Magnet

Magneten
Magnets
Magnetes
Magneten
Magnete

Daripada bahasa Latin magnēs, daripada bahasa Yunani Purba μαγνῆτις [λίθος] (magnêtis [líthos], “batu Magnesia”), samada ada sempena nama kota Magnesia ad Sipylum (kini Manisa, Turki) atau kawasan Yunani Μαγνησία (Magnēsía).


Elektromagnetismus

Elektromagnet + -ismus, juga elektro- + Magnetismus.


simpul biawak

kejang; pengecutan otot secara tiba-tiba.

سيمڤول بياوق (Jawi)


Energie

Daripada bahasa Yunani Purba ἐνέργεια (enérgeia, “perbuatan”), daripada ἐνεργός (energós, “aktif”), daripada ἐν (en, “dalam”) + ἔργον (érgon, “kerja”).


kinetische Energie

/kiˌneːtɪʃə enɛʁˈɡiː/


Geschwindigkeit

Daripada geschwind (“dengan cepat”) + -igkeit.

/ɡəˈʃvɪndɪçkaɪ̯t/


Masse

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan [Istilah?], daripada bahasa Jerman Tinggi Lama massa (Lewat), daripada bahasa Latin massa.


Beschleunigung

/bəˈʃlɔɪ̯nɪˌɡʊŋ/


Strom

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan stroum, strūm, strām, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama stroum, strōm, daripada bahasa Jermanik Purba *straumaz, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *srowmos, daripada *srew- (“mengalir”).


potentielle Energie

potentielle Energie
potentielle Energieen


Gewicht

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan wiht, gewiht, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama giwihti, akhirnya daripada bahasa Jermanik Barat Purba *gawihtī. Banding dengan bahasa Belanda gewicht, bahasa Denmark vægt, bahasa Inggeris weight, bahasa Sweden vikt.


Quantenphysik

From Quant (“quantum”) + -en- + Physik (“physics”).


Wellenlänge

/ˈvɛln̩ˌlɛŋə/

/ˈvɛlənˌlɛŋə/


tenaga

Kekuatan atau daya seseorang untuk membuat suatu perbuatan.

Upaya sekelompok orang secara terkumpul.

Keupayaan suatu bahan untuk melakukan kerja.

Pinjaman bahasa Sanskrit तानयति (tānayati, “meluaskan”).


graviti

Suatu daya yang dikenakan jirim terhadap jirim lain yang menarik jirim itu ke arahnya.

ݢراۏيتي (Jawi)


Arbeit

kerja; jumlah tenaga yang dihasilkan oleh daya terhadap objek.

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan arbeit, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama arbeit, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *arbaiþi, daripada bahasa Jermanik Purba *arbaidiz, akhirnya bahasa Indo-Eropah Purba *h₃órbʰos (“anak yatim, hamba”) Kognat bahasa Yiddish אַרבעט (arbet), bahasa Inggeris Kuno earfoþe.


Gleichstrom

/ˈɡlaɪ̯çˌʃtʁoːm/


Siedepunkt

Daripada sied(en) (“didih”) + Punkt (“takat, titik”).


Gefrierpunkt

gefrieren (“membeku”) + Punkt (“takat”).


Schmelzpunkt

Daripada schmelz(en) (“lebur”) + Punkt (“takat”).


Kapazität

kapasitans; kemampuan suatu konduktor untuk memuatkan cas elektrik.

Daripada bahasa Latin capācitās (“kebolehan, muatan”), daripada bahasa Latin capāx (“besar”), daripada bahasa Latin capiō (“Saya pegang, muatkan”); banding dengan kapieren, Kapsel.


puteh

Dari bahasa Melayik Purba *putih, dari bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)putiq.


magnetostatik

Bidang fizik berkenaan kajian terhadap medan magnet yang tidak berubah.

مݢنيتوستاتيک (Jawi)


impedans

Sifat rintangan terhadap arus ulang-alik.

ايمڤيدنس (Jawi)


muka gelombang

Suatu gambaran lukisan yang menggambarkan rupa pergerakan (perambatan) gelombang pada satu masa atau tempoh.

موک ݢلومبڠ (Jawi)


pembelauan

Pertukaran arah pergerakan gelombang apabila mengenai suatu halangan.

ڤمبلاوان (Jawi)


ketumpatan

Darjat tumpat suatu bahan; nilai tumpat suatu bahan, dengan nisbah jisim per isi padu sebagai rumus.

کتومڤتن (Jawi)


beza keupayaan

Nilai kerja yang dilakukan untuk menggerakkan suatu cas elektrik dari satu titik ke titik lain.

بيزا کاوڤاياءن (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris potential difference.


tenguk

Nuan kak teng tenguk dun.


berangau

Lalo berangau mo.


konduktor

Orang yang bertanggungjawab menguruskan tiket bagi sesebuah pengangkutan.

Orang yang mengetuai dan mengawal suatu kumpulan orkestra atau kumpulan-kumpulan muzik serupa.

Suatu bahan yang berupaya mengalirkan haba atau cas elektrik.

کوندوکتور (Jawi)


Afghanistan

Dari bahasa Parsi افغانستان (afğânestân).


Afghanistan

Affghanistan (alt-of)
Afghaunistan (alt-of)


Afghanistan

/æfˈɡæn.ɪˌstɑːn/

/æfˈɡɑːn.ɪˌstɑːn/


Åland

Dari bahasa Old Norse Áland, dari bahasa Proto-Norse ᚨᚺᚹᚨᛚᚨᚾᛞ (ahwaland).


Albania

Dari bahasa Inggeris Albania, dari bahasa Byzantine Greek Ἀλβανία (Albanía).


Albania

Dari bahasa Sepanyol Albania (“Albania”).


Albania

Dari bahasa Yunani Purba Ἀλβανία (Albanía).


Algeria

/ælˈdʒɪəɹi.ə/


Algeria

Diubah suai dari bahasa Perancis Algérie, dari bahasa Perancis Alger (“Algiers”) + -ie, dari bahasa Algerian Arabic الدزَاير (al-dzayir), dari bahasa Arab اَلْجَزَائِر (al-jazāʔir, “pulau-pulau”) (dengan penghilangan vokal pertama), kata jamak bagi جَزِيرَة (jazīra, “pulau”), merujuk kepada beberapa pulau kecil yang pernah wujud di Teluk Algiers.

/ælˈdʒɪəɹi.ə/


Algeria

[ˈɑlɡe̞ˌriɑ]


Andorra

Mungkin daripada perkataan bahasa Basqueandurrial (“tanah diliputi renek”), tetapi mungkin datang daripada bahasa Arab الدُرَّا (ad-durrā, “hutan”) atau bahasa Sepanyol andar (“berjalan”).


Angola

Dari bahasa Portugis (Reino de) Angola (“(kerajaan) Angola”), dari bahasa Kimbundu ngola, jawatan yang dijabat oleh raja-raja asli semasa penjajahan Portugis pada kurun ke-15


dynamique

Daripada bahasa Yunani Purba δυναμικός (dunamikós).


accélération

Daripada bahasa Latin accelerātiō. Kognat bahasa Catalonia acceleració, bahasa Itali accelerazione, bahasa Portugis aceleração, bahasa Sepanyol aceleración


masse

From bahasa Latin massa, from bahasa Yunani Purba μᾶζα (mâza, “roti”).


densité

Daripada bahasa Middle French densité, daripada bahasa Old French dempsité, pinjaman bahasa Latin densitas.


élasticité

Pinjaman bahasa New Latin elasticitās. Juga élastique + -ité.


puissance

Darjat kerja yang dilakukan per unit masa.

Darjat pendaraban suatu nombor dengan sendirinya.

dominion (tanah jajahan atau kebergantungan)

Daripada bahasa Middle French puissance, daripada bahasa Old French puissant.


Najibnomics

Dasar ekonomi yang diutarakan dan dilakukan bekas Perdana Menteri Malaysia Najib Razak.


Mahathirisme

Dasar politik yang diutarakan bekas Perdana Menteri Malaysia Mahathir Mohamad.


lalang

Suatu tumbuhan dalam keluarga Poaceae, Imperata cylindrica yang dicirikan selaku suatu rumpai dengan bahagian tumbuhan warna putih di bahagian atas.

Ahli politik yang bertukar atau berpindah ke parti politik lain.


karipap

Suatu makanan berupakan pai dengan inti ubi atau bahan-bahan lain.

کاريڤڤ (Jawi)


gravitation

Pinjaman bahasa New Latin gravitātiō. Sama dengan gravity + -ation

/ˌɡɹævɪˈteɪʃən/


matière

Daripada bahasa Old French matiere, pinjaman bahasa Latin materia.


charge électrique

* AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: /ʃaʁʒ e.lɛk.tʁik/
*
 Audio (Paris): (file)


résistance

rintangan
Perbuatan rintang atau halang.

Gerakan pembebasan daripada suatu kekangan.


venit

Akhirnya daripada bahasa Proto-Slavic *vędnǫti. Banding dengan bahasa Serbo-Croatia venuti, bahasa Bulgaria вена (vena).


onde

Aliran yang bergerak naik turun atau secara melintang.

From bahasa Old French unde, onde, from bahasa Latin unda, from bahasa Indo-Eropah Purba *unt-.


amplitude

Julat jarak suatu tembakan yang mungkin.

Pinjaman bahasa Middle French amplitude, daripada bahasa Latin amplitūdō, daripada amplus (“besar”); juga ample + -itude.


énergie

Pinjaman bahasa Latin energia, daripada bahasa Yunani Purba ἐνέργεια (enérgeia).


travail

Daripada bahasa Middle French travail, daripada bahasa Vulgar Latin *tripaliō (“menyeksakan”) daripada bahasa Late Latin trepālium (“alat seksaan”) daripada bahasa Latin tripālis (“dipegang oleh tiga tiang”). Banding dengan bahasa Oksitan trabalh, bahasa Catalonia treball, bahasa Inggeris travail, bahasa Itali travaglio, bahasa Portugis trabalho, bahasa Sepanyol trabajo.


force conservative

daya abadi; sejenis daya di mana kerja tidak bergantung kepada laluan kerja dilakukan.


subdue

A voice full of subdue rage.

Menakluk, menawan atau membawa (negara atau orang) di bawah kawalan secara paksa

Charles went on a campaign to subdue the Saxons.

― Charles meneruskan kempen untuk menawan Sachsen.


subdues

Bentuk penyata kala kini ringkas tunggal orang ketiga bagi subdue


subdued

Kala lampau dan partisipel lampau ringkas bagi subdue

He subdued the dog yesterday.


subdued

Ditawan, ditakluk, submisif, menunduk (menurut kata atau patuh)

He is subdued after the disagreement last night.

Dia menunduk selepas perselisihan malam tadi.


exude

Mengeluarkan secara perlahan-lahan (gas atau bau)

There are five hundred and fifty-five trees, and they exude the sweetest odours.

― Ada lima ratus lima puluh lima pokok, dan mereka mengeluarkan bau yang paling manis.

1870, William Henry Wilkins, The Romance of Isabel:

Meleleh, merembeskan (cecair) melalui liang atau pori

The beetle exudes a caustic liquid.


exudes

Bentuk penyata kala kini ringkas tunggal orang ketiga bagi exude


exuding

Proses di mana sesuatu itu dikeluarkan atau dipancarkan


exuded

Kala lampau dan partisipel lampau ringkas bagi exude


熱力学

熱 (netsu, “haba”) + 力学 (rikigaku, “mekanik”).


動力学

Daripada 動 (dō, “bergerak”) + 力学 (rikigaku, “mekanik”)


量子力学

量子 (ryōshi, “kuantum”) + 力学 (rikigaku, “mekanik”)


流体力学

流体 (ryōshi, “bendalir”) + 力学 (rikigaku, “mekanik”)


電気力学

電気 (denki, “elektrik, tenaga elektrik”) + 力学 (rikigaku, “mekanik”)


運動エネルギー

運動 (undō, “gerakan”) + エネルギー (enerugī, “tenaga”)


電磁気学

電磁気 (“elektromagnet”) + 学 (“kajian, -logi”).


電磁気

電(でん) (den, “elektrik”) + 磁気(じき) (jiki, “kemagnetan”).


位置エネルギー

Daripada 位置 (ichi, “kedudukan”) + エネルギー (enerugī, “tenaga”).


仕事率

Daripada 仕事 (“kerja”) + 率 (“kadar, nisbah”)


波長

波 (ha, “gelombang”) + 長 (chō, “panjang”)


引力

Pinjaman daripada Belanda aantrekkingskracht (“daya tarikan”).


空気力学

空気 (kūki, “udara”) + 力学 (rikigaku, “mekanik”)


天体物理学

天体 (tentai, “badan nujum”) + 物理学 (butsurigaku, “fizik”)


生物物理学

生物 (seibutsu, “organisma, makhluk”, seperti dalam 生物学 (seibutsugaku, “biologi”)) + 物理学 (butsurigaku, “fizik”)


原子核

原子 (genshi, “atom”) + 核 (kaku, “teras, nukleus”)


光学

光 (kō-, “cahaya, foto-”) + 学 (-gaku, “-grafi; -logi”).


屈折率

Daripada 屈折 (kussetsu, “biasan”) + 率 (-ritsu, “kadar”)


optik

اوڤتيک (Jawi)


optik

اوڤتيک (Jawi)


hidraulik

Ilmu mekanik berkenaan daya bawaan air atau cecair.

هيدراوليک (Jawi)


hidraulik

Dikuasai atau digerakkan oleh daya daripada cecair.

هيدراوليک (Jawi)


hidraulik

digerakkan atau dijalankan oleh cecair; hidraulik


kembang tekak

کمبڠ تکق (Jawi)


mayat

Daripada bahasa Melayu mayat, daripada bahasa Melayu Klasik mayat, daripada bahasa Arab مَيْت (mayt). Bentuk kembar kepada mayit.


loya

Suatu rasa seperti ingin muntah akibat perasaan tidak selesa.


loya

Rasa seperti ingin muntah akibat perasaan tidak selesa.


danau

Badan air besar dikelilingi darat; tasik.

Daripada bahasa Melayik Purba *danaw (banding dengan bahasa Indonesia danau), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *danaw, daripada bahasa Austronesia Purba *danaw (“lake”).


darat

Daripada bahasa Melayik Purba *darat, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daʀat.


darat

Turun dari kawasan udara ke permukaan lalu berhenti terbang.

Tiba dan berhenti di kawasan pesisir selepas belayar di badan air.


lahanat

Suatu kata kasar yang diungkapkan dalam perasaan marah.


politahi

Budaya politik yang tidak baik; politaik.

