sodeflikker

versterking van flikker zn door toevoeging van het eerste deel van sodemieter zn

uitroep van verwondering, onaangename verrassing of ergernis

Sodeflikker, wat een grote, zeg.

Lindsey Kelk (vert. Ella Vermeulen)
 “Ik hou van Londen: de beste plek om thuis te komen” (2012), Van Holkema & Warendorf Uitgeverij Unieboek : Het Spectrum bv, Amsterdam, ISBN 9789000311125, hfst. 7

Hij heeft natuurlijk anderhalf jaar besteed aan de strijd met Rita Verdonk. Dat was verloren tijd, maar hij zit nu toch op de plek waar wij in 2005 van droomden. Sodeflikker, daar maak ik een diepe buiging voor.”

Weblink bron “‘Ik ben écht veranderd’” (09/07/2010), HP de Tijd


donders

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: krachtterm’ voor het eerst aangetroffen in 1713

afgeleid van donder met het achtervoegsel -s

uitroep om heftige verontwaardiging te uiten

Je weet donders goed dat wij dat niet kunnen maken.


goeieavond

een groet die in de avond gebruikt wordt


goeienavond

Versteende accusatief van goede avond met het invoegsel -n-


goedeavond

samenstelling van goede bn en avond zn die volgens spellingregel 8.A ook zonder tussen-n- kan worden geschreven, naast de schrijfwijze mét tussen-n- volgens spellingregel 8.D als versteende samenstelling met een oude accusatief

ˌɣudəˈʔavɔnt


L.S.

de beste wensen voor de lezer, "den lezer heil", aanhef voor een brief als de naam van de geadresseerde niet bekend is


heremijntijd

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep van verbazing’ voor het eerst aangetroffen in 1855

Heremijntijd! Dat is toch niet te geloven!


yep

versterking van een bevestigend antwoord

Ga je mee? Yep, ik kom eraan!


aaipoes

wat je zegt tijdens het aaien van een poes


huts

[1] bedacht en bekend gemaakt door de rapper Mouad Locos in het nummer Huts van The Blockparty uit 2018

uitdrukking om een geslaagde of niet geslaagde actie te onderstrepen

Huts: deze rapper probeert de ex van 6ix9ine te regelen…


godallemachtig

Godallemachtig wat is het hier een puinzooi geworden.

De dag begint. Niets aan te doen. Niets, door niets en niemand niet. Dat is nog wel het ergste, geen ochtend zonder deze allesverslindende teleurstelling: weer een dag. Altijd en eeuwig van voren af aan, godallemachtig nog aan toe.


dóén

beklemtoonde schrijfwijze van doen, volgens spellingregel 5.A met klemtoontekens op zowel de o als de e; de schrijfwijze "dóen" voldoet dus niet

aanvaard het aanbod, pak de kans (stellige aanbeveling om een mogelijkheid te benutten)

Of je wel mee moet gaan naar Antarctica? Dóén! Zo'n kans krijg je nooit meer.


hiep, hiep, hoera!

Ook gangbaaar is "hiep, hiep, hiep, hoera!" waarbij het "hiep" nog korter en sneller achtereen wordt uitgesproken. Het wordt vaak groepsgewijs uitgeroepen, waarbij één of enkele personen het "hiep, hiep" (of "hiep, hiep, hiep") aanheffen en daarna de hele groep luidkeels "hoera" roept en de armen omhoog steekt. Dit wordt vaak weer drie keer achter elkaar gedaan.

uiting van vreugde en bijval op een verjaardag of bij een andere gelegenheid waar iemand wat te vieren heeft


slaapwel

Welterusten lieve jongen van me zei de moeder, slaapwel.


allejezus

Allejezus! Wat is het hier weer een enorme puinzooi.


soit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: het zij zo!’ voor het eerst aangetroffen in 1865


st

St, daar komt de leraar aan!


honi soit qui mal y pense

onregelmatige verouderde spelling van wat in hedendaags Frans wordt geschreven als: 'honni soit qui mal y pense'

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-honi soit qui mal y pense.ogg

gezegd over gedrag waar men wellicht verkeerde bedoelingen achter zou kunnen zoeken; devies van de Orde van de Kousenband


honni soit qui mal y pense

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-honni soit qui mal y pense.ogg

gezegd over gedrag waar men wellicht verkeerde bedoelingen achter zou kunnen zoeken


selamat makan

uit selamat "gezegend, gelukkig" en makan "eten"


krijg het rambam

Keurige burgers slaan elkaar plat met termen als " Fantastisch" en "Graag gedaan", maar heimelijk denken zij "Krijg het rambam" en "Val dood".


krijg de rambam

En ik weet dat de tafel en de stoel van hem zijn maar krijg de rambam, die geef ik niet weg.


drommel

Leenwoord uit het Nederduits, in de betekenis van ‘beklagenswaardig persoon’ voor het eerst aangetroffen in 1782

Wat drommel!


drommels

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1682

Drommels, hoe komt dat nu?


derp

wellicht van duh of vergelijkbare uitroepen

stom, blabla, benadrukt tekortschietende intelligentie


grutten

erfwoord Uit Oudnederlands Germaans *grutja- “in grove stukjes gewreven, grof gemalen”, verwant aan Duits Grütze, Engels grit.

In de betekenis van ‘graan dat op de molen verbrijzeld is’ voor het eerst aangetroffen in 1599

[zelfstandig naamwoord en tussenwerpsel] grut met uitgang -en

[werkwoord] grut met het achtervoegsel -en

bastaardvloek die lichte schrik uitdrukt


cocorico

[1] klanknabootsing van een kraaiende haan

[2] gekraai van de haan, die een symbool voor Frankrijk is

coco·rico (afbreking leidend tot een of twee tekens aan het eind of begin van een regel wordt ontraden)


flipflop

[1] van Engels flip-flop, een klanknabootsing van de geluiden van de relais waarmee de schakeling oorspronkelijk werd gerealiseerd

[2], tussenwerpsel van Engels flip-flop, overdrachtelijk gebruik [1]

[3] van Engels flip-flop, een klanknabootsing van het sloffende geluid waarmee lopen op dit schoeisel gepaard gaat

Vroeger vond ik spinazie stom, maar nu, flipflop, smul ik ervan.


toetoet

klanknabootsing van een claxon, vergelijk tutuut voor de stoomfluit van een trein

Wijk na wijk wordt zichtbaar op te kaart, wegen, spoorlijnen – "toetoet!"


hocus pocus

In de betekenis van ‘toverformule: tussenwerpsel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1644

Hocus pocus ik verander de roos in een crocus.


magari

maar al te graag!, ik wou dat het kon!, was het maar waar!, dat zou mooi zijn!


caspita

jeetje!, allemachtig!, mijn hemel!, verdorie!


kindlief

Kindlief! wat is dit nou weer voor een gedoe!


krak

'Pap, ik geloof dat ik weet wat een wonder is. Moet je horen: Twee oudjes hadden eens een kipje, en dat kipje heette Stipje. 't Legt een eitje voor de ouden, geen gewoon, maar een gouden. Man sloeg met een bezemsteel, maar het eitje bleef toch heel. Vrouw sloeg met een bezemsteel, maar het eitje bleef toch heel. Toen kwam er een muisje aan, dat ging met zijn staartje slaan, en warempel, dat ging lukken, 't eitje viel in duizend stukken. Eerst huilt hij, dan huilt zij, daarna huilen allebei..: Vader: 'Logisch gezien is het volstrekt absurd. Ze slaan op het eitje, maar het breekt niet, en dan ineens krak! Toch luisteren kinderen al jaren, wat zeg ik, eeuwen, naar dat sprookje als naar een gedicht:


sliepuit

uitdrukking, gebruikt om met iemand te spotten of te plagen


klaar-over

roep waarmee voornoemd verkeersbrigadier kinderen het sein geeft om een verkeersweg over te steken


welaan

uitroep waarmee men zichzelf of anderen opwekt of aanmoedigt


niente

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: niets’ voor het eerst aangetroffen in 1991

Drie uur zwoegen, en wat leverde het op? Niets, noppes, nada, niente.


boeh

klanknabootsing ; vergelijk ook boehoe als weergave van huilen en poeh dat spot of verbazing uitdrukt

‘Lelijk haar is 't,’ plaagt het ventje. ‘Melkboeren-hondehaar. - Een witkop ben ie. Boeh, lelijke witkop!

uitroep om iemand aan het schrikken te maken

Zij zwaaiden met de armen en riepen zoiets als ‘boeh!’ om de boze geesten, die hun pad konden kruisen, te verjagen.

Je hoort er geen verkeer. (…) Alleen zo af en toe boeh... boeh. Koeien.


Qapla’

een zin gebruikt voor het wensen van succes voor iemand

2003, L. A. Graf et al, Day Of Honor: The bestselling Klingon™ saga—complete in one volume!:
#*: “Well, in that case, good luck and—er—Qapla'.”

2004, Trey Parker, Matt Stone, and Pam Brady, Team America: World Police, Paramount Pictures
#*: Sean Penn: Qapla’!

2005 October 19-21, Andrew Chalmers, “Hurd is where I hide.”, AUUGN 2005: Conference Proceedings, Sydney, page 145:
#*: Go forth and hack, Qapla!


pang

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: nabootsing van geluid’ voor het eerst aangetroffen in 1800

klanknabootsing van een knal of harde slag

En dan begon Mazzu Time. Het kan niet anders of een training bij Charleroi bestaat uit 80 minuten loslopen en pas dan begint het echt. Zaterdag besliste het team van Mazzu al voor de elfde keer dit seizoen de match in de laatste tien minuten. Goed voor twintig punten! Voor de negende keer thuis - dat heeft alles te maken met de stuwende kracht van de fans die ook zaterdag maar bleven zingen. 90ste minuut: pang! Baby. En, voor de zekerheid, 94ste minuut: pang! Pollet.


rarara

Oltmans hand bleef op mijn schouder rusten. Ik was me op dat ogenblik, bijna tien jaar nadat ik hem voor het laatst had gezien, pijnlijk van de aanraking bewust. Ik werd er op slag korzelig van. Het ontbrak er nog maar aan dat hij zijn handen voor mijn ogen had geslagen, ‘rarara, wie ben ik?’ roepend.


すみません

bedankt (wanneer iemand iets voor je heeft gedaan)


roef

zn: van Middelnederlands roef in de betekenis van ‘overdekt deel van schip’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285; cognaat met Engels roof, Middelengels rof en Angelsaksisch hrōf, Middelnederduits rof, Oudfries hrōf, Oudnoords hrōf, via Oergermaans *hrōfą teruggaand op Proto-Indo-Europees *krāpo "dak"; vergelijk buiten de Germaanse talen bij de Slavische talen Russisch строп, Pools strop en Oudkerkslavisch stropŭ "dak" en bij de Keltische talen Iers cró, Oudiers cró, Schots-Gaelisch craw "stal"

tw: klanknabootsing van de ruisend lucht, veroorzaakt door een snelle beweging

geeft aan dat iets in een snelle beweging wordt gedaan of opeens gebeurt

‘Willen jullie wel eens gauw maken dat je weg komt, apen van jongens, of moet de waterslang erbij te pas komen, dan gaan jullie wel,’ klonk Kruts stem. Roef, weg waren de jongens, doch op het hoekje bleven ze staan.


あの

ehm... (wanneer je aarzelt of als pauze in een gesprek)


いいえ

いいえ、知りません。


あれ

huh?, wat? (duidt verrassing en verwarring aan)


zilch

Drie uur zwoegen, en wat leverde het op? Niets, noppes, nada, zilch.

Een Nederlandse minister was zelfs publiekelijk 'zeer tevreden' over dit alles. Althans, over de verklaring van zijn collega, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice, dat er niets aan de hand was. Niets, nada, nothing, zilch.


toedeledokie

Ik moet als corvee de hele aula dweilen? Toedeledokie!

Afscheidsgroet om een ongewenst persoon weg te sturen.

Bedankt voor je lef om auditie te doen voor deze talentenjacht. Ik vond het vreselijk. Toedeledokie!

Afscheidsgroet, gebruikt wanneer men in een vrolijke of jolige bui is.

Ik vond het supergezellig, volgende week spreken we weer af! Tot dan en toedeledokie!


goeiendag

een groet waarbij men iemand toewenst dat de dag goed zal wezen

"Goeiendag" zei hij wat losjes en nam plaats in de treincoupé.


goededag

"Goededag" zei hij wat losjes en nam plaats in de treincoupé.


horrib'

Horrib', je deviens chauve du dessus!

Vreselijk, ik word kaal bovenop mijn hoofd!


goeiemoggel

Goeiemoggel, ik wil 5 kiklo inktvip.


voertsek

Mogelijk van voort-sê-ek, voort-zeg-ik. Mogelijk ook verwant aan Nederlands hortsik.


watskeburt

Bekend geworden door het nummer "Watskeburt?!" van de rapformatie De Jeugd van Tegenwoordig .

Mensen praten serieus, maar ze weten van geen ene kankermoer van watskeburt.


hortsik

Het naamwoord stamt van het tussenwerpsel af (~1880), maar de afkomst van het tussenwerpsel is niet duidelijk. Het woorddeel -sik kan op de bok van een bokkewagen betrekking hebben. Mogelijk is het woord verwant aan Afrikaans voertsek.

aansporing voor een paard of ander trekdier

Hortsik! is de uitroep waarmede de voerman zijn paarden doet voortgaan en het woord is [in Amsterdam] overgeslagen op den slager zoowel als het vleesch.


sakkerloot

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ voor het eerst aangetroffen in 1612

Van het Frans, sacrelotte, een verbastering van sacre nom de Dieu, heilige naam van God. Oorspronkelijk een vloek .

