Souburg

Samenstelling van zuid en burg. Net als Oostburg, Middelburg en andere omliggende plaatsen werd Souburg gesticht als deel van de fortengordel die de Vlaamse graven omstreeks 900 aanlegden tegen de Noormannen.

een dorp in Nederland, nu opgesplitst in West-Souburg en Oost-Souburg


America

The two Americas form the continents of the Western Hemisphere.

De beide Amerika's vormen de continenten van het westelijk halfrond.

America is great already!


Elysium

via Latijn Elysium van Oudgrieks Ἠλύσιον (èlúsion)

in de Griekse en Romeinse mythologie in het hiernamaals de plaats voor de gelukzaligen die de gunst der goden genieten
Bij Homerus is dit een groene vlakte in het westen, latere Grieken stelden het voor als eilanden in de oceaan en bij de Romeinen ging het om een plaats in de onderwereld.

De weg voert naar het klassieke hiernamaals, het Elysium.

Nog meer dan tijdens de veelgeprezen witte nachten herinnert de subpolaire stad op zulke winterdagen aan het schimmenrijk Elysium, waar volgens de woorden van een Latijnse dichter ‘een andere zon schijnt’.


A'dam

(verkorting) van Amsterdam met weglatingsteken


Hercules

Hercules

Romeinse halfgod, gelijkgesteld met de Griekse Heracles

sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15ᵘ47ᵐ en 18ᵘ56ᵐ en tussen declinatie +4° en +51°)

naam van verschillende sportverenigingen


Birkwald

Samenstelling van Birke zn "berk" en Wald zn "bos"


Europäischer Schlammpeitzger

verbinding van  Europäischer en Schlammpeitzger

/ ˌɔɪ̯ʁoˈpɛːɪʃəɾ ˈʃlamˌpaɪ̯zɡəɾ /

der Europäische Schlammpeitzger (nominative singular)
die Europäischen Schlammpeitzger (nominative plural)
des Europäischen Schlammpeitzgers (genitive singular)
der Europäischen Schlammpeitzger (genitive plural)
dem Europäischen Schlammpeitzger (dative singular)
den Europäischen Schlammpeitzgern (dative plural)
den Europäischen Schlammpeitzger (accusative singular)
die Europäischen Schlammpeitzger (accusative plural)

Auf dem Kopf des Europäischen Schlammpeitzgers befinden sich Flecken, das Muster ist für jedes Tier einzigartig und ermöglicht eine individuelle Erkennung.

Op de kop van de grote modderkruiper bevinden zich vlekjes, het patroon is per dier uniek en maakt individuele herkenning mogelijk.


Schlammloch

Samenstelling van Schlamm zn "modder" en Loch zn "gat"

das Schlammloch (nominative singular)
die Schlammlöcher (nominative plural)
des Schlammlochs (genitive singular)
der Schlammlöcher (genitive plural)
dem Schlammloch (dative singular)
den Schlammlöchern (dative plural)
das Schlammloch (accusative singular)
die Schlammlöcher (accusative plural)

Manche Teilnehmer des Rennens legten Absperrgitter auf dem Boden aus, um besonders tiefe Schlammlöcher zu überbrücken.

Sommige deelnemers van de race legden veiligheidsbarrières op de grond om zeer diepe moddergaten te bedekken.


Hezbollah

Leenwoord uit het Arabisch, in de betekenis van ‘een radicale islamitische groepering’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989

een politieke partij en een militante beweging in Libanon van sjiitische moslims gesteund door Iran


Achterhook

Achterhoek; een streek in Gelderland ten oosten van de IJssel


Sirissea

L’altro che risiede in Sirissea, è Rentemaestro della parte di Leuante, che si chiama Beoisterschelt.

De andere, die te Zierikzee zetelt, is rentmeester van het oostelijke gedeelte, dat Beoostenschelde heet.


Bruggia

Bruggia secondo alcuni, si chiama cosi dall’abbondanza, & magnificenza di molti bellissimi ponti di pietra, & di legname, che in quella citta per ogni verso si ritruouano.

Volgens sommigen heet Brugge zo naar de overvloed en pracht van de vele, heel mooie stenen en houten bruggen, die men overal in die stad vindt.


Teti

Tethys, de moeder van bovenstaande Thetis


Miradj

islamitische feestdag ter herdenking van de tocht die Mohammed naar de hemel maakte

Verschillende bladen bevatten reeds berichten over plannen tot viering van Moehammads hemelvaart, Miradj.


Interpol

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘internationale politie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1974

internationaal samenwerkingsverband tussen de verschillende nationale politiekorpsen


Polluce

Pollux, ster in het sterrenbeeld Tweelingen

Pollux, berg op de grens van Italië en Zwitserland


Dioula-Dagaare

Dagaari Dioula

Atlantische Congotaal die door 20 duizend mensen in Burkina Faso wordt gesproken


Tetun Dili

Austronesische taal uit de Centraal-Oostelijke tak, met veel Potugese invloed, gesproken door ongeveer 390 duizend personen in Oost-Timor


Lae

Aribwatsa

uitgestorven Oceanische taal die aan de oostkust van Papoea-Nieuw-Guinea werd gesproken

Het Lae is verdrongen door het Bukawa.

havenstad aan de oostkust van Nieuw-Guinea

Lae is de tweede stad van Papoea-Nieuw-Guinea.


Estlandse Gebarentaal

Estonian Sign Language

gebarentaal gebruikt door 1500 mensen in Estland


Dogri

Dogri

Indische taal gesproken door 2,6 miljoen mensen in het noorden van India en Pakistan


Oedmoerts

afgeleid van Oedmoert met het achtervoegsel -s

Udmurt

Finoegrische taal die door een half miljoen mensen in Rusland gesproken wordt

De hoeveelheid sprekers schommelt tussen enkele honderdduizenden tot bijna een half miljoen (Mari, Mordwiens, Komi en Oedmoerts) en een paar duizend (Hantisch en Mansisch).

Tot de Fins-Permische groep behoren het Oostzee-Fins (inclusief het Fins en het Estisch), het Samisch (ook bekend als Laps), het Mordwiens, het Mari en de beide Permische talen, het Oedmoerts en het Komi.


Campidanees

Campidanese

Sardisch zoals gesproken door 500 duizend mensen in het zuiden van Sardinië
Deze taal is een vorm van Sardisch en omvat ook de dialecten Cagliare, Arborense, Sub-Barbaricino, West-Campidanesisch, Centraal-Campidanesisch, Ogliastrino, Sulcitano, Meridionale en Sarrabense

Men onderscheidt essentieel het “Logudorees-Nuorees” in het midden van het eiland en het Campidanees in het zuiden.


Gallurees

Gallurese

Romaanse streektaal gesproken door 100 duizend mensen in het noorden van Sardinië

Tachtig procent van de 1,6 miljoen inwoners beheerst één van de vier hoofddialecten: het Campidanees in het zuiden, het Nuorees in het centrum, het Logudorees in het noorden en het Gallurees in het noordoosten.


Logudorees

Logudorese

Sardisch zoals gesproken door 500 duizend mensen in het noordelijk deel van Sardinië


Helhond

driekoppige hond die in de Griekse en Romeinse mythologie de toegang tot de onderwereld bewaakt

⧖ En zij meldden, dat, op het onverwachts, Herakles in Mykenae verschenen was, met, aan drie kettingen, den Helhond in toom, ontzettend bassenden Kerberos, gemuileband de drie muilen, en dat hij hem vertoond had aan den verbaasden volke en aan den vorst, die diep in zijn paleis was gevlucht van ontzetting, en, verscholen achter de zuilen, had uit geroepen, dat Herakles vrij was van slavernij en van boete, zoodra hij het monster weêr naar Hades terug had gevoerd…


Centraal-Bikol

samenstelling van centraal bn en Bikol en , geschreven met een koppelteken in navolging van spellingregel 6.E

Maleis-Polynesische taal die wordt gesproken door 2,5 miljoen mensenn in de Filipijnen

Het Centraal-Bikol is de voertaal in de regio Bicol.


Komintern

Leenwoord uit het Russisch, in de betekenis van ‘de Derde Internationale’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1930

een wereldwijd samenwerkingsverband van communistische partijen onder aanvoering van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie (CPSU)


Aguacateeks

Mayataal die wordt gesproken door 18 duizend mensen in Guatemala

Het Aguacateeks wordt ook gesproken door migranten in Mexico en de VS.


Bor

Bor, Haid; een Tsjechische stad in de okres Tachov


Titan

de grootste maan van de planeet Saturnus.


Uran

Uranus; vanaf de zon gezien de zevende planeet van ons zonnestelsel


Uran

Uranus, Ouranos; Griekse god, heerser van het heelal

Uran byl syn Gaia.


Vincenzo

Onder leiding van de Italiaanse gids Vincenzo lopen ze door het ruige binnenland van Sicilië.

Ronald Giphart e.a.
 “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471

'Lets go, ladies!' moedigt Vincenzo ons aan. 'De andere wandelaars zijn al in het hotel.'

Marion Pauw e.a.
 “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340


Belgisch-Nederlands

zn: samenstelling van Belgisch bn en Nederlands zn geschreven met twee hoofdletters en een koppelteken volgens spellingregel 16.I onder (1)

bn: samenstelling van Belgisch bn en Nederlands bn geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

De term wordt vaak gebruikt om een onderscheid te maken met de begrippen "Vlaams" en "Zuid-Nederlands", maar de afbakening kan van auteur tot auteur verschillen. WikiWoordenboek geeft bij 50 duizend woorden onder het kopje Gangbaarheid informatie over hoe bekend of onbekend het woord in Nederland en in Vlaanderen is. Het label (België) wordt gebruikt als de betreffende betekenis naar zijn strekking specifiek is voor België. Als er betrouwbare bronnen zijn over andere verschillen in gebruik, krijgen die een plaats onder Ópmerkingen. Omdat WikiWoordenboek zich

Nederlands dat kenmerkend is voor België

Behalve als onderschikkend voegwoord blijkt 'mits' speciaal in Belgisch-Nederlands ook als voorzetsel voor te komen, iets wat ook de woordenboeken vermelden.


UWV

(initiaalwoord) van Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

overheidsinstelling die zorgt voor de uitkeringen aan mensen in loondienst die werkloos of arbeidsongeschikt worden

Uitkeringsinstantie UWV publiceerde recent een analyse over de tekorten in de ict.


Hemmes

[1] afgeleid van Hemme en met het achtervoegsel -s (zoon)

[2] van ham, in Middelnederlands hem, "aangeslibd stuk land"


Afsluitdijk

van afsluitdijk, aangezien het in oude plannen de bedoeling was het land erachter droog te leggen, in de uiteindelijke plannen is het een dam in plaats van een dijk geworden

dam die als onderdeel van de Zuiderzeewerken tussen Noord-Holland en Friesland is aangelegd

De ideeën voor de Afsluitdijk ontstonden al in 1880.


Openbaar Ministerie

vaste verbinding van openbaar (bijvoeglijk naamwoord) en ministerie (zelfstandig naamwoord) volgens spellingregel 16.N geschreven met hoofdletters omdat het een naam is

naam van de overheidsdienst die voor de rechter straf eist tegen een wetsovertreder

De Roemeense Laura Codruta Kövesi heeft eindelijk groen licht gekregen om de eerste baas van het Europese Openbaar Ministerie (EOM) te worden. Het EOM moet eind 2020 in Luxemburg beginnen met het vervolgen van corruptie, grensoverschrijdende belastingfraude en gesjoemel met EU-fondsen in 22 lidstaten.

onafhankelijke overheidsdienst die naast strafvervolging ook waakt over juiste wetstoepassing buiten het strafrecht

onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid belast met strafrechtelijke vervolging


OM

aanduiding van de overheidsdienst die voor de rechter straf eist tegen een wetsovertreder

Het OM liet een documentairemaker meekijken bij het onderzoek naar sushiketen Sumo.


Ruijs de Beerenbrouck

dubbele naam, gevormd uit Ruijs en , het Franse de "van" en een verfranste schrijfwijze van Berenbroek en

Ruijs van Beerenbroek
Ruys de Beerenbrouck

naam van een uitgestorven adellijk geslacht in België en Nederland

De oude privé-weg van Ruijs de Beerenbrouck bestaat nog.

naam van de eerste rooms-katholieke premier van Nederland van 1918-1925

Wie brengt de honger in ons huis?
Dat is Ruijs, Ruijs, Ruijs!
Wie maakt onze centen zoek?
Dat is Ruijs de Beerenbrouck!


Koninkrijk

koninkrijk zn gebruikt als naam en daarom volgens spellingregel 16.A geschreven met een hoofdletter
**[1] (verkorting) van Koninkrijk der Nederlanden
**[2] van Oudgrieks Βασιλεία (Basileia) (Nieuwe Testament) en Hebreeuws מַלְכוּת (malchoet) (Oude Testament) "koninkrijk, koningschap"; op te vatten als (verkorting) van Koninkrijk van God of Koninkrijk der Hemelen

Deze naam wordt altijd voorafgegaan door een determinator, vaak het lidwoord het.

Bij verwijzing naar andere koninkrijken omvat de betreffende naam als regel een nadere bepaling, bijvoorbeeld "het Verenigd Koninkrijk". De Belgische staat, het Koninkrijk België, verwijst naar zichzelf als "federale overheid", niet als "Koninkrijk".

De termen Rijk en Rijksoverheid hebben in Nederland geen betrekking op het Koninkrijk der Nederlanden als geheel, maar alleen op Nederland (met inbegrip van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba).

aanduiding voor de staat waar het land Nederland toe behoort
Deze staat omvatte bij het begin (1813) verder nog België (tot 1830), Indonesië (tot 1850) en Suriname (tot 1975); nu horen Curaçao, Bonaire en Sint-Maarten nog als afzonderlijke landen tot deze staat.

Omdat Curaçao sinds 2010 een autonoom land binnen het Koninkrijk is, is het volgens het kabinet „zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van een adequaat migratiebeleid”.

benaming voor de heerschappij van God, zoals die nu in een voorlopige en aan het eind ter tijden in een volmaakte vorm bestaat

God is het die het Koninkrijk brengt (niet mensen, ook niet Jezus) en Jezus vraagt van mensen dat ze zich voorbereiden op de komst ervan door het houden van Gods geboden.


