nenek

glosses: Panggilan oleh seseorang terhadap ibu kepada ayahnya atau ibunya, atau terhadap mana-mana wanita yang sudah mencapai umur warga emas.

other: ne·nek

rhymes: -neʔ

rhymes: -eʔ

audio: LL-Q9237 (msa)-Hakimi97-nenek.wav


moyang

pos: noun

pos_title: Takrifan

glosses: bapa atau ibu kepada datuk atau nenek, yakni datuk atau nenek kepada bapa atau ibu seseorang, atau leluhur yang lebih dahulu daripada datuk atau nenek seseorang.

glosses: Panggilan oleh seseorang terhadap datuk atau nenek kepada ayahnya atau ibunya.

other: mo·yang

rhymes: -jaŋ

rhymes: -aŋ

audio: LL-Q9237 (msa)-Hakimi97-moyang.wav


moyang

pos_title: Kata nama

text: Moyang eng bidat.

translation: Nenek saya mati.


kongoi-ongoyon

text: Poingkuro nodi kongoi-ongoyon nu di?

translation: Bagaimana dengan keadaan kamu itu?


pogialasan

pos: verb

pos_title: Kata kerja

glosses: perbuatan saling pinjam-meminjam sesuatu

text: Pogialasan nopo dati iti rasuk.

translation: Kita saling meminjam saja baju ini.


kopiandang

pos: adj

pos_title: Kata sifat

text: Kopiandang no o mikap ku?.

translation: Adakah mekap saya sama rata?.

hyphenation: ko‧pian‧dang


kopomusorou

text: Kopomusorou oku moi podsu baang.

translation: Saya terfikir untuk mandi di sungai.

hyphenation: ko‧po‧mu‧so‧rou


pinasakai

text: Pinasakai di Binda ii buuk hilo mija.

translation: Buku itu diletakkan di atas meja oleh Binda.

etymology_text: po- + -in- + sakai (“naik”)

hyphenation: pi‧na‧sa‧kai


notimung

text: Notimung yahai montok mamaramai Tadau Kaamatan.

translation: Kami berkumpul untuk merayakan Tadau Kaamatan.

hyphenation: no‧ti‧mung


nasaat

text: Nasaat no dahai ilo linimput.

translation: Kami sudah cat bilik itu.

etymology_text: no- (“sudah”) + saat (“cat”).

hyphenation: na‧saat


notulahan

text: Notulahan isio montok karaaton dau.

translation: Dia ketulahan atas kejahatannya.

hyphenation: no‧tu‧la‧han


lahan

text: Intang-intangan soira mamanau doid lahan.

translation: Berhati-hati apabila berjalan di jalan.

hyphenation: la‧han


hirôp

glosses: perbuatan menghirup sesuatu seperti air; hirup atau sedut

hyphenation: hi‧rôp


gaha

text: Mung keno gi gaha nga diyo tu.

translation: Engkau perlu melawan dengan bersungguh-sungguh dengan dia tu.

hyphenation: ga‧ha

rhymes: -ha


pupu

text: Pupu pintu dibayar dua kali setaun.

translation: Cukai pintu dibayar dua kali setahun.


kotogisan

glosses: tempat yang berpasir; gurun, padang pasir

text: Gurun Sahara nopo nga koyonon kotogisan om alasu .

translation: Terjemahan: Gurun Sahara adalah tempat yang berpasirdan panas.

text: Minongoi oku hilo id kotogisan di konihab.

translation: Saya pergi ke pantai kemarin.

etymology_text: ko- + togis + -an

hyphenation: ko‧to‧gi‧san


gumayo

text: Gumayo di tian ku, tu masag nogi makan om amu moi pinguyat.

translation: Disebabkan saya selalu makan dan jarang bersukan, perut saya semakin membesar.

etymology_text: gayo (“besar”) + -um-

hyphenation: gu‧ma‧yo

rhymes: -jɔ


poinsukud

glosses: keadaan di mana seseorang itu sedang bertongkat.

text: Taki ku ilo tulun poinsukud do bosi.

translation: Orang yang bertongkatkan besi itu datuk saya.

hyphenation: po‧in‧su‧kud


sinimbanan

text: Sinimbanan ku ginayo dilo rasuk.

translation: Saiz baju itu diubah oleh saya.

etymology_text: simban (“ubah”) + -in-


kunsian

text: Kunsian no walai sumoliwan ko.

translation: Kunci rumah apabila kau keluar.

hyphenation: kun‧sian


polosuon

text: Polosuon po ilo sada pogulu do akanon.

translation: Panaskan dahulu ikan itu sebelum dimakan.

etymology_text: po- + lasu + -an

hyphenation: po‧lo‧suon


lumansan

text: Lumansan oku po kouhupan dokoyu.

translation: Saya mengharap lagi bantuan daripada kamu.

hyphenation: lu‧man‧san


potuludon

text: Potuludon di Caca ilo pomoinan kapal tulud.

translation: Caca menerbangkan permainan kapal terbang itu.

etymology_text: po- + tulud + -on

hyphenation: po‧tu‧lu‧don


dudumagang

text: Dudumagang oku hilo badi.

translation: Saya peniaga di tamu.


dudumagang

text: Dudumagang oku hilo badi.


dumpit

text: Kada lihuai mogowit do dumpit.

translation: Jangan lupa membawa dompet.

etymology_text: daripada bahasa Melayu dompet.


dumpit

pitaka'

sense: dompet


dundurok

glosses: sejenis pokok renek berbuah bulat berbunga merah jambu

hyphenation: dun‧du‧rok


kinotobukan

etymology_text: kino- + tobuk + -an

hyphenation: ki‧no‧to‧bu‧kan


kotobukan

etymology_text: ko- + tobuk + -an

hyphenation: ko‧to‧bu‧kan


tungok

text: Tumungok no soira tumalib id doumbangan do tulun.

translation: Tunduk apabila kamu lewat di hadapan orang.

hyphenation: tu‧ngok


minokitobuk

etymology_text: minoki- + tobuk

hyphenation: mi‧no‧ki‧to‧buk


minonobuk

etymology_text: minono- + tobuk

hyphenation: mi‧no‧no‧buk


mogkolibaba

text: Mogkolibaba i Dania maso koodop.

translation: Dania mengigau semasa tidur.

hyphenation: mog‧ko‧li‧ba‧ba


borodungal

text: Isai sanganu dilo borodungal?

translation: Jentolak itu milik siapa?

hyphenation: bo‧ro‧du‧ngal


kinorikatan

text: Popoilo kinorikatan di tapantang Datuk Michelle.

translation: Mengumumkan ketibaan yang berhormat Datuk Michelle.

hyphenation: ki‧no‧ri‧ka‧tan


kaanangan

text: Nunu sipoot kaanangan nu?.

translation: Apa sukan kegemaran kau?.

hyphenation: kaa‧na‧ngan


kebenderaan

text: Sejarah kebenderaan di Malaysia bermula sejak zaman kerajaan-kerajaan dahulu.

glosses: bidang kajian berkenaan bendera dan serupanya.

text: Bidang kajian kebenderaan diasaskan oleh Whitney Smith pada tahun 1961.


minonipu

text: Tinandasan oku do minonipu pinsil dau.

translation: Saya dituduh mematahkan penselnya.

etymology_text: mino- + tipu

hyphenation: mi‧no‧ni‧pu


nosorilian

text: Nosorilian do bunga o natad do walai di Aimi.

translation: Halaman rumah Aimi dikelilingi bunga.

etymology_text: no- + sorili + -an

hyphenation: no‧so‧ri‧lian


mibabas

text: Kaino mibabas kumaa tiso om tiso.

translation: Mari kita saling berdamai antara satu sama lain.

etymology_text: mi- (“saling”) + babas (“damai”)

hyphenation: mi‧ba‧bas

rhymes: -bas

rhymes: -as


royohon

text: Contoh ayat : Royohon po i Lina tu abagos momonsoi karaja walai.

translation: Terjemahan : Lina dipuji kerana rajin melakukan kerja rumah.

etymology_text: rayou + -on.


laman

text: Tiap dui Sarai ki pes beg ideg.

translation: Tiap petang Sarai menyapu laman rumahnya.


lambar

text: Aku meli dua lambar baju ba kedai gari nya.

translation: Saya membeli dua helai baju di kedai pakaian itu.


kogingohon

text: Nuru tokou mamagatang kogingohon do pogun tokou.

translation: Kita mesti menghargai keindahan negeri kita.

hyphenation: ko‧gi‧ngo‧hon


gontikis

text: Oruol gontikis ku nagansip totobon.

translation: Jari kelingking ku sakit tersepit pintu.

hyphenation: gon‧ti‧kis


pinggayatan

text: Pinggayatan po diolo ilo dukug.

translation: Tali besar itu ditarik berulang kali oleh mereka.

hyphenation: ping‧ga‧ya‧tan


huliton

text: Huliton dokoyu mambasa ilo panandatan.

translation: Kamu ulang semula membaca ayat itu.

hyphenation: hu‧li‧ton


baluem beudé

glosses: hantu air; sejenis hantu yang menenggelamkan mangsa

hyphenation: ba‧lu‧em‧beu‧dé


sané

glosses: hantu yang membawa penyakit kepada mangsa

hyphenation: sa‧né


minokitipu

etymology_text: minoki- + tipu

hyphenation: mi‧no‧ki‧ti‧pu


nokotipu

etymology_text:
noko- + tipu:
Contoh ayat : Orosian oku koruba dau tu nokotipu oku do pinsil disio.
Terjemahan : Saya risau bertemu dengannya kerana saya telah mematahkan penselnya.

hyphenation: no‧ko‧ti‧pu


nokotipuan

etymology_text:
noko- + tipu + -an:
Contoh ayat : Nokotipuan ku nopo dilo pinsil dau nopo nga momohingi-hingi kanogi isio doho.
Terjemahan : Sebab saya mematahkan pensel miliknya adalah kerana dia mengejek saya.

hyphenation: no‧ko‧ti‧pu‧an


kotipuan

etymology_text: ko- + tipu + -an

hyphenation: ko‧ti‧pu‧an


kinotipuan

etymology_text: kino- + tipu + -an

hyphenation: ki‧no‧ti‧pu‧an


koponipuan

etymology_text: kopo- + tipu + -an

hyphenation: ko‧po‧ni‧pu‧an


ongotipuan

etymology_text: ongo- + tipu + -an

hyphenation: o‧ngo‧ti‧pu‧an


potipuan

etymology_text: po- + tipu + -an

hyphenation: po‧ti‧pu‧an


pinokitipuan

etymology_text: pinoki- + tipu + -an

hyphenation: pi‧no‧ki‧ti‧pu‧an


pinonipuan

etymology_text: pino- + tipu + -an

hyphenation: pi‧no‧ni‧pu‧an


pintipuan

etymology_text: pin- + tipu + -an

hyphenation: pin‧ti‧pu‧an


pokitipuan

etymology_text: poki- + tipu + -an

hyphenation: po‧ki‧ti‧pu‧an


tipuon

etymology_text:
tipu + -on:
Contoh ayat : Tipuon nopo lo gakod manuk.
Terjemahan : Patahkan saja kaki ayam itu.

hyphenation: ti‧pu‧on


songkotipuan

etymology_text: songko- + tipu + -an

hyphenation: song‧ko‧ti‧pu‧an


nakagabas

text: Nakagabas no pogun tokou.

translation: Negara kita sudah merdeka.

hyphenation: na‧ka‧ga‧bas


kodoroi

glosses: sejenis daun yang dimakan bersama-sama daun sirih dan pinang.

hyphenation: ko‧do‧roi


daruk

text: Orohian oku mangakan daruk do mangga.

translation: Saya suka makan jeruk mangga.

hyphenation: da‧ruk


pinungaranan

text: Kinoyonon nopo dilo nga pinungaranan do Kungkurad.

translation: Tempat itu dinamakan Kungkurad.

hyphenation: pi‧nu‧nga‧ra‧nan


tuminong

text: Tuminong ilo tasu soira kokito sanganu dau.

translation: Anjing itu datang ketika melihat tuannya.

hyphenation: tu‧mi‧nong


mononondos

etymology_text: monon- + tondos

hyphenation: mo‧no‧non‧dos


potinggoub

etymology_text: po- + tinggoub

hyphenation: po‧ting‧go‧ub


kaganaan

text: Okodo kaganaan sikul ku.

translation: Kecil padang sekolah saya.

etymology_text: ka- + gana + -an

rhymes: -an


kotinggoub

etymology_text: ko- + tinggoub

hyphenation: ko‧ting‧go‧ub


kotinggouban

etymology_text: ko- + tinggoub + -an

hyphenation: ko‧ting‧go‧u‧ban


nokotinggoub

etymology_text: noko- + tinggoub

hyphenation: no‧ko‧ting‧go‧ub


notinggoub

etymology_text: no- + tinggoub

hyphenation: no‧ting‧go‧ub


cinto

text: Mambangun nagari nan kito cinto, jo bagotong royong basamo-samo.

translation: Membangun negeri kita yang cinta, dan bergotong-royong bersama-sama.

forms: چينتو

kasiah

sense: cinta; sayang

hyphenation: cin‧to

rhymes: -tɔ


minogibaabatos

glosses: membuat perjanjian yang melebihi daripada dua orang


minogimbayat

glosses: mempengaruhi seseorang untuk melakukan sesuatu


popibagal

text: Poingkuro tokou popibagal gatang dilo kakamot?

translation: Bagaimana kita membandingkan harga barang ini?

hyphenation: po‧pi‧ba‧gal


kilahon

text: Kilahon ilo gula.

translation: Gula itu bersemut.

etymology_text: kilau + -on

hyphenation: ki‧la‧hon


monungkobong

text: Modosi oku monungkobong ilo gas.

translation: Saya takut gas itu meletup.

hyphenation: mo‧nung‧ko‧bong


mamalaang

text: Au tokou milo mamalaang do molohing.

translation: Kita tidak boleh melangkahi orang tua.

hyphenation: ma‧ma‧laang


kalaas

text: Kalaas ko i suduon?.

translation: Kau dapat membelah kayu api?.

hyphenation: ka‧laas


tapou

text: Soira moginggat, poroloton tama ku iri daing do tapou.

translation: Terjemahan: Apabila makan sireh, ibu mencampurkan sireh dengan kapur.

hyphenation: ta‧pou


natanok

etymology_text:
na- + tanok:
Contoh ayat :Natanok ku iri mundok.
Terjemahan : Saya telah rebus ubi kayu itu.

hyphenation: na‧ta‧nok


nosu'unan

text: Nosu'unan ku i tadi ku mooi do au mihad.

translation: Saya telah menjunjung adik saya agar tidak menangis.

etymology_text: no- + su'un + -an

hyphenation: no‧su‧u‧nan


torimoon

text: Torimoon ku nunu nopo kootuson nu.

translation: Saya terima apa sahaja keputusan kau.

hyphenation: to‧ri‧moon


nokotorimo

text: Nokotorimo ko no e-mel mantad sikul?.

translation: Kau sudah menerima e-mel dari sekolah?.

hyphenation: no‧ko‧to‧ri‧mo


sisobu

text: Mongoi oku id pagawasan tu sisobu oku no.

translation: Saya pergi ke tandas kerana saya rasa ingin kencing.

hyphenation: si‧so‧bu


popoingkawas

text: Poingkuro tokou popoingkawas Boros Kadazandusun?.

translation: Bagaimana kita memartabatkan Bahasa Kadazandusun?.

hyphenation: po‧poing‧ka‧was


kambiang

hyphenation: kam‧biang

audio: LL-Q13324 (min)-Ardzun-kambiang.wav


mingunsud

text: Mingunsud yolo hilo id papan pingunsudan.