ڤوليتاهي (Jawi)


coklat

Suatu makanan berwarna perang, biasanya manis, yang diperbuat daripada biji koko.

Warna perang yang gelap seperti coklat atau koko.


polis

Suatu badan berkuasa yang ditubuh bagi tujuan penguatkuasaan undang-undang dan menjaga keselamatan dan keamanan setempat.

Orang yang bekerja dalam badan polis; anggota polis.

Daripada bahasa Inggeris police, daripada bahasa Middle French police, daripada bahasa Latin politia (“negara, pemerintah”), daripada bahasa Yunani Purba πολιτεία (politeía).


hippopotomonstrosesquipedaliophobia

Ben suffers from hippopotomonstrosesquipedaliophobia so he seldom uses words of more than three syllables.

Ben menghidap hippopotomonstrosesquippedaliophobia jadi dia jarang menggunakan perkataan lebih daripada tiga suku kata.

However, we assume that despite the best endeavours of science, some phobias will always remain. These include paraskavedekatriaphobia, or fear of Friday the 13th. And hippopotomonstrosesquipedaliophobia, which is fear of long words.

Walau bagaimanapun, kami menganggap bahawa walaupun usaha terbaik sains, beberapa fobia akan sentiasa kekal. Ini termasuk paraskavedekatriaphobia, atau ketakutan pada hari Jumaat ke-13. Dan hippopotomonstrosesquipedaliophobia, iaitu takut kata-kata panjang.

2002 April 19, anonymous author, The Scotsman, page 13:

Those who find this column troubling are suffering from hippopotomonstrosesquippedaliophobia- the fear of long words. Or, more likely, rupophobia - a fear of rubbish.

Mereka yang mendapati ruangan ini merisaukan mengalami hippopotomonstrosesquippedaliophobia- ketakutan akan perkataan yang panjang. Atau, lebih berkemungkinan, rupophobia - ketakutan terhadap sampah.

2002 December 14, Chris Lloyd, The Northern Echo, page 10:

Coincidentally there is a masochistic PCP with hippopotomonstrosesquippedaliophobia (fear of long words) curled up in an alleyway across the street. He has been whispering “Antidisestablishmentarianism” to himself over and over for two days now, experiencing up to one orgasm every three hours as a result of The Pain […]

Kebetulan terdapat PCP masokistik dengan hippopotomonstrosesquippedaliophobia (takut kata-kata panjang) merengkol di lorong seberang Jalan itu. Dia telah membisikkan “Antidisestablishmentarianism” kepada dirinya berulang kali selama dua hari sekarang, mengalami sehingga satu orgasme setiap tiga jam sebagai akibat The Pain […]

2005 September 30, D. Harlan Wilson, Pseudo-City, Raw Dog Screaming Press, →ISBN, page 183:

Dari hippopotomonstrosesquipedalian, lanjutan daripada sesquipedalian dengan ad hoc menggabungkan bentuk monstrum (“monster”) dan hippopotamus (bertujuan untuk membesar-besarkan panjang perkataan itu sendiri dan idea saiz perkataan yang ditakuti), + -phobia.

/ˌhɪ.pəˌpɒ.tə(ʊ)ˈmɒn.stɹə(ʊ)ˌsɛs.kwɪ.pɪˌdɑːl.ɪ.ə(ʊ)ˈfəʊ.bɪ.ə/


teranah

Kekal di suatu tempat; tidak ke mana-mana.


keselamatan

کسلامتن (Jawi)


hati-hati

Dengan mengambil kira ancaman atau bahaya yang boleh berlaku.


hati-hati

Suatu frasa untuk mengingatkan seseorang untuk mengawasi sebarang ancaman atau bahaya.


bakul

Suatu bekas yang digunakan untuk menyimpan barangan.


bakul

sejenis keranjang yang besar dengan penutup

bahasa Melayu-Polinesia Purba *bakul (“keranjang bambu tertenun”).


microchemistry

Bidang kimia berkenaan bahan kimia dalam kuantiti yang amat kecil, mikrokimia.


biochemistry

biokimia; bidang kimia berkenaan sebatian-sebatian kimia dalam benda hidup.


organic chemistry

kimia organik; bidang kimia berkenaan sebatian kimia yang dijumpai dalam benda hidup.


inorganic chemistry

kimia tak organik; bidang kimia berkenaan sebatian kimia yang tidak terdapat dalam benda hidup.


chemical bond

ikatan kimia; daya yang menghubungkan atom dalam atau antara molekul.


stereochemistry

stereokimia; bidang kimia berkenaan struktur molekul dalam tiga dimensi.


petrochemistry

petrokimia; bidang kimia berkenaan petroleum, gas asli dan terbitannya.


distillation

penyulingan; proses pemisahan kandungan campuran melalui pendidihan dan kondensasi.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan distillacioun, daripada bahasa Anglo-Norman distillacioun, daripada bahasa Latin distīllātiōnem, bentuk akusatif distīllātiō.


reactivity

kereaktifan; kemampuan sebatian kimia menjalankan tindak balas kimia.


polymer

poly- + -mer, daripada bahasa Yunani Purba πολύς (polús, “banyak”) + μέρος (méros, “bahagian”).


oxidation

pengoksidaan; proses penghilangan elektron pada suatu atom.


redox reaction

tindak balas redoks; tindak balas kimia yang mengubah peringkat pengoksidaan suatu atom.


reduction

penurunan; tindak balas yang mengurangkan darjat pengoksidaan atom.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan reduccion, pinjaman bahasa Old French reducion, daripada bahasa Latin reductiō, reductiōnem.


ionic bond

ikatan ion; ikatan antara dua atom melalui tarikan elektrostatik.


covalent bond

ikatan kovalen; ikatan antara dua atom melalui perkongsian elektron.


electronegativity

keelektronegatifan; kecenderungan atom/molekul untuk menarik elektron.


electropositivity

keelektropositifan; kecenderungan atom/molekul untuk menerima elektron.


electrolysis

elektrolisis; perbuatan pemisahan dengan arus arus elektrik.


stoichiometry

stoikiometri; penilaian hubungan kuantiti bahan dan hasil dalam tindak balas kimia.


polymerization

Proses penghasilan polimer; pempolimeran.


asam

Apa-apa makanan atau minuman yang berasa seperti cuka (masam).

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləsəm.


katalis

mangkin; bahan yang membantu mencepatkan tindak balas kimia.


konsentrasi

Daripada bahasa Belanda concentratie, daripada bahasa Perancis concentration.


polaritas

kekutuban
Kedaaan dua perkara yang bertentangan.

Keadaan suatu molekul dengan dua sifat cas elektrik berbeza di setiap hujung molekul.


ikatan ion

Ikatan kimia yang terbentuk melalui tarikan elektrostatik sesama ion.

Pinjaman daripada Inggeris ionic bond; ikatan + ion.


anorganik

tak organik; tidak memiliki atau berkaitan unsur karbon.


organik

اورݢانيک (Jawi)


makromolekul

ماکروموليکول (Jawi)


kimia fizik

Cabang fizik berkenaan sifat dan perihal mekanisma kimia berdasarkan hukum-hukum fizik.

کيميا فيزيک (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris physical chemistry.


nomor atom

nombor atom; nilai bilangan proton pada atom suatu unsur kimia.


nomor massa

nombor jisim; nilai bilangan proton serta neutron pada atom suatu unsur kimia.


ikatan kovalen

Sejenis ikatan kimia yang terhasil melalui perkongsian elektron sesama atom.


hidrofilik

Dapat larut dalam air atau memiliki tarikan terhadap molekul air.

هيدروفيليک (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris hydrophilic; hidro- + -filik.


hidrofobik

Tidak boleh larut dalam air atau tiada tarikan terhadap molekul air.

هيدروفوبيک (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris hydrophobic; hidro- + -fobik.


alkali

Bahan yang berupaya meneutralkan asid; jenis bes yang dicampur dengan air.

الکالي (Jawi)

Akhirnya daripada bahasa Arab اَلْقِلْي (al-qily, “alkali”).


alkali

Daripada bahasa Perancis alcali, akhirnya daripada bahasa Arab اَلْقِلْي (al-qily), berkait dengan قَلَى (qalā, “goreng”).


acide

Pinjaman bahasa Latin acidus (“asid”), terbitan aceō (“Saya masam”).


oxyde

Daripada istilah usang oxide, gabungan ox(ygene) dan (ac)ide, terbitan G. de Morveau dan A. Lavoisier.


molécule

From bahasa Latin molecula (“satu molekul”), bentuk bahasa Latin moles.


phytochimie

fitokimia; bidang kimia berkaitan tumbuhan


réduction

Daripada bahasa Old French, pinjaman bahasa Latin reductio, reductionem.


propriété chimique

sifat kimia; sifat bahan yang menjadi ketara dalam tindak balas kimia.


paradrop

Satu penghantaran barangan atau alatan dengan menjatuhkannya menggunakan payung terjun


paradrop

Untuk menghantar barangan atau alatan dengan menjatuhkannya menggunakan payung terjun


métal

Daripada bahasa Latin metallum (“logam, lombong, kuari”), daripada bahasa Yunani Purba μέταλλον (métallon, “logam, lombong, kuari”).


māj

Daripada bahasa Oceania Purba *mata, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *mata, daripada bahasa Austronesia Purba *maCa.


talanga

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *taliŋa, daripada bahasa Austronesia Purba *Caliŋa.


cari

Berusaha menjumpai sesuatu yang sukar/tidak kelihatan atau hilang.


organisch

organik
Berkenaan makhluk atau benda hidup.

organik
Berkenaan unsur atau sebatian karbon.


Base

Terbitan Basen, bentuk jamak Basis, daripada bahasa Latin basis, daripada bahasa Yunani Purba βάσις (básis).


Stöchiometrie

Daripada bahasa Yunani Purba στοιχεῖᾰ (stoikheîa, “unsur”) + -metrie.


Verbindung

/fɛɐ̯ˈbɪndʊŋ/


Kondensation

kondensasi
Pertukaran jirim gas kepada cecair.

Tindak balas kondensasi; lawan hidrolisis.


Salz

Sebatian kimia terbitan tindak balas asid dan bes.

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan salz, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama salz (seperti bahasa Old Saxon salt, bahasa Belanda Kuno salt, bahasa Inggeris Kuno sealt, bahasa Old Norse salt), daripada bahasa Jermanik Barat Purba *salt, daripada bahasa Jermanik Purba *saltą, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *séh₂l-, *séh₂ls. Banding dengan bahasa Belanda zout, bahasa Inggeris salt, bahasa Denmark salt.


garam dapur

Suatu serbuk putih (garam) yang memberi rasa masam pada makanan; secara kimia, ialah sebatian natrium klorida.

ݢارم داڤور (Jawi)


asid

Suatu bahan yang lazimnya berasa masam dan memiliki nilai pH yang rendah.


dialisis

Kaedah pemisahan campuran sebatian berdasarkan kadar resapan melalui membran separa telap.

Kaedah perubatan melibatkan konsep dialisis untuk membuang bahan kumuh dari badan seseorang dengan buah pinggang yang tidak lagi berfungsi.

دياليسيس (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris dialysis; dia- + -lisis.


mangkin

Suatu benda yang mampu mencepatkan tindak balas kimia tanpa mengubah proses tindak balas.


dadu

Suatu objek, lazinya berbentuk kiub, dengan penanda nombor yang dibaling untuk memperoleh suatu nombor rawak.

Daripada bahasa Portugis dado, daripada bahasa Old Galician-Portuguese dado, daripada bahasa Vulgar Latin *dadu, daripada asal yang tak diketahui; mungkin daripada bahasa Arab أَعْدَاد (ʔaʕdād, “nombor”) atau bahasa Latin datum.


有機化学

有機 (yūki, “organik”) + 化学 (kagaku, “kimia”)


塩

Daripada bahasa Middle Chinese鹽 (“salt”) dan 鹽.


塩基性酸化物

塩基性 (enkisei, “kebesan”) + 酸化物 (sankabutsu, “oksida”)


化学者

化学 (kagaku, “kimia”) + 者 (sha, “orang, ahli”).


化学反応

Daripada 化学 (kagaku, “kimia”) + 反応 (hannō, “tindak balas”).


化学平衡

化学 (kagaku, “kimia”) + 平衡 (heikō, “keseimbangan”)


pemuka

Pemuka butul nya lenyau.


penurunan

Tindak balas kimia berlawanan pengoksidaan; kehilangan atom oksigen atau apa-apa yang menurunkan peringkat pengoksidaan juzuk kimia.

ڤنورونن (Jawi)


kimia tak organik

Bidang kajian kimia yang membabitkan sebatian bukan karbon; lawan kimia organik.

کيميا تق اورݢانيک (Jawi)

kimia + tak organik; pinjaman bahasa Inggeris inorganic chemistry.


酸化

Daripada 酸 (san, “asid”, juga dalam 酸素 (sanso, “oksigen”, secara harfiah “unsur asid; benda masam]”)) + 化 (-ka, “peN- -an”)


酸化物

酸化 (sanka, “pengoksidaan”) + 物 (-butsu, “benda, bahan”)


水化

penghidratan (penambahan molekul air terhadap sebatian)


分子

Daripada bahasa Middle Chinese 分子 (pjun tsiX)


不飽和

不 (fu-, “tidak, tak”) + 飽和 (hōwa, “tepu”)


無水物

無水 (musui, “tanpa air”) + 物 (butsu, “benda”)


電気分解

電気 (denki, “elektrik”) + 分解 (bunkai, “penguraian”)


電気化学

電気 (denki, “elektrik”) + 化学 (kagaku, “kimia”)


地球化学

地球 (chikyū, “Bumi”) + 化学 (kagaku, “kimia”)


kemasaman

کماسمن (Jawi)


kontang

Ketiadaan molekul air pada suatu molekul sebatian kimia.


formula molekul

Suatu notasi yang mewakili setiap unsur kimia yang membentuk suatu sebatian kimia, dan jumlah atom bagi setiap unsur.

فورمولا موليکول (Jawi)


arah

Panduan ke suatu titik kedudukan atau destinasi.


arah

Memberi arah ke suatu kedudukan atau destinasi.

Memberitahu tugasan atau perbuatan untuk dilakukan seseorang.


arahan

Perbuatan atau perkara yang diarahkan seseorang.


geokimia

Bidang yang menerapkan konsep kimia dalam kajian-kajian berkenaan aktiviti geologi.