Wilhelmus

m [1]: gelatiniseerde vorm van Wilhelm / Willem

m [2]: (verkorting) van wilhelmusschild, een munt die door graaf Willem V in Holland werd ingevoerd, met op een zijde een wapenschild

o: (verkorting) van wilhelmuslied, naar het eerste woord van het lied, verwijzend naar Willem de Zwijger

Wilhelmuss (possessive)
Wilhelmussen (plural)

Bij Jean de Roo in de Schoolstraat had hij zijn kamer, hij hoorde des morgens de lessen van Pater Jacobus Maseau, die de logica doceerde, en 's middags die van Pater Wilhelmus de Brouck.

⧖ Verscheide zijner Goude en Zilvere Penningen worden ons hier aangewezen en verklaard. (…) Onder de Goude is de dubbelde Goude Wilhelmus, ook de enkele.


Wilhelmus

geuzenlied uit de 16e eeuw dat vanaf 1932 officieel het volkslied van Nederland is

Ik zing ook heel hard met het Wilhelmus mee.


ევროპის ცენტრალური ბანკი

ka-ევროპის ცენტრალური ბანკი.ogg

nl-ევროპის_ცენტრალური_ბანკი-ka-name-YiUlZxhz


Ngân hàng Trung ương Châu Âu

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/vi-Ngân hàng Trung ương Châu Âu.ogg


Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

el-Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.ogg

nl-Ευρωπαϊκή_Κεντρική_Τράπεζα-el-name-YiUlZxhz


Європейський центральний банк

uk-Європейський центральний банк.ogg

nl-Європейський_центральний_банк-uk-name-YiUlZxhz


Еўрапейскі цэнтральны банк

be-Еўрапейскі цэнтральны банк.ogg

nl-Еўрапейскі_цэнтральны_банк-unknown-name-YiUlZxhz


Европска централна банка

mk-Европска централна банка.ogg

nl-Европска_централна_банка-mk-name-YiUlZxhz


Европска централна банка

sr-Европска централна банка.ogg

nl-Европска_централна_банка-sr-name-YiUlZxhz


Европейска централна банка

bg-Европейска централна банка.ogg

nl-Европейска_централна_банка-bg-name-YiUlZxhz


Европейский центральный банк

ru-Европейский центральный банк.ogg

nl-Европейский_центральный_банк-ru-name-YiUlZxhz


אייראפעישער צענטראלבאנק

yi-אייראפעישער צענטראלבאנק.ogg

nl-אייראפעישער_צענטראלבאנק-yi-name-YiUlZxhz


הבנק המרכזי האירופי

he-הבנק המרכזי האירופי.ogg


البنك المركزي الأوروبي

ar-البنك المركزي الأوروبي.ogg

nl-البنك_المركزي_الأوروبي-ar-name-YiUlZxhz


بانک مرکزی اروپا

fa-بانک مرکزی اروپا.ogg


युरोपियन मध्यवर्ती बँक

mr-युरोपियन मध्यवर्ती बँक.ogg

nl-युरोपियन_मध्यवर्ती_बँक-mr-name-YiUlZxhz


ஐரோப்பிய நடுவண் வங்கி

ta-ஐரோப்பிய நடுவண் வங்கி.ogg

nl-ஐரோப்பிய_நடுவண்_வங்கி-ta-name-YiUlZxhz


Unie

(verkorting) van "Europese Unie", afhankelijk van de context kan het ook gaan om een andere organisatie met "Unie" in de naam, zoals "Sovjet-Unie" of "Unie van Utrecht"

Unie van Socialistische Sovjet-Republieken

korte naam voor een organisatie met "Unie" als onderdeel van de volledige naam

Ook zorgt een gecoördineerde aanpak ervoor dat rekening gehouden kan worden met onderhandelingsdoelstellingen van de Unie in de besprekingen over de toekomstige relatie met het VK.

In dat geval wordt Gorbatsjov helemaal overbodig en kan Jeltsin, behalve president van Rusland, ook president van de Unie worden.


Caribisch Nederland

vaste verbinding van Caribisch (bijvoeglijk naamwoord) en Nederland (eigennaam)

verzamelnaam voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba, die vanaf 2010 elk afzonderlijk een bijzondere gemeente van Nederland zijn

Bewoners van Caribisch Nederland hebben sinds 10 oktober vorig jaar dezelfde rechten als Nederlanders. (…) In de toekomst mogen de leden van de eilandraden van Bonaire, Sint Eustatius en Saba ook meedoen aan de verkiezing van de Eerste Kamer.

Het bevrijdingsnummer bevatte een hoofdartikel ‘Onze toekomst’ van ds. Pattist, tevens lid van de redactie, voorts een schematisch overzicht van de geschiedenis van het ANV en een reeks beknopte artikelen over het ANV en de Oost, over Suriname, Caribisch Nederland en Zuid-Afrika.


Sandomierz

Een stad in het woiwodschap Heilig Kruis


ဥရောပ သမဂ္ဂ

my-ဥရောပ သမဂ္ဂ.ogg


ევროპაშ რსხუ

xmf-ევროპაშ რსხუ.ogg


አውሮፓ ህብረት

am-አውሮፓ ህብረት.ogg


សហភាពអឺរ៉ុប

km-សហភាពអឺរ៉ុប.ogg


Nhlangono wa matiko ya Yuropa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ts-Nhlangono wa matiko ya Yuropa.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/rw-Umuryango w’Ubumwe bw’Ibihugu by’i Burayi.ogg


Аурупа берлеге

tt-Аурупа берлеге.ogg


Еуро Зэкъотыныгъэ

ady-Еуро Зэкъотыныгъэ.ogg


Еуропа одағы

kk-Еуропа одағы.ogg


Еўрапейскі Саюз

be-Еўрапейскі Саюз.ogg


Европска унія

rue-Европска унія.ogg


Европска унија

sr-Европска унија.ogg


Европска Унија

mk-Европска Унија.ogg


Европын холбоон

bxr-Европын холбоон.ogg


Европын Холбоо

mn-Европын Холбоо.ogg


Европæйы Цæдис

os-Европæйы Цæдис.ogg


Европа союз

udm-Европа союз.ogg


Европа Пĕрлешĕвĕ

cv-Европа Пĕрлешĕвĕ.ogg


Европа берлеге

ba-Европа берлеге.ogg


Европа биримдиги

ky-Европа биримдиги.ogg


Европа бирлик

krc-Европа бирлик.ogg


Европаса Союз

kv-Европаса Союз.ogg


Европатәи Аидгыла

ab-Европатәи Аидгыла.ogg


Европаялъул цолъи

av-Европаялъул цолъи.ogg


Европадин ГалкӀ

lez-Европадин ГалкӀ.ogg


Европан барт

ce-Европан барт.ogg


Европейский союз

ru-Европейский союз.ogg


Иттиҳоди Аврупо

tg-Иттиҳоди Аврупо.ogg


Эуропа Холбоhуга

sah-Эуропа Холбоhуга.ogg


Явропонь Соткс

mdf-Явропонь Соткс.ogg


Ӧтласа Европа

koi-Ӧтласа Европа.ogg


Եվրոպական միություն

hy-Եվրոպական միություն.ogg


אייראפעישער פארבאנד

yi-אייראפעישער פארבאנד.ogg


האיחוד האירופי

he-האיחוד האירופי.ogg


اروپای اتحادیه

mzn-اروپای اتحادیه.ogg


اروپایي ټولنه

ps-اروپایي ټولنه.ogg


الاتحاد الأوروبي

ar-الاتحاد الأوروبي.ogg


ياۋروپا ئىتتىپاقى

ug-ياۋروپا ئىتتىپاقى.ogg


يورپي اتحاد

sd-يورپي اتحاد.ogg


یورپی اتحاد

ur-یورپی اتحاد.ogg


یەکێتیی ئەورووپا

ckb-یەکێتیی ئەورووپا.ogg


ܚܘܝܕܐ ܐܘܪܘܦܝܐ

arc-ܚܘܝܕܐ ܐܘܪܘܦܝܐ.ogg


युरोपियन युनियन

new-युरोपियन युनियन.ogg


युरोपियन संघ

mr-युरोपियन संघ.ogg


युरोपेली संघ

ne-युरोपेली संघ.ogg


यूरोपियन यूनियन

bh-यूरोपियन यूनियन.ogg


यूरोपीय संघ

hi-यूरोपीय संघ.ogg


ইউরোপীয় ইউনিয়ন

bn-ইউরোপীয় ইউনিয়ন.ogg


ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন

as-ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন.ogg


ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ

pa-ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ.ogg


ஐரோப்பிய ஒன்றியம்

ta-ஐரோப்பிய ஒன்றியம்.ogg


ఐరోపా సమాఖ్య

te-ఐరోపా సమాఖ్య.ogg


ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ

kn-ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ.ogg


യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ

ml-യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ.ogg


යුරෝපා සංගමය

si-යුරෝපා සංගමය.ogg


𐌰𐌹𐍅𐍂𐍉𐍀𐌹𐍃𐌺𐌰 𐌿𐌽𐌾𐍉

got-𐌰𐌹𐍅𐍂𐍉𐍀𐌹𐍃𐌺𐌰 𐌿𐌽𐌾𐍉.ogg


Nederlanden

[1] samenstelling van neder bw "laaggelegen" en landen zn "gebieden"

Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

benaming voor het gebied in Noordwest-Europa waar de Schelde, Maas en Rijn in zee uitmonden, grofweg samenvallend met het gebied van de huidige Benelux#:*Zo hield de Nederlandse cultuurhistoricus Johan Huizinga er een andere visie op na. In zijn befaamde boek Herfsttij der middeleeuwen (1919) beschrijft hij de cultuur van Frankrijk en de Nederlanden in de 14de en 15de eeuw.#meervoud van het zelfstandig naamwoord Nederland

Zijn er misschien twee Nederlanden, die weliswaar dezelfde ruimte bezetten, maar waarvan de bewoners in zekere zin gescheiden levens leiden?


Koninkrijk der Nederlanden

verbinding van  Koninkrijk, der en Nederlanden

officiële naam voor de in 1813 ontstane staat die Nederland, Curaçao, Aruba en Sint Maarten omvat en waartoe in het verleden ook België, Nederlands-Indië en Suriname hebben behoord

De herdenking van 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden begon al in 2013, met het naspelen van de landing van de latere koning Willem I op het Scheveningse strand.


Handelingen

alleen meervoud handelingen zn als titel geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.P
**[1] "handeling" in de betekenis "daad", (verkorting) van Handelingen van de apostelen
**[2] "handeling" in de betekenis "wat door een officiële vergadering is behandeld"

ˈhɑndəˌlɪŋə(n)

Het verhaal gaat dat de verschillende etnische en religieuze groepen die zich in de toenmalige smeltkroes van Jeruzalem bevonden – onder wie (volgens Handelingen 2) Parten, Meden, inwoners van Mesopotamië, mensen uit Egypte, Libië en Kreta – zich door de verkondiging van Jezus' leerlingen aangesproken wisten in hun eigen taal.

Weblink bron
Bert Roebben
 “Religie is zowel dynamiek als dynamiet” (13 mei 2005) op nrc.nl

woordelijk verslag van de vergaderingen in de Staten-Generaal

Zijn uitspraak „In gelul kun je niet wonen” zou door de griffie van de Tweede Kamer te grof zijn bevonden. De uitspraak werd in de Handelingen vervangen door „In geouwehoer kun je niet wonen”.

Weblink bron
Guus Valk
 “‘„In gelul kun je niet wonen” is geschrapt uit Handelingen van de Tweede Kamer’” (20 september 2018) op nrc.nl


Aadler

Adelaar, Arend; sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem


Ainu

Aino; een taal die gesproken wordt door de Ainoe-bevolking op het Noord-Japanse eiland Hokkaidō


Abadon

Abdon; mannelijke voornaam van Hebreeuwse afkomst


verbinding van lake zn en een bedenksel uit 1921 van Laurence J. Daly, redacteur van de The Webster Times', door de naam in de taal van de Nipmuc , de oorspronkelijke bewoners, "Chaubunagungamaug" te verlengen met die van een nabijgelegen meer en een verwijzing naar de Engelse kolonisten

/ˌleɪk tʃɚˈɡɒɡəɡɒɡ ˌmænˈtʃɔːɡəɡɒɡ tʃəˌbʌnəˈɡʌŋɡəmɔːɡ/

Dit wordt door sommigen beschouwd als de langste aardrijkskundige naam in de VS.

meer in de buurt van de plaats Webster in Massachussets, VS


American Standard Code for Information Interchange

standaard om het Latijnse alfabet, de Arabische cijfers en bepaalde andere tekens met zeven bits weer te geven


Doema

lower house

het lagerhuis van het Russische parlement

Wilders is deze week op bezoek in Rusland en bezoekt onder meer de Doema, het Russische parlement. Vrijdag wordt hij ontvangen door de plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken. De PVV-leider kondigde zijn bezoek eerder deze maand aan. ,,Het is tijd voor Realpolitiek ipv Russofobie!"

Weblink bron “Nabestaanden MH17 eisen excuses Wilders voor Russisch vriendschapsspeldje” (28-02-2018), Tubantia

Poetin haalde de constitutie eerder overhoop. In 2012, na een premierschap van vier jaar, rekte de Doema, het Russische Lagerhuis Poetins ambtstermijn op tot zes jaar, waardoor Poetin nog eens twaalf jaar te gaan had. Langer dan Brezjnev en Stalin ooit gezeten hebben.

Weblink bron
Joost Bosman
 “Pas na de verkiezingen in Rusland begint de echte onrust” (18-03-2018), Tubantia


Formule 1

van Engels Formula One, waarin formula verwijst naar de verzameling technische eisen die geldt voor alle auto's die aan deze races meedoen en one geeft aan dat deze verzameling betrekking heeft op de voornaamste autoraces met de snelste auto's; zo bestaan er ook een Formule 2 en een Formule 3

sinds 1946 de hoogste categorie wedstrijden in het autoracen, die vanaf 1950 een jaarlijks wereldkampioenschap vormen

Hij eindigde zondag na een tweede plek bij de laatste race van het seizoen als derde in de eindstand van de Formule 1.