translation: Mereka menggelongsor di papan gelongsor.

hyphenation: mi‧ngun‧sud


nolobong

text: Nolobong no dahai i dungau di napatai.

translation: Kami sudah menguburkan kucing yang mati itu.

hyphenation: no‧lo‧bong


mamaraat

text: Kada pomonsoi ahal di kaanu mamaraat ngaran do sikul.

translation: Jangan buat hal yang dapat memburukkan nama sekolah.

hyphenation: ma‧ma‧raat


norugus

text: Norugus ilo timadang.

translation: Buah tarap itu terlalu masak.

hyphenation: no‧ru‧gus


curi ayam

glosses: Berada di kawasan gawang lawan ketika bola masih berada di kawasan luar.

forms: چوري ايم (Jawi)

etymology_text: curi + ayam

ofsaid

other: cu·ri a·yam


poporuput

text: Isai poporuput do kotindapahan baino?.

translation: Siapa yang melaporkan kehadiran hari ini?.

hyphenation: po‧po‧ru‧put


manaan

text: Manaan i taki do suduon.

translation: Datuk memikul kayu api.

etymology_text: maN- + saan

hyphenation: ma‧naan


mangampal

text: Mangampal mantad oku tiket.

translation: Saya mahu tempah sedia tiket.

hyphenation: ma‧ngam‧pal


mokisalapid

glosses: meminta seseorang untuk menocang rambut.

text: Mokisalapid oku daa tobuk.

translation: Saya mahu minta tocang rambut.

hyphenation: mo‧ki‧sa‧la‧pid


popouhan

text: Kakamot ponguhup pongia'an kaanu popouhan pinsingilaan tangaanak sikul.

translation: Bahan bantu mengajar dapat memdahkan pembelajaran murid.

hyphenation: po‧pou‧han


title: koyok,asuk

redirect: koyok

pos: hard-redirect


title: esmo,emo

redirect: esmo


title: ero`

redirect: ero'


Mami

forms:
Mami
Mamien

etymology_text: Mama + -i; banding dengan Perancis mamie.


mokiolon

glosses: ingin menukarkan sesuatu dengan orang lain


momiimilantoi

text: Nosiliu i Mila do momiimilantoi montok piboi'an diti.

translation: Mila menjadi juri bagi pertandingan ini.


minonimung

text: Minonimung oku tusin.

translation: Saya mengumpul duit.


kiwotik

text: Poinrasuk i Mina do bangkad kiwotik do aragang.

translation: Mina memakai baju yang berwarna merah.

hyphenation: ki‧wo‧tik


kisimbong

text: Kisimbong ilo sumandak.

translation: Gadis itu memakai anting-anting.


kirihon

glosses: menyentuh sesuatu dengan hujung jari atau hujung sesuatu


tataba

text: Mongunsikou tokou kumaa Kinorohingan tu manahak dati tataba monikid tadau.

translation: Kita bersyukur kepada Tuhan yang telah memberikan kita rezeki setiap hari.

hyphenation: ta‧ta‧ba

rhymes: -ɓa


papasasad

text: Papasasad i tama linsou lado hilo id batas.

translation: Ibu menaburkan biji lada ke batas.

etymology_text: popo- + sasad (“tabur”)

hyphenation: pa‧pa‧sa‧sad


maizena

etymology_text: Daripada bahasa Belanda maizena (“tepung jagung”).


noingkonoi

text: Noingkonoi no ilo manuk.

translation: Ayam itu sudah mati.

hyphenation: noing‧ko‧noi


kosianai

text: Kinorohingan, kosianai no dahai.

translation: Tuhan, kasihanilah kami.

etymology_text: ko- + sian (“kasihan”) + -ai

hyphenation: ko‧sia‧nai

rhymes: -nai

rhymes: -ai


mokiposik

text: Mokiposik oku kosuabon.

translation: Saya minta bangun esok pagi.

hyphenation: mo‧ki‧po‧sik


nosiit

text: Nosiit ku no i tinaung hilo toning walai dokoyu.

translation: Saya sudah jolok limau di dekat rumah kamu.

hyphenation: no‧siit


osikit

text: Osikit no ilo tapui.

translation: Api itu sangat marak.

hyphenation: o‧si‧kit


tosiisikap

text: Pootodon ilo borang do tosiisikap.

translation: Hantar borang itu secepat mungkin.

hyphenation: to‧sii‧si‧kap


sikuru

text: Momoli no sikuru moi ko hilo kadai.

translation: Tolong beli skru apabila kau hendak ke kedai.

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris screw.

hyphenation: si‧ku‧ru

rhymes: -rʊ


kosimbar

text: Kosimbar kou nangku diti sundait ku?

translation: Adakah kamu dapat menjawab teka-teki saya?

etymology_text: ko- + simbar (“jawab”)

hyphenation: ko‧sim‧ḇar


tingkarah

forms: تيڠکاره (Jawi)

hyphenation: ting‧ka‧rah

rhymes: -ah


tingkok

forms: تيڠکوق (Jawi)

etymology_text: Seasal dengan bahasa Melayu tingkap.

jendela

sense: tingkap; jendela

hyphenation: ting‧kok

rhymes: -ɔʔ


turiding

text: Popouni i Linah do turiding.

translation: Linah meniup seruling padi.


moninduol

text: Aratan oku tulun di orohian do moninduol ginawo.

translation: Saya benci orang yang suka menyakiti hati.

etymology_text: moN- + sinduol (“kesakitan”)

hyphenation: mo‧nin‧duol


tinagad

text: Tinagad di tapa ilo kayu.

translation: Kayu itu ditebang oleh bapa.

hyphenation: ti‧na‧gad


poposusu

text: Poposusu i Leya do tanak.

translation: Leya sedang menyusukan anak.

hyphenation: po‧po‧su‧su


pononsunudan

text: Nuru tokou do mokinongou pononsunudan molohing.

translation: Kita mestilah mendengar nasihat ibubapa.

hyphenation: po‧non‧su‧nu‧dan


nosukai

text: Nosukai ngaawi no diolo o kain ku.

translation: Kain saya semuanya telah dibongkar oleh mereka.

hyphenation: no‧su‧kai


monompoton

glosses: bermain sompoton iaitu sejenis alat muzik tradisi Kadazandusun


ceumuru

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buR(e)hu (“cemburu”).

hyphenation: ceu‧mu‧ru


jeuheut

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *zaqat (“jahat”).

hyphenation: jeu‧heut


jaweueb

etymology_text: Daripada bahasa Arab جَوَاب (jawāb).

hyphenation: jeu‧weueb


jioh

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)zauq.

hyphenation: jioh


nosuang

text: Nosuang do mananakau o walai di Timah kosodop.

translation: Rumah Timah telah dimasuki pencuri semalam.

hyphenation: no‧suang


nosuaban

text: Nosuaban oku au nokoodop.

translation: Saya tidak dapat tidur semalaman.

hyphenation: no‧sua‧ban


sasatan

text: Sasatan i Mika mintong do drama Korea.

translation: Mika ketagih menonton drama Korea.

hyphenation: sa‧sa‧tan


nosoriuk

text: Nosoriuk no dokoyu uhu kokomoi sinding Kadazandusun?.

translation: Kamu sudah kaji tajuk berkaitan lagu Kadazandusun?.

hyphenation: no‧so‧riuk


kosondot

text: Anaru tomod kuun di Gita gisom kosondot hilo sirang.

translation: Skirt Gita sangat panjang sehingga mencecah lantai.

etymology_text: * ko- + sondot (“cecah”)

hyphenation: ko‧son‧dot


aéroport

forms: aéroports

etymology_text: Daripada aéro- + port.


aéroport

etymology_text: Dipinjam daripada bahasa Perancis aéroport.


pakaraat

text: Au moti osonong do pakaraat tulun suai.

translation: Tidak bagus memburuk-burukkan orang lain.

hyphenation: pa‧ka‧ra‧at


kokompungan

text: Ogingo hilo posorili do kokompungan.

translation: Persekitan kawasan perkampungan indah.

etymology_text: ko- + kampung + -an

hyphenation: ko‧kom‧pu‧ngan


gogorib

text: Gunoon o gogorib montok momogorib.

translation: Sabit digunakan untuk menyabit.

hyphenation: go‧go‧rib


siambalut

text: Siambalut oku no di Didi.

translation: Saya ingin berkawan dengan Didi.

hyphenation: siam‧ba‧lut


sinundu

text: Aiso kotori sinundu Kinorohingan.

translation: Tiada yang dapat mengalahkan kekuasaan Tuhan.

hyphenation: si‧nun‧du


sitanud

text: Sitanud oku daa diolo mongoi hilo Ranau.

translation: Saya teringin ikut dengan mereka pergi ke Ranau.

hyphenation: si‧ta‧nud


sumonu

text: Mongoi oku hilo Poland sumonu.

translation: Saya akan pergi ke Poland akan datang.

hyphenation: su‧mo‧nu


sorokitonon

text: Sorokitonon oku dino turos nu.

translation: Saya terbayang-bayang wajah kau.

hyphenation: so‧ro‧ki‧to‧non


pointolikud

text: Pointolikud i Sam dahai do poingirikau.

translation: Sam duduk membelakangkan kami.

hyphenation: poin‧to‧li‧kud


sorisidon

text: Sorisidon po kawagu ilo toud sinuku.

translation: Sila teliti lagi sumber yang dirujuk.

hyphenation: so‧ri‧si‧don


pootodon

text: Pootodon ngaawi kalaja sokoyu suab.

translation: Hantar semua kerja kamu besok.

hyphenation: poo‧to‧don


sumimbar

text: Nokuro tu au ko sumimbar?.

translation: Kenapa kau tidak menjawab?.

etymology_text: simbar (“jawab”) + -um-

hyphenation: su‧mim‧ḇar

rhymes: -bar

rhymes: -ar


nosimbit

text: Nosimbit do kondiu ilo manuk.

translation: Ayam itu telah disambar oleh helang.

hyphenation: no‧sim‧bit


osuab

text: Osuab po i Yuna do mosik.

translation: Yuna bangun awal pagi lagi.

etymology_text: o- + suab (“pagi”)

hyphenation: o‧suab

rhymes: -aɓ


buluguon

text: Buluguon sisimbar di kotunud.

translation: Bulatkan jawapan yang betul.

hyphenation: bu‧lu‧guon


mamagamit

text: Uhupai oku mamagamit dilo piak.

translation: Tolong saya menangkap ayam itu.

hyphenation: ma‧ma‧ga‧mit


kuminaus

text: Kuminaus i Olive tu au noonuan do taakanon.

translation: Olive telah merajuk sebab tidak diberi makanan.

hyphenation: ku‧mi‧naus


kuminuriong

text: Kuminuriong o tobuk ku.

translation: Rambut saya telah menjadi keriting.

hyphenation: ku‧mi‧nu‧riong


monolod

text: Isio no kopio orohian do monolod kinoyonon ku.

translation: Dialah yang suka merebut tempat saya.

etymology_text: * moN- + solod

hyphenation: mo‧no‧lod


mungkayut

text: Soira tokou mungkayut moi hilo Tambunan?.

translation: Bila kita bertolak pergi ke Tambunan?.

hyphenation: mung‧ka‧yut


gumonot

text: Gumonot o tulu ku oruol.

translation: Kepala saya berdenyut sakit.

hyphenation: gu‧mo‧not


otutunan

text: Otutunan nu ilo tanak?.

translation: Kau kenal budak itu?.

etymology_text: o- + tutun + -an

hyphenation: o‧tu‧tu‧nan


osolot

text: Osolot no iti rasuk ku.

translation: Baju saya sempit sudah.

hyphenation: o‧so‧lot


gorumon

glosses: berkulat (keadaan makanan yang berkulat)

text: Gorumon ilo ruti.

translation: Roti itu berkulat.

hyphenation: go‧ru‧mon


duntu

text: Sinumalakoi oku gisom id duntu do puun manggis.

translation: Saya memanjat sehingga ke bahagian atas pokok manggis.

hyphenation: dun‧tu


mogowit

text: Unsubon o mokiikinobos do mogowit kokoriu soira moi kuliah.

translation: Mahasiswa digalakkan membawa bekal apabila pergi kuliah.

hyphenation: mo‧go‧wit


mamagawad

text: Mamagawad i Aina do buul.

translation: Aina membaling bola.

hyphenation: ma‧ma‧ga‧wad


mamalaap

text: Mamalaap i Dony do mija.

translation: Dony mengelap meja.

hyphenation: ma‧ma‧laap


kuut

text: olumis tomod kokitanan kuut dilo.

translation: kot itu nampak sangat cantik.


kumukus

text: Kumukus no lo tua' limau gama do pinologos.

translation: Buah limau itu mengecut kerana dibiarkan.


kulopisai

text: Kulopisai dati modsinding di kumoiso.

translation: Berikan tepukan kepada penyanyi yang pertama.


todu-odu

text: Olumis kokitanan i todu-odu ku sundung tu kiumul no.

translation: Moyang perempuan saya kelihatan cantik walaupun sudah berumur.


taki-aki

text: Taki-aki ku nopo nga songulun soudor ontok timpu di laid.

translation: Moyang lelaki saya merupakan seorang tentera pada zaman dahulu.


titipong

text: Monuku nopo nga momoguna do titipong.

translation: Saya membersihkan rumah sementara anak saya sedang tidur.


kaban poposogit

text: Poopio ilo daging manuk hilo kaban poposogit

translation: Simpan daging ayam itu di peti sejuk


tingguyusan

text: Nogunsai no tingguyusan dilo walai.

translation: Bumbung rumah itu sudah usang.


tionon

text: Hombo tionon nu?

translation: Di mana tempat tinggal kamu?

hyphenation: tio‧non


lamin milouting

text: Poingiyon oku id lamin milouting.

translation: Saya tinggal di rumah pangsa.


papan kopoilaan

text: Papan kopoilaan nopo nga popokito do kopoilaan-kopoilaan wagu.

translation: Papan kenyataan menunjukkan maklumat-maklumat terkini.


sinasaawat

text: Pokionuon tangaanak do mingkakat id sinasaawat montok manahak kosolimbahan.

translation: Anak-anak diminta untuk berdiri di atas pentas untuk menyampaikan persembahan.


momoloyog

text: Momoloyog oku internet montok mogihum do sukuon.

translation: Saya melayari untuk mencari rujukan.

hyphenation: mo‧mo‧lo‧yog


monginginsada

text: I Kurop nopo nga songulun o monginginsada.

translation: Kurop ialah seorang nelayan.

hyphenation: mo‧ngi‧ngin‧sa‧da


mongusak

text: Mimpuun no mongusak ilo durian.

translation: Durian itu mula berbunga.

hyphenation: mo‧ngu‧sak


naakalan

text: Naakalan yahai di poboli rasuk sawat talian.

translation: Kami terpedaya oleh penjual baju atas talian.

hyphenation: naa‧ka‧lan


lolopuson

text: Miruba yati hilo lolopusan sosodopon tinu.

translation: Kita berjumpa di laluan petang nanti.


siamut

text: Mogitatabang yahai momumhu siamut id posorili tionon.

translation: Kami bekerjasama memungut sampah di sekeliling tempat tinggal.


tongkukuabu

text: Okito ku tongkukuabu poinhabu id rahat.

translation: Saya melihat pelampung terapung di laut


tomui

text: Ogumu tulun poingkakat poinsomok dilo tomui .

translation: Banyak orang berdiri berhampiran dengan tanjung


bohimbingan

text: Bohimbingan nopo nga bunga kabansaan montok pogun Malaysia.

translation: Bunga raya ialah bunga kebangsaan bagi negara Malaysia


ungib

text: Otuong kopio ungib dii.

translation: Gua itu sangat gelap.