ݢيوکيميا (Jawi)

geo- + kimia; pinjaman bahasa Inggeris geochemistry.


amfoterik

امفوتيريک (Jawi)


原子番号

原子 (genshi, “atom”) + 番号 (bangō, “nombor”)


縮合

kondensasi (Tindak balas penggabungan dua molekul dengan molekul air sebagai sampingan)


石油化学

石油 (sekiyu, “petroleum”) + 化学 (kagaku, “kimia”)


ma-

sarang ti betali dibai ari belakang dikena mai perengka.

Indai benung ngema' uyut pulai ari kebun.


petroleum

Suatu cecair gelap dari bawah tanah yang terhasil daripada bahan organik yang mereput, dan diproses untuk menghasilkan bahan-bahan seperti plastik dan bahan api.

ڤيتروليوم (Jawi)


petroleum

Daripada bahasa Latin Pertengahan petroleum, daripada petra (“batu”) + oleum (“minyak”).


pempolimeran

ڤمڤوليمرن (Jawi)


kimia polimer

Cabang kimia berkenaan perihal dan penghasilan molekul polimer.

کيميا ڤوليمر (Jawi)


bes

Apa-apa bahan yang memiliki kandungan hidroksida tinggi; bahan berupaya menukarkan kertas litmus menjadi biru dan biasanya pahit.


jadual

Suatu kumpulan segi empat yang disusun kepada baris dan lajur yang digunakan untuk mempersembahkan suatu perkara.

Susun atur masa atau tempoh bagi suatu perkara atau acara.

Daripada bahasa Arab جَدْوَل (jadwal) (banding dengan bahasa Indonesia jadwal).


dana

Suatu kumpulan wang yang dikumpul untuk melakukan atau menubuhkan suatu benda.


geng plastik hitam

Golongan yang tidak berpuasa secara sengaja (ponteng) pada bulan Ramadan.

ݢيڠ ڤلستيک هيتم (Jawi)

Frasa plastik hitam merujuk kepada beg plastik hitam yang disinonimkan dengan golongan ini, merujuk kepada penggunaan beg plastik gelap untuk menyorok makanan/minuman bungkusan mereka.


ponteng

Lari atau mengelak daripada melakukan tanggungjawab atau kewajipan secara sengaja.

ڤونتيڠ (Jawi)


wajib

Mesti dilakukan dan tidak boleh dilakukan.

Mesti dilakukan oleh setiap Muslim, dan mendapat dosa sekiranya ditinggalkan.


hidroksida

Suatu ion negatif terdiri daripada atom oksigen dan hidrogen, OH⁻.

Molekul-molekul yang memiliki ion hidroksida.

هيدروکسيدا (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris hydroxide; bersamaan hidro- + oksida.


kewajipan

Suatu benda yang wajib; mesti dilakukan.

کواجبن (Jawi)


imbang

Menjadikan kedua-dua belah sesuatu memiliki nilai yang sama.


seimbang

Dalam keadaan imbang; tidak berat sebelah, dua-dua belah memiliki nilai sama.

سأيمبڠ (Jawi)


keseimbangan

Perihal atau keadaan seimbang suatu benda.

کسأيمبڠن (Jawi)


panji hitam

Suatu bendera berwarna hitam tertera syahadah yang menjadi antara simbol-simbol Islam, terutamanya dalam bidang jihad.

ڤنجي هيتم (Jawi)


tampar

Memukul suatu permukaan dengan tapak tangan; terutamanya di pipi.


pipi

Daripada bahasa Melayik Purba *pipi, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pipi.


pipi

Daripada bahasa Melayu pipi, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pipi.


tanah runtuh

Kejadian bencana alam melibatkan permukaan tanah cerun menggelongsor ke bawah lalu menimbus kawasan di situ.

تانه رونتوه (Jawi)


runtuh

Hancur atau roboh suatu struktur dengan gaya menjatuh ke bawah.

Menggelongsor ke permukaan bawahan (seperti tanah).

Musnah suatu organisasi atau pertubuhan.

رونتوه (Jawi)


tandas

Suatu bilik yang menjadi tempat untuk buang air atau mengeluarkan najis.


bius

Kaedah perubatan yang menghilangkan sensasi sakit terhadap pesakit buat seketika sebelum suatu rawatan dibuat; anestesia.

Pinjaman bahasa Parsi بیهوش (“tidak sedar diri, pitam”).


bius penuh

Kaedah bius yang menjadikan pesakit hilang sedar diri sepenuhnya buat seketika untuk menjalankan rawatan seperti pembedahan.

بيوس ڤنوه (Jawi)


minyak dagu

Suatu minyak kegunaan sihir yang diperbuat daripada dagu mayat.

ميڽق داݢو (Jawi)


minyak

Suatu cecair likat yang sukar bercampur dengan air; lemak dalam bentuk cecair.

Cecair likat berwarna gelap terbitan bahan organik yang mereput; petroleum.

Cecair terbitan petroleum, terutamanya yang digunakan sebagai bahan api.

Daripada bahasa Melayik Purba *miñak, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *məñak.


bahan organik

Sisa-sisa makhluk (haiwan dan tumbuhan) yang mengalami pereputan.

باهن اورݢانيک (Jawi)


sihir

Penggunaan atau memohon bantuan makhluk dari alam ghaib, biasanya untuk melakukan suatu perkara jahat.


sihir

Daripada bahasa Melayu sihir, daripada bahasa Melayu Klasik sihir, daripada bahasa Arab سِحْر (siḥr).


buang air

Mengeluarkan najis (air kencing dan tahi) dari badan.

بواڠ اءير (Jawi)


waqi

Perkara yang sedang berlaku pada kini; hal semasa.


hal semasa

Perkara atau isu yang sedang berlaku dan hangat diperkatakan.

حل سماس (Jawi)


semasa

Pada masa kini atau ketika suatu perkara berlaku.


alam ghaib

Suatu alam yang tidak tampak atau dirasai oleh manusia, dan dihuni makhluk-mahkluk seperti hantu.

عالم غاءيب (Jawi)


alam sekitar

Kawasan yang didiami suatu sistem kelompok hidupan pelbagai serta komponen-komponen terkait.

عالم سکيتر (Jawi)


hidupan

Apa-apa benda yang hidup atau memiliki nyawa.

هيدوڤن (Jawi)


nyawa

Suatu benda yang menyebabkan suatu makhluk memiliki hidup.

Daripada bahasa Melayik Purba *ñawa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nihawa, daripada bahasa Austronesia Purba *NiSawa (banding dengan bahasa Siraya xinawa).


nyawa

Daripada bahasa Melayik Purba *ñawa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nihawa, daripada bahasa Austronesia Purba *NiSawa.


sekitar

Sifat suatu nilai yang lebih kepada anggaran.


anggaran

اڠݢارن (Jawi)


kopek

Memisahkan kulit suatu bahan daripada tempat asalnya.


tekno

Suatu jenis muzik elektronik yang dicirikan dengan nada yang berulang.


muzik elektronik

Muzik yang dihasilkan melalui peranti elektronik.

موزيک ايليکترونيک (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris electronic music.


anggar

Memberi nombor atau nilai yang sedikit tepat atau secara kasar.


kitar

Suatu sistem yang dapat berjalan atau dilaksanakan dengan sendiri dan berterusan.


kitar

pusing; mengelilingi atau berjalan dalam haluan bulatan berpusatkan suatu kawasan.


kitar

tolak ke tepi; mengenakan daya ke arah suatu objek ke arah tepi.


kitar semula

Memproses suatu sisa agar menjadi bahan baharu untuk mengurangkan pengambilan sumber mentah.

Mengolah, menggunakan atau membangkitkan semula perkara yang lama.

کيتر سمولا (Jawi)


ata

Diwarisi daripada bahasa Pra-Nauru *a-ita-?, daripada bahasa Mikronesia Purba *-itaki. Boleh jadi juga diwarisi daripada bahasa Mikronesia Purba *ita/*itaita (“longgokan”).


ata

daripada bahasa Polinesia Purba *qata, daripada bahasa Oceania Purba *qata(r), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qatad (LPO V:205 2016) / *hantad (Dempwolff 1938) / *hantaD (ACD 2010), daripada bahasa Austronesia Purba *qantad₂ (Dahl 1981).


gou

Kata ganti nama diri tunggal pertama; saya, aku

Daripada bahasa Oceania Purba *(i-)au, daripada bahasa Melayu-Polinesia Timur Purba *(i-)aku, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(i-)aku, daripada bahasa Austronesia Purba *(i-)aku.


‘äe

Kata ganti nama diri tunggal kedua; awak, kamu


tayar

Suatu tiub bulatan getah yang dipasang pada roda di kenderaan.


lambung

Kakitaan ku in lambung niya.


palang

Suatu tiang atau batang yang dipacak menegak.

Dua garisan yang bersilang seperti tanda tambah (+) atau darab (×).


paling

Adverba yang menunjukkan suatu benda memiliki nilai sifat tertinggi dalam kalangan sekelompok benda yang dibanding.


had

Garisan, titik atau peringkat terakhir suatu benda atau perkara yang tidak boleh dilepasi.

Suatu nilai bagi fungsi atau jujukan yang hampir sewaktu input ke dalam fungsi itu menghampiri suatu nilai tertentu.


fungsi

Sebab apa suatu benda atau perkara dibina.

Hubungan antara suatu set dengan set yang lain.

Unit kelompok tulisan hujah yang dijalankan untuk memperoleh suatu output.

Pinjaman bahasa Belanda functie, akhirnya daripada bahasa Latin functiō.


pseudo-

Daripada bahasa Yunani Purba ψευδής (pseudḗs, “palsu, tipu”).


pseudo-

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan pseudo- (jarang digunakan), daripada bahasa Yunani Purba ψευδής (pseudḗs, “palsu, tipu”).


set

Suatu kumpulan nombor atau objek yang dikumpulkan atas ciri atau persamaan tertentu.


set

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan set, sete, sette (“yang ditetapkan”), daripada bahasa Inggeris Kuno set (“tetapan, tempat duduk”) dan bahasa Inggeris Kuno seten (“suatu set, pucuk”) berkait dengan bahasa Inggeris Kuno settan. Banding dengan bahasa Jerman Rendah Pertengahan gesette (“set”), bahasa Inggeris Kuno gesetl (“himpunan”).


set

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan setten, daripada bahasa Inggeris Kuno settan, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *sattjan, daripada bahasa Jermanik Purba *satjaną, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sodéyeti, bentuk kausatif*sed- (“to sit”).


biskut

Suatu makanan seperti kuih yang keras atau lembut.

بيسکوت (Jawi)


limit

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan limit, daripada bahasa Old French limit, daripada bahasa Latin līmes.


wayang

Patung dua dimensi, biasanya diperbuat daripada kulit yang dimainkan untuk membentuk pertunjukan bercerita.

Pinjaman bahasa Jawa ꦮꦪꦁ (wayang, “bayang”), daripada bahasa Old Javanese wāyāng.


yang

Suatu kata hubung yang mengaitkan seseorang atau sesuatu dengan suatu perbuatan atau sifat.


pewaris

ڤواريث (Jawi)


penarik

Suatu yang membawa seseorang atau menjadi punca ke suatu benda.

ڤناريق (Jawi)


penolak

Suatu yang menolak seseorang dari suatu benda.


uzlah

Mengasingkan diri daripada orang ramai untuk menumpukan diri terhadap ibadah.


ibadah

Suatu perbuatan yang ditujukan untuk sembah atau menghormati Tuhan.


suluk

Suatu jalan untuk menuju kesempurnaan rohani; mistisisme, tarekat.

Suatu perhimpunan ahli sufi menyebut zikir secara berterusan dalam tempoh yang panjang yang diamalkan di kawasan Aceh.


rohani

Perkara yang melibatkan jiwa, agama atau sifat dalaman diri.

روحاني (Jawi)

Daripada bahasa Arab رُوحَانِيّ (rūḥāniyy).


muraqabah

Suatu sensasi di mana dirinya serta perbuatannya sentiasa diperhatikan atau diawasi Allah.

Suatu bentuk meditasi berkonsepkan muraqabah.

مراقبة (Jawi)

Daripada bahasa Arab مُرَاقَبَة (murāqaba).


muraqabah

Suatu bentuk meditasi dalam kalangan ahli sufi.


sembah

Memperakui suatu benda, perkara atau entiti sebagai Tuhan.

Menghormati seseorang atau sesuatu dengan darjat yang tinggi.


sembah

Daripada bahasa Melayu sembah, mungkin daripada bahasa Jawa sembah.


sembah

Perbuatan hormat dengan merapatkan tangan dekat dengan hidung lalu menunduk sedikit kepada orang terhormat.

Daripada bahasa Old Javanese sĕmbah. Banding dengan bahasa ; dengan bahasa Khmer សំពះ (sɑmpĕəh).


tiang lampu

Suatu tiang dengan lampu yang dipasang untuk menerangi jalan terbuka.

تياڠ لامڤو (Jawi)


surat khabar

Suatu helaian yang secara utamanya mengandungi berita semasa; akhbar.

سورت خبر (Jawi)


akhbar

Suatu helaian yang secara utamanya mengandungi berita semasa.

أَخْبَار (Jawi)


khabar

Pinjaman bahasa Arab خَبَر (ḵabar). Banding dengan bahasa Aceh haba.


tarekat

Pinjaman bahasa Arab طَرِيقَة (ṭarīqa, “jalan”).


kerohanian

کروحانيان (Jawi)


tasawuf

Suatu cabang ilmu dan budaya Islam yang bertumpu kepada kerohanian diri kepada Allah; kesufian.

Pinjaman bahasa Arab تَصَوُّف (taṣawwuf).


antara

Daripada bahasa Sanskrit अन्तर (antara, “dalaman, selang, perbezaan”) dan bahasa Sanskrit अन्तरा (antarā, “di tengah”).


limau

Suatu buah sitrus berwarna hijau dan berasa masam.

Daripada bahasa Melayik Purba *limaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *limaw.


limau purut

Suatu limau dengan permukaan kasar dan berkerut-kerut, Citrus hystrix.

ليماو ڤوروت (Jawi)


air laici

Suatu air atau jus yang diperbuat daripada buah laici.

اءير لايچي (Jawi)


balado

Sejenis kuah pedas masakan Minangkabau, yang melibatkan cili digoreng secara kilas bersama-sama bahan-bahan seperti bawang dan limau purut.

بالادو (Jawi)

Daripada bahasa Minangkabau balado; penstrukturan semula ber- + lada.


buah naga

Suatu buah berwarna merah jambu atau ungu berisi putih dan bersisik yang berasal daripada kaktus Selenicereus.

بواه ناݢ (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris dragonfruit; buah + naga.


kaktus

Kelompok tumbuhan tanpa daun dan berduri yang lazimnya dijumpai di kawasan kering dan panas di bawah keluarga Cactaceae.


bawang

Suatu sayur dalam genus tumbuhan berbunga Allium yang sering digunakan dalam masakan.

