kayau

glosses: Peperangan, diserang; menyerang orang lain di dalam kumpulan untuk menguasai sesuatu kawasan atau tempat.

text: Rumah panjai sida dikayau bala Iban demalam.

translation: Rumah panjang mereka diserang oleh orang Iban semalam.


kemisi

pos: noun

pos_title: Kata nama

text: Apai iya enda begawa sehari tu laban bisi kemisi rama

translation: Ayahnya tidak bekerja hari ini kerana ada cuti umum

hyphenation: ke‧mi‧si


kediri

pos: pron

pos_title: Kata ganti nama

text: Aku ditinggal sida kediri ba rumah.

translation: Saya ditinggal mereka sendiri di rumah.


kelipak

pos: adv

pos_title: Kata keterangan

glosses: mengelak, menjauhi kerana enggan berjumpa

hyphenation: ke‧li‧pak


singkang

text: Singkang iya majak lubah.

translation: Langkah dia semakin perlahan.


ngujak

pos: verb

pos_title: Kata kerja

glosses: menanam sesuatu seperti anak benih, bunga dll pada tanah, rambut dll


chudur

glosses: hampir tertutup (kelopak mata); setengah terbuka


lang

glosses: bau hanyir ikan, daging yang belum dimasak


kaul

text: Kimpin gotong-royong meresi kandang sekula tau ngerapatka kaul nembiak.

translation: Kempen gotong-royong membersihkan kawasan sekolah dapat mengeratkan hubungan murid.


kena

text: Uji kena nuan baju tu.

translation: Cuba kamu pakai baju ini.


chuk

glosses: benda yang digunakan untuk menopang atau untuk menahan sesuatu dari bawah


panyun

glosses: sejenis tumbuhan liar yang mana umbut boleh dimakan berasa masam


engketung

glosses: buluh yang diketuk untuk menghalau burung


tungkin

glosses: bekas menyimpan tembakau dan rokok yang diperbuat daripada buluh


berundang

glosses: berulang-alik dari sesuatu tempat ke tempat yang lain.


puang

pos: adj

pos_title: Kata sifat

text: Munan berasai puang lebuh kediri aja ba rumah laban apai enggau indai iya udah pulai ngagai rumah panjai.

translation: Munan berasa kosong ketika sendiri sahaja di rumah kerana bapa dan ibu dia sudah pulang ke rumah panjang.


kapu'

glosses: kapur makan yang diperbuat daripada kulit kerang


jabung

glosses: segumpal rambut yang dilekatkan di hujung hulu parang atau pedang untuk menunjukkan senjata tersebut pernah digunakan untuk berperang


panjung

glosses: Panjung sida serumah panjai amat inggar maya ngintu Taun Baru. Sorakan mereka sekampung sangaat nyaring semasa menyambut Taun Baru.


jagau

glosses: melompat untuk mengambil barang daripada tempat yang tinggi; mengambil sambil melompat

glosses: mencuba mengambil barang yang alang-alang untuk dicapai


ninuk

glosses: lama bertahan berpusing (gasing yang berpusing lama)


mudai

glosses: tanah yang sudah digunakan untuk bercucuk tanam


lansa

glosses: berlari atau berjalan sekali lalu sahaja

glosses: menyebut atau membaca sekali imbas sahaja


kelanjur

glosses: melakukan sesuatu perkara bukan kerana sengaja tetapi disebabkan kesilapan ataupun kekhilafan; terlanjur

text: Nyau nemu diri kelanjur sebut, nya alai aku minta ampun.

translation: Disebabkan tahu terlanjur kata, saya mohon maaf.


idang

glosses: menyediakan; menghidang makanan kepada tetamu


owongi

text: Owongi tomod lo tusak ros.

translation: Bunga ros itu sangat harum.


ngambi

text: indai dom ngambi pemakai ba dapur

translation: mak mengambil makanan di dapur


netak

text: Marya nulung indai iya netak bawang.

translation: Marya membantu ibunya memotong bawang.


sempun

text: Mayuh sempun ditunu orang malam tu.

translation: Banyak obor dibakar orang malam ini.


biching

glosses: maksud : tepung monosodium glutamate (kandungan dalam Aji- Nomoto), untuk meningkatkan rasa sedap dalam makanan.

glosses: Jenis tepung monosodium glutamate pertama yang datang ke Sarawak adalah Ve-tsin, maka dari situlah wujudnya perkataan biching ataupun bichin

hyphenation: bi‧ching


entubung

glosses: maksud : keranda, tempat menyimpan orang yang sudah meninggal

hyphenation: pe‧rau


enda lantang asai ati

glosses: Rasa tidak sedap hati/tidak selesa/ risau


tansang

text: Aki ngaga tansang manuk ambika bisi endur iya betelu.

translation: Datuk membuat reban ayam untuk ayamnya bertelur.

glosses: tempat yang disediakan untuk ibu ayam bertelur

hyphenation: tan‧sang


jean

glosses: Sejenis seluar yang diperbuat daripada kain yang tebal dan benang yang kuat digunakan ketika di luar waktu pejabat.


baju burung

glosses: Baju tradisional Iban yang mempunyai motif pua kumbu.


baju gagung

glosses: Sejenis baju yang digunakan oleh pahlawan Iban dan diperbuat daripada bulu haiwan seperti bulu keluang.


ngepan Iban

glosses: Sejenis pakaian tradisional yang digunakan oleh perempuan Iban


sampalau

text: Sampalau kopio kokitanan dilo rasuk do tulun dilo.

translation: Pemakaian orang itu sungguh kelihatan tidak sopan.


ansah

text: Ini Chumbi ngena duku ti udah diansah iya kemari.

translation: Nenek Chumbi menggunakan parang yang sudah diasahnya kelmarin.

hyphenation: an‧sah


teju

glosses: digunakan semasa hujan, panas sesuai untuk kegunaan aktiviti luar

hyphenation: te‧ju


raag

text: Naraag no iti korita.

translation: Kereta ini sudah rosak.

hyphenation: ra‧ag

rhymes: -aɡ


raami

text: Ogumu raami di nokoromos natad walai dagai.

translation: Banyak jerami yang menyebabkan halaman rumah kami kotor.

hyphenation: raa‧mi

rhymes: -mi


yato

glosses: merujuk kepada dua orang iaitu diri sendiri dan orang lain

text: Yato no sinuhu minongoi tanud piboian diti.

translation: Kita berdua sahaja yang disuruh menyertai pertandingan ini.

hyphenation: ya‧to


sinuhu

text: Sinuhu oku tumanud piboian dilo.

translation: Saya disuruh untuk menyertai pertandingan itu.

etymology_text: * suhu + -in-

hyphenation: si‧nu‧hu


nudutan

text: Nudutan oku di tabang ku.

translation: Saya ditipu oleh abang saya.

hyphenation: nu‧du‧tan


raja'

text: Aiso raja' id pogun Sabah.

translation: Negeri Sabah tidak memiliki raja.

hyphenation: ra‧ja'

rhymes: -dʒaʔ


ralon

text: Ralom ilo bawang.

translation: Sungai itu dalam.

hyphenation: ra‧lom

rhymes: -lɔm

rhymes: -ɔm


ramok

text: Mamalawis oku do ramok.

translation: Saya menajamkan anak panah.

hyphenation: ra‧mok

rhymes: -mɔk

rhymes: -ɔk


ruruh

glosses: jatuh dengan sendiri sebab sudah terlalu masak (buah)

glosses: tiba masa ataupun waktu untuk gugur atau jatuh (daun, bulu)

hyphenation: ru‧ruh


ulion

text: Haro kasari ulion dahai hilo kampung.

translation: Kami masih ada tempat untuk kembali di kampung.

etymology_text: * uli + -on

hyphenation: uli‧yon


uhoto

text: Uhoto da i Rani pinohombo dau buuk ku.

translation: Tolong tanya Rani dimana dia meletakkan buku saya.

etymology_text: * uhot + -o

hyphenation: u‧ho‧to


ranggis

glosses: pokok hidup yang tinggal sedikit sahaja daun.

text: Ranggis lo puun.

translation: Pokok itu tinggal sedikit sahaja daun.

hyphenation: rang‧gis

rhymes: -ɡis

rhymes: -is


ranggou

text: Ranggou tomod tinan nu.

translation: Tubuh kamu sangat tinggi.

hyphenation: rang‧gou

rhymes: -ɡɔʊ

rhymes: -ɔʊ


rangkagis

text: Rangkagis ko kopio.

translation: Kau sangat kurus .

hyphenation: rang‧ka‧gis


susuput

glosses: Alat seakan-akan jarum digunakan untuk melubangkan rotan saga, dikenal juga sebagai penggerek.


intolu

text: Intolu oku nakaakan baino.

translation: Hari ini saya telah makan sebanyak tiga kali.


kabare

text: Wilujeng, kepriye kabare?.

translation: Hai, apa khabar?.


enjing

text: Jaku iya enjing.

translation: Kata-kata dia benar-benar.


boyoon montiri

glosses: ketua menteri, ketua kerajaan sesebuah negeri tidak beraja di Malaysia.

text: Nosiliu isio boyoon montiri.

translation: Dia menjadi ketua menteri.


luguan montiri

glosses: perdana menteri, ketua kerajaan bagi sesebuah negara


tuai rumah

glosses: seseorang yang dilantik menjadi ketua dalam sesebuah kelompok atau pun masyarakat Iban

hyphenation: tu‧ai‧ru‧mah


rapa'

text: Nunu rapaon baino?.

translation: Apa sayur untuk dimasak pada hari ini?.

hyphenation: ra‧pa'

rhymes: -paʔ


berekat

text: Aram kitai besampi mintaberekatari petara.

translation: Mari kita berdoa memohon berkat daripada Tuhan.

hyphenation: be‧re‧kat


mara

glosses: Anda Mara, Petara ke nyaga pengeraja Iban


rasang

text: Arasang no yapa.

translation: Ayah sudah marah .

hyphenation: ra‧snga

rhymes: -saŋ

rhymes: -aŋ


nokosondot

text: Anaru tobuk di Mina gisom kosondot do tawak.

translation: Rambut Mina sangat panjang hingga mencecah pinggang.

etymology_text: * noko- + sondot (“cecah”)

hyphenation: no‧ko‧son‧dot


molohingon pogun

glosses: Yang di-Pertua Negeri, ketua negeri bagi negeri-negeri tidak beraja di Malaysia.


ribau

text: Ribau no daa lo waig.

translation: Air itu sudak menjadi cetek.

hyphenation: ri‧bau

rhymes: -ɓaʊ

rhymes: -aʊ


sinalau

text: Sinalau di Farouk ilo manuk.

translation: Ayam itu telah disalai oleh Farouk.

etymology_text: salau (“salai”) + -in- (“sudah berlaku”)

hyphenation: si‧na‧lau

rhymes: -au


sinalau

text: Minonuhu i tama doho popoopi sinalau manuk dii.

translation: Ibu menyuruh saya menyimpan ayam salai itu.


salau

text: Iya suah salau.

translation: Dia selalu makan tengah malam.


sunudai

text: Sunudai tapa nu makan.

translation: Beritahu bapa kamu untuk mkan.

hyphenation: su‧nu‧dai


nokouab

text: Nokouab no tadi ku siodop.

translation: Adik saya menguap kerana mengantuk.

etymology_text: * noko- + uab

hyphenation: no‧ko‧uab


ka'a'akan

text: Ka'a'akan ku di tinu.

translation: Saya baru sahaja makan tadi.


rolop

glosses: rakus, lahap. (tanpa memilih jenis makanan)

hyphenation: ro‧lop

rhymes: -lɔp

rhymes: -ɔp


romuk

text: Kiwaranana sokulit ilo romuk kayu.

translation: Remuk kayu itu berwarna coklat.


rondung

text: Oruhai no rumasam tu rondung no lo tawan.

translation: Sudah hampir hujan kerana awan sudah mendung.

hyphenation: ron‧dung

rhymes: -ɗʊŋ

rhymes: -ʊŋ


گوشت

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *gawštaH.

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-گوشت.wav


انسان

forms:
انسانها
انسانان

etymology_text: daripada bahasa Arab إِنْسَان (ʔinsān).

rhymes: -ɑːn


napaasan

text: Napaasan oku no poinsakai kapal.

translation: Saya sudah bosan naik kapal.

hyphenation: na‧paa‧san


bassa

etymology_text: daripada bahasa Inggeris bus.


bassa

etymology_text: daripada bahasa Melayu baca, daripada bahasa Sanskrit वाचा (vācā).


rugi'

etymology_text: Daripada bahasa Melayu rugi.

hyphenation: ru‧gi'

rhymes: -ɡiʔ


rugus

glosses: buah yang jatuh ke tanah kerana terlalu masak.

hyphenation: ru‧gus

rhymes: -ɡʊs

rhymes: -ʊs


ruhai

text: Ruhai no korikot.

translation: Sebentar lagi sampai.

hyphenation: ru‧hai

rhymes: -hai

rhymes: -ai


ruhak

text: Haro ruhak id torigi.

translation: Terdapat lubang pada tiang.

hyphenation: ru‧hak

rhymes: -hak

rhymes: -ak


ruhak

text: Mai ruhako' lo kalatas.

translation: Koyakan kertas itu.


chagak

text: Bedil nya bisi chagak.

translation: Bedil iti ada cagak.


rinongou

text: Rinongou ku boros todu ku.

translation: Kata-kata nenek didengar oleh saya.

etymology_text: * rongou + -in-

hyphenation: ri‧no‧ngou


nosompon

text: Nosompon no i balanga di?

translation: Belanga itu sudah ditutup?

etymology_text: * no- + sompon

hyphenation: no‧som‧pon


nosumad

text: Nosumad ku no ilo tasu.

translation: Saya sudah beri makan anjing itu.

etymology_text: * no- + sumad (“memberi makan”)

hyphenation: no‧su‧mad

rhymes: -mad

rhymes: -ad


seafood

glosses: sebuah hidangan yang dijadikan hidupan laut sebagai isi utamanya, makanan laut

etymology_text: daripada bahasa Inggeris seafood.


dipinjam

forms: دڤينجم (Jawi)

etymology_text: di- + pinjam

hyphenation: di‧pin‧jam

rhymes: -am


دڤينجم

forms: dipinjam

etymology_text: دـ + ڤينجم

hyphenation: د‧ڤين‧جم


dipinjamkan

forms: دڤينجمکن (Jawi)

etymology_text: di- + pinjam + -kan

hyphenation: di‧pin‧jam‧kan

rhymes: -kan


rukut

glosses: mengumbulkan dana dengan setiap orang menyumbangkan duit dengan tujuan tertentu.

text: Au ko moi rukut diolo do momoli wagas?

translation: Kau tidak ikut serta dengan mereka menggunakan duit bersama untuk membeli beras?.