Sakkerloot, hoe heeft dit kunnen gebeuren?


sapperdeflap

Een van de vaste uitspraken van Pipo de Clown, uit de gelijknamige tv-serie. Verbastering van sapperloot, wat op zijn beurt van sakkerloot komt.

kreet van verbazing of (lichte) ergernis

Sapperdeflap, hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Wel sapperdeflap!


ewa ja

awel ja, uitdrukking gevend aan zowel ongenoegen als vastberadenheid en hoop

Ewa ja, het leven is niet eerlijk.


verdekken

afgeleid van dekken ww met het voorvoegsel ver-


sapperloot

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ voor het eerst aangetroffen in 1793. Afgezwakte vorm van sakkerloot

Donnerwetter

krachtterm, kreet van verbazing of ergernis

Sapperloot, hoe heeft dit kunnen gebeuren?


doeg

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: groet’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1974

Nou, doeg!, ik zie jullie morgen wel.


kabonga

Mijn broertje zei kabonga, hij had een goed idee gekregen.


wajo

uitdrukking van teleurstelling of verbazing

Wajo, wat een rommel!

- WAAAAAT?! Heb je gezegd dat je van 'm houdt?
- Ja meisje, gewoon te erg. Ik natuurlijk helemaal rood, wajo te erg. Maar toch was hij echt lief, want weet je wat ie zei? Hij zei: Kom hier en geef me een brasa!!

Najat Ben Abdelkarim
 Van salich man tot lekkere boy : Taal door de eeuwen heen : (Straat)taal van de 21ste eeuw in: Onze Taal., jrg. 75 nr. 2/3 (februari/maart 2006), Genootschap Onze Taal, Den Haag, p. 61


nondeju

van Frans nom de Dieu "godverdomme", in de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ aangetroffen vanaf 1905

vloek om uiting te geven aan boosheid, ergernis, verontwaardiging e.d.

Dat zal toch nondeju geen Europese trend worden.


eureka

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep bij ontdekking’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

ik heb het gevonden!, het kwartje is gevallen!

De ondernemer in spé zat nog wel met een probleem. Als mensen een zonnepaneel zelf op hun dak leggen, hoe voorkom je dan dat het wegwaait? „Het eureka-moment kwam toen ik onder de douche stond. Door net als bij een parasolvoet de bodem van het paneel te vullen met water, voorkom je dat hij weg kan waaien.”


godverju

Samentrekking van twee andere bastaardvloeken, nl. godverdomme en nondeju.

Godverju, wat is dat?


nondepie

Van het Franse nom d'une pipe, wat op zijn beurt een verzachting is van nom de Dieu.

tussenwerpsel, vooral bedoeld om iets kracht bij te zetten, ook wel gebruikt als een milde vloek

Nondepie, wat is dit nu weer?


nondedju

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1905


kiekeboe

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep als men te voorschijn komt’ voor het eerst aangetroffen in 1665

samenstelling van kijken ww "in de dialectvorm 'kieken'" en boe tw "uitroep om schrik aan te jagen" met het invoegsel -e-

uitroep waarmee iemand plotseling tevoorschijn komt

‘Hallo gabber, hoe gaat het? Met het verstoppertje spelen?’
‘Pardon?’
‘Het verstoppen. Weet je wel: kiekeboe, je bent gezien.’


oof

klanknabootsing van het geluid van opeens met kracht uitademen na een harde slag in het middenrif


houdoe

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: groet’ voor het eerst aangetroffen in 1882

Waarschijnlijk een samentrekking van houd u/je goed. Er zijn ook andere, minder waarschijnlijke etymologische verbanden gesuggereerd, bijvoorbeeld met het Franse adieu of het Spaanse a Dios.

Nou, houdoe! ik zie je morgen!


santé

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: gezondheid!’ voor het eerst aangetroffen in 1872

heilwens uitgesproken bij het samen nuttigen van sterke drank


wollah

van Arabisch وَٱللّٰه [wallāh] "bij Allah, bij God"

'Leugenaar.' 'Wollah. Waarom geloof je mij niet?'


wallah

Het was werken en vechten. Vechten en werken. Wallah, in anderhalf jaar ben ik veranderd van een kind in een man. Ik kijk als een man. Ik luister als een man.


gaffe

Gaffe! les condés sont arrivés!


A plus

verbinding van  A en plus; (verkorting) van à plus tard


les bras m'en tombent

verbinding van  les, bras, m', en en tombent; letterlijk: "daar vallen m’n armen van af"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-les bras m'en tombent.ogg


la purée d'ta mère

verbinding van  la, purée, d', ta en mère

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-la purée d'ta mère.ogg


ce n'etait pas sale

verbinding van  ce, n', etait, pas en sale

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-ce n'etait pas sale.ogg


bardaf

Un bus qui passe à l'orange, un tram qui redémarre tout à coup et bardaf! c'est l'accident.

Een bus die door oranje rijdt, een tram die opeens vertrekt en boem! een ongeluk.


bordel de merde

verbinding van  bordel, de en merde; letterlijk: strontbordeel

Bordel de merde, j'ai déjà téléphoné deux fois à EDF sans avoir de réponse!

Ik heb godverdomme al twee keer naar EDF (Electricité de France, groot energiebedrijf) gebeld zonder antwoord te krijgen!


les boules

Oh, les boules!


bordel

Bordel! J'ai encore raté mon train!

Verdomme! Ik heb alweer mijn trein gemist!


quelle bûche

verbinding van  quelle en bûche; letterlijk: "wat een houtblok"


cassos

Allez les gars, cassos!


chiche

van Latijn ciccum "iets wat weinig waard is"


des clopinettes

vergeet het maar! schrijf maar op je buik!


les cinq lettres

verbinding van  les, cinq en lettres; (eufemisme) voor merde


des clous

verbinding van  des en clous; letterlijk: "spijkers"


chouette

Uit Oudfrans choete, çuete, een verkleinvorm van choe, choue “uil”, uit Oudfrankisch *kāwa- “een vogelsoort, kauw” (verg. Nederlands kauw)

Chouette! Les vacances sont enfin arrivées!

Elle est chouette, ta frangine!


cimère

Tu veux bien me passer le sel? Cimère!

Wil je even het zout aangeven? Dankjewel!


coucouche panier

J'ai dîné seul, j'ai bu deux verres de Beaujolais et coucouche panier.

Ik at in mijn eentje, dronk twee glazen Beaujolais en ging maffen.


coucou

Coucou ma chérie, me revoilà!


crac

Ils étaient richissimes et, crac! ils ont tout perdu.

Ze waren stinkend rijk en ineens waren ze alles kwijt.

Ç'avait l'air de bien marcher et puis, crac! on l'a foutu à la porte.

Het leek goed te gaan en opeens werd hij op straat gezet.


ça craint

Ça craint si tu peux pas me ramener en ville.

Da’s balen als je me niet kan terugbrengen naar de stad.


désolé

Désolé, mais j’peux pas sortir ce soir, demain j’dois taffer.

Sorry, maar ik kan vanavond niet uit, morgen moet ik werken.


fichtre

Eva m'a refusé un sourire, fichtre!

Verdomd, Eva weigerde tegen me te lachen!


flac

Et puis flac! elle est tombée à l'eau.


la galère

J'ai niqué ma bagnole, la galère!

Ik heb mijn wagen naar de kloten geholpen, wat een ellende!


gaffre

Gaffre! les condés sont arrivés!


pas folle la guêpe

verbinding van  pas, folle, la en guêpe; letterlijk: "niet gek die wesp!"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-pas folle la guêpe.ogg

hij/zij is niet op zijn/haar achterhoofd gevallen!


ôte ta graisse

verbinding van  ôte, ta en graisse; letterlijk: "neem je vet weg"


ta mère

verbinding van  ta en mère; letterlijk: "je moeder"


mdr

(verkorting) van mort de rire, vertaling van Engels LOL


gare à tes miches

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-gare à tes miches.ogg


merde alors

Merde alors, je n'ai pas fait gaffe!


miam miam

Miam miam, des frites!


nique ta mère

verbinding van  nique, ta en mère; letterlijk: "neuk je moeder"


nique-toi

Quand l’inspecteur a commencé à jacter dans le haut-parleur, Julien lui a dit 'Nique-toi!'

Toen de inspecteur in de luidspreker begon te lullen, zei Julien tegen hem 'Krijg de kolere!'


mystère et boule de gomme

verbinding van  mystère, et, boule, de en gomme

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-mystère et boule de gomme.ogg

Qu'est ce qui l'a poussé à écrire un tel email? Mystère et boule de gomme!

Wat heeft hem ertoe gebracht zo’n email te schrijven? Het is een raadsel!


pardi

Tu peux pas entrer parce que c'est interdit, pardi!

Je mag niet naar binnen omdat het verboden is, da's nogal wiedes!


à plus

verbinding van  à en plus; (verkorting) van à plus tard


pouah

Pouah! Quelle odeur!


purée

Il m'a fallu plus de quatre heures pour remplacer un siphon dans la buanderie de ma mère, purée!

Ik heb meer dan vier uur nodig gehad om een sifon te vervangen in mijn moeders washok, wat een ellende!


que oui

La Martinique, une destination qui fait rêver ? – Oh, que oui!

Martinique, een droombestemmimg? – En of!


des prunes

verbinding van  des en prunes; letterlijk: "pruimen!"


putain de ta race

verbinding van  putain, de, ta en race; letterlijk: "hoer van je soort"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-putain de ta race.ogg

Putain de ta race, y'avait au minimum cinquante guêpes dans ma cuisine!

Er zaten godverdomme minstens vijftig wespen in mijn keuken!


putain de bordel de merde

verbinding van  putain, de, bordel, de en merde

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-putain de bordel de merde.ogg

Putain de bordel de merde! sept jours pour un virement international!

Godverdomme! Zeven dagen voor een internationale overschrijving!


et rebelote

verbinding van  et en rebelote, van het kaartspel belote, waar men 20 punten haalt door twee bepaalde kaarten achter elkaar te spelen.


coucou nous revoilou

verbinding van  coucou, nous en revoilou


sans faute

Vendredi, je te rends tes cinquante balles, sans faute!

Vrijdag geef ik je je vijftig piek terug, zeker weten!


sacré nom

verbinding van  sacré en nom; (verkorting) van sacré nom de Dieu


sacré nom de Dieu

verbinding van  sacré, nom, de en Dieu; letterlijk: "heilige naam van God"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-sacré nom de Dieu.ogg


par ici la bonne soupe

verbinding van  par, ici, la, bonne en soupe; letterlijk: "hier met de lekkere soep"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/fr-par ici la bonne soupe.ogg


taiiiin

Taiiiin!...Vous êtes tous braqués aujourd’hui ou quoi?

Verdommeeeeh! Zijn jullie vandaag allemaal boos of zo?


merde

Ontleend aan Latijn merda, aangetroffen vanaf de 12e eeuw.

Merde! J'ai encore oublié de faire le plein.

Ik ben verdomme alwéér vergeten te gaan tanken!.

Bon, allez, merde, ça ira!


TDR

(verkorting) van tordu ”gekromd” de ”van het” rire ”lachen”


snif

Le prof de franC ma colE un 0, snif!

De leraar Frans heeft me een 0 gegeven, boehoehoe!


tain

Tain, fait chaud ici!


toc toc toc

Toc toc toc! – Qui c'est?


à toute

verbinding van  à en toute; (verkorting) van à tout à l'heure


salut

Mijn vader had er niks beters op gevonden dan de afscheidsbrief op te sturen naar een tijdschrift die het integraal publiceerde onder de rubriek ‘Laatste Pasen samen’. Omdat de zelfgeschreven brief zijn enige kopie was en hij te lui was om het opnieuw neer te pennen, liet hij gewoon het tijdschrift achter met op de cover een Post-it: 'zie pag 81, salut.'

Salut! beminnelyke veteran.... ik ben hier wel te Lootenhulle, he?

heilwens in de aanhef van een officieel bericht

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, salut!


chapeau pointu turlututu

verbinding van  chapeau, pointu en turlututu


la vache

La vache, qu’est-ce qu’il fait chaud dans cette boîte!


au vestaire

verbinding van  au en vestaire; letterlijk: naar de kleedkamer!


XDR

(verkorting) van explosé ”ontploft” de ”van het” rire ”lachen”

ik lach me kapot, LOL (Laughing Out Loud)


zarma

Zarma, depuis qu’il bosse aux Galeries Lafayette, Jean-Baptiste, il veut même plus nous adresser la parole.

Echt waar, sinds hij bij de Galeries Lafayette werkt, wil Jean-Baptiste niet meer met ons praten.


wesh

On y va? – Wesh!


wèche

On y va? – Wèche!


ouèche

On y va? – Ouèche!


z'y va

Z’y va! On va pas poireauter d’vant cette boîte!

Kom op, we gaan voor deze tent écht niet tot Sint Juttemis staan wachten!


zobi

Tu crois que j’vais faire de la lèche au prof pour qu’il remonte ma note? Zobi!

Denk je dat ik ga slijmen bij de leraar zodat hij mijn punt verhoogt? Echt niet!


tralala

klanknabootsing, vergelijk Frans tralala en Engels tra-la-la

Er komen veel varianten van dit woord voor als "trallala", "tralalala" en "tralalalala".


zut

Zut! ça coule, la peinture!


schluss

"Jij en ik weten allebei dat dit jouw laatste ronde is; over vier jaar ben jij gezien op het Binnenhof. Het is klaar, schluss, over."


toppie joppie

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep van enthousiasme’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 2000


Ave Maria

verbinding van  ave en Maria, "wees gegroet, Maria", op te vatten als verwijzing naar het Bijbelvers Lukas 1:28


sakkerju

bastaardvloek, van Frans sacredieu tw , letterlijk: "heilige God", in de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ voor het eerst aangetroffen in 1984

‘Sakkerju,’ zei Harmen. ‘'t Is donker: we hadden wel een dievenlantarentje mee mogen brengen!’