Akhirnya daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bawaŋ.


bawang

Intang-intangan dokoyu modsu hilo bawang kio.

Oribau ilobawang.


biawak hidup

Orang yang hidup sambil mengambil kesempatan atas orang lain sehingga menyusahkan mereka.

بياوق هيدوڤ (Jawi)


sos tiram

Suatu sos yang diperbuat daripada tiram.

سوس تيرم (Jawi)


sos tomato

Suatu sos yang diperbuat daripada tomato.

سوس توماتو (Jawi)


sos cili

سوس چيلي (Jawi)


cili boh

Kisaran cili yang digunakan dalam masakan.

چيلي بوه (Jawi)


mayones

Suatu sos berupakan cecair berwarna krim yang digunakan dalam sering makanan-makanan ringan.

مايونيس (Jawi)


daging kisar

Jenis daging yang dikisar menjadi halus.

داݢيڠ کيسر (Jawi)


asam keping

Pokok asam gelugur; Garcinia atroviridis.

Buah asam keping yang digunakan dalam masakan.

اسم کڤيڠ (Jawi)


asam gelugur

Sejenis pokok hutan hujan tropika yang tumbuh di kawasan Malaysia Garcinia atroviridis.

Buah pokok asam gelugur yang digunakan dalam masakan.

اسم ݢلوݢور (Jawi)


lengkuas

Suatu pokok seperti pokok halia (rizom), Alpinia galanga, dan sering digunakan dalam masakan.

لڠکواس (Jawi)


sos ikan

Suatu sos yang diperbuat daripada penapaian ikan.

سوس ايکن (Jawi)


serai

Suatu tumbuhan berupa rumput daripada genus Cymbopogon, terutamanya Cymbopogon citratus yang banyak digunakan dalam masakan.


cili padi

Suatu cili bersaiz kecil yang digunakan dalam masakan yang diterbitkan daripada tumbuhan Capsicum annuum.

چيلي ڤادي (Jawi)


kerang

Suatu haiwan dwicangkerang bersaiz kecil, Tegillarca granosa.


daun kari

Suatu daun daripada pokok kari, Murraya koenigii, yang lazim digunakan dalam masakan India.

داءون کاري (Jawi)


pokok kari

Suatu pokok, Murraya koenigii, dengan daunnya lazim digunakan dalam masakan India.

ڤوکوق کاري (Jawi)


kari

Suatu lauk berempah dari kawasan India dan Asia Tenggara.


telur masin

Suatu hidangan telur yang melibatkan telur itik direndam dalam air masin selama seketika.

تلور ماسين (Jawi)


masin

Daripada bahasa Melayik Purba *(mA-)hasin, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)qasin, daripada bahasa Austronesia Purba *(ma-)qasiN.


periuk kera

Suatu tumbuhan dengan struktur berupakan periuk yang berupaya memerangkan serangga untuk dijadikan bekalan nutrien bagi tumbuhan itu, dan berada di bawah genus Sarracenia, Darlingtonia, Heliamphora, Nepenthes and Cephalotus.

ڤريوق کرا (Jawi)


periuk

Suatu bekas yang digunakan untuk menyimpan cecair ketika memasak.

Daripada bahasa Austronesia Purba *pariuk. Kognat bahasa Paiwan pariuk dan bahasa Sunda pariuk.


periuk

Daripada bahasa Austronesia Purba *pariuk.


periuk

En periuk adeh madeg.


paloi

Paloi juak nya tok.


kicap manis

Suatu jenis kicap atau sos soya dimaniskan, dan lazim digunakan dalam masakan.

کيچڤ مانيس (Jawi)


tepung jagung

Tepung atau kanji yang dihasilkan daripada biji jagung.

تڤوڠ جاݢوڠ (Jawi)


jagung

Suatu tumbuhan bijirin, Zea mays dan bijirinnya.

Pinjaman bahasa Jawa ꦗꦮꦲꦒꦸꦁ (jawa agung).


minyak bijan

Suatu minyak yang diperoleh daripada biji bijan dan digunakan dalam menambah rasa makanan.

ميڽق بيجن (Jawi)


bijan

Suatu tumbuhan, Sesamum indicum dengan biji-biji leper dan kecil yang dijadikan minyak dan makanan.

Biji yang diperoleh daripada tumbuhan ini.


medan selera

Suatu tempat yang menghimpunkan gerai-gerai makanan dan minuman, dan tempat untuk makan.

ميدن سليرا (Jawi)


selera

Keinginan terhadap sesuatu secara am; nafsu.


medan

Suatu kawasan yang memiliki atau bercirikan suatu benda.

Suatu kawasan yang memiliki pengaruh suatu fenomena fizik.

medan magnet, medan elektrik

Akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *médʰyos.


gerai

Suatu kedai kecil yang dibuka di tempat seperti tepi jalan yang menjual barangan.


gerai

sihat, baik (kesihatan atau keadaan diri)


anu

Suatu kata ganti nama yang digunakan ketika merujuk kepada seseorang.

Kata ganti nama bagi sebarang objek yang dirujuk.


anu

Suatu kuantiti atau perkara yang tidak diketahui nilainya.


anu

Melakukan suatu tindakan ke atas sesuatu.


piza

Suatu makanan asal Itali berupakan roti leper bulat yang ditambah dengan bahan-bahan seperti keju, tomato dan lain-lain.


mozarela

Sejenis keju yang diperbuat dibuat dari susu kerbau atau lembu, dan lazimnya digunakan dalam penghasilan piza.

موزاريلا (Jawi)

Daripada bahasa Itali mozzarella, daripada bahasa Latin mutilare.


peperoni

Sejenis sosej asal Amerika yang lazim digunakan sebagai hiasan piza

ڤيڤروني (Jawi)


susu pekat

Susu yang dipekatkan dan dimaniskan seperti sirap.

سوسو ڤکت (Jawi)


serbuk koko

Suatu serbuk yang dihasilkan daripada buah koko, dan digunakan dalam memasak.

سربوق کوکو (Jawi)


puding

Suatu jenis makanan manis seperti agar yang diperbuat daripada bahan-bahan seperti tepung dan susu.


vanila

Suatu spesies orkid, Vanilla planifolia atau apa-apa spesies Vanilla dengan biji harum yang digunakan dalam masakan

Bahan perasa terbitan biji vanila, sama ada yang dihasilkan terus daripada biji atau secara buatan.

ۏانيلا (Jawi)


orkid

Suatu kelompok tumbuhan bunga dalam keluarga Orchidaceae; anggerik.

اورکيد (Jawi)


esen

Pati atau juzuk utama suatu bahan alami yang digunakan dalam masakan.


tumis

Memasak dengan membakar bahan masakan dengan sedikit minyak atau lemak.


pekat

Sifat cecair yang sukar bergerak; likat.

Sifat cecair yang memiliki banyak bahan di dalamnya.

Sifat warna yang gelap; warna bercenderung ke warna hitam.

Pertuturan atau bahasa yang dipenuhi loghat.


tepung gandum

Suatu tepung yang diperbuat daripada gandum, dan digunakan dalam masakan.

تڤوڠ ݢندوم (Jawi)


kentang goreng

Suatu makanan melibatkan hirisan kentang yang digoreng secara minyak penuh.

کنتڠ ݢوريڠ (Jawi)


kentang

Suatu ubi daripada tumbuhan keluarga Solanaceae, dan banyak digunakan dalam masakan.

Pinjaman bahasa Jawa ꦏꦼꦤ꧀ꦛꦁ (kenthang, “ubi”).


pudina

Suatu tumbuhan berbau harum yang lazim digunakan dalam masakan, dalam genus Mentha.

ڤودينا (Jawi)


air berkarbonat

Air yang dilarutkan karbon dioksida ke dalamnya.

اءير برکربونت (Jawi)


karbon dioksida

Suatu gas oksida karbon lazim, CO₂, yang dihembus keluar oleh makhluk dan diserap tumbuhan dalam proses fotosintesis.

کربون ديوکسيدا (Jawi)

karbon + dioksida; pinjaman bahasa Inggeris carbon dioxide.


dioksida

Sebatian kimia dengan dua ion oksida pada setiap molekul.

ديوکسيدا (Jawi)


di-

Daripada bahasa Latin di-, daripada bahasa Yunani Purba δῐ- (di-), daripada bahasa Yunani Purba δίς (dís, “dua, ganda dua”).


monoksida

Sebatian kimia dengan satu ion oksida pada setiap molekul.

مونوکسيدا (Jawi)


kayu manis

Suatu tumbuhan dalam keluarga Lauraceae, Cinnamomum verum atau Cinnamomum zeylanicum serta tumbuhan berkait.

Kulit berkayu daripada pokok kayu manis yang lazimnya dijadikan rempah.

کايو مانيس (Jawi)


bunga lawang

Suatu pokok Illicium verum serta rempahnya yang berupakan suatu bahan berupakan bunga kering daripada yang digunakan untuk menyedapkan masakan.

بوڠا لاوڠ (Jawi)


serbuk cili

Cili dalam bentuk serbuk yang digunakan dalam masakan.

سربوق چيلي (Jawi)


jintan putih

Suatu tumbuhan, Cuminum cyminum, dalam keluarga Apiaceae.

Rempah terbitan tumbuhan ini yang berupakan bijian berbentuk panjang yang harum.

جينتن ڤوتيه (Jawi)


jintan

Sekelompok rempah berupakan bijian panjang seperti beras yang digunakan dalam masakan.

Daripada bahasa Old Javanese jinten ~ ginten, daripada bahasa Hindi जीरा (jīrā, “jintan putih”), daripada bahasa Sanskrit जीरक (jīraka).


lawang

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lawaŋ (“pintu, pagar”).


lawang

Daripada bahasa Old Javanese lawaṅ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lawaŋ (“pintu, pagar”).


lawang

Sekelompok pokok di bawah genus Cinnamomum dengan bahan-bahannya dijadikan rempah seperti kayu manis.


lawang

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lawaŋ (“pintu, laluan”)


klimaks

puncak; bahagian teratas atau terutama suatu objek atau perkara.

Kemucak hubungan atau sensasi seks; orgasma, puncak syahwat.


siwala

Daripada bahasa Sanskrit स्वर (svara, “suara, bunyi”).


bosis

Daripada bahasa Sepanyol voces (“suara”), bentuk jamak voz.


ratap

Menyesal banyak-banyak dengan menangis atau menjerit kuat-kuat.


adik-beradik

Ahli-ahli keluarga yang berkongsi ibu bapa (atau satu daripadanya) yang sama.

اديق-براديق (Jawi)


kapatid

ka- + patid (“terpotong, terputus”); lihat juga bahasa Kapampangan kapatad dan bahasa Ilocano kabsat.


hawnu

Bentuk alternatif bagi haunu (“di mana”)


kaw

Kata ganti nama diri tunggal kedua; kau, kamu.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(i-)kahu, daripada bahasa Austronesia Purba *(i-)kaSu.


Pasko

Daripada bahasa Sepanyol pascua. Bentuk kembar kepada Paskuwa.


duwa

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *duha, daripada bahasa Austronesia Purba *duSa.


miqat

Sempadan permulaan ibadat haji atau umrah.


jamrah

Batuan kerikil kecil yang dilontar ke tempat-tempat tertentu ketika haji.


حج

kata nama kerjaan bagi حَجَّ (ḥajja) (bentuk I)

Daripada ح ج ج (ḥ-j-j). Banding dengan bahasa Ibrani חַג (ḥaḡ, “hari menjamu”), bahasa Classical Syriac ܚܓܐ (ḥaggā, “jamuan”), bahasa Classical Syriac ܚܳܓ (ḥāgg, “mengelilingi”), bahasa Ge'ez ሕግ (ḥəgg, “undang-undang”), bahasa Ge'ez ሐገገ (ḥaggaga, “mewartakan (undang-undang)”).


حج

Membalas hujah dengan bukti dan sebagainya

membuktikan; memberikan bukti tentang sesuatu.


طواف

kata nama kerjaan bagi طَافَ (ṭāfa) (bentuk I)

berpusing; berpusing mengelilingi sesuatu


دم

دَمَانِ
دَمَيَان
دَمَوَانِ
دِمَاء

Daripada bahasa Proto-Semitic *dam-, daripada bahasa Proto-Afroasiatic *dam-.


إحرام

kata nama kerjaan bagi أَحْرَمَ (ʔaḥrama) (bentuk IV)

ihram; pakaian putih ketika haji dan umrah.


hafiz

Orang yang menghafal keseluruhan al-Quran.

Pinjaman bahasa Arab حَافِظ (ḥāfiẓ), bentuk bahasa Arab حَفِظَ (ḥafiẓa, “menghafal, mengetahui”).


ulama

Pinjaman bahasa Arab عُلَمَاء (ʕulamāʔ), bentuk jamak عَالِم (ʕālim, “alim, terpelajar”).


ulama

Daripada bahasa Melayu ulama, daripada bahasa Melayu Klasik ulama, pinjaman bahasa Arab عُلَمَاء (ʕulamāʔ), bentuk jamak عَالِم (ʕālim, “alim, terpelajar”).


mufti

Pakar ilmu Islam yang memiliki kuasa untuk mengeluarkan fatwa.


mufti

Akhirnya daripada bahasa Arab مُفْتِي (muftī).


tok guru

Gelaran kepada orang yang pakar dalam ilmu-ilmu tradisional seperti ilmu Islam dan silat.

توق ݢورو (Jawi)


bilal

Orang yang membunyikan azan untuk memanggil orang ramai untuk solat.


muazin

موءاذين (Jawi)

Pinjaman bahasa Arab مُؤَذِّن (muʔaḏḏin).


مؤذن

Daripada أَذَّنَ (ʔaḏḏana, “panggil”), daripada akar ء ذ ن (ʔ-ḏ-n).


مفت

مُفْتِي
مُفْتُون
مُفْتِيَة

Bentuk partisipel aktif أَفْتَى (ʔaftā).


solat berjemaah

Solat yang dilakukan secara berkumpulan.

صلاة برجماعه (Jawi)


paderi

Ketua warga Kristian Katolik yang dilantik untuk mengendalikan upacara-upacara keagamaan.


tarawih

Suatu solat sunat khas yang dianjurkan dalam bulan Ramadan.

تراويح (Jawi)

Pinjaman bahasa Arab تَرَاوِيح (tarāwīḥ)


mudik

balik kampung; pulang ke rumah orang tua dalam perayaan seperti Aidilfitri.

