleid van het Middelhoogduitse tac / tag


tag

Afgeleid van het Oudhoogduitse tag / tac


mina

gewicht in de ordegrootte van een pond, een halve kilogram zoals in de oudheid gebruikt in Griekenland en het Midden-Oosten; vaak een zestigste van een talent en weer onderverdeeld in 60 drachmen of sjekel

In de gebieden verder richting zee wegen de lamprei en de zee-aal meer dan tachtig minae

Jacob Cats (ed. Hans Luijten)
 “Sinne- en minnebeelden. Deel 2. Inleiding en commentaar.” (1996), Constantijn Huygens Instituut, Den Haag, ISBN 908026962X, p. 339 n. 34

munteenheid met de waarde van rond een pond, een halve kilogram, in zilver, zoals in de oudheid gebruikt in Griekenland en het Midden-Oosten

Ook vermaak ik hem 2 mina's (ƒ 85,—) en mijn voorgelezen boeken; (…)

Herm Göll
 Over den boekhandel bij de Grieken en Romeinen in:
Vereeniging ter bevordering van de belangen des boekhandels
 Bijdragen tot de geschiedenis van den Nederlandschen boekhandel. Deel 1-2 (1884), M. Nijhoff, 's-Gravenhage, p. 420


Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “m” (milli-)

het symbool voor kubieke millimeter, gelijk aan één bij één bij één millimeter, gelijk aan 0,000.000.001 m³, gelijk aan 10⁻⁹ m³


het symbool voor vierkante millimeter, gelijk aan één bij één millimeter, gelijk aan 0,000.001 m²


hl

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

het symbool voor hectoliter, gelijk aan 100 liter


kg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “k” (kilo-)

het symbool voor kilogram (10³ gram), een eenheid van massa (gewicht), 1000 gram


mm

het symbool voor millimeter, een lengte van 0,001 meter


L

symbool voor liter, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan één kubieke decimeter (dm³), gelijk aan 0,001 kubieke meter


ys

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “y” (yocto-)

het symbool voor yoctoseconde, een tijdseenheid van 10⁻²⁴ seconde


mål

een verouderde eenheid voor de meting van vlakken, met name van bosbouwgrond en landbouwgrond; 1 mål = 100 roder, in de loop van de tijd verschillende grootten, sinds 1824: 984,34 m²

hedendaags in de volkstaal nog in gebruik; 1 mål = 1 dekar (=10 ar) = 1000 m²


時間

/ʂɚ˧˥tɕiɛn˥˥/

彼女を一時間待っているんです。


mud

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘inhoudsmaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1101

mudden (plural)
mudje (diminutive singular)
mudjes (diminutive plural)


yl

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “y” (yocto-)

het symbool voor yoctoliter, gelijk aan 0,000.000.000.000.000.000.000.001 liter


grein

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘korrel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gewichtje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1371

greinen (plural)
greintje (diminutive singular)
greintjes (diminutive plural)

een oude gewichtsmaat ter grootte van 65 miligram


cal

afkorting van "calorie", een oude eenheid van energie in de vorm van warmte. Nu is de joule (symbool: J) de SI-eenheid van energie (ook voor warmte)

Duizend cal is gelijk aan 4,1868 joule.


tunka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord tuna met het achtervoegsel -ka


mile

Afgeleid van het Angelsaksische mil / mīl


dach

dag; tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)


masa

[1] van het Sanskriet मास (masa) "maand"

[2] van het Sanskriet माष (maasa) "bepaald soort boon; daarvan afgeleid gewicht in goud"


li

[1] van Chinees 里 (li)
[2] van Chinees 市厘 (li)
[3] van Chinees 釐 (li)
[4] van Chinees 鬲 (li)

Chinese lengtemaat, nu gestandaardiseerd tot ½ km

In de tijd van Wang Wei was een li (…), een Chinese mijl, ongeveer een derde kilometer.

Chinese gewichtseenheid voor edelmetalen en andere kostbare stoffen, vroeger ongeveer 0.04 mg, één duizendste liang, nu gestandaardiseerd tot 50 mg


roede

erfwoord via Middelnederlands roede van Oudnederlands ruoda, in de betekenis van ‘stok’ aangetroffen vanaf de 10e eeuw

Rute

bundel takken waarmee geslagen kan worden

roedes (plural)
roeden (plural)
roedetje (diminutive singular)
roedetjes (diminutive plural)

lengtemaat die qua afmeting verschilde van plaats tot plaats

oppervlaktemaat die qua afmeting verschilde van plaats tot plaats

inhoudsmaat die qua omvang verschilde van plaats tot plaats


deg

[1],[2] (afkorting) van degree
[3] (afkorting) van degeneration

/dɪˌdʒɛnəˈɹeɪʃən/

graad volgens een aangegeven temperatuurschaal


EK

Samenstelling van “K” (kelvin) met het voorvoegsel “E” (exa-)

het symbool voor exakelvin, een eenheid voor temperatuur van 10¹⁸ kelvin


gemet

In de betekenis van ‘vlaktemaat’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1181

gemeten (plural)
gemetje (diminutive singular)
gemetjes (diminutive plural)

een oude oppervlaktemaat van ongeveer 0,4 ha

Het woord "gemet" is nu met name bekend van het Zuid-Hollandse eiland Tiengemeten.


carga

allemaal goede zuivere carga

(figuurlijk) eerlijke en duidelijke boodschap

Maïsstokken (paloe maisji) meet men per vaam, dracht of carga, d.i. een bos, die in het midden een omvang heeft van 6 Eng. voet, goed gepakt en ongerekend de meerdere of mindere lengte der stokken.