Johan Fabricius
 “De scheepsjongens van Bontekoe.”, 28e druk (2003), Leopold, Amsterdam, ISBN 9025842410, p. 205


nou breekt mijn klomp

verbinding van  nou, breekt, mijn en klomp

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-nou breekt mijn klomp.ogg

Nou breekt mijn klomp! Je zei altijd dat je geen aardappelen lust en nu eet je ze alsof het je lievelingskostje is!


godverkut

een vloek die boosheid of verontwaardiging uitdrukt

Maar er weerklinkt nog wel meer in die file. Want noem dit vooral geen luisterboek, wel een vintage hoorspel. U weet wel: toneel op de radio van ooit. Er wordt dus stevig aan audio-acting gedaan – soms op het randje van erover – maar het is best wel meeslepend. Alleen klinkt het allemaal wel heel erg Hollands, natuurlijk. Met een allergie voor woorden als godverkut en plee kunt u er dus beter niet aan beginnen. Ook op de bijbehorende muziek valt – om het op zijn Hollands te zeggen – wat te mopperen. Het lijkt verdorie wel een miscaste Miami Vice-soundtrack.


pladask

Afkomstig van het Zweedse tussenwerpsel en onomatopee plask

Verwant met:
**Deens: pladask
**Noors: pladask
**Nynorsk: pladask


ajuus

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: groet’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1747

Ik ga nu naar huis, ajuus! Ik zie jullie morgen wel.


pardaf

klanknabootsing van een doffe klap, vergelijk ook pardoes

paf tw, pats tw, poef tw, vaak gebruikt om te aan te geven dat iets opeens, met enige kracht gebeurt

(…) op een avond zat ik te lezen en plotseling, pardaf, een bliksemschicht samen met een heel harde donderslag, en daarna niets meer.


getver

(verkorting) van getverdemme, een bastaardvloek van godverdomme

ingehouden vloek die aangeeft dat je iets heel smerig vindt

Aan tafel voor de zondagse maaltijd. Met een glaasje wijn. Een duik van de echtgenoot op zijn glas: „Getver, een fruitvliegje in mijn glas.” Onmiddellijk een duik aan de overkant van de tafel op de schaal met vlees: „Getver, een varken op tafel.”

Weblink bron
Elly van der Eijk-van Gaalen
 “Het varken” (8 juli 2020) op nrc.nl

'Ik vind dit echt vies op het brood. Getver! Wat is dit?'

Weblink bron
Theodor Holman
 “ (1 december 2011) op parool.nl


warempel

herkomst onzeker, mogelijk een vervorming van waarachtig, waratje of warendig of een samenstelling van waar bn "echt" en rempel zn "fout, gebrek"

Warempel zeg, je bent op tijd!

Cian Uijtdebroeks, 21 jaar, kreeg een vrije rol. Hij mocht "op ontdekkingstocht", zoals ploegleider Marc Reef het omschreef. En warempel, de Belgische renner ziet zichzelf na de eerste week op de vijfde plaats van het algemeen klassement, op 4.02 minuten van Pogacar. Gehuld ook in de witte trui, van het jongerenklassement.

Weblink bron “Kooij na eerste ritzege in grote ronde: 'Droomde ik van, er komt meer aan'” (zondag 12 mei, 21:02), NOS


klats

klanknabootsing, cognaat met Duits Klatsch

geluid van een klap met iets dat een veerkrachtig of vloeibaar oppervlak heeft

Wederom sloeg de vuist in het gelaat, recht in de ogen, tegen de neus, in de maag, onder de kin. ‘Alsjeblieft! Die is voor jou! En deze ook! Je weet zeker wel waarvoor! En hier, klats, moge het je bekomen!’


pf

klanknabootsing van blazen of puffen, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: als blijk van minachting of warmte’ aangetroffen vanaf 1909


retteketet

tussenwerpsel zonder duidelijk betekenis gebruikt als rijmwoord

De landelijke keten, bekend van de televisiereclame Retteketet naar Beter Bed! komt in het voormalige pand van Gamma aan de Nijverheidsstraat en opent daar 20 december.

Retteketet we hebben discopret.

Sjing-boem, retteketet, tararaboemdijee, de fanfare in de Almelose binnenstad speelt een liveconcert, er is een stand-upcomedian en we zien een wat deemoedige Alex die is gaan winkelskijken met Adelheid, die graag een huisje-boompje-beestjegezin wil en bevangen door torschlusspanik snel zwanger wil worden en daarom Alex weer in haar armen heeft gesloten.


potverdikkie

een uitroep van ergernis, bastaardvloek van godverdomme.


poeh

drukt uit dat je vermoeid of verbaasd bent

Bij anderen begint het enthousiasme pas als de bal eenmaal rolt. ,,Poeh. Ik zal je eerlijk zeggen dat ik er nog geen seconde mee bezig ben geweest”, zegt tenniscoach Raemon Sluiter. Als het straks eenmaal begonnen is, staat de tv in Rotterdam (of daarna in een Londens hotel) echt wel aan. ,,Vanaf de knock-out-fase kijk ik bijna alles denk ik, en beslissende poulewedstrijden ook.”

Van harte met het behalen van de titel op balk, zondag tijdens het NK. Je hoeveelste Nederlandse titel is het? „Poeh, goeie vraag. Dat weet ik eigenlijk niet eens. Volgens mij had ik er al vijf gewonnen."

,,Ajax heeft een ploeg om Champions League te spelen,’’ zegt hij. ,,Als je ziet welke spelers zijn hebben gekocht (Blind, Tadic)… Poeh, dat gaat om bedragen die wij bij Standard niet kunnen betalen. De druk bij hen is groot om na die investeringen de Champions League te halen. Wij hebben uiteraard ons plan. Wij gaan ze uit hun comfortzone halen. Daar heb ik vertrouwen in.’’


sodeju

uitroep van ergernis, verrassing, verbazing, zorg of medelijden

Heel soms is het vuurwerk wat 'minder'. Maar sodeju, wat was het mooi zondagavond. TOP, geen discussie over mogelijk.

'Ben je bang voor Marokkanen?' Nou, dat is wel een cliché-afstraffend binnenkomertje zeg, sodeju.

'Nadat mijn vrouw zelfmoord had gepleegd heb ik nooit meer van een ander kunnen houden. Gaat jullie deur open met zo'n trekhaakje?' 'Eh, ja,' zei ik. In de hals, sodeju.


hoj

jee; uitroep van verrassing, verbazing, ontsteltenis of zelfs blijdschap


prosit

proost! (wens wanneer men iemand toedrinkt)

Leon haalde neuriënd de cognac uit het dressoir tevoorschijn. Met rood aanlopend hoofd wist hij de fles te openen. Hij schonk twee wijnglazen halfvol en reikte mij er een aan, terwijl hij nog steeds zijn witte glacés droeg. Hij hief zijn glas en zei: "Prosit! Op het belangrijkste in het leven."

(…) intusschen zijn er nog eenigen, die eene neusontploffing met eene sierlijke, stomme buiging complimenteren, zoo als Barth in zijn galanten Ethica 1720, de les mededeelt: dat indien iemand niest, dan eischt de beleefdheid en de voorvaderlijke gewoonte, dat men hem aanspreke met een : "prosit, of wel bekome't U; maar is 't een aanzienlijk personaadje, dan maakt men slechts eene stomme buiging."


prosit

Op het terras van de strandtent worden grote bieren en schnitzels geserveerd. Proost, prosit – mensen klinken op van alles terwijl hun kinderen over de planken hollen.


prosit

proost; heildronk, dronk op iemands gezondheid


merhaba

van Arabisch مَرْحَبًا [marḥaban] "hallo, welkom"


hopla

een uitdrukking die aangeeft dat iets ineens gedaan kan worden of ineens gebeurt

Negatieve emoties zijn de voetschimmel van je brein: je hoeft maar op een besmette plek te gaan staan en hopla, daar is die hardnekkige jeuk weer. Maar inmiddels ken ik het medicijn: gewoon ergens anders aan denken. Constateren dat de zon schijnt. Lekker muziekje opzetten. Fijne herinneringen ophalen aan léuke mensen.

Meer dan een derde van de vrouwen geeft toe dat ze weleens stiekem een lelijk kledingstuk van hun man hebben weggegooid. Zoiets zou ik ook zeker doen (“Oh, schat, kijk nou toch: helemaal gekrompen in de was…”), maar daar kom ik bij Richard niet aan toe, want die houdt ieder jaar een rigoureuze opruiming in zijn kledingkast. Dan pakt hij een vuilniszak, doet de kastdeur open, en hopla – veegt in één keer alles leeg.


woef

klanknabootsing van de blaf van een hond

woef

krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten


boeie

tw: ironische verwijzing naar boeien ww
ww: boei ww met de uitgang -e
zn: oude uitspraakvariant

uitroep die gebrek aan belangstelling uitdrukt

Boeie, jongen!

Ze hoopt vurig dat het haarzelf nooit is overkomen: dat zij als enige iets niet wist. Maar ja, dan wist ze het toch niet dus: boeie!

Kasper van Kooten
 “Karakters: cabaroman” (2014), Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam, ISBN 9021449935, hfst. Elize


plop

geluid van klein voorwerp dat in het water valt

Haar man vond het leuk om hun dochter, Evi (2), te laten horen dat het hout op de brug anders klinkt dan de metalen bouten. Dat deed hij door er met zijn trouwring op te tikken. () „Tiktiktik”, zei Evi – en wees naar de ring. Voordat Xia Robbers haar man kon tegenhouden, had hij het sieraad al afgedaan en aan Evi gegeven. Die had niet lang nodig om de ring te laten vallen, die een paar keer over de planken stuiterde voordat hij via een van de spleten in de sloot viel. Tiktiktik. Plop.

Weblink bron
Manouk van Egmond
 “Een plons, en daar gáát je trouwring” (12 augustus 2020) op nrc.nl

Een voor een pak je de peulen op, knakt het steeltje, trekt eraan zodat de stugge draad langs de zijkant meekomt. Met de nagel van je duim rits je een peul open, om daarna in één vloeiende beweging van diezelfde duim de bonen uit de witfluwelen bekleding te rissen. Plop, plop, plop in de pan.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Bonen brengen geluk” (18 juni 2020) op nrc.nl

geluid dat ontstaat als een vacuüm zich ineens met lucht vult

Het is 7 uur ‘s ochtends als, plop, de champagne wordt opengetrokken. Op een enorm grasveld naast Wimbledon wachten iedere dag duizenden op een kaartje voor het tennis. Verslag vanuit de wereldberoemde queue.

Weblink bron
Rik Spekenbrink
 “De queue, echt een keer doen!” (6 juli 2018) op tubantia.nl

Er is een vis ontdekt die een raar trucje kan. Hij kan zijn ogen helemaal naar binnen trekken. Als je de huid bij zijn ogen zachtjes aanraakt...plop! En weg zijn de ogen.

Weblink bron
Hester van Santen
 “Plop! En weg zijn de ogen” (24 oktober 2015) op nrc.nl

,,Werk en privé zijn niet gescheiden bij mij. Alles loopt door elkaar. Als er een ingewikkelde puzzel is, stop ik die ’s avonds in mijn hoofd en vaak komt er dan ’s ochtends ‘plop’ een oplossing. Blijkbaar werken je hersens onbewust door. Ik heb er vertrouwen in gekregen dat dat soms helpt. Dat is het leuke aan mijn baan: het zijn allemaal puzzeltjes.’’

Weblink bron
Hans van Soest
 “'Nederland kan mijn fouten vergeven'” (30 december 2017) op tubantia.nl


alaaf

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: carnavalskreet’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1863

Anita sloot een intensieve week carnaval vieren woensdag af met het haring happen. „De carnavalsweek heeft wel een mooi beeld van het carnaval en de veelzijdigheid”, aldus Anita. ALAAF!

Alaaf! Carnaval staat voor de deur. Voor de één betekent dat een weekeinde lang de gordijnen dicht, voor de ander drie, vier of vijf dagen feesten. Behoor jij tot die laatste categorie? Met deze vijf tips houd jij het ook op Rosenmontag en carnavalsdinsdag nog vol!

Foto's van Guus Meeuwis en zijn vriendin Manon Meijers zijn uiterst zeldzaam. Maar vandaag werden hun volgers toch weer eens getrakteerd op een romantisch ogend kiekje met de tekst 'alaaf you'. Zo te zien is het stel ergens carnaval aan het vieren.


ow

au, uitroep van pijn, soms ook gebruikt als uitdrukking van medelijden


lik-me-vessie

(eufemisme) voor en leenvertaling van Frans lèche mes fesses "lik m'n reet"

Nou, da's óók 'n bedankie van lik-me-vessie

Laot-ik m'n aigen zulvers niet kwaodmaoke, heur-rie. 'k Warskoujouw of aors!? Mot ikke mien saobel uut de sche-je haole? Je pot-ver-doos-sie likmevessie dwars door je zielderement kaopiere-wierewietjes kepoetjes maoke, hard stikke dôd stèke.

Het groote succes van "De Bruiloft van Mietje" en van "Schellevis-Mie" was voornamelijk aan hem te danken, in wien de ware Jordaan-geest was gevaren en die hem als geen ander tot uiting wist te brengen — dit mengelmoes van goedhartigheid, "ponteneur" en "likme-vessie".


tiktak

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: geluid van slingeruurwerk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1653

geluid dat een slingeruurwerk of horloge maakt


welja

op weinig enthousiaste wijze ergens mee instemmend

Ook een sneeuwstorm weerhoudt Foppe de Haan (72) er niet van de Heerenveen-selectie dinsdagmiddag een stevige trainingspartij af te laten werken op het steeds witter wordende sportpark Skoatterwald. Volgens De Haan - grote ijsmuts, dikke zwarte handschoenen - is het nog steeds 'hartstikkene' goed trainen met dit weer. "Welja. Als het maar niet glad wordt", zegt hij berustend.

uitroep van afkeuring, vergezeld van enige mate van ironie/sarcasme

Welja, gooi er nog maar een schepje bovenop.