Daripada bahasa Betawi mudik, daripada bahasa Jawa mudik.


mudik

Daripada bahasa Melayu mudik, daripada bahasa Melayu Klasik mudik.


juz

Sebahagian al-Quran yang bersamaan kira-kira 20 halaman, dengan jumlah semua ialah 30 juz.


tajwid

Ilmu dan cara pembacaan al-Quran yang elok dan betul.


halaman

Bahagian terbuka di hadapan bangunan atau struktur.

Satu muka helai dalam buku atau bahan bertulis; muka surat.


muka surat

Satu belah helai pada buku atau bahan bercetak.

موک سورت (Jawi)


mad

Ilmu dan hukum tajwid berkenaan panjang (harakat) suatu sebutan huruf.

Daripada bahasa Arab مَدَّ (madda, “meluaskan, memanjangkan”).


mad

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan mad, madde, madd, medd, daripada bahasa Inggeris Kuno ġemǣdd, ġemǣded (“enraged”), bentuk partisipel lampau ġemǣdan, *mǣdan (“menjadi gila”), daripada bahasa Jermanik Purba *maidijaną (“menjadi gila, berubah, merosakkan, mencederakan”), daripada bahasa Jermanik Purba *maidaz.


makhraj

Tempat dalam saluran vokal yang disempitkan atau ditutup untuk mengeluarakan bunyi; daerah artikulasi.

Pinjaman bahasa Arab مَخْرَج (maḵraj, “tempat keluar”), daripada bahasa Arab خَرَجَ (ḵaraja, “keluar”).


fonetik

Ilmu linguistik berkenaan bunyi-bunyi huruf atau abjad dalam sesebuah bahasa serta percakapan manusia.

فونيتيک (Jawi)


fonetik

Pinjaman bahasa Belanda fonetiek, daripada bahasa Jerman Phonetik, daripada bahasa Perancis phonétique, daripada bahasa Latin phōnēticus, daripada bahasa Yunani Purba φωνητικός (phōnētikós), daripada φωνέω (phōnéō) + -τικός (-tikós).


balik kampung

Suatu tradisi melibatkan orang ramai pulang ke rumah ibu bapa dan/atau saudara untuk meraikan perayaan.

(Indonesia)

باليق کمڤوڠ (Jawi)


balik kampung

باليق کمڤوڠ (Jawi)


hijau pucuk pisang

Sejenis warna hijau yang menyerupai warna dedaun pokok pisang.

هيجاو ڤوچوق ڤيسڠ (Jawi)


hijau serindit

Sejenis warna hijau yang menyerupai warna serindit.

هيجاو سرينديت (Jawi)


serindit

Sejenis burung parot berwarna hijau di bawah genus Loriculus.

سرينديت (Jawi)


hijau daun

Jenis warna hijau sedikit gelap yang menyerupai warna daun.

هيجاو داءون (Jawi)


hijau laut

Jenis warna hijau kebiruan yang dapat dilihat di badan air pesisir.

هيجاو لاءوت (Jawi)


biru firus

بيرو فيروس (Jawi)


firus

Suatu batuan berwarna biru muda yang digunakan dalam perhiasan.


biru nila

Suatu jenis warna ungu gelap yang boleh ditemui di pelangi.

بيرو نيلا (Jawi)


kundang

Orang yang mengiringi raja atau bangsawan.


kundang

Suatu pokok dan buahnya yang berwarna kuning; Bouea macrophylla.


ungu

Suatu warna yang terbentuk melalui campurnya warna merah dan biru.


merah manggis

Suatu warna merah keperangan yang menyerupai warna manggis.

ميره مڠݢيس (Jawi)


merah darah ikan

Suatu warna merah keperangan; merah manggis.

ميره داره ايکن (Jawi)


merah hati

Suatu warna merah gerap yang menyerupai warna organ hati.

ميره هاتي (Jawi)


merah mawar

Suatu warna merah yang menyerupai warna mawar.

ميره ماور (Jawi)


merah kesumba

Suatu warna merah keperangan yang menyerupai warna kesumba (Bixa orellana).

ميره کسومبا (Jawi)


merah pinang masak

Suatu warna jingga yang menyerupai warna buah pinang.

ميره ڤينڠ ماسق (Jawi)


merah tanah liat

Suatu warna jingga yang menyerupai warna tanah liat.

ميره تانه ليات (Jawi)


kuning raja

Suatu ton warna kuning yang dikaitkan dengan budaya dan alat-alat kebesaran raja.

کونيڠ راج (Jawi)


kuning kunyit

Suatu warna kuning keperangan atau kejinggaan yang menyerupai warna serbuk kunyit.

کونيڠ کوڽيت (Jawi)


kuning cempaka

Suatu warna kuning muda yang menyerupai warna bunga cempaka.

کونيڠ چمڤاک (Jawi)


kuning cempaka

Suatu warna kuning yang menyerupai warna bunga cempaka.


kuning langsat

Ton warna kuning cerah yang menyerupai warna buah langsat.

کونيڠ لڠست (Jawi)


harakat

Tanda baris dalam bahasa Arab untuk menandakan vokal suatu abjad.

Suatu unit yang menentukan berapa lama suatu huruf perlu dibunyikan ketika membaca ayat al-Quran.

Daripada bahasa Arab حَرَكَات (ḥarakāt), bentuk jamak حَرَكَة (ḥaraka)


kesumba

Suatu pokok berbunga kembang warna merah, Bixa orellana, dengan bijinya digunakan dalam masakan.

کسومبا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit कुसुम्भ (kusumbha).


pinang

Suatu pokok palma dengan biji berwarna jingga gelap, Areca catechu.

Bijian pinang yang digunakan sebagai makanan.

Daripada bahasa Melayu Kuno 𞌤𞌵𞌣𞍆 (pinaṃ /pinaŋ/).


cempaka

Suatu pokok berbunga jingga atau putih, Magnolia champaca.

Daripada bahasa Sanskrit चम्पक (campaka).


ahu

Kata ganti nama diri tunggal pertama; aku.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *aku, daripada bahasa Austronesia Purba *aku.


ahu

Permukaan atau platform batu sebagai tempat letak patung, terutamanya moai.

Daripada bahasa Polinesia Purba *qafu. Kognat termasuk bahasa Hawaii ahu dan bahasa Maori ahu.


lindol

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *linduʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *linuʀ.


ayun

Menjadikan suatu yang tergantung bergerak ke kiri kanan.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ayun, daripada bahasa Austronesia Purba *ayun.


ayun

Daripada bahasa Melayu ayun, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ayun, daripada bahasa Austronesia Purba *ayun.


benda alah

Suatu kata nama untuk merujuk kepada apa-apa objek yang tidak diketahui atau tidak ingin disebut namanya.

بندا اله (Jawi)


bias

Berpaling atau menyimpang dari arah perjalanan asal.


bias

Pemihakan atau pengutamaan kepada suatu pihak berbanding pihak lain; berat sebelah.


ancam

Memberi bahaya kepada seseorang atau sesuatu.


ancaman

Suatu yang mengancam; suatu yang memberi bahaya kepada seseorang atau sesuatu.


mengancam

Memberi ancaman atau bahaya kepada seseorang atau sesuatu.


memekak

Bersungguh-sungguh menguar-uarkan suatu perkara atau isu.


memerut

buang air; mengeluarkan najis daripada badan.


harga tunai

Harga suatu barangan yang dibayar dengan tunai (wang fizikal).

Harga suatu barangan yang dibayar secara sekaligus.

هرݢ توناي (Jawi)


harga ansuran

Harga suatu barangan yang dibayar secara sedikit-sedikit dalam satu tempoh masa ditetapkan.

هارݢ انسورن (Jawi)


ansuran

انسورن (Jawi)


tunai

Wang atau duit yang tampak atau fizikal.


ngabuburit

Aktiviti riadah sementara menunggu waktu iftar dalam Ramadan.


puasa enam

Suatu puasa sunat yang dilakukan pada enam hari pada bulan Syawal.

ڤواسا انم (Jawi)


lagu raya

Suatu genre muzik yang berkisarkan Aidilfitri.

لاݢو راي (Jawi)


talbiah

Suatu lafaz khas yang lazim ditutur ketika tawaf mengelilingi Kaabah.

Pinjaman bahasa Arab تَلْبِيَة (talbiya).


sujud tilawah

Suatu jenis sujud yang dilakukan selepas membaca atau mendengar ayat-ayat khas (ayat tilawah).

سجود تلاوه (Jawi)


tilawah

Pembacaan al-Quran secara kuat, sama ada secara sendiri atau di khalayak.


iklan raya

Suatu video cerita yang dikeluarkan lazimnya oleh syarikat-syarikat utama Malaysia sempena perayaan-perayaan besar seperti Aidilfitri.

اعلان راي (Jawi)


Aidilfitri

Pinjaman bahasa Arab عِيد الْفِطْر (ʕīd al-fiṭr).


Lebaran

Daripada bahasa Jawa lebaran (“Eid al-Fitr”, secara harfiah “pelengkapan”), lebar (“tamat, selepas”) + -an.


cerita

Suatu huraian tentang suatu kejadian, sama ada kejadian benar atau direka (cereka).

Daripada bahasa Pali carita, daripada bahasa Sanskrit चरित (carita). Banding dengan bahasa Tagalog salita (“deklarasi”).


cerita

Daripada bahasa Pali carita, daripada bahasa Sanskrit चरित (carita).


terancam

Dalam keadaan bahaya atau menerima ancaman.

Keadaan populasi spesies yang sedang ke arah kepupusan secara ketara.

ترانچم (Jawi)


hubungan sejenis

Hubungan seksual dalam kalangan berjantina sama.

هوبوڠن سجنيس (Jawi)


malam Jumaat

Malam sebelum hari Jumaat yang sering dikaitkan dengan amalan persetubuhan atau seks.

مالم جمعت (Jawi)


hadis

Kata-kata dan perbuatan terakam oleh Muhammad yang menjadi sumber kedua terutama ilmu Islam selepas al-Quran.


al-Quran

Kitab suci dalam Islam yang menjadi panduan terutama dalam Islam secara keseluruhan.

القرءان (Jawi)


surah

Bahagian-bahagian utama dalam al-Quran yang terdiri daripada ayat-ayat.


tadabbur

Mendalami makna, cerita dan pengajaran dalam al-Quran.

Daripada bahasa Arab تَدَبُّر (tadabbur).


taranum

Pembacaan al-Quran secara berlagu dengan gaya-gaya tertentu (maqam).


sirah

Ilmu berkenaan sejarah dan riwayat hidup para nabi dan rasul, terutamanya Muhammad.

Pinjaman bahasa Arab سِيرَة (sīra, “riwayat hidup”).


sirah

Diturunkan daripada bahasa Melayik Purba *sirah, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *siʀaq, daripada akar *-ʀaq.
Seasal dengan bahasa Minangkabau sirah.


sirah

Daripada bahasa Sanskrit शिर (śira, “kepala”).


sirah

daripada bahasa Old Javanese śirah, daripada bahasa Sanskrit शिर (śira).


sirah

daripada bahasa Jawa śirah, daripada bahasa Sanskrit शिर (śira).


fidyah

Suatu bayaran atau denda yang perlu dibayar akibat meninggalkan suatu fardu.

Pinjaman bahasa Arab فِدْيَة (fidya, “tebusan”).


idgham

Suatu hukum tajwid yang melibatkan bunyi "dimasukkan" ke dalam nun mati atau tanwin.


iqlab

Hukum tajwid yang wujud dalam pertemuan nun mati dan tanwin dengan huruf Ba.


minyak sapi

Suatu mentega yang diperbuat daripada susu lembu, dan lazim digunakan dalam masakan India.

ميڽق ساڤي (Jawi)


sapi

Binatang berwarna hitam berupakan lembu; Bos indicus.


sapi

lembu; binatang berkaki empat yang diternak bagi susu dan dagingnya.


sapi

Apak kitot rukuk ru sapi.

Bapa pasang rokok menggunakan pemetik api.


cengkih

Suatu tumbuhan berbunga, Syzygium aromaticum, dengan bunga keringnya sering digunakan sebagai masakan (bunga cengkih).

Daripada bahasa 丁芽 (teng-gê), daripada 丁香 (teng-hiuⁿ).


susu cair

Suatu jenis susu yang disejat airnya; susu sejat.

سوسو چاءير (Jawi)


susu sejat

سوسو سجت (Jawi)


ayam masak merah

Sejenis hidangan daging ayam dengan kuah diperbuat daripada tomato, lazimnya dimakan bersama-sama nasi.

ايم ماسق ميره (Jawi)


daging ayam

داݢيڠ ايم (Jawi)


tomato

Suatu tumbuhan daripada keluarga Solanaceae.

Buah daripada tumbuhan Solanaceae yang dimasak sebagai sayur.

توماتو (Jawi)


sayur

Sejenis bahagian tumbuhan yang dijadikan makanan yang tidak disifatkan sebagai buah, rempah serta bijirin.


bijirin

Tanaman jenis rumput dengan bijinya dijadikan makanan.

بيجيرين (Jawi)


gula melaka

Suatu ketulan gula yang diperbuat daripada air nira.

ݢولا ملاک (Jawi)


gula kastor

Suatu jenis gula yang ditapis agar terdiri daripada hablur-hablur yang lebih kecil.

ݢولا کستور (Jawi)


kelik

pulang; balik atau pergi ke tempat asal.


lemak bakar

Suatu hidangan berupakan lemak haiwan seperti lemak lembu dibakar dan dicucuk seperti sate.

لمق باکر (Jawi)


tiang seri

Tiang utama dalam rumah-rumah tradisional Melayu yang terletak di ruang tamu.

تياڠ سري (Jawi)


seri

Serlahan atau cahaya yang menarik perhatian seseorang.

Panggilan kehormat bagi golongan atasan.


seri

Tampak menarik atau elok dalam pandangan; cantik.


seri

Memperoleh markah yang sama bagi kedua-dua belah pasukan atau pihak.


sate

Suatu makanan berupakan daging atau ikan yang dicucuk pada suatu lidi lalu dibakar secara panggang.

Daripada bahasa Tamil சதை (catai, “daging”).


tevhit

Daripada bahasa Ottoman Turkish توحید (tevhıd), daripada bahasa Arab تَوْحِيد (tawḥīd).


sahih

Keadaan hadis yang ditentukan memang wujud dan benar dari Muhammad berdasarkan keturunan tradisi lisan yang terbukti.


sahih

Daripada bahasa Melayu sahih, daripada bahasa Melayu Klasik sahih, daripada bahasa Arab صَحِيح (ṣaḥīḥ).


daif

Sifat hadis yang memiliki pembuktian atau rekod tradisi lisan yang tidak kukuh daripada Muhammad.


ayam masak kurma

Sejenis hidangan lauk ayam yang menggunakan serbuk terbitan kurma.