Herman Daniël Benjamins & J.F. Snelleman (red.)
 “Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië.” (1914-1917), Martinus Nijhoff/E.J. Brill, Den Haag/Leiden, p. 467


cl

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “c” (centi-)

het symbool voor centiliter, gelijk aan 0,01 liter, gelijk aan 10 milliliter


ml

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “m” (milli-)

het symbool voor milliliter, gelijk aan 0,001 liter


dl

Samenstelling van “l” (liter) met het voorvoegsel “d” (deci-)

het symbool voor deciliter, gelijk aan 0,1 liter, gelijk aan 100 ml


dl

Afkorting van het Deense zelfstandige naamwoord deciliter met het voorvoegsel deci-

deciliter (afkorting: dl), hoeveelheid: 100 ml


dl

Afkorting van het Noorse zelfstandige naamwoord desiliter met het voorvoegsel desi-


dl

Afkorting van het Nynorske zelfstandige naamwoord desiliter met het voorvoegsel desi-


dl

Afkorting van het Zweedse zelfstandige naamwoord desiliter met het voorvoegsel desi-


stijg

Ouden van dage, heel enkelen, disschen uit hun geheugen nog wel eens op, dat voor een stijg eieren 25 ct.werd betaald

Stad en Dorp, nr. 76, Jaargang 10 (31-03-1897), Nieuwenhuis, Groningen in: Nieuwsblad van het Noorden op delpher.nl


NK

normaalkaars of internationale kaars, een oude eenheid van lichtsterkte

De NK heeft afgedaan en zij is vervangen door de SI-grondeenheid van lichtsterkte de candela (symbool: cd).


lm

het symbool voor lumen, een eenheid voor lichtstroom


lx

het symbool voor lux, een eenheid voor verlichtingssterkte


candela

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘eenheid van lichtsterkte’ voor het eerst aangetroffen in 1953

SI-basiseenheid voor lichtsterkte, weergegeven met symbool cd

Eén millicandela is 10⁻³ candela.


stopa

voet; oude lengtemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk, bijvoorbeeld de Engelse voet is 0,3048 meter


stopa

Herec Matt Damon je vysoký 5 stop a 10 palců.


normaalkaars

normaalkaarsen (plural)
normaalkaarsje (diminutive singular)
normaalkaarsjes (diminutive plural)

oude eenheid van lichtsterkte, weergegeven met symbool NK

Vanaf 1-1-1978 heeft de normaalkaars afgedaan en is zij vervangen door de SI-grondeenheid van lichtsterkte de candela.


farad

eponiem, genoemd naar de Engelse natuurkundige M. Faraday ,

farads (plural)
faradje (diminutive singular)
faradjes (diminutive plural)

de SI-eenheid van elektrische capaciteit, weergegeven met symbool F

De farad is een grote eenheid, maar de nieuwste generatie supercondensatoren bezitten capaciteiten tot aan de kilofarads.


gera

Herkomst: Hebreeuws (gangbare Nederlandse versie)

gewichtsmaat, omstreeks zes tiende gram; een gera is het twintigste deel van een sjekel (5×: Ex. 30:13, Lev. 27:25, Num. 3:47 +, Ez. 45:12)


SI-eenheid

samenstelling van SI en eenheid met tussenliggend koppelteken

SI-eenheden (plural)
SI-eenheidje (diminutive singular)
SI-eenheidjes (diminutive plural)

eenheid volgens het Internationale Stelsel van Eenheden; Système International d'Unités, SI


kelvin

Vernoemd naar Lord Kelvin (1824-1907) Iers-Schots natuurkundige

SI-eenheid van absolute temperatuur (symbool: K)

De grootheid "absolute temperatuur", symbool T wordt uitgedrukt in de SI-eenheid kelvin (symbool K).


kelvin

kelvin; SI-eenheid van absolute temperatuur


kelvin

1 kelvin je -272,15 stupňů Celsia.


T

[2] niet te verwarren met t, het symbool voor "relatieve temperatuur" of "tijd"

het symbool voor de duur van één volledige periode van een wisselstroom

De grootheid "periodetijd" (symbool: T) wordt uitgedrukt in de eenheid seconde (symbool: s).

het symbool voor decitesla, een eenheid voor magnetische fluxdichtheid en magnetische polarisatie van 10⁻¹ tesla, gelijk aan 0,1 tesla


prime

Ontleend aan Middelfrans prime (uit Latijn primus “eerste, voornaamste”), aangetroffen sinds ca. 1400.

het typografische symbool ' dat de foot (Engelse voet= 30,48 cm), inch (Engelse duim = 2,54 cm), aangeeft


Q

De grootheid "elektrische lading" (symbool: Q) wordt uitgedrukt in de SI-eenheid coulomb (symbool: C).


mg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “g” (milli-)

het symbool voor milligram, een massa (gewicht) van 0,001 gram


MF

Samenstelling van “F” (farad) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megafarad, een eenheid voor elektrische capaciteit van 10⁶ farad, gelijk aan 1.000.000 farad


Beaufort

Sir Francis Beaufort (1774 -1857), Engels admiraal

De kracht van de wind wordt vaak aangeduid in Beaufort (symbool Bft).


Da

Afgeleid van dalton, dat vernoemd is naar John Dalton (1766 - 1844), Engels natuur- en scheikundige

het symbool voor dalton, de eenheid voor geünificeerde atoommassa-eenheid

De dalton of Da gelijk aan de "u" (unified atomic mass unit.).


Bft

verkorting van "(op de schaal van) Beaufort" #:*De kracht van de wind was vandaag maar 3 Bft.


Celsius

eponiem, genoemd naar de 18e eeuwse Zweedse astronoom A. Celsius , in de betekenis van ‘eenheid van temperatuur’ voor het eerst aangetroffen in 1865

Celsius is op zichzelf geen "eenheid" maar een persoonsnaam die een schaal aangeeft, en wordt daarom gespeld met een hoofdletter.

naam van een temperatuurschaal gebaseerd op smeltend ijs is nul graden en kokend water is 100 graden

De temperatuur wordt in het dagelijks leven meestal uitgedrukt in graden Celsius.


Réaumur

eponiem naar de 18e-eeuwse Franse natuurkundige R.A. Ferchault de Réaumur

Réaumur is op zichzelf geen "eenheid" maar een persoonsnaam die een schaal aangeeft, en wordt daarom gespeld met een hoofdletter.