Odevelt

samenstelling van ode bn "woest, ongecultiveerd" en velt zn "veld"

Odeveld, gemeenschappelijke, iets hoger gelegen aan een weg gelegen weidegrond van 0,2 bij 4 km waar later het dorp Zaffelare, een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen ontstond


Odeveld

De naam leeft nog voort in de straatnaam "Oude Veldstraat".

oude benaming voor Zaffelare, een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen


Marshallhulp

In de betekenis van ‘economische hulpverlening na WO II’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1950

samenstelling van Marshall en en hulp zn

hulp van de Verenigde Staten aan Europese landen na de Tweede Wereldoorlog


United Kingdom

(verkorting) van United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, verbinding van  united en kingdom


Philippines

Filipijnen, een eilandengroep in de Stille Oceaan


Philippines

Filipijnen, een land in Zuidoost-Azië, gelegen op de gelijknamige eilandengroep


Philippines

van Spaans Filipinas, genoemd naar koning Filips II

Filipijnen, een land in Zuidoost-Azië, gelegen op de gelijknamige eilandengroep#meervoud van het zelfstandig naamwoord Philippine


Almaty

de grootste stad van Kazachstan, van 1929 tot 1997 hoofdstad van dat land


West-Afrika

samenstelling van west bn en Afrika en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.E en met hoofdletters volgens spellingregel 16.G onder (3)

Ascension

landen en territoria in West-Afrika volgens de indeling van de VN

westelijk deel van het continent Afrika; in de indeling van de VN: vanaf Mauretanië tot en met Nigeria alle landen aan de Atlantische Oceaan plus de niet aan zee liggende landen Mali, Niger en Burkina Faso


Ascension

via Engels Ascension Island van Portugees Ilha da Ascensão "Hemelvaartseiland", de benaming bij de herontdekking op Hemelvaartsdag 1503 gegeven door de Portugese generaal A. de Albuquerque

een eiland in het zuiden van de Atlantische Oceaan, 1600 km ten westen van de Afrikaanse kust. deel van het Britse overzeese gebiedsdeel Sint-Helena

De Britten broeden intussen op meer aanspraken. Zo meldden kranten eerder al dat ze ook een aanzienlijk gebied om de Falkland Eilanden en South Georgia als exclusieve economische zone willen opeisen. (…) Daarnaast onderzoeken ze of ze gebieden in de Golf van Biskaje, rond het eiland Ascension en voor de westkust van Schotland kunnen claimen.

Weblink bron “Britten claimen bodem Antarctica” (17 oktober 2007) op nrc.nl


Wuhan

van Chinees 武汉, gevormd door het samenvoegen van de eerste delen van 武昌 "Wuchang" en 汉口 "Hankou" de twee plaatsen die zijn samengevoegd om de stad te vormen

miljoenenstad in het hart van China, gelegen aan de Jangtsekiang, hoofdstad van de provincie Hubei


Woehan

meer fonetische schrijfwijze voor Wuhan, een miljoenenstad in het hart van China


Noord-Macedonië

land in de Balkan dat tot 12 februari 2019 Macedonië heette en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 807, de drieletterige landcode: MKD en de tweeletterige landcode: MK


New South Wales

door de Britse ontdekkingsreiziger J. Cook die dit gebied in 1770 als eerste Europeaan bezocht, genoemd naar de streek Zuid-Wales

Nieuw-Zuid-Wales, een deelstaat van Australië


Aarle-Rixtel

samenstelling van Aarle en en Rixtel en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.E

dorp en voormalige gemeente in Noord-Brabant, tegenwoordig deel van de gemeente Laarbeek


Serili

Austronesische taal, gesproken door ongeveer 300 mensen die het gelijknamige dorp op het eiland Marsela bewonen

dorpje op het Zuid-Molukse eiland Marsela in Indonesië


Septuagint

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘de oudste Griekse bijbelvertaling’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

vertaling van het Oude Testament uit het Hebreeuws in het Grieks, die tussen circa 250 en 50 v.Chr. werd gemaakt (door 70 joodse geleerden)


in 2020 door de Studiegroep Coronavirussen (Coronavirus Study Group) van de Internationale Commissie voor de Taxonomie van Virussen (International Committee on Taxonomy of Viruses, ICTV) vastgestelde de naam die aangeeft dat het gaat om een tweede variant "-2" van het coronavirus "-CoV" dat de ziekte "SARS" veroorzaakt

Dit verschil in naam tussen een virus en de ziekte die het kan veroorzaken is niet ongewoon: zo veroorzaakt het virus hiv de ziekte aids.

SARS-CoV-2-virus, coronavirus dat de ziekte covid-19 veroorzaakt


Samenland

samenstelling van Same en land met het invoegsel -n-

gebied dat zich uitstrekt over het noorden van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland


Pauluskerk

eponiem, samenstelling van Paulus en "de apostel " en kerk zn "gebouw voor religieuze samenkomst"

Pauluskerks (possessive)
Pauluskerken (plural)

kerkgebouw dat naar de apostel Paulus is genoemd

Het koor is druk met de generale repetitie van wat woensdag startte en in heel Rotterdam te horen is de komende weken: van Centraal Station tot de gevangenis, het ziekenhuis en de Pauluskerk, overal zullen ze stukken uit ‘de Matthäus’ ten gehore brengen.

Weblink bron
Marko de Haan
 “Deze maand klinkt overal in Rotterdam ‘de Matthäus’” (5 maart 202) op nrc.nl


Pauluskerken

meervoud van het zelfstandig naamwoord Pauluskerk

Thornhill schilderde in 1715-21 acht fresco's met bijbelse scènes in de koepel van de Saint Paul's Cathedral te Londen; Borel in 1904 en Denis ca. 1915 maakten fresco's in de absissen van de Pauluskerken te Lyon en Genève.

Louis Goosen
 “Van Andreas tot Zacheüs. Thema's uit het Nieuwe Testament en de apocriefe literatuur in religie en kunsten.”, 2e druk (maart 1997), SUN, Nijmegen, ISBN 90 6168 353 X, p. 239


Maerz

Maerz iss normally kiehl un nass.


Marz

Marz iss normally kiehl un nass.


Binnenlandse Zaken

verbinding van  binnenlandse en zaken, geschreven met hoofdletters volgens spellingregel 16.N

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

ministerie van een overheid dat verantwoordelijk is voor zaken die het eigen land betreffen en die niet onder een van de overige ministeries vallen

Indien bijvoorbeeld in Duitsland een vakdepartement taken en bevoegdheden wil overdragen aan het decentrale bestuur, dan kan Binnenlandse Zaken dat verhinderen of bijsturen wegens strijd met de beginselen van de Duitse federatie.

Weblink bron
Douwe Jan Elzinga
 “Binnenlandse Zaken moet dringend versterkt” (27 april 2012) op binnenlandsbestuur.nl


Dorottya

via Latijn Dorothea van Oudgrieks Δωροθέα (Dōrothéa) "geschenk van God"


Zonnekoning

samenstelling van zon zn en koning zn met het invoegsel -e- , geschreven zonder tussen-n volgens spellingregel 8.E en met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A; een leenvertaling van Frans Roi-Soleil en

bijnaam voor koning Lodewijk XIV van Frankrijk

De Zonnekoning, Lodewijk de Veertiende, is aan de macht gekomen en van hem is bekend dat hij alle touwtjes van zijn rijk in handen wilde krijgen.

Weblink bron
Anne Jongeling
 “Jean de la Fontaine” (12 januari 2009) op nu.nl

bijnaam voor iemand die zich gedraagt als een alleenheerser

Minister van Binnenlandse Zaken, Gérard Collomb, zei dat Macron zich te veel als een alleenheerser gedroeg. Macron werd niet voor niets de 'Zonnekoning' genoemd.

Weblink bron
Frank Renout
 “Knuffelstrategie: De softe fase van Macron” (24-09-2019), Tubantia

"Bach houdt de teugels strak bij het IOC. De Zonnekoning noemen ze hem ook wel. Het beleid is helemaal op hem ingesteld en hij wordt omringd door jaknikkers en hielenlikkers.

Weblink bron “Seppelt hekelt halsstarrig IOC: 'Imago van Bach heeft flinke deuk opgelopen'” (28 MAART 2020), NOS


Wereldgezondheidsorganisatie

samenstelling van wereld zn en gezondheidsorganisatie zn

instantie van de Verenigde Naties die zich bezighoudt met de wereldwijde gezondheidszorg

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is de gemiddelde levensverwachting wereldwijd 71,4 jaar, gebaseerd op gegevens van 2015.

“Opvolger”, Wageningen University & Research

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft nog geen bewijs voor immuniteit tegen het coronavirus.

“WHO heeft nog geen bewijs voor immuniteit tegen coronavirus” (2020-04-25), Het Parool


Wetstraat

De bitse sfeer in de Wetstraat de voorbije dagen en weken zet zich voort op de sociale media, die in de onophoudelijke strijd om de oorlog van de kiezersgeesten een arena geworden zijn waar verwijten heen en weer vliegen.

Weblink bron
Tim Verheyden
 “Bitse sfeer in Wetstraat gaat voort op sociale media, maar bestaat slechte politieke reclame wel?” (27 februari 2020) op vrt.be

straat in Brussel waaraan het parlement en het kabinet van de Eerste Minister van België zijn gevestigd, evenals verschillende Europese instellingen

Vannacht zijn wegenwerkers gestart met de aanleg van een nieuw fietspad in de Wetstraat in Brussel.

Weblink bron
evg
 “Fietspad verdeelt de Wetstraat” (5 mei 2020) op standaard.be


Baian

Beieren; de grootste, in het zuidoosten gelegen, deelstaat van de Bondsrepubliek Duitsland, hoofdstad München


Amelaand

Ameland; een waddeneiland in het noorden van Nederland

Ameland; een gemeente gelegen op het gelijknamige eiland


Kroaotië

Kroatië; een land in Oost-Europa ten zuiden van Hongarije


Vastenavond

In de betekenis van ‘vooravond van de grote vasten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1264

Vastenavonds (possessive)
Vastenavonden (plural)

de dinsdag voor Aswoensdag, laatste dag van het carnaval


Zandé

van het endoniem (in Zandé) Pazande of Kizande

Zandétaal die door ongeveer een miljoen mensen in Congo, de Centraal-Afrikaanse Republiek en Zuid-Soedan wordt gesproken

Het volgende wiegelied is bijzonder populair in het Noorden van Congo. Het is samengesteld uit een mengsel van vier talen, Bangala, Swahili, Zande en Bwa.

“Afrikaanse letterkunde: Tradities, genres, auteurs en ontwikkelingen” (2019), Amsterdam University Press, Amsterdam, ISBN 9789048541577, p. 57


Kunwinjku

Kunwinjku

Australische taal gesproken door 1700 mensen in West-Arnhemland in het noorden van Australië


Lugdunum Batavorum

verbinding van  Lugdunum en Batavorum
'Lugdunum' is een latinisering van een Keltische samenstelling 'Lugudunon' van Lugh , de zonnegod, en 'dunom' "heuvel, versterkte hoogte, fort", cognaat met duin. Er waren in het Romeinse rijk meerdere plaatsen die zo werden genoemd, waarvan de belangrijkste het huidige Lyon was. Daarom werd ter onderscheiding 'Batavorum' "van de Bataven" toegevoegd, de naam van het Germaanse volk dat in de Romeinse tijd in het gebied van de grote rivieren leefde.


Yentel

van Jiddisch יענטל (jentl) dat vermoedelijk teruggaat op een Romaans woord voor "edel, aardig" (zoals Oudfrans gentil of Italiaans gentile)


Kiskassen

onder invloed van kiskassen ww ontleend aan Frans Casquets

enkele rotseilandjes en klippen 12 km ten westen van het kanaaleiland Alderney


Doggersbank

samenstelling van dogger zn "visser op kabeljauw" en bank zn "ondiepte" met het invoegsel -s-

ˈdɔɣərzˌbɑŋk

300 km lange ondiepte in de Noordzee ten oosten van Noord-Engeland, die vanouds van belang is voor de visserij
De Doggersbank is ook het grootste Natura 2000-gebied van Nederland.

Het Wereld Natuur Fonds (WNF) heeft samen met een aantal andere natuurorganisaties een klacht ingediend bij de Europese Commissie omdat de natuur in de Doggersbank niet goed beschermd wordt. Zegenvisserij, een techniek waarbij met een sleepnet over de bodem vissen worden gevangen, verstoort en beschadigt de Doggersbank. De Doggersbank is een ondiep deel in de Noordzee met een lengte van bijna 300 kilometer.

Weblink bron
Marissa van Loon
 “WNF dient klacht in bij Europese Commissie om sleepnetten in Noordzee” (24 juni 2019) op nrc.nl


Valnesfjord

Valnesfjord, een dorp onder leiding van de gemeente Fauske zn gelegen in de in de Noorse provincie Nordland

Jorda i Valnesfjord er dyp og formoldet, dette gjør at forholdene for gulrotproduksjon er optimale og med lys hele døgnet og lave temperaturer, blir gulrota ekstra søt og egner seg spesielt godt til gulrotmarmelade.

De grond in Valnesfjord is diep en humusrijk, wat betekent dat de omstandigheden voor wortelproductie optimaal zijn en met licht de hele dag en lage temperaturen wordt de wortel extra zoet en is bijzonder geschikt voor wortelmarmelade.


Valnesfjord

Valnesfjord er eit populært turområde med mange turmulegheiter både om sommaren og vinteren.

Valnesfjord is een populair wandelgebied met zowel in de zomer als in de winter veel wandelmogelijkheden.


Valnesfjords

genitief onbepaald mannelijk enkelvoud van Valnesfjord


Rijnboog

zn samenstelling van Rijn en "rivier" en boog zn "gekromd traject" , gespeld met een hoofdletter volgens spellingregel 16.F

en naar Rhijnboog de bijnaam van de stoomlocomotieven die vanaf 1889 tussen Arnhem en Utrecht gingen rijden; deze bijnaam verwijst zelf weer naar de Rhijnspoorweg en "bogie", een kenmerkend onderdeel van de locomotief

De instellingen worden gehuisvest in twee verschillende gebouwen bij de haven, die deel gaat uitmaken van de toekomstige Rijnboog.

Weblink bron “Arnhem steekt 120 mln in nieuwbouw voor cultuur” (26 november 2007) op nrc.nl


Mo i Rana

Mo i Rana er et handelssentrum med rundt 200 handelsbedrifter.

Mo i Rana is een handelscentrum met ongeveer 200 handelsbedrijven.