Visser wil Bowie niet een eenduidig etiket meegeven. Dat zou hem in zijn ogen tekort doen. "Noem het een held, een popmuzikant, een superster. Welja, doe je best. Het gaat er uiteindelijk om dat hij zijn vak zag als kunst. Elk album was een kunstwerk."


aan mijn lijf geen polonaise

verbinding van  aan, mijn, lijf, geen en polonaise, waarin "polonaise" verwijst naar de Franse benaming voor een jurk met een strak lijfje en een lange rok die over een onderrok gedrapeerd moest worden

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-aan mijn lijf geen polonaise.ogg

dat is niets voor mij, dat is te veel gedoe

Heb in de loop van mijn aardse bestaan best wel wat inkt aan mijn liefdes besteed, maar uitsluitend op papier. Aan mijn lijf geen polonaise. En zover ik weet sier ikzelf ook geen dameslijf.


hoepla

vermoedelijk verwant aan hoppen en huppelen die op een springende beweging betrekking hebben

tussenwerpsel dat een plotselinge of snelle actie begeleidt

Lips wilde eigenlijk niet weten wat hij zoal met Sidore doet. Maar hoepla, daar vertelde hij het al uit zichzelf. "Ze zoent heerlijk." En zomaar wat voordelen van 'synthetische mensen': ze liegen niet en ze takelen ook niet af.

Strand ontwierp een enorme kermiskraam die nét in de galerie past. „Hoepla”, roepen de galeriehouders bij elke worp (wat de concentratie niet helpt).


foert

uitdrukking die aangeeft dat je je ergens niet (meer) mee bezig wil houden

Als ik overspannen geraak moet ik soms eens leren foert zeggen.

Sport. Dat is voor de mannen. "Foert met al dat sportgedoe", zeggen de vrouwen.

uitroep die aangeeft dat je wil dat iemand weggaat

Vanuit die context valt Groenewegens egelstelling gemakkelijk te begrijpen: het heeft geen zin in discussie te treden met hen die alleen wegwerpgebaren maken. Groenewegen zegt "foert" en schaart zich met zijns gelijken rond de tafel.

Na die nacht sprak ze met zichzelf een droomverbod af. Ze foeterde zichzelf uit: "Foert! Stik! Feeks! Heks!" Die droom van het perfecte geluk teisterde Virgilia, en dwong haar om zichzelf een streng regime van zelfcontrole op te leggen. Niet alleen tijdens haar wakende leven probeerde ze haar geest te bemeesteren, ook poogde ze haar nachtelijke inferno's te beteugelen.


carpe diem

van Latijn carpe diem, letterlijk: pluk de dag, ontleend aan de Oden van Horatius

probeer het meeste te maken van de dag van vandaag, geniet van het heden, leef in het moment


carpe diem

vaste verbinding van carpe de imperatief enkelvoud van carpe " plukken ww " en diem de accusatief van dies " dag zn ", ontleend aan Horatius , Carmina (Oden) I.xi.8 'carpe diem, quam minimum credula postero': "Pluk de dag, zo min mogelijk vertrouwend op de volgende dag"


tingeling

Naamwoord van handeling van tingelen met het achtervoegsel -ing

geluid dat een bel of kleine klok maakt; geluid van de bel van een tram

Tingelingeling, daar komt-ie aan. Omdat na drie jaar eindelijk tram 4 weer door de Utrechtsestraat rijdt, is er alle rede voor een feestje in de Amsterdamse winkelstraat. Op zaterdag 29 september wordt de shoppingnight 'Utrechtsestraat Open' georganiseerd.


verdikkie

uitroep als er iets vervelends gebeurt; jammer; uitroep als teken van verbazing

13 jaar!!! Verdikkie, toen ik die leeftijd had wist ik niet wat jongens waren.

De creatieve Fries bedacht een oplossing: hij bouwde een muur die naar binnen kon draaien. Het idee bedacht hij tijdens een boottochtje, vertelt De Vries donderdag aan Omrop Fryslân. „Op een gegeven moment voeren wij met de boot langs de sluizen van Stavoren. Ik zag die dikke sluisdeuren daar draaien en dacht: verdikkie, als die deuren kunnen draaien, dan kan de muur van het huis ook draaien!”


verdikke

uitroep als er iets vervelends gebeurt; jammer

Pragmatisme? Hebben jullie daar wel eens van gehoord? Verdikke, Jesse Klaver, je had acht jaar lang voor mijn Hanne en haar generatie kunnen bouwen aan een schoner en een net iets mooier en eerlijker Nederland. Iets minder kolencentrales, iets meer geld voor de armen en minder bedeelden, iets minder poeha, iets meer gewoon.

,,We zitten in een heel goede fase”, aldus Hulshoff. ,,Zeker als je ziet waar we vandaan komen. Natuurlijk hebben we, toen het sportief minder goed ging, ook gedacht: verdikke, zou het erin zitten? Maar we hebben voor Jupiler League-begrippen gewoon een hartstikke goede ploeg.” Cambuur staat momenteel elfde in de Jupiler League, maar heeft inmiddels de subtop in het vizier.


what the fuck

verdraaid! uitroep van verbazing over iets wat negatief is

All flights are cancelled? What the fuck! How am I supposed to get home now?

kan me niet schelen! uitdrukking als men iets gaat doen ongeacht de bezwaren

All flights are cancelled? What the fuck, let's rent a car.


allemensen

lieve hemel, drukt grote verbazing uit, soms ook met enige ergernis

Allemensen! Wat een adonis...


godverdetering

gevormd als samensmelting van godverdomme en tering

ˌɣɔtfərdəˈterɪŋ

vloek, uiting van hevige woede of frustratie

Godverdetering! – schreeuwde Kolja wanhopig, terwijl Nikolaïtsj verstarde, zijn benen optrok en als een egel in elkaar kromp.


hopsa

uitroep als iets makkelijk en snel lijkt te kunnen gebeuren

Nadat de oncoloog gearriveerd is, gaat het snel. Mijn hart en bloed zijn nog oké, maar ik reageer veel te heftig op de chemo en droog uit. Dus hopsa; weer een infuus en op zaal wordt een bed gereed gemaakt. Ik word opgenomen.

De Japanners namen een zeer jonge zebravis omdat die transparant zijn. De baby kreeg een fluorescerend middel toegediend dat het activeren neuronen doet oplichten. Vervolgens werd de zebravis een ordinair stukje aas, in dit geval een protozoa, voorgehouden en hopsa… de vis begon te denken aan een snack:


plets

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: nabootsing van geluid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1909

nabootsing van het geluid (van een slag met de platte hand)


foeitog

Foeitog, hy het ander gered, maar hy kan homself nie red nie. Hy is mos die Koning van Israel. Laat hy nou afkom van die kruis! Dan sal ons in hom glo!

Anderen heeft Hij verlost, Zichzelf kan Hij niet verlossen. Als Hij de Koning van Israël is, laat Hij nu van het kruis afkomen en wij zullen Hem geloven. ()


ahoi

groet die men vooral in de scheepvaart gebruikt

Kortrijk krijgt een ecologisch horecaschip Ahoi met tien kamers dat tegen de zomer van 2010 klanten zal ontvangen. Ahoi wil toeristen en zakenlui lokken, maar ook fietsers en wandelaars die er iets kunnen drinken.


adios

,,Als ik je zo had gezien, had ik echt gezegd: adios amigos!"


tabee

Ernst Arens van Intermediar voor chronisch zieken ICZ, die al langer chronisch zieken helpt een verzekering te vinden: ,,Verzekeraars hebben het liefst gezonde patiënten, ze hebben geen verstand van hoe groot de risico's per aandoening nou echt zijn. En omdat de premies de afgelopen jaren enorm zijn gedaald - voor een huis van 2 ton betaal je een tientje - verhalen ze de risico's direct op de patiënt: tabee solidariteit."

Het idee voor de menselijke ketting ontstond vorig jaar op een bijeenkomst van een antikernenergiebeweging in Aken. ,,Iedereen verklaarde ons voor gek. Maar laten we wel zijn, zo bijzonder is het ook weer niet, hè? Mensen komen, geven elkaar een hand. Tien minuten, kwartiertje. Einde vergadering. Tabee.

Regelmatig zag je ze staan: de spoorfanaten, met hun camera op een driepoot. Nog even wat kiekjes maken. Het is niet alleen tabee aan de diesel, maar ook aan de Buffel, de passende naam voor het materieel dat in weer en wind bleef doorbuffelen.


hèhè

uitroep die aangeeft dat je blij bent dat iets (eindelijk) klaar is, uitroep van opluchting en vermoeidheid

Hèhè, eindelijk kunnen we gaan praten over een toekomst. Na een nacht van paniekerig overleg is donderdagochtend eindelijk de eerste horde van de brexit genomen. Die hele brexit was tot nu toe een hilarisch spektakel. Hoe May met haar Britse pumps dapper, vaak ternauwernood, bleef doorstappen terwijl ze door zowat iedereen in Groot-Brittannië onderuit werd gehaald.

Voor de buis geplakt, kijken, kijken en kijken naar het schaatsen. Ik geniet met volle teugen van de sport die al die gespierde jongens, meisjes, mannen en vrouwen in beweging brengt. En waarachtig, omdat ik zo enthousiast dag en nacht kijk, verzuim ik zelf mijn oude onderdanen hun dagelijkse oefeningen te laten doen. En door dat verzuim verlies ik mijn moeizaam bereikte persoonlijke souplesse-niveau! Met stijve benen van al dat schaatsen strompel ik naar de koffiemachine. Hèhè... even rust!


godnondeju

Godnondeju, wat is dat ergerlijk.


godvernondeju

Laat mij godvernondeju met rust.


goddomme

Wat is dit, goddomme?


hoi pipeloi

vaste verbinding van hoi tw en het fantasiewoord "pipeloi", dat kan worden opgevat als een vermenging van Engels people zn "mensen" en Oudgrieks (οἱ [hoi]) πολλοί [polloí] "(de) velen, (de) gewone mensen"
Het woord is bekend geworden als de vaste groet gebruikt door Jeroentje , een van de vaste personages in de strip Jan, Jans en de kinderen van J. Kruis

Oudijk schrijft ook dit verhaal vanuit de ik, het meisje dat achterblijft: "De vreemdste dingen dacht ik op dat moment. Dat we nooit meer hoi pipeloi tegen elkaar zouden zeggen."

Hoi pipeloi Jean le Blanche. Gefeliciteerd met je verjaardag

"Hoi Pipeloi" roepen de mensen al lang niet meer.


jasses

De soep van Coop faalt op alle fronten. ,,Jasses, wat een slootwater”, vindt Van Laarhoven. ,,Alsof er ranzig spek is meegetrokken.”

Denk niet: jasses, weer een dood beestje. De Zoogdiervereniging is blij met iedere melding van wat uw kat nu weer heeft gegrepen. En maak er een kiekje van. De wetenschap is u dankbaar.


aju

verbastering van adieu, als groet aangetroffen vanaf 1747

Voorzitter B. van Beek van de Stichting Gezondheidscentrum Boekelo: "Je kan niet zomaar zeggen van 'nou jongens, aju, maar wij gaan er vandoor'. Wij zijn al ruim vier jaar bezig met de plannen voor deze uitbreiding. Dan kan dat gewoon niet."

Hij had zijn hoed op en bij zijn kist stond een fles vruchtenwijn en lag een sigaretje. "Aju Arend, we zien elkaar!", riep zijn vriend Paulie toen de kist de wagen in werd gedragen. Arend Kerkhof, de bekendste zwerver van Enschede, werd woensdagmorgen ten grave gedragen. Hij overleed op 1 januari, 75 jaar oud.

"Van der Steur doet aan de Tweede Kamer voorkomen of Van der Graaf nauwgezet psychisch en praktisch wordt begeleid. In werkelijkheid is het niet meer dan eens in de drie weken 'hallo en aju' zeggen bij de reclassering," aldus Jebbink.


hiep

erfwoord: Middelnederlands hyep, uit West-Germaans *hēbjō-, bijvorm bij *hapjō-, waarvoor zie heep.

juichkreet; deel van de juichkreet Hiep, hiep, Hoera!

Een feestelijke dag voor Kjeld Nuis. Op zijn Instagram is de schaatser te zien met zijn zoontje, die vandaag twee kaarsjes uit mag blazen. Hiep hiep. Hoera!

„Nu maar duimen dat ze muziek sturen waar ik iets mee kan”, aldus Buitenhuis. „En dat de stem die dag goed is. Hiep Hiep Hoera!!”


zounds

bastaardvloek (verkorting) van God's wounds, "bij de wonden van de Heer" (bij Zijn kruisiging)


pst

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: geluid waarmee men de aandacht trekt’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1857

sissend geluid waarmee men aandacht probeert te trekken


sapristi

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: krachtterm’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1918

bastaardvloek van: Mijn hemel, Goeie God


jandorie

een uitroep van ergernis, bastaardvloek van godverdomme.


LOL

(initiaalwoord) laughing out loud: "luidkeels lachen"

drukt uit dat je iets heel grappig of belachelijk vindt


sst

Sst, daar komt de leraar aan!


waf

klanknabootsing van de blaf van een hond

krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten


sjonge

uitroep van verbazing of als je ergens van onder de indruk bent

,,Het is voor mij een schok”, zegt de Volendammer. ,,Ik werd vandaag al gebeld door de BBC. Heel Engeland staat er vandaag bij stil. 61 jaar, sjonge dat is nog jong.”

Sjonge, ik begin nu toch een beetje op Mark Rutte te lijken. Wat een optimistisch en positief verhaal? Schuilt er dan echt niet een beetje Kees de Kort meer in mij? Jazeker wel.

Tegen het einde van zijn Bundesliga-debuut tegen FC Augsburg wist hij dat de Eredivisie ver achter hem ligt. "Na tachtig minuten dacht ik: sjonge, ik ben écht kapot.


jammie

,,Terug naar onze Tig-dagen", schreef Daniel bij de foto, refererend naar de lifestyleblog die Meghan voorheen had. ,,Bedankt Meghan dat je dit weekend de volmaakte gastvrouw was en nog altijd de avocado-toast-fluisteraar. Jammie!"

Oudere mannen zijn jammie. Dat vind niet alleen ik, want ik ben natuurlijk maar een maandje ouder. Dat vinden heel veel vrouwen. Jong en oud. Jullie hebben dan van die fijne grijze slapen en een soort je ne sais quoi. Heel sexy. Je weet wat je wil en wat je niet wil. Ook heel sexy. En je hebt het geld om het te doen.