De temperatuur werd vroeger ook wel uitgedrukt in de graden Réaumur.


ame

Samenstelling van de eerste letters van atoom, massa en eenheid

eenheid van atomaire massa, de ame is in 1961 vervangen door de "geünificeerde atoommassa-eenheid" (symbool "u")


amu

(initiaalwoord) van de eerste letters van de Engelse woorden: atomic, mass en unit

de "atomic mass unit" is in 1961 vervangen door de "unified atomic mass unit" (symbool: u)


nanogram

afgeleid van gram met het voorvoegsel nano-

nanogrammen (plural)
nanogrammetje (diminutive singular)
nanogrammetjes (diminutive plural)

een massa (gewicht) met een waarde van één miljardste gram of 0,000.001 milligram, weergegeven met symbool ng


nanogram

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord gram met het voorvoegsel nano-

nanogram; een massa (gewicht) met een waarde van één miljardste gram of 0,000.001 milligram


henry

eponiem, genoemd naar de 19e eeuwse Amerikaans natuurkundige J. Henry , in de betekenis van ‘eenheid van zelfinductie’ voor het eerst aangetroffen in 1950

henry's (plural)
henry'tje (diminutive singular)
henry'tjes (diminutive plural)

SI-eenheid van zelfinductie, weergegeven met symbool H

De grootheid "zelfinductie" (symbool: L) wordt uitgedrukt in de eenheid henry (symbool: H).


Fahrenheit

eponiem, genoemd naar de 18e eeuwse Duitse natuurkundige D.G. Fahrenheit , in de betekenis van ‘bepaalde thermometerschaal’ voor het eerst aangetroffen in 1736

Fahrenheit is op zichzelf geen "eenheid" maar een persoonsnaam die een schaal aangeeft, en wordt daarom gespeld met een hoofdletter.

De temperatuur wordt in de Amerika vaak uitgedrukt in graden Fahrenheit (symbool: °F)

Iedere 1,8 graad Fahrenheit is 1 graad Celsius. 0 Graden Celsius is 32 graden Fahrenheit. Water kookt bij 212 graden Fahrenheit.


siemens

In de betekenis van ‘eenheid van elektrische geleiding’ voor het eerst aangetroffen in 1898

Vernoemd naar Ernst Werner von Siemens (1816 -1892), Duits uitvinder en industrieel

siemensen (plural)
siemensje (diminutive singular)
siemensjes (diminutive plural)

SI-eenheid van elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid, weergegeven met het symbool S het is de inverse van de ohm

De grootheid "geleiding" (symbool: G) wordt uitgedrukt in de SI-eenheid siemens (symbool: S).


ohm

van Duits Ohm, eponiem, genoemd naar de 19e eeuwse Duitse wis- en natuurkundige G.S. Ohm , in de betekenis van ‘eenheid van weerstand’ voor het eerst aangetroffen in 1894

ohms (plural)
ohmpje (diminutive singular)
ohmpjes (diminutive plural)

SI-eenheid van elektrische weerstand, weergegeven met symbool Ω

De grootheid "weerstand" (symbool: R) wordt uitgedrukt in de eenheid ohm (symbool: Ω).


dalton

eponiem: genoemd naar de Engelse natuur- en scheikundige J. Dalton , in de betekenis van ‘eenheid van moleculegewicht’ voor het eerst aangetroffen in 1955

geünificeerde atoommassa-eenheid, weergegeven met symbool Da


kilogram

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘1000 gram’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1808

afgeleid van gram met het voorvoegsel kilo-

kilogrammen (plural)
kilogrammetje (diminutive singular)
kilogrammetjes (diminutive plural)

De SI-eenheid van kracht/gewicht is de newton, weergegeven met symbool N

de SI-basiseenheid van massa (gewicht), een waarde van 10³ gram of 1.000 gram, weergegeven met symbool kg

Een voorwerp met een massa van één kilogram heeft ook op de maan een massa van één kg, maar dat geldt niet voor het gewicht.

niet-SI-eenheid van kracht of gewicht, weergegeven met symbool kgf (duizend gram kracht)

Deze fiets weegt toch nog 18 kilogram.


kilogram

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord gram met het voorvoegsel kilo-


tablespoon

tablespoon (VS, VK):
[2]: 16 tablespoons = 1 cup
tablespoon (VS):
[2]: 1 tablespoon = ca. 15 ml
tablespoon (VK):
[2]: 1 tablespoon = 15 ml
tablespoon (AUS):
[2]: 1 tablespoon = 20 ml

een Anglo-Amerikaanse maateenheid in de kookkunst


teaspoon

tablespoon (VS, VK):
[2]: 1 tablespoon = 5 ml
[2]: 3 teaspoons = 1 tablespoon
[2]: 48 tablespoons = 1 cup


decade

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tijdperk van 10 dagen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

afgeleid van het Franse décade of van het Griekse 'dekas' (tiental)

decaden, decades (plural)
decadetje (diminutive singular)
decadetjes (diminutive plural)


km/t

Sverige sier nei til tog som går i mer enn 250 km/t.

Zweden zegt nee tegen trein die harder rijdt dan 250 km/u.


km/t

Afkorting voor kilometer per time (kilometer i timen).


ли

li, een Chinese lengtemaat van ongeveer 500 m


TT

Samenstelling van “T” (tesla) met het voorvoegsel “T” (tera-)

het symbool voor teratesla, een eenheid voor magnetische fluxdichtheid en magnetische polarisatie van 10¹² tesla


IK

symbool van internationale kaars of normaalkaars, een oude eenheid van lichtsterkte

De IK heeft afgedaan, zij is vervangen door de SI-grondeenheid van lichtsterkte de candela (symbool: cd).


HK

hefnerkaars, een oude eenheid van lichtsterkte

De HK heeft afgedaan en zij is vervangen door de SI-grondeenheid van lichtsterkte de candela (symbool: cd).


internationale kaars

oude eenheid van lichtsterkte, weergegeven met symbool IK

De internationale kaars heeft afgedaan en is vervangen door de SI-grondeenheid van lichtsterkte de candela.