Eiger-noordwand

samenstelling van Eiger en en noordwand zn

de moeilijk te beklimmen noordwand van de Eiger, een berg in Zwitserland

Toen zij acht jaar oud was, keerde haar vader, de Amerikaanse alpinist John Harlin II, niet terug van zijn gedroomde beklimming van de Eiger-noordwand in 1966.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


Mount Everest

berg op de grens van Nepal en Tibet, de hoogste berg van de wereld

Buiten aan de picknicktafel begon ik te lezen. Het gaat over de ervaringen van nabestaanden van overleden klimmers. Ik las hoe haar vriend, Joe Tasker, in 1982 was overleden tijdens een expeditie naar Mount Everest.


Gullah

creooltaal gesproken door enkele duizenden bewoners van eilanden voor de kust van de VS tussen het noorden van Florida en Noord-Carolina die van Afrikaanse afkomst zijn

Tijdens haar omzwervingen staalt Aminata haar taalvaardigheid, vaak clandestien en met hulp van derden, tot ze een handvol talen beheerst, waaronder Engels en Gullah, het slavendialect.

Weblink bron
Auke Hulst
 “Vrees geen mens, leer hem kennen” (7 april 2011) op nrc.nl


Avikam

Avikam

Atlantische Congotaal gesproken door 20 duizend mensen in het zuiden van Ivoorkust

⧖ „Vereenvoudiging" had bij voorbeeld plaats met de labiovelaren 'kp' en 'gb', die kenmerkend West-Soedaneesch zijn. Bijv. Avikam (Kwa-groep): gbekre „Européen" >NE. bakra „id." en Ahlö (Togo): kpali „rufen" > NE. bari „id."

Weblink bron
Lou Lichtveld
 Arikaansche resten in de creolentaal van Suriname in: De West-Indische Gids, jrg. 10 deel 11 (1929), Martinus Nijhoff, 's-Gravenhage, p. 512


Urkers

o bn [1]: afgeleid van Urker zn met het achtervoegsel -s

Het Urkers kent ook niet van die harde klanken. Daarom klinkt het zingen in het dialect prachtig.

Weblink bron
René Zeeman
 „Het Urker dialect klinkt heel melodieus” in: Reformatorisch Dagblad (3 december 2013), p. 12 kol. 4/5

meervoud van het zelfstandig naamwoord Urker

Deze vis heeft nooit in de Zuiderzee gezwommen en wordt door Urkers ook niet gevangen.

Weblink bron
M. Bogerd
 Rumoer om orka of ijsvlet
Inwoners van Urk willen roofvis bij dorpsingang niet kwijt in: Reformatorisch Dagblad (18 maart 1992), p. 19 kol. 5


Urak Lawoi'

Maleise taal die door ongeveer 3.000 mensen in het zuiden van Thailand wordt gesproken


Haifa

Na de Negev loop je door oude steden als Jeruzalem, Haifa en Nazareth en kun je bij Trail Angels overnachten die hun huis openstellen voor INT-hikers.


Himalaya

van Sanskriet हिमालय (himā-laya) “verblijfplaats van de sneeuw”

gebergte dat ten noorden van India ligt; het hoogste gebergte ter wereld

De Himalaya strekt zich uit over 2.400 kilometer, van Pakistan over India, China, Nepal en Bhutan.

Weblink bron
lob
 “Gletsjers Himalaya kunnen over 50 jaar gesmolten zijn” (4 juni 2007) op nieuwsblad.be

Ik stond in de Himalaya op de Annapurna, de hoogste bergen ter wereld om me heen en ik zei tegen mezelf: als je echt een grote jongen bent dan kun je dit ook tekenen.

Weblink bron
Jan van der Kooi geciteerd door Marjoleine de Vos
 “‘Ik begin nu heel langzaam te begrijpen waar het heen moet’” (17 april 2020) op nrc.nl


Malala

Tijdens het lopen beluisterde ik veel audioboeken en ik was erg geïnspireerd geraakt door het verhaal van Malala, het 13-jarige meisje uit Pakistan waarin ze het lot beschrijft van meisjes die van het Taliban-regime niet naar school mogen.


Matterhorn

een 3883 meter hoge berg op de grens van Zwitserland en Italië

Mijn moeder vertelde eens bij het kampvuur dat haar eigen moeder in 1930 de top van de Matterhorn in Zwitserland had beklommen met touwen en stijgijzers.


Melkweg

leenvertaling van Latijn Via Lactea, geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.E, in de betekenis van ‘sterrenstelsel’ voor het eerst aangetroffen in 1634

via làctia

het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.

Met mijn luchtbed op het grondzeil kroop ik mijn slaapzak in en keek omhoog naar de sterren in de hemel. Nog nooit had ik de Melkweg zo helder gezien.


Asíubúi

Samenstelling van Asia zn "Azië" en íbúi zn "inwoner"

Let op! 'Asíbúi' wordt met een hoofdletter geschreven omdat het woord voornamelijk op een geografische context baseert.

1.3.5 Ýmis gömul (og úrelt) kynþáttaheiti (einkum byggð á útlitseinkennum) eru rituð með litlum upphafsstaf

Bron: Ritreglur: IJslandse spellingregels- Advertenties van het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur nr. 695/2016 en 800/2018 met correcties.

Hann snéri sér að einum farþeganna, Asíubúa, í von um að hann mundi reynast viðskiptavinur.

Hij wendde zich tot een van de passagiers, een Aziaat, in de hoop klant te worden.


Seth

Aan de bar in een klein dorpje vertelde de barman me een bijzonder verhaal over ene Seth Orme – trailname Cap – een 26-jarige jongen uit North-Carolina, die iets voor me op de trail liep.


Rijksveldwacht

samenstelling van Rijk en en veldwacht zn met het invoegsel -s- , benaming van een handhavingsdienst die in Nederland in 1856 ingevoerd werd

specifieke dienst van gerechtsdienaren en opzieners van jacht en visserij, voorloper en later onderdeel van de rijkspolitie

⧖ Art. 3. De Rijks-veldwacht bestaat in het algemeen in:
a. het doen van dag-en nacht-rondes zoo binnen den bebouwden kring der gemeenten, als inzonderheid ten platten lande, ter handhaving der openbare orde, ter beveiliging van personen en goederen en ter voorkoming van misdrijven; en voorts in het bijzonder in:
b. het waken tegen bedelarij en landlooperij;
c. het toezigt op vreemdelingen;
d. de bewaking van het jagtveld en de visscherij;
e. het in bewaring nemen van zwervende, beschonkene en verlaten personen;
f. het opsporen van misdadigers en het inwinnen van informatien nopens gepleegde misdrijven;
g. het dienstbaar zijn tot de handhaving der orde op de openbare teregtzittingen der onderscheidene regts-collegien;
h het overbrengen of transporteren van gevangenen;
i. de beteekening van dagvaardingen en andere geregtelijke stukken in strafzaken.

Nederlanden in: Nederlandsche staatscourant (19 november 1856), Bureau der Nederlandsche Staats-courant, 's-Gravenhage, p. 1


Trio

Caribsche taal die gesproken wordt door ongeveer 2000 personen in Suriname

Het Trio is een inheemse taal.

persoon die tot de Trio-stam van inheemse Surinamers behoort


Aucaans

creoolse taal die gesproken wordt door ongeveer 25000 personen in Suriname en het aangrenzende Franse departement Guyane

Het Aucaans bevat elementen die uit Afrikaanse talen stammen.


Haas

leenvertaling van Latijn Lepus, geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.E

Lepus

sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4ᵘ54ᵐ en 6ᵘ09ᵐ en tussen declinatie −27° en −11°)


Skotsko

Afgeleid van de eigennaam Skot met het achtervoegsel -sko

Schotland; een van de vier landen in het Verenigd Koninkrijk.


Clark

Clark Gable was a popular movie star


Calvijn

vernederlandsing van de latinisering "Calvinus" van de Franse familinaam "Cauvin"

Johannes Calvijn, protestants theoloog die in Nederland veel aanhang kreeg, vooral bij fanatieke christenen met een strenge en sombere moraal

Veel van wat negatief wordt geduid als ‘calvinisme’ – een troosteloos en vreugdeloos geloof waarin het leven slechts één tranendal is onder het wrede oog van een tirannieke God – heeft slechts zeer in de verte iets te maken met Calvijn.

Weblink bron
Rob Hartmans
 “Calvijn was geen massamoordenaar” (28 april 2017) op nrc.nl

De kantoorboterham is zo Nederlands als het regenpak, de vouwfiets en korte vrouwenkapsels. Hij is eenvoudig doch voedzaam en heel erg ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ – voor mijn geestesoog zie ik Calvijn, vadertje Cats, Willem Drees en Wim Kok goedkeurend knikken.

Weblink bron
Japke-d. Bouma
 “Neem nooit een boterham mee naar kantoor” (7 februari 2017) op nrc.nl


Tuilerieën

alleen meervoud, van Frans Tuileries en , van tuileries "pannenbakkerijen", die in het begin van de 16e eeuw op die plek te vinden waren

stadspark in het centrum Parijs, dat vroeger de tuin van het gelijknamige paleis was

In de Franse hoofdstad schilderde hij graag verliefde stelletjes in de Tuilerieën, al had hij steevast meer aandacht voor de bomen in het stadspark dan de mensen.

Weblink bron
Sandra Smallenburg
 “De troost van een knotwilg of kastanjeboom” (26 augustus 2020) op nrc.nl

Het had een olijke bijdrage moeten worden aan een openluchttentoonstelling afgelopen oktober, in de Tuilerieën in Parijs.

Weblink bron
Sandra Smets
 “De Domestikator: controversieel in Parijs, citymarketing in Amsterdam” (29 augustus 2018) op nrc.nl

voormalig koninklijk paleis, dat van de 16e tot de 19e eeuw in Parijs stond

Op 20 maart 1815 – de verjaardag van zijn zoon – herovert Napoleon de Tuilerieën.

Weblink bron
Margot Poll
 “Door Napoleons identiteitscrisis stierven tienduizenden soldaten” (3 oktober 2019) op nrc.nl

De albums uit 1855-1857, met 550 opnamen van de Franse fotograaf Edouard Baldus (1813-1889), zijn net op een Londense veiling voor 60.000 gulden verworven. Elk blad toont in een scala van bruinen een gevel of gevel-detail van het Louvre, dat omstreeks die tijd werd doorgetrokken naar de Tuilerieën.

Weblink bron
Marianne Vermeijden
 “Vernieuwende mammoetonderneming” (10 november 1999) op nrc.nl


VAE

(afkorting) en (initiaalwoord) afgeleid van Verenigde Arabische Emiraten

Het initiaalwoord VAE kan als mannelijk enkelvoud worden gebruikt, wanneer het puur als naam voor een eenheid wordt opgevat; anders is het alleen meervoud.

land in het Midden-Oosten, aan de zuidkust van de Perzische Golf

Maar de VAE moeten beslissen waar ze hun ambassade willen vestigen.

Weblink bron “Deal Israël-VAE: Arabische staten zijn het wachten op Palestina beu” (14 augustus 2020) op nrc.nl

De VAE heeft zijn troepen grotendeels teruggetrokken uit Jemen, maar het is op dit moment nog te vroeg om van een complete en definitieve terugtrekking te spreken.

S. Blok
 “Reactie op verzoek commissie over een verslag van de reis naar een aantal landen in de Golfregio”, kamerstuk 32623 / 32735 nr. 296 (4 maart 2020), Tweede Kamer der Staten-Generaal, p. 3


Rota

van Latijn Sacra Romana Rota letterlijk: "heilige Romeinse wiel", waarbij er verschillende verklaringen voor het laatste woord bestaan: een verwijzing naar een ronde zittingszaal, naar het in een cirkel zitten van de rechtsprekende "auditoren" of naar een rollende bewaarplaats voor processtukken

Béatrix de Cusance (1614-1663) was in haar tijd een spraakmakende figuur, wier privéleven aanleiding zou geven tot een rechtszaak voor de Rota, de rechtbank van het Vaticaan.

Weblink bron
Marika Keblusek
 “Brieven aan een overspelige” (1 oktober 2010) op nrc.nl


Veda

via Tamil வேதம் (vedam) of direct van Sanskriet वेद (weda) "kennis", cognaat met weten, in de betekenis "hindoeboeken" aangetroffen vanaf 1651, geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.P

Veda

elk van de vier voornaamste heilige hindoegeschriften

De Indiërs hadden een sterk orale traditie waarin verzen van meester op leerling werden overgedragen. Dat gold voor de heilige teksten van de Veda, maar ook voor wiskundige teksten.

Weblink bron
Bennie Mols
 “Oude Sanskrietverzen zingen van wiskunde” (16 april 2011) op nrc.nl


Tewa

taal gesproken door ongeveer 1600 Pueblo-indianen in het grensgebied van Mexico en de Verenigde Staten

Daartoe [sic!] wordt in dit geval ook het Soshone van de Comanche toe gerekend en het Tanoa van de Kiowa (maar ook van sommige Pueblo, zoals het Tewa).

Weblink bron
Floris Schreve
 “Mijn hersenspinsels en gedachtekronkels : Vervolg van de belangrijkste cultuurgebieden van Noord Amerika” (17 maart 2010) op fhs1973.com


Rijksvoorlichtingsdienst

samenstelling van rijk zn en voorlichtingsdienst zn met het invoegsel -s-

overheidsdienst die de bevolking inlicht over het koningshuis en het regeringsbeleid

"We gaan bij de restauratie niet de geschiedenis herschrijven." Daarna wordt beslist of de koets weer gebruikt gaat worden. Volgens koningshuis-verslaggever Kysia Hekster is het niet gek dat de koning zich er bij deze gelegenheid nog niet over uit laat. "Normaal wordt zoiets via de Rijksvoorlichtingsdienst bekendgemaakt. Maar het zou goed kunnen dat er na de restauratie voor gekozen wordt om de koets in een museum te zetten."

Weblink bron “Koning, koningin en prinsessen starten zomervakantie met fotosessie” (VR 17 JULI,), NOS

Nu meldt de Rijksvoorlichtingsdienst dat hij op 9 juli terugtreedt. Volgens de RVD heeft de VVD een goede kandidaat gevonden om hem op te volgen en zal die naam op korte termijn bekend worden gemaakt.