ايم ماسق کورما (Jawi)


isley

"Isley" ialah suatu sebutan mengikut dialek Kelantan, atau loghat melayu yang berbeza dari negeri Kelantan.


santan

Suatu cecair diterbitkan daripada parutan kelapa.

Daripada bahasa Old Javanese santĕn (bahasa Jawa ꦱꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ (santen) pada zaman moden), daripada bahasa Sanskrit सार (sāra, “pati”).


singgang

Suatu kuah diperbuat daripada ikan atau daging yang direbus.


pale

Daripada bahasa Austronesia Purba *pajay.


wafak

Suatu helai ditulis mantera yang digunakan sebagai pelaris dan lain-lain.


pelaris

Suatu bahan atau perbuatan yang digunakan untuk melariskan jualan.

ڤلاريس (Jawi)


daging batang pinang

Bahagian daging yang berasal dari bahagian bawah daging rusuk ke bahagian belakang.

داݢيڠ باتڠ ڤينڠ (Jawi)


buah keras

Sejenis pohon berbuah; Aleurites moluccana.

Biji terbitan pohon ini yang dijadikan bahan masakan, ubat, sabun dan lain-lain.

بواه کراس (Jawi)


rempah empat sekawan

Kumpulan empat rempah yang lazim digunakan dalam masakan-masakan Melayu: kayu manis, pelaga, cengkih dan bunga lawang.

رمڤه امڤت سکاون (Jawi)


pelaga

Binatang yang dilagakan dalam pertandingan-pertandingan.


pelaga

Suatu rempah terbitan tumbuhan Elettaria cardamomum yang digunakan dalam masakan.


kerisik

Suatu perasa bahan yang terbit dari kelapa diparut lalu dipanggang dan dibentuk menjadi pes.

کريسيق (Jawi)


minyak masak

Minyak yang digunakan ketika masak dan goreng.

ميڽق ماسق (Jawi)


gula kabung

gula melaka; gula yang diterbitkan daripada air nira.

ݢولا کابوڠ (Jawi)


krim putar

Suatu krim yang dipukul dengan pemukul sehingga kembang dan ringan.

کريم ڤوتر (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris whipped cream.


krim

Produk tenusu yang terbentuk pada lapisan atas susu yang berlemak dan berkental.

Suatu cecair pekat yang disapu pada kulit bagi tujuan merawat.


kek batik

Suatu kek tanpa bakar yang terdiri daripada cebisan biskut.

کيک باتيق (Jawi)


kacang tanah

Suatu pokok kekacang, Arachis hypogaea, dan kacangnya yang digunakan dalam masakan atau dimakan sendiri.

کاچڠ تانه (Jawi)


asam jawa

Sejenis pokok saka, Tamarindus indica dan buahnya yang digunakan dalam masakan.

اسم جاوا (Jawi)


air ketul

اءير کتول (Jawi)


kek

Suatu makanan manis diperbuat daripada adunan tepung, telur lalu lazimnya dibakar.


kek

Suatu kata seru untuk menandakan perkara kelakar.


kek

Jangan lalu kek situ, kang jatoh


batik

Suatu seni kain bercorak asal Jawa yang melibatkan kain yang diwarnakan dengan bantuan lilin.


pepejal

Suatu bahan yang boleh dipegang, dan memiliki bentuk yang tetap tanpa menurut bentuk bekas.


jintan manis

Suatu tumbuhan, Pimpinella anisum dan bijian rempah yang terbit daripada pokok ini.

جينتن مانيس (Jawi)


baraan

Suatu budaya di Johor melibatkan upacara selawat dari rumah ke rumah dalam Aidilfitri.

باراءن (Jawi)


berjarah

ziarah; melawat seseorang atau suatu kawasan.

برجاره (Jawi)


selawat

Ucapan atau tuturan doa untuk memuliakan Muhammad.


ciid wanaagsan

ciid (“hari raya”) + wanaagsan (“selamat, baik”)


betute

Suatu hidangan Kapampangan melibatkan katak yang disumbat daging babi lalu digoreng.


buruh

Orang yang melakukan pekerjaan yang lebih melibatkan tenaga fizikal.


unum

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ənəm.


esa

tunggal; hanya secara sendiri atau ada satu

Daripada bahasa Melayik Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *əsa, daripada bahasa Austronesia Purba *əsa.


esa

Daripada bahasa Melayu esa, daripada bahasa Melayik Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *əsa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *əsa, daripada bahasa Austronesia Purba *əsa (“satu”).


nol

Daripada bahasa Melayu nol, daripada bahasa Belanda nul, daripada bahasa Latin nullus.


mutlak

Bebas daripada apa-apa pengaruh pemboleh ubah.


kuih raya

Aneka kuih yang dihidang terutamanya ketika hari raya.

کوءيه راي (Jawi)


duit raya

Wang yang diberikan sebagai hadiah atau sedekah kepada orang lain ketika perayaan hari raya.

Bagaimanapun, tanpa kita sedar sebenarnya meminta duit raya itu satu perkara yang berdosa.

Aznam, Haidatina. "Berdosa Sebenarnya Meminta-Minta Duit Raya…" SirapLimau

دوءيت راي (Jawi)


duit

Benda bernilai yang digunakan untuk jual beli suatu barangan atau perkhidmatan.


duit

Suatu syiling Belanda dahulukala, bersamaan 160 guilder.

Daripada bahasa Middle Dutch duit, asal tak diketahui. Mungkin daripada bahasa Old Norse þveit (“potongan logam, syiling kecil,”), berkaitan bahasa Inggeris Kuno þwītan (“memotong”) (punca perkataan dialek bahasa Inggeris thwite).


duit

Suatu duit syiling Belanda dahulukala, bernilai 1/120 rupiah.


kek cawan

Suatu makanan atau kek terdiri daripada adunan tepung dan gula yang dituang ke dalam bekas kecil (acuan) lalu dibakar.

کيک چاون (Jawi)


kek lapis

Suatu kek asal Sarawak yang bercirikan lapisan-lapisan warna dengan corak geometri tertentu.

کيک لاڤيس (Jawi)


lapis

Lembaran-lembaran yang disusun menaik atau meninggi.


lapis

daripada bahasa Sepanyol lápiz, dariada bahasa Latin lapis. Bentuk kembar kepada lapida.


telan

Memasukkan sesuatu ke dalam saluran pencernaan.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *telen.


adun

Mencampurkan bahan-bahan sehingga sebati.


dewan undangan negeri

Badan perundangan negeri-negeri Malaysia.

ديون اوندڠن نݢري (Jawi)


undangan

اوندڠن (Jawi)


negeri

Suatu badan berdaulat yang memililki pemerintah atau kerajaan tersendiri; negara.

Bahagian pentadbiran berpemerintah yang berada satu aras di bawah pemerintah negara.

Daripada bahasa Sanskrit नगरी (nagarī, “bandar”). Bentuk kembar kepada negara.


tepung beras

تڤوڠ برس (Jawi)


sarung tangan

Sarung yang dipakai untuk melitupi tangan.

ساروڠ تاڠن (Jawi)


ayak

Menapis atau melalukan serbuk-serbuk melalui penapis untuk memperoleh serbuk yang tidak berketul.


ayak

kaki; unit ukuran imperial bersamaan kira-kira 30 sentimeter

Daripada bahasa Ottoman Turkish آیاق (ayak, “kaki”), daripada *aδaq, daripada bahasa Proto-Turkic *adak (“kaki”).


ayak

Ayak kopio tanganak dilo.


atasözü

ata (“bapa, moyang”) + söz (“perkataan, kata-kata”).


cap ayam

Sifat barangan yang biasa-biasa atau tidak tinggi kualitinya.


anak haram

Anak yang lahir daripada pasangan tanpa ikatan perkahwinan; anak luar nikah.

Seseorang dengan perangai atau akhlak yang buruk.

انق حرام (Jawi)


kocok

Goncang sesuatu benda dengan sekuat-kuatnya, biasanya untuk mencampurkan bahan-bahan di dalamnya.

Menyelerakkan sekumpulan benda (seperti kumpulan kad terup).


mahu

Memiliki perasaan untuk melakukan atau memiliki sesuatu.


kemahuan

کماهوان (Jawi)


keperluan

کڤرلوان (Jawi)


sunyi

Sifat kawasan yang tidak memiliki orang atau aktiviti-aktiviti.

Daripada bahasa Sanskrit शून्य (śūnya, “kosong, sifar”).


petir

kilat; fenomena nyahcas elektrik di atmosfera.


rangkiang

Suatu bangunan kecil Minangkabau yang berfungsi untuk menyimpan beras.

رڠکياڠ (Jawi)


sampaga

Pinjaman bahasa Sanskrit चम्पक (campaka).


lahu

Tidak aktif atau tidak melakukan sesuatu.

Menganggur; tidak berada dalam pekerjaan formal.

Gerakkan kenderaan bergear neutral dalam kelajuan rendah.

Tidak melaksanakan apa-apa pengendalian.


lahu

Daripada bahasa Sanskrit राहु (rāhu, “Rāhu, dewa gerhana Buddha dan Hindu”).


mimpi ngeri

Mimpi-mimpi yang bersifat buruk dan menakutkan.

Suatu perkara yang menakutkan atau dibimbangi.

ميمڤي ڠري (Jawi)


wali

Ketua atau orang yang dipertanggungjawabkan ke atas sesuatu.

Orang yang berhak mengahwinkan seorang perempuan; lazimnya bapa atau saudara lelaki.

Orang yang dipertanggungjawab untuk menjaga anak yatim.

Orang yang dipilih oleh Allah agar menjadi rapat dengan-Nya.

Ketua atau pemimpin sesebuah kawasan seperti negeri.


anak yatim

Kanak-kanak yang ketiadaan ibu dan/atau bapa yang hidup.

انق ياتيم (Jawi)


ramalan cuaca

Ramalan terhadap bakal cuaca suatu tempat, dan biasanya disiarkan di media.

راملن چواچا (Jawi)


ramalan cuaca

prakiraan cuaca

Ramalan terhadap bakal cuaca suatu tempat, dan biasanya disiarkan di media.


alam semesta

Keseluruhan alam secara am, termasuk angkasa.

عالم سميستا (Jawi)


semesta

سميستا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit समस्त (samasta).


teh

Suatu tumbuhan renek, Camellia sinensis.

Minuman yang terbit daripada memasukkan daun teh diproses ke dalam air.


світ

Daripada bahasa Old East Slavic свѣтъ (světŭ), daripada bahasa Proto-Slavic *světъ (“cahaya; dunia”).


warta

Kenyataan berkenaan hal-ehwal semasa; berita.

Pinjaman bahasa Sanskrit वृत्त (vṛtta). Bentuk kembar kepada berita.


warta

Mengiktiraf suatu undang-undang atau peraturan mejadi suatu undang-undang yang sah.


makna

Penjelasan yang menghuraikan suatu benda; erti.

Tujuan atau pemerolehan daripada suatu benda.


epok-epok

ايڤوق٢ (Jawi)


peel

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan pelen, daripada bahasa Inggeris Kuno pilian dan bahasa Old French peler, pellier, kedua-duanya daripada bahasa Latin pilō, pilāre (“mengeluarkan rambut”), daripada pilus (“rambut”). Bentuk kembar kepada pill.


kocek

Lubang yang dipasang pada pakaian untuk menyimpan barangan; poket, saku.


pelari

Atlet yang bertanding dalam acara-acara larian.


laris

Mendapat perhatian utama di pasaran atau jual beli; dijual dengan kadar yang tinggi di pasaran.


malar

Tidak berubah nilai atau sifat sepanjang satu tempoh.


tahun cahaya

Suatu unit ukuran jarak bersamaan jarak yang dilalui cahaya selama setahun, yakni hampir 10 trilion kilometer, dan digunakan dalam ukuran jarak-jarak amat besar.

تاهون چهاي (Jawi)


nong

Nong nu Tapah bekona-kona.


berchakap

برچاکڤ (Jawi)


berhubong

برهوبوڠ (Jawi)


dilancharkan

دلنچرکن (Jawi)


jawatankuasa

Badan atasan yang mengetuai atau mengurus suatu pertubuhan.

جاوتنکواس (Jawi)


botu

Daripada bahasa Proto-Philippine *batu, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *batu, daripada bahasa Austronesia Purba *batu.


cendawan butang

Sejenis cendawan warna putih dengan kepala berbentuk bulat yang boleh dimakan, Agaricus bisporus.

چنداون بوتڠ (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris button mushroom


butang

Suatu cakera atau benda bulat leper di pakaian yang diselitkan melalui lubang, dan bertindak sebagai kancing.

Suatu papan atau tempat yang ditekan untuk menghidupkan atau mematikan suatu peralatan atau litar elektrik.

Suatu kawasan di skrin yang dapat diklik untuk menghidupkan suatu fungsi.


butang

Anang mih kitai butang.


nasi Arab

Suatu hidangan nasi asal semenanjung Arab, yang dimasak dengan pelbagai jenis rempah.

ناسي عرب (Jawi)


nasi ayam

Suatu hidangan nasi yang disertakan dengan daging ayam dimasak serta aneka sos.

ناسي ايم (Jawi)


nasi kerabu

Suatu hidangan nasi asal Kelantan yang dicirikan nasi diwarnakan dengan pewarna biru, lazimnya dengan bunga telang.

ناسي کرابو (Jawi)


nasi minyak

Suatu hidangan nasi asal Palembang yang dimasak dengan minyak sapi dan aneka rempah.

ناسي ميڽق (Jawi)


nasi dagang

Sejenis hidangan nasi asal pantai timur semenanjung Malaysia yang berupakan nasi dihidang bersama-sama kari ikan.

ناسي داݢڠ (Jawi)


nasi ambeng

Sejenis hidangan nasi asal Jawa yang terdiri daripada pelbagai bahagian seperti nasi kukus, kari ayam, rendang dan sebagainya.


nasi kandar

Sejenis hidangan nasi asal Pulau Pinang gaya India Muslim yang dimakan bersama-sama aneka kari.

ناسي کندر (Jawi)


nasi ganja

Hidangan nasi gaya India Muslim; nasi kandar.

ناسي ݢنجا (Jawi)


kandar

Kayu yang diangkut di bahu untuk mengangkat barang.


bermakna

برمعنا (Jawi)


cekap

Mampu berfungsi dalam potensi penuh atau tinggi.


keraian

Majlis atau upacara untuk rai atau menyambut sesuatu.