Feline kan met de spraakcomputer eenvoudige dingen zeggen. Maar soms geeft de computer tegenstrijdige boodschappen: 'ik voel me niet lekker' en 'jammie, lekker' in 2 seconden.


gossie

Met de deal van de mediamagnaat is een miljard euro gemoeid. Dankzij de komst van Murdoch is Nederland volgens Munsterman niet meer het ‘zieligste jongentje van de klas’. ,,We zijn niet meer het ‘gossie-landje’. Maar we kunnen ook lang niet meedoen met grote jongens als Duitsland en Engeland. Als Mudoch niet over de brug was gekomen, was Al Jazeera de partner geworden."

,,Niet gelukt meisje?’’ Ze zeiden er nog net geen ,,ah gossie’’ bij. Ik bitste terug: ,,Beter een half verhaal, dan helemaal niets.’’ En beende met mijn rode hoofd in de lucht (en met drie quotes) het terras af.


afijn

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: kortom’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1903


ajakkes

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep van tegenzin’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1855


okido

Vlak nadat het woord mijn mond verliet, kwam de schok. Dit was niet voor het eerst. Sterker, ik had een uur geleden een telefoongesprek ook zo afgesloten. Ik schreef het 's morgens in een appje. En nu riep ik het tegen de pakjesbezorger. "Okido!"

Ik dacht altijd dat café Topido, zo'n heerlijk ouderwetse kroeg in de Ten Katestraat, is vernoemd naar een luxe mix van toppie en okido. Marktmannenjargon, zoiets.


bismillah

Leenwoord uit het Arabisch, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep aan het begin van enigerlei onderneming’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1976

uitroep aan het begin van enigerlei onderneming gezegd door moslims om Gods zegen af te roepen


haha

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: nabootsing van lachen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1330

van Middelnederlands, klanknabootsing van lachen

om een grappige spottende opmerking te benadrukken

Bang voor zo'n klein hondje. Haha, wat een held!

Van Geel blikte ook nog even terug op zijn vertrek bij Feyenoord. ,,Ik heb vorige week een afscheidsdiner gehad. Daar ben ik door zes mensen toegesproken. Van de directie, de rvc, oud-rvc-leden. Het was één grote lofzang. Toen ik aan de beurt was heb ik gevraagd waarom we eigenlijk bijeen waren, haha.”

De ANWB kreeg in september vorig jaar al telefoontjes wanneer volgend jaar de zwarte zaterdagen zijn. ,,Haha, dat nóóit meer, denken de mensen. Maar die lange files horen er nu eenmaal bij’’, zegt Arnoud Broekhuis van de ANWB Verkeerscentrale. ,,Geboekte accommodatie loopt meestal van zaterdag tot zaterdag en bijna niemand blijft drie weken op dezelfde plek dus binnen de vakantie wordt er ook nog gereisd. Wij zeggen: de vakantie begint als je thuis vertrekt. Neem dan even pauze.’’


haha

Dobrý vtip haha.


gompie

uitroep van verwondering of verbazing (vooral bij kinderen)


godlof

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep van blijdschap’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1635


jakkie

bastaardvloek, via jakkes en jasses afgeleid van Jezus

uitroep die afkeuring over iets vies uitdrukt

Hij heeft een heleboel zwarte haren in zijn bek. Jakkie, dat smaakt helemaal niet lekker hoor!

uitroep die ontzetting over iets naars uitdrukt

Nee, Kees had geen invitatie ontvangen en Henk ook niet. Alleen de lui van de eerste vijf elftallen waren gevraagd. Hè, jakkie, dat vond Eddy nou zuur.


piefpaf

geluid als van een schot uit een vuurwapen

Hij zuchte [sic!] diep en iedere zucht klonk als een klein schot. Daarom kwamen de kinderen die buiten speelden toegelopen en gingen bij het vuur zitten, keken er in en riepen "Piefpaf!"

⧖ (…) Toch knappen van menigen haas ook, piefpaf.
De buksen der landweer den levensdraad af, (…)


insjallah

Leenwoord uit het Arabisch, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: zo God wil’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1886

"bij Gods wil", kreet geuit door moslims bij activiteiten of bij het uiten van een wens


you name it

je noemt het maar en wij (hebben het, doen het, kunnen het doen, deden mee e.d.)

je kunt het zo gek niet opnoemen; en ga zo maar door; enzovoort


take it or leave it

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-take it or leave it.ogg


bimbam

geluid van twee klokken met een verschillende toonhoogte

De klokken van Wirdum bleef als door een wonder omsmelting ten behoeve van de Duitse wapenindustrie bespaard. Maar door het gezeul van de bezetters werd de scheur in de kleine klok steeds groter. 'Toen de klok na de oorlog goed en wel weer in de toren hing, maakte die zó'n raar geluid dat de koster de klok niet meer durfde te luiden', zegt Teake Posthuma van de Stichting Wirdumer Klokken. Bimbam werd in Wirdum voor het eerst in eeuwen bambam.

Maar dat het nogal wat kan uitmaken onder wiens begeleiding een pianist staat – Poetin, een meegalopperende Gergjev of een dirigent met een visie op muzikale samenwerking – bleek in het Concertgebouw, toen Matsuev het 1,92 meter lange lijf achter de piano posteerde, en met een topzwaar, maar vernuftig gedoseerd bimbam ‘Rach 2’ inzette.


jezusmina

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: bastaardvloek’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1992


bombam

klanknabootsing van een herhaalde dreunende galm, aangetroffen vanaf 1683 (zie vindplaats hieronder), en in 1671 als "bom bam"

weergaven van het geluid van een luidende klok

⧖ De koster trok ook eens even bombam aan het klokkezeel; de buren stopten haastig den kuil. Alleen de oude pastoor heeft uit het diepste zijns harten voor de ongelukkige lijderes gebeden.

⧖ Want als ik ter kerken ga en de klok bombam hoor luiden, soo werd de hamer bewogen, oft de klepel, welke de logt door de klok hene slaat, soo dat ieder deeltjen der klok bewogen werd, waar door de omstaande logt, als gezegt is, mede bewogen word, en by gevolg onse ooren.


kassian

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep van medelijden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1867


verbinding van  als, Mohammed, niet, naar, de, berg, komt, moet en maar, omkering van het spreekwoord "als de berg niet naar Mohammed komt, komt Mohammed wel naar de berg".

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-als Mohammed niet naar de berg komt, moet de berg maar naar Mohammed.ogg

ˌɑlsmoˈhɑmɛt ˌnitnardəˈbɛr^əxˌkɔmt ˌmudəˈbɛr^əx marˌnarmoˈhɑmɛt

als Mo·ham·med niet naar de berg komt, moet de berg maar naar Mo·ham·med

als de voor de hand liggende manier geen optie is dan zal een manier die meer moeite kost gekozen moeten worden

Vermoedelijk hebben ze bij de K.A.B. gedacht: als Mohammed niet naar de berg komt, moet de berg maar naar Mohammed gaan. Onze mensen kwamen — en komen nog — weinig in boekwinkels. Eerst gaf De Lanteern series uit van vier boeken. Nu kun je al kiezen uit diverse boeken, als je abonnee bent.

Nederlandse Katholieke Arbeidersbeweging
 “Ruimzicht” (1961), Nederlandse Katholieke Arbeidersbeweging, p. 232

Als Mohammed niet naar de berg komt, dan komt de berg maar naar Mohammed. Dat is heel in het kort de filosofie achter ambulante jeugdhulpverlening. Het bekendste voorbeeld hiervan is wel het straathoekwerk. Het straathoekwerk probeert jongeren op te zoeken op hun eigen ontmoetingsplekken zoals cafés, straathoeken, open jongerencentra, etc. Ze bereiken daarmee groepen van jongeren die anders buiten het beeld van de hulpverlening zouden blijven.

Redbad Veenbaas
 “Jongerenwerk op het platteland” (1990), Van Gorcum , p. 116

'We hadden eigenlijk op Texel afgesproken, maar ze belde dat ze toch niet kon komen. En toen dacht ik: als Mohammed niet naar de berg komt, dan moet de berg maar naar Mohammed.'

Anne West
 “Blijf af!” (2013), VBK Media , ISBN 940190135X, p. 81


helaas pindakaas

verbinding van  helaas en pindakaas, ontstaan in de jaren tachtig, populair geworden eind jaren tachtig, de exacte herkomst is onduidelijk

Jij nog zo'n blonde jongen? Of een glaasje chateau migraine?' Mustafa: 'Helaas pindakaas: ik moet nog rijden. Doe mij maar een glaasje gemeentepils.'

“Onze taal: maandblad van het Genootschap Onze Taal” (1996), Genootschap Onze Taal, p. 306

Hè, jammer jongens. Helaas, pindakaas. Volgende keer beter.

Thijs Zonneveld
 “Ik heb een heel andere wedstrijd gezien” (2011), Atlas Contact , ISBN 9789020411157, p. 64


u vraagt, wij draaien

verbinding van  u, vraagt, wij en draaien, oorspronkelijk een verwijzing naar het Nederlandse radioprogramma Men vraagt en wij draaien! dat tussen 1935 en 1951 door de Vara werd uitgezonden en waarin F. Nienhuis door luisteraars aangevraagde grammofoonplaten liet horen; in de ruimere betekenis "een verzoek vanzelfsprekend honoreren" aangetroffen vanaf 1937 (zie vindplaats hieronder)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-u vraagt, wij draaien.ogg

drukt uit dat men vanzelfsprekend doet wat wordt gevraagd, zonder zelf een oordeel te hebben of dat wel wenselijk is

'Nrc Next is geen krant van "u vraagt, wij draaien", dreigt Nijenhuis nog, om vervolgens te schrijven dat 'de krant wel rekening wil houden met wat lezers beweegt'.

Weblink bron
Thijs van Soest
 NRC Next: Mea culpa! (9 januari 2009) in: Volkskrant.nl

Briefje gekregen van bewonderend lezer. Bestaan ook. Al worden ze schaarscher, wat alleen voor dit proza kan pleiten. Geeft me een serie onderwerpen op, zooiets van: "U vraagt, wij draaien!" Merci, moet U bij den omroep zijn!

Tartuffe
 Dagboek van een leek in: Sport in beeld/De revue der sporten, jrg 30 nr. 23 (4 januari 1937), p. 15 kol. 3

benadrukt dat men direct iets zal doen waar de aangesprokene om gevraagd heeft, vaak met de ondertoon dat men zo eigenlijk meer doet dan verwacht zou mogen worden

"Volledig verknipt" is ook een whodunnit waarbij het publiek invloed heeft op de afloop. ‘U vraagt, wij draaien, en enthousiast ook.’

Weblink bron
Pieter Rings
 Eerste komedie van nieuwe groep belooft wat (5 oktober 2014) in: theaterkrant.nl


omfg

(afkorting) oh my fucking God , een versterking van oh my God tw met fucking bn


TIA

zn: (initiaalwoord) transient ischemic attack zn

tw: (initiaalwoord) thanks in advance tw


والله

samenstelling van وَـ [wa-] vz "bij,met" en اَللّٰه [allāh] en "God"


godsakker

samenstelling van god zn en akker zn met het invoegsel -s-


awel

komaan; vaak gebruikt aan het begin van een zin

Alwel, treuzel niet zo, kom maar binnen.


waratje

een verbastering van waarachtig bw , als bijwoord aangetroffen vanaf 1694

gebruikt als lichte krachtterm om een bewering in haar geheel te versterken

In ‘Kansen krijgen, kansen pakken’, zo heet zijn werkstuk, ‘erkent’ het kabinet (een minister spreekt nooit namens zichzelf) dat, waratje, Nederland een immigratieland is.

't Is een dooie man. Ja, waratje, en helemaal naakt. Hij is in de rug geschoten en al een paar dagen dood.


cheerio

uit het Engels afgeleid van cheer: gejuich

Nu het Nationaal Hitteplan actief is, duikt Geer de Noordzee in. Cheerio!

Weblink bron
Suzanne Borgdorff en Marlies van Leeuwen
 “Katja heeft een hete zomer en oververmoeide André helpt honden” (23-07-2018), Tubantia


mayday

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘sos-roep’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1989

internationaal in de radiotelefonie gebruikelijke signaal voor noodgevallen


yeet

uitroep wanneer je plotseling iets gooit


ocharm

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: uitroep van medelijden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1300


parbleu

Leenwoord uit het Frans, als tussenwerpsel en bastaardvloek voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

'Parbleu, wat is dat?', vroeg De Crem toen hij zijn vrouw nog ostentatief een pakketje in zijn koffer zag stoppen.

“Een tango op pantoffels” (2013-04-06), De Standaard


salaam

“Salaam aleikum,” zegt Shah Muhammad Rais, de man die zijn naam aan de winkel heeft gegeven. “Hi,” zeggen zijn klanten terug, “hi and salaam aleikum.”

Weblink bron “Hoi, en salaam aleikum” (25/02/2011), HP de Tijd


baf

Kom bal, kom maar. Baf, heerlijk op de schoen. De bal legt een zwiepende boog af, daalt precies op tijd, diagonaal, slaat met duizelingwekkende vaart in en vindt zijn rust tegen het vochtige net. Immers tolt op zijn benen. Het leven is vurrukkulluk.

Weblink bron
Willem Vissers
 “'Ajax, zet Cruijff en Van Gaal aan tafel, al dan niet met boter'” (22-11-2011), Tubantia

Nu parkeert hij zijn zwarte Mercedes. Stapt uit. Legt aan. Lost een schot. De uit Syrië gevluchte Nadim Youssef valt, sterft hier op straat. Het eerste slachtoffer. En Tristan loopt door, naar binnen, het winkelcentrum in. Baf, baf, baf. Bloed op de vloer.

Weblink bron
Carla van der Wal
 “Vijf jaar na bloedbad: Tristan, dat stille joch in de klas” (10-01-2017), Tubantia


simsalabim

In de betekenis van ‘tussenwerpsel: toverspreuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1976


bonsoir

van de oude wens: ayez un bon soir! "heb een goede avond!"

klaar!, markeert dat het voorgaande verdere discussie overbodig maakt


gottegot

milde verwensing die een meewarige veroordeling inhoudt

Maar gottegot wat een lutser ben je dan."