Weblink bron “Van Rijn in juli weg als minister” (28-05-2020), NOS


Utopia

van Latijn Utopia gevormd uit Oudgrieks οὐ (oú) "niet" en τόπος (tópos) "plaats" met het achtervoegsel -ia, dus letterlijk: "Nergensland" door de Engelse staatsman T. More in zijn in 1516 te Leuven verschenen boek De Optimo Reipublicae Statu deque Nova Insula Utopia

Utopia's (possessive)
Utopia's* (plural)

[2] Het woord utopie is gangbaar wanneer het woord als soortnaam wordt gebruikt.

als benaming van het boek De Optimo Reipublicae Statu deque Nova Insula Utopia van T. More

Hij verbindt Cuba met Columbus’ aankomst in „de nieuwe wereld” aan het einde van de 15de eeuw en koppelt dat aan de publicatie van Thomas Mores Utopia in 1516.

Weblink bron
Dana Linssen
 “Toerisme is de laatste vorm van kolonialisme” (10 november 2020) op nrc.nl

denkbeeldig land waarin zaken radicaal anders zijn geregeld met heel aantrekkelijke resultaten

De afgelopen honderd jaar is de utopie een vrij gevaarlijk vehikel geweest. Denk aan het Sovjet-communisme en het nazisme. Het idee van Utopia als inspirerend en geweldloos baken is daardoor in de knel geraakt. De afgelopen decennia zijn nauwelijks nog utopieën gepubliceerd.

Weblink bron
Arjen Ribbens
 “Carlijn Kingma brengt op haar tekeningen verleden en toekomst in kaart” (23 september 2020) op nrc.nl

ideale situatie die sterk van de bestaande toestand verschilt

Ze wilden van Cambodja een agrarisch en communistisch Utopia maken, een boerensamenleving waarin klasse, religie en geld geen rol zouden spelen.

Weblink bron
Annemarie Kas
 “De rechterhand van Pol Pot had nergens spijt van” (5 augustus 2019) op nrc.nl


Kerstster

samenstelling van kerst zn en ster zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.E

de ster die volgens het Evangelie van Matteüs (2:2) door de Wijzen uit het oosten opgevat werd als voorteken voor de geboorte van de koning der Joden

De Italiaanse schilder Giotto heeft waarschijnlijk de komeet van Halley in 1301 waargenomen, getuige de vorm van de Kerstster boven zijn fresco De aanbidding van de Drie Koningen.

Weblink bron
G. A. W. C. van Hemert tot Dingshof
 “Sterrengids” (24 december 1990) op nrc.nl


Ridderzaal

ridderzaal zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A, omdat het specifiek om de ridderzaal van het voormalige grafelijk slot in Den Haag gaat

grote, middeleeuwse hal op het Binnenhof in Den Haag
Dit is de plaats waar traditioneel het parlementaire jaar wordt geopend als de koning de troonrede uitspreekt in een verenigde vergadering van de Eerste en Tweede Kamer. De zaal wordt ook gebruikt voor andere plechtige gebeurtenissen.

De prijs wordt uitgereikt op 25 september 2019 door minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) in de Ridderzaal in Den Haag.

Weblink bron
Annelies Bontjes
 “Regisseur Ivo van Hove krijgt Johannes Vermeer Prijs” (15 augustus 2019) op nrc.nl


Dam

dam zn "wal door water", geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A
**[2.1] vanwege de ligging bij de vroegere dam door de Amstel waaraan die Amsterdam zijn naam ontleent

gebruikt als naam voor een plaats nabij een (voormalige) wal door het water

gebruikt als straatnaam voor straat of plein op of nabij een (voormalige) wal door het water

Het midden op de Dam geplaatste beeld werd ontworpen door de Russische beeldhouwer Léopold Bernstamm in opdracht van tsaar Nicolaas II, die het in 1911 schonk aan de stad Zaandam ter herinnering aan het verblijf van Peter de Grote in de stad.

Weblink bron
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
 “Czaar Peter Monument in Zaandam” (16 maart 2020) op rijksmonumenten.nl

plein in Amsterdam waar het nationaal monument voor de Tweede Wereldoorlog staat en waar ook vaak demonstraties worden gehouden

Bij een van de toeristenwinkels aan de Dam werden de ansichtkaarten kort voor 17.00 uur haastig naar binnen gehaald. De laatste klanten kunnen nog net een mondmasker krijgen, dan gaat het rolluik dicht. Op de Dam hebben zich inmiddels veel mensen verzameld voor de demonstratie.

Weblink bron
Sjoerd Klumpenaar & Lisa Dupuy
 “Stevige kritiek op Halsema na demonstratie op de Dam” (1 juni 2020) op nrc.nl


Plejaden

eponiem, alleen meervoud van Oudgrieks Ππλειάδες (pleiádes) "dochters van Pleione", pleiaden: de naam voor een groep van zeven sterren die volgens de mythologie eigenlijk de zeven dochters van Atlas en Pleione waren, die de godin Artemis vergezelden en van Zeus een veilige plaats aan de hemel hadden gekregen, gespeld met een hoofdletter volgens spellingregel 16.C

met het blote oog zichtbare hoop van sterren in het sterrenbeeld Stier

Verder schrijft zij dat het middernacht is, dat de maan is ondergegaan en het licht van de Plejaden is verdwenen. Laatstgenoemde is, zoals nu bekend, de helderste sterrenhoop aan de hemel.

Weblink bron
George Beekman
 “Wanneer lag Sappho op haar sponde” (26 mei 2016) op nrc.nl


Pléiade

naam van een beroemde verzameling uitgaven waarin alleen het werk van de belangrijkste schrijvers wordt gepubliceerd

„Mijn droom? Een huis, mijn huis, met de Pléiade om me heen, eindelijk de hele Saint-Simon lezen.

Weblink bron
Margot Dijkgraaf
 “‘Schrijven stelt het sterven uit’” (26 juli 2013) op nrc.nl

Tollens' poëzie is in de twintigste eeuw niet meer integraal herdrukt, die van Hugo is in de Pléiade opgenomen.

Weblink bron
Marita Mathijsen
 “De Tollenstwist” (7 januari 2006) op nrc.nl

zevental beroemde dichters uit de Franse Renaissance in de 16e eeuw

Wat een gezelschap! Hun verzen doen die van de Dichters van de Pléiade verbleken.

Weblink bron
Guus Luijters
 “Hogesluis over de Amstel” (16 mei 2019) op nrc.nl

In de zestiende eeuw werden in Frankrijk niet alleen prachtige gedichten geschreven door de Pléiade, `het zevengesternte van grote dichters'. Ook het werk van veel andere dichters was zeer de moeite waard.

Weblink bron
Ewoud Sanders
 “Ramsj” (3 juni 2005) op nrc.nl


Rotary

van Engels Rotary, een verwijzing naar de begintijd waarin het roteren van functies en vergaderlocaties kenmerkend voor de organisatie waren, de officële naam is Rotary International; gespeld met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

wereldwijde organisatie waarin mensen met verschillende, aanzien gevende beroepen elkaar in plaatselijke clubs ontmoeten en samen aan goede doelen werken

Het is een project van de Rotary, om te helpen bij onderhoud van het natuurgebied.

Weblink bron
Marleen Luijt
 “Goed doen (+netwerken)” (24 februari 2010) op nrc.nl


Götterdämmerung

van Duits Götterdämmerung "godenschemer"

ˈɡʏtərˌdɛməˌruŋ

opera uit 1876 van de Duitse componist R. Wagner waarin de held Siegfried sterft en het Walhalla in vlammen opgaat

Op 30 september gaat in Enschede de allerlaatste opera van de ‘oude’ Reisopera in première: Wagners Götterdämmerung, het sluitstuk van de Ring-cyclus in de geprezen regie van Antony McDonald. Het is een van Wagners langste en grootst bezette werken, en vergt een lange voorbereiding. (…) Nee, dan Götterdämmerung: aan het slot van die opera overstroomt de Rijn en wordt het Walhalla van de goden door vlammen verteerd.

Weblink bron
Floris Don
 “Grootse en symbolische Wagner is sluitstuk voor Reisopera” (3 augustus 2012) op nrc.nl


Purépecha

taal die door ongeveer 125.000 mensen in het westelijke hoogland van Mexico gesproken wordt

Spreek jij vloeiend Purépecha?


Diever

van Middelnederlands Deveren, aangetroffen vanaf 1181 (afschrift uit 15e eeuw); de betekenis is mogelijk verwant aan diep

dorp en tot 1998 gemeente in de huidige gemeente Westerveld, in de Nederlandse provincie Drenthe


(verkorting) van coronavirus disease 2019 "door een coronavirus veroorzaakte ziekte, ontdekt in het jaar 2019", op 12 februari als naam vastgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie


Semele

in de Griekse oudheid godin van de aarde, dochter van Kadmos en Harmonia, moeder van Dionysos
Het verhaal hoe Zeus haar vanwege haar schoonheid verleidde is onderwerp van schilderijen en een bekend oratorium van G.F. Händel.

Dionysus' moeder was de maangodin Semele en zijn grootmoeder was de grote godin, de Magna Mater Rhea.

E.M. Beekman (vert. Maarten van der Marel & René Wezel)
 “Paradijzen van weleer. Koloniale literatuur uit Nederlands-Indië, 1600-1950.” (1998), Prometheus, Amsterdam, ISBN 90 5333 593 5, p. 295


Socrates

via Latijn Socrates van Oudgrieks Σωκράτης (Sokrátès)

Een andere strategie is volgens Kayvan Kian ‘opzettelijke onthouding’: „Juist níét alle luxe en pleziertjes te pakken die je kunt.” Hij haalt een beroemd verhaal aan over Socrates. „Die liep urenlang rondjes rond zijn huis. Zijn buren vroegen verbaasd: wat ben je aan het doen? Waarop Socrates zei: ‘Ik ben mijn eten lekkerder aan het maken.’ Hoe meer trek hij kreeg, hoe lekkerder het smaakte. Onthouding kan helpen om het kleine meer te waarderen.”

Weblink bron
Wouter van Noort
 “Hoe je kalm kunt blijven als de wereld in brand staat” (29 november 2020) op nrc.nl


Krim-Gotisch

Samenstelling van de eigennaam Krim en het zelfstandige naamwoord Gotisch

Germaanse taal die tot het eind van de 18e eeuw werd gesproken door Goten in geïsoleerde gebieden van de Krim


Noord-Ollaand

Noord-Holland; een provincie in het midden van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee


Aarlem

Haarlem; hoofdstad van de provincie Noord-Holland in Nederland


Et Gooi

Het Gooi, 't Gooi; streek in Noord-Holland


Raandstad

Randstad; een ringvormige groep steden in het westen van Nederland, met als belangrijkste centra Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag


Griekelaand

Graikenlaand
Greeknlaand
Grekenland
Griekenlaand

Griekenland; een land in het zuiden van Europa


Deuslaand

Duitskland
Duutslaand
Düütschland
Düütskland

Duitsland; een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft


Ongarije

Hongarije; een land in het midden van Europa met de officiële naam "Republiek Hongarije" (Magyar Köztársaság)


Vis

[1] terugvorming uit Vissen, de eigenlijke naam van het sterrenbeeld


Verienigd Koninkrik

Vereenigt Königriek vun Grootbritannien un Noordirland

Verienigd Keuninkriek van Groot-Brittannië en Noord-Ierlaand

Vereenigte Königriek
Verienigd Keuninkriek

Verenigd Koninkrijk; koninkrijk en soevereine staat in West-Europa, bestaande uit Engeland, Wales en Schotland op het eiland Groot-Brittannië, en Noord-Ierland op het eiland Ierland


Verienigde Staoten

Verenigde Staten; een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'


Letlaand

Letland; een Europees land aan de Oostzee


Frankrik

Frankrijk; een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra


Vatikaan

Vaticaan, Vaticaanstad; land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel


Niassisch

afgeleid van Nias en met het achtervoegsel -isch

taal die op het gelijknamige eiland in Indonesië gesproken wordt

Het Niassisch wordt nog veel gesproken.

Varianten bij de vleet vinden wij eveneens bij Alfons de Cock, "Volkssage, volksgeloof en volksgebruik" (…) en in het eerste deel van Dr. Jan de Vries' "Volksverhalen uit Oost-Indië" (…) - een waardevolle bron voor ons, vermits De Vries, als varianten bij het verhaal ‘De berg en het stekelvarken’, twee Oost-Indische verhalen vermeldt, een in het Soendanees en een in het Niassisch, die overeenstemmen met het Japanse sprookje van de steenhouwer.

Marcel Janssens
 De oorspronkelijkheid van Multatuli's ‘Japanse Steenhouwer’, De Sikkel, Antwerpen / Martinus Nijhoff, Den Haag in: Spiegel der Letteren., jrg. 9 nr. 2 (1965), p. 111/112


West-Europa

onnauwkeurig gedefinieerd westelijk deel van Europa wat in ieder geval de landen Andorra, België, Frankrijk, Monaco en Nederland omvat


Wels

Keltische taal die wordt gesproken in Wales


Erasmusprijs

eponiem, samenstelling van Erasmus en "15e-eeuwse Nederlandse filosoof " en prijs zn "uitzonderlijke beloning"

Erasmus Prize

eerbetoon in de vorm van een geldbedrag en sierlint, dat jaarlijks wordt toegekend aan een persoon of instelling die een voor Europa buitengewoon belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaalwetenschappelijk terrein

Gustav Leonhardt ontving in 1980 de Erasmusprijs uit handen van prins Bernhard.

Weblink bron
Nico van den Berg
 “Leonhardt ontvangt Erasmusprijs 1980” (17-01-2012), NOS

In het buitenland bleef Havel onveranderd populair. Ook in Nederland waar hij in 1995 van toenmalig premier Wim Kok de Geuzenpenning kreeg uitgereikt. Daarnaast kreeg hij voor zijn vreedzame verzet en voor zijn politieke werk tientallen andere prijzen en onderscheidingen waaronder de Erasmusprijs, de Olof Palme-prijs en de Karel de Grote prijs.

Weblink bron “Havel: moedige dissident en schrijver” (18-12-2011), NOS


Kerklatijn

samenstelling van kerk zn en latijn zn geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.I

het Latijn in de vorm die in de Rooms-Katholieke Kerk wordt gebruikt

Op de kloosterschool leerden de koorknapen en aankomende priesters hun mondje Kerklatijn.