Cal

afkorting van kilocalorie, 1000 calorieën, een oude eenheid van energie in de vorm van warmte. Nu is de joule (symbool: J) de SI-eenheid van energie (ook voor warmte)


hefnerkaars

leenvertaling van Duits Hefnerkerze, een eponiem: samenstelling van Hefner en en kaars zn die verwijst naar de 19e-eeuwse Duitse natuurkundige F. von Hefner , de door hem uitgevonden hefnerlamp werd gebruikt als maatstaf bij het meten van lichtsterkte; in de betekenis van ‘eenheid van lichtsterkte’ voor het eerst aangetroffen in 1907

hefnerkaarsen (plural)
hefnerkaarsje (diminutive singular)
hefnerkaarsjes (diminutive plural)

oude eenheid van lichtsterkte, weergegeven met symbool HK

De hefnerkaars heeft afgedaan en zij is vervangen door de SI-grondeenheid van lichtsterkte de candela (symbool: cd).


kcal

Samenstelling van “cal” (calorie) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

symbool van kilocalorie, 1000 calorieën, een oude eenheid van energie in de vorm van warmte. Nu is de joule (symbool: J) de SI-eenheid van energie (ook voor warmte)


W

het symbool voor de grootheid "arbeidsvermogen" (energie), watt


flaske

Werkwoord: Afkomstig van het Nynorske woord flaske zn

Zelfstandig naamwoord: Afkomstig van het Oudnoordse zelfstandige naamwoord flaska zn "fles"

trøyste seg til flaska

troost in de fles zoeken (een drankprobleem met alcohol hebben)

maateenheid voor wijn: 1 flaske = 3/4 liter


mel

mel; subjectieve eenheid voor toonhoogte


Hz

het symbool voor hertz, de SI-eenheid van frequentie


Gg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “G” (giga-)

het symbool voor gigagram, een massa (gewicht) van 10⁹ gram of 1.000.000 kilogram


gigagram

afgeleid van gram met het voorvoegsel giga-

gigagrammen (plural)
gigagrammetje (diminutive singular)
gigagrammetjes (diminutive plural)

een massa (gewicht) met een waarde van 10⁹ gram of 1.000.000 kilogram, weergegeven met symbool Gg


gigagram

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord gram met het voorvoegsel giga-

gigagram; met een waarde van 10⁹ gram of 1.000.000 kilogram


baud

eponiem: verkorting van de naam van de 19e eeuwse Franse ingenieur J.M.E. Baudot , in de betekenis van ‘eenheid van transmissiesnelheid’ voor het eerst aangetroffen in 1975

Baud

eenheid van snelheid van informatieoverdracht van een datatransmissiekanaal (modem, telefoonlijn etc.)


baud

eponiem: Zelfstandig naamwoord: Verkorting van den naam van de Fransman Jean M. E. Baudot (1845-1903).


hm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

het symbool voor hectometer, een lengte van 100 meter of 0,1 kilometer


kalenderdag

kalenderdagen (plural)
kalenderdagje (diminutive singular)
kalenderdagjes (diminutive plural)

de tijdsduur van 24 uur - van middernacht tot de eerstvolgende middernacht - waarvoor op de kalender een datum staat

We mogen de auto nog twee kalenderdagen langer gebruiken.


GHz

Samenstelling van “Hz” (hertz) met het voorvoegsel “G” (giga-) van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

het symbool voor gigahertz, een eenheid voor frequentie van 10⁹ hertz


kHz

Samenstelling van “Hz” (hertz) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilohertz, een eenheid voor frequentie van 10³ hertz, gelijk aan 1000 hertz


MHz

Samenstelling van “Hz” (hertz) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megahertz, een eenheid voor frequentie van 10⁶ hertz, gelijk aan 1.000.000 hertz


GPa

Samenstelling van “Pa” (pascal) met het voorvoegsel “G” (giga-) van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

het symbool voor gigapascal, een eenheid voor druk van 10⁹ pascal


kPa

Samenstelling van “Pa” (pascal) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilopascal, een eenheid voor druk van 10³ pascal, gelijk aan 1000 pascal


MPa

Samenstelling van “Pa” (pascal) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megapascal, een eenheid voor druk van 10⁶ pascal, gelijk aan 1.000.000 pascal


hectopascal

afgeleid van pascal met het voorvoegsel hecto- van het Griekse “έκατόν” (honderd)

een eenheid voor druk, gelijk aan 10² pascal, 100 pascal of 0,1 kilopascal, weergegeven met symbool hPa

Eén hectopascal is een factor 100 groter dan de SI-eenheid pascal (symbool: Pa)


megahertz

afgeleid van hertz met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

een eenheid voor frequentie, gelijk aan 10⁶ hertz of 1.000 kilohertz, weergegeven met symbool MHz

Eén megahertz is een miljoen hertz.


pascal

van eponiem, vernoemd naar de 17e eeuwse Franse filosoof, theoloog, wis- en natuurkundige B. Pascal

SI-eenheid voor druk, weergegeven met symbool Pa

Een winddruk van 890 hectopascal (890 hPa.).


gigahertz

afgeleid van hertz met het voorvoegsel giga- van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

een eenheid voor frequentie, gelijk aan 10⁹ hertz of 1.000.000 kilohertz, weergegeven met symbool GHz


kilopascal

afgeleid van pascal met het voorvoegsel kilo- van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

een eenheid voor druk, gelijk aan 10³ pascal of 1.000 pascal, weergegeven met symbool kPa

Eén kilopascal is een factor 1000 groter dan de SI-eenheid pascal.


kilohertz

afgeleid van hertz met het voorvoegsel kilo- van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

een eenheid voor frequentie, gelijk aan 10³ hertz of 1.000 hertz, weergegeven met symbool kHz


megapascal

afgeleid van pascal met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

een eenheid voor druk, gelijk aan 10⁶ pascal of 1.000 kilopascal, weergegeven met symbool MPa

Eén megapascal is een miljoen pascal.


gigapascal

afgeleid van pascal met het voorvoegsel giga- van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

een eenheid voor druk, gelijk aan 10⁹ pascal of 1.000.000 kilopascal, weergegeven met symbool GPa


kW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilowatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10³ watt, gelijk aan 1000 watt


mW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor milliwatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10⁻³ watt, gelijk aan 0,001 watt


pW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “p” (pico-) van het Italiaanse “piccolo” (klein)

het symbool voor picowatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10⁻¹² watt


nW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “n” (nano-) van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

het symbool voor nanowatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10⁻⁹ watt


μW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

Als het teken "μ" niet beschikbaar is, werd/wordt ook wel een "u" gebezigd.

het symbool voor microwatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10⁻⁶ watt


MW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megawatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10⁶ watt, gelijk aan 1.000.000 watt


uW

Samengesteld uit "W", symbool van “watt”, en een vervangend voorvoegsel "u" i.p.v. "μ" micro-" van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

een symbool dat staat voor microwatt (10⁻⁶ W), een SI-eenheid van vermogen

Het symbool uW wordt alleen gebezigd indien het teken voor “micro”niet in een karakterset voorhanden is.