batuk kokol

glosses: Sejenis penyakit berjangkit yang memberi kesan terhadap sistem pernafasan, lazimnya kanak-kanak, disebabkan oleh bakteria Bordetella pertussis.

forms: باتوق کوکول (Jawi)

etymology_text: batuk + kokol

pertusis

other: ba·tu/ ko·kol


kopiyogayo

text: Anaru tinduk dilo kopiyogayo.

translation: Paruh belatuk itu panjang.

hyphenation: ko‧pi‧yo‧ga‧yo


tongkulipisau

text: Tongkulipisau momirumun id posorili walai ku.

translation: Banyak burung layang-layang bersarang di kawasan rumah saya.

hyphenation: tong‧ku‧li‧pi‧sau


pasui

text: Haro pasui nokito ku ontok minindahu di konihab.

translation: Saya melihat musang ketika berada di ladang kelmarin.

hyphenation: pa‧sui


kotoinaan

text: Contoh ayat: Kota Kinabalu nopo nga longkod kotoinaan pogun Sabah.

translation: Terjemahan: Kota Kinabalu adalah pusat pentadbiran Negeri Sabah.


moobi

text: Contoh ayat: Moobi oku watas Tamparuli id piboian Unduk Ngadau.

translation: Terjemahan: saya mewakili daerah Tamparuli dalam pertandingan Unduk Ngadau.


dongit

text: Anaru dongit ilo rimau.

translation: Misai harimau itu panjang.

hyphenation: do‧ngit


mamaladu

text: Mamaladu ranahon pogulu do mananom parai.

translation: Membajak sawah sebelum menanam padi.

hyphenation: ma‧ma‧la‧du


pertusis

glosses: batuk kokol; penyakit berjangkit bawaan bakteria Bordetella pertussis.

forms: ڤرتوسيس (Jawi)

other: per·tu·sis


obingginawo

text: I tama nopo nga songulun i obingginawo.

translation: Ibu seorang yang berhati mulia.


obinsianan

text: Obinsianan yama soira kokito tulun mosikin.

translation: Ibu mudah merasa kasihan pada orang miskin.

etymology_text: obin- (“mudah, cenderung”) + sian (“kasihan”) + -an

hyphenation: o‧bin‧sia‧nan

rhymes: -nan


obinsuni

text: Obinsuni ilo korong.

translation: Cendawan itu mudah tumbuh.


obintogod

text: Obintogod i Naim.

translation: Naim seorang yang panas baran.


kounsikahan

text: Agayo kounsikahan ku montok kinorikatan dokoyu.

translation: Saya sangat bersyukur atas kedatangan kamu.


tombung

text: Tombung do pasui.

translation: Ekor kembang musang.

hyphenation: tom‧bung


monilib

text: Contoh ayat: Monilib tapa ku do parai.

translation: Terjemahan: Ayah saya sedang mengangin padi.

hyphenation: mo‧ni‧lib


momuhok

text: Momuhok i tama do manuk.

translation: Ibu sedang memotong daging ayam.


rumuol

text: Rumuol no kawagu iti nipon ku.

translation: Gigi saya menjadi sakit lagi.

etymology_text: ruol + -um-.


mikoringau

text: Mikoringau i Lala om i Kalista.

translation: Lala dan Kalista sedang bergurau.

hyphenation: mi‧ko‧ri‧ngau


kouludan

text: Suato panandatan dilo tumanud kouludan.

translation: Tulis ayat itu mengikut susunan.

etymology_text: ko- + ulud + -an

hyphenation: kou‧lu‧dan


pomuandaman

text: Nunu o pomuandaman dokoyu kokomoi diti uhu?.

translation: Apakah pemikiran kamu tentang tajuk ini?.

hyphenation: po‧muan‧da‧man


milapau

text: Milapau o rasuk di Dann.

translation: Baju Dann berlapis.

hyphenation: mi‧la‧pau


odimpot

glosses:
Odimpot ku ilo tua do lansat.
Saya boleh mencapai buah lansat itu.


gorigitan

text: Gorigitan oku no kokito tulun di sangkataaman do rinomos.

translation: Saya berasa sangat geram melihat orang yang membuang sampah merata tempat.

hyphenation: go‧ri‧gi‧tan


gumuon

text: Gumuon dokoyu inovasi doid Boros Kadazandusun.

translation: Kamu perbanyakkan inovasi dalam Bahasa Kadazandusun.

hyphenation: gu‧muon


moguhod

text: Moguhod no moti i Kuntiak di soira magauk.

translation: Kuntiak akan mengamuk ketika mabuk.

hyphenation: mo‧gu‧hod


mitoning

text: Mitoning i Lala om Lysta mirikau.

translation: Lala dan Lysta duduk berdekatan.

hyphenation: mi‧to‧ning


notingkod

text: Notingkod no yolo monondig dii?

translation: Mereka sudah berhenti menyanyi?

etymology_text: * no- + tingkod

hyphenation: no‧ting‧kod


nokogogor

text: Nokogogor iti dualai noontok tongus ologod.

translation: Rumah ini bergegar terkena angin kencang.

hyphenation: no‧ko‧go‧gor


tinabpaan

text: Napatai ilo godu tinabpaan dilo dungau.

translation: Belalang itu mati diterkam oleh kucing.

hyphenation: ti‧nab‧paan


gayaan

text: Gayaan oku no do mamanau kou.

translation: Panggil saya kalau kamu mahu jalan sudah.

hyphenation: ga‧yaan


kinouliton

text: Kotobian tadau kinouliton kinosusuon.

translation: Selamat ulang tahun kelahiran.

hyphenation: ki‧nou‧li‧ton


kinunggu'

text: Kinunggu' di Hani ilo tutin.

translation: Tin itu digoncang oleh Hani.

hyphenation: ki‧nung‧gu'

rhymes: -ɡʊʔ


oliwang

text: Nunu wonsoyon nu ontok timpu oliwang?

translation: Apa yang kau buat pada masa lapang?.

hyphenation: o‧li‧wang


andasan

text: Andasan ku om suab ko muli.

translation: Saya ingatkan kau balik besok.

hyphenation: an‧da‧san


mosolon

text: Mosolon i Luntiak kokito kinalantayon di Sara.

translation: Luntiak iri hati melihat kejayaan Sara.

hyphenation: mo‧so‧lon


pinggisom

glosses: membuat sesuatu sedaya upaya sehingga puas hati.


orindog

text: Orindog ilo ralan.

translation: Jalan itu lurus.

hyphenation: o‧rin‧dog


pinomupuan

glosses: bekas tempat membasuh kain atau pakaian.


tapung

text: Momoli no tapung moi ko hilo Tamparuli.

translation: Beli tepung bila kau ke Tamparuli.

hyphenation: ta‧pung


nabambang

glosses: keadaan buah yang pecah kerana terjatuh.

text: Nabambang ilo tapayas tu naratu hilo tana.

translation: Buah betik itu pecah kerana terjatuh ke tanah.

hyphenation: na‧bam‧bang


nokosuai

text: Nokosuai no di dialek gunoon di Wani tu narahung koombolutan dau.

translation: Dialek yang digunakan oleh Wani telah berubah kerana dipengaruhi oleh rakan-rakannya.

hyphenation: no‧ko‧suai


pintangaon

glosses: perlakuan membahagikan sesuatu kepada dua.


pinuhobo

text: Outong o pinuhobo di Liu tu au minomurus nipon.

translation: Nafas Liu bau kerana tidak memberus gigi.

hyphenation: pi‧nu‧ho‧bo


chicken

glosses:
ayam
I like to eat 'chicken.
Saya suka makan ayam.


bleu

glosses:
biru
Mon sac est bleu.
Beg saya berwarna biru.


livre

glosses:
buku
J’aime la livre.
Saya suka buku itu.


sac

text: Eng ngcerngai engrok ceknip sac.

translation: Saya dengar bunyi orang berjalan.


robe

glosses:
gaun
Sa robe est rouge.
Gaun dia berwarna merah.


rouge

glosses:
merah
Ma couleur préférée est la rouge.
Warna kegemaran saya ialah warna merah.


encyclopedia

glosses:
ensiklopedia
This encyclopedia is expensive.
Ensiklopedia ini mahal.


mosque

glosses:
masjid
The mosque looks majestic.
Masjid itu kelihatan megah.


kopikutukan

glosses: ayam berlaga (mematuk antara satu sama lain)

hyphenation: ko‧pi‧ku‧tu‧kan


pinosoliwan

text: Pinosoliwan ku tusin ku mantad bank.

translation: Duit saya di bank dikeluarkan oleh saya.


pinupuan

text: Pinupuan di tama ilo gonob.

translation: Kain sarung itu dicuci oleh ibu.


matoari

audio: LL-Q13324 (min)-Ardzun-matoari.wav


nugadan

text: Nugadan yahai mantad hilo walai di Rumbiko.

translation: Kami dihalau dari rumah Rombiko.

hyphenation: nu‧ga‧dan


abaang

text: Abaang po ilo waig.

translation: Air itu masih panas.

hyphenation: a‧ba‧ang

rhymes: -aŋ


misulak

text: Pomusarahan nopo diolo nga misulak.

translation: Idea mereka bertentangan.


tujuah

pos: unknown

audio: LL-Q13324 (min)-Ardzun-tujuah.wav


salapan

audio: LL-Q13324 (min)-Ardzun-salapan.wav


gadang

text: Otonyo muek untuak kami dek otonyo gadang


tongowakid

glosses: pelbagai jenis bakul besar yang disikut.


tonoko

text: Tonoko' ilo mundok.

translation: Rebuskan ubi itu.


arago

audio: LL-Q13324 (min)-Ardzun-arago.wav


apuih

text: Tulisannyo lah den apuih

audio: LL-Q13324 (min)-Ardzun-apuih.wav


siko

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *siku (banding dengan bahasa Bikol Central siko, bahasa Cebuano siko, bahasa Hiligaynon siko, bahasa Ilocano siko, bahasa Melayu siku, bahasa Sambali hiko, bahasa Suluk siku, bahasa Urak Lawoi' ซีกู (siku) dan bahasa Waray-Waray siko), daripada bahasa Austronesia Purba *sikux (banding dengan bahasa Amis ciko, bahasa Kavalan siku, bahasa Puyuma siku dan bahasa Saisiyat hiko').

hyphenation: si‧ko

ipa: /ˈsiko/

ipa: /siˈko/

ipa: [sɪˈxo]

rhymes: -iko


vrouw

etymology_text: Daripada bahasa Middle Dutch vrouwe, daripada bahasa Belanda Kuno frouwa, daripada bahasa Jermanik Purba *frawjǭ.

hyphenation: vrouw

ipa: /vrɑu̯/

rhymes: -ɑu̯


kotimpuun

text: Kotimpuun ababayan diti ontok jaam kawalu kosuabon.

translation: Acara ini bermula pada jam lapan pagi.

hyphenation: ko‧tim‧puun


pasandatai

glosses: Perlakuan mengenakan sesuatu dengan pukulan atau ayunan.


kagayat

text: Kagayat ko dilo tali?.Kau dapat menarik tali itu?.

text: Ngingis nu kagayat diti ginawo ku.

translation: Senyumanmu dapat menarik hari saya.

hyphenation: ka‧ga‧yat


pogiroton

text: Pogiroton no sunduan nu.

translation: Kuatkan semangat mu.

hyphenation: po‧gi‧ro‧ton


nokogolok

text: Nokogolok no i waig?.

translation: Air itu sudah mendidih?.

hyphenation: no‧ko‧go‧lok


pikulaban

text: Naraag ilo pikulaban do totobon.

translation: Engsel pintu itu rosak.

hyphenation: pi‧ku‧la‧ban


rumikot

text: Rumikot tompinai dahai mantad Keningau suab.

translation: Saudara kami dari Keningau akan datang esok.

hyphenation: ru‧mi‧kot


papakaus

text: Oupus kasari oku dika sundung insaru ko papakaus doho.

translation: Saya masih menyayangi kau walaupun kau selalu melukaka hati saya.

hyphenation: pa‧pa‧kaus


nalanggaan

text: Nalanggaan no ilo linimput?.

translation: Bilik itu sudah dibersihkan?.

hyphenation: na‧lang‧gaan


momilisun

text: Koligogon ilo korita gunoon tu momilisun.

translation: Kereta itu bahaya digunakan kerana berasap.

hyphenation: mo‧mi‧li‧sun


noliid

text: Noliid oku mantad toodopon.

translation: Saya jatuh tergolek dari tempat tidur.

hyphenation: no‧liid


hongeh

glosses:
terlalu kenyang
Bilo makan jangan sampai hongeh tak baek.
Bila makan jangan sampai terlalu kenyang, tidak baik.


moginggat

text: Moginggat moti o tama ku.

translation: Ibu saya makan sirih.

hyphenation: mo‧ging‧gat


intutunai

text: Intutunai no ngaawi o puru tinimungan nu.

translation: Kenali semua ahli kumpulan kau.

hyphenation: in‧tu‧tu‧nai


momoguno

text: Winonsoi o tindalam momoguno tapung.

translation: Kuih dibuat menggunakan tepung.

hyphenation: mo‧mo‧gu‧no


monginlanai

glosses: mengeluarkan tahi telinga daripada telinga.

hyphenation: mo‧ngin‧la‧nai


mongokog

text: Mongokog i Ibon do tusin hiri pakit dau.

translation: Ibon menyeluk wang dari koceknya.

hyphenation: mo‧ngo‧kog


nolihatan

text: Nolihatan i Yaya tu longohon.

translation: Suara Yaya menjadi serak kerana selesma.


minamason

text: Pogulu do ginumuli hilo kampung, minamason i tama do manamong kolidasan.

translation: Sebelum kembali ke kampung, ibu telah berpesan untuk menjaga kesihatan.

hyphenation: mi‧na‧ma‧son


koindakod

text: Koindakod ko dilo piasau?.

translation: Kau dapat memanjat kelapa itu?.

hyphenation: koin‧da‧kod


misaup

text: Poomitanan nopo montok boros misaup nga tadau-tadau.

translation: Contoh bagi kata ganda ialah hari-hari.

etymology_text: mi- + saup (“ulang”)

hyphenation: mi‧saup

rhymes: -saʊp

rhymes: -ʊp


sinilaan

text: Sinilaan di tasu ilo piring.

translation: Piring itu dijilat oleh anjing.

hyphenation: si‧ni‧laan


ganda dua

forms: ݢندا دوا (Jawi)

other: gan·da dua


ikatan ganda dua

glosses: Ikatan kovalen melibatkan dua pasang elektron antara sepasang atom.

forms: ايکتن ݢندا دوا (Jawi)

etymology_text: ikatan + ganda dua


limpas

text: Mak nek kamek ada limpas jeraya ya.

translation: Nenek Saya ada lalu jalan raya itu.

hyphenation: lim‧pas

rhymes: -pas


dupang

asmak

sense: bodoh, tolol, dungu, bebal


payau

text: Teu de kibeh ya ilei kenjip pau.

translation: Air yang dibuat olehnya terasa payau.


kupik

text: Stenly benung makai buah sikup .

translation: Stenly sedang makan buah rambutan.


sains hayat

glosses: Ilmu sains berkenaan benda hidup secara am.

forms: ساءينس حيات (Jawi)

etymology_text: sains + hayat


tupi

text: Kena meh tupi nuan, angat hari tu

translation: Pakai lah topi kau, hari ini panas

hyphenation: tu‧pi


tupi

text: Tupi Sangau mayau tiga iku nya

translation: Sangau membela tiga ekor kucing itu

text: Kenyau ari sida biak, tupi apai sida laban apai indai sida udah midang

translation: Sejak mereka kecil lagi, ayah menjaga mereka kerana ibu bapa mereka sudah meninggal


tupi

text: Contoh ayat: Tupio' iti tupi di tina.