کراءيان (Jawi)


nasi tomato

Suatu hidangan nasi yang dimasak dengan lauk tomato.

ناسي توماتو (Jawi)


gak

Gak!Ilei deh mai de lawa.


rangkai

Kelompok barang atau perkara yang dihubung.


kondom

Suatu sarung yang dipakai pada zakar ketika setubuh untuk menghalang mani daripada masuk ke faraj serta mengelakkan penyakit kelamin.

کوندوم (Jawi)


ilmu kebal

Suatu ilmu mistik yang membolehkan seseorang kebal terhadap sakit atau cedera.

علمو کبل (Jawi)


kebal

Tidak terkena atau terkesan daripada sebarang kesakitan atau kecederaan.


urang

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *uʀaŋ.


usrah

Suatu kumpulan kecil yang dibentuk sebagai kumpulan perbincangan ilmu Islam.


talaqqi

Akhirnya daripada bahasa Arab لَقِيَ (laqiya, “berjumpa, merasai”).


daulah

Sebuah kawasan yang berdaulat atau berkerajaan sendiri.

Pinjaman bahasa Arab دَوْلَة (dawla, “negara”). Bentuk kembar kepada daulat.


selatan

Arah mata angin yang merujuk kepada arah bawah dalam kompas; bertentangan dengan utara.


amaran

Kenyataan atau pemberitahuan untuk memberitahu suatu bahaya atau ancaman.


amalan

Perkara yang diamal; perkara yang dibuat secara lazim.


campur

Menggabungkan dua atau lebih nombor; tambah.

Memasukkan sesuatu ke atau memasuki suatu kelompok.


manisan

Makanan-makanan yang manis seperti gula-gula.

مانيسن (Jawi)


rantaian

Suatu perkara atau kelompok yang berantai.

رانتايان (Jawi)


lilit

Membalut sesuatu di keliling suatu objek; menutup keliling objek.


kesenangan

Perasaan senang, gembira dan seumpamanya.


tahanan

rintangan; benda yang merintang.
rintangan elektrik

rintangan; benda yang merintang.
impedans


helio-

Daripada bahasa Yunani Purba ἥλιος (hḗlios, “matahari”).


saringan

ساريڠن (Jawi)


urut

Perbuatan menekan badan untuk menghilangkan kesakitan di suatu bahagian badan.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qurut.


tsa

Daripada bahasa Cina 茶, terbitan bahasa Kantonis 茶 (caa⁴).


tsaa

Akhirnya daripada bahasa Kantonis 茶 (caa⁴), mungkin melalui bahasa Portugischá.


tengah

Di antara kedua-dua tempat; di jarak yang sama dari dua tempat.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *təŋaq.


tengah

Dalam proses membuat suatu benda atau berlakunya sesuatu.


jalanan

Kawasan jalan; kawasan tempat lalu-lalang.


jalanan

Berkenaan kawasan jalan atau budaya yang terkait dengan jalanan.


gigil

Bergetar badan, lazimnya akibat berasa sejuk.

From bahasa Melayu-Polinesia Purba *gigil.


krisis

Suatu situasi yang genting atau tak stabil.

کريسيس (Jawi)


malam pertama

Malam pertama selepas berkahwin; lazimnya dikaitkan dengan hubungan seks.

مالم ڤرتام (Jawi)


pertama

Pinjaman bahasa Sanskrit प्रथम (prathamá).


patah hati

Berasa sedih atau murung akibat kehilangan seseorang (berkenaan cinta).

ڤاته هاتي (Jawi)


patah

Memecahkan suatu benda berbatang kepada beberapa bahagian secara terus.

Menggagalkan suatu rancangan atau perbuatan.


papia

Pinjaman bahasa Portugis papear (“berkata, bercakap”).


pengelantang

kesenangan, keselesaan, kelapangan (keadaan diri)


keselesaan

کسليساءن (Jawi)


selesa

Dalam keadaan yang senang; tidak terbeban atau diganggu sesuatu.


kemudahan

Suatu benda atau perkara yang memudahkan seseorang melakukan sesuatu.

کمودهن (Jawi)


keamanan

کأمانن (Jawi)


penyelamat

ڤڽلامت (Jawi)


serta

dan; kata hubung bagi menggabungkan dua benda berklausa sama.


serta

Memasuki atau menuruti suatu kelompok atau perkara.


kelapangan

کلاڤڠن (Jawi)


perpaduan

Sikap kesatuan antara individu dalam suatu kelompok.

ڤرڤادوان (Jawi)


pertubuhan

Suatu kelompok rasmi yang dibina atas suatu matlamat.

ڤرتوبوهن (Jawi)


persetujuan

ڤرستوجوان (Jawi)


peranakan

ڤرانقن (Jawi)


hiper-

Daripada bahasa Yunani Purba ὑπέρ (hupér), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *upér (“di atas”), daripada *upo.


sungkak

Mamain yahai do sungkak .


rebak

Menjadi lebih besar dalam kadar yang singkat.


hanya

Melibatkan satu atau suatu benda atau perkara yang dikhususkan.


selama

Dalam tempoh yang ditetapkan atau suatu keadaan.


fauna

Daripada bahasa New Latin fauna, daripada bahasa Latin Fauna, kakak Faunus (“dewa hutan”).


fauna

Pinjaman bahasa New Latin fauna, daripada bahasa Latin Fauna, kakak Faunus (“dewa hutan”).


bawa

Mengangkut suatu barang atau perkara bersama-sama diri.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baba, daripada bahasa Austronesia Purba *baba.


bawa

Daripada bahasa Melayu bawa, daripada bahasa Melayu Klasik bawa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baba, daripada bahasa Austronesia Purba *baba.


wabak

Kejadian suatu penyakit menjadi meluas dalam kalangan masyarakat atau kelompok.


cacar

Suatu penyakit berjangkit dahulukala terbitan virus Variola.


cacat

Tidak sempurna, ada yang tertinggal atau tiada.

Keadaan badan atau jasad yang tidak lengkap (tiada anggota badan atau tidak dapat berfungsi dengan baik)

Barangan atau objek yang tidak sempurna.


gampang

Gampang ni perkara, ngapa lu riweuh baé gènèng?

Perkara ini senang, mengapa kau membuat itu jadi rumit?


SARA

Singkatan senarai topik yang berkisarkan isu-isu sensitif: suku, agama, ras, antargolongan.


SARA

Menghina atau mengejek seseorang sebagai diskriminasi.


mi goreng

Suatu hidangan mi yang dimasak secara goreng.

مي ݢوريڠ (Jawi)


hangus

Musnah akibat terbakar atau dimakan api.


ligament

Perkara yang mengikat atau bertindak sebagai ligamen.

Ringkasan Daniel Webster, daripada pidatonya mengenai Cerita Joseph Keadilan

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan ligament, daripada bahasa Latin ligāmentum, daripada ligō (“ikat”).


maki

Berkata yang buruk atau tidak elok kepada seseorang.


hatop

lepas, lalu, lampau (telah berlaku atau berlalu)


nyahpecutan

ڽهڤچوتن (Jawi)


nyahasli

Kejadian perubahan struktur biomolekul daripada struktur asal akibat perubahan persekitaran seperti suhu.


nyahaktif

Menutup atau menjadikan sesuatu tidak lagi aktif.


nyahbeku

Menjadikan suatu barang tidak lagi beku.


nyahsulit

Mengubah suatu maklumat atau tulisan tersulit kepada tulisan yang boleh dibaca.

ڽهسوليت (Jawi)


nyahpasang

Membuang atau memadamkan suatu perisian daripada perkakasan.

ڽهڤاسڠ (Jawi)


biomolekul

Molekul-molekul yang dapat dijumpai dan dihasilkan dalam benda hidup.

بيوموليکول (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris biomolecule; bio- + molekul.


pascakolonial

Berkenaan zaman selepas kolonialisme atau penjajahan.

Berkenaan kesan atau pengaruh penjajahan.

ڤسچاکولونيال (Jawi)


kolonialisme

Prinsip sesebuah kuasa untuk menakluki kuasa-kuasa lain, dan meletakkan kuasa itu di bawah pengaruhnya.

کولونياليسمى (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris colonialisme; kolonial + -isme


rami

urang lah rami pai ka pasa

rami alek di kampuang sabalah


pekit

Seduai iya endang suah bepekit ba pelajar

Mereka berdua memang selalu bersaing dalam pelajaran


pekit

Jubang bisi enggau pekit belagu ba sekula nya

Jubang menyertai pertandingan nyanyian di sekolah itu


pertandingan

Suatu acara yang melibatkan orang berlumba-lumba atau bersaing untuk menjadi yang terbaik.

ڤرتنديڠن (Jawi)


tanding

Berlumba berusaha atau melawan untuk menjadi lebih hebat atau baik antara orang lain.


kesudahan

کسودهن (Jawi)


pengakhiran

ڤڠاخيرن (Jawi)


buya

Daripada bahasa Proto-Chamic [Istilah?], daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *buqaya, daripada bahasa Austronesia Purba *buqaya.


titian

تيتيان (Jawi)


ramah

Suka bergaul atau berhubung dengan orang ramai.


rajin

Banyak berusaha atau bersungguh-sungguh dalam melakukan suatu perbuatan.


jiran

Orang yang tinggal berhampiran dengan tempat tinggal seseorang.

Daripada bahasa Arab جيران (jīrān), jamak bagi جَار (jār, “jiran”).


kerajinan

کراجينن (Jawi)


pendarahan

Kejadian keluarnya darah dari suatu tempat di badan.

ڤندارهن (Jawi)


cucuk langit

Berparti, berhibur di kelab atau perbuatan serupa.

چوچوق لاڠيت (Jawi)


cucuk tanam

bertani; menumbuhkan tumbuhan sebagai makanan.

چوچوق تانم (Jawi)


berpanjangan

برڤنجڠن (Jawi)


genetika

Daripada bahasa Belanda genetica, daripada bahasa Inggeris genetics.


organisme

Dipinjam daripada bahasa Perancis organisme.


organisme

Daripada bahasa Belanda organisme, daripada bahasa Perancis organisme.


klona

Perisian atau perkakasan yang dibina menyerupai suatu bahan asal.

Daripada bahasa Inggeris clone, daripada bahasa .


bastar

kacukan, hibrid (hasil gabungan biologikal)

Daripada bahasa Belanda bastaard, daripada bahasa Middle Dutch bastaert, daripada bahasa Old French bastard, daripada bahasa Late Latin bastardus, dengan asal bahasa Germanic, mungkin bahasa Frankish.


biologis

biologi + -is, daripada bahasa Belanda biologisch.


ahli biologi

اهلي بيولوݢي (Jawi)


biologi sel

بيولوݢي سيل (Jawi)


histologi

هيستولوݢي (Jawi)


ilmu saraf

Ilmu berkenaan saraf dalam linguistik; morfologi.


ilmu saraf

Ilmu berkenaan sistem saraf badan; neurosains.

Cabang perubatan berkenaan sistem saraf; neurologi.


teori sel

Teori biologi bahawa sel sebagai unit asas suatu makhluk.

تيوري سيل (Jawi)


hibrida

Perkataan dengan unsur dari bahasa-bahasa berlainan.

bastar

hibrid Hasil campuran pembiakan dua entiti berbeza; kacukan.


biologi sistem

Cabang biologi berkenaan interaksi dalam sistem-sistem biologi secara kompleks.


nanobiologi

Cabang biologi berkenaan sistem biologi pada skala nano.


biotik

بيوتيک (Jawi)


kronobiologi

Cabang kajian biologi berkenaan kaitan sistem biologi dengan aliran masa.

کرونوبيولوݢي (Jawi)


biologi konservasi

Cabang biologi berkenaan usaha pemeliharaan spesies dan biokepelbagaian.


biologi kelautan

Cabang biologi berkenaan kehidupan di laut; biologi marin


etnobiologi

Ilmu kajian berkenaan perkaitan haiwan dan tumbuhan dengan kebudayaan serta masyarakat manusia.


geobiologi

Bidang gabungan ilmu geologi dan biologi.


biophysics

biofizik; cabang biologi yang menerapkan ilmu fizik


bioinformatics

/ˌbaɪəʊˌɪnfəˈmætɪks/


conservation biology

Bidang biologi berkait dengan usaha pemeliharaan spesies.


molecular biology

biologi molekul; cabang biologi berkenaan biomolekul

Cabang dan teknologi genetik berkenaan manipulasi DNA.


systems biology

biologi sistem; cabang biologi berkenaan interaksi sistem-sistem biologi secara kompleks.


biological

/ˌbaɪəˈlɑdʒɪkəl/


biomechanics

biomekanik; cabang biologi berkenaan gerakan makhluk.


biostatistics

biostatistik; penerapan statistik dalam bidang biologi.


biotech

Syarikat-syarikat atau perusahaan bioteknologi.


biotic

Berkenaan atau berkait dengan makhluk atau kehidupan.

Daripada bahasa , daripada . Bersamaan bio- + -otic.


botany

botani; cabang biologi berkenaan tumbuhan.


ethnobiology

Kajian berkenaan perkaitan makhluk dengan kebudayaan manusia; etnobiologi.


genetics

genetik; cabang biologi berkaitan pewarisan dan DNA.

Daripada bahasa Yunani Purba γένεσις (génesis, “asal”).


hybrid

Organisma terbitan dua organisma dengan ciri berbeza; kacukan.

Apa-apa yang bersifat kacukan atau tercampur.

Perkataan dengan unsur daripada bahasa-bahasa berbeza.

Kenderaan yang menggunakan bahan api petrol serta elektrik.

Daripada bahasa Latin hybrida, varian hibrida.


histology

histologi; cabang biologi berkenaan tisu biologi.


neuroscience

neurosains; cabang biologi berkenaan sistem saraf.


chemosynthesis

kemosintesis; kaedah pemerolehan tenaga bagi organisma daripada tindak-tindak balas pengoksidaan.


clone

klon; organisma serupa secara genetik terbitan pembiakan aseksual.


chronobiology

kronobiologi; cabang biologi berkenaan perkembangan sistem biologi mengikut masa.


microorganism

/ˌmaɪ.kɹəʊˈɔː.ɡəˌnɪz.m̩/

/ˌmaɪ.kɹoʊˈɔɹ.ɡəˌnɪz.m̩/

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-microorganism.wav


nanobiology

nanobiologi; cabang biologi berkenaan interaksi skala nano.


organism

Daripada organ + -ism, daripada bahasa Yunani Purba ὄργανον (órganon, “alat”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *werǵ- (“kerja”).

/ˈɔː.ɡəˌnɪz.əm/

/ˈɔɹ.ɡəˌnɪz.əm/


cell

Suatu bilik atau ruang kecil; sel.
Sel biologi selaku unit asas kehidupan.