GW

Samenstelling van “W” (watt) met het voorvoegsel “G” (giga-) van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

het symbool voor gigawatt, een eenheid voor arbeidsvermogen van 10⁹ watt


megavolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

megavolts (plural)
megavoltje (diminutive singular)
megavoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan 10⁶ volt of 1.000 kilovolt, weergegeven met symbool MV

Eén megavolt is een miljoen V.


pV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “p” (pico-) van het Italiaanse “piccolo” (klein)

het symbool voor picovolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10⁻¹² volt


μV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

het symbool voor microvolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10⁻⁶ volt


millivolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

millivolts (plural)
millivoltje (diminutive singular)
millivoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan een duizendste volt, weergegeven met symbool mV

Eén millivolt is 10⁻³ V.


nV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “n” (nano-) van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

het symbool voor nanovolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10⁻⁹ volt


kV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilovolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10³ volt, gelijk aan 1000 volt


mV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor millivolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10⁻³ volt, gelijk aan 0,001 volt


microvolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

microvolts (plural)
microvoltje (diminutive singular)
microvoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan één miljoenste volt of 0,001 millivolt, weergegeven met symbool μV

Eén microvolt is 10⁻⁶ V.


GV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “G” (giga-) van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

het symbool voor gigavolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10⁹ volt


gigavolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel giga- van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

gigavolts (plural)
gigavoltje (diminutive singular)
gigavoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan 10⁹ volt of 1.000.000 kilovolt, weergegeven met symbool GV


kilovolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel kilo- van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

kilovolts (plural)
kilovoltje (diminutive singular)
kilovoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan 10³ volt of 1.000 volt, weergegeven met symbool kV


megawatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 10⁶ watt of 1.000 kilowatt, weergegeven met symbool MW

Eén megawatt is een miljoen W.


milliwatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan een duizendste watt, weergegeven met symbool mW

Eén milliwatt is 10⁻³ W.


nanowatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel nano- van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan één miljardste watt of 0,000.001 milliwatt, weergegeven met symbool nW

Eén nanowatt is 10⁻⁹ W.


microwatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan één miljoenste watt of 0,001 milliwatt, weergegeven met symbool μW

Eén microwatt is 10⁻⁶ W.


gigawatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel giga- van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 10⁹ watt of 1.000.000 kilowatt, weergegeven met symbool GW


MV

Samenstelling van “V” (volt) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megavolt, een eenheid voor elektrische spanning van 10⁶ volt, gelijk aan 1.000.000 volt


picowatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel pico- van het Italiaanse “piccolo” (klein)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 10⁻¹² watt of 0,000.000.001 milliwatt, weergegeven met symbool pW


kilowatt

afgeleid van watt met het voorvoegsel kilo-

kilowatts (plural)
kilowattje (diminutive singular)
kilowattjes (diminutive plural)

een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 10³ watt of 1.000 watt, weergegeven met symbool kW


picovolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel pico- van het Italiaanse “piccolo” (klein)

picovolts (plural)
picovoltje (diminutive singular)
picovoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan 10⁻¹² volt of 0,000.000.001 millivolt, weergegeven met symbool pV


pA

Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “p” (pico-) van het Italiaanse “piccolo” (klein)

het symbool voor picoampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10⁻¹² ampère


μA

Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

het symbool voor microampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10⁻⁶ ampère


Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “n” (nano-) van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

het symbool voor nanoampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10⁻⁹ ampère


mA

Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor milliampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10⁻³ ampère, gelijk aan 0,001 ampère


MA

Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor mega-ampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10⁶ ampère, gelijk aan 1.000.000 ampère


kA

Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kiloampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10³ ampère, gelijk aan 1000 ampère


nanovolt

afgeleid van volt met het voorvoegsel nano- van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

nanovolts (plural)
nanovoltje (diminutive singular)
nanovoltjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische spanning, gelijk aan één miljardste volt of 0,000.001 millivolt, weergegeven met symbool nV

Eén nanovolt is 10⁻⁹ V.


GA

Samenstelling van “A” (ampère) met het voorvoegsel “G” (giga-) van het Oudgriekse “γίγας” (reus)

het symbool voor giga-ampère, een eenheid voor elektrische stroom van 10⁹ ampère


picoampère

Afgeleid van ampère (vernoemd naar André-Marie Ampère (1775-1836), Frans wis- en natuurkundige,) met het voorvoegsel pico- van het Italiaanse “piccolo” (klein)

picoampères (plural)
picoampèretje (diminutive singular)
picoampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan 10⁻¹² ampère of 0,000.000.001 milliampère, weergegeven met symbool pA


microampère

Afgeleid van ampère (vernoemd naar André-Marie Ampère (1775-1836), Frans wis- en natuurkundige,) met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

microampères (plural)
microampèretje (diminutive singular)
microampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan één miljoenste ampère of 0,001 milliampère, weergegeven met symbool μA

Eén microampère is 10⁻⁶ A.


kiloampère

afgeleid van ampère met het voorvoegsel kilo-

kiloampères (plural)
kiloampèretje (diminutive singular)
kiloampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan 10³ ampère of 1.000 ampère, weergegeven met symbool kA


milliampère

Afgeleid van ampère (vernoemd naar André-Marie Ampère (1775-1836), Frans wis- en natuurkundige,) met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

milliampères (plural)
milliampèretje (diminutive singular)
milliampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan een duizendste ampère, weergegeven met symbool mA