hyphenation: ru‧kut

rhymes: -kʊt


دڤينجمکن

forms: dipinjamkan

etymology_text: دـ + ڤينجم + ـکن

hyphenation: د‧ڤين‧جم‧کن


rumpak

etymology_text: Daripada bahasa Melayu rompak.

hyphenation: rum‧pak

rhymes: -pak


runduk

glosses: menghurai ke bawah (berkenaan dengan rambut)

hyphenation: run‧ḏuk

rhymes: -ɗʊk


rungab

text: Rungab kopio lo nulu.

translation: Bukit itu sangat curam.

hyphenation: ru‧ngab

rhymes: -ŋaɓ

rhymes: -aɓ


matahka lengan

pos: unknown

etymology_text: Secara harfiah: Mematahkan lengan

ipa: /ma.tah.ka lə.ŋan/


beba

glosses: Ana nyau beba meda pemayuh hasil pengelandik jari ti bisi di pandang ba Kedai Keranjai Jari indai Lema.


ngayah ke hari

glosses: membazir masa/hubungan intim suami isteri (perumpamaan)

glosses: Kitai enda tau ngayah ke hari ngapa enggau pengawa ti enda ngenataika penguntung.

glosses: Seduai melaki bini nya tak nadai pengawa bukai, ngayah ke hari aja pama siang hari.


ruput

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris report.

hyphenation: ru‧put

rhymes: -pʊt

rhymes: -ʊt


saab

text: Ungkalabo' daa lo saab .

translation: Bentangkan tikar itu.

hyphenation: saab

ipa: /saaɓ/


misongkiwal

text: Misongkiwal nopo yolo.

translation: Mereka asyik bertengkar.

hyphenation: mi‧song‧ki‧wal


momiromos

text: Au tokou milo momiromos do sandad posorili.

translation: Kita tidak boleh mencemarkan alam sekitar.

hyphenation: mo‧mi‧ro‧mos


sabpa

text: Honggo nokoonuan nu dilo sabpa?.

translation: Di mana engkau dapat tempayan besar itu?.


sabpi

text: Kada patayo' lo sabpi.

translation: Jangan bunuh sabpi itu.

hyphenation: sab‧pi

rhymes: -pi


sabu'

text: Tulun di nakasawo no milo momonsoi sabu'

translation: Hanya orang yang telah berkahwin sahaja yang boleh bersetubuh

hyphenation: sa‧bu'

rhymes: -ɓʊʔ


kelemot

glosses: tidak licin, tidak rata (untuk sesuatu yang nipis seperti kertas, kain)


tolok punti

text: Orohian oku mangakan tolok punti.

translation: Saya suka makan jantung pisang.

etymology_text: tolok + punti (“pisang”)

hyphenation: to‧lok

rhymes: -lɔk

rhymes: -ɔk


kabagal

text: Au kabagal tusinku do momoli wagas.

translation: Duit saya tidak cukup untuk membeli beras.


minananom

text: Yoho o minananom dilo punti.

translation: Saya yang menanam pisang itu.

hyphenation: mi‧na‧na‧nom


nangatanaman

text: Nangatanaman ku no lo batas.

translation: Batas itu sudah ditanamkan oleh saya.

hyphenation: na‧nga‧ta‧na‧man


tatanom

text: Maganu oku kayu sabaagi tatanom tu' nokolihu oku gagamas.

translation: Saya mengambil kayu sebagai alat menanam kerana saya lupa membawa gagamas.

hyphenation: ta‧ta‧nom

rhymes: -nɔm

rhymes: -ɔm


pointanom

text: Pointanom no lo kayu pongingit do tansar.

translation: Kayu belian untuk memegang pagang sudah tertanam.

etymology_text: * po- + tanom + -in-

hyphenation: poin‧ta‧nom


tinanaman

text: Tinanaman do kinotuan ilo batas.

translation: Batas itu ditanamkan dengan sayur.


notumpasan

etymology_text: * no- + tumpos + -an

hyphenation: no‧tum‧pa‧san


sadai

text: Iya sadai baju.

translation: Dia jemur baju .


sadang

text: Manu oku sada' di sadang no ginayo.

translation: Saya mahu ikan yang bersaiz sederhana.

hyphenation: sa‧dang

rhymes: -daŋ

rhymes: -aŋ


sadang

text: Mayuh sadang ti benung dirunding iya.

translation: Banyak jangkaan yang sedang difikirkannya.


sahali

text: Piro sahali nu sangadau?

translation: Berapa pendapatan kamu dalam sehari?

hyphenation: sa‧ha‧li

rhymes: -li


minanahak

text: Minanahak yamaku tusin

translation: Ibu telah memberi duit.

etymology_text: maN- + -in- (“telah”) + tahak (“beri”)


sinakayon

text: Isai sinakayon nu mamanau mongoi hiti.

translation: Siapa yang engkau telah naiki untuk datang ke sini.

etymology_text: sakai (“naik”) + -in- (“telah”) + -on.


sahut

text: Minomoli yama do sahut.

translation: Ibu telah membeli dada ayam.

hyphenation: sa‧hut

rhymes: -hʊt


semela

glosses: sukatan yang menunjukkan kuantiti yang sama besar ,tinggi , rendah , panjang

hyphenation: se‧me‧la


rawang

glosses: penglihatan , pendengaran , rasa , sentuh, dan hidu

hyphenation: ra‧wang


sakaki'

glosses: Ukuran panjang yang sama dengan 12 inci atau kira-kira 30 sentimeter.

text: Sakaki no rinalom dilo waig.

translation: Kedalaman air itu sekaki sahaja.

etymology_text: Daripada bahasa Melayu kaki.

hyphenation: sa‧ka‧ki'

rhymes: -kiʔ


sakaping

etymology_text: Daripada bahasa Melayu keping.

hyphenation: sa‧ka‧ping

rhymes: -piŋ

rhymes: -iŋ


saladan

etymology_text: solod (“rebut”) + -an (“akan”).


nokosoliwan

glosses: sudah keluar (perkara yang sudah berlalu)


nokosiwat

text: Amu oku nokosiwat minongoi tombului id Kundasang di minggu nakatalib.

translation: Saya tidak berkesempatan untuk pergi melawat Kundasang pada minggu lalu.

etymology_text: noko- + siwat (“peluang”)

hyphenation: no‧ko‧si‧wat


siriba

text: Potolinahaso' o kinaantakan id siriba.

translation: Huraikan situasi di bawah.

hyphenation: si‧ri‧ba

rhymes: -ɓa


mirolot

text: Mirolot ilo takano om sada.

translation: Nasi dan ikan itu bercampur.

hyphenation: mi‧ro‧lot


nasambalik

text: Nasambalik o rasuk ku.

translation: Baju saya terbalik.

hyphenation: na‧sam‧ba‧lik


atangkabo

text: Atangkabo oku kosorou di tama hilo walai.

translation: Saya risau apabila teringat ibu di rumah.


title: Suunan

redirect: suunan

pos: hard-redirect


salib

glosses: Tanda berupakan dua garis yang dipasang serenjang antara satu sama lain; misalnya "+" atau "x".

glosses: Palang berbentuk salib yang digunakan dalam kisah penghukuman mati Yesus.

glosses: Tanda salib seperti mana dalam kisah Yesus; biasanya dianggap sebagai lambang agama Kristian, biasanya dengan lengan bawah memanjang (gaya Latin) atau sama panjang dengan yang lain (gaya Yunani).

forms: صليب (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Arab صَلِيب (ṣalīb).

hyphenation: sa‧lib


salib

glosses: Menghukum mati seseorang dengan cara memaku seseorang di batang salib (mis. dalam kisah Yesus).


salib

glosses: Tanda salib seperti mana dalam kisah Yesus; biasanya dianggap sebagai lambang agama Kristian.


salib

glosses: Menghukum mati seseorang dengan cara memaku seseorang di batang salib.


salib

etymology_text: Daripada bahasa Melayu salib, daripada bahasa Arab صَلِيب (ṣalīb).

hyphenation: sa‧liḇ

rhymes: -lib


salou

text: Haro salou tinabpaan diapa'.

translation: Ayah berjaya menangkap babi hutan jantan.

hyphenation: sa‧lou

rhymes: -lɔʊ


sambah

etymology_text: Daripada bahasa Melayu sembah.

hyphenation: sam‧ḇah

rhymes: -bah

rhymes: -ah


sinulob

text: Mamakai oku sinulob .

translation: Saya memakai selendang.

hyphenation: si‧nu‧lob

rhymes: -lɔɓ

rhymes: -ɔɓ


mamatod

text: Mamatod i tapa do suduon.

translation: Bapa memotong kayu api.

hyphenation: ma‧ma‧tod


binoligut

text: Minomoli i Jessy do binoligut.

translation: Jessy telah membeli ambuyat.


kuminam

text: kuminam oku ino taakanon nu.

translation: Saya ingin mencuba makanan kamu .


poposikit

text: poposikit oku suduon.

translation: Saya menyalakan unggun api.

hyphenation: po‧po‧si‧kit


gandason

text: Gandason gakod di Abby .

translation: Kaki Abby berkudis .


tuou

text: Iti nopo nga tuou do wakid.

translation: Ini adalah dasar beg(buluh).


noompuyog

text: Noompuyog tinan ku .

translation: Badan saya letih.


kakali

text: Momoguno kakali montok mongukad tonomon miagal mundok .

translation: Menggunakan alat pertanian untuk membuka tanaman seperti ubi kayu.


kohubayaan

text: Nosimban karatas karaja dii tumanud kohubayaan .

translation: Kertas kerja tersebut diubah mengikut kesesuaian .


kalantoi

text: kalantoi oku id palajalan.

translation: saya berjaya dalam pelajaran.


karadsapung

text: Haro pinopouni di karadsapung komoyon do haro koligaganan nawayaan.

translation: Ada yang membunyikan meriam buluh melambangkan ada duka yang dihadapi .


tolitang

glosses: struktur segi empat yang dibina untuk menghalang benda yang disimpan agar tidak berterabur.


ahal

glosses:
:
Ogumu ahal au osonong di norongou ku kokomoi diya.
Banyak hal kurang menyenangkan yang saya dengar tentang awak.

hyphenation: a‧hal


mokiloho

text: Minongoi isio mokiloho durian .

translation: Dia pergi mencari durian .


nakahawor

text: Nakahawor i Clarence do tompios .

translation: Clarence teraba ulat bulu.


momumpug

glosses: membuka kulit luar buah seperti tarap atau nangka.


marau-arau

text: Marau-marau i Yongkor mamanau moi kalas.

translation: Yongkor terburu-buru ke kelas.


posompono

text: Posompono di Anne i poiyanan do tusi .

translation: Anne menutup bekas garam itu.


kotuton

text: Kotuton mato di jassius soira nokokito piak do mogontolu.

translation: Bintitan mata Jassius setelah melihat ayam bertelur.


minomogonop

text: Minomogonop yau do panandatan di.

translation: Ayat tersebut telah dilengkapkan olehnya .


galaap

text: Adaalan kopio galaap i Kudung .

translation: Kudung sangat suka merayau .


nohivan

glosses:
Terlupa
Nohivan di Mary mongoi pomoli sada hilo id badi.
Mary terlupa pergi membeli ikan di tamu.


notongkiadan

text: Notongkiadan i Kindol tapa dau mantad di tanak po.

translation: Kindol ditinggalkan ayahnya sejak kecil lagi.


nokotindok

text: Nokotindok i Beron soira nokokito di tapa dau .

translation: Beron terlompat apabila ternampak ayahnya .


opirian

text: Opirian oku do i tanak ku minomolihung dilo piring.

translation: Saya terbayang-bayang anak saya yang mencuci piring.

hyphenation: o‧pi‧rian


pogowido

text: Pogowido ku ilo rinombos hilo tong paataman rinomos

translation: Saya membaling sampah ke dalam tong sampah.


susupuan

text: Kumaraja i apa' id susupuan mantad kosuabon gisom asadapan.

translation: Ayah bekerja di bengkel kimpalan sejak pagi sehingga petang .


mogkorulau

text: Minggiak po yau mogkorulau di tinu .

translation: Dia berteriak mengganggu orang yang sedang tidur sebentar tadi.


tului

text: Isai mongoi tului di montiri? .

translation: Siapa yang akan singgah menteri? .


noonitan

text: Noonitan no dau ilo mangga .

translation: Mangga itu telah dikupas olehnya .


sorisiiso

text: Sorisiiso yolo sumoborong talun-alun .

translation: Satu persatu mereka menyeberangi jalan raya .


potodo

glosses: memotong batang kayu yang keras yang sudah ditebang.

text: Potododoho ilo siduon .

translation: Potong kayu api itu untuk saya.


kolupisai

text: kolupisai montok dikoyu sondii.

translation: Tepuk tangan untuk diri sendiri.


momoridis

text: Momoridis i Josi do tapayas .

translation: Josi menghiris betik .


nolungkaya

text: Nolungkaya ilo bunga ros .

translation: Bunga ros itu terburai .


pinopoabar

text: Pinopoabar i Shahirah do mamanau no isio mongoi Perak suab.

translation: Shahirah mengkhabarkan bahawa dia akan bertolak ke Perak pada esok hari.


pasandatan

glosses: mengayunkan tangan untuk memukul, menetak atau menumbuk.


paalado

text: Paalado di adi ilo galam id sirang .

translation: Adik membentang tikar di ruang tamu.


sopikobongung

text: Sopikobongung isido soira nokorongou boros i ama' .

translation: Mereka saling mendiamkan diri apabila mendengar kata-kata ibu.


kagangau

text: Kagangau kopio ilo tanganak sikul.

translation: Bising sungguh pelajar sekolah itu.


nolibaban

text: Duo no tadau nolibaban i Eva .

translation: Sudah dua hari Eva mengingau .


tombulilil

text: Tombulilil nopo nga iso tuunion koubasanan tulun Dusun winonsoi mantad puun parai

translation: Wisel batang padi merupakan satu alat muzik tradisional yang diperbuat daripada batang padi.


timbabaya

text: Osuau tomod ilo timbabaya ku.

translation: Kawan saya sangat peramah .


momungol

text: Momungol i Gaman tulu do karabau.

translation: Gaman memancung kepala kerbau.


nokopiruba

text: Nokopiruba yahai hilo tanga ralan.

translation: kami telah bertemu di tengah jalan.

hyphenation: no‧ko‧pi‧ru‧ba


idia

text: Idia mantad di Tina nga oponsol tomod.

translation: Idea daripada si mama sangat penting.


minindikau

text: Minindikau i Jessy id sampapaing di Beron .

translation: Jessy duduk bersebelahan dengan Beron.


poinlingging

text: Poinlingging ilo torigi okito ku.

translation: Saya nampak tiang itu condong.