Weblink bron “Zonder het gymnasium ben je blind in het museum” (9 oktober 2013) op nrc.nl


Wereldvoetbalbond

samenstelling van wereld zn en voetbalbond zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

internationale federatie van organisaties die op nationaal niveau de voetbalsport organiseren

Wie mag zich de beste voetbalster ter wereld noemen en wint bondscoach Sarina Wiegman de prijs voor beste coach van een vrouwenelftal? Die vragen worden donderdag aan het begin van de avond beantwoord, als de FIFA Awards worden uitgereikt tijdens het jaarlijkse gala van de Wereldvoetbalbond.

Weblink bron Gearchiveerde versie “FIFA Awards live bij NOS: pakt Wiegman prijs en wie wordt Wereldvoetballer?” (17 december 2020) op nos.nl


Wereldvoetbalfederatie

samenstelling van wereld zn en voetbalfederatie zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

internationale bond waarin de nationale voetbalbonden zich hebben verenigd

De ethische commissie van de Wereldvoetbalfederatie FIFA heeft besloten om de zaak tegen voorzitter Gianni Infantino te klasseren.

Weblink bron “Ethische commissie FIFA klasseert klacht tegen voorzitter Gianni Infantino” (19 augustus 2020) op gva.be


Jaëla

vernederlandsing van Hebreeuws יָעֵל (jaël) "klipgeit, steenbok", in de Bijbel de naam van de vrouw die de vijandelijke krijgsheer Sisera uitschakelde (Richteren 4:17-21 en 5:24-27)

Gelukkig komen ook onze drie kleinkinderen die in Ghana wonen, Jaëla, Hadassah en Aenea, van de zomer naar Amsterdam terug.

Max Arian
 “‘Ik worstel niet’” (17 mei 2008) op nrc.nl


Boornbergum

van Fries Boarnburgum, op te vatten als samenstelling van Boorne en "rivier" en berg zn "heuvel; met de datiefuitgang -um"

dorp in de gemeente Smallingerland behorend tot de Nederlandse provincie Friesland

De kerken van Garderen, Den Bommel, Zandvoort, Haarlem-Centrum, Harkema, Noordwolde, Boornbergum en Frieschepalen hebben zaterdag in Garderen de Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland opgericht.

Weblink bron “Gereformeerde kerken uit PKN” (10 mei 2004) op nrc.nl


Aojswynca

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-Aojswynca (wersja Józefa Gary).ogg


West-Huasteeks Nahuatl

verbinding van  West-Huasteeks en Nahuatl

Nahuatltaal die gesproken werd door 400 duizend mensen, voornamelijk in de Mexicaanse deelstaat San Luis Potosí


Centraal-Huasteeks Nahuatl

verbinding van  Centraal-Huasteeks en Nahuatl

Nahuatltaal die gesproken werd door 260 duizend mensen, vooral in het noorden van de Mexicaanse deelstaat Hidalgo


Oost-Huasteeks Nahuatl

verbinding van  Oost-Huasteeks en Nahuatl

Nahuatltaal die gesproken werd door 600 duizend mensen, voornamelijk in de Mexicaanse deelstaat Veracruz


Huasteeks

via Spaans huasteco van klassiek Nahuatl cuextecas Huasteken

Mayataal die gesproken werd door 160 duizend mensen in de Mexicaanse deelstaten San Luis Potosí en Veracruz

Die 'Nachlaß' omvat niet alleen correspondentie met tientallen geleerden, maar ook Humboldts ontwerpen van studies over het Sanskriet, over het Nahuatl, over het Otomí, over het Huasteeks, enz., over grammaticale terminologieën en over algemene taalkunde.

W.A. de Pater & P. Swiggers
 “Taal en teken: een historisch-systematische inleiding in de taalfilosofie” (2000), Uitgeverij Van Gorcum, Assen, ISBN 9789023235620, p. 174


K'iche'

van K'iche' "onze taal" zoals de taal in het K'iche' zelf wordt genoemd

Mayataal die wordt gesproken door 2,3 miljoen mensen in Guatemala

Ik ben nu op zoek naar een beurs om mijn dissertatie te vertalen naar het Spaans, en als het mogelijk is ook het K’iche’.

Weblink bron
Bart Braun
 Maya?s zijn de tel nog niet kwijt : Afstammelingen worden niet erkend door Guatamalaanse regering in: Mare - Leids Universitair Weekblad, jrg. 41 nr. 26 (19 april 2018), Universiteit Leiden, p. 7 kol. 3/4


Vikingschip

[1] samenstelling van Viking zn en schip zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.J

[2] van Noors Vikingskipet, omdat het dak op een omgekeerd Vikingschip lijkt


Československo

Afgeleid van de eigennaam Slovensko met het voorvoegsel česko-

Tsjechoslowakije, Tsjecho-Slowakije; een voormalige staat in Europa, ten zuiden van Polen (van 1918 tot 1993)


Československo

Československo byl stát ve střední Evropě, který existoval do 31. prosince 1992.

Tsjecho-Slowakije was een staat in Midden-Europa, die bestond tot 31 december 1992.


Brno

Brno, Brünn; de grootste stad in Moravië


Brno

Dnešní velkoměsto Brno bylo i v minulosti důležitým střediskem moderního života a průmyslu.

De huidige grootstad Brno was in het verleden een belangrijk centrum van het moderne leven en industrie.


Mam

Mam

Mayataal die wordt gesproken door 500 duizend mensen in Guatemala

Het is een woord uit het Mam, één van de vele talen van de Maya’s in Guatemala.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Wat betekent de naam "Kchmob'l"?” op wereldrestaurant.be


Eilif

Afkomstig van de Oudnoordse mannelijke voornaam Eilífr zn

een Noorse en Nynorske mannelijke voornaam

Eilif Peterssen var en fremragende portrettmaler.

Eilif Peterssen was een uitstekende portretschilder.


Eilifs

genitief onbepaald mannelijk enkelvoud van Eilif


Centraal-Nahuatl

samenstelling van centraal en Nahuatl , geschreven met een koppelteken in navolging van spellingregel 6.E

Nahuatltaal die gesproken werd door 40 duizend mensen, vooral in de midden in Mexico liggende deelstaten Tlaxcala en Puebla


Guerrero-Nahuatl

samenstelling van Guerrero en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken werd door 100 duizend mensen in plaatsen langs de rivier Balsas in de Mexicaanse deelstaat Guerrero


Morelos-Nahuatl

samenstelling van Morelos en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken werd door 19 duizend mensen in de Mexicaanse deelstaat Morelos


Orizaba-Nahuatl

samenstelling van Orizaba en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken werd door 120 duizend mensen in het gebied ten zuiden van de stad Orizaba in de Mexicaanse deelstaat Veracruz


Temascaltepec-Nahuatl

samenstelling van Temascaltepec en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken werd door 300 mensen in de Mexicaanse gemeente Temascaltepec


Huave

via Spaans huave van de naam die in het Zapoteeks wordt gebruikt voor de mensen die deze taal spreken

taal die gesproken werd door 18 duizend mensen in San Mateo del Mar en 3 andere dorpen in de Mexicaanse deelstaat Oaxaca

Als eerste werd de brochure "Geniet voor eeuwig van het leven op aarde!" vertaald in het Huave, Maya, Mazateeks, Totonaaks, Tzeltal en Tzotzil.

Weblink bron “De inheemse volken van Mexico horen het goede nieuws” (15 augustus 2004) op jw.org


Tabasco-Nahuatl

samenstelling van Tabasco en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken wordt door tientallen mensen in Cupilco in de Mexicaanse deelstaat Tabasco


Pipil

van klassiek Nahuatl pipil, gebruikt als benaming voor het volk dat deze taal spreekt

Pipil

een Uto-Azteekse taal gesproken door 500 mensen in El Salvador


Grapengießer

Samenstelling van Grapen zn "driebenig kookpot" en Gießer zn "gieter"

/ ˈɡʁaːpənɡiːsəɾ /

Karl Johann Christian Grapengiesser, (1773-1813), een Duitse arts en professor in Berlijn


Grapenhof

Samenstelling van Grapen zn "driebenig kookpot" en Hof zn "hoeve"

der Grapenhof (nominative singular)
des Grapenhofes (genitive singular)
des Grapenhofs (genitive singular)
dem Grapenhof (dative singular)
dem Grapenhofe (dative singular)
den Grapenhof (accusative singular)

de naam van een landgoed in 56154 Boppard, deelstaat Rijnland-Pats, Duitsland

Der Grapenhof ist ein idealer Standort für Jugendliche, die ein eigenes Pferd oder Pony besitzen.

De Grapenhof is een ideale locatie voor jongeren die een eigen paard of pony hebben.

nominatief mannelijk enkelvoud van Grapenhof

datief mannelijk enkelvoud van Grapenhof


Grapengiesser

Ontleend aan de Noord-Duitse familienamen Grapengießer zn en Grapengiesser zn


Grapengiesser

/ ˈɡʁaːpənɡiːsəɾ /


Am Grapenhof

Samenstelling van Am zn "aan de" en Grapenhof zn ""Grapenhof""

een straatnaam in 26524 Lütetsburg-Bargebur, deelstaat Nedersaksen, Duitsland

Die Straße "Am Grapenhof" in Lütetsburg-Bargebur ist in beide Richtungen befahrbar.

De straat "Am Grapenhof" in Lütetsburg-Bargebur is in beide richtingen begaanbaar.


Grapenweg

Samenstelling van Grapen zn "driebenig kookpot" en Weg zn "steeg, straat"

een straatnaam in 19322 Wittenberge, deelstaat Brandenburg, Duitsland

Suchen Sie den Grapenweg in Wittenberge?

Bent u op zoek naar de Grapenweg in Wittenberge?

Der Grapenweg in Wittenberge hat eine Länge von rund 545 Metern.

De Grapenweg in Wittenberge is zo'n 545 meter lang.


Abborfamiliens

/ ˈɑbɔɾfɑˈmiːlɪəns /

genitief mannelijk enkelvoud van Abborfamilien


Abbortjern

Samenstelling van abbor zn "baars" en tjern zn "bergmeer, vijver"

/ ˈɑbɔɾçæːɳ /

de naam van een aantal bergmeren in Noorwegen


Abbortjern

/ ˈɑbɔɾçæːɳ /


IJsselmeer

samenstelling van IJssel en "rivier in Oost-Nederland" en meer zn "waterbekken"

na gedeeltelijke inpoldering overgebleven deel van de vroegere Zuiderzee, begrensd door de Afsluitdijk en Houtribdijk, gelegen tussen Noord-Holland, Friesland en Flevoland

Als het harder regent in de buurlanden, stroomt meer water vanuit de grote rivieren richting IJsselmeer.

Weblink bron
Jan Benjamin
 “De renovatie van de Afsluitdijk loopt flinke vertraging op door problemen met spuisluizen” (8 november 2020) op nrc.nl

’s Avonds maak ik een wandelingetje van een minuut naar het IJsselmeer waar de zon altijd rood kleurt als ie in het water zakt.

Weblink bron
Petra Possel
 “Buiten Amsterdam” (27 januari 2018) op nrc.nl


Schiphol

van Middelnederlands Sciphol samenstelling van scip zn "vaartuig" en hol zn "laaggelegen, moerassige plaats" , oorspronkelijk de naam voor een ondiep maar bevaarbaar water

nationale luchthaven van Nederland, ten zuidwesten van Amsterdam

Ze wijst op een foto van een onooglijk grijs vrachtwagentje op de parkeerplaats van Schiphol. Dat was een auto van het timmerbedrijf waar mijn vader werkte. Hiermee bracht een oom ons naar het vliegveld – de koffers stuiterden achterin de laadbak.

Weblink bron
Annemarie Haverkamp
 “De grote reis van Gerry en Gerrit” (1 april 2021) op nrc.nl

Maar groot of beursgenoteerd betekent niet: immuun voor de crisis. KLM, Schiphol en de ov-bedrijven leden verlies.

Weblink bron
Jorg Leijten & Menno Tamminga
 “Na de eerste schrik kwam toch vaak het dividend” (26 maart 2021) op nrc.nl

Even speelde men met de gedachte bij Schellingwoude een fabriek te bouwen voor zogenoemde ‘landvliegtuigen’, want die hebben de toekomst. Maar uiteindelijk liepen de plannen voor een internationale luchthaven op niets uit en viel de keuze op Schiphol. Het had dus niet veel gescheeld of bij Schellingwoude had Amsterdam Airport gelegen.

Weblink bron
Kester Freriks
 “Enclave aan het IJ waar bijna Amsterdam Airport had gelegen” (22 januari 2021) op nrc.nl

Hij probeerde alles om van zijn slapeloosheid af te komen, maar niets mocht baten. Even was de hoop gevestigd op een duur Japans apparaat dat rustgevende lichtstralen beloofde te projecteren, maar dat werd hem dan weer door een beveiliger op Schiphol afgenomen.

Weblink bron
Sebastiaan Kort
 “Misschien deugde er iets niet aan die grootouders” (2 april 2020) op nrc.nl


Tetelcingo-Nahuatl

samenstelling van Tetelcingo en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken werd door enkele duizenden mensen uit de omgeving van Tetelcingo nabij de stad Cuautla in de Mexicaanse deelstaat Morelos


vereenvoudigd Engels

benaming voor varianten van het Engels met een bewust beperkt woordenschat, zodat gebruik door een internationaal publiek het gemakkelijker kan gebruiken

De editie in vereenvoudigd Engels gebruikt een kleinere woordenschat en een eenvoudiger grammatica en zinsbouw.

Weblink bron
Besturende Lichaam van Jehovah’s Getuigen
 “Een nieuwe editie in vereenvoudigd Engels : Een nieuwe editie in vereenvoudigd Engels” (15 juli 2011) op jw.org


Siraiki

Saraiki

Indische taal gesproken door 26 miljoen miljoen mensen in Pakistan

Het Siraiki wordt ook wel het Seraiki, het Sairaiki, het Multani, het Riasti, het Bahwalpuri, het Derawali en het Westelijk (niet Zuidelijk) Panjabi genoemd.