Weblink bron
Bonne Kerstens
 “Beyoncé en Jay-Z weer in mum van tijd uitverkocht” (19-03-2018), Tubantia


prosím

A to prosím není ještě všechno!


salvete

groet aan meerdere personen bij ontvangst of afscheid


m.v.g.

(afkorting) van met vriendelijke groet tw of: met vriendelijke groeten tw

Het gebruik "m.v.g." past bij een brief of bericht beginnend met de aanhef "beste": een licht formele toon tussen mensen die op goede voet met elkaar staan. Als er meer sociale afstand tussen schrijver en lezer bestaat, is een aanhef als "geachte" of "L.S." en een afsluiting met "hoogachtend" meer gebruikelijk. Bij een meer persoonlijke tekst, met een aanhef als lieve of dierbare is "m.v.g." juist te formeel.

afsluiting van een brief of ander bericht, direct voorafgaand aan de ondertekening

Beste klanten,
Vanwege vakantie zijn wij van 4 tot 20 juli gesloten.
M.v.g.
Monique.


eilaas

Ondertussen ligt er in nagenoeg ieder kerkgebouw nog steeds een Statenbijbel op de kansel. Bijbels die niet meer worden gebruikt en –eilaas– door de handelwijze van predikanten heel wat te verduren hebben en bijgevolg onnodig slijten.

Weblink bron
K. A. Gort
 “Kanselbijbel is geen praktische onderlegger” (30-05-2017), Reformatorisch Dagblad


לחיים

afgeleid van חַיִּים zn (chajiem) " leven zn " met het voorvoegsel ל־ (le) " naar vz , voor vz ", dus "op het leven"


amk

(afkorting) amına koyayım "ik ga je neuken"


haastige spoed is zelden goed

verbinding van  haastige, spoed, is, zelden en goed
Voor het eerst aangetroffen in 1632 bij J. Cats als:
"Haestige spoet
Is selden goet."

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-haastige spoed is zelden goed.ogg

langzaam aan, dan breekt het lijntje niet

haas en spoed is selde goed

iets overhaast doen levert vaak fouten op

the hasty bitch brings forth blind whelps


pfia di

doei, dag; een groet bij het afscheid nemen


duivekater

„Wat duivekater!" sprak hij met heldere stem. „Ik zal me daar gek zijn om als de eerste de beste langs de weg te draven. Een heer van mijn stand heeft immers dankputters, die hem in de ure des gevaars bijstaan — als men begrijpt wat ik bedoel!!"

Weblink bron
Marten Toonder
 “Tom Poes en de Dankputters” (9 december 1991) op nrc.nl


voilà

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tussenwerpsel: ziedaar’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847


zzz

tw klanknabootsing; in de betekenis van ‘tussenwerpsel: zoemend geluid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1948 (zie vindplaats hieronder)

sy opeenvolging van 3 maal het teken z, dat aangeeft hoe zeldzaam iets is (naast zz en z die lagere graden van zeldzaamheid markeren

Aanhoudend gezoem wordt vaak aangegeven door de z nog vaker te herhalen bijvoorbeeld: "zzzzzz".

De scènes moeten elkaar, aldus Isabella Chapel, afwisselen als de beelden van een toverlantaarn: "Beeldje, zzz, beeldje, zzz."

Weblink bron
Judith Eiselin
 “Uit de stront springen parels omhoog” (12 februari 1999) op nrc.nl

Door een gaatje in de coulissen van de naaldenafsluiting kan ik eindelijk over het open gebied gluren en dan moet ik in mijzelf lachen, want het nu veel hoger gemoduleerde zzz... zzz, waarover ik liep te peinzen, komt van Rik, die daar op zijn eentje achterin de wildwei staat en er in vaste cadans de zeis door de distels slaat.

A.B. Wigman
 Hermelijnen gesignaleerd : Beweeglijke, vinnige rovers in koninklijke dracht in: Arnhemsche Courant , jrg. 134 nr. 18608 (24 juli 1948), C.A. Thieme, Arnhem, p. 3 kol. 1

Nu ben ik zo moe dat ik ga slapen zzz welterusten!!

Weblink bron
IJke Mourits
 “Uit het dagboek van een (jonge) ijsbeer” (12 juni 2009) op nrc.nl


maak dat de kat wijs

verbinding van de gebiedende wijs van het werkwoord wijsmaken, het aanwijzend voornaamwoord "dat", het lidwoord "de" en het zelfstandig naamwoord "kat" "huisdier"

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-maak dat de kat wijs.ogg

‘Wat ik wil,’ zei Gregorius. ‘Ik zou hem dingen willen leren. Daar hoef je niet om te lachen. Ik heb mij een paar keer met hem beziggehouden en ik zie voldoende kansen.’
- ‘Maak dat de kat wijs.’
‘Als ik zoiets zeg,’ zei Gregorius met nadruk, terwijl hij Thieu zo streng mogelijk aankeek, ‘dan is het waar. (…)’

Weblink bron
Rudolf Geel
 “Bloedmadonna.” (1998), Meulenhoff, Amsterdam, ISBN 90 290 5783, p. 212

Alle sport heeft een element van oorlog in zich. Je kunt alleen maar een groot kampioen worden als je op de een of andere manier het gevoel bezit dat je je tegenstander wilt vernietigen. Pete Sampras, een lieve jongen? Ik geloof er niets van. Joop Zoetemelk, er zit geen kwaad bij. Maak dat de kat wijs.

Weblink bron
Max Pam
 “Voorbeeldfunctie” (12 april 1996) op nrc.nl


beng

aanduiding van een stevige, harde klap ook in figuurlijke zin

Eigenlijk merk ik sinds een jaar pas écht hoe confronterend het is om zonder dat geamputeerde lichaamsdeel te leven. Ik ben nog nooit zo vaak ergens tegenaan gedonderd als het afgelopen jaar. Pang, beng, boing! Eerst had ik twee maanden een gekneusde rib, daarna een maand een open scheenbeen.

Weblink bron “Pang, beng, boing” (09/04/2010), HP de Tijd


laas

een uitroep van spijt, ontgoocheling, verdriet


zulle

verbastering van "zul di" streektaal voor zul ww je vn


tabarnak

Frans-Canadese krachtterm, een vervorming van tabernacle 'tabernakel'


van achteren lyceum, van voren museum

verbinding van  van, achteren, lyceum, voren en museum, aangetroffen vanaf 1929 (zie vindplaats hieronder)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-van achteren lyceum, van voren museum.ogg

van ach·te·ren ly·ce·um, van vo·ren mu·se·um

gezegd over oudere vrouwen met een jeugdige stijl, vooral als zij hun haar lang dragen

Jong is ze niet, maar niet ouder dan ik (ik ben 65). Er lopen in deze stad veel dames van 80 die met verf en pruik en hak hun leeftijd halveren. Mijn moeder placht over zulke geplamuurde en gestutte verschijningen te zeggen: "Van achteren lyceum, van voren museum". Maar in een stad waar de museums moderne kunstwerken zijn en de lycea aftandse bouwvallen, zou ze dat nu beter kunnen omkeren.

H. Brandt Corstius
 “Het beste van Hugo Brandt Corstius volgens Hugo Brandt Corstius”, 2e druk; ebook (2020), Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam, ISBN 9789021421346, hfst. Klerenmot

Er is natuurlijk een speciale uitdrukking voor vrouwen die hun uiterlijk niet aanpassen aan de normen die gelden voor hun leeftijd: van achter lyceum, van voren museum. Het impliceert dat zo’n vrouw een bedrieger is, of op zijn minst iemand die aandacht claimt waar ze geen recht meer op heeft.

Weblink bron
Milou van Rossum
 “Waarom zou je als vrouw te oud zijn voor lang haar?” (18 juni 2020) op nrc.nl

Hipper dan hip hoeft niet -van achteren lyceum en van voren museum, dat wil je vast niet: denk dus goed na voor je je op een nieuwe trend stort.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Caroline Griep
 “Pas op, zo wordt 50 het nieuwe 70!” (5 december 2019) op nouveau.nl

⧖ Wat heeft den korten rok gedood? De overdrijving. Om in Amerika de mode te laten omslaan, moest Poiret zeggen: ik heb nooit geweten, dat de Amerikaansche vrouwen zulke leelijke knieën hadden. Bekend is ook het woord van den spotter: van achteren lyceum, van voren museum.

W. van Itallie-van Embden (geciteerd)
 Rotterdam. Huisvrouwen. Mevr. van Itallie over de mode. in: Nieuwe Rotterdamsche Courant , jrg. 86 nr. 321 (19 november 1929), Nijgh, Rotterdam, p. 1 kol. 5


sacreblue

verdikkeme, potdikkie (oorspronkelijk, een bastaardvloek van sacre de Dieu!)


drat

Oh drat! I forgot my password!

O, verdorie! Ik ben mijn paswoord vergeten!


goddamn

uitroep van verbazing; verdomme, krijg nou de klere!


aye

Voornamelijk gebruikt in maritieme contekst, in sommige streken (Schotland) of in verouderd taalgebruik, bijv. bij stemmingen.


nah

welnee, nee hoor, ach kom toch, ben je mal.

Are you mad at him? -- Nah!


goodness

drukt verbazing uit: hemeltje! Ach goeie! Nou zeg!

Goodness gracious! What a crowd!


potver

(verkorting) van de bastaardvloek potverdorie, op te vatten als bastaardvloek van godver; als bastaardvloek aangetroffen vanaf 1898

Maar niemand die op een verjaardag tegen een raadslid zegt: welke kaders heb jij nu gesteld rond nieuwbouw? Burgers zeggen: potver, nu zit er weer een gat in de weg.

Weblink bron
Ingmar Vriesema
 “De mensen kenden Co” (17 april 2014) op nrc.nl


gedver

(verkorting) van gedverdemme, een bastaardvloek van godverdomme

ingehouden vloek die aangeeft dat je iets walgelijk vindt

Soms heeft men veel zin in een salade, vooral in de winter als al dat gekookte eten wel eens wat zwaar valt, maar gedver, dan moet je kool snipperen, peterselie hakken, enzovoort.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Vrolijke chemie in de keuken” (1 maart 2019) op nrc.nl

„Gedver”, zei de vrouw. „Je gaat toch niet met zo’n belachelijke strik de straat op?”

Weblink bron
Frits Abrahams
 “Pyjama” (26 april 2012) op nrc.nl


godverdorie

ontstaan uit "God verdore je", verwensing dat het opperwezen je krankzinnig moge maken

Bij gelovige mensen kan het gebruik van krachttermen die naar het opperwezen verwijzen veel weerstand oproepen.

Het lijkt godverdorie wel een zwijnenstal hier!

Ik mág er niet over praten, dus ik zál er godverdorie wél over praten.

Weblink bron
Ben Verwaayen geciteerd door Derk Stokmans & Freek Staps
 “'Ik ben geen Rutte-fluisteraar'” (17 september 2011) op nrc.nl

om de uitdrukking van een gevoel te versterken

Laatst nog klampte een oude bekende de wethouder aan: „Godverdorie, Klaas, zei ze: wat ben ik blij dat je me aan het werk hebt gezet. Een jaar geleden liep ik nog zonder gebit en nu heb ik een parttimebaantje in de thuiszorg.”

Weblink bron
Wubby Luyendijk
 “Het vangnet van een veenkolonie” (13 december 2013) op nrc.nl


getverderrie

ontstaan uit de bastaardvloek godverdorie onder de invloed van derrie zn

ˈɣɛtfərˌdɛri

Een Chinese visser liep wat rond in een grot, toen ie plotseling op iets zachts en slijmerigs stapte. En dat zachte slijmerige ding in de modder bleek ook nog te leven. Getverderrie wat vies.

Weblink bron
Karel Berkhout
 “Modderduivel duikt op in grot” (19 december 2015) op nrc.nl

Getverderrie, die engerd had uit onze theekopjes gedronken.

Weblink bron
Jan Terlouw geciteerd door Rinskje Koelewijn
 “Onder één dak met een moordenaar” (28 februari 2015) op nrc.nl


gatsie

bastaardvloek van "God zij ww ", als krachtterm aangetroffen vanaf 1961 (zie vindplaats hieronder)

De meeste Israëliërs zeggen: ‘gatsie, ik partijlid?’ Niemand wil zich afficheren met het cliëntelisme. Door alle corruptieschandalen zijn mensen vies van politiek.

Weblink bron
Leonie van Nierop
 “Jongeren willen Likud heroveren” (31 januari 2012) op nrc.nl

Wij zagen hoe in het bewuste dorp in de vroege morgen de ingezetenen elkaar luizen uit het haar plukten, waarna de aldus gevangen dieren tussen de tanden van de "jager" werden vermorzeld. „Gatsie, je hóórt de pietjes kraken !" riepen de mannen.

Tomaso
 De kannibaal met de bril in: de Stem, jrg. 101 nr. 23657 (25 april 1961), p. 13 kol. 4


gadver

(verkorting) van gadverdamme, een bastaardvloek van godverdomme

Ik hoor weleens mensen die zeggen: ‘Oh kon ik nog maar 18 zijn.’ Dan denk ik altijd: Gadver! Ik moet er niet aan denken: wéér liefdesverdriet, wéér onzekerheid.”

Weblink bron
Hendrik Driessen geciteerd door Lucette ter Borg
 “‘Kunst kopen doe ik op gevoel’” (14 september 2017) op nrc.nl

Aangekomen op de bovenste tree kusten ze allemaal een glazen raampje waaronder – las ik later op Wikipedia – een druppel bloed van Jezus zou liggen. „Gadver”, zei mijn oudste. „Er hoeft er maar één een koortslip te hebben...”

Weblink bron
Monique Snoeijen
 “We zouden dansen, gedanst hebben we” (3 mei 2014) op nrc.nl

Zij is nuchter en vrijgevochten als een hedendaagse dochter die 'gadver, nee' zegt als haar stiefvader ter sprake komt.