golison

text: Golison ilo tasu.

translation: Anjing itu berkurap.


ouhud

text: Ouhud tomod ilo tulu dangol di aki.

translation: Tumpul hulu parang atok sangat tumpul.


tompohugi

glosses: alat pelalu tiupan untuk memarakan api diperbuat daripada buluh.

text: Sougio' ilo tapui moi do arakit, gunoon ilo tompohugi ponginsonong karaja.

translation: Tiup api itu agar lebih marak, gunakan alat pelalu tiupan bagi memudahkan kerja.


mongimbang

text: Mongimbang oku di tambalut ku.

translation: saya mengejek rakan saya.


nokopongulai

text: Liud dilo nokopongulai noputut do sunsuyon.

translation: Banjir itu mengakibatkan jambatan putus.


mananrasuk

text: Mananrasuk i Juliet do rasuk topurak .

translation: Juliet memakai baju berwarna putih .


pinopolisok

text: Pinopolisok i Jessy do hinava sada hilo id dompuran .

translation: Jessy menyembunyikan jeruk ikan di dapur.


kokojiran

text: Molohing no i asaru manahak kokojiran kumaa dagai.

translation: Ibu bapa yang selalu memberi kekuatan kepada kami .


pinokodou

text: Pinokodou ku ilo waig id kaban posogitan.

translation: Air itu dikeraskan oleh saya di peti sejuk.


sungul

text: Momonsoi i Abby sungul di koniab.

translation: Abby membina jerat kemarin.


monguhub

text: Monguhub oku rasuk di adi di oyopos .

translation: Saya mengasapkan baju adik yang basah .


nakasansang

text: Nakasansang i Reave hilo id guas kayu .

translation: Reave tersisip di pokok kayu.


rulang

glosses: perangkaan isi dalam nangka, cempedak, buah tarap.


mamagandar

text: I Kudingking nopo nga songulun kusai di kaanu mamagandar do kakamot di angaagat .

translation: Si Kudingking terkenal sebagai seorang lelaki yang dapat mengangkat muatan berat.


mamarambot

text: Mamarambot i taki do sada.

translation: Datuk menjala ikan.

hyphenation: ma‧ma‧ram‧bot


koikum-ikum

text: Koikum-ikum no kopio i Gurul tu asaru mimpanakau tusin tambalut dau.

translation: Gurul sangat memalukan kerana selalu mencuri duit kawannya.


tuuluhan

glosses: bekas untuk mengalas makanan haiwan ternak.

text: Potuntugo nopo ilo sumad do wogok id suang dilo tuuluhan dau .

translation: Tumpahkan sahaja makanan untuk khinzir itu ke dalam bekas alas makanannya .


karanahan

text: Olumis kokitanan hilo karanahan.

translation: Pemandangan di kawasan sawah padi sangat cantik.


popolosok

text: Popolosok i Guniba do soripar di Gunaru.

translation: Guniba menyorokan selipar milik Gunaru.


mamarahung

text: Mamarahung i mongingia do tangaanak sikul momoguno boros tina id suang piumpangalan sangadau.

translation: Cikgu mempengaruhi pelajar sekolah untuk menggunakan bahasa ibunda dalam pertuturan harian.


tahata

text: Popoto po daa ilo tahata do songkoro-koro.

translation: Sembelih daging itu kecil-kecil.


raa

text: Ogumu kopio raa lumuyung mantad gandas di Gurul .

translation: Banyak darah keluar dari luka kaki si Gurul.


mamaamarahung

text: I Abu nopo nga songulun mamaamarahung id Tiktok .

translation: Abu ialah seorang pempengaruh di Tiktok.


tumungok

text: Tumungok nogi i Gurul do mongomot .

translation: Gurul baru mula mengetam padi .


pinapatagak

text: pinapatagak i Gumbibi tusin di pinatahak i tama dau di konihab.

translation: Gumbibi menghilangkan duit yang diberikan oleh ibunya kelmarin .


rulou

text: Akapal no rulou dilo tua' mata kucing.

translation: Selaput buah buah mata kucing tebal.


ongoboruak

text: Anis nopo nga songulun di ongoburuak soira mimpanau id nonggo nopo.

translation: Anis seorang yang bersifat suka cakap lepas bila berjalan di mana sahaja.


kobooboros

text: Kobooboros nogi dau do aiso waig.

translation: Dia baru beritahu bahawa tiada air.


popowiliu

text: Popowiliu i Simba do sangkir di sawat do mija.

translation: Simba meletakkan cawan di atas meja.


yamang

text: Okojir kasari yamang songkuro molohing no.

translation: Datuk saya masih kuat meskipun sudah tua .


poboroson

text: Poboroson nung haro au kosudong.

translation: Beritahu sekiranya ada yang tidak sesuai.


lisohuk

text: Piintong-intong tokou dinondo tu akapal o lisohuk .

translation: Berhati-hati kita musim sekarang kerana tebalnya jerebu .


garo

glosses: suara orang berbual-bual tetapi tidak berapa jelas didengari.


padtaranan

text: Momoli i Ali do kinotuan hilo id padtaranan .

translation: Abu membeli sayur-sayuran di gerai .


tuntu mundok

text: Mongihum ii Karina do tuntu mundok id dumo.

translation: Karina mencari pucuk ubi di kebun.


sakayon

text: Sakayon i gunoon di Salinin nopo nga kulita kiwotik taragang.

translation: Kenderaan yang digunakan oleh salinin ialah berwarna merah.

etymology_text: sakai (“naik”) + -on.


oomon

text: Oomon kopio i Eriscilla tadau beno.

translation: Eriscilla sangat gembira hari ini .


konunu

text: konunu di amu okito.

translation: Terjemahan: benda yang tidak kelihatan.


ligoto

text: Kada ligoto ilo guas ronggitom .

translation: Jangan takik pokok pulasan itu .


mongorilik

glosses: menebas (membersihkan dengan menebas semak)

text: Mongorilik i Agang do dumo tapa dau.

translation: Agang menebas pokok di kebun milik ayahnya .


salut

text: Iya meli salut baru.

translation: Dia membeli penapis baharu.


tambaril

text: Kitambaril longon disio .

translation: Tangan dia ada urat .


momudso

text: Momudso i Fendi di puun togutui id dumo dau .

translation: Fendi menghapuskan pokok pisang di kebunnya .


tagaro

glosses: yang membuat bising atau suasana menjadi riuh rendah.


nobungou

text: Nobungou i tapa di Zaki di kosodop.

translation: Malam semalam ayah Zaki meninggal.


imbut-imbuton

text: Imbut-imbuton do mangakan tu apagon gatang.

translation: Makan sedikit demi sedikit sebab harganya mahal.


poporosi

text: Poporosi i Adriana tadi dau do tombiruo soira asangal om au mokinongou boros.

translation: Adriana menakutkan hantu kepada adiknya apabila adiknya nakal dan tidak mendengar cakap.


garansang

text: Alawa noh garansang dilo.

translation: Raga itu sangat cantik .


linayun

glosses: bekas air daripada batang bambu lebih dari satu ruas.


nokosolowot

text: Nokosolowot i Gurul di Ongkor tintod minamanau mooi dumo.

translation: Gurul terjumpa dengan Ongkor sewaktu berjalan ke kebun.


kopiampap

text: Pinaharo program Wikikamus do baino sundung pia do nokopiampap dilo Program Alam Sekitar.

translation: Program Wikikamus diadakan hari ini meskipun diserentakkan dengan Program Alam Sekitar.


noruluk

text: Noruluk i Reave dilo tinarom wulu .

translation: Reave tercucuk tajaman buluh.


mongoborut

text: Mongoborut i Wani dilo kinomol id luping .

translation: Wani menghabiskan air tapai di luping.


mongilong

text: Okodou no kopio mongilong dilo bosi.

translation: Keras betul membengkokkan besi itu.

etymology_text: moN- + kilong (“bengkok”)


bombong

text: Pinotodok ku hilo bombong do walai.

translation: Saya pacakkan disudut rumah.


kabit

text: Kabit nuan baju nya ba lemari

translation: Sangkutkan baju itu di almari


kabit

text: Olumis kopio ilo kabit .

translation: Cantik sungguh dompet itu .


mogolipasa

text: Poingodop po yau id ralan tu mogolipasa yau di kosodop.

translation: Dia berbaring di jalan kerana terlalu mabuk semalam.


mamalana

text: Mamalana yolo hilo id natad walai .

translation: Mereka membersihkan halaman rumah .


nongiit

text: Aasiu kaakanan do nongiit.

translation: Sedap rasa makan padi baru.


lumaag

glosses:
Ogumu lumaag di Febby soira tinumanud yau piboian do momolihis.
Banyak tuah yang diperoleh oleh Febby apabila menyertai pertandingan berpuisi.


paralado

text: Kada paralado walai tokou .

translation: Jangan luaskan rumah kita .


mitupa

text: Mitupa i Ongkor om i Yanak-anak id pomoinan dilo.

translation: Ongkor dan Yanak-anak bertaruh dalam permainan itu.


susunud

text: Oligangan i Loini do mokinongou susunud .

translation: Loini suka dengar cerita .


monginsasana

text: Insasaru kopio yau monginsasana di Gurul .

translation: Dia selalu mengejek si gurul .


pinghalu-halu

text: Insasaru kopio yau moi pinghalu-halu diolo do momonsoi kalaja.

translation: Dia selalu masuk campur ketika membuat kerja.


osoyongot

text: Osoyongot kopio i Ember.

translation: Comel betul Ember .


gerusuk

text: Adalaan kopio gerusuk i Nissy do makan.

translation: Nissy sangat lahap ketika makan.


toguangon

text: Toguangon nopo di Jessy o kobolingkangan sundung tu oruol ginawo dau.

translation: Jessy menghadapi sahaja masalah itu walaupun hatinya sakit.


mokikiinsian

text: Poingkuro po apagon koposion, kada no siliu mokikiinsian.

translation: Bagaimana beratpun kehidupan, jangan sesekali menjadi pengemis.

etymology_text: moki- (“meminta”) + ki- (“pengulangan yang menandakan kata nama”) + -in- + sian (“kasihan”)

hyphenation: mo‧ki‧ki‧in‧sian

rhymes: -an


nokoikiu

text: Nokoikiu yau id pialaan dilo.

translation: Dia berada di kedudukan paling belakang dalam pertandingan itu .


soudor

text: Taki ku nopo nga songulun soudor.

translation: Datuk saya adalah seorang tentera.


aawau

text: Aawau kopio dilo bosou do onsokon.

translation: Bosou yang dimasak itu mengeluarkan bau yang semerbak .


mongirit

text: Adalaan kopio da yau mongirit di gaman.

translation: Dia terlalu mengejek pak cik itu.


nakapamason

text: Nakapamason no i tapa doho pogulu minamanau oku.

translation: Bapa telah menasihati saya sebelum saya jalan.

hyphenation: na‧ka‧pa‧ma‧son


ponjuon

text: Ponjuon kopio lo tanak.

translation: Anak itu kuat menangis .


kosoborong

text: Kosoborong ko dilo talun-alun do songulun?

translation: Kamu dapat menyeberang jalan raya itu sendirian?

etymology_text: * ko- + soborong (“seberang”)

hyphenation: ko‧so‧bo‧rong


sinoborong

text: Sinoborong ku kasari lo baang hali pia aiso sunsuyon.

translation: Sungai itu tetap diseberangi oleh saya walaupun tiada jambatan.

etymology_text: * soborong (“seberang”) + -in-

hyphenation: si‧no‧bo‧rong


nokosoborong

text: Nokosoborong oku no moti yoho lo baang.

translation: Saya sudah menyeberang sungai itu.

etymology_text: * noko- + soborong (“seberang”)

hyphenation: no‧ko‧so‧bo‧rong


sinumoborong

text: Minaraarau po yahai sinumoborong dilo baang tu' gumayo no waig.

translation: Kami tergesa-gesa menyeberang sungai itu kerana air semakin besar.

etymology_text: soborong (“seberang”) + -in- + -um-

hyphenation: si‧nu‧mo‧bo‧rong


onsokon

text: Onsokon no lo sada.

translation: Masak ikan itu.

etymology_text: * onsok + -on

hyphenation: on‧so‧kon


naansakan

text: Naansakan no lo punti.

translation: Pisang itu sudah masak.

text: Naansakan ku no iya do sada sinuupan.

translation: Saya sudah masakkan kamu sup ikan.

hyphenation: naan‧sa‧kan


sinuupan

text: Sinuupan ku lo sada.

translation: Ikan itu saya masak sup.

hyphenation: si‧nuu‧pan


minomisunud

text: Nolihuan ku minomisunud o taka ku.

translation: Saya lupa memberitahu kakak saya.

hyphenation: mi‧no‧mi‧su‧nud


nokosunud

text: Nokosunud ku no tapa ku.

translation: Saya sudah beritahu bapa saya.

etymology_text: * noko- + sunud

hyphenation: no‧ko‧su‧nud


sunudan

text: Sunudan no tapa nu.

translation: Beritahu bapa kamu.

etymology_text: * sunud + -an-

hyphenation: su‧nu‧dan


eyong

text: Langadon oku di eyong

translation: Saya rindu nenek.


nokongingis

text: Nokongingis i Jessy soira nokokito di tina dau.

translation: Jessy tersenyum apabila ternampak ibunya.


miamḇalut

text: Miambalut' o tangaanak di Mamai Amin om i Mamai Alim.

translation: Anak Pak Cik Mamai Amin dan Mamai Alim bersahabat.

hyphenation: mi‧am‧ḇa‧lut

rhymes: -lʊt


baabaino

glosses:
Apagon gatang do tumau baabaino.
Minyak masa kini agak mahal

hyphenation: baa‧ba‧i‧no

rhymes: -nɔ


aadahan

text: Tuminogod i Yama doho tu aadahan minosik.

translation: Ibu marah terhadap saya kerana bangun kesiangan.

hyphenation: aa‧da‧han

rhymes: -han


mogiamḇalut

etymology_text: mo- + gi- + ambalut

hyphenation: mo‧gi‧am‧ba‧lut


doungosuab

text: Doungosuab oku po noposik.

translation: Saya terbangun awal pagi lagi.

hyphenation: dou‧ŋo‧su‧ab

rhymes: -aɓ


melidih

glosses: keadaan sesuatu makanan/minuman yang menunjukkan sudah masak

hyphenation: me‧li‧dih


kapanaandakan

text: Kapanaandakan nopo Tadau Kaamatan id sikul diti nga pinosuul di mongingia' Jose.

translation: Perayaan Kaamatan di sekolah ini dicadangkan oleh cikgu Jose.

hyphenation: ka‧pa‧naan‧da‧kan


sandang

etymology_text: Daripada bahasa Melayu sandang.