Eén milliampère is 10⁻³ A.


nanoampère

Afgeleid van ampère (vernoemd naar André-Marie Ampère (1775-1836), Frans wis- en natuurkundige,) met het voorvoegsel nano- van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

nanoampères (plural)
nanoampèretje (diminutive singular)
nanoampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan één miljardste ampère of 0,000.001 milliampère, weergegeven met symbool nA

Eén nanoampère is 10⁻⁹ A.


giga-ampère

Afgeleid van ampère met het voorvoegsel giga- met tussenstreepje

giga-ampères (plural)
giga-ampèretje (diminutive singular)
giga-ampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan 10⁹ ampère of 1.000.000 kiloampère, weergegeven met symbool GA


mega-ampère

Afgeleid van ampère (vernoemd naar André-Marie Ampère (1775-1836), Frans wis- en natuurkundige,) met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas), met tussenstreepje

mega-ampères (plural)
mega-ampèretje (diminutive singular)
mega-ampèretjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische stroom, gelijk aan 10⁶ ampère of 1.000 kiloampère, weergegeven met symbool MA

Eén mega-ampère is een miljoen A.


nF

Samenstelling van “F” (farad) met het voorvoegsel “n” (nano-) van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

het symbool voor nanofarad, een eenheid voor elektrische capaciteit van 10⁻⁹ farad


mF

Samenstelling van “F” (farad) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor millifarad, een eenheid voor elektrische capaciteit van 10⁻³ farad, gelijk aan 0,001 farad


pF

Samenstelling van “F” (farad) met het voorvoegsel “p” (pico-) van het Italiaanse “piccolo” (klein)

het symbool voor picofarad, een eenheid voor elektrische capaciteit van 10⁻¹² farad


μF

Samenstelling van “F” (farad) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

het symbool voor microfarad, een eenheid voor elektrische capaciteit van 10⁻⁶ farad


nH

Samenstelling van “H” (henry) met het voorvoegsel “n” (nano-) van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

het symbool voor nanohenry, een eenheid voor zelfinductie van 10⁻⁹ henry


MH

Samenstelling van “H” (henry) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megahenry, een eenheid voor zelfinductie van 10⁶ henry, gelijk aan 1.000.000 henry


kH

Samenstelling van “H” (henry) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilohenry, een eenheid voor zelfinductie van 10³ henry, gelijk aan 1000 henry


μH

Samenstelling van “H” (henry) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

het symbool voor microhenry, een eenheid voor zelfinductie van 10⁻⁶ henry


mH

Samenstelling van “H” (henry) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor millihenry, een eenheid voor zelfinductie van 10⁻³ henry, gelijk aan 0,001 henry


picofarad

afgeleid van farad met het voorvoegsel pico- van het Italiaanse “piccolo” (klein)

picofarads (plural)
picofaradje (diminutive singular)
picofaradjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische capaciteit, gelijk aan 10⁻¹² farad of 0,000.000.001 millifarad, weergegeven met symbool pF


millifarad

afgeleid van farad met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

millifarads (plural)
millifaradje (diminutive singular)
millifaradjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische capaciteit, gelijk aan een duizendste farad, weergegeven met symbool mF

Eén millifarad is 10⁻³ F.


nanofarad

afgeleid van farad met het voorvoegsel nano- van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

nanofarads (plural)
nanofaradje (diminutive singular)
nanofaradjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische capaciteit, gelijk aan één miljardste farad of 0,000.001 millifarad, weergegeven met symbool nF

Eén nanofarad is 10⁻⁹ F.


microfarad

afgeleid van farad met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

microfarads (plural)
microfaradje (diminutive singular)
microfaradjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische capaciteit, gelijk aan één miljoenste farad of 0,001 millifarad, weergegeven met symbool μF

Eén microfarad is 10⁻⁶ F.


picohenry

afgeleid van henry met het voorvoegsel pico- van het Italiaanse “piccolo” (klein)

picohenry's (plural)
picohenry'tje (diminutive singular)
picohenry'tjes (diminutive plural)

een eenheid voor zelfinductie, gelijk aan 10⁻¹² henry of 0,000.000.001 millihenry, weergegeven met symbool pH


microhenry

afgeleid van henry met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

microhenry's (plural)
microhenry'tje (diminutive singular)
microhenry'tjes (diminutive plural)

een eenheid voor zelfinductie, gelijk aan één miljoenste henry of 0,001 millihenry, weergegeven met symbool μH

Eén microhenry is 10⁻⁶ H.


kilohenry

afgeleid van henry met het voorvoegsel kilo- van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

kilohenry's (plural)
kilohenry'tje (diminutive singular)
kilohenry'tjes (diminutive plural)

een eenheid voor zelfinductie, gelijk aan 10³ henry of 1.000 henry, weergegeven met symbool kH

Een spoel met een zelfinductie van 0,01 kilohenry.


nanohenry

afgeleid van henry met het voorvoegsel nano- van het Oudgriekse “νανος” of het Latijnse “nanus” (dwerg)

nanohenry's (plural)
nanohenry'tje (diminutive singular)
nanohenry'tjes (diminutive plural)

een eenheid voor zelfinductie, gelijk aan één miljardste henry of 0,000.001 millihenry, weergegeven met symbool nH

Eén nanohenry is 10⁻⁹ H.


megahenry

afgeleid van henry met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

megahenry's (plural)
megahenry'tje (diminutive singular)
megahenry'tjes (diminutive plural)

een eenheid voor zelfinductie, gelijk aan 10⁶ henry of 1.000 kilohenry, weergegeven met symbool MH

Eén megahenry is een miljoen H.


millihenry

afgeleid van henry met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

millihenry's (plural)
millihenry'tje (diminutive singular)
millihenry'tjes (diminutive plural)

een eenheid voor zelfinductie, gelijk aan een duizendste henry, weergegeven met symbool mH

Eén millihenry is 10⁻³ H.