translation: Terjemahan: Pakai topi ibu.


lupak

glosses: bekas sesuatu benda yang telah ditinggalkan dan benda itu tiada lagi di situ.


ambat

text: Bala pengajar benung ngambat penatai menteri nya.

translation: Para guru sedang menyambut kedatangan menteri.


notonu

text: Notonu no lo ais.

translation: Ais itu sudah cair.

etymology_text: * no- + tonu

hyphenation: no‧to‧nu


otonu

text: Akanon ino sokirim dokoyu, otonu moti.

translation: Makan aiskrimkamu, nanati cair.

etymology_text: * o- + tonu

hyphenation: o‧to‧nu


tumonu

text: Tumonu no lo ais.

translation: Ais itu mencair.

etymology_text: * tonu + -um-

hyphenation: tu‧mo‧nu


patataaman

text: Hombo patataaman dokoyu rinomos?.

translation: Dimana tempat membuang kamu sampah?.

hyphenation: pa‧ta‧taa‧man


pawantayan

glosses: tempat untuk membaringkan atau melentangkan.


pianai

text: Pianai ino rolou dokoyu.

translation: Perlahankan suara kamu itu.


abila

text: Abila kaw di' magpakay tawmpa' pa ragat katunukan kaw sin tayum ha yan.

translation: Jika kau tidak memakai kasut (untuk meranduk ke air) kau akan kena tercucuk duri landak laut.

text: Abila kaw mamalkil ha yan, karindahan sa kaw.

translation: Bila kau memarkir keretamu di tempat itu, kau kena denda.

etymology_text: daripada bahasa Melayu apabila, pemendekan bagi apabila.


mogimpapatai

text: Mogimpapatai no ilo manuk.

translation: Ayam itu hampir mati.

hyphenation: mo‧gim‧pa‧pa‧tai


sinoinan

text: Sinoinan di tapa ilo borang.

translation: Borang itu ditandatangani oleh bapa.

etymology_text: sain (“tandatangan”) + -in- + -an.

hyphenation: si‧no‧yi‧nan


moginsinidang

text: Moginsinidang ilo tasu.

translation: Anjing itu sedang berjemur di bawah sinar matahari.

hyphenation: mo‧gin‧si‧ni‧dang


sinidokon

text: Sinidokon i Nana tu nakaakan do lado.

translation: Nana telah tersedak kerana termakan lada.

hyphenation: si‧ni‧do‧kon


tonuon

text: Tonuon po lo sada tu' kinosoliwano mantad kaban tosogit.

translation: Cairkan dulu ikan itu kerana baru dikeluarkan daripada peti ais.

etymology_text: * tonu + -on

hyphenation: to‧nuon


nosuayan

text: Nosuayan oku nokokito dilo dungau.

translation: Saya berasa hairan melihat kucing itu.


notilib

text: Notilib ilo kain.

translation: Kain itu telah ditiup oleh angin.


abugaw

etymology_text: daripada bahasa Asturia abogáu, dari bahasa Latin advocātus. Bergaul dengan bahasa Sepanyol abogado, bahasa Tagalog abogado, bahasa Cebuano abogado, bahasa Bikol Central abogado.


aburidu

etymology_text: daripada bahasa Tagalog aburido, daripada bahasa Sepanyol aburrido.


addun

etymology_text: daripada bahasa Melayu adun (“menguli (adunan atau doh)”)


adlaw

text: Pilang ka adlaw kaw di' nag'iskul?

translation: Berapa hari kau tidak pernah bersekolah?

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Bisayan *qadlaw, daripada bahasa Proto-Central Philippine *qaldaw, daripada bahasa Proto-Philippine *qaljaw, adlaw bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləjaw. Banding dengan bahasa Kapampangan aldo, bahasa Maranao ndaw & bahasa Tagalog araw.


nolopi

text: Nolopi nu no rasuk?.

translation: Kau sudah lipatbaju?.

etymology_text: * no- + lopi

hyphenation: no‧lo‧pi


popoboli

text: Popoboli i Niko do tindalam.

translation: Niko menjual kuih.

hyphenation: po‧po‧bo‧li


adlaw ini

text: Adlaw ini bumaba' kita pa taytayan para mangista'.

translation: Hari ini kita akan menurun ke jemabatan untuk memancing.

etymology_text: (Calque) Pinjaman daripada Melayu hari ini.

bihaun

sense: hari ini


adlaw kapag'anak

text: Masuuk na in adlaw kapag'anak mu.

translation: Hari lahir anda ialah sudah hampir tiba.

etymology_text: adlaw + kapag'anak


adlaw kiyamat

etymology_text: (Calque) Pinjaman daripada Melayu hari kiyamat.


kapaya

etymology_text: daripada bahasa Sepanyol papaya, from bahasa Lokono papáia.


songkosodop

text: Minongoi oku hilo sikul songkosodop.

translation: Saya pergi ke sekolah malam kelmarin.


sontoun

text: Ramayon o Tadau Kaamatan insan do sontoun.

translation: Pesta Kaamatan disambut sekali setahun.

hyphenation: son‧toun


kapanatalan

text: Seminar nopo diti nga manahak kapanatalan kokomoi kabaalan momoguno teknologi.

translation: Seminar ini memberi penekanan tentang kemahiran menggunakan teknologi.

hyphenation: ka‧pa‧na‧ta‧lan


ambaw

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balabaw


amu'

text: Masūb magkaun sayng in amu'.

translation: Monyet suka makan pisang.


babuy

text: Di' mabaya' magkaun in Muslim sin babuy.

translation: Orang yang beragama Islam tidak mahu memakan daging khinzir.

etymology_text: daripada bahasa Proto-Philippine *babuy, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *babuy, daripada bahasa Austronesia Purba *babuy. Banding dengan bahasa Cebuano baboy, bahasa Hiligaynon baboy, & bahasa Tagalog baboy.


baluwang

etymology_text: daripada bahasa Melayu beruang, daripada bahasa Melayik Purba *bAruaŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baʀuaŋ.


bauu

etymology_text: daripada bahasa Proto-Philippine *baququ


bili-bili

etymology_text: daripada bahasa Melayu biri-biri


kalajangking

text: Mabisa iban mahayt in ikug sin kalajangking yan.

translation: Ekor kala jengking itu berbisa dan tajam.

etymology_text: daripada bahasa Melayu kala jengking, daripada bahasa Melayu Klasik kala jengking, daripada bahasa Jawa ꦏꦭꦗꦼꦁꦏꦶꦁ (kalajengking), daripada bahasa Old Javanese kala jĕṅkiṅ.


pambar

text: Bayah pambar!

translation: Jangan cemas!

hyphenation: pam‧bar


pongongid

text: Minomoli i Jina do pongongid.

translation: Jina telah membeli pewangi.

hyphenation: po‧ngo‧ngid


tomu

text: Mongoi oku pomoli rangalau hilo id tomu.

translation: Saya pergi ke tamu untuk membeli rambutan.

hyphenation: to‧mu


manandang

text: Manandang i Chris do buul.

translation: Chris menendang bola.

hyphenation: ma‧nan‧dang


nowonsoi

text: Nowonsoi no karaja nu?

translation: Kerja kamu sudah dibuat?

etymology_text: * no- + wonsoi

hyphenation: no‧won‧soi


noyomutan

text: Noyomutan no rasuk nu.

translation: Baju kamu sudah dikotori.


lawa'

etymology_text: Daripadq bahasa Proto-Bisayan *wadaq, daripada bahasa Proto-Central Philippine *wadaq, daripada bahasa Proto-Philippine *wada (“menjadi, wujud”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *wada.


pilanduk

glosses: pelanduk (sejenis rusa yang bergenus Tragulus)

etymology_text: daripada bahasa Melayu pelanduk. Bandingkan bahasa Tagalog pilandok.

alnab

sense: arnab


unta'

etymology_text: daripada bahasa Melayu unta, daripada bahasa , daripada bahasa Sanskrit उष्ट्र (uṣṭra), daripada bahasa Indo-Iran Purba *úštras, mungkin daripada Indo-Eropah Purba *ūsr- (“kerbau”)


usa

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *uʀsa (banding dengan bahasa Dupaningan Agta ogsa, bahasa Bontoc Timur ogsa, bahasa Ilocano ugsa, bahasa Melayu rusa, bahasa Mansaka osa, bahasa Batak Toba ursa, bahasa Yogad utta). Juga mungkin daripada Sanskrit ऋश्य (ṛśya) melalui bahasa Melayu rusa.

pamurulan

sense: rusa

hyphenation: u‧sa

ipa: /ʔuˈsa/

ipa: [ʔʊˈsa]


bakkaw

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bakəhaw


minonoriuk

text: Minonoriuk i Lamba do hiis Kadazandusun.

translation: Lamba telah mengkaji puisi Kadazandusun .

hyphenation: mi‧no‧no‧riuk


nosorili

text: Nosorili ku pomogunan mogihum dia.

translation: Saya sudah mengelilingi dunia untuk mencari kau.

hyphenation: no‧so‧ri‧li


obinsokot

text: Obinsokot tomod moti ilo gam.

translation: Gam itu sangat mudah melekat.

etymology_text: obin- + sokot (“lekat”)

hyphenation: o‧bin‧so‧kot


monimban

text: Umbalan do monimban kowowoyoon nu di gobulan.

translation: Cuba ubah sikapmu yang malas.

etymology_text: moN- + simban (“ubah”)

hyphenation: mo‧nim‧ban


nokoponiit

text: Nokoponiit oku no mangga.

translation: Saya sudah menjolok mangga.

hyphenation: no‧ko‧po‧niit


bilung

hyphenation: bi‧lung

audio: LL-Q33151 (bjn)-Volstand-bilung.wav

rhymes: -uŋ


sampalluk

etymology_text: daripada bahasa Tagalog sampalok


usaw

etymology_text: Seasal dengan bahasa Suluk usaw.

hyphenation: u‧saw


kabidj

etymology_text: daripada bahasa Inggeris cabbage.


kamatis

etymology_text: daripada bahasa Sepanyol tomate.


karuts

etymology_text: daripada bahasa Inggeris carrot

lubba' mila

sense: lobak merah


patatas

etymology_text: daripada bahasa Sepanyol patatas, bentuk jamak patata, daripada bahasa Taíno batata.

kantang

sense: kentang


patula'

etymology_text: daripada bahasa Melayu petola, bahasa Sanskrit पटोल (paṭola, “labu teruncing”)


omo

text: Nyaknyo sunggóh ke diyo, omo doh tuwo póng tok nnikoh lagi.

translation: Kesian betul dengannya, umurnya sudah tua pun masih belum menikah.

etymology_text: * daripada bahasa Arab عُمُور (ʕumūr)

hyphenation: ɔ‧mɔ

rhymes: -mɔ

rhymes: -ɔ


oto

text: bara arago oto tu?

translation: berapa harga kereta itu?


pakay

etymology_text: daripada bahasa Melayu pakai (“menggunakan pakaian atau cara”).


pakay

glosses: pakai atau memakai; menggunakan (pakaian; perhiasan; tali pinggang; jam tangan).

text: Ayaw kaw pakay sin jam tangan Rolex yan bang kaw madtu pa daira' sabab mataud manga tau maikag kaymu.

translation: Janganlah pakai jam tangan berjenama Rolex tu bila pergi ke bandaraya kerana ada banyak ramai yang berasa cemburu kepadamu.

etymology_text: daripada bahasa Melayu pakai (“mengunakan pakaian atau cara”).


insiano

text: Tuhan, insiano yahai no.

translation: Tuhan, kasihanilah kami.

hyphenation: in‧sia‧no


papasait

text: Papasait i Mira rasuk id gogontungan.

translation: Mira menyangkutkan baju di penyangkut baju.

hyphenation: pa‧pa‧sait


nakasait

text: Nohurak ilo rasuk tu nakasait do dawai.

translation: Baju itu koyak kerana tersangkut dengan dawai.

hyphenation: na‧ka‧sait


promosi

glosses: Segala usaha atau kegiatan yang dilaksanakan untuk meningkatkan jualan


diskaun

glosses: Potongan terhadap harga asal mengikut kadar tertentu.


lohunai

text: Ogumu ilo lohuani poinsuni id posorili walai ku.

translation: Pokok kapal terbang itu banyak tumbuh di sekeliling rumah saya.

hyphenation: lo‧hu‧nai


taybu'

text: Magkamaya' kaw sin pagkawa' taybu' ini sabab di' ta kaingatan na taga sa manga lassun in yan.

translation: Berhati-hatilah memetik cendawan ini sebab ada beberapa spesis yang beracun.


kilay

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kiray.


buhuk

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buhək. Banding dengan bahasa Tagalog buhok.


taynga

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *taliŋa, daripada bahasa Austronesia Purba *Caliŋa.


ilung

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ijuŋ.


pisngi

text: Siyuma siya ha pisngi.

translation: Ciumlah dia pada pipinya.

etymology_text: daripada bahasa Proto-Philippine *pis(e)ŋí (“pipi”).


pana'

text: Pooloso' oku pana' nu.

translation: Pinjamkan saya alat untuk menangkap ikan kamu.

etymology_text: Dipinjam daripada perkataan bahasa Melayu panah.

hyphenation: pa‧naʔ

rhymes: -naʔ


mirah

text: Ini Chumbi ngena baju chura mirah.

translation: Nenek Chumbi menggunakan baju berwarna merah .

mansau

sense: merah

hyphenation: mi‧rah


sek

glosses: mengoyak-ngoyakkan atau mencarik-carikkan kertas, kain dan lain-lain

hyphenation: sek

ipa: [sɛʔ]

rhymes: -sɛʔ

rhymes: -ɛʔ


sek

text: Ida kisek gale ku selai.

translation: Ida mencari ubi kayu di ladangnya.


leseh

glosses: cetek, leper dan tidak dalam (untuk pinggan)

hyphenation: le‧seh

rhymes: -seh

rhymes: -eh


koinsasamadan

text: Nakaanu oku koinsasamadan mantad sinding diti.

translation: Saya telah mendapat penghiburan dari lagu ini.

hyphenation: koin‧sa‧sa‧ma‧dan


misampaping

text: Misampaping no o linimput dahai di Chell.

translation: Bilik saya bersebelahan sahaja dengan bilik Chell.

etymology_text: mi- (“sebelah”) + sampaping (“saling”)

hyphenation: mi‧sam‧pa‧ping


susumakai

text: Ogumu tomod tulun susumakai id baas diti.

translation: Banyak penumpang yang menaiki bas ini.

hyphenation: su‧su‧ma‧kai


dumopitar

text: Kada dokoyu lihuai dumopitar ababayon dilo.

translation: Jangan kamu lupa mendaftar aktiviti itu.

etymology_text: * dopitar + -um-

hyphenation: du‧mo‧pi‧tar


dopitar

text: Dopitar kou hiti.

translation: Kamu daftar di sini.

hyphenation: do‧pi‧tar


panjut

glosses: sejenis pembaling yang besar atau berkait di hujung


bertunjukkan

text: مک بيان ايتفون برتنجقکنديريڽ کفد فرمفون ايت سراي كتاڽ…

roman: Maka bayan itupun bertunjukkan dirinya kepada perempuan itu seraya katanya...

forms: برتونجوقکن (Jawi)

etymology_text: ber- + tunjuk + -kan.