hyphenation: san‧dang

rhymes: -ɗaŋ


sandau-dau

text: Sandau-dau tokou moti do masi.

translation: Kita harus hidup masing-masing.

hyphenation: san‧dau‧dau

rhymes: -daʊ

rhymes: -aʊ


pointongkop

text: Rumasam pointongkop watas Penampang.

translation: Hujan di serata daerah Penampang.

hyphenation: poin‧tong‧kop


kohung

glosses: bunyi yang dibuat oleh kenderaan yang bergerak laju.


tuong

text: Noposik oku do pitanga tuong nokorongou tuni tulun do mihad.

translation: Saya terbangun di tengah malam kerana terdengar bunyi orang menangis.


atoe

glosses: uruskannya, atau aturkannya. Biasa digunakan untuk meminta menguruskan kanak-kanak untuk buang air kecil

text: Atoe budak tu dulu sobolum tidoe

translation: Uruskan budak itu (untuk kencing) dahulu sebelum dia tidur

hyphenation: a‧to‧e


sangit

glosses: bambu yang dijadikan bekas untuk mengangkat air.

hyphenation: sa‧ngit

rhymes: -ŋit

rhymes: -it


jejaga

text: Jejaga sekula kami baru.

translation: Pengawal keselamatan sekolah kami baru.

hyphenation: je‧ja‧ga


sanjaam

etymology_text: san- (“satu”) + jaam (“jam”)

hyphenation: san‧jaam

rhymes: -dʒam

rhymes: -am


pakayado

text: Mangan ku pakayado tinu ilo kain.

translation: Saya akan menyidai kain itu nanti.

hyphenation: pa‧ka‧ya‧do


pinakayad

text: Pinakayad di tama ilo rasuk.

translation: Kain itu disidai oleh emak.

hyphenation: pi‧na‧ka‧yad


dil

forms:
dili
dillər

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *til, *tïl (“tongue; language”). Kognat dengan bahasa Turki dil.

ipa: [dil]


dil

forms:
dili
diller

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish دل (dil), bahasa Proto-Turkic *til, *tïl (“lidah; bahasa”).

hyphenation: dil

ipa: /ˈdil/

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dil.wav


xəbər

forms:
xəbəri
xəbərlər
əxbar

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Arab خَبَر (ḵabar).

hyphenation: xə‧bər

ipa: [χæˈbær]


köpek

etymology_text: From bahasa Proto-Turkic *köpek.


köpek

forms:
köpeği
köpekler

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish كوپك (köpek), daripada bahasa Proto-Turkic *köpek.

hyphenation: kö‧pek

ipa: [cʰø̞ᵝˈpʰɛc]

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-köpek.wav


köpek

forms:
köpegi
köpekler

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *köpek.


köpək

forms:
köpəyi
köpəklər

hyphenation: kö‧pək

ipa: [cœˈpæc]

ipa: [cœˈpæç]

ipa: [kœˈpæj]


deri

forms:
deriyi
deriler

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish دری (diri), daripada bahasa Old Turkic teri, daripada bahasa Proto-Turkic *tẹri (“kulit”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-deri.wav


ýumurtga

forms:
ýumurtgany
ýumurtgalar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yumurtka. Kognat dengan bahasa Turki yumurta.


agaç

forms:
agajy
agaçlar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *ïgač.

hyphenation: a‧gaç

ipa: /ɑˈɡɑt͡ʃ/

rhymes: -ɑt͡ʃ


oba

forms:
obayı
obalar

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish اوبه (“khemah besar; keluarga nomad”). Kognat dengan bahasa Azeri oba, bahasa Turkmen ōba (“kampung”).


asyr

forms:
asyry
asyrlar

etymology_text: Pinjaman daripada bahasa Arab عَصْر (ʕaṣr).


ýürek

forms:
ýüregi
ýürekler

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yürek, *yür- (“jantung; semangat”). Kognat dengan bahasa Turki yürek.


bagyr

forms:
bagyry
bagyrlar

etymology_text: Daripada bahasa Old Turkicbağïr, daripada bahasa Proto-Turkic *biagïr (“hati”).

hyphenation: ba‧gyr

ipa: /bɑˈɡɯɾ/

rhymes: -ɯɾ


haýwan

forms:
haýwany
haýwanlar

etymology_text: daripada bahasa Arab حَيَوَان (ḥayawān).

hyphenation: haý‧wan


taryh

forms:
taryhy
taryhlar

etymology_text: daripada bahasa Arab تَارِيخ (tārīḵ, “sejarah”). Kognat dengan bahasa Turki tarih.

hyphenation: ta‧ryh


sözlük

forms:
sözlüyü
sözlüklər

etymology_text: Daripada söz + -lük.


sözlük

forms:
sözlüğü
sözlükler

hyphenation: söz‧lük

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sözlük.wav


sözlük

forms:
sözlügi
sözlükler

etymology_text: Daripada söz + -lük. Banding dengan bahasa Uzbek soʻzlik dan bahasa Kazakh сөздік (sözdık).


iqtisadiyyat

forms:
iqtisadiyyatı
iqtisadiyyatlar

etymology_text: From iqtisad + -iyyat.

hyphenation: iq‧ti‧sa‧diy‧yat


soʻzlik

forms: soʻzliklar

etymology_text: Daripada sʻoz + -lik.


öý

forms:
öýi
öýler

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *eb (“tempat tinggal, rumah”).


ýara

forms:
ýarany
ýaralar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yara (“wound”).


gije

forms:
gijeni
gijeler

etymology_text: Daripada bahasa Old Turkic kéçe, daripada bahasa Proto-Turkic *kēče, daripada *kēč.


ogul

forms:
ogly
ogullar

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *ogul (“son”). Kognat dengan bahasa Turki oğul.


göz

forms:
gözü
gözlər

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *köŕ (“mata, penglihatan”).

ipa: /ɟœz/

ipa: /dʒœz/


göz

forms:
gözü
gözler

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish گوز (göz, “mata”), daripada bahasa Proto-Turkic *köŕ (“mata, penglihatan”).

ipa: /ˈɟœz/

ipa: [ˈɟø̞ᵝz̟]

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-göz.wav


göz

forms:
gözi
gözler

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *köŕ (“mata”).

ipa: /ɡœð/


üç

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *üč.

ipa: /ʏtʃ/


üç

etymology_text: daripada bahasa Ottoman Turkish اوچ (üç), daripada bahasa Proto-Turkic *üč. Banding dengan bahasa Old Turkic 𐰇𐰲 (üč).

ipa: /ˈyt͡ʃ/

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-üç.wav


üç

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *üč.


dört

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *tȫrt (“empat”).


dört

etymology_text: daripada bahasa Ottoman Turkish درت (dört), from bahasa Proto-Turkic *tȫrt (“empat”).

ipa: /dœɾt/

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dört.wav


dört

ipa: /dœːɾt/


alty

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *altï.


ýedi

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yẹt(t)i (“tujuh”).


sekiz

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *sekiŕ.


sekiz

etymology_text: daripada bahasa Ottoman Turkish سكز (sekiz), daripada bahasa Proto-Turkic *säkiŕ (“lapan”). Kognat dengan bahasa Old Turkic 𐰾𐰚𐰔 (/säkiz/).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-sekiz.wav


sekiz

etymology_text: From bahasa Proto-Turkic *sekiŕ.

ipa: /θekið/


dokuz

etymology_text: daripada bahasa Ottoman Turkish طقوز (dokuz), daripada bahasa Proto-Turkic *tokuŕ (“sembilan”).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-dokuz.wav


dokuz

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *tokuŕ (“nine”).

ipa: [doqʊð]

ipa: [doq̚ɢuz]


elli

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *ellig.


ýüz

etymology_text: Daripada bahasa Old Turkicyüz, daripada bahasa Proto-Turkic *yǖŕ (“hundred”). Kognat dengan bahasa Turki yüz.

ipa: /jyð/


müň

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *bïŋ (“ribu”).


ýaşyl

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yāĺïl.

hyphenation: ýa‧şyl

ipa: /jɑːɕɨl/


gyzyl

forms:
gyzylrak
iň gyzyl

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *kïŕïl.


ýurt

forms:
ýurdy
ýurtlar

etymology_text: Daripada bahasa Old Turkicyurt, daripada bahasa Proto-Turkic *yūrt. Kognat dengan bahasa Turki yurt.


Müsür

etymology_text: Daripada bahasa Arab مِصْر (miṣr).


baýdak

forms:
baýdagy
baýdaklar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *badrak (“panji, bendera”).


ýyl

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yïl.


millet

forms:
milleti
milletler
milel

etymology_text: daripada bahasa Arab مِلَّة (milla).

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-millet.wav


nabaangan

text: Nabaangan tulu di Gutut.

translation: Kepala Gutut tercedera.

etymology_text: no- + baang + -an

hyphenation: na‧baa‧ngan


asman

forms:
asmany
asmanlar

etymology_text: Daripada bahasa Parsi آسمان (âsmân).

hyphenation: as‧man


makala

forms:
makalany
makalalar

etymology_text: daripada bahasa Arab مَقَال (maqāl).


mazmun

forms: mazmunlar

etymology_text: daripada bahasa Arab مَضْمُون (maḍmūn, “kandungan”).


iýmiş

forms:
iýmişi
iýmişler

hyphenation: iý‧miş

ipa: /ɪjˈmɪʃ/

rhymes: -ɪʃ


ses

forms:
sesi
sesler

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *ses.


rulud

text: "Rulud kou ngawi", Ka di mongingia momoros di tangaanak.

translation: " Baris kamu semua", kata cikgu kepada murid-murid .


çekimli ses

forms:
çekimli sesi
çekimli sesler


çekimsiz ses

forms:
çekimsiz sesi
çekimsiz sesler


gurçuk

forms:
gurçugy
gurçuklar

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Proto-Turkic *kūrt (“ulat”).


köşk

forms:
köşgi
köşkler

etymology_text: daripada bahasa Parsi کوشک (kušk, “istana”).


namaz

forms:
namazı
namazlar

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish نماز (namâz), daripada bahasa Parsi نماز (namâz).

hyphenation: na‧maz

audio: LL-Q256 (tur)-Veravi95-namaz.wav


namaz

forms:
namazy
namazlar

etymology_text: Daripada bahasa Parsi نماز (namâz).


pangalapan

text: Angopodos tomod taakanon ontok pangalapan kosodop

translation: Kabanyakan makanan adalah pedas semasa jamuan semalam

etymology_text: poN- + alap (“jemput”) + -an

hyphenation: pa‧nga‧la‧pan

rhymes: -pan


aýbaşy

forms:
aýbaşyny
aýbaşlary

etymology_text: aý (“bulan”) + baş.


aý

forms:
aýy
aýlar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *āy (“bulan”).

ipa: /aːj/


sahypa

forms:
sahypany
sahypalar

etymology_text: daripada bahasa Arab صَحِيفَة (ṣaḥīfa).


ponimungan

etymology_text: * poN- + timung + -on

hyphenation: po‧ni‧mu‧ngan


sumolod

text: Sumolod no moti di ilo tulun sompogunan do tumomu.

translation: Orang asing itu semakin mengambil alih di pasar.

etymology_text: * solod + -um-

hyphenation: su‧mo‧lod


mingihum

text: Mingihum po yahai di tanak tingau.

translation: Kami mencari anak kucing itu.

hyphenation: mi‧ngi‧hum


mencari

glosses: berusaha untuk mendapatkan (memperoleh) sesuatu

other: men·ca·ri


linumangad

etymology_text: langad (“rindu”) + -in- + -um-.


sikokon

text: Sikokon ilo tanak.

translation: Anak itu tersedu-sedan.


popotulud

text: Mumbal o tadi ku popotulud dilo kapal kalatas.

translation: Adik saya cuba menerbangkan kapal kertas itu.

etymology_text: * poN- + tulud

hyphenation: po‧po‧tu‧lud


tinumulud

text: Tinumulud ilo tombolog soira nolingos o talad dau.

translation: Burung itu terbang apabila sayapnya sembuh.

etymology_text: * tulud + -in- + -um-

hyphenation: ti‧nu‧mu‧lud


pomolingos

text: Nunu ma di pomolingos dino toruol nu?

translation: Apa penyembuh untuk luka kamu itu?

hyphenation: po‧mo‧li‧ngos


tandai

glosses: membuat sesuatu perlahan tetapi dengan cermat

text: " Tandai i matu ilo lanjang sinusi di tadi nu tinu? "uhot i tapa.

translation: "Adakah adikmu mencuci belangga itu dengan bersih? " Tanya si bapa

hyphenation: tan‧ḏai

rhymes: -ɗai

rhymes: -ai


nokosikul

text: Nokosikul oku id SK. Lokos.

translation: Saya telah bersekolah di Sk. Lokos.

etymology_text: noko- + sikul

hyphenation: no‧ko‧si‧kul


ponimbar

text: Nunu ponimbar nu montok diti tuhot ku?.

translation: Apa jawapan kau untuk soalan saya ini?.

etymology_text: poN- + simbar (“jawab”)

hyphenation: po‧nim‧ḇar

rhymes: -bar

rhymes: -ar


monobping

text: Nokuro tu monobping ko tambalut nu?.

translation: Kenapa kau melanggar rakan mu?.

etymology_text: moN- + tobping (“tolak dengan bahu”)

hyphenation: mo‧nob‧ping


chapan

glosses: sama fungsi dengan tampi. tetapi berlainan bentuk

hyphenation: tam‧pi


bitarap

forms:
bitaraprak
iň bitarap

etymology_text: Daripada bahasa Parsi بیطرف (bi-taraf), daripada Parsi بی (bi, “tanpa”) dan bahasa Arab طَرَف (ṭaraf, “taraf”). :Templat:surf


garaşsyzlyk

forms:
garaşsyzlygy
garaşsyzlyklar

etymology_text: garaşsyz (“bebas”) + -lyk


garaşsyz

text: Garaşsyz Bitarap Türkmenistan

translation: Turkmenistan yang merdeka lagi berkecuali

forms: iň garaşsyz

hyphenation: ga‧raş‧syz


enda mukai-mukai

text: Ukui belakang rumah kami enda mukai-mukai merung.

translation: Anjing belakang rumah kami tiba-tiba menyalak.

hyphenation: en‧da‧mu‧kai‧mu‧kai


хабар

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Arab خبر.


хабар

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Mongolic *kabur, banding dengan bahasa Mongol хавар (xavar), bahasa Kalmyk хавр (xavr).


хабар

forms: хабарлар

etymology_text: Daripada bahasa Arab خبر.