μΩ

Samenstelling van “Ω” (ohm) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

het symbool voor micro-ohm, een eenheid voor elektrische weerstand van 10⁻⁶ ohm


kΩ

Samenstelling van “Ω” (ohm) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilo-ohm, een eenheid voor elektrische weerstand van 10³ ohm, gelijk aan 1000 ohm


MΩ

Samenstelling van “Ω” (ohm) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megaohm, een eenheid voor elektrische weerstand van 10⁶ ohm, gelijk aan 1.000.000 ohm


mΩ

Samenstelling van “Ω” (ohm) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor milliohm, een eenheid voor elektrische weerstand van 10⁻³ ohm, gelijk aan 0,001 ohm


micro-ohm

afgeleid van ohm met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

micro-ohms (plural)
micro-ohmpje (diminutive singular)
micro-ohmpjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische weerstand, gelijk aan één miljoenste ohm of 0,001 milliohm, weergegeven met symbool μΩ

Eén micro-ohm is 10⁻⁶ Ω.


milliohm

afgeleid van ohm met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

milliohms (plural)
milliohmpje (diminutive singular)
milliohmpjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische weerstand, gelijk aan een duizendste ohm, weergegeven met symbool mΩ

Eén milliohm is 10⁻³ Ω.


megohm

Samengesteld uit "ohm" (vernoemd naar Georg Simon Ohm (1789-1854), Duits natuurkundige,) en het voorvoegsel “mega-” van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

megohms (plural)
megohmpje (diminutive singular)
megohmpjes (diminutive plural)

"miljoen ohm", een SI-eenheid voor elektrische weerstand, weergegeven met symbool MΩ

Een isolatieweerstand van 50 megohm.


kilo-ohm

afgeleid van ohm met het voorvoegsel kilo- van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

kilo-ohms (plural)
kilo-ohmpje (diminutive singular)
kilo-ohmpjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrische weerstand, gelijk aan 10³ ohm of 1.000 ohm, weergegeven met symbool kΩ


km

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “k” (kilo-)

het symbool voor kilometer (10³ meter), een eenheid van lengte, 1000 meter


μS

Samenstelling van “S” (siemens) met het voorvoegsel “μ” (micro-) van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

het symbool voor microsiemens, een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid van 10⁻⁶ siemens


mS

Samenstelling van “S” (siemens) met het voorvoegsel “m” (milli-) van het Latijnse “mille” (duizend)

het symbool voor millisiemens, een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid van 10⁻³ siemens, gelijk aan 0,001 siemens


MS

Samenstelling van “S” (siemens) met het voorvoegsel “M” (mega-) van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

het symbool voor megasiemens, een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid van 10⁶ siemens, gelijk aan 1.000.000 siemens


kS

Samenstelling van “S” (siemens) met het voorvoegsel “k” (kilo-) van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

het symbool voor kilosiemens, een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid van 10³ siemens, gelijk aan 1000 siemens


megasiemens

afgeleid van siemens met het voorvoegsel mega- van het Oudgriekse “μέγας” (megas)

megasiemensen (plural)
megasiemensje (diminutive singular)
megasiemensjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid, gelijk aan 10⁶ siemens of 1.000 kilosiemens, weergegeven met symbool MS

Eén megasiemens is een miljoen S.


microsiemens

afgeleid van siemens met het voorvoegsel micro- van het Oudgriekse “μικρός” (klein)

microsiemensen (plural)
microsiemensje (diminutive singular)
microsiemensjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid, gelijk aan één miljoenste siemens of 0,001 millisiemens, weergegeven met symbool μS

Eén microsiemens is 10⁻⁶ S.


millisiemens

afgeleid van siemens met het voorvoegsel milli- van het Latijnse “mille” (duizend)

millisiemensen (plural)
millisiemensje (diminutive singular)
millisiemensjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid, gelijk aan een duizendste siemens, weergegeven met symbool mS

Eén millisiemens is 10⁻³ S.


kilosiemens

afgeleid van siemens met het voorvoegsel kilo- van het Oudgriekse “χίλιοι” (duizend)

kilosiemensen (plural)
kilosiemensje (diminutive singular)
kilosiemensjes (diminutive plural)

een eenheid voor elektrisch geleidingsvermogen of geleidbaarheid, gelijk aan 10³ siemens of 1.000 siemens, weergegeven met symbool kS


m²

symbool voor vierkante meter, gelijk aan één bij één meter.


m³

symbool voor kubieke meter, gelijk aan één bij één bij één meter, gelijk aan 1000 liter


hectoare

afgeleid van are met het voorvoegsel hecto-

hectoaren (plural)
hectoares (plural)
hectoaretje (diminutive singular)
hectoaretjes (diminutive plural)
hectare

een oppervlaktemaat ter grootte van 100 m × 100 meter, gelijk aan 10.000 m², weergegeven met symbool ha

Een hectoare bestaat uit honderd aren.


hectare

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘vlaktemaat’ voor het eerst aangetroffen in 1814

Verkorting van hectoare, samenstelling van are met het voorvoegsel hecto-

hectaren (plural)
hectares (plural)
hectaretje (diminutive singular)
hectaretjes (diminutive plural)

een oppervlaktemaat ter grootte van 100 m × 100 meter, gelijk aan 10.000 m², gelijk aan één vierkante hectometer, gelijk aan 0,1 × 0,1 kilometer, gelijk aan 0,01 km², weergegeven met symbool ha

Een hectare bestaat uit honderd aren.

De brandweer in Frankrijk heeft zaterdag een zeer grote bosbrand in de zuidelijke streek de Cevennen onder controle gebracht. Het vuur verspreidt zich niet meer, maar beslaat nog wel een gebied van 650 hectare.

Weblink bron “Zeer grote bosbrand in Frankrijk onder controle, 650 hectare nog in brand” (09 juli 2022), NU.nl


Pm

[2] Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “P” (peta-)

het symbool voor petameter, een lengte van 10¹⁵ meter of 1.000.000.000.000 kilometer


Tm

[2] Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “T” (tera-)

het symbool voor terameter, een lengte van 10¹² meter of 1.000.000.000 kilometer

Een lichtjaar is gelijk aan 9.460,528.4 Tm.