Weblink bron
Raad voor Rechtsbijstand
 Besluitvorming aanvulling taallijst (1), Raden voor Rechtsbijstand (14 januari 2021), Koninkrijk der Nederlanden in: Staatscourant , 2021 nr. 2833 (22 januari2021)


Tlamacazapa-Nahuatl

samenstelling van Tlamacazapa en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

Nahuatltaal die gesproken werd door 1500 mensen in een deel van de plaats Tlamacazapa in de Mexicaanse deelstaat Guerrero


Coatepec-Nahuatl

samenstelling van Coatepec en en Nahuatl en , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D; een verwijzing naar de plaats Coatepec Costales in de deelstaat Guerrero in Mexico, waar deze taal naar verhouding nog veel gesproken wordt

Nahuatltaal die gesproken wordt door 1400 mensen in het grensgebied tussen de deelstaten Mexico en Guerrero in Mexico


Hokkien

van Minnan 福建 (Hok-kiàn) Fujian , de provincie in het zuidoosten van China waar dit dialect vandaan komt, in de betekenis "dialect uit China" aangetroffen vanaf 1895 (zie vindplaats hieronder)

belangrijkste vorm van het Minnan
Deze variant komt oorspronkelijk uit Fujian, maar wordt door migratie ook veel gesproken op Taiwan, en door Chinezen in Indonesië, de rest van Zuid-Oost Azië en verspreid over de hele wereld

Het Chinees (Min Nan) staat al op de taallijst, als aanvulling op het Chinees (Min Nan) zal worden opgenomen dat het Zuidelijk Min Chinees, het Fujian, het Hokkien, het Minnanyu, het Banlamgu, het Hoklo-oe en het Taiwanees niet-voorkeursnamen zijn voor het Chinees (Min Nan).

Weblink bron
I. Nijboer
 Besluitvorming aanvulling taallijst (2) (14 januari 2021) in: Staatscourant van het Koninkrijk der Nederlanden, jrg. 2021 nr. 2835 (22 januari 2021) op officielebekendmakingen.nl

Homogeen is de Chinese bevolking nooit geweest. Zo'n tweevijfde [sic!] spreekt Hokkien en komt uit Fujian (Zuid-China).

Weblink bron
Dirk Vlasblom
 “Singapore wil met cultuurpolitiek Babel vermijden” (30 november 1993) op nrc.nl

⧖ De onvergelijkelijke Lao Ing Hok (de Hokkien uitspraak van het mandarijnsch Lioe Jung Foe) is meester van geheel Formosa, (…)

H.B.
 Chineesche Overwinningen. in: Deli Courant, jrg. 11 nr. 62 (3 augustus 1895), Deen, Medan, p. 6 kol. 1


Westfaals

afgeleid van Westfalen met het achtervoegsel -s

taal die wordt gesproken door mensen in de Duitse streek Westfalen, te beschouwen als een dialectcontinuüm binnen het Nedersaksisch

Zowel met het Twents, het Sallands als het Westfaals heeft de moedertaal van de Vriezenveners raakvlakken.

Weblink bron “Vjeans woordenboek : Waver stroek en waver bos, waveral waverhen” op nrc.nl


Gasunie

samenstelling van gas zn en unie zn , (verkorting) van "N.V. Nederlandse Gasunie"

Nederlands staatsbedrijf dat aardgas transporteert

Vanwege dat publieke belang is de overheid de enige aandeelhouder in bedrijven als NS, Gasunie en hoogspanningsnetbeheerder Tennet.

Weblink bron
Menno Tamminga
 “Pas op! Staatsbedrijf is nieuwe multinational” (2 juli 2019) op nrc.nl


Werelddierendag

leenvertaling van Engels World Animal Day, op te vatten als samenstellende samenstelling van wereld zn, dier zn en dag zn met het invoegsel -en- , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.L; aangetroffen vanaf 1929 (zie vindplaats hieronder).
Voor het eerst georganiseerd door de Duitse schrijver en dierenbeschermer H. Zimmermann op 24 maart 1925 te Berlijn, door een internationaal congres van de dierenbescherming in mei 1929 te Wenen geadopteerd en vanaf 1931 wereldwijd op 4 oktober, de naamdag van Sint-Fransiscus gevierd.

4 oktober, de datum waarop ieder jaar speciaal aandacht wordt gegeven aan het welzijn van dieren

⧖ In vele landen in en buiten Europa wordt sinds enkele jaren op steeds uitgebreider schaal de Wereld-Dierendag, 4 October, jaarlijks gebruikt om voor een humaner behandeling van het dier op te komen.

A. Lewin & H.C.M. Rits
 Ingezonden stukken : Ned. Vereen. tot Bescherming van dieren in: Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche Courant, jrg. 77 nr. 230 (2 oktober 1929), J.J. Arkesteyn & Zoon, 's Hertogenbosch, p. 2 kol. 2


Bustadbanken

Nynorsk: Noregs Småbruk- og Bustadbank zn

Noorse naam van de bank met de Nynorske naam Noregs Småbruk- og Bustadbank zn (gesticht in 1915 als Den Norske Stats Småbruk- og Boligbank, in 1948 de naam Bustadbanken gegeven, 1966 opgenomen in de Statens Landbruksbank)


Stortinget

Bestemte onzijdige vorm enkelvoud van storting zn

Et godt, lokalt kompromiss er vraket av samferdselsminister Ketil Solvik-Olsen (Frp) som har fått Stortinget med seg på en dyrere og dårligere løsning.


Michoacan-Nahuatl

samenstelling van Michoacan en en Nahuatl en

Nahuatltaal die gesproken werd door neɡenduizend mensen, aan de westkust van Mexico in de deelstaat Michoacan


Kamer

leenvertaling van Frans Chambre, kamer zn "onderdeel van een orgaan dat over bepaalde zaken uitspraken doet", geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N, in de betekenis "deel van het wetgevend lichaam" aangetroffen vanaf 1798
**[1.1] (verkorting) van Tweede Kamer
**[1.2] (verkorting) van Eerste Kamer
**[1.3] (verkorting) van Kamer van volksvertegenwoordigers
**[2] (verkorting) van Kamer van Koophandel

Als soortnaam wordt kamer ook in de politieke of economische betekenis met een kleine letter geschreven. De meervoudsvorm "Kamers" is alleen van toepassing als benaming voor specifiek benoemde kamers gezamenlijk.

benaming voor een deel van het parlement

De grondwettelijke informatieplicht voor het kabinet zou ruimer kunnen – de Kamer wenst het, de tamelijk unieke publicatie van de ministerraadnotulen laat zien dat het kabinet er niet benauwd voor is.

Weblink bron “Een nieuwe bestuurscultuur willen is nog iets anders dan er ook een realiseren” (8 mei 2021) op nrc.nl

Terlouw besloot niet terug te keren in de Kamer en haalde zijn gram met de publicatie van een bitter dagboek. Na een periode in het buitenland werd hij tussen 1991 en 1996 commissaris van de Koningin in Gelderland. Het einde van zijn loopbaan stond, net als aan het begin, in het teken van het water: in 1995 liet hij wegens dreigende overstromingen het rivierengebied evacueren.

Weblink bron
Dik Verkuil
 “Het vertrouwen van Jan Terlouw was zijn kracht en zijn zwakte” (16 mei 2025), NOS

De Eerste Kamer kan een wetsvoorstel niet meer wijzigen. Formeel kan de Kamer het wetsvoorstel alleen aannemen of verwerpen.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Wat doet de Eerste Kamer” op eerstekamer.nl

De Senaat en de Kamer maken wetten.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Over de Senaat” op junior.senate.be

benaming voor een overkoepelend orgaan voor bedrijvigheid in een bepaald gebied

Artikel 23 van de wet KvK stelt dat de regionale raden de Kamer adviseren over regionale aangelegenheden, en een regionaal meerjarenprogramma opstellen.

Isis Hommema e.a.
 “Evaluatie Wet op de Kamer van Koophandel” (december 2017), Andersson Elffers Felix, Utrecht, p. 10


Kamers

De vorm "Kamers" met een hoofdletter is alleen van toepassing als benaming voor specifiek benoemde kamers gezamenlijk. Als soortnaam wordt kamer ook in de politieke of economische betekenis met een kleine letter geschreven.

meervoud van het zelfstandig naamwoord Kamer

Het parlement bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Beide Kamers controleren de regering en zijn (mede)wetgever. De Kamers hebben speciale rechten om die taken goed te kunnen uitvoeren.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Taken en rechten parlement” op rijksoverheid.nl


Zacapoaxtlabergen-Nahuatl

samenstelling van Zacapoaxtlabergen en "bergketen in Mexico" en Nahuatl zn "taalnaam"

Highland Puebla Nahuatl

Het letterlijk vertalen van meer algemene benamingen uit het Spaans of Engels levert misleidende of onbruikbaar lange aanduidingen op, doordat meerdere bergketens de deelstad Puebla doorsnijden. Daarom is gekozen voor een iets specifiekere naam uit de literatuur.

Nahuatltaal die in 1983 gesproken werd door 125 duizend mensen, vooral in het bergachtige gebied rond Zacapoaxtla in het noordoosten van de Mexicaanse deelstaat Puebla


Glas

Afkomstig van het Germaanse woord glasa zn

Uschi Glas (*1944) ist eine deutsche Schauspielerin.

Uschi Glas (* 1944) is een Duitse actrice.


Landbouwschap

geen meervoud, afgeleid van landbouw met het achtervoegsel -schap, geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

van 1954 tot 2000 bestaand zelfbesturend overheidslichaam dat alle agrarische bedrijvigheid omvatte

In de praktijk lag het werkterrein van het Landbouwschap vooral op belangenbehartiging en op samenwerking tussen de dragende landbouw- en landarbeidersorganisaties.

Mari Smits
 “Het Landbouwschap (recensie)” (14 augustus 2013) op marismits.nl

Het Landbouwschap waardoor boeren, landarbeiders en agro-industrie met één verhaal naar buiten konden komen, is afgebroken.

Weblink bron
Jan Douwe van der Ploeg geciteerd doorFrank Vermeulen
 “De stelling van Jan Douwe van der Ploeg: Melkprotest is symptoom van verval van een ooit machtige sector” (3 oktober 2009) op nrc.nl


Monumentendag

monumentendag zn geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A als het niet als soortnaam voor dit type evenementen wordt gebruikt, als benaming voor een evenement aangetroffen vanaf 1928 (zie vindplaats hieronder)

Monumentendags (possessive)
Monumentendagen (plural)

eendaags evenment (vaak jaarlijks terugkerend) waarop extra aandacht wordt gegeven aan cultureel erfgoed

In Alphen stond de initiatiefgroep Dichter bij Bloem klaar om iets te organiseren, in elk geval op Monumentendag. ‘Dichters, performers, poëzie-liefhebbers en iedereen die Bloem óók een warm hart toedraagt krijgt nu de kans iets leuks met de gedichten van Bloem te doen. Dat kan bijvoorbeeld in of bij een van de opengestelde monumenten, in de sfeer van een straattheater in de openbare ruimte, of als onderdeel in een orgelconcert.

Weblink bron
Arjen Fortuin
 “J.C. Bloem onder de morele maaimachine van het Alphense CDA” (24 juni 2016) op nrc.nl

⧖ Zaterdag j.l. is te Amsterdam de eerste „Monumentendag" gehouden onder voorzitterschap van prof. A. W. Byvanck, hoogleeraar te Leiden.

De eerste Monumentendag in: Algemeen Handelsblad , jrg. 101 nr. 32685 (24 februari 1928), P. den Hengst en Zoon, Amsterdam, p. 8 kol. 2


Mammoetwet

samenstelling van mammoet zn en wet zn , beeldspraak van het Tweede Kamerlid A. Roosjen verwijzend naar de in zijn ogen te grote omvang van de regeling, geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A

algemene regels die de wetgever in 1963 heeft vastgesteld om het onderwijs dat direct na het basisonderwijs wordt gevolgd ingrijpend te hervormen

In feite is er sinds de Mammoetwet in 1968 op een ongelofelijke manier gesold met ons onderwijs.

Weblink bron
H.J.A. Hofland
 “Wortels van de crisis” (12 december 2012) op nrc.nl


Rijkswaterstaat

samenstelling van Rijk en en waterstaat zn met het invoegsel -s-

dienst van de landelijke overheid belast met aanleg en beheer van wegen, waterwegen en dijken

Mijn grootvader werkte bij Rijkswaterstaat. Die heeft de nodige bruggen gebouwd.

Weblink bron
Jan Benjamin
 “Scheidend ANWB-chef Frits van Bruggen: ‘Vakantie is een oer-instinct’” (15 maart 2021) op nrc.nl


Concertgebouworkest

samenstelling van Concertgebouw en en orkest zn ; sinds het honderdjarig bestaan in 1988 is de officiële naam Koninklijk Concertgebouworkest

Stiekem droom ik ervan ooit zelf in het Concertgebouworkest te mogen spelen.

Weblink bron
Mischa Spel
 “‘Zelfs thuis heb ik soms even een wauw-gevoel’” (25 maart 2021) op nrc.nl


ევროკომისია

ka-ევროკომისია.ogg


คณะกรรมาธิการยุโรป

th-คณะกรรมาธิการยุโรป.ogg


欧洲联盟委员会

zh-欧洲联盟委员会.ogg


Ủy ban châu Âu

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/vi-Ủy ban châu Âu.ogg


Ευρωπαϊκή Επιτροπή

el-Ευρωπαϊκή Επιτροπή.ogg


Європейська комісія

uk-Європейська комісія.ogg


Еўрапейская камісія

be-Еўрапейская камісія.ogg


Европска комисија

mk-Европска комисија.ogg


Европска комисија

sr-Европска комисија.ogg


Европейска комисия

bg-Европейска комисия.ogg


Европейская комиссия

ru-Европейская комиссия.ogg

nl-Европейская_комиссия-ru-name-U5T8BSeM


Եվրոպական հանձնաժողով

hy-Եվրոպական հանձնաժողով.ogg

nl-Եվրոպական_հանձնաժողով-hy-name-U5T8BSeM


אייראפעאישע קאמיסיע

yi-אייראפעאישע קאמיסיע.ogg


הנציבות האירופית

he-הנציבות האירופית.ogg


اروپايي کمېسیون

ps-اروپايي کمېسیون.ogg


المفوضية الأوروبية

ar-المفوضية الأوروبية.ogg


کمیسیون اروپا

fa-کمیسیون اروپا.ogg


ইউরোপীয় কমিশন

bn-ইউরোপীয় কমিশন.ogg


ஐரோப்பிய ஆணையம்

ta-ஐரோப்பிய ஆணையம்.ogg


유럽 집행위원회

ko-유럽 집행위원회.ogg


Onze-Lieve-Vrouw

samenkoppeling van onze, lieve en vrouw, geschreven met koppeltekens volgens spellingregel 6.K en met hoofdletters volgens spellingregel 16.S

benaming voor Maria, de moeder van Jezus Christus

De polderbevolking die tegen dit natuurgeweld machteloos stond, wendde zich biddend tot Onze-Lieve-Vrouw.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Crypte Onze-Lieve-Vrouw” op bornem.be


Senterpartiet

de naam van een Noorse politieke partij, opgericht in 1920 als Bondepartiet (1920-1959)

Fem ordførere fra Senterpartiet er nominert til årets ordførerpris 2011.