хабар

forms: خبر

etymology_text: daripada bahasa , from bahasa Arab خَبَر (ḵabar).


dünýä

forms:
dünýäni
dünýäler

etymology_text: Daripada bahasa , daripada bahasa Arab دُنْيَا (dunyā).

hyphenation: dün‧ýä

ipa: /dʏnˈjæː/

rhymes: -æː


иттилоот

etymology_text: Daripada bahasa Arab اِطِّلَاع (iṭṭilāʕ).


altyn

forms:
altyny
altynlar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *altun.


altyn

forms:
altynrak
iň altyn


şahyr

forms:
şahyry
şahyrlar

etymology_text: daripada bahasa Arab شَاعِر (šāʕir).


iň

pos_title: Adverba

glosses: Adverba pembentuk darjat penghabisan; paling, ter-

text: iň ýagşy

translation: terbaik

text: iň uly

translation: terbesar

etymology_text: daripada bahasa Common Turkic *eŋ (“akhiran darjat penghabisan”).

hyphenation: iň

ipa: /ɪŋ/


kotundunan

text: Sistom pondidikan Malaysia nopo nga poposotol kopio kotundunan tanganak sikul

translation: Sistem pendidikan Malaysia sangat mengutamakan kebajikan pelajar sekolah


uy

forms: uylar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *eb.


kitob

forms: kitoblar

etymology_text: daripada bahasa Arab كِتَاب (kitāb).


odam

forms: odamlar

etymology_text: Daripada bahasa Parsi آدم (âdam), daripada bahasa Arab آدَم (ʔādam).


huquq

forms: huquqlar

etymology_text: Daripada Arab حُقُوق (ḥuqūq).


aql

forms: aqllar

etymology_text: daripada bahasa Arab عَقْل (ʕaql).


akyl

forms:
akyly
akyllar

ipa: /akɯl/


muomala

forms: muomalalar

etymology_text: daripada bahasa Arab مُعَامَلَة (muʕāmala).


welaýat

forms:
welaýaty
welaýatlar

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Arab وِلَايَة (wilāya).


ayol

forms: ayollar

etymology_text: Daripada bahasa Arab عِيَال (ʕiyāl) melalui bahasa Parsi عیال. Perihal semantik “wanita” tidak wujud dalam istilah Arab, dan mungkin terbit sebagai inovasi Parsi (atau Turkik).

erkak

sense: wanita, perempuan


vaqt

forms: vaqtlar

etymology_text: daripada bahasa Arab وَقْت (waqt).


goʻsht

forms: goʻshtlar

etymology_text: Daripada bahasa Parsi گوشت (gôšt).


deraza

forms: derazalar

etymology_text: daripada bahasa Parsi دریچه (dariča).


devor

forms: devorlar

etymology_text: daripada bahasa Parsi دیوار (divâr).


doʻkon

forms: doʻkonlar

etymology_text: Daripada bahasa Arab دُكَّان (dukkān).


doʻst

forms: doʻstlar

etymology_text: Daripada bahasa Parsi دوست.


yer

forms:
yeri
yerler

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish یر, daripada bahasa Proto-Turkic *yẹr.

ipa: /jæɾ/

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yer.wav

rhymes: -æɾ


yer

forms: yerlar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yẹr (“bumi”).


yogʻ

forms: yogʻlar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yāg.


javob

forms: javoblar

etymology_text: daripada bahasa Arab جَوَاب (jawāb).


ism

forms: ismlar

etymology_text: daripada bahasa Parsi اسم (esm), daripada bahasa Arab اِسْم (ism).


ishchi

forms: ishchilar

etymology_text: Daripada ish + -chi, daripada bahasa Chagatai ایش (“kerja”).


yil

forms: yillar

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yïl.


kiyim

forms: kiyimlar

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *ked- (“pakai”).


koʻcha

forms: koʻchalar

etymology_text: Daripada bahasa Parsi کوچه.


mashina

forms: mashinalar

etymology_text: daripada bahasa Rusia маши́на (mašína), daripada bahasa Jerman Maschine (“mesin, enjin”), daripada bahasa Perancis mesin, daripada bahasa Latin māchina. Akhirnya daripada bahasa Yunani Purba μαχανά (makhaná, “mesin, alat”).


meva

forms: mevalar

etymology_text: daripada bahasa Chagatai میوه (meva), pinjaman daripada bahasa .


ovqat

forms:
ovqatı
ovqatlar

etymology_text: Daripada bahasa Arab أَوْقَات (ʔawqāt), bentuk jamak وَقْت (waqt), asal bahasa Azeri vaxt.


osh

forms: oshlar

etymology_text: daripada bahasa Parsi آش (âš).


ruchka

forms: ruchkalar

etymology_text: daripada bahasa Rusia ру́чка (rúčka)


savol

forms: savollar

etymology_text: Daripada bahasa Arab سُؤَال (suʔāl).


sabzavot

forms: sabzavotlar

etymology_text: Daripada bahasa .


soat

forms: soatlar

etymology_text: daripada bahasa Arab ساعة (sāʕa).


lugʻat

forms: lugʻatlar

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Arab لُغَة (luḡa).

soʻzlik

sense: kamus


soʻz

forms: soʻzlar

etymology_text: From bahasa Proto-Turkic *söŕ.


talaba

etymology_text: daripada bahasa Proto-Philippine *talabá.

hyphenation: ta‧la‧ba


talaba

forms: talabalar

etymology_text: daripada bahasa Arab طَلَبَة (ṭalaba), plural of طَالِب (ṭālib).


tualet

forms: tualetlar

etymology_text: daripada bahasa Rusia туалет (tualet).


asaat

text: Asaat ko kopio pokoruol tulun suai.

translation: Kamu sangat keterlaluan menyakiti orang lain.

hyphenation: a‧saat

rhymes: -saat

rhymes: -at


sasi'

text: Nokosiliu oku sasi' id kuut.

translation: Saya menjadi saksi di mahkamah.

etymology_text: Daripada bahasa Melayu saksi.

hyphenation: sa‧si'

rhymes: -siʔ


satanga'

text: Satanga' no tulun poindaftar di ruminikot.

translation: Hanya setengah orang berdaftar yang datang.


siringon

etymology_text: siring (“tapis”) + -on

hyphenation: si‧ri‧ngon


osobuan

text: Intang-intangan do osobuan dino tanak.

translation: Jaga-jaga terkena air kencing anak itu.

etymology_text: o- + sobu + -an

hyphenation: o‧so‧buan


nokosobul

text: Nokosobul no ilo layo.

translation: Halia itu sudah bertunas.

etymology_text: noko- + sobul

hyphenation: no‧ko‧so‧bul


takap

glosses: pembahagian (kerja, kawasan di sawah, ladang)

hyphenation: ta‧kap

rhymes: -kap

rhymes: -ap


sawi'

etymology_text: Daripada bahasa Melayu sawi.

hyphenation: sa‧wi'

rhymes: -wiʔ


magnifique

text: Soliman le Magnifique

translation: Suleiman Yang Mengagumkan

forms: magnifiques

etymology_text: daripada bahasa Latin magnificus.

extraordinaire

sense: indah, mengagumkan

rhymes: -ik


fantastique

forms: fantastiques

etymology_text: daripada bahasa Late Latin phantasticus, yang dipinjam daripada bahasa Yunani Purba φᾰντᾰστῐκός (phantastikós).

audio: LL-Q150 (fra)-Lyokoï-fantastique.wav


fantastique

glosses: Fantastik; sebuah genre kesusasteraan dan perfileman yang berwatakkan campur tangan kuasa ghaib ke dalam kerangka realiti sesebuah cerita.


comment allez-vous

etymology_text: Daripada comment (“bagaimana”) + allez (“kamu pergi”), bentuk kala kini indikatif jamak kedua aller (“pergi”) + vous (“kamu”). :Templat:lit.


comment

pos_title: Takrifan

text: Comment te sens-tu ?

translation: Apa perasaan awak?

etymology_text: From bahasa Old French coment.

rhymes: -ɑ̃


miarapang

text: Miarapang o tobuk ku.

translation: Rambut saya bercabang.

hyphenation: mia‧ra‧pang


ruminoloi

text: Contoh ayat : Ruminoloi ilo sangop gisom hilo sulap.

translation: Terjemahan : Timun itu telah menjalar sampai ke pondok.


noluhus

text: Contoh ayat : Noluhus no ilo mangga.

translation: Terjemahan : Mangga itu sudah masak ranum.


akarahan

text: Akarahan oku nung oigitan o gakod.

translation: Saya rasa geli jika kaki saya disentuh.

hyphenation: a‧ka‧ra‧han

rhymes: -han


kinokousan

text: Contoh ayat : Nunu kinokousan disio?

translation: Terjemahan : Apa sebab dia merajuk?.

hyphenation: ki‧no‧kou‧san


ngeriut

glosses: berkenaan dengan daun : perubahan yang ketara dari bentuk asal; mengecil dan kelihatan layu

hyphenation: nge‧ri‧ut


kikogut

text: Kikogut ilo balanga.

translation: Belanga itu berkerak.

etymology_text: ki- + kogut

hyphenation: ki‧ko‧gut


koroliu

text: Koroliu moti o gandas.

translation: Cacar boleh menjangkit.

hyphenation: ko‧ro‧liu

rhymes: -liʊ

rhymes: -iʊ


siau

text: Siau ko manangkus.

translation: Kau laju berlari.

hyphenation: si‧au

rhymes: -aʊ


sapul

text: Moi oku sapul dilo ruyung tangadau

translation: Saya akan turut serta dengan gotong royong itu pada waktu tengah hari.

hyphenation: sa‧pul

rhymes: -pʊl

rhymes: -ul


kempat

glosses: aksi menggunting ataupun memotong menggunakan gunting

hyphenation: kem‧pat


ман

glosses: Kata ganti nama diri tunggal pertama; aku, saya.

ipa: /mæn/


модар

etymology_text: Daripada bahasa Old Persian 𐎶𐎠𐎫𐎠 (m-a-t-a /mātā/), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *méh₂tēr.

ipa: /mɔːdær/


хоҳар

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *hwáhā, daripada bahasa Indo-Iran Purba *swásā, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *swésōr.

ipa: /xɔːhaɾ/


зан

forms: زن

etymology_text: daripada bahasa .


зан

forms: ظن

etymology_text: daripada bahasa , from bahasa Arab ظَنّ (ẓann).

ақида

sense: fikiran, pendapat

гумон

sense: tekaan


мард

forms: مرد

зан

sense: lelaki (dewasa)


инсон

forms: انسان

etymology_text: daripada bahasa , from bahasa Arab إِنْسَان (ʔinsān).


одам

forms: آدم

etymology_text: daripada bahasa , from bahasa Arab آدَم (ʔādam).


кӯдак

forms: کودک

etymology_text: daripada bahasa

ipa: /kɵˈdak/


ҷонвар

forms: جانور

ҳайвон

sense: haiwan


ҳайвон

forms: حیوان

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Arab حَيَوَان (ḥayawān).


мор

etymology_text: Banding dengan bahasa Parsi مار (mâr).

ipa: /mɔːr/


дарахт

forms: درخت

дор

sense: pokok, pohon


тухм

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *táwxma, daripada bahasa Indo-Iran Purba *táwkma, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *tewk-.

ipa: /tuxm/


сар

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Mongolic *sara.

нарн

sense: Bulan (jasad)

ipa: /sar/

ipa: /saˈrə/


сар

hyphenation: сар

ipa: [sʰär]


гӯш

forms: گوش

самъ

sense: telinga


даҳон

forms: دهان

ipa: /dæˈhɔːn/


нохун

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *Hnāxunah, terbitan *Hnā́xš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hnā́kš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃nṓgʰs.

ipa: /nɔːxun/


бол

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Slavic *boľь (“kesakitan”).

болник

sense: pesakit

audio: LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-бол.wav


бол

etymology_text: daripada bahasa Proto-Slavic *bolь.

болка

sense: kesakitan


мурдан

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *márti, daripada bahasa Indo-Iran Purba *márti, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *mer-.

ipa: [murdæn]


истодан

forms: ایستادن

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *steh₂-.


кашидан

forms: کشیدن

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *kʷels- (“tarik, seret”).


ситора

etymology_text: Daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hstar-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂stḗr.


நீளமான

etymology_text: Daripada நீளம் (nīḷam, “panjang”) + -ஆன (-āṉa, “akhiran pembentuk kata sifat”).


பெண்

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Dravidian *peṇ.

ipa: [poɳːɯ]

ipa: [poɳ]


ஆள்

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *āḷ.


மனிதன்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit मनुष्य (manuṣya, “manusia”).

ஆடவன்

sense: orang, manusia


குழந்தை

பிள்ளை

sense: kanak-kanak

குழவி

sense: bayi

audio: ta-குழந்தை.ogg


அம்மா

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *amma.

அம்மா

sense: ibu, emak

audio: LL-Q5885 (tam)-Sriveenkat-அம்மா.wav


மாதா

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit माता (mātā).


அப்பா

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *appa.

தந்தை

sense: ayah, bapa


பிதா

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit पिता (pitā).


மிருகம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit मृग (mṛga).


பறவை

etymology_text: பற (paṟa, “terbang”) + -வை (-vai)

பட்சி

sense: burung


நாய்

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Dravidian *naHay.

நாய்

sense: anjing


பாம்பு

etymology_text: daripada bahasa Old Tamil 𑀧𑀸𑀫𑁆𑀧𑀼 (pāmpu), daripada bahasa Proto-Dravidian *pāmpu (“ular”).


புழு

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *puẓu (“ulat”).


பழம்

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *paẓam (“buah”), from bahasa Proto-Dravidian *paẓV- (“matang (buah)”).

கனி

sense: buah


வேர்

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Dravidian *wēr.

காரணம்

sense: punca, sebab


புல்

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Dravidian *pul (“rumput”).


மாமிசம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit मांस (māṃsa, “daging”).

audio: Ta-மாமிசம்.ogg


ரத்தம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit रक्त (rakta).

செந்நீர்

sense: darah


கொழுப்பு

audio: Ta-கொழுப்பு.ogg


வால்

etymology_text: Daripada bahasa Sanskrit वाल (vāla, “ekor”).

தோகை

sense: ekor


இறகு

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *ceṯank- (“sayap”).

தூவல்

sense: pelepah


மூக்கு

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *mūnk(k)u.


வாய்

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *wāy.


பல்

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *pal (“gigi”).


நாக்கு

etymology_text: Daripada நக்கு (nakku, “jilat”).


நகம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit नख (nakha).


கால்

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *kāl.


பாதம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit पाथस् (pāthas).

உள்ளங்கால்

sense: kaki


கை

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *kay (“tangan”).


கழுத்து

audio: Ta-கழுத்து.ogg


இதயம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit हृदय (hṛdaya), akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱḗr (“jantung”).

நெஞ்சாங்குலை

sense: jantung

நெஞ்சு

sense: dada


சூரியன்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit सूर्य (sūrya).