Weblink bron
Wilfred Takken
 “Een supermarkt zo spannend als een sprookjesbos” (10 april 1998) op nrc.nl


eyo

van Engels eyo, verkorting van 'hey you', op te vatten als (verkorting) van 'hé joh', wellicht ook wijder verbreid door het nummer Eyo! van de popgroep K3 uit 2011

Eyo wat doe je nou, die pepernoten zijn niet van jou!

Weblink bron
Jelske
 “Het Club van Sinterklaas Feest” (19 november 2018) op aukjeswereld.nl

Eyo die stoeipoes wordt lauw wanneer ze dit hoort.

Extince (ps. Peter Kops)
 Grootheidswaan in: Vitamine E, songtekst (maart 2001) op songteksten.tv


pats-boem

klanknabootsing, samenstelling van pats tw en boem tw , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.D

geluid van slag of knal direct gevolgd door een doffe bons of ontploffing

Pats-boem. Ace nummer zoveel op de paarse baan in de wielerhal. Verkerk verliest deze donderdagavond in Apeldoorn geen servicegame.

Weblink bron
Frank Huiskamp
 “Dertien jaar later wordt Martin Verkerk niet weggevaagd” (24 november 2016) op nrc.nl

Prachtig vond Dompeling junior het om te zien hoe z'n pa de kolf van de machtige Beretta tegen zijn schouder legde, de loop op een overvliegende kleiduif richtte, de trekker overhaalde en pats-boem de ronde schijf aan diggelen schoot.

Weblink bron
Paul de Lange
 “Kleiduivenschutter Hennie Dompeling wil olympische revanche in Atlanta; 200 keer pats-boem in het hart van de duif” (10 juni 1995) op nrc.nl

om een onverwachte plotselinge verandering of een onmiddellijk effect aan te geven

Die concerns zullen hun fabriek hier niet pats-boem sluiten. Kost geld, geeft gedoe. Ze verleggen gewoon hun investeringen naar landen die wél een concurrentievoordeel hebben.

Weblink bron
Menno Tamminga
 “Lasten en lusten van rokende schoorstenen” (15 april 2019) op nrc.nl

Heel snel allemaal. Toen ik voor mijzelf uitgekomen was, heb ik het ook direct aan iedereen verteld. Wat dat betreft ben ik anders dan anderen. Voor veel homo's is de coming-out een proces, voor mij was het pats-boem.

Weblink bron
Yasha Lange
 “Samen sporten op de Gay Games : 'Ik merk niets van alle heisa'” (5 augustus 1998) op nrc.nl


pff

klanknabootsing van blazen of puffen, als uitdrukking van verhitting en vermoeidheid aangetroffen vanaf 1853 (zie vindplaats hieronder)

drukt een gevoel van lichamelijke verhitting of warmte uit

Pff! warm vandaag, hè!

Justus van Maurik
 “Verspreide novellen.”, 4e druk (1e druk: 1885), Van Holkema & Warendorf, Amsterdam, p. 79

Houdt nu maar op, Henri! En Paul zal ook wel verlangen eens uit te blazen. Pff... Men ziet stof, men ademt stof, men wordt stof met die warmte.

Chonia
 “De val van het laatste bolwerk der protestanten: La Rochelle in 1627.” (1853), Gebr. Muller, Den Bosch, p. 146

drukt een gevoel van vermoeidheid of overbelasting uit

Hij heeft genoeg tussenstukken om tot 5 meter diep te gaan, puft hij. „Pff, het is zwaarder dan ik dacht. Ik ben het weer een beetje verleerd.”

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Meanderende rivieren? Dat is niks voor Nederland” (10 april 2020) op nrc.nl

Eten is zo langzamerhand in een politiek en ethisch strijdperk veranderd, en als je daar even van afziet is het wel een worsteling met de gezondheid. Pff. Soms wil je gewoon eten, met smaak, met wellust zelfs.

Weblink bron
Marjoleine de Vos
 “Zelfs mensen als Reve zouden opknappen van een lekkere saus” (28 februari 2020) op nrc.nl

Bij de WK in Den Bosch hoopt Bayardo zich deze week al te kwalificeren voor de Spelen, individueel en als partner van één van de mannen in het mixed team. En het vrouwenteam? Ze wil niemand bruuskeren, maar beperkt zich tot: „Pff, dat wordt héél lastig.”

Weblink bron
Henk Stouwdam
 “Van Mexico naar Nederland voor haar vriend – en de Spelen van Tokio” (10 juni 2019) op nrc.nl

Als ze geld nodig heeft, moet ze dan niet een paar dagen bij McDonalds aan de slag? „Pff, ik zit liever in de ellende dan dat ik daar ga werken.”

Weblink bron
Bas Blokker
 “Hier, in Napoleon, Ohio, nam Trump de onmacht weg” (13 maart 2020) op nrc.nl

Ik lees ’s ochtends een krantje, that’s it. Ik heb niks met social media, ik krijg er steeds meer afkeer van. Mensen die continu hun tijd daaraan besteden. Pff. Dat gezeik.

Weblink bron
Marc Overmars geciteerd door Bart Hinke
 “‘Bij Ajax kan je niet bouwen aan de lange termijn. Daar heb ik vrede mee’” (11 februari 2019) op nrc.nl

geeft het geluid weer dat iets puft of wordt weggeblazen

Pff, Pff, pufte Martin uit zijn gevonden pijp.

Benjamin Rabier
 “Martin, Jocko en Flapoor.” (1924), Gebr. Kluitman, Alkmaar, p. 19

Een zwoel odeurtje treuzelde bij haar neusvleugelen, maar ze blies het weg, pff.

Frans Hulleman
 Toewijding in: Elseviers Geïllustreerd Maandschrift., jrg. 17 deel 34 nr. 11 (november 1907), p. 351

⧖ 't Gekraak van een lucifersdoosje, en pff daar vlamde een houtje, waarbij het roode schijnsel mij een ouden vent te zien gaf: een paar groote brilleglazen fonkelden, een neerhangende onderlip glansde.

C.H.J. van Niftrik
 Een fiets-tochtje in Rusland. in: Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift., jrg. 10 deel 20 nr. 9 (september 1900), Elsevier, Amsterdam, p. 202


pomoc

Afgeleid van het Proto-Slavische *pomoťь


pomoc

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord moc met het voorvoegsel po-


(spreekwoord) verbinding van  wie, zijn, billen, brandt, moet, op, de, blaren en zitten
Naar een regel uit het blijspel Aspasia (1656) van de Nederlandse dichter J. Cats :

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten.ogg

wie zijn bil·len brandt, moet op de bla·ren zit·ten

je bent verantwoordelijk voor je eigen daden en je hoort dus nadelige gevolgen daarvan te dragen zonder daarover te klagen

Als we luisteren naar het maatschappelijke onderbuikgevoel kan sanctie niet te licht te zijn en verdienen geweldplegers flinke straffen. (…) Natuurlijk, wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten. Het is geen gekke wens vanuit de maatschappij en het ligt dus ook besloten in de strafdoelen die we kennen in het strafrecht.

Weblink bron
Marijke Drogt
 “Straf relschoppers maar vergeet het individu niet” (4 februari 2021) op nrc.nl


klaar is Kees

verbinding van  klaar, is en Kees, oorspronkelijk mogelijk een verwijzing naar de kaasbereiding, die traditioneel tijd vergde. In deze zegswijze kan "kees" een nevenvorm van kaas zijn, gebruikt als woordspeling met de persoonsnaam Kees, aangetroffen vanaf 1637

de zaak is in orde, het is vlot voltooid

Agenten hebben zelf niet in de gaten hoe groot de impact op een allochtone jongere is. Die denken: ach, even drie minuten aan de kant met de auto, rijbewijs bekijken, en klaar is Kees. Maar zo’n jongere, een nette hbo’er misschien, voelt zich vernederd.

Weblink bron
Yasmina Aboutaleb
 “Een agent denkt: ach, even aan de kant en klaar is Kees” (29 oktober 2013) op nrc.nl


tokke

tw: klanknabootsing
zn: van Italiaans tocca
ww: tok ww met de uitgang -e

tikkend geluid snel gevolgd door eenzelfde geluid

Tok, tokke, tok, daar vallen de drie gemarmerden tegelijk naar beneden.

Johanneke van Slooten
 Het spoor van de slakkenkoning in: De Gids., jrg. 172 nr. 6/7 (juni/juli 2009), Balans, Amsterdam, ISBN 978 94 6003 0048, p. 564


grrr

Het is mogelijk de r nog vaker te herhalen om een langduriger gegrom of grotere boosheid aan te geven.


à bon chat, bon rat

verbinding van  à, bon, chat en rat, letterlijk: "tegenover een goede kat, een goede rat", (spreekwoord) dat zinspeelt op katten die worden gebruikt om ratten te bestrijden

drukt uit dat iets of iemand opgewassen is tegen een belager

drukt uit dat een tegenstander direct adequaat reageert, lik op stuk geeft

drukt uit dat de wisselwerking tussen twee tegenstanders beide sterker maakt: betere katten, betere ratten


snappez-vous

Pseudo-Frans, vervoeging in de tweede persoon meervoud van een onbestaand Frans werkwoord snapper — een terugvorming uit snappen — geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.K; in de betekenis "begrijpt u" aangetroffen vanaf 1905 (zie vindplaats hieronder)

enigszins spottende manier om te vragen of iets begrepen is

Die renners uit de Tour zijn een genot voor 't oog en hoe
Het zou me zelf te ver gaan om daar jaren voor te trainen
Geef mij nou maar 't Vondelpark en hun de Mont Ventoux
Ze zijn weer snel verdwenen, maar wel prachtig, snappez-vous.

Weblink bron
Adèle Bloemendaal (tekst J. Kal)
 “De fiets is beter, ja natuurlijk” (1992) op muzikum.eu

Nou, vooruit, ik geef je het voordeel van de twijfel. Je kunt meerijden, maar onder onze voorwaarden en als je ook maar iets doet wat me niet aanstaat, dan gooi ik je eruit. Snappez-vous?

Suzanne Vermeer
 “Route du soleil” (2013), A.W. Bruna Uitgevers, Utrecht, ISBN 9789044969610, hfst. 19

Zonder iets te zeggen, ging de kellner heen, haalde twee glaasjes, "erger dan de cholera" zette die neer op de tafeltjes binnen, doch vlak bij de open deur, knipoogde eens tegen de Franschen, alsof hij wilde zeggen: "Snappez-vous", en verdween weer.

Ontduiking der nieuwe drankwet. in: Haarlem's Dagblad, jrg. 22 nr. 6709 (12 mei 1905), p. 2 kol. 4/5


pollens

(neologisme) in 1972 bedacht door de 20e-eeuwse Nederlandse schrijver W.T. Schippers als veelgebruikte uitroep van het televisiepersonage Barend Servet

Van wie of wat wilt u in 2008 niets meer horen?
„De man met de hamer, die me zo nu en dan een genadeloze klap op m’n kop geeft. Graag vermijd ik deze rotzak in 2008, pollens!

Weblink bron
Isolde Hallensleben (interview)
 “next year: Isolde Hallensleben” (31 december 2007) op nrc.nl

Alleen wie kan aantonen rechtstreeks van de Batavieren af te stammen, mag in Nederland blijven. Pollens, nee, want die kwamen ook maar de Rijn afzakken.

Lucy Uppelschoten
 Namen in: De Volkskrant , jrg. 72 nr. 21067 (6 november 1993), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 19 kol. 7


wees bereid

tw: van Engels be prepared, het motto dat de grondlegger van scouting R. Baden-Powell in zijn boek Scouting for Boys uit 1908 gebruikte
Deze vertaling was in gebruik bij de afzonderlijk tak van scouting die een groot deel van de 20e eeuw voor meisjes bestond; bij de jongens werd "Weest paraat" gebruikt.

zorg ervoor altijd lichamelijk en geestelijk klaar te staan om je plicht te doen

De slogan op de vlag "wees bereid" is een vertaling uit het Engels, van de scoutsslogan "Be Prepared".

Weblink bron “Wibrin: wees bereid” op westhoekverbeeldt.be

"Voor vrede en socialisme: Wees bereid", roept de grijzende arbeidersvriend. Rechterhanden schieten massaal de lucht in. 'Altijd bereid', antwoordt de zaal.

Weblink bron
Michèle de Waard
 “'Ostalgie herinnert aan goede dingen uit de DDR'” (11 april 1997) op nrc.nl


hosjana

van Hebreeuws הוֹשַׁעְנָא tw (hosjana) "red toch", zie (Ps. 118:25) in de Bijbel


godgloeiende teringtyfus

Godgloeiende teringtyfus! Wat is het toch een kutpartij, dat hele @D66.

Weblink bron
Touareg
 “@Touaregtweet” (29 sep. 2021) op twitter.com


duh

blijk dat je iets wel heel vanzelfsprekend vindt


gatver

een wat ingehouden vloek die boosheid of verontwaardiging uitdrukt

Wat een beesten, niet? Weet je dat ze soms met zeehonden spelen zoals een kat met een muis? Ze smijten ze omhoog en scheuren ze uit elkaar, alsof het een spelletje is.
Hij grijnsde.
Dit is leuk, hoor, maar dát zou ik weleens willen zien.
Gatver, dat meen je niet,reageerde Sally.

Mariska Overman
 “Noorderlicht” (2021), de Crime Compagnie, ISBN 9789461094766


pona

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - pona.ogg


ike

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - ike.ogg


jaki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - jaki.ogg


pakala

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Toki Pona - jan Lakuse - pakala.ogg


іди нахуй

uk-іди нахуй.ogg

Bekend geworden als de reactie van de 13 Oekraïense soldaten die Slangeneiland verdedigden op de sommatie van een Russisch marineschip op 24 februari 2022 om zich over te geven.


gadverdamme

een uitroep die vooral afkeuring en/of walging over iets vies of onpasselijks uitdrukt

Gadverdamme, wat een stank!