Es

[2] Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “E” (exa-)

het symbool voor exaseconde, een tijdseenheid van 10¹⁸ seconde


dm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “d” (deci-)

het symbool voor decimeter, een lengte van 0,1 meter, 10 centimeter, 100 millimeter

Een kubus met een ribbe van 1 dm heeft de inhoud van 1 liter.


μm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “μ” (micro-)

het symbool voor micrometer of micron, een lengte van 10⁻⁶ meter of 0,001 millimeter


pm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “p” (pico-)

het symbool voor picometer, een lengte van 10⁻¹² meter of 0,000.000.001 millimeter


nm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “n” (nano-)

het symbool voor nanometer, een lengte van 10⁻⁹ meter of 0,000.001 millimeter


Zm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “Z” (zetta-)

het symbool voor zettameter, een lengte van 10²¹ meter of 1.000.000.000.000.000.000 kilometer


Ym

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “Y” (yotta-)

het symbool voor yottameter, een lengte van 10²⁴ meter of 1.000.000.000.000.000.000.000 kilometer


zm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “z” (zepto-)

het symbool voor zeptometer, een lengte van 10⁻²¹ meter


ym

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “y” (yocto-)

het symbool voor yoctometer, een lengte van 10⁻²⁴ meter


Mm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “M” (mega-)

het symbool voor megameter, een lengte van 10⁶ meter of 1.000 kilometer


Gm

Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “G” (giga-)

het symbool voor gigameter, een lengte van 10⁹ meter of 1.000.000 kilometer


zg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “z” (zepto-)

het symbool voor zeptogram, een massa (gewicht) van 10⁻²¹ gram


Tg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “T” (tera-)

het symbool voor teragram, een massa (gewicht) van 10¹² gram of 1.000.000.000 kilogram


pg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “p” (pico-)

het symbool voor picogram, een massa (gewicht) van 10⁻¹² gram of 0,000.000.001 milligram


fg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “f” (femto-)

het symbool voor femtogram, een massa (gewicht) van 10⁻¹⁵ gram of 0,000.000.000.001 milligram


ng

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “n” (nano-)

het symbool voor nanogram, een massa (gewicht) van 10⁻⁹ gram of 0,000.001 milligram


μg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “μ” (micro-)

het symbool voor microgram, een massa (gewicht) van 10⁻⁶ gram of 0,001 milligram


cg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “c” (centi-)

het symbool voor centigram, een massa (gewicht) van 0,01 gram = 10 mg.


TL

[2] Samenstelling van “L” (liter) met het voorvoegsel “T” (tera-)

het symbool voor teraliter, gelijk aan 1.000.000.000.000 liter


Eg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “E” (exa-)

het symbool voor exagram, een massa (gewicht) van 10¹⁸ gram of 1.000.000.000.000.000 kilogram


Pg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “P” (peta-)

het symbool voor petagram, een massa (gewicht) van 10¹⁵ gram of 1.000.000.000.000 kilogram


dg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “d” (deci-)

het symbool voor decigram, een massa (gewicht) van 0,1 gram, 100 milligram


ns

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “n” (nano-)

het symbool voor nanoseconde, een tijdseenheid van 10⁻⁹ seconde


ms

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “m” (milli-)

het symbool voor milliseconde, een tijdseenheid van 10⁻³ seconde


fs

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “f” (femto-)

het symbool voor femtoseconde, een tijdseenheid van 10⁻¹⁵ seconde


zs

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “z” (zepto-)

het symbool voor zeptoseconde, een tijdseenheid van 10⁻²¹ seconde


ps

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “p” (pico-)

het symbool voor picoseconde, een tijdseenheid van 10⁻¹² seconde


μs

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “μ” (micro-)

het symbool voor microseconde, een tijdseenheid van 10⁻⁶ seconde


hg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

het symbool voor hectogram, een massa (gewicht) van 100 gram of 0,1 kilogram


Zg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “Z” (zetta-)

het symbool voor zettagram, een massa (gewicht) van 10²¹ gram of 1.000.000.000.000.000.000 kilogram


Yg

Samenstelling van “g” (gram) met het voorvoegsel “Y” (yotta-)

het symbool voor yottagram, een massa (gewicht) van 10²⁴ gram of 1.000.000.000.000.000.000.000 kilogram


daa

Samenstelling van “a” (are) met het voorvoegsel “da” (deca-)

het symbool voor decare, gelijk aan 10 are of duizend vierkante meter


Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “c” (centi-)

het symbool voor vierkante centimeter, gelijk aan één bij één centimeter, gelijk aan 0,000.1 m²


Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “da” (deca-)

het symbool voor vierkante decameter, gelijk aan één bij één decameter, gelijk aan 100 m²


Ma

Samenstelling van “a” (annum) met het voorvoegsel “M” (mega-)

het symbool voor mega-annum, een periode van een miljoen jaar


Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “d” (deci-)

het symbool voor vierkante decimeter, gelijk aan één bij één decimeter, gelijk aan 0,01 m²


Samenstelling van “m” (meter) met het voorvoegsel “k” (kilo-)

het symbool voor vierkante kilometer, gelijk aan één bij één kilometer, gelijk aan 1.000.000 m²


ks

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “k” (kilo-)

het symbool voor kiloseconde, een tijdseenheid van 10³ seconde (16 minuten en 40 seconden, ruim een kwartier)


Zentimeter

Afleiding van het Duitse zelfstandige werkwoord Meter met het voorvoegsel zenti-


Zs

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “Z” (zetta-)

het symbool voor zettaseconde, een tijdseenheid van 10²¹ seconde


cs

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “c” (centi-)

het symbool voor centiseconde, een tijdseenheid van 10⁻² seconde


ds

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “d” (deci-)

het symbool voor deciseconde, een tijdseenheid van 10⁻¹ seconde


hs

Samenstelling van “s” (seconde) met het voorvoegsel “h” (hecto-)

het symbool voor hectoseconde, een tijdseenheid van 10² seconde