ஞாயிறு

etymology_text: daripada bahasa .

கதிரவன்

sense: matahari


நிலா

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *nelanc(c)- (“bulan, cahaya bulan”).

sense: Bulan (jasad)


சந்திரன்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit चन्द्र (candra).

sense: Bulan


நட்சத்திரம்

etymology_text: daripada bahasa Sanskrit नक्षत्र (nakṣatra).


awayaan

text: Contoh ayat: Awayaan no i talun-alun hilo Kiulu?

translation: Terjemahan: Jalan raya di Kulu boleh dilalui sudah?

hyphenation: a‧wa‧yaan

rhymes: -yaan


குளிர்ச்சி

etymology_text: Daripada குளிர் (kuḷir) + -ச்சி (-cci).


புது

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *pucV-.


பழைய

etymology_text: daripada bahasa Proto-Dravidian *paẓ-a (“lama, terpakai”).

புதிய

sense: lama


நல்ல

etymology_text: Daripada நல் (nal), daripada bahasa Proto-Dravidian *nal.


பெயர்

etymology_text: daripada bahasa Old Tamil 𑀧𑁳𑀬𑀭𑁆 (peyar), daripada bahasa Proto-Dravidian *pic-ar.

பெருமை

sense: kemasyhuran

ஆள்

sense: orang


நாமம்

etymology_text: daripada bahasa Old Tamil 𑀦𑀸𑀫𑀫𑁆 (nāmam), daripada bahasa Sanskrit नामन् (nāman).

பேர்

sense: nama


hayvon

forms: hayvonlar

etymology_text: daripada bahasa Arab حَيَوَان (ḥayawān).


baliq

forms: baliqlar

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *bālïk.


qush

forms: qushlar

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *kuš.


title: Laman Utama/Pengepala

redirect: Wikikamus:Laman Utama/Pengepala


naantaban

text: Siou, naantaban wayaan nu.

translation: Maaf, laluan kau terhalang.

hyphenation: naan‧ta‧ban


mapit

text: Mapit oku po hilo sikul.

translation: Saya singgah dulu di sekolah.

hyphenation: ma‧pit


mamagagau

text: Mamagagau oku do bosou.

translation: Saya menjeruk bosou.

hyphenation: ma‧ma‧ga‧gau


tingga'

etymology_text: Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *timəʀaq.


tombaga' omiang

etymology_text: tombaga' (“tembaga”) + omiang (“merah”)


abpa

text: Ame' melih abpa.

translation: Pergi beli air.

text: Abpa rayeh.

translation: Sungai besar.

text: Abpa luab.

translation: Laut pasang.


muyuh

text: Ame' iapeh muyuh?

translation: Kamu pergi ke mana?


title: Biter Irin

redirect: biter irin


ame'

text: Ame' iapeh muyuh?


tuning

glosses: bekas tradisional yang digunakan untuk memasak


metaga

text: Metaga kuyu' mineh.

translation: Cantik baju kamu.


nguyut

text: Iya benung nguyut anak iya.

translation: Dia sedang membuai anaknya.


kuyu'

text: Metaga kuyu' mineh.


leh

text: Ichang leh nep betik.

translation: Ichang petik buah betik.


ngemung

text: Pending iya udu ngemung maya malam.

translation: Telinga dia selalu mendesing ketika malam.


sigog ka

text: Maso magasu oku tigog ka haro tuni minggiak torongou ku.

translation: Semasa sedang memburu tiba-tiba terdengar bunyi jeritan.

hyphenation: ka

ipa: /ka/


title: Biter Wang

redirect: biter wang


title: Pamanakon

redirect: pamanakon


hisau

glosses: putik; [[buah yang baru jadi (bakal buah)


silong

text: Momurus oku bangkad momoguno silong.

translation: Saya memberus baju menggunakan berus.

hyphenation: si‧long

rhymes: -lɔŋ

rhymes: -ɔŋ


sima'

text: Sima' tomod waig hiti.

translation: Banyak air di sini.

hyphenation: si‧ma'

rhymes: -maʔ


pangasaan

text: Hombo i pangasaan di?.

translation: Di mana batu pengasah tersebut?.

hyphenation: pa‧nga‧saan


naatapan

text: Naatapan no ilo parai?

translation: Padi itu sudah ditampi?

etymology_text: no- + atap + -an

hyphenation: naa‧ta‧pan


gunoon

text: Gunoon o pen montok monuat.

translation: Pen digunakan untuk menulis.

hyphenation: gu‧noon


gontirik

text: Ogumu tomod gontirik mongoi pangakan dilo kinotuan tinanom.

translation: Banyak belalang memakan sayur yang ditanam.

hyphenation: gon‧ti‧rik


gogorotud

text: Ogumu tomod gogorotud hilo kinotuan.

translation: Banyak ulat beluncas di sayur itu.

hyphenation: go‧go‧ro‧tud


poinwongkos

text: Poinwongkos no tobuk di adi.

translation: Rambut adik sudah terikat.

etymology_text: * po- + -in- + wongkos

hyphenation: poin‧wong‧kos


nowongkos

text: Nowongkos no lo losun.

translation: Daun bawang itu sudah diikat.

etymology_text: * no- + wongkos

hyphenation: no‧wong‧kos


layung

glosses: kawasan air sungai yang lurus dan tenang


utuso

glosses: cabut, perbuatan menyuruh untuk mencabut

text: Utuso ilo sakot.

translation: Cabut rumput itu.

etymology_text: * utus + -o

hyphenation: u‧tu‧so


pongutus

text: Nunu pongutus dilo sogumau?

translation: Apa alat pencabut untuk serai itu?

etymology_text: * poN- + utus

hyphenation: po‧ngu‧tus


pinongutusan

text: Hinggo pinongutusan dokoyu ti losun?

translation: Di mana tempat kamu mencabut daun bawang ini?

etymology_text: * poN- + -in- + utus + -an

hyphenation: pi‧no‧ngu‧tu‧san


nokopongutus

text: Nokopongutus oku no lo sogumau.

translation: Saya sudah mencabut serai itu.

etymology_text: * noko- + po- + utus

hyphenation: no‧ko‧po‧ngu‧tus


kambatus

text: Mananom i tama do kambatus.

translation: Ibu menanam tomato.

hyphenation: kam‧ba‧tus


sıfır

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Arab صِفْر (ṣifr, “sifar”).

ipa: [sɯˈfɯɾ]


sıfır

etymology_text: Daripada bahasa Ottoman Turkish صفر (sıfr, sıfır), daripada bahasa Arab صِفْر (ṣifr, “sifar”), pinjaman semantik bahasa Sanskrit शून्य (śūnya, “kosong; sifar”). Bentuk kembar kepada şifre.


ikki

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *ẹk(k)i (“dua”).


uch

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *üč (“tiga”).


toʻrt

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *tȫrt (“empat”).


besh

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *bẹ̄ĺ (“lima”).


olti

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *altï (“enam”).


yetti

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yẹt(t)i (“tujuh”).


sakkiz

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *säkiŕ (“lapan”).


toʻqqiz

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *tokuŕ (“sembilan”).


oʻn

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *ōn (“sepuluh”).


yigirma

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yẹgirmi (“dua puluh”).


oʻttiz

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *otuŕ (“tiga puluh”).


qirq

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *kïrk (“empat puluh”).


ellik

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *ellig (“lima puluh”).


oltmish

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *altmïĺ (“enam puluh”).


yetmish

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yẹtmiĺ (“tujuh puluh”).


yuz

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yǖŕ.


ming

text: ming Abil lukak mende ki yog rong moto mase ki jug rong runggen.

translation: pipi Abil luka sebab dia jatuh dari motor masa dia balik dari joget .


dörd

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *tȫrt, *dȫrt.

ipa: [dœrd]


beş

ipa: /beʃ/


beş

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-beş.wav


altı

hyphenation: at‧lı

ipa: [ɑɫˈtʰɯ]

audio: LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-altı.wav


altı

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-altı.wav


yeddi

ipa: [jeˈtːi]


səkkiz

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *sekiŕ (“lapan”).

ipa: [sæˈcːiz]


doqquz

ipa: [doˈkquz]


on dörd

ipa: /on ˈdœrd/

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on dörd.wav


on beş

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on beş.wav


on yeddi

ipa: [on jedˈdi]

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on yeddi.wav


on səkkiz

ipa: [on sæcˈciz]

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on səkkiz.wav


on doqquz

ipa: [on doɡˈɡuz]

wav_url: https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on doqquz.wav


iyirmi

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *yẹgirmi (“dua puluh”).

hyphenation: i‧yir‧mi

ipa: [ijirˈmi]

ipa: [iɡirˈmi]

ipa: [iːmɪ]


qırx

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Turkic *kïrk (“empat puluh”).

ipa: /ɡɯrχ/


altmış

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *altmïĺ.

ipa: [ɑɫtmɯʃ]


altmış

etymology_text: daripada bahasa Ottoman Turkish آلتمش, daripada bahasa Proto-Turkic *altmïĺ.

ipa: [ɑtmɯʃ]

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-altmış.wav


yetmiş

etymology_text: daripada bahasa Proto-Turkic *yẹtmiĺ.

ipa: [jetˈmiʃ]


yetmiş

etymology_text: daripada bahasa Ottoman Turkish آلتمش, daripada bahasa Proto-Turkic *yẹtmiĺ.

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yetmiş.wav


yüz

ipa: /jyz/


yüz

audio: LL-Q256 (tur)-ToprakM-yüz.wav


sumilik

text: Sumilik oku dilo sumandak.

translation: Saya curi-curi tengok gadis itu.

etymology_text: um + -silik-

hyphenation: su‧mi‧lik


kobolingkahangan

etymology_text: ko- + bolingkahang + -an

hyphenation: ko‧bo‧ling‧ka‧ha‧ngan

rhymes: -an


gumbang

text: Utai nya bisi gumbang.

translation: Benda itu ada gelombang.


osowut

text: Osowut okito di Ben.

translation: Penglihatan Ben kabur.


simpudu'

text: Kanou tumakad dilo simpudu'.

translation: Mari mendaki bukit rendah itu.

hyphenation: sim‧pu‧du'

rhymes: -dʊʔ


sinaging

etymology_text: saging (“bakul”) + -in-

hyphenation: si‧na‧ging

rhymes: -ɡiŋ

rhymes: -iŋ


engkerawai

glosses: digunakan semasa hujan, panas sesuai untuk kegunaan aktiviti luar

hyphenation: eng‧ke‧ra‧wai


singkokoduton

text: Orohian oku mangakan singkokoduton.

translation: Saya suka memakan (sejenis) limau.

hyphenation: sing‧ko‧ko‧du‧ton

rhymes: -tɔn

rhymes: -ɔn


awi siniab

glosses: malam sebelum semalam (malam dua hari lepas)


sonsuwaban dii

glosses: lusa selepas esok (tiga hari selepas hari ini)


sidak

text: Kamek ada nangga sidak marek.

translation: Saya ada tengok mereka semalam.


kinagabasan

text: Tadau baino nopo nga Tadau Kinagabasan Sarawak.

translation: Hari ini ialah Hari Kemerdekaan Sarawak.


sitakin

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris stocking.

hyphenation: si‧ta‧kin

rhymes: -kin

rhymes: -in


sium

etymology_text: Daripada bahasa Melayu cium.

hyphenation: si‧yum

rhymes: -ʊm


خیلی

etymology_text: خیل (xeyl, “angkatan berkuda; (perluasan) tentera”) + ـی (-ê, artikel tak tentu). "seangkatan" > "banyak; sangat".


زیاد

text: زیاد خوردم.

translation: Saya makan banyak sangat.

roman: ziyâd xordam.

forms:
زیادتَر
زیادتَرین

etymology_text: daripada bahasa Arab زِيَادَة (ziyāda).


بعضی

etymology_text: From بعض (ba'z) + ـی (-i).

برخی

sense: beberapa, sebilangan

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بعضی.wav


دیگر

text: آلبوم جدیدش سال دیگه منتشر میشه

translation: Album baharunya akan dilancarkan pada tahun depan.

roman: âlbume jadideš sâle dige montašer miše.

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *dwitī́yakarah, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dwóh₁ (“dua”).


بزرگ

forms:
بُزُرْگتَر
بُزُرْگتَرین

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎺𐏀𐎼𐎣 (vazạrka), daripada bahasa Indo-Iran Purba *wáȷ́ras, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *weǵ-.


دراز

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *draHǰáh, daripada bahasa Indo-Iran Purba *draHǰʰas, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dl̥h₁gʰós.


وسیع

etymology_text: daripada bahasa Arab وَسِيع.


پهن

forms:
پهنتَر
پهنتَرین

etymology_text: Daripada bahasa .


ضخیم

forms:
ضخیمتَر
ضخیمتَرین


کلفت

forms:
کلفتتَر
کلفتتَرین

نازک

sense: dalam (suara)


سنگین

forms:
سنگینتَر
سنگینتَرین

etymology_text: Daripada سنگ (sang, “batu”) + ـین (-in).

آسان

sense: sukar, susah

گران

sense: berat


کوچک

forms:
کوچکتَر
کوچکتَرین

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *kaw-ča-ka, daripada bahasa Indo-Iran Purba *kaw- ~ *ku- (“muda, kecil”).

خرد

sense: kecil


کوتاه

forms:
کوتاهتَر
کوتاهتَرین

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (/kotāh/).

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-کوتاه.wav


باریک

forms:
باریکتَر
باریکتَرین

etymology_text: Daripada.


لاغر

forms:
لاغَرتَر
لاغَرتَرین

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian *lāgar, daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *Hlagráh, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hlagʰrás, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁ln̥gʷʰrós (“ringan”).

چاق

sense: kurus


زن

forms:
زنان
زنها

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (zan), daripada bahasa Proto-Iranian *ǰánHh, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ǰánHs, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *gʷḗn.


مرد

forms:
مردان
مردها

etymology_text: Daripada bahasa , , daripada bahasa Old Persian 𐎶𐎼𐎫𐎡𐎹 (martiya), daripada bahasa Proto-Iranian *mŕ̥tah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *mŕ̥tas, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *mr̥tós (“maut”), daripada *mer- (“mati”); juga asal مردن (mordan, “mati”), dan مردم (mardom, “orang”).

ipa: /meɾd/


بچه

text: بَچهِ اِصفَهانَم

translation: Saya "budak" Isfahan.

roman: bačče-ye esfahân-am

forms:
بچگان
بچهها

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian wck' (wačag, “kanak-kanak, bayi”), daripada bahasa Proto-Iranian *wacáh.

