corona

van Latijn corona "krans, kroon", in de betekenis van ‘kransvormige buitenste atmosfeer van de zon’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1900

corona's (plural)
coronaatje (diminutive singular)
coronaatjes (diminutive plural)

mineraal dat omringd wordt door een ander mineraal


pyriet

In de betekenis van ‘zwavelijzer’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1287

afgeleid van het Griekse pur [vuur] met het achtervoegsel -iet

pyrite

een kubisch mineraal met de samenstelling FeS₂

pyrite

een vaste stof die het structuurtype heeft waarvan [1] het archetype is

pyriet [1,2] (singular)
pyrieten [2] (plural)

Pyriet wordt ook wel gekkengoud genoemd.


-iet

2 en 5: van frans -ite van latijn -ita, -ites van grieks -itès

6: eventueel via frans -it(e) van latijn -itus

de meest gebruikelijke uitgang voor de naam van een mineraal, soms afgeleid van de vindplaats, soms van de beschrijver, soms van andere namen

Calciet, ianthiniet en pyriet zijn mineralen.


oer

van Nedersaksisch Uur zn , in de betekenis van ‘ijzerhoudende grond’ aangetroffen vanaf 1764

Voor een deel bestaat de bodem hier uit oer.


zinkerts

een delfstof waaruit het metaal zink gewonnen kan worden

Dit zinkerts bestaat gedeeltelijk uit sfaleriet.


šꜢkr

een mineraal uit Nubië, ook medicinaal gebruikt


jade

van Frans jade, in de betekenis van ‘kostbaar gesteente’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1832

siersteen bestaande uit jadeïet of nefriet

Jade kent veel verschillende kleuren: groen, bruin, zwart of wolkenwit, van zeer licht tot zeer donker.


schist

een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is

Deze schist bevat het mineraal biotiet.


coltan

Samentrekking van columbiet en tantaliet.

een erts dat de mineralen columbiet en tantaliet bevat

Uit coltan worden niobium en tantaal gewonnen.


meerschuim

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘delfstof’ voor het eerst aangetroffen in 1793

Meerschaum

een gehydrateerd magnesium-silicaat met de chemische formule Mg₄Si₆O₁₅·6(H₂O), een fylosilicaat dat behoort tot de mica's.

Van meerschuim worden bijvoorbeeld pijpen vervaardigd.


zilvererts

een aardlaag die een hoog en winbaar zilvergehalte vertoont

Bij de stad Schwaz werd zilvererts gevonden.


gemmologie

afgeleid van ?? (in het Engels is gem=edelsteen) met het achtervoegsel -logie

wetenschap die edelstenen en half-edelstenen bestudeert


gemmoloog

afgeleid van ?? (in het Engels is gem=edelsteen) met het achtervoegsel -loog

gemmologen (plural)
gemmoloogje (diminutive singular)
gemmoloogjes (diminutive plural)

wetenschapper die edelstenen en half-edelstenen bestudeert


-liet

afgeleid van het Griekse 'líthos' (steen)

ter vorming van woorden die op steen betrekking hebben


kristalsysteem

kristalsystemen (plural)
kristalsysteempje (diminutive singular)
kristalsysteempjes (diminutive plural)

systeem voor het classificeren van kristallen


kristalstelsel

Kristallsystem

elk van de hoofdafdelingen waartoe men de grondvormen van de kristallen teruggebracht heeft

kristalstelsels (plural)
kristalstelseltje (diminutive singular)
kristalstelseltjes (diminutive plural)


veldspaatvervanger

samenstelling van veldspaat en vervanger

veldspaatvervangers (plural)
veldspaatvervangertje (diminutive singular)
veldspaatvervangertjes (diminutive plural)

een groep mineralen die tot de silicaten behoren en lijken in eigenschappen en samenstelling op de veldspaten, maar onderverzadigd zijn in silica


habit

. habitus, geaardheid; de uiterlijke verschijningsvorm van een kristal


titaniet

een fluor-houdend calcium-titanium-silicaat met de chemische formule CaTiSiO5


blyerts

Afkomstig van het Duitse woord Bleierz zn

Samenstelling van bly zn "lood" en erts zn "erts"


blyglans

Samenstelling van bly zn "lood" en glans zn "glans"

Blyglans er en blanding av bly og svövel.

Loodglans is een mengsel van lood en zwavel.


blyglans

Blyglans er ei blanding av bly og svövel, blysulfid (PbS).

Loodglans is een mengsel van lood en zwavel, blysulfid (PbS).


blymalm

Samenstelling van bly zn "lood" en malm zn "erts"


blyoksid

Samenstelling van bly zn "lood" en oksid zn "oxide"


fonoliet

van Frans phonolithe, gevormd uit Oudgrieks φωνή (fonè) "klank" en λίθος (líthos) "steen", omdat het een heldere toon kan voortbrengen als het wordt aangeslagen

In gebergten waar ijzerhoudende gesteenten voorkomen, treft de bliksem soms een boom of een rotspunt die toevallig omringd is door blokken bazalt, fonoliet, doleriet.

Weblink bron
Marcel Minnaert
 “De natuurkunde van 't vrije veld. Deel II. Geluid, warmte, elektriciteit.” (1939), W.J. Thieme, Zutphen, p. 257 op Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren


klinksteen

⧖ Zoowel in mineralogisch als chemisch opzicht komen zij overeen met de van vroegere geologische perioden dagteekenende trachiet, phonoliet of klinksteen, basalt, doleriet, enz., welke men daarom ook tot de vulkanische gesteenten rekent.

Joseph Théodore Cattie
 Natuurkunde. : Gemeenzame brieven van een vriend der natuur. : VI. over het ontstaan van het zonnestelsel en de aarde. (juni 1874) in: De Tijdspiegel., jrg 31 nr. 7 (juli 1874), D.A. Thieme, Den Haag, p. 332


klanksteen

samenstelling van klank zn en steen zn , omdat het een heldere toon kan voortbrengen als het wordt aangeslagen

rots, bestaand uit een bepaald soort groengrijs uitvloeiingsgesteente

⧖ Uit tinkelend getik van drop op drop geboren,
blijft kristallijnen klank uit die geboorte leven,
en zingt uit blank albast lijk dauw tot ijs bevroren,
een klankenziel, lijk staal den klanksteen ingedreven.

Ferdinand Rodenbach
 Uit ‘De Grot van Han.’ : Klanksteen. in: De Vlaamsche Gids., jrg. 8 nr. (1912), De Nederlandsche Boekhandel, Antwerpen, p. 36


carbonaatsteen

samenstelling van carbonaat zn en steen zn

carbonaatstenen (plural)
carbonaatsteentje (diminutive singular)
carbonaatsteentjes (diminutive plural)

hard materiaal in de bodem, bestaand uit verbindingen met CO₃²⁻-ionen met calcium en vaak ook magnesium en ijzer

Venus raakte met het water zijn thermostaat kwijt, aangezien water nodig is als smeermiddel voor de bewegingen van tektonische platen en voor het onttrekken van CO₂ aan de atmosfeer om carbonaatsteen te kunnen vormen.

Lee Billings (vert. Judith Dijs)
 “Vijf miljard jaar eenzaamheid: de zoektocht naar een leven tussen de sterren” (2014), Lannoo Meulenhoff, Tielt, ISBN 9789401419215