Vijf burgemeesters van de (Noorse) Centrumpartij zijn 2011 genomineerd voor de jaarlijkse burgemeesterprijs.


Senterpartiets

genitief bepaald onzijdig enkelvoud van Senterpartiet


Eurokorps

leenvertaling van Frans Eurocorps, afgeleid van korps met het voorvoegsel euro-, geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A

legereenheid voor militaire interventies, gevormd door een tiental Europese staten gezamenlijk, waaronder België
Het Eurokorps heeft een zelfstandige positie, maar functioneert wel in afstemming met EU en NAVO.

Nadat Mitterrand en Kohl veel politieke energie hadden geïnvesteerd in de oprichting van een gemeenschappelijk Eurokorps, zocht Chirac in de veiligheidspolitiek samenwerking met een andere partner, Groot-Brittannië.

Weblink bron
Ronald Havenaar
 “Passie en bederf in Parijs en Bonn” (10 maart 2000) op nrc.nl


Helsedirektoratet

Het Noorse directoraat voor gezondheid
Helsedirektoratet opgericht in 2008

Het Noorse directoraat voor gezondheid
Helsedirektoratet (1945–1993)

Sosial- og helsedirektoratet (2002–2008)

Helsedirektoratet er et fagdirektorat og myndighetsorgan som skal bidra til å gjennomføre nasjonal helse- og sosialpolitikk, samt gi råd til sentrale myndigheter, kommuner, helseforetak og frivillige organisasjoner.

Het Noorse directoraat voor gezondheid is een professioneel directoraat en een overheidsorgaan dat moet bijdragen aan de uitvoering van het nationale gezondheids- en sociaal beleid, en ook moet adviseren aan centrale autoriteiten, gemeenten, gezondheidsfondsen en vrijwilligersorganisaties.


Helsedirektoratets

genitief bepaald onzijdig enkelvoud van Helsedirektoratet


Vredespaleis

samenstelling van vrede zn en paleis zn met het invoegsel -s- , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.A

gebouw in Den Haag waarin het Permanent Hof van Arbitrage en het Internationaal Gerechtshof van de Verenigde Naties gevestigd zijn

Aung San Suu Kyi verdedigde de Tatmadaw eind vorig jaar nog voor een andere Haagse rechtbank, het Internationaal Gerechtshof in het Vredespaleis.

Weblink bron
Hanneke Chin A Fo
 “‘Schiet op alles wat je ziet en hoort’, zei de Myanmarese kolonel” (8 september 2020) op nrc.nl

Twee Italiaanse mariniers die beschuldigd worden van het doodschieten van twee vissers voor de kust van India in 2012, hebben het internationaal recht geschonden. India heeft daarom recht op compensatie van Italië, maar heeft niet het recht om de mariniers te vervolgen. Dat heeft het Permanente Hof van Arbitrage, dat is gevestigd in het Vredespaleis in Den Haag, donderdag bepaald na een jarenlange diplomatieke rel tussen de twee landen.

Weblink bron
Steven Musch
 “Hof van Arbitrage: Italië moet India compenseren voor dood vissers” (2 juli 2020) op nrc.nl

In Den Haag staat al ruim een eeuw het Vredespaleis dat werd betaald door de Amerikaanse staalmagnaat Andrew Carnegie en nog steeds wordt beheerd door de stichting die zijn naam draagt.

Weblink bron “Zuckerbergs eerste taak als filantroop: het wegnemen van het wantrouwen in zijn motief” (3 december 2015) op nrc.nl


Rekenhof

mogelijk leenvertaling van Frans Cour des comptes, samenstelling van reken ww en hof zn geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.N

Rechnungshof

orgaan dat toezicht houdt op het financieel beheer van de Belgische overheid op nationaal en provinciaal niveau

Afgelopen zomer begon het Rekenhof op verzoek van het parlement aan een onderzoek naar de wijze waarop voorstudie, aanbesteding, testen en ingebruikname van de Fyra V250 zijn uitgevoerd.

Weblink bron
Peter Zantingh
 “Belgische Rekenhof staakte Fyra-onderzoek al in oktober” (8 januari 2014) op nrc.nl


Boerenoorlog

[1] samenstelling van Boeren en "Afrikaners" en oorlog zn geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.J, vergelijk Engels Boer War

[2] samenstelling van boer zn "landbouwer" en oorlog zn met het invoegsel -en- geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.L

Boerenoorlogs (possessive)
Boerenoorlogen (plural)

benaming voor elk van de twee gewapende conflicten tussen de Britten en de Afrikaners in Zuid-Afrika in de periode van 1880 tot 1902 (Boerenoorlogen)

Dit gezelschap diplomaten zocht zonder succes in Europa steun voor de Boerenoorlog tegen de Britten.

Weblink bron “Laat de beelden van Afrikaners zien, maar als collectie” (6 februari 2020) op nrc.nl

benaming voor gewapende conflicten waarin landbouwers de strijd aangingen met hun belagers

in Duitsland van 1524 en 1525 (Duitse_Boerenoorlog)

Was de Boerenoorlog de dageraad van de eerste burgerlijke revolutie in Europa?

Weblink bron
Theun de Vries
 “Ketters. Veertien eeuwen kettergeloof, volksbeweging en kettergericht.” (1982), Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam, ISBN 90 214 8656 3, p. 562


Boerenoorlogen

meervoud van het zelfstandig naamwoord Boerenoorlog

Een voorbeeld: nadat Napoleon was verslagen, was Nederland goede vrienden met het Verenigd Koninkrijk. Een eeuw later, ten tijde van de Boerenoorlogen , was daarvan geen sprake meer.

Weblink bron
Heerma van Voss interview door Bart Funnekotter
 “Seriemoordenaars in een Deens belastingarchief” (14 februari 2020) op nrc.nl


Labourpartij

sociaal-democratische partij in het Verenigd Koninkrijk

"Kijk achter u", zegt de Britse premier wijzend naar parlementsleden van de Labourpartij. "Zij zijn niet onder de indruk, en wij ook niet."

Weblink bron
Christiaan Paauwe
 “Noemde Labourleider Corbyn premier May een ‘stupid woman’? : 'Stupid woman': wat zei Corbyn over May?” (19 december 2018) op nrc.nl

benaming voor de sociaal-democratische partij in een Engelssprekend land

Nanaia Mahuta werd in Auckland geboren als dochter van Sir Robert Mahuta, de eerste Maori die een regeling voor financiële compensatie wist te treffen met de staat voor de onteigening van het land van zijn Tainui-stam op het noordelijke eiland. Ze studeerde sociale antropologie en kwam op haar 26ste namens de Labourpartij in het parlement.

Weblink bron
Hanneke Chin-A-Fo
 “Nanaia Mahuta: de eerste Maori – met moko kauae – op Buitenlandse Zaken” (2 november 2020) op nrc.nl


Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/haw-Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia.ogg


ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ

my-ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ.ogg

nl-ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ-my-name-okXQ4VGs


გაერთიანებული სამეფო

ka-გაერთიანებული სამეფო.ogg

nl-გაერთიანებული_სამეფო-ka-name-okXQ4VGs


გოართოიანაფილი ომაფე

xmf-გოართოიანაფილი ომაფე.ogg

nl-გოართოიანაფილი_ომაფე-xmf-name-okXQ4VGs


ዩናይትድ ኪንግደም

am-ዩናይትድ ኪንግደም.ogg


ᑐᓗᐃᑦ ᓄᓈᑦ

iu-ᑐᓗᐃᑦ ᓄᓈᑦ.ogg


សហរាជាណាចក្រ

km-សហរាជាណាចក្រ.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/stq-Fereeniged Köönichriek fon Groot-Britannien un Noudirlound.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/sq-Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/rmy-Phandlo Thagaripen la Bare Britaniyako thai le Nordutne Irlandesko.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ro-Regatul Unit al Marii Britanii și al Irlandei de Nord.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/ga-Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nds-Vereenigt Königriek vun Grootbritannien un Noordirland.ogg

Verenigd Koninkrijk; koninkrijk en soevereine staat in West-Europa, bestaande uit Engeland, Wales en Schotland op het eiland Groot-Brittannië, en Noord-Ierland op het eiland Ierland


Vereinigtes Königreich

/fɛɐ̯ˌʔaɪ̯nɪçtəs ˈkøːnɪçˌʁaɪ̯ç/, /fɛɐ̯ˌʔaɪ̯nɪktəs ˈkøːnɪkˌʁaɪ̯ç/


Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/vi-Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/sl-Združeno kraljestvo Velike Britanije in Severne Irske.ogg


Аслă Британи

cv-Аслă Британи.ogg


Британиэшхуэ

kbd-Британиэшхуэ.ogg


Британиа Ду

ab-Британиа Ду.ogg


Британиешхо Пачъыхьыгъо

ady-Британиешхо Пачъыхьыгъо.ogg

nl-Британиешхо_Пачъыхьыгъо-unknown-name-okXQ4VGs


Бритониё

tg-Бритониё.ogg


Бөекбритания

tt-Бөекбритания.ogg


Бөйөк Британия

ba-Бөйөк Британия.ogg


Вялікабрытанія

be-Вялікабрытанія.ogg


Вєлика Британїꙗ

cu-Вєлика Британїꙗ.ogg


Велика Брітанія

rue-Велика Брітанія.ogg


Велика Британія

uk-Велика Британія.ogg


Великобритани

inh-Великобритани.ogg


Ехэ Британи

bxr-Ехэ Британи.ogg


Их Британи

mn-Их Британи.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/xal-Ик Бритишин болн Ар Гәәлгүдин Ниицәтә Нутуг.ogg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/9/90/Xal-Ик_Бритишин_болн_Ар_Гәәлгүдин_Ниицәтә_Нутуг.ogg/Xal-Ик_Бритишин_болн_Ар_Гәәлгүдин_Ниицәтә_Нутуг.ogg.mp3

nl-Ик_Бритишин_болн_Ар_Гәәлгүдин_Ниицәтә_Нутуг-xal-name-okXQ4VGs


Инебритания Мастор

myv-Инебритания Мастор.ogg


Йоккха Британи

ce-Йоккха Британи.ogg


Кӏудабиритан

av-Кӏудабиритан.ogg


Обединето Кралство

mk-Обединето Кралство.ogg


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/bg-Обединено кралство Великобритания и Северна Ирландия.ogg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/e/e2/Bg-Обединено_кралство_Великобритания_и_Северна_Ирландия.ogg/Bg-Обединено_кралство_Великобритания_и_Северна_Ирландия.ogg.mp3

nl-Обединено_кралство_Великобритания_и_Северна_Ирландия-bg-name-okXQ4VGs


Стыр Британи

os-Стыр Британи.ogg


Уједињено Краљевство

sr-Уједињено Краљевство.ogg

nl-Уједињено_Краљевство-sr-name-okXQ4VGs


Улуу Британия

sah-Улуу Британия.ogg


Улуу Британия

ky-Улуу Британия.ogg


Уллу Британия

krc-Уллу Британия.ogg


ЧIехибритания

lez-ЧIехибритания.ogg


Ыджыт Бритму

koi-Ыджыт Бритму.ogg


Ыджыд Британия

kv-Ыджыд Британия.ogg


Ұлыбритания

kk-Ұлыбритания.ogg


Միացյալ Թագավորություն

hy-Միացյալ Թագավորություն.ogg

nl-Միացյալ_Թագավորություն-hy-name-okXQ4VGs


הממלכה המאוחדת

he-הממלכה המאוחדת.ogg


פאראייניגטע קעניגרייך

yi-פאראייניגטע קעניגרייך.ogg

nl-פאראייניגטע_קעניגרייך-yi-name-okXQ4VGs


المملكة المتحدة

ar-المملكة المتحدة.ogg


بریتانیا

mzn-بریتانیا.ogg


بریتانیا

ps-بریتانیا.ogg


بریتانیا

fa-بریتانیا.ogg


بۈيۈك بېرىتانىيە

ug-بۈيۈك بېرىتانىيە.ogg


شانشینی یەکگرتوو

ckb-شانشینی یەکگرتوو.ogg


مملکت متحدہ

ur-مملکت متحدہ.ogg


گڏيل بادشاھت

sd-گڏيل بادشاھت.ogg


ܡܠܟܘܬܐ ܡܚܝܕܬܐ

arc-ܡܠܟܘܬܐ ܡܚܝܕܬܐ.ogg


ޔުނައިޓެޑް ކިންގްޑަމް

dv-ޔުނައިޓެޑް ކިންގްޑަމް.ogg

nl-ޔުނައިޓެޑް_ކިންގްޑަމް-unknown-name-okXQ4VGs


युनायटेड किंग्डम

mr-युनायटेड किंग्डम.ogg


यूनाइटेड किंगडम

bh-यूनाइटेड किंगडम.ogg


यूनाइटेड किंगडम

hi-यूनाइटेड किंगडम.ogg


संयुक्त अधिराज्य

ne-संयुक्त अधिराज्य.ogg


संयुक्त अधिराज्य

new-संयुक्त अधिराज्य.ogg


संयुक्ताधिराज्यम्

sa-संयुक्ताधिराज्यम्.ogg


যুক্তরাজ্য

bn-যুক্তরাজ্য.ogg


যুক্তৰাজ্য

as-যুক্তৰাজ্য.ogg


ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ

pa-ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ.ogg


યુનાઇટેડ કિંગડમ

gu-યુનાઇટેડ કિંગડમ.ogg


ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ

or-ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ.ogg


ஐக்கிய இராச்சியம்

ta-ஐக்கிய இராச்சியம்.ogg


యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్

te-యునైటెడ్ కింగ్డమ్.ogg


ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್

tcy-ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್.ogg


ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ

kn-ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ.ogg


യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം

ml-യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം.ogg


එක්සත් රාජධානිය

si-එක්සත් රාජධානිය.ogg


สหราชอาณาจักร

th-สหราชอาณาจักร.ogg