برتونجوقکن

text: مک بيان ايتفون برتنجقكنديريڽ كفد فرمفون ايت سراي كتاڽ…

etymology_text: برـ + تونجوق + ـكن.


noponu

text: Noponu do waig iti butul.

translation: Botol ini penuh dengan air.


misonsod

text: Misonsod i Ayu om i Eza.

translation: Ayu dan Eza saling bertatap mata.

hyphenation: mi‧son‧sod


noluangan

text: Noluangan o pakit ku.

translation: Kocek saya telah berlubang.

etymology_text: * no- + luang + -an

hyphenation: no‧lua‧ngan


nokoruhuk

text: Nokoruhuk no yolo hilo walai di todu.

translation: Mereka sudah turun ke rumah nenek.

hyphenation: no‧ko‧ru‧huk


orolihan

text: Kada ongoi toning doho nung mada ko orolihan do longohon.

translation: Jangan pergi dekat saya jika kau tidak mahu dijangkiti selesema.

etymology_text: o- + roliu + -an

hyphenation: o‧ro‧li‧han


sayng

etymology_text:
Diwarisi datipada bahasa Proto-Southern Philippine *ságiŋ (“pisang”).
Bandingkan bahasa Tagalog saging & bahasa Cebuano saging.


simud

etymology_text: Banding dengan bahasa Cebuano simod (“bibir atas”).


higad simud

etymology_text: Daripada higad + simud (“mulut”).


ipun

etymology_text: daripada bahasa Proto-Philippine *ŋipən, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nipən, daripada bahasa Austronesia Purba *nipən. Banding dengan bahasa Cebuano ngipon & bahasa Tagalog ngipin.


dila'

text: Kada lihuai momurus do dila' soira momurus nipon.

translation: Jangan lupa memberus lidah apabila memberus gigi.

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dilaq.


liug

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *liqəʀ. Banding dengan bahasa Cebuano liog & bahasa Tagalog leeg.


iluk

text: Iya orang ti iluk.

translation: Dia orang yang pandai.


iluk

text: Hisiyu-hisiyu man dī ha klas ini in di' magpataas sin lima niya amu in mabahu' iluk.

translation: Sesiapa sahaja di kelas ini yang tidak mengangkat tangannya ialah (orang) berbusuk ketiak.

etymology_text: bahasa Melayu-Polinesia Purba *ilek (“ketiak”). Banding dengan bahasa Cebuano ilok & bahasa Hiligaynon ilok.


gulamay lima

etymology_text: Daripada gulamay + lima (“tangan”).


tiyan

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Philippine *tian (banding dengan bahasa Tagalog tiyan), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tian, daripada bahasa Austronesia Purba *tiaN (banding dengan bahasa Amis tiyad).

babat

sense: perut


tiyan

etymology_text: Daripada bahasa Proto-Philippine *tian (banding dengan bahasa Ilocano tian, bahasa Kapampangan atian, bahasa Suluk tiyan dan bahasa West Albay Bikol tuyan), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tian (banding dengan bahasa Melayu tian (“rahim”) dan bahasa Maori tia), daripada bahasa Austronesia Purba *tiaN (banding dengan bahasa Amis tiyad). Banding juga Hokkien 腸 (tn̂g, “usus”).

hyphenation: ti‧yan

ipa: /tiˈan/

ipa: [ˈt͡ʃan̪]


buli'

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buliq.


paa

etymology_text:
daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *paqa,
daripada bahasa Austronesia Purba *paqa.


paa

etymology_text: Daripada bahasa Austronesia Purba *paqa; banding dengan bahasa Melayu paha.

hyphenation: pa‧a

rhymes: -a


tuhud

etymology_text: daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuhud. Banding dengan bahasa Tagalog tuhod.


mangangawol

text: Taka nopo di Abel nga songulun mangangawol.

translation: Kakak Abel ialah seorang penenun.

hyphenation: ma‧nga‧nga‧wol


boogion

text: Boogion o tangaanak kumaa limo tinimungan.

translation: Bahagikan murid-murid kepada lima kumpulan.

hyphenation: boo‧gion


pasu'

text: Di' ku kasandalan in pasu' sin hula' yan.

translation: Saya tak menahan kepanasan negara itu.


patay

etymology_text: Daripada bahasa Austronesia Purba *aCay (“mati”).


patay

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *p-atay (“bunuh”), daripada bahasa Austronesia Purba *pa-aCay (“bunuh”), daripada bahasa Austronesia Purba *aCay (“mati”).


mibooboros

text: Mibooboros i Ah Meng miampai di Siti.

translation: Ah meng dan Siti sedang berbual-bual.

hyphenation: mi‧boo‧bo‧ros


momuntut

text: Uhupai oku momuntut diti tanak.

translation: Bantu saya mendukung budak ini.

hyphenation: mo‧mun‧tut


misokot

text: Misokot ilo kalatas.

translation: Kertas itu melekat antara satu sama lain.

etymology_text: mi- + sokot (“lekat”)

hyphenation: mi‧so‧kot


popoilang

text: Orohian oku popoilang toilaan maya liwang Wikikamus.

translation: Saya suka berkongsi pengetahuan melalui halaman Wikikamus.

hyphenation: po‧poi‧lang


Soliuga

glosses: Naga. (Tarob/ kata yang digunakan dalam penghasilan karya sastera masyarakat Kadazan Dusun) #Soliuga sama maksud dengan Tarob.


agi

pos: adv

pos_title: Adverba

text: Lia agi besekula.

translation: Lia masih bersekolah.


agsa'

etymology_text: daripada bahasa Melayu angsa


agsay

glosses: ingkar; menyangkal; menentang (seseorang ajaran)


lungai

glosses:
hilang
Embal tasayayuta maingga si Asmah lungai.
Kita tidak tahu ke mana Asmah hilang.


agwanta

etymology_text: daripada bahasa Sepanyol aguantar, daripada bahasa Itali agguantare.

sandal

sense: bertahan


aksidu

etymology_text: daripada bahasa Sepanyol ácido (“acid”), daripada bahasa Latin acidus.


Albaa

etymology_text: daripada bahasa Arab الْأَرْبِعَاء (al-ʔarbiʕāʔ).


alistu

etymology_text: daripada bahasa Tagalog alisto, daripada bahasa Sepanyol listo atau alistar.

sapat

sense: cepat


pointutub

text: Pointutub ilo payanan do takano.

translation: Bekas penyimpanan nasi itu tertutup.

hyphenation: poin‧tu‧tub


minonutud

text: Minonutud yahai rinomos di konihab.

translation: Kami telah membakar sampah semalam.

hyphenation: mi‧no‧nu‧tud


suria

forms: سوريا (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Sanskrit सूर्य (sūrya), terbitan सूर (sūra, “matahari”), daripada स्वर् (svar, “matahari”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sóh₂wl̥.

other: su·ria


suluh

glosses: obor; sumber cahaya berupakan batang yang dinyalakan api di satu hujung.

forms: سولوه (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayik Purba *suluh, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *suluq.

jamung

other: su·luh

ipa: /suluh/

rhymes: -uluh

rhymes: -luh

rhymes: -uh

ipa: [ˈsulʊh, -loh, -lo̞h]


suluh

glosses: Menghalakan suatu sumber cahaya ke suatu arah atau tempat.

glosses: Memberi penjelasan atau keterangan berkenaan suatu perkara.


monopoli

glosses: Penguasaan secara menyeluruh oleh satu badan tunggal (cth. syarikat) terhadap satu-satu industri atau bidang.

forms: مونوڤولي (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris monopoly

other: mo·no·po·li


MPP

glosses: Parapisme bagi majlis perwakilan pelajar.

forms: .ايم. ڤي. ڤي (Jawi)


majlis perwakilan pelajar

glosses: Sebuah badan khas yang dibentuk di universiti yang melibatkan wakil pelajar yang dipilih, dan bertugas untuk menguruskan permasalahan dan suara pelajar.

forms: مجلس ڤرواکيلن ڤلاجر (Jawi)


perwakilan

glosses: Orang atau badan yang bertindak sebagai wakil sesuatu pihak.

forms: ڤرواکيلن (Jawi)

etymology_text: per- + wakil + -an

other: per·wa·ki·lan


perwakilan

hyphenation: per‧wa‧ki‧lan


sarong

forms: sarongs

etymology_text: Pinjaman bahasa Melayu sarung.

ipa: /səˈɹɒŋ/

ipa: /səˈɹɔːŋ/

ipa: /səˈɹɑŋ/

rhymes: -ɒŋ


Himmel

forms:
Himmels
Himmelen

etymology_text: Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan himel, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama himil, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *himil.

Atmosphäre

sense: langit

Paradies

sense: syurga, kayangan

ipa: [ˈhɪml̩]

ipa: [ˈhɪməl]


Himmel

etymology_text: Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan himel, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama himil.

ipa: /ˈhimel/

ipa: [ˈhiməl]


Atmosphäre

forms:
Atmosphäre
Atmosphäreen

etymology_text: Daripada bahasa New Latin atmosphaera, daripada bahasa Yunani Purba ἀτμός (atmós, “stim”) + σφαῖρα (sphaîra, “sfera”).

hyphenation: At‧mo‧sphä‧re

ipa: /ʔatmoˈsfɛːʀə/

ipa: /-feːʀə/


setan

etymology_text: Daripada bahasa Jawa ꦱꦺꦠꦤ꧀ (sétan), daripada bahasa Arab شَيْطَان (šayṭān).

hyphenation: sè‧tan

ipa: [ˈsɛtan]


setan

pos: intj

pos_title: Kata seru


syaitan

glosses: Makhluk ghaib yang berperanan dalam membawa manusia ke arah kejahatan.

forms: شيطان (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Arab شَيْطَان (šayṭān).

other: syai·tan


peda

text: Uji peda nuan laki nyin, sigat amat.

translation: Cuba kamu lihat lelaki itu, segak sungguh.


pekakas

text: Ma pekakas hihuui deg.

translation: Apa perkakas untuk membina rumah.


tulat

glosses: hari selepas lusa; tiga hari selepas hari ini


mononduli

text: Mononduli i Gaga do rodiu.

translation: Gaga membaiki radio.


pemeli

text: Mayuh pemeli datai ngagai kedai iya.

translation: Banyak pembeli datang ke kedainya.


pemepusan

glosses: rentak akhir dalam irama titik muzik tradisional Bajau Sama


pemia

text: Pemia ku ko tapi nyiaun.

translation: Aku cari kau tapi kau tiada.

hyphenation: pe‧mia


popisuai

text: Kaanu ko nangku popisuai kawo hiis Boros Kadazandusun?

translation: Adakah kau dapat membezakan jenis puisi Bahasa Kadazandusun?

text: Sinuhu oku di tama do popisuai dilo linsou tawadak om sangop.

translation: Saya disuruh oleh mama untuk mengasingkan biji labu dan timun itu.

hyphenation: po‧pi‧suai


poinsuusuai

text: Wotik nopo dilo bunga nga poinsuusuai mantad bunga do suai.

translation: Warna bunga itu berbeza daripada bunga yang lain.

hyphenation: poin‧suu‧suai


pomusarahai

text: Pomusarahai dokoyu kapansalan mongumolig do posorili.

translation: Kamu fikirkan kepentingan menjaga persekitaran.

hyphenation: po‧mu‧sa‧ra‧hai


pinosondiu

text: Pinosondiu di tapa i suduon hilo id limput do sulap.

translation: Kayu api itu telah disandarkan oleh bapa pada dinding pondok.

etymology_text: po- + -in- + sondiu (“sandar”)

hyphenation: pi‧no‧son‧diu


penganan

text: Apak kien jeoi penganan ju Betau.

translation: Ayah memmbawa barang-barang dari Betau.


penongot

glosses: barang di gunakan sebagai ganti bayaran bagi sesuatu adat


tamasya

glosses: Perjalanan untuk menikmati pemandangan; temasya

etymology_text: Daripada bahasa Parsi تماشا (tamâšâ, “lawatan tempat-tempat”).

hyphenation: ta‧ma‧sya

rhymes: -ʃa


perangat

text: Uji perangat nuan ai nya.

translation: Cuba kamu panaskan air itu.


osompuru

text: Osompuru o tulun hiti id pogun Malaysia.

translation: Rakyat di Malaysia bersatu padu.

hyphenation: o‧som‧pu‧ru


ponompon

glosses: penutup, benda yang digunakan untuk menutup sesuatu.

text: Hombo no i ponompon diti takano?.

translation: Mana sudah penutup nasi ini?.

hyphenation: po‧nom‧pon


ponokodung

text: Sumuku do ponoriukan nokopogulu sabaagi ponokodung do ponoriukan.

translation: Rujuk kajian terdahulu sebagai penyokong kepada kajian.

hyphenation: po‧no‧ko‧dung


nokotounda

text: Nokotounda oku no moi sikul.

translation: Saya sudah bersedia pergi ke sekolah.

hyphenation: no‧ko‧toun‧da


leven

etymology_text: Daripada bahasa Middle Dutch leven, daripada bahasa Belanda Kuno *libben, *livon, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *libbjan.

hyphenation: le‧ven

ipa: /ˈleːvə(n)/

rhymes: -eːvən


tibung

glosses: tanda contoh paku yang dilekatkan dihujung sumpit sebagai tanda


nogompi

text: Nogompi ilo kinoyonon mantad po di kosuang o pongusaha wagu.

translation: Tempat itu dijaga sejak pengusaha baru masuk.

etymology_text: * no- + gompi

hyphenation: no‧gom‧pi


peserasap

glosses: menyimpangkan kapal laut ke arah tiupan angin


nongunduk

etymology_text: noN- + unduk (“nyanyi”)

hyphenation: no‧ngun‧duk


ginumu

text: Kaanu kou nangku monondu do ginumu diti guli?.

translation: Adakah kamu dapat meneka bilangan guli ini?.

hyphenation: gi‧nu‧mu


pian

text: Pian tokou mamanau.

translation: Kita jalan perlahan.

hyphenation: pi‧an


pian

text: Sik pian kamek betunggu miak ya.

translation: Tak betah saya menunggu budak itu.

rhymes: -an


popobigod

text: Popobigod i Sira do buul.

translation: Sira melemparkan bola.

hyphenation: po‧po‧bi‧god


pikir

text: Pikir a betul-betul.

translation: Fikirlah betul-betul.


mamagantai

text: Mamagantai i tapa do wagas.

translation: Bapa mengangkat beras.

hyphenation: ma‧ma‧gan‧tai


NBD

glosses: Parapisme bagi Negara Brunei Darussalam.


MIB

glosses:
Parapisme bagi man in black.
Parapisme bagi men in black.

glosses: Parapisme bagi motion-induced blindness.

forms: MIBs


SPB YDPA

glosses: Parapisme bagi Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong.