فَرزَند

sense: kanak-kanak, budak

ipa: /betʃe/

ipa: /betːʃe/

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-بچه.wav


کودک

forms: کودکان

etymology_text: Daripada bahasa , (asal bahasa Southern Luri کۏئک (köak, “kanak-kanak”)), daripada bahasa Proto-Iranian *kawta-ka-, daripada bahasa Proto-Iranian *kawta- (“kecil”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *(s)kaw- (“kecil”).


شوهر

forms:
شوهران
شوهرها

etymology_text: daripada bahasa Proto-Iranian *fšautar, daripada bahasa Proto-Iranian *fšau-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *peh₂- (“lindung; ketuai (gembala)”).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-شوهر.wav


مادر

forms: مادران

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎶𐎠𐎫𐎠 (mātā), daripada bahasa Proto-Iranian *máHtā (banding dengan bahasa Northern Kurdish mak, bahasa Baluchi مات (mát), bahasa Pashto مور (mor), bahasa Ossetia мад (mad), bahasa Avesta 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 (mātar)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *máHtā (banding dengan bahasa Sanskrit मातृ (mā́tṛ), bahasa Hindi माता (mātā), मां (mā̃)), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *méh₂tēr (banding dengan bahasa Armenia մայր (mayr), bahasa Yunani μητέρα (mitéra), bahasa Rusia мать (matʹ), bahasa Itali madre, bahasa Inggeris mother).

ipa: /mɒːˈdeɾ/

rhymes: -ar


پدر

forms:
پدران
پدرها

etymology_text: Daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎱𐎡𐎫𐎠 (pitā), daripada bahasa Proto-Iranian *pHtā́, daripada bahasa Indo-Iran Purba *pHtā́, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ph₂tḗr.

بابا

sense: ayah

ipa: /peˈdeɾ/


ماهی

forms:
ماهیان
ماهیها

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *mácyah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *mátsyas. Kognat dengan bahasa Younger Avestan 𐬨𐬀𐬯𐬌𐬌𐬀 (masiia), bahasa Sanskrit मत्स्य (mátsya).


پرنده

forms:
پرندگان
پرندهها

etymology_text: Daripada پر (par), bentuk dasar kala kini پریدن (paridan, “terbang”), + ـنده (-ande, akhiran agen).

مرغ

sense: burung


سگ

forms:
سگها
سگان

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian sag, daripada bahasa Old Persian *𐏂𐎣 (*çaka-) (banding dengan denotasi Iran *spaka-, bahasa Old Median σπάκα, bahasa Northern Kurdish se, seg, dan bahasa Armenia Kuno ասպակ (aspak, “dog”), daripada Media Pertengahan *aspak), daripada bahasa Proto-Iranian *cwā́ (banding dengan bahasa Avesta 𐬯𐬞𐬁 (spā)), bahasa Pashto سپی (spëy)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćwā́ (banding dengan bahasa Sanskrit श्वन् (śvā́)), akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱwṓ.


شپش

forms: شپشها

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *cwíšah.

ipa: /ʃeˈpeʃ/


مار

forms: مارها

etymology_text: daripada bahasa , daripada Iran Kuno *māra-.

rhymes: -ɑːr


کرم

etymology_text: :Templat:PIE word daripada bahasa Proto-Iranian *kŕ̥miš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *kŕ̥miš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *kʷŕ̥mis (“ulat”). Kognat dengan bahasa Sanskrit कृमि (kṛ́mi, “ulat”), bahasa Proto-Slavic *čьrvь (“ulat”), bahasa Lithuania kirmìs (“ulat”).


درخت

forms:
درختان
درختها

etymology_text: Daripada bahasa , , , daripada bahasa Proto-Iranian *draxta- (“berdiri teguh”), dengan bahagian pertama terbit daripada bahasa Proto-Iranian *drag- (“pegangkan”), berkait dengan bahasa Proto-Iranian *dā́ru (“kayu, pokok”) dan/atau bahasa Indo-Iran Purba *dʰar- (“pegang, sokong”). Kognat dengan bahasa , bahasa Baluchi درچک (diračk, “pokok”). Banding juga dengan pinjaman Iran bahasa , bahasa Armenia Kuno դրախտ (draxt, “taman; syurga”).


جنگل

forms: جنگلها

etymology_text: daripada bahasa Hindi जंगल (jaṅgal) (termasuk Urdu), daripada bahasa Sanskrit जङ्गल (jaṅgala, “kontang, gurun”).


چوب

forms: چوبها

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (cwp /čōb/, “kayu, batang”). Kognat dengan bahasa Central Kurdish چو (çu), شیو (şîw), bahasa Sanskrit क्षुप (kṣupa, “semak”).

الوار

sense: kayu

درخت

sense: pokok


میوه

forms:
میوهجات
میوهها

etymology_text: daripada bahasa , dan dalam Iran, berkait dengan bahasa , bahasa Baluchi نیوَگ (nēwag, “buah”), dan bahasa dan .

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-میوه.wav


بذر

etymology_text: Daripada bahasa Arab بَذْر (baḏr).

دانه

sense: biji


تخم

etymology_text: Daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *táwxma (banding dengan bahasa Avesta 𐬙𐬀𐬊𐬑𐬨𐬀𐬥- (taoxman-, “biji”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *tewk- (“biji, pucuk, zuriat”).


برگ

forms: برگها

etymology_text: daripada bahasa (asal Parsi Baharu Awal بلگ (balg)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *warkás ~ *walkás. Kognat dengan bahasa Younger Avestan 𐬬𐬀𐬭𐬆𐬐𐬀 (varəka), bahasa Sanskrit वल्क (valka, “kulit kayu”).


ریشه

forms: ریشهها

etymology_text:
daripada bahasa , pinjaman bahasa Avesta 𐬭𐬀𐬉𐬱𐬀 (raēša), akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *wréh₂ds (“akar”).
Kognat dengan bahasa Baluchi ریشَگ (rīšag, “akar”).


پوست

forms: پوستها

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian pwst' (pōst, “kuilt, cangkerang”), daripada bahasa Old Persian 𐎱𐎺𐎿𐎫𐎠 (pavastā). Lihat juga bahasa Sanskrit पुस्तक (pustaka).


گل

forms: گُلها

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian gwl (gul, “bunga, mawar”) (Lewat), daripada bahasa .


چمن

etymology_text: Berkait dengan چمیدن (čamidan) dan bahasa Armenia Kuno ճեմ (čem, “berjalan”), pinjaman Iran. Perihal "laman" mungkin dipengaruhi bahasa Turkik; banding dengan bahasa Turki çimen.


علف

forms: علفها

etymology_text: daripada bahasa Arab عَلَف (ʕalaf). Sedikit mengatasi اسپست (aspast) dan واش (vâš) jati dalam Parsi piawai.

اسپست

sense: rumput, jerami


خون

etymology_text: Daripada bahasa , juga , daripada bahasa Proto-Iranian *wahūnī.

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-خون.wav


استخوان

etymology_text:
daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (ʾsthwʾn' /astuxwān/, “tulang”), daripada bahasa Proto-Iranian *HástHáhuānām, gabungan *HástH (“tulang”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃ésth₁ (“tulang”).
Kognat dengan bahasa Mazanderani هسکا (hassekā), bahasa Yunani Purba ὀστέον (ostéon, “tulang”), bahasa Latin os.


خایه

forms: خایهها

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (/xāyak/), daripada bahasa Proto-Iranian *Hāwyám (banding dengan bahasa Northern Kurdish hêk, bahasa Ossetia айк (ajk), bahasa Avesta 𐬀𐬉𐬨 (aēm)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hāwyám, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂ōwyóm (“telur”) (banding dengan bahasa Armenia ձու (ju), bahasa Inggeris egg, bahasa Itali uovo, bahasa Rusia яйцо́ (jajcó)).

تُخم

sense: telur

تُخم

sense: testis


شاخ

etymology_text: Daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćā́kʰaH, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱókh₂eh₂ (“cabang”). Kognat dengan bahasa Sanskrit शाखा (śākhā, “cabang, jari”), bahasa Armenia Kuno ցախ (cʿax, “cabang”), bahasa Lithuania šakà (“cabang”), bahasa Gothic 𐌷𐍉𐌷𐌰 (hōha), bahasa Old East Slavic соха (soxa), bahasa Old Irish géc (“cabang”).


پر

etymology_text: Daripada Parsi Tengah [Istilah?] (/purr/), daripada bahasa Proto-Iranian *pr̥Hnáh (banding dengan bahasa Northern Kurdish pirr, پڕ (pirr)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *pr̥Hnás (banding dengan bahasa Old Avestan 𐬞𐬆𐬭𐬆𐬥𐬀 (pərəna), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pl̥h₁nós (banding dengan bahasa Rusia по́лный (pólnyj), bahasa Lithuania pilnas, bahasa Itali pieno, bahasa Wales llawn, bahasa Inggeris full).


پر

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian [Istilah?], daripada bahasa Indo-Iran Purba *parnám, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pornóm (“pelepah, sayap”), daripada *perH- (“terbang”).


مو

forms: موها

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (mwd /mōy/, “rambut”), daripada bahasa Proto-Iranian *mauda- (“rambut”), asal selanjutnya tidak pasti.


سر

forms: سرها

etymology_text: Daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *cŕ̥Hah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćŕ̥Has, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱerh₂-.


گوش

forms: گوشها

etymology_text:
daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎥𐎢𐏁 (g-u-š /gauša/, “telinga”), daripada bahasa Proto-Iranian *gáwšah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *gʰáwšas, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *gʰows- (“dengar”).
Kognat Indo-Iran termasuk: bahasa Avesta 𐬔𐬀𐬊𐬱𐬀 (gaoša), bahasa Baluchi گوش (goš), bahasa Northern Kurdish guh, bahasa Ossetia хъус (qus) / гъос (ǧos), bahasa Sanskrit घोष (ghoṣa). Banding juga dengan bahasa Armenia Kuno գոյշ (goyš), satu pinjaman Iran.

audio: LL-Q9168 (fas)-Mazanin (مازنین)-گوش.wav


چشم

forms:
چشمان
چشمها

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (AYNE), [Istilah?] (čšm /čašm/), daripada bahasa Proto-Iranian *čášma, daripada bahasa Indo-Iran Purba *čáćšma. Kognat dengan bahasa Sanskrit चक्षस् (cakṣas).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-چشم.wav


بینی

etymology_text: Daripada bahasa , secara tradisi terbit daripada bahasa Indo-Eropah Purba *weyd- (“lihat”) dan berkait dengan بین (bīn, “:Templat:verb form of”).

دماغ

sense: hidung


دهان

forms: دَهانها

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (PWME /dahān/, “mulut”), mungkin daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵep- (“mulut, kunyah”), kognat dengan bahasa Inggeris jowl. Banding dengan bahasa Avesta 𐬂𐬢𐬵𐬁𐬥𐬋 (åŋhānō, “mouth”), bentuk genitif bahasa Avesta 𐬁𐬵 (āh, “mulut”).


دندان

forms: دندانها

etymology_text: daripada bahasa , , daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *Hdántā (“gigi”), daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hdántā, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃dént-ō ~ *h₃dn̥t-nés, daripada *h₃dent- (“tooth”) + *-ō.

ipa: /dendɒːn/


ناخن

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *Hnāxunah, terbitan *Hnā́xš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hnā́kš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃nṓgʰs.


پا

forms: پاها

etymology_text: Daripada پای (pây) terdahulu, daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (pāy), daripada bahasa Old Persian 𐎱𐎠𐎭 (pād(a)), daripada bahasa Proto-Iranian *pā́dah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *pā́ts, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pṓds (“kaki”).


ران

forms: رانها

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (lʾn' /rān/, “betis”), daripada bahasa Proto-Iranian *hrā́nah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *srā́nas, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *srḗn-s.


زانو

forms: زانوها

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *jā́nu, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ā́nu, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵónu. Kognat dengan bahasa Mazanderani زندی (zendi),bahasa Yunani Purba γόνυ (gónu), bahasa Latin genū, bahasa Inggeris knee.


دست

forms:
دستان
دستها

etymology_text:
daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎭𐎿𐎫 (dasta), from bahasa Proto-Iranian *jástah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ʰástas (“hand”).
Banding dengan bahasa Northern Kurdish dest, bahasa Avesta 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 (zasta), bahasa , bahasa Sanskrit हस्त (hasta), bahasa Yunani Purba χείρ (kheír, “tangan”), bahasa Albania dorë (“tangan”), bahasa Tocharian A tsar, bahasa Latin hīr (“tangan”).


شکم

etymology_text: bahasa .

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-شکم.wav


گردن

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-گردن.wav


پشت

etymology_text: daripada bahasa Proto-Iranian *pr̥štáh (“back”). Kognat dengan bahasa Avesta 𐬞𐬀𐬭𐬱𐬙𐬀 (paršta), bahasa Sanskrit पृष्ठ (pṛṣṭha).


سینه

forms: سینهها

etymology_text: Akhirnya daripada bahasa Proto-Iranian *cráwniš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćráwniš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱlównis.


دل

forms: دلها

etymology_text:
daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *jŕ̥dayam, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ʰŕ̥dayam, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱḗr; dengan peralihan fonetik *ȷ́ŕ̥d- > *dŕ̥d > *dŕ̥l > dil. Bagi peralihan fonetik, banding dengan گل (gol) dan سالار (sâlâr).
Kognat dengan bahasa , bahasa Avesta 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 (zərəd), bahasa Mazanderani زیله (zila) (lama), bahasa Northern Kurdish dil, bahasa Sanskrit हृदय (hṛdaya), bahasa Armenia սիրտ (sirt), bahasa Pashto زړه (zrë,zra) dan bahasa Inggeris heart.

قلب

sense: jantung

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-دل.wav


جگر

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *yákr̥, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hyákr̥, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *Hyékʷr̥ (“liver”).


نوشیدن

forms: نوش

etymology_text: نوش (nuš, “minuman elok; ambrosia”) + ـیدن (-idan, akhiran pembentuk kata kerja).

آشامیدن

sense: minum


خوردن

glosses: terima, terima kesan; digunakan dalam kata majmuk, biasanya dengan makna negatif.

forms: خور

etymology_text: daripada bahasa , , daripada bahasa Proto-Iranian *hwar- (“makan”), asal selanjutnya tidak diketahui. Kognat termasuk bahasa Northern Kurdish xwarin (“makan”), bahasa Pashto خوړل (xwaṛə́l, “makan”), bahasa Avesta 𐬓𐬀𐬭𐬀𐬌𐬙𐬌 (xᵛaraiti, “makan”).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-خوردن.wav


جویدن

forms: جو

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (ywtn’ /jūdan/), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵyewh₁-. Kognat dengan bahasa Inggeris chew, bahasa Pashto ژول (žovạl), bahasa Baluchi جایگ (jáyag), bahasa Northern Kurdish cûtin.