In het Centraal Museum in Utrecht opent dit weekend een kunstexpositie met menselijk haar. Zoals op de foto's hieronder. Kleine gok over je eerste reactie: 'gadverdamme'. Maar waarom eigenlijk? Als haren vastzitten aan een hoofd, hebben we er geen problemen mee. Waarom dan wel zodra het in je eten, mond of doucheputje zit?

Weblink bron “Waarom walgen we van haren die niet aan een hoofd zitten?” (19-02-2016), NOS


завали

grove, uiterst beledigende aansporing om te zwijgen

Завали!


okidoki

Tot morgen. Okidoki. Hij wuifde toen hij naar de deur liep. Adios, vrienden.

SOPHIE GREEN (vert.Els Franci-Ekeler)
 “De leesclub aan het einde van de wereld” (2019), Uitgeverij De Fontein , ISBN 9789026144929


давай

давай читать!

Ну давай


короче

vaak zonder duidelijke betekenis, behalve om iets nieuws te berde te brengen; hoe dan ook, enfin


niet lullen, maar poetsen

verbinding van  niet, lullen, maar en poetsen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-niet lullen, maar poetsen.ogg

eindeloos praten over hoe een taak volbracht moet worden is slecht voor de productiviteit

'Niet lullen, maar poetsen' is hier het devies. Niet te lang zoeken, niet te veel therapie ('te lang doorzeuren over het verleden geeft alleen maar een herbeleving van de pijn en affirmeert en verdiept alleen het oude trauma') en zeker niet te veel navelstaren (ik noem het liever introspectie).

Remco Claassen
 “Wij: de psychologie van het gunnen” (2010), Unieboek / Het Spectrum , ISBN 9789049103224, p. 21

Plugge is van het type 'niet lullen, maar poetsen'. 'Ik was nog maar achttien toen ik een eigen bloemenkwekerij opzette. Keihard werken, maar wel gaaf om te doen.'

Martin Vriesema
 “Extreem: het ware tennisleven van Martin Verkerk” (2014), Nieuw Amsterdam , ISBN 9789046816813, p. 148

Het adagium van 'niet lullen maar poetsen' verlamt alles een beetje. Details blijven in Rotterdam-Zuid altijd details, omdat niemand ze belangrijk genoeg vindt.

Sjoerd Mossou
 “Friet met Van Basten: voetbalverhalen” (2016), De Bezige Bij , ISBN 9789400405820, p. 256


oy vey

uiting van gematigde teleurstelling/verbazing


ieks

uitroep van schrik, oorspronkelijk vooral gebruikt in stripverhalen rond Donald Duck


argh

uitroep van schrik of frustratie, vooral gebruikt in stripverhalen (bijv. rond Donald Duck)


fantasiewoord, gebruikt door de 20e-eeuwse Ierse schrijver James Joyce in zijn roman Finnegans Wake om de donderslag van de zondeval te beschrijven, op te vatten als klanknabootsing en mogelijk opgebouwd met de woorden voor donder in verschillende talen

onnavolgbaar hard en langdurig donderend geluid

The fall (bababadalgharaghtakamminarronnkonnbronntonnerronntuonnthunntrovarrhounawnskawntoohoohoordenenthurnuk!) of a once wallstrait oldparr is retaled early in bed and later on life down through all christian minstrelsy.

De val (bababadalgharaghtakamminarronnkonnbronntonnerronntuaonndonntrovarrhoenauwnskauwntoohoohoordenenturnuk!) van een ooit damstrakke metuzallem wordt herteld voor het slapen gaan en op latere leeftijd de hele christelijke minstreelsheid door.

James Joyce (vert. Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes)
 “Finnegans Wake” , 2e druk, e-book (2012), Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, ISBN 9789025370565, p. 3


getverdemme

ˈɣɛtfərˌdɛmə

Ik denk alleen maar: getverdemme, in die opgezette eekhoorn zitten vlooien.

Weblink bron
Monique Snoeijen
 “Herinneringen onder de hamer” (13 oktober 2012) op nrc.nl


holadijee

klanknabootsing van gejodel, gebruikt in het refrein van het door de Nederlandse zanger Albert de Booy in 1938 op grammofoonplaat gezette lied Op de bergen

En nou zingen ze allemaal: „Ik zou nog zo graag een borreltje lusten, holadijee!” maar er vraagt geen mens. wat ik nou eens graag zou lusten…

Harrieke
 Kermisopstel van Harrieke in: Nieuwe Tilburgsche Courant , jrg. 83 nr. 25206 (10 augustus 1961)


sapperju

bastaardvloek, via sakkerju van Frans sacredieu tw , letterlijk: "heilige God"

‘Markies de Saint-Loup-en-Bray! Sapperju!’ had hij uitgeroepen, met een krachtterm die bij hem het grootste bewijs van sociaal respect was.

Marcel Proust (vert. Philippe Noble & Désirée Schyns
 “Op zoek naar de verloren tijd : In de schaduw van meisjes in bloei” (2018), De Bezige Bij b.v., Amsterdam, ISBN 9789403128207


tararaboemdijee

klanknabootsing van fanfaremuziek; van Engels ta-ra-ra boom-de-ay , titel en refrein van een zeer geliefd variétélied uit de 19e eeuw, waarvan melodie en titel in 1894 weer werden gebruikt voor een Nederlands spotlied (zie hieronder) over een geruchtmakende moord Eene vreeselijke gebeurtenis te Harlingen : Schandalen van toen in: Leeuwarder Courant , jrg. 225 nr. 185 (10 augustus 1977), Stichting Leeuwarder Courant 1947, Leeuwarden, p. 7 kol. 4/5/6
Tine van Berken
 “Een klaverblad van vier.” (1894), H.J.W. Becht, Amsterdam, 224/225

gebruikt om opgewekte fanfaremuziek weer te geven; vaak als deel van straat- of spotliedjes

En muziek maken kunnen wij als de beste. Tararaboemdijee!

Daan Zonderland
 Dat doet professor Zegellak in: De Tĳd, jrg. 107 nr. 34995 (24 maart 1952), N.V. Drukkerĳ De Tĳd, Amsterdam, p. 7 kol. 2

Tarara boemdiee
De blikken dominee
Die schoot met kruit en lood
Zijn arme naaister dood
Nu zit hij in de kast
Al aan een ketting vast
De jongens roepen luid:
Die komt er nooit meer uit.

Weblink bron Gearchiveerde versie “De Blikken Dominee” (maart 2010) op situ-harns.blogspot.com


van de Engelse verbinding van  and, now, for, something, completely en different: "en nu even iets heel anders", ontleend aan de naam van een terugkerend onderdeel in de Britse tv-serie Monty Python's Flying Circus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-and now for something completely different.ogg

aankondiging van een abrupte, onverwachte overgang

Ze pakte de iPad van manlief Ton uit zijn handen en kondigde aan: ‘And now for something completely different.’ En huppakee daar was good old Willie Nile met zijn nieuwste album ineens.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Robbert Tilli
 “Nachtburgemeester van New York Willie Nile brengt tweede grote ode aan zijn stad” op paradiso.nl

Maar zou zo'n serie ook leuk zijn? Dat is een hele andere vraag. Je zou er natuurlijk altijd ingeblikt gelach onder kunnen zetten.
And now for something completely different.
In Munchen staat een Nederlander terecht die, wetende dat hij seropositief is, zonder condoom heeft gevreen met drie meisjes.

Weblink bron
Max Pam
 “Vlaamsche pot” (26 april 1991) op nrc.nl


fijne dag

verbinding van  fijn en dag, in zwang gekomen in de 21e eeuw

afscheidsgroet, veel gebruikt bij mensen waarmee je verder geen contact onderhoudt

„Wilt u met me dansen?”
Ik kijk hem verdwaasd aan. Ik ben vierenvijftig. Hij twintig? Hij maakt een uitnodigend dansgebaar. „Eén rondje maar. Alstublieft.”
Ik kijk om me heen. Geen bekenden. We draaien een rondje langs de stoeprand. „Dank u wel mevrouw, en fijne dag.”
Met een rood hoofd loop ik door. Ik voel me achttien.

Weblink bron
Astrid Waltmans
 “Dansen” (17 oktober 2003) op nrc.nl


adie

afscheidsgroet, laatst vaarwel, iemand adieu zeggen


memento mori

De bloem is genot, de bloem is passie, de bloem is dood. Memento mori, zoemen de bloemen.

Weblink bron
Joyce Roodnat
 “Ik heb net zo veel recht als vrachtauto-meneren” (16 februari 2022) op nrc.nl

Zoals Henk al heen en weer joeg ‘tussen de polen van memento mori en carpe diem, zodat de een de ander kan voeden en vice versa, symbiotisch’, zo horen leven en dood ook hier bij elkaar.

Weblink bron
Thomas de Veen
 “Wat als het leven even niet zo scheutig is met geluk?” (18 november 202) op nrc.nl


futu-i

Oh futu-i, am făcut pană.


verbinding van  als, de, berg, niet, naar, Mohammed, komt en wel, een verwijzing naar een verzonnen verhaal in het essay XII. Of Boldness van de 16e-eeuwse Engelse filosoof F. Bacon uit 1625

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-als de berg niet naar Mohammed komt, komt Mohammed wel naar de berg.ogg

ˌɑlzdəˈbɛr^əx ˌnitnarmoˈhɑmɛtˌkɔmt ˌkɔmtmoˈhɑmɛt ˌwɛlnardəˈbɛrəx

als de berg niet naar Mo·ham·med komt, komt Mo·ham·med wel naar de berg

wanneer een ander waarvan je een initiatief verwacht niets doet, moet je er zelf maar mee beginnen

Als het je niet wordt gevraagd, moet je het zelf gaan doen. Ik denk daar wel eens over na, een film maken. Als de berg niet naar Mohammed komt, komt Mohammed wel naar de berg.

Weblink bron
Najib Amhali geciteerd door Dennis van Luling
 “Najib Amhali mijmert over regisseursvak” (30 jun 2011) op nu.nl


niets in de handen, niets in de zakken

verbinding van  niets, in, de, hand en zak, in plaats van de wordt ook wel het bezittelijk voornaamwoord gebruikt dat past bij de persoon waarop geduid wordt; leenvertaling van Frans rien dans les mains, rien dans les poches, vermoedelijk verwijzend naar goochelaars, als uitdrukking in het Nederlands aangetroffen vanaf 1829 (zie vindplaats hieronder)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-niets in de handen, niets in de zakken.ogg

niets in de han·den, niets in de zak·ken

zonder iets te verbergen, zonder misleiding

Rae stak haar handen op. „Geen lucifers. Geen aansteker. Niets in mijn handen, niets in mijn zakken…”

Kelley Armstrong (vert. Sandra van de Ven)
 “Bezwering”, e-book (2010), De VLiegende Hollander, Amsterdam, hfst. 16

Ga naar huis met niets in de handen, niets in de zakken.
Liefde dient om niets van over te houden, zelfs geen foto's om in te plakken.

Herman de Coninck (ed. Hugo Brems)
 “De gedichten” (2009), De Arbeiderspers, Amsterdam, ISBN 9789029568197, hfst. Ter ere van de goedertieren maan, 7

⧖ En achtervolgens, wanneer ik zal aftreden… wil ik hen zeggen: „Mijne kinderen, daar ben ik; daar hebt en ziet gij mij; niets in de handen, niets in de zakken… kijkt in de uwen… maakt het facit op en ziet of gij uwe rekening hebt… op deze wijze, scheidt men altijd als goede vrienden… geeft mij een' vriendelijken handdruk… en, ten slotte: geheel uw ootmoedige dienaar… en nu ga ik eens regt fiks ontbijten.”

C.A. van Ray (vert.)
 “De zucht naar ambten, of: De dwaasheid der eeuw” (1829), J.C. van Kesteren, Amsterdam, p. 29


aaiepoes

aaiepoes spelen

heel lief doen om iets van iemand gedaan te krijgen

iets wat men zegt bij het strelen van een poes of kind


quoikoubeh

bedacht door een gebruiker met de naam la Vache op TikTok en daar in 2023 snel populair geworden

verder betekenisloze reactie voor het afdoen van de vraag om uitleg: quoi?


ewa

Ewa drerrie


in vredesnaam

verbinding van  in en vredesnaam, versteende vorm van in vredes naam: "in naam van de vrede"; als alternatief voor "in godsnaam" in verband met het het gebod in Exodus 20:7 en Deuteronomium 5:11

om ergernis en wanhoop bij een vraag uit te drukken

Wil je dat in vredesnaam nooit meer doen?

Ik zie bedrijven zeven jaar na het klimaatakkoord van Parijs en vijfentwintig jaar na het protocol van Kyoto trots wijzen op hun gloednieuwe verduurzamingsdingetjes. Ik kan alleen maar denken dat dit veel te weinig en veel te laat is. Wat wil je in vredesnaam dat ik voor positiefs zeg?

Weblink bron
Rosanne Hertzberger
 “Ben je niet boos in 2022, dan heb je geen hart” (21 oktober 2022) op nrc.nl

om verbazing en ongeloof bij een vraag uit te drukken

Waarom heb je dat in vredesnaam gedaan?

Hoe kun je in vredesnaam zo snel een berg oplopen? Binnen een mum van tijd verdween haar witte rugzak het bos in.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Doe het in vredesnaam niet nog eens!

Maar mocht je na lezing van welke literaire tekst dan ook daadwerkelijk de aandrift voelen om een kind te misbruiken: zoek dan in vredesnaam hulp.

Weblink bron
Ester Naomi Perquin
 “Schuif misbruikte kinderen niet opzij, maar luister naar hen” (9 februari 2023) op nrc.nl

om aarzeling bij een uitgesproken instemming uit te drukken

Dan moet je het in vredesnaam maar doen.

Na een oproep tot eenheid in de partij stemt een nipte meerderheid voor. Met pijn in het hart, zeggen leden. „We moeten eensgezind blijven en achter onze leider gaan staan”, zegt oud-parlementariër Nadia Hilo. „Als we ons in de coalitie breed maken, kunnen we de invloed van Lieberman stoppen. In vredesnaam dan maar.”

Weblink bron
Guus Valk
 “‘In vredesnaam dan maar’ met Netanyahu” (25 maart 2009) op nrc.nl