SBP

glosses: Parapisme bagi spontaneous bacterial peritonitis.


sekolah berasrama penuh

glosses: Sejenis sekolah di Malaysia, di mana semua murid diberi tempat tinggal wajib di asrama di kawasan sekolah.

forms: سکوله براسراما ڤنىوه (Jawi)


lestari

glosses: Tidak berubah mengikut masa; kekal sama.

forms: لستاري (Jawi)

etymology_text: daripada bahasa Jawa ꦊꦱ꧀ꦠꦫꦶ (lestari, “nasib baik”), daripada bahasa Old Javanese lastari (“serta-merta”).

other: les·ta·ri


lestari

hyphenation: lês‧ta‧ri

rhymes: -ri

rhymes: -i


kemampanan

forms: کممڤنن (Jawi)

etymology_text: ke- + mampan + -an

other: ke·mam·pa·nan


nagamit

text: Nagamit no di tapa i manuk.

translation: Ayam tersebut sudah ditangkap oleh bapa.

hyphenation: na‧ga‧mit


momoduntuk

text: Momoduntuk i Gobio do paku.

translation: Gobio menukul paku.

hyphenation: mo‧mo‧dun‧tuk


nokotohuri

text: Nokotohuri yahai nakaanu taakanon.

translation: Kami menjadi yang terakhir mendapat makanan.

hyphenation: no‧ko‧to‧hu‧ri


pasakatan

text: Hombo pasakatan diti poster?.

translation: Di mana tempat untuk melekatkan poster ini?.

etymology_text: po- + sokot + -an

hyphenation: pa‧sa‧ka‧tan


dumodog

text: lansan ku au no dumodog do hiti.

translation: Harapanku tidak akan lagi berdiam di sini.

hyphenation: du‧mo‧dog


mamatos

text: Mamatos oku do au nodi mintiil.

translation: Saya berjanji bahawa saya tidak akan nakal lagi.

hyphenation: ma‧ma‧tos


popobuuk

text: Nunu goos nu popobuuk diti hiis Kadazandusun?.

translation: Apa usaha kau untuk membukukan puisi Kadazandusun?.

hyphenation: po‧po‧buuk


minonompon

text: Isai minonompon dilo takano?.

translation: Siapakah yang telah menutup nasi itu?.

hyphenation: mi‧no‧nom‧pon


opokong

text: Opokong tomod iti wakid.

translation: Wakid ini sangat ketat.

hyphenation: o‧po‧kong


atayuh

text: Atayuh tomod iti togiis do kantung.

translation: Tali beg ini sangat longgar.

hyphenation: a‧ta‧yuh


yang tahu je tahu

yang tau tau aja

sense: hanya diketahui sebilangan orang


sinonsong

etymology_text: sonsong (“sumbat”) + -in-

hyphenation: si‧non‧song


beratur

glosses: Berkumpul dalam satu garis, biasanya sebagai gaya giliran untuk memperoleh sesuatu.

forms: براتور (Jawi)

etymology_text: ber- + atur

other: be·ra·tur


beratur

hyphenation: bê‧ra‧tur


garis

glosses: Suatu tanda di permukaan yang bermula dari satu titik ke suatu titik akhir.

glosses: Tetapan yang tidak sepatutnya dilanggar atau ditembusi; batasan, had.

glosses: Sempadan kawasan pertahanan (cth. kubu).

forms: ݢاريس (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *karis (“cakar”).

hyphenation: ga‧ris

other: ga·ris

ipa: [ˈɡarɪs -es]

rhymes: -is


garis

etymology_text: Daripada bahasa Melayu garis, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *karis (“cakar”).

ipa: [ˈɡarɪs]


giliran

forms: ݢيليرن (Jawi)

etymology_text: gilir + -an

other: gi·li·ran


gilir

glosses: Menukar atau mengambil tempat sesuatu yang berlalu; ganti.

forms: ݢيلير (Jawi)

other: gi·lir


gilir

hyphenation: gi‧lir


sampai

glosses: Muncul atau dapat hadir di tempat yang diingini; tiba.

glosses: Memberi atau membawa sesuatu kepada satu benda.

text: Dia sampaikan barang itu kepadanya.

forms: سمڤاي (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sampay₂.

other: sam·pai

ipa: /sampai̯/

rhymes: -ampai̯

rhymes: -pai̯

rhymes: -ai̯


sampai

hyphenation: sam‧pai


jalan kaki

glosses: Bergerak dengan berjalan semata-mata (yakni tanpa bantuan kenderaan).

forms: جالن کاکي (Jawi)

etymology_text: jalan + kaki

other: ja·lan ka·ki


PBB

glosses: Parapisme bagi pajak bumi dan bangunan (“cukai tanah”).


BAB

glosses: Parapisme bagi buang air besar (“buang tahi”).


garis lurus

glosses: Garis yang tidak bengkok; garis yang tidak beralih arah.

forms: ݢاريس لوروس (Jawi)

etymology_text: garis + lurus

ուղիղ

sense: garis tak bengkok

roman: ułił

直線

roman: zhíxiàn

直線

roman: ちょくせん, chokusen

пряма́я

roman: prjamája

пряма́я ли́ния

roman: prjamája línija

సరళరేఖ

roman: saraḷarēkha

εὐθεῖα γραμμή

roman: eutheîa grammḗ

εὐθεῖα

roman: eutheîa

other: ga·ris lu·rus


kuhub

text: Momonsoi yahai kuhub do baino.

translation: Hari ini kami membina bangsal.


tijd

etymology_text: Daripada bahasa Middle Dutch tijt, daripada bahasa Belanda Kuno tīt, daripada bahasa Jermanik Purba *tīdiz.

hyphenation: tijd

ipa: /tɛi̯t/

rhymes: -ɛi̯t


kamar

etymology_text: Pinjaman bahasa Belanda kamer (“bilik”), daripada bahasa Middle Dutch camere, daripada bahasa Belanda Kuno *kamara, daripada bahasa Latin camera, akhirnya daripada bahasa Yunani Purba καμάρα (kamára, “vault”). Bentuk kembar kepada kamera and kamerad.

hyphenation: ka‧mar

rhymes: -ar


kayangan

forms: کايڠن (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Jawa kayangan (ꦏꦪꦔꦤ꧀), daripada bahasa Old Javanese kahyaṅan.

inderaloka

sense: Tempat tinggal dewa; syurga

other: ka·ya·ngan


kayangan

glosses: Berkenaan golongan atasan; golongan elit.

text: Jadi, ikutlah sistem SOP yang ditetapkan tidak kiralah siapa kita, rakyat marhaen ke atau orang ‘kayangan’ ke, pokoknya patuhlah SOP yang ditetapkan.

ref: 2021 29 April, Mohd Sharkawi Londing, “Tak kira kayangan atau marhaen, patuhi SOP”, dalam Kosmo!:


kayangan

pura

sense: kuil

hyphenation: ka‧yang‧an

ipa: [kaˈjaŋan]


kemiskinan

forms: کميسکينن (Jawi)

etymology_text: ke- + miskin + -an

other: ke·mis·ki·nan


kemiskinan

hyphenation: kê‧mis‧ki‧nan


kebuluran

glosses: Perihal atau kejadian bulur; keadaan lapar.

forms: کبولورن (Jawi)

etymology_text: ke- + bulur + -an

other: ke·bu·lu·ran


kebuluran

hyphenation: kê‧bu‧lu‧ran


tatanan

glosses: Gaya atur atau fungsian suatu perkara; aturan.

forms: تاتانن (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Jawa ꦠꦠꦤꦤ꧀ (tatanan).

other: ta·ta·nan


tatanan

hyphenation: ta‧ta‧nan


neushoorn

etymology_text: Daripada neus (“hidung”) + hoorn (“tanduk”), pinjaman daripada Yunani Purba ῥινόκερως (rhinókerōs).

hyphenation: neus‧hoorn

ipa: /ˈnøːsˌɦoːr(ə)n/


gergaji

glosses: Sejenis alat berupakan papan dengan hujung bergigi (gerigi) yang digunakan untuk memotong bahan (cth. kayu).

forms: ݢرݢاجي (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Sanskrit क्रकच (krakaca). Banding dengan bahasa Jawa graji, bahasa Ledo Kaili garagaji, and bahasa Lindu garagaji.

other: ger·ga·ji


gergaji

etymology_text: Daripada bahasa Sanskrit क्रकच (krakaca).

hyphenation: gêr‧ga‧ji

ipa: [ɡərˈɡad͡ʒi]


zaag

etymology_text: Daripada bahasa Middle Dutch sage, daripada bahasa Belanda Kuno *saga, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *sagu, daripada bahasa Jermanik Purba *sagō, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sek- (“potong”).

hyphenation: zaag

ipa: /zaːx/

rhymes: -aːx


sinowogi

text: Sinowogi di Mia ilo bilun.

translation: Belon itu ditiup oleh Mia.

hyphenation: si‧no‧wo‧gi


gergaji rantai

glosses: Sejenis gergaji automatik dengan pemotongnya disambung dengan rantai berputar.

forms: ݢرݢاجي رنتاي (Jawi)

etymology_text: gergaji + rantai; Pinjaman daripada Inggeris chainsaw.


chainsaw

forms: chainsaws

etymology_text: Daripada chain + saw berdasarkan mekanisme kerja gergaji.

ipa: /ˈt͡ʃeɪn.ˌsɔː/

audio: LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chainsaw.wav


break of dawn

forms: break of dawns

break of day

sense: Waktu fajar; waktu subuh.


colour

forms: colours

ipa: /ˈkʌlə/

ipa: /ˈkɐlə/

ipa: [ˈkʰɐɫɐ]

audio: EN-AU ck1 colour.ogg


color

forms: colors

etymology_text:
Daripada bahasa Inggeris Pertengahan colour, pinjaman bahasa Anglo-Norman colur, daripada bahasa Old French colour, color, daripada bahasa Latin color.
Menggantikan Inggeris blee, Inggeris Pertengahan blee (“warna”), daripada Inggeris Kuno blēo. Juga menggantikan bahasa Inggeris Kuno hīew (“warna”) serta keturunannya secara separa yang kurang lazim digunakan dalam konteks ini. Bentuk kembar kepada couleur.

hyphenation: col‧or

rhymes: -ʌlə(ɹ)


iro

etymology_text: Daripada bahasa Austronesia Purba (banding dengan bahasa Indonesia ulat, bahasa Melayu ulat, bahasa Fiji ulo, bahasa Chamorro ulo').


いろ

glosses: 井路: saluran air atau laluan air digunakan sebagai minuman, pengairan dll.

glosses: 倚廬: perumahan sementara buat maharaja ketika tempoh kabung susulan kemangkatan ayahanda

etymology_text:
/iro₂/ → /iro/
Daripada bahasa Jepun Kuno. Mula-mula dipakai dalam teks purba seperti Kojiki; 712 M.
Kognat dengan いら (ira). Berbeza dengan 色 (⟨iro₂⟩ → iro, “warna”).


saluran air

glosses: Suatu saluran yang dibentuk untuk menghantar air ke suatu tempat.

forms: سالورن اءير (Jawi)

etymology_text: saluran + air

other: sa·lu·ran air


pengairan

glosses: Proses mengalirkan air ke suatu kawasan.

forms: ڤڠاءيرن (Jawi)

etymology_text: peng- + air + -an

other: pe·ngai·ran


pengairan

hyphenation: peng‧air‧an


kemangkatan

glosses: Kejadian mangkat; kejadian mati seorang raja.

forms: کمڠکتن (Jawi)

etymology_text: ke- + mangkat + -an

other: ke·mang·ka·tan


kemangkatan

hyphenation: ké‧mang‧ka‧tan


sandwic

glosses: Sejenis hidangan berupakan helaian roti yang dilapis, dan ditambah bahan di tengah-tengah seperti mentega, sardin dll.

forms: سندويچ (Jawi)

etymology_text: Pinjaman bahasa Inggeris sandwich.

other: san·wic


boterham

etymology_text: Perubahan daripada boteram, boterram, asal tidak diketahui. Mungkin daripada boter (“mentega”) + *ramme, *remme (“kepingan roti tebal”) (bandingan dengan rammel usang, remmel (“kepingan roti tebal”) dan bahasa West Flemish rammeke (“sandwic panggang”)).

hyphenation: bo‧ter‧ham

ipa: /ˈboːtərˌɦɑm/

ipa: /ˈboːtəˌrɑm/


tegas

glosses: Dapat dilihat atau diketahui dengan ketara; terang, jelas.

forms: تݢس (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tegas (“jelas”).

other: te·gas


ketegasan

forms: کتݢسن (Jawi)

etymology_text: ke- + tegas + -an

other: ke·te·ga·san


ketegasan

hyphenation: kê‧tê‧ga‧san


meter

glosses: Unit asas SI bagi jarak – ditakrifkan pada asalnya sebagai 1/10,000,000 jarak dari Kutub Utara ke Khatulistiwa; kini ditakrifkan sebagai jarak dilalui cahaya dalam vakum dalam 1/299,792,458 saat.

glosses: Suatu alat yang digunakan untuk ukur suatu aliran atau gerakan (cth. bekalan elektrik, kelajuan).

forms: ميتر (Jawi)

other: mi·ter

ipa: /ˈmitə/

ipa: /ˈmɛtər/


meter

glosses: Nilai ritma suatu lagu atau puisi; yakni bilangan rentak dalam satu ukuran atau suku kata dalam baris.

forms: meters

ipa: /ˈmitəɹ/

ipa: [ˈmiɾɚ]

ipa: /ˈmiːtə/

rhymes: -iːtə(ɹ)


-meter

etymology_text: Daripada bahasa Yunani Purba μέτρον (métron, “ukuran”).


khatulistiwa

glosses: Suatu garis yang ditetapkan di permukaan sfera Bumi yang memisahkan sama rata antara bahagian (hemisfera) utara dan selatan Bumi.

forms: خط الاستواء (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Arab خط الاستواء.

other: kha·tul·is·ti·wa


hemisfera

forms: هيميسفيرا (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris hemisphere; hemi- + sfera

other: hé·mi·sfé·ra


songkinoyonon

glosses:
Songkinoyonon i Jurina om iJilorisa poingion.
Jurina dan Jilorisa tinggal setempat.


perdana menteri

glosses: Ketua kerajaan atau pentadbiran dalam pemerintahan atau politik dalam sebilangan negara.

forms: ڤردان منتري (Jawi)

etymology_text: perdana + menteri; Pinjaman daripada Inggeris prime minister.

other: per·da·na men·te·ri


perdana menteri

ipa: [pərˈdana məntəˈri]


Perdana Menteri

glosses: Bentuk alternatif jenis huruf besar bagi perdana menteri


perdana

glosses: Yang terutama; yang paling penting atau diutamakan.

forms: ڤردان

etymology_text: Daripada bahasa Sanskrit प्रधान (pradhāna).

other: per·da·na


perdana

hyphenation: pêr‧da‧na

ipa: /pərdana/


PIBG

szülői munkaközösség

sense: persatuan ibu bapa dan guru

PTA

roman: PTA


PT

glosses: parapisme bagi perseroan terbatas (“syarikat berhad”).

glosses: parapisme bagi perguruan tinggi (“institut pengajian tinggi”).

ipa: [ˈpete]


Konoha

etymology_text: Merujuk kepada desa Konohagakure dalam siri animeNaruto, dipetik kerana persamaan dengan Indonesia seperti tanahnya yang subur serta bilangan pemimpin kedua-dua entiti.

other: Ko·no·ha


kepentingan

glosses: Perkara yang menjadikan sesuatu itu penting atau berguna.

forms: کڤنتيڠن (Jawi)

etymology_text: ke- + penting + -an

other: ke·pen·ti·ngan


kepentingan

hyphenation: kê‧pên‧ti‧ngan


kritikal

glosses: Berkenaan atau berkait dengan kritikan sesuatu bahan.

forms: کريتيکل (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris critical.

other: kri·ti·kal


tegang

glosses: Keadaan tali atau gentian yang teguh, yakni tidak longgar.

glosses: Keadaan hubungan sesama orang atau pihak yang tidak mesra atau penuh permusuhan.

forms: تݢڠ (Jawi)

other: te·gang


tegang

hyphenation: tê‧gang


ketegangan

forms: کتݢڠن (Jawi)

etymology_text: ke- + tegang + -an

other: ke·te·ga·ngan


critical

glosses: Keadaan genting atau penting yang ketara.

glosses: Berkaitan kritikan bahan (cth. bahan sastera).

glosses: Cenderung mencari kesalahan atau memberi kritikan.

glosses: Keadaan pesakit yang sakit teruk, dan memerlukan penjagaan tahap tinggi secara segera.

glosses: Keadaan ketika mana suatu tindak balas dapat berjalan sendiri.

glosses: Keadaan suhu di mana suatu jirim tidak boleh menjadi cecair; berkaitan suhu kritikal.

etymology_text: Daripada Latin criticus + -al, daripada bahasa Yunani Purba κριτικός (kritikós, “penilaian, dapat membezakan”), daripada κρίνω (krínō, “aku pisah, nilai”); juga akar bagi crisis.