مکیدن

forms: مک

etymology_text: Mungkin pinjaman daripada bahasa Iran Barat Laut. Banding dengan bahasa Gazi مکامن (mekāmun, “hisap”). Akhirnya daripada bahasa Proto-Iranian *maič- (“hisap”), tanpa etimologi Indo-Eropah yang jelas. Bentuk kembar kepada مزیدن (mazidan, “rasa”), daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (myc- /mēz-/, “hisap”), daripada akar sama.


وزیدن

forms: وز

etymology_text: Daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂weh₁- (“tiup”). Banding dengan akar Sanskrit bahasa Sanskrit वा (vā, “tiup”).


دمیدن

forms: دم

etymology_text: daripada bahasa , bentuk , daripada bahasa Proto-Iranian *damH- (“nafas, tiup”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dʰemH-. Kognat dengan bahasa Sanskrit धमति (dhamati, “tiup”), bahasa Lithuania dumti (“tiup”).


خندیدن

forms: خند

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (hndytn' /xandīdan/, “gelak”), daripada bahasa Proto-Iranian *xand- (“gelak”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *kʰendʰ- (“to be joyous”). Kognat dengan bahasa , bahasa Northern Kurdish kenîn (“gelak”), bahasa Khotanese khan- (“gelak”), bahasa Baluchi کندگ (kandag, “gelak”), and bahasa Armenia Kuno խինդ (xind, “ceria”). Akar mungkin sebahagiannya; banding juga dengan bahasa Sanskrit कख् (kakh, “gelak”), bahasa Yunani Purba καχάζω (kakházō, “aku gelak”), bahasa Latin cachinnō (“gelak kuat”), bahasa Proto-Slavic *xoxotati (“gelak kuat”), bahasa Lithuania kikénti (“gelak”).


دیدن

forms: بین

etymology_text:
Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (dytn' /didan/), daripada bahasa Proto-Iranian *daiH- (“lihat”). Kognat dengan bahasa Avesta 𐬛𐬌𐬜𐬁𐬌𐬙𐬌 (diδāiti) dan bahasa Armenia Kuno դէտ (dēt), ճշմարիտ (čšmarit), օրէն (ōrēn), օրինակ (ōrinak), -արէն (-arēn), semua pinjaman daripada bahasa Iran, serta bahasa Sanskrit ध्यै (dhyai, “berfikir”), asal ध्यान (dhyāna, “fikiran, meditasi”).
Bentuk akar kala kini bukan daripada kata asal, tetapi berasal daripada bahasa Middle Persian wēn-, bentuk kala kini dīdan, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *weyd- (“lihat”).

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-دیدن.wav


شنیدن

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (/âšnūdan/, “dengar, faham”), daripada bahasa Proto-Iranian *ā- + *xšnaw- (“dengar”). Awalan berasal daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂éd (“at”) sementara akarnya daripada bahasa Indo-Iran Purba *kšnaw-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ksnew- (“tajamkan”). Banding dengan bahasa Central Kurdish ژنفتن (žiniftin) (di Sanandaj), bahasa Zazaki eşnawitiş (“dengar”), bahasa Northern Luri ٸشنںفتن (ešnaften).

بوییدن

sense: bau

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-شنیدن.wav


دانستن

forms: دان

etymology_text:
Daripada bahasa Middle Persian YDOYTWN-stn' (dānistan), daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ānáHti, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵn̥néh₃ti.
Berkait dengan شناختن (šenâxtan, “recognize”), bahasa Northern Kurdish zanîn, bahasa Baluchi زانگ (zánag), bahasa Sanskrit जानाति (jānāti), bahasa Inggeris know.


شناختن

forms: شناس

etymology_text:
Daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎧𐏁𐎴𐎠𐎿𐎠𐏃𐎹 (xšnāsāhiy), daripada bahasa Proto-Iranian *jnaHŝáti, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́naHsćáti, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵn̥h₃sḱéti.
Berkait dengan دانستن (dânestan, “know”), bahasa Northern Kurdish zanîn, bahasa Avesta 𐬰𐬀𐬥𐬄𐬥 (zanąn, “to recognize”), bahasa Baluchi زانگ (zánag), bahasa Inggeris know.


بوییدن

forms:
بو
بوی

etymology_text: Daripada بو (bu) + ـیدن (-idan).


ترسیدن

forms: ترس

etymology_text: Daripada bahasa Middle Persian tlsyt' (tarsēdan, “takut”), daripada bahasa Proto-Iranian *tr̥ŝáti, daripada bahasa Indo-Iran Purba *tr̥sćáti, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *tres-. Kognat termasuk bahasa Latin terreō, bahasa Old Irish tarrach dan bahasa Yunani Purba τρέω (tréō).

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-ترسیدن.wav


خوابیدن

forms: خواب

etymology_text: خواب (xâb, “tidur”) + ـیدن (-idan, akhiran pembentuk kata kerja).

audio: LL-Q9168 (fas)-Afsham23-خوابیدن.wav


مردن

forms: میر

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian YMYTWNtn' (murdan), daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *márti, daripada bahasa Indo-Iran Purba *márti, akhirnya terbit daripada bahasa Indo-Eropah Purba *mer- (“mati”). Banding dengan bahasa Northern Kurdish mirin, bahasa Avesta 𐬨𐬀𐬭- (mar-), bahasa Sanskrit मरति (marati), bahasa Armenia Kuno մեռանիմ (meṙanim), bahasa Slav Gereja Kuno мрѣти (mrěti), bahasa Latin morior, bahasa Inggeris murder.


کشتن

forms: کُش

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (/kuštan/), daripada bahasa Proto-Iranian *kawš- (“lawan, bunuh”), daripada bahasa Indo-Iran Purba *kawš-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *kewh₂- (“pukul”) dengan penambahan s.


زدن

forms: ﺯَن

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (MHYTWN-n /zadan/) ([Istilah?] (zn- /zan-/)), daripada bahasa Old Persian 𐎩𐎫𐎡𐎹 (j-t-i-y /jaⁿtiy/, “to strike, defeat”) (akar ), daripada bahasa Proto-Iranian *ǰánti, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ǰʰánti (“pukul”). Kognat dengan bahasa Younger Avestan 𐬘𐬀𐬌𐬧𐬙𐬌 (jaiṇti), bahasa Sanskrit हन्ति (hánti), bahasa Inggeris fend.


بریدن

forms: بر

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (brydan /burr-/ brīdan/, “potong”).


شکافتن

forms: شکاف

etymology_text:
Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (šk’p-tn' /škāftan/), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *(s)kop- (“pukuk”). Berkait dengan اشکفت (eškeft).
Banding dengan bahasa Yunani Purba κόπτω (kóptō, “strike, cut, shake”), bahasa Slav Gereja Kuno скопити (skopiti), bahasa Lithuania kaplys, bahasa Jerman Tinggi Lama happa, bahasa Inggeris hatchet.


خراشیدن

forms: خراش

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *xrā́š- (“cakar”), mungkin asal simbolik bunyian seperti bahasa Inggeris scratch dan bahasa Jerman kratzen (“cakar”).

ipa: [xæɾɒːʃiːˈdæn]


کندن

forms: کَن

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian kntn' (kantan, “gali, musnah”), daripada bahasa Old Persian 𐎣𐎴- (kan-, “gali”), daripada bahasa Indo-Iran Purba *kan- (“gali”). Kognat dengan bahasa Sanskrit खन् (khan, “gali”), bahasa Avesta 𐬐𐬀𐬥- (kan-, “gali”).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-کندن.wav


پریدن

forms: پر

etymology_text:
Daripada bahasa Middle Persian pldn' (parrīdan, “terbang”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *prew- (“lompat”).
Kognat dengan bahasa Northern Kurdish firîn, bahasa Central Kurdish فْڕین (firrîn), bahasa Zazaki perayen, bahasa Baluchi پرگ (parrag, “terbang, lompat”). Kognat lain termasuk bahasa Sanskrit प्रवते (pravate, “lompat”), bahasa Rusia прыгать (prygatʹ), bahasa Inggeris frolic dan bahasa Jerman fröhlich.

جستن

sense: lompat


رفتن

forms: رو

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (SGYTWN-tn' /raftan/, “gerak, meneruskan”), daripada bahasa Proto-Iranian *Hrab- / *Hraf- (“pergi”), asal selanjutnya tidak pasti.


آمدن

forms: آ

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *ā- + *gam- (“datang”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂éd (“ke”) + *gʷem- (“jalan, datang”); kognat dengan bahasa Inggeris advent, dan secara separa dengan bahasa Inggeris come. Kata dasar kala kini berasal daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁ey- (“pergi”).


نشستن

forms: نشین

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian nšstn' (nišastan, “duduk”), kata majmuk bahasa Indo-Eropah Purba *ni- (“in”) / *na- + bahasa Middle Persian *šstn' (*šastan-), bentuk kedua daripada bahasa Proto-Iranian *had- (“duduk”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sed- (“duduk”). Kognat dengan bahasa Rusia сидеть (sidetʹ), bahasa Armenia նիստ (nist), bahasa Inggeris nest).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-نشستن.wav


ایستادن

forms: ایست

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (istātan), daripada bahasa Old Persian, daripada bahasa Proto-Iranian *staH- (“berdiri”), daripada bahasa Indo-Iran Purba *staH-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *steh₂- (“berdiri”).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-ایستادن.wav


گشتن

forms: گرد

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *gártati (“to turn”), mungkin gabungan *gárati (“pusing”) dengan *wártati (“pusing”), dengan frasa pertama tidak pasti asal, dan frasa kedua daripada bahasa Indo-Eropah Purba *wert- (“pusing”). Kognat dengan bahasa Tat gəştən dan serupa dengan pinjaman Iran: bahasa Armenia Kuno վաշտ (vašt), bahasa Georgia Kuno ვაშტი (vašṭi).


افتادن

forms: اُفت

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (’wpt- /ōft-/, “jatuh”), daripada bahasa Proto-Iranian *ava- (“bawah”) + *pat- (“terbang, naik; jatuh”), frasa pertama daripada bahasa Indo-Iran Purba *Háwa (“bawah”), frasa kedua daripada bahasa Indo-Eropah Purba *peth₂- (“menyebarkan; sebarkan sayap, terbang”).


دادن

forms: ده

etymology_text: daripada bahasa Old Persian 𐎭𐎭𐎠𐎬𐎢𐎺 (d-d-a-tu-u-v /dadātuv/), daripada bahasa Indo-Iran Purba *dádaHti, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dédeh₃ti. Kognat termasuk bahasa Avesta 𐬛𐬀𐬛𐬁𐬌𐬙𐬌 (dadāiti), bahasa Poland dać, bahasa Yunani Purba δίδωμι (dídōmi), bahasa Sanskrit ददाति (dádāti), bahasa Latin dare dan bahasa Latin datum.


نگه داشتن

etymology_text: نِگَه (negah, varian نِگاه (negâh, “lihat”)) + داشتَن (dâštan, “memiliki”).


فشردن

forms: فشار

etymology_text: daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *fšar- (“perah”), asal selanjutnya tidak pasti. Ia mungkin datang daripada peralihan semantik atau bentuk kausatif bahasa Proto-Iranian *fšar- (“berasa malu”) (asal شرم (šarm, “malu”)), dengan pengaruh daripada bahasa Proto-Iranian *sparH- (“sepak”) terbitan bahasa Indo-Eropah Purba *sperH- (“sepak”).

audio: LL-Q9168 (fas)-Darafsh-فشردن.wav


مالیدن

forms: مال

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (mālīdan /mʾlytn'/), daripada bahasa Proto-Iranian *Hmarz- (“sapu, gosok”), daripada bahasa Indo-Iran Purba [Istilah?], daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃merǵ- (“sapu”). Banding dengan bahasa Sanskrit मृज् (mṛj, “sapu, gosok”), bahasa Yunani Purba ὀμόργνῡμῐ (omórgnūmi, “gosok”).

ساییدن

sense: gosok

ماساژ دادن

sense: urut


شستن

forms:
شوی
شور

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (šustan /HLLWN-tn'/), daripada bahasa Proto-Iranian *xšawd- (“basuh”), daripada bahasa Indo-Iran Purba *kšáwd- (“hancurkan, sebarkan”), secara tradisi terbit daripada bahasa Indo-Eropah Purba *k⁽ʷ⁾sewd- (“hancurkan”), meskipun Cheung paparkan kemusykilan oleh kerana pencapahan luas akar-akar PIE diusul. Banding dengan bahasa Gilaki شوردن (šurdən), bahasa Mazanderani بشوردن (bašurdan).


siwa'

etymology_text: Daripada bahasa Melayu sewa.

hyphenation: si‧wa'

rhymes: -waʔ


انداختن

forms: انداز

etymology_text: daripada bahasa , daripada *ham- (“bersama”) + *tač- (“mencapai”), bentuk kedua daripada bahasa Indo-Eropah Purba *tek- (“hulurkan tangan, terima, capai”), kognat dengan شاه (šâh, “raja”) serta bahasa Inggeris Kuno þiċġan (“terima”) dan bahasa Lithuania tèkti (“diberi”). Lihat juga اندازه (andâze, “saiz, skala”).


pomodangan

glosses: mangga jenis berbiji panjang yang boleh dimakan


افکندن

forms: افکن

etymology_text: daripada bahasa , kata kerja majmuk, daripada *af- daripada bahasa Proto-Iranian*Hapá (“daripada”) atau bahasa Indo-Eropah Purba *upó (“bawah, terhadap”) + *kan- daripada bahasa Indo-Iran Purba *kan- (“gali”).


mantus

glosses: mangga jenis panjang dan berbiji yang boleh dimakan


بستن

forms: بند

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *bandah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *bʰandʰas, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *bʰendʰ-, kognat dengan bahasa Inggeris bend, bind.


دوختن

forms: دوز

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian dwhtn' (dōxtan, “jahit”). Kognat dengan bahasa Baluchi دوچگ (dócag), bahasa Gilaki دوتن (dutən) (kata dasar kala kini دوج (duj)), dan bahasa Mazanderani بدوتن (baduten).


شمردن

forms: شمار

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Iranian *hmarati- (“ingat, ingat semula, kira”) (mungkin dengan awalan dengan asal tidak diketahui), daripada bahasa Indo-Iran Purba *smárati (“ingat, ingat semula”). Kognat Indo-Iran termasuk bahasa Central Kurdish ژماردن (jmardin, “kira”), bahasa Pashto شمېرل (śmerël, “kira”) dan bahasa Sanskrit स्मरति (smárati, “ingat semula”). Serupa seperti bahasa Yunani Purba μέρμερος (mérmeros) dan bahasa Latin memor.


گفتن

forms:
گو
گوی

etymology_text: daripada bahasa Middle Persian gwptn' (guftan, “cakap”). Kognat dengan bahasa Slav Gereja Kuno говорити (govoriti).