longgar

glosses: Tidak mudah diletak atau ditetapkan pada satu kedudukan (cth. pakaian, paku).

glosses: Perihal hubungan yang tidak bersifat ketara atau tidak rapat.

glosses: Tidak tegas; tidak memiliki banyak sekatan.

forms: لوڠݢر (Jawi)

other: long·gar


longgar

hyphenation: long‧gar


kelonggaran

glosses: Pengecualian atau pelonggaran peraturan.

forms: کلوڠݢرن (Jawi)

etymology_text: ke- + longgar + -an

other: ke·long·ga·ran


negara bagian

glosses: negeri; bahagian pentadbiran darjat pertama sebilangan negara.

etymology_text: negara + bagian; Pinjaman daripada Belanda deelstaat.

ipa: [nəˈɡara baˈɡian]


jangka lukis

glosses: Alat berupakan batang berkaki dua yang dapat dilebarkan untuk melukis bulatan.

forms: جڠکا لوکيس (Jawi)

etymology_text: jangka + lukis

فِرْجَار

sense: alat melukis bulatan

roman: firjār

بِرْكَار

roman: birkār

دَوَّارَة

roman: dawwāra

بِيكَار

roman: bīkār

կարկին

roman: karkin

цыркуль

roman: cyrkulʹ

пергел

roman: pergel

圓規

roman: jyun⁴ kwai¹

圓規

roman: yuánguī

ფარგალი

roman: pargali

परकार

roman: parkār

מחוגה

roman: mekhuga

コンパス

roman: konpasu

һортьг

roman: hort'g

ಕೈವಾರ

roman: kaivāra

шестар

roman: šestar

پرگار

roman: pargâr

ци́ркуль

roman: církulʹ

వృత్తలేఖిని

roman: vr̥ttalēkhini

پرگار

roman: perger

διαβήτης

roman: diavítis

διαβήτης

roman: diabḗtēs

καρκίνος

roman: karkínos

other: jang·ka lu·kis


コンパス

glosses: jangka untuk melukis bulatan atau penjarakan; jangka lukis

etymology_text: Pinjaman bahasa Belanda kompas.


jangkau

glosses: Menghalakan tangan untuk mencapai suatu benda.

forms: جڠکاو (Jawi)

other: jang·kau


jangkau

hyphenation: jang‧kau


jangkauan

forms: جڠکاوان (Jawi)

etymology_text: jangkau + -an

other: jang·kauan


tauhu

glosses: Suatu makanan diperbuat daripada pendadihan susu soya.

forms: تاءوهو (Jawi)

etymology_text: Daripada Min Nan 豆腐 (tāu-hū).

hyphenation: tau‧hu

other: tau·hu

ipa: /tau̯ˈhu/

rhymes: -auhu

rhymes: -hu

rhymes: -u


susu soya

forms: سوسو سويا (Jawi)

etymology_text: susu + soya

sojamelk

sense: minuman kacang soya

豆漿

roman: dau⁶ zoeng¹

豆漿

roman: dòujiāng

豆奶

roman: dòunǎi

חלב סויה

roman: khalav soya

豆乳

roman: とうにゅう, tōnyū

ទឹកសណ្ដែកសៀង

roman: tɨk-sɑɑndaeksiəng

두유

roman: duyu

ນົມຖົ່ວເຫຼືອງ

roman: nom thūa lư̄ang

ນ້ຳເຕົາຮູ້

roman: nam tao hū

соино млеко

roman: soino mleko

со́евое молоко́

roman: sójevoje molokó

סויעמילך

roman: soyemilkh


soya

glosses: Sejenis tumbuhan, di mana kacangnya lazim digunakan dalam masakan; Glycine max.

forms: سويا (Jawi)

etymology_text: Serapan bahasa Belanda soja.

other: so·ya


soya

glosses: Tumbuhan di mana kacangnya lazim digunakan dalam masakan; Glycine max.

etymology_text: Daripada bahasa Belanda soja, daripada bahasa Jepun そや (soya), bentuk topikal そい (soi), bentuk dialek Kagoshimabahasa Jepun 醤油 (shōyu, “kicap”), daripada bahasa Cina 醬油.

hyphenation: so‧ya

ipa: [ˈsoja]


kacang soya

glosses: Kekacang terbitan tumbuhan soya; lazim digunakan dalam masakan.

forms: کاچڠ سويا (Jawi)

etymology_text: kacang + soya

other: ka·cang so·ya


baku

glosses: Berkenaan sistem bahasa yang ditetapkan rasmi oleh pihak atasan.

forms: باکو (Jawi)

etymology_text:
Daripada bahasa Jawa baku (ꦧꦏꦸ, “utama, asas; pemberian sawah padi sebagai upah kepada ketua kampung”), paling mungkin daripada bahasa Melayu [Istilah?] (direka semula sebagai ber- + aku, maka bentuk kembar kepada beraku).
* Perihal “piawai” ialah pinjaman semantik daripada Belanda standaard.

other: ba·ku

ipa: /baku/

rhymes: -aku

rhymes: -ku


balu

glosses: Seorang isteri yang kehilangan suami akibat kematian.

forms: بالو (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balu. Kognat dengan bahasa Tagalog balo.

janda

other: ba·lu

ipa: /balu/

rhymes: -alu

rhymes: -lu


balu

glosses: Bunyi yang terbit daripada kejadian petir.


bualan

forms: بوالن (Jawi)

etymology_text: bual + -an

other: bua·lan


bangku

glosses: Sejenis tempat duduk panjang, lazimnya dengan empat kaki.

forms: بڠکو (Jawi)

etymology_text: Pinjaman daripada bahasa Portugis banco. Bentuk kembar kepada bank.

other: bang·ku

ipa: /baŋku/

rhymes: -aŋku


bangku

etymology_text: Daripada bahasa Melayu bangku, daripada bahasa Melayu Klasik بڠکو (bangku), pinjaman bahasa Portugis banco, daripada bahasa Itali banco, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama bank, daripada bahasa Jermanik Purba *bankiz. Bentuk kembar kepada bank.

seliri

sense: Sejenis tempat duduk panjang, lazimnya dengan empat kaki.

hyphenation: bang‧ku


bangku

etymology_text: daripada bahasa Sepanyol banco, daripada bahasa Old French bank, daripada bahasa Jermanik Purba *bankiz. Banding dengan bahasa Cebuano bangko & bahasa Tagalog bangko.


tempat duduk

glosses: Sebarang ruang yang ditetapkan bagi perbuatan duduk.

forms: تمڤت دودوق (Jawi)

etymology_text: tempat + duduk

other: tem·pat du·du/


anjir

glosses: Sejenis saluran air yang dibina di antara dua sungai di Kalimantan; biasanya bagi tujuan pengangkutan.

hyphenation: an‧jir

ipa: [ˈand͡ʒɪr]


anjir

pos_title: Kata tugas

text: Iya anjir bulih pemutus peresa ti lati.

translation: Dia berjaya mendapat keputusan peperiksaan yang cemerlang.


bokep

etymology_text: Daripada BF + -ok-, daripada bahasa Inggeris blue film. BF disebut "beh ep" dalam bahasa Indonesia kelaziman.

hyphenation: bo‧kép


poyo

text: Contoh ayat : Hiti kou nopo ka poyo.

translation: Terjemahan : Kamu di sini saja ya anak kecil.

hyphenation: po‧yo


selek

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris shellac.

hyphenation: se‧lek


selek

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris select.


pungga

glosses: potong (dalam beberapa keratan atau potongan)

text: Uji pungga dagin manuk nya.

translation: Cuba potong daging ayam itu.


mĕntĕri

text: Sa-orang měntěri di-běnua Kěling, Měgat Nira nama-nya tělah pěrgi měmbawa diri ka-něgeri Masulipatam

translation: Seorang menteri di benua India, Megat Nira namanya telah membawa diri ke negeri Masulipatam

ref: 1960, A. Samad Ahmad, Sejarah Kesusasteraan Melayu III, page 44:

hyphenation: měn‧tě‧ri


pěrgi

translation: Seorang menteri di benua India, Megat Nira namanya telah pergi membawa diri ke negeri Masulipatam

hyphenation: pěr‧gi


chator

text: Ali bĕrmain chator.

translation: Ali bermain catur.

text: Měgat Nira tělah pěrgi měmbawa diri ka-něgeri Masulipatam sĕbab malu alah bĕrmain chator dengan sa-orang hulubalang

translation: Megat Nira telah membawa diri ke negeri Masulipatam sebab malu tewas bermain catur dengan seorang hulubalang

ref: 1960, Abdul Samad Ahmad, Sejarah Kesusasteraan Melayu III, Dewan Bahasa dan Pustaka, page 44:

hyphenation: cha‧tor


istěri

text: Istěri-nya sa-orang yang běrpěndidekan.

translation: Isterinya seorang yang berpendidikan.

text: Pada masanya istěri-nya hampir akan běrsalin, maka di-ketahuï-lah oleh Měgat Nira daripada běběrapa 'alamat yang di-saksikan-nya, bahawa ia akan měmpěrolehi sa-orang anak yang amat bijaksana.

translation: Pada masanya isterinya hampir akan bersalin, maka diketahuilah oleh Megat Nira daripada beberapa alamat yang disaksikannya, di mana ia akan memperolehi seorang anak yang amat bijaksana.

hyphenation: is‧tě‧ri


běrsalin

text: Ibu Ahmad běrsalin sa-malam.

translation: Ibu Ahmad bersalin semalam.


mĕngarang

text: Yatim mĕngarang sa-puchok surat untok Isma.

translation: Yatim mengarang sepucuk surat untuk Isma.

text: Sa-orang mu'alim bernama Sufian dengan chĕpat dapat ia-nya mĕngarang hikayat.

translation: Seorang mualim bernama Sufian dapat mengarang hikayat dengan cepat.

hyphenation: mĕnga‧rang


title: měntěri

redirect: mĕntĕri


tunggu

glosses: Menetap di suatu kedudukan hingga sesuatu benda tiba.

forms: توڠݢو (Jawi)

other: tung·gu


tunggu

hyphenation: tung‧gu


busu

forms: بوسو (Jawi)

other: bu·su

ipa: /buˈsu/

rhymes: -su


pemandu

forms: ڤمندو (Jawi)

etymology_text: pem- + pandu

other: pe·man·du


gincu

glosses: Sejenis alat solekan yang bertujuan untuk mewarnakan bibir.

forms: ݢينچو (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa 銀朱 (gîn-chu, “vermilion”).

other: gin·cu

ipa: /ɡint͡ʃu/

rhymes: -int͡ʃu

rhymes: -t͡ʃu


gincu

hyphenation: gin‧cu


solekan

forms: سوليقن (Jawi)

etymology_text: solek + -an

other: so·lé·kan


solek

glosses: Mencantikkan atau memberi hiasan kepada wajah agar lebih cantik.

forms: سوليق (Jawi)

other: so·lé/


solek

glosses: Keadaan pakaian atau keterampilan diri yang elok.


anju

glosses: Keinginan yang ingin diperoleh ketika melakukan sesuatu; tujuan.

forms: انجو (Jawi)

other: an·ju


anju

hyphenation: an‧ju


pur

text: اڠين ماٛڠ ݢه فور.

translation: Angin dari sebelah timur.

roman: Angin mĕng gah pur.

forms:
ꨚꨭꩉ
فور (Jawi)


ramu

glosses: Mencari bahan-bahan semula jadi untuk dijadikan makanan dsb.

forms: رامو (Jawi)

other: ra·mu

rhymes: -mu


ramu

glosses: kayu-kayan yang digunakan untuk membina rumah

text: Kayu ramu nya dibeli iya kena ngaga rumah.

translation: Kayu-kayan itu dibeli untuk membina rumah.

hyphenation: ra‧mu


ramuan

glosses: Bahan yang digunakan untuk menghasilkan sesuatu (terutamanya masakan).

forms: راموان (Jawi)

etymology_text: ramu + -an

other: ra·muan


ramuan

hyphenation: ra‧muan


permohonan

forms: ڤرموهونن (Jawi)

etymology_text: per- + mohon + -an

other: per·mo·ho·nan


permohonan

hyphenation: pêr‧mo‧ho‧nan


mohon

glosses: Menginginkan kemaafan daripada seseorang.

forms: موهون (Jawi)

other: mo·hon


mohon

hyphenation: mo‧hon


permisi

etymology_text: Daripada bahasa Belanda permissie, bahasa Middle Dutch permissie, daripada bahasa Middle French permission, daripada bahasa Latin permissio.

hyphenation: pêr‧mi‧si

ipa: [pərˈmisi]


permisi

glosses: Kata seru ketika meminta sesuatu atau menarik perhatian.


bantut

text: "Sayau amat nuan bajik tang nyadi bantut" ko Stenly madah ngagai Monica.

translation: "Sayang betul kamu cantik tetapi jadi tomboi" Stenly memberitahu kepada Monica.


bantut

glosses: Perihal perkembangan terhenti atau tersekat.

forms: بنتوت (Jawi)

other: ban·tut


bantut

text: Haram sa in manga tau bantut ha agama Islam.

translation: Orang pondan tidaklah dibenarkan dalam agama Islam.

bayug

sense: homoseksual


perkembangan

forms: ڤرکمبڠن (Jawi)

etymology_text: per- + kembang + -an

other: per·kem·ba·ngan


kembar

glosses: Adik-beradik yang lahir daripada rahim dan pada masa yang sama; dan biasanya dicirikan dengan rupa yang sama (kembar seiras).

glosses: Apa-apa pasang benda dengan ciri yang serupa.

forms: کمبر (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Austroasia (lihat bahasa Proto-Aslian *kəmbaar, bahasa Bahnar kơmar, bahasa Ngeq kampʌaːr, bahasa Alak baːr).

other: kem·bar


kembar

etymology_text: Daripada bahasa Melayu kembar, akhirnya daripada bahasa Austroasia (lihat bahasa Proto-Aslian *kəmbaar).

hyphenation: kêm‧bar

ipa: [kəmˈbar]


ciku

glosses: Sejenis tumbuhan asal kawasan Amerika Tengah dengan buah bulat yang dijadikan makanan; Manilkara zapota.

forms: چيکو (Jawi)

人心果

sense: buah

roman: rénxīnguǒ

चीकू

roman: cīkū

サポジラ

roman: sapojira

ಸಪೋಟ

roman: sapōṭa

សាឌីឌីឡា

roman: saadiidiilaa

саподи́лла

roman: sapodílla

níspero

raw_tags: Colombia, Costa Rica, Nicaragua, Panama, Venezuela

other: ci·ku


gegar

glosses: Bergerak ke pelbagai arah di tempat tetap dengan kadar yang pantas.

glosses: Menggerakkan ke pelbagai arah dengan kadar yang pantas.

glosses: Menyebabkan sesuatu meriah (cth. acara, tempat)

forms: ݢݢر (Jawi)

other: ge·gar


gegaran

forms: ݢݢرن (Jawi)

etymology_text: gegar + -an

other: ge·ga·ran


SJK

glosses: Parapisme bagi sekolah jenis kebangsaan.


SMK

glosses: Parapisme bagi sekolah menengah kebangsaan.

glosses: Parapisme bagi sekolah menengah kejuruan.


SMK

glosses: Parapisme bagi sekolah menengah kejuruan (“sekolah menengah vokasional”).


runtuhan

forms: رونتوهن (Jawi)

etymology_text: runtuh + -an

puing

sense: Sesuatu benda yang telah runtuh.

other: run·tu·han


Melayu

glosses: Seorang yang berketurunan Melayu, yang merujuk kepada sekumpulan orang Austronesia yang mendiami kepulauan Melayu dan semenanjung tanah Melayu di Asia Tenggara.

glosses: Bahasa-bahasa Melayu, sekumpulan bahasa Austronesia yang dituturkan oleh kebanyakan orang Melayu dan tempat-tempat yang bahasa Melayu itu bahasa rasmi, termasuklah bahasa yang dikenali sebagai bahasa Indonesia.

glosses: Bahasa Melayu, sebuah bahasa Austronesia yang dituturkan oleh kebanyakan orang Melayu dan tempat-tempat yang bahasa Melayu itu bahasa rasmi, tidak termasuk bahasa baku kebangsaan yang dikenali sebagai bahasa Indonesia.

etymology_text: Dari Malayu, sebuah kerajaan terletak di pantai timur Sumatra (kini di Jambi), disebut oleh sami Buddha Cina Yijing sebagai 末羅瑜國 (Sebutan sistem Qieyun bahasa Cina Pertengahan AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [mat˦ lɑ˦ jʉo˦ kuək˦]) dan pada zaman dinasti Yuan (1271-1368) dan Ming (1368-1644) dynasties as 木剌由 (Bok-la-yu atau Mok-la-yu, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: /mu la ju/), 麻里予兒 (Ma-li-yu-er, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [ma li ju ɻɨ]), 巫來由 (Wu-lai-yu, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [ʋu lai iw]) and 無來由 (Wu-lai-yu, sebutan sistem Zhongyuan Yinyun AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: [ʋu lai iw]). Batu bersurat tertua yang dikenali dalam bahasa Melayu dijumpai pada Kedukan Bukit dan Talang Tuo, kedua-dua kawasan ini terletak di Palembang di Sumatra Selatan, dan di Kota Kapur di Pulau Bangka di barat Sumatra. Tiga batu bersurat ini masing-masing ditarikhkan pada tahun 673, 684 dan 686 masihi. Turunan eksonim dari മല (mala, “bukit”) belum dibuktikan.

մալայական

sense: berkaitan orang Melayu

roman: malayakan

мала́йскі

roman: malájski

馬來人的

roman: Mǎláirén de

της Μαλαισίας

roman: tis Malaisías

ជ្វា

roman: cviə

ម៉ាឡេ

roman: maalee

малајски

roman: malajski

मलायी

roman: malāyī

مالایی

roman: mâlâyi

мала́йский

roman: malájskij

мала́йський

roman: malájsʹkyj

malai

sense: berkaitan bahasa Melayu

馬來語的

roman: Mǎláiyǔ de


sekolah kebangsaan

glosses: sekolah rendah; sekolah darjat pertama bagi kanak-kanak, khususnya sekolah dengan bahasa Melayu sebagai penghantar.

forms: سکوله کبڠساءن (Jawi)

other: se·ko·lah ke·bang·sa·an


sekolah jenis kebangsaan

glosses: Jenis sekolah di Malaysia yang menggunakan bahasa pengantar selain bahasa Melayu.

forms: سکوله جنيس کبڠساءن (Jawi)


jenis

glosses: Kelompok suatu benda yang memiliki ciri yang sama.

forms: جنيس (Jawi)

other: je·nis


jenis

hyphenation: jê‧nis


penyu

glosses: Sejenis kura-kura yang hidup di dalam air, di bawah superkeluarga Chelonioidea.

forms: ڤڽو (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayik Purba *pəñu, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pəñu, daripada bahasa Austronesia Purba *pəñu. Kognat dengan bahasa Melayu Brunei panyu dan bahasa Melayu Kelantan-Patani and Melayu Terengganu piyung.

other: pe·nyu

ipa: /pəɲu/

rhymes: -əɲu

rhymes: -ɲu


penyu

glosses: Kura-kura yang hidup di dalam air, di bawah superkeluarga Chelonioidea.

etymology_text: Daripada bahasa Melayu penyu, daripada bahasa Melayik Purba *pəñu, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pəñu, daripada bahasa Austronesia Purba *pəñu.

hyphenation: pê‧nyu


rangkum

glosses: Meletakkan sekumpulan benda dalam satu kumpulan.

glosses: Menguasai atau memperoleh kekuasaan dari pihak lain terhadap sesuatu benda.

forms: رڠکوم (Jawi)

other: rang·kum


rapak

text: Iya main ba endur rapak.

translation: Dia bermain di kawasan lapang.


rapus

text: Indu enggau laki mayuh rapus.

translation: Perempuan dan lelaki mempunyai banyak perbezaan.


ratas

text: retas sudah hujan.

translation: reda sudah hujan


peluk

glosses: Memegang sesuatu dengan melilit lengan mengelilingi suatu benda.

forms: ڤلوق (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *peluk.

other: pe·lu/

ipa: /pəluk/

rhymes: -əluk

rhymes: -luk

rhymes: -uk

ipa: [pəˈlʊʔ, -loʔ, -lo̞ʔ]


pelukan

forms: ڤلوقن (Jawi)

etymology_text: peluk + -an

other: pe·lu·kan


kura-kura

glosses: Sejenis haiwan reptilia empat kaki dengan cangkerang.

forms: کورا٢ (Jawi)

other: ku·ra·ku·ra

ipa: /kurə kurə/

ipa: /kura kura/

rhymes: -urə

rhymes: -rə

rhymes: -ə


reptilia

glosses: Sejenis haiwan vertebrat darah sejuk dalam kelas Reptilia.

forms: ريڤتيليا (Jawi)

other: rép·ti·lia


rediu

text: Rediu eng bor.

translation: Radio saya canggih.


trompet

glosses: Sejenis alat muzik yang dimainkan dengan tiupan.

forms: ترومڤيت (Jawi)

etymology_text: daripada bahasa Inggeris trumpet.

other: trom·pét


trompet

etymology_text: Daripada bahasa Middle Dutch trompet, daripada bahasa Old French trompette, bentuk diminutif trompe (“tanduk, trompet”), daripada bahasa Frankish *trumpa, *trumba.

hyphenation: trom‧pet

ipa: /trɔmˈpɛt/

rhymes: -ɛt


trompet

etymology_text: Daripada bahasa Belanda trompet.

other: trom·pèt


tiupan

forms: تيوڤن (Jawi)

etymology_text: tiup + -an

hyphenation: tiu‧pan

other: tiu·pan


tolol

forms: تولول (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Portugis tolo (bodoh)

other: to·lol


tolol

hyphenation: to‧lol

ipa: /ˈtɔlɔl/

rhymes: -lɔl

rhymes: -ɔl

rhymes: -l


mawlid

glosses: Perayaan ulang tahun para nabi atau wali.

forms: mawlids

etymology_text: Daripada bahasa Arab مَوْلِد (mawlid).


international

etymology_text: inter- + national

ipa: [ˌɪntəˈnæʃ(ə)n(ə)ɫ]

ipa: [ˌɪntɚˈnæʃ(ə)n(ə)ɫ]

ipa: [ˌɪɾ̃ɚˈnæʃ(ə)n(ə)ɫ]

rhymes: -æʃənəl


Disease X

etymology_text: Diperkenalkan oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia pada Februari 2018.


disease

forms: diseases

etymology_text: Daripada bahasa Inggeris Pertengahan disese, daripada bahasa Anglo-Norman desese, disaise, daripada bahasa Old French desaise, daripada des- + aise. Setara dengan dis- + ease. Gantian kepada bahasa Inggeris Pertengahan adle, audle (“penyakit”) asal (daripada bahasa Inggeris Kuno ādl (“penyakit”), lihat adle), bahasa Inggeris Pertengahan cothe, coathe (“penyakit”) (daripada bahasa Inggeris Kuno coþu (“penyakit”), lihat coath).

hyphenation: dis‧ease

ipa: /dɪˈziːz/

ipa: /dɪˈziz/

ipa: /dəˈziz/

rhymes: -iːz


kuamaon

glosses: melakukan kerja-kerja yang perlu diselesaikan


diseases

hyphenation: dis‧eases

ipa: /dɪˈziːzɪz/

ipa: /dɪˈzizɪz/

rhymes: -iːzɪz


diseases

glosses: diri ketiga mufrad selapis kini penyata bagi disease


epidemik

glosses: Kejadian penyakit yang menjadi berleluasa di satu tempat; wabak.

forms: ايڤيدميک (Jawi)

etymology_text: Pinjaman bahasa Inggeris epidemic.

other: é·pi·dé·mik


bacang

glosses: Sejenis pokok dengan buah warna hijau; Mangifera foetida.

forms: باچڠ (Jawi)

other: ba·cang


bacang

hyphenation: ba‧cang


bacang

glosses: Sejenis makanan Cina berupakan ladu pulut diisi isian, dan dibungkus dalam dedaun.

etymology_text: Daripada bahasa Min Nan肉粽 (bah-chàng), daripada 肉 (bah, “daging”) + 粽 (chàng).


kopisolowot

text: Soira kito kopisolowot kawagu?

translation: Bila kita dapat bertemu lagi?


kekeluargaan

forms: ککلوارݢاءن (Jawi)

etymology_text: ke- + keluarga + -an

other: ke·ke·luar·ga·an


jarak jauh

glosses: Berkenaan jarak yang panjang; jurang yang besar antara dua titik.

forms: جارق جاءوه (Jawi)

etymology_text: jarak + jauh

other: ja·ra/ jauh


UMKM

glosses: Parapisme bagi usaha mikro, kecil dan menengah (industri mikro, kecil dan sederhana; IKS).

ipa: [ʊɛmˈkaɛm]


kertas putih

glosses: Suatu penerbitan yang menerangkan tentang dasar pemerintahan.

forms: کرتس ڤوتيه (Jawi)

other: ker·tas pu·tih


dasar

glosses: Lapisan permukaan atau asas; kawasan bawah; di mana objek-objek dapat diletak.

glosses: Permukaan bahawan ruang bangunan; lantai.

glosses: Ketetapan rasmi yang menjadi ikutan dalam suatu tindakan.

forms: داسر (Jawi)

polisi

other: da·sar


dasar

hyphenation: da‧sar

ipa: /ˈdasar/

rhymes: -sar

rhymes: -ar

rhymes: -r


radas

glosses: Benda yang digunakan untuk membuat sesuatu perkara; alat.

forms: رادس (Jawi)

other: ra·das


radas

hyphenation: ra‧das


kapal dagang

glosses: Kapal yang digunakan bagi tujuan pengangkutan barangan dagang.

forms: کاڤل داݢڠ (Jawi)

etymology_text: kapal + dagang

other: ka·pal da·gang


kapal dagang

hyphenation: da‧gang


usaha

glosses: Daya upaya untuk melakukan atau mencapai sesuatu.

forms: اوسها (Jawi)

etymology_text: Daripada bahasa Melayu Klasik usaha, daripada bahasa Pali ussāha (“kekuatan”), daripada bahasa Sanskrit उत्साह (utsāha).

ipa: /usaha/

other: u·sa·ha


usaha

hyphenation: u‧sa‧ha


usaha

glosses: pekerjaan (kerja seseorang spt. doktor; jurutera; pedagang, dll.)

text: Mangista' in usaha sin ama' ku.

translation: Pekerjaan bapa saya ialah memancing.

etymology_text: daripada bahasa Melayu usaha, daripada bahasa Melayu Klasik usaha, daripada bahasa Pali ussāha (“kekuatan, kuasa, tenaga baik, ikhtiar”), daripada bahasa Sanskrit उत्साह (utsāha).


nokokito

text: Nokokito oku dia hilo tomu konihab.

translation: Saya ternampak kau di tamu semalam.

hyphenation: no‧ko‧ki‧to


romos

text: Romos lo walai ku.

translation: Rumah saya kotor.

hyphenation: ro‧mos

rhymes: -mɔs

rhymes: -ɔs


usahawan

glosses: Orang yang menjalankan atau mengetuai suatu perniagaan; orang dalam pengusahaan.

forms: اوسهاون (Jawi)

etymology_text: usaha + -wan

other: u·sa·ha·wan


usahawan

hyphenation: u‧sa‧ha‧wan


pelir

forms: ڤلير (Jawi)

sense: Alat sulit lelaki; zakar.

other: pe·lir


rot

text: Tangen pug ajeh birot ya cog rupia.

translation: Leher ayam itu terjerut dengan tali rapia.


kencing manis

glosses: Penyakit yang terbit daripada kandungan gula tinggi dan berterusan dalam darah; diabetes (terutamanya diabetes melitus).

forms: کنچيڠ مانيس (Jawi)

etymology_text: kencing + manis

other: ken·cing ma·nis


kencing manis

ipa: [kənˈt͡ʃɪŋ ˈmanɪs]


sup kambing

glosses: Sejenis masakan sup yang dimasak dengan daging kambing sebagai ramuan utama, di samping ramuan lain.

forms: سوڤ کمبيڠ (Jawi)

other: sup kam·bing


sup kambing

hyphenation: kam‧bing


ruma'

glosses:
rumah
ruma' sigu ku antap bagal ni.
Rumah cikgu saya sangat besar.


sup ayam

glosses: Sejenis sup yang menggunakan daging ayam sebagai bahan utama.

forms: سوڤ ايم (Jawi)

etymology_text: sup + ayam

other: sup a·aym


sup ayam

hyphenation: a‧aym


sirih

glosses: Sejenis pokok menjalar dalam keluarga Piperaceae di kawasan tropika Asia Tenggara dan Asia Selatan; Piper betle; daun lazim digunakan dalam kebudayaan setempat.

forms: سيريه (Jawi)

other: si·rih


sirih

hyphenation: si‧rih


perairan

glosses: Kawasan badan air (cth. laut) yang diiktiraf milik satu-satu negara.

forms: ڤراءيرن (Jawi)

etymology_text: per- + air + -an

other: per·ai·ran


badan air

glosses: Bentuk muka bumi berasaskan air (cth. sungai, laut).

forms: بادن اءير (Jawi)

other: ba·dan air


badan air

hyphenation: air


ボウル

etymology_text: Pinjaman daripada bahasa Inggeris bowl.


kilowatt jam

glosses: Unit tenaga bersamaan satu kilowatt per satu jam; digunakan lazimnya dalam pengukuran penggunaan tenaga elektrik.

кілава́т-гадзі́на

sense: unit tenaga

roman: kilavát-hadzína

килова́тча́с

roman: kilovátčás

千瓦時

roman: qiānwǎshí

千瓦小時

roman: qiānwǎ xiǎoshí

キロワット時

roman: kirowattoji

ໜ່ວຍ

roman: nuāi

киловат-час

roman: kilovat-čas

килова́тт-час

roman: kilovátt-čas

кілова́т-годи́на

roman: kilovát-hodýna

κιλοβατώρα

roman: kilovatóra


mevlid

glosses: Jenis bahan sastera Turki berkaitan kisah-kisah Nabi Muhammad.

etymology_text: Daripada bahasa Arab مولد.


hazrat

glosses: Gelaran bagi para nabi, wali, ulama dsb.

text: hazrati Muhammad

etymology_text: Daripada bahasa Chagatai حضرت, daripada bahasa Arab حَضْرَة (ḥaḍra).


حضرت

etymology_text: Daripada bahasa Arab حَضْرَة (ḥaḍra).


حضرت

etymology_text: Pinjaman bahasa , daripada bahasa Arab حَضْرَة (ḥaḍra).

hyphenation: حَضْ‧رَت

rhymes: -ət̪


kehadiran

forms: کحاضيرن (Jawi)

etymology_text: ke- + hadir + -an

other: ke·ha·di·ran


kehadiran

hyphenation: kê‧ha‧di‧ran


perhatian

forms: ڤرهاتيان (Jawi)

etymology_text: per- + hati + -an

other: per·ha·tian


perhatian

hyphenation: pêr‧ha‧tian