Suatu bilik atau ruang kecil; sel.
Bilik-bilik tahanan dalam penjara.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan celle, selle, daripada bahasa Inggeris Kuno cell (dalam bentuk teriknfleksi), daripada bahasa Latin cella (“bilik kecil”), dikukuhkan daripada bahasa Old French cel, sele, bahasa Old French cele. Bentuk kembar kepada cella; akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱelneh₂, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱel- (“menutupi”).


systematics

Bidang kajian biologi berkenaan pengelasan makhluk; sistematik.


taxonomy

taksonomi; cabang biologi berkenaan pengelasan dan penamaan spesies.

Bidang dan kaedah pelaksanaan pengelasan.

Pinjaman bahasa Perancis taxonomie. taxo- + -nomy.


cell theory

Pendapat sel biologi sebagai unit asas kehidupan; teori sel.


zoology

zoologi; cabang biologi berkenaan haiwan.

/zəʊˈɒlədʒi/


evolutionary biology

Cabang biologi berkenaan evolusi, yakni asal-asal dan perkembangan spesies.


ykdysadyýet

ykdysat + -yýet. Banding dengan bahasa Turki iktisadiyat.


medeniýet

Daripada bahasa Ottoman Turkish مدنیت (medeniyet), daripada bahasa Arab مَدَنِيّ (madaniyy, “sivik”).


Anatomie

anatomi; bidang kajian berkenaan anggota badan

Daripada bahasa Latin anatomia, daripada bahasa Yunani Purba ἀνατομία (anatomía), daripada ἀνατομή (anatomḗ, “pembedahan”), daripada ἀνά (aná, “atas”) + τέμνω (témnō, “Saya potong”).


Zerkleinerer

Mesin penghancur; mesin yang menghancurkan sesuatu.

organisma; spesies yang menghancurkan makanan


Bastard

Anak dilahirkan daripada pasangan tak berkahwin; anak haram

Anak dilahirkan daripada pasangan yang dikatakan tidak sepadan.

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan bastart, basthart, daripada bahasa Old French bastart, mungkin daripada bahasa Frankish, dengan terbitan tepat tak diketahui.


Naturschutzbiologie

Bidang biologi berkenaan pemeliharaan alam.


lumut

Sejenis tumbuhan kecil tak berdaun yang tumbuh di kawasan lembap; tumbuhan daripada bahagian Bryophyta.

Daripada bahasa Melayik Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lumut.


lumut

Daripada bahasa Melayu lumut, daripada bahasa Melayik Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lumut.


lumut

lumut; sejenis tumbuhan kecil tak berdaun

Daripada bahasa Proto-Philippine *lumut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lumut.


lumut

Daripada bahasa Sarawak Utara Purba *lumut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lumut.


Inhibitor

perencat, penghambat
Suatu yang merencat.

Suatu yang merencat tindak-tindak balas.


Entwicklungsbiologie

biologi perkembangan; bidang biologi berkenaan perkembangan organisma.


Mikronährstoff

/ˈmikʁoˌnɛːɐ̯ʃtɔf/


wadah

Tempat, ruang atau peluang untuk melakukan sesuatu.


Chemosynthese

Sintesis kimia; penghasilan sebatian-sebatian kimia.


langgar lari

Kejadian kemalangan jalan raya, dengan pelanggar melarikan diri daripada tempat kejadian untuk mengelakkan daripada dipertanggungjawabkan.

Polis menahan tiga lelaki warga asing dan seorang wanita tempatan bagi membantu kes langgar lari sehingga menyebabkan kematian seorang penolong pengurus sebuah syarikat telekomunikasi di hadapan bangunan kedai Shafbury, Cyberjaya.

2018 October 19, “Kes langgar lari Cyberjaya: Polis tahan empat pelajar”, dalam Astro Awani:

لڠݢر لاري (Jawi)


pengerusi majlis

Orang yang mengacarakan suatu majlis, dengan bertutur di antara acara-acara.

ڤڠروسي مجلس (Jawi)


ibu pejabat

Suatu cawangan atau tempat yang bertindak sebagai pusat pentadbiran terpenting suatu syarikat atau pertubuhan.

ايبو ڤجابت (Jawi)


pusat sumber

Tempat koleksi dan bacaan buku yang boleh diakses orang ramai; perpustakaan.

ڤوست سومبر (Jawi)


mudah alih

موده اليه (Jawi)


biologi marin

Bidang biologi berkaitan ekosistem akuatik atau persekitaran laut.

بيولوݢي مارين (Jawi)


biostatistik

Ilmu dan penggunaan kemahiran statistik dalam kajian biologi.

بيوستاتيستيک (Jawi)


komputer riba

Komputer yang dapat dilipat dan dibawa ke mana-mana.

کومڤوتر ريبا (Jawi)


biotique

Daripada bahasa Late Latin bioticus, daripada bahasa Yunani Purba βιωτικός (biōtikós), daripada βίος (bíos, “kehidupan”).


botanique

Pinjaman bahasa Yunani Purba βοτανικός (botanikós), daripada elipsis βοτανικὴ [τέχνη].


biologie quantique

Biologi kuantum; penerapan ilmu fizik kuantum dalam biologi.


campur tangan

Memasuki atau turut serta dalam menanangi suatu isu atau perkara.

چمڤور تاڠن (Jawi)


campur tangan

چمڤور تاڠن (Jawi)


histologie

Mungkin pinjaman bahasa Perancis histologie.


cycle de vie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Lepticed7-cycle de vie.wav


haba pendam

Haba yang dilepaskan atau diserap ketika peralihan satu keadaan (fasa) ke keadaan lain.

هابا ڤندم (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris latent heat; haba + pendam.


organe

Pinjaman bahasa Latin organum, dipinjam daripada bahasa Yunani Purba ὄργανον (órganon, “organ, alat”). Bentuk kembar kepada orgue, suatu pinjaman lebih awal.


systématique

Pinjaman bahasa Yunani Purba συστηματικός (sustēmatikós).


sistematik

سيستماتيک (Jawi)

Pinjaman bahasa Inggeris systematic; istilah biologi daripada bahasa Inggeris systematics.


sistematik

Ilmu biologi berkenaan perkembangan kepelbagaian spesies, dan perkaitan sesama spesies seiring masa.

سيستماتيک (Jawi)


sistematik

Daripada bahasa Melayu sistematik, daripada bahasa Inggeris systematic.


botol air

Botol yang digunakan untuk menyimpan air atau sebarang bentuk minuman.

بوتول اءير (Jawi)


tirai besi

Sebarang tirai yang diperbuat daripada besi.

تيراي بسي (Jawi)


bawaan

باواءن (Jawi)


penghala

Suatu alat yang membenarkan suatu jaringan Internet tempatan disambungkan ke medan Internet yang lebih am.

ڤڠهالا (Jawi)


hala

Mengarahkan ke suatu tempat atau perkara.


beg tangan

Beg yang diangkut secara tangan atau diselit di badan.

بيݢ تاڠن (Jawi)


rumah teres

Rumah-rumah serupa yang dibina secara berderet.

رومه تيريس (Jawi)


rumah pangsa

Kumpulan rumah yang dibina dalam satu bangunan besar.

رومه ڤڠسا (Jawi)


kapal layar

Kapal air memiliki layar yang dipasang agar dapat digerakkan dengan bantuan angin.

کاڤل لاير (Jawi)


pasar borong

Suatu pasar atau kawasan yang menjadi tempat jual beli barangan secara pukal.

ڤاسر بوروڠ (Jawi)


kartu

Daripada bahasa Portugis cartão (“card”), carta, daripada bahasa Old Galician-Portuguese carta, daripada bahasa Latin charta, daripada bahasa Yunani Purba χάρτης (khártēs, “papirus, kertas”). Bentuk kembar kepada kardus, kartel, karton, katrij, and kertas.


kad pengenalan

Suatu kad yang memiliki maklumat diri pemilik sebagai pengesahan empunya kad dalam suatu kelompok.

کد ڤڠنلن (Jawi)


penduduk

ڤندودوق (Jawi)


pensel warna

Pensel dengan arang tulis berwarna, dan lazim digunakan untuk mewarna atas kertas.

ڤينسيل ورنا (Jawi)


hutang

Jumlah wang yang belum dibayar semula kepada pemberi pinjaman setelah membuat pinjaman wang.

Apa-apa perkara yang masih belum "dibayar semula" atau berhutang dengan seseorang.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutaŋ. Kognat bahasa Jawa utaŋ dan bahasa Tagalog útaŋ.


pinjaman

Perkhidmatan memberi wang atau barangan lain, dan diminta membayar balik sejumlah wang kepada pemberi pinjaman.

ڤينجمن (Jawi)


desah

Bunyi nafas orang yang sakit, barang digosok dan berkaitan.


kertas warna

کرتس ورنا (Jawi)


neuro-

Daripada bahasa Yunani Purba νευρο- (neuro-), bentuk gabungan νεῦρον (neûron).


sosio-

Daripada bahasa Latin socius (“bersekutu; sekutu, rakan”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sokʷ-yo- (“rakan”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sekʷ- (“mengikuti, menuruti”).


sosioekonomi

Bidang ilmu ekonomi yang melihat kepada pengaruh kemasyarakatan dalam ekonomi.


sosiobudaya

Berkaitan budaya serta pengaruh masyarakat setempat.

سوسيوبودايا (Jawi)


paleontologi

Bidang kajian berkenaan spesies-spesies prasejarah yang wujud sebelum zaman manusia.

ڤاليونتولوݢي (Jawi)


sel darah merah

Suatu sel biologi dalam darah yang membantu mengangkut molekul oksigen di seluruh badan untuk menjamin fungsi badan.

سول داره ميره (Jawi)


sel darah putih

Kelompok sel biologi yang terlibat dalam sistem imun.

سول داره ڤوتيه (Jawi)


tuala wanita

Suatu kain yang diletakkan di bawah faraj ketika haid untuk memerangkap darah haid.

توالا وانيتا (Jawi)


kepak

sayap; anggota badan pada sisi haiwan seperti burung dan lain-lain yang lazimnya digunakan untuk terbang.


hari Arafah

Hari wuquf dalam haji pada 9 Zulhijah dalam takwim Islam.

هاري عرفة (Jawi)


pergi

Menuju ke suatu tempat, dan dengan itu, meninggalkan tempat asal.


kanser

Suatu penyakit yang terbit daripada sel biologi yang tumbuh secara tak terkawal.


meninggal dunia

منيڠݢل دونيا (Jawi)


duniawi

Berkenaan dunia atau kehidupan di dunia.

دونياوي (Jawi)

dunia + -wi; daripada bahasa Arab دُنْيَوِيّ (dunyawiyy).


tahallul

Perbuatan cukur rambut sebagai penamat ibadah haji atau umrah.

Daripada bahasa Arab تَحْلُلْ (taḥlul); daripada akar ح ل ل (ḥ-l-l).


halal

Dibenarkan untuk dilakukan, diguna pakai atau dikerjakan oleh orang Islam.


helal

Daripada bahasa Ottoman Turkish حلال (helal), daripada bahasa Arab حَلَال (ḥalāl).


バドミントン

Dipinjam daripada bahasa Inggeris badminton.


mabit

Bermalam di Muzdalifah dan Mina ketika haji.


pilih kasih

Melakukan keputusan secara berat sebelah atau lebih cenderung ke satu pihak.

ڤيليه کاسيه (Jawi)


aldo

Daripada aldaw, daripada Proto-Luzon Tengah *ʔaldaw, daripada bahasa Proto-Philippine *qaljaw daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaləjaw.


aik

Aik amat indu nya.


lus

Pun tapang ba menua nya udah lus laban suah amat ditebang.

Pokok tapang di negara itu sudah pupus kerana selalu sangat ditebang.


lus

Lus biak hõs lagik.


king

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan king, kyng, daripada bahasa Inggeris Kuno cyng, cyning (“raja”), daripada bahasa Jermanik Barat Purba *kuning, daripada bahasa Jermanik Purba *kuningaz, *kunungaz (“raja”), bersamaan kin + -ing. Bentuk kembar kepada cyning.


put

letak; meninggalkan objek di suatu tempat.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan putten, puten, poten, daripada bahasa Inggeris Kuno putian, *pūtian(muncul melalui putung (“menolak, mendesak”)) dan potian (“menolak”), kedua-duanya daripada bahasa Jermanik Purba *putōną (“menusuk”), dengan asal tak diketahui.


put

Dani kiput cep.


uma

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *quma


jom

Kata seru yang disebut ketika bersetuju atau mengajak melakukan sesuatu.


den

saya, aku; kata ganti nama diri tunggal pertama


den

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan den, daripada bahasa Inggeris Kuno denn, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *dani.


den

ganti diri pertama yang digunakan dalam kalangan mereka yang rapat sahaja, saya, eden


hanat

Akhirnya daripada bahasa Arab لَعَنَتْ (laʕanat).


dahan

Suatu batang daripada pokok atau tumbuhan berkayu yang berasal daripada batang induk.

Daripada bahasa Melayik Purba *dahan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daqan (“dahan”).


dahan

Daripada bahasa Melayu dahan, daripada bahasa Melayik Purba *dahan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daqan (“dahan”).


furada

Kaedah pemerolehan kelulusan menunaikan haji secara persendirian, tanpa bantuan pihak pengelola pusat suatu negara.

Daripada bahasa Arab فَرْدَى (fardā), daripada bahasa Arab فَرَدَ (farada, “secara tunggal, berseorangan”).


haji ifrad

Salah satu kaedah-kaedah haji, yakni berniat haji dan kekal dalah ihram hingga selesai haji, dan diikuti dengan umrah.

حج افراد (Jawi)


haji qiran

Salah satu kaedah-kaedah haji, yakni berniat haji dan umrah secara serentak.

حج قران (Jawi)


haji tamattuk

Salah satu kaedah-kaedah haji, yakni berniat umrah terdahulu sebelum berniat haji.

حج تمتع (Jawi)


ihram

Suatu kain putih yang dipakai ketika menunaikan haji atau umrah.

Daripada bahasa Arab إِحْرَام (ʔiḥrām, “larangan”), daripada ح ر م (ḥ-r-m).


ihram

Keadaan rasmi bahawa seseorang berada dalam ibadah haji atau umrah, dengan ketika itu, tertakluk kepada syarat-syarat sah dan pantang larang ibadah itu.


ihram

Kain putih yang dipakai ketika menunaikan haji atau umrah.

Daripada bahasa Arab إِحْرَام (ʔiḥrām), daripada ح ر م (ḥ-r-m).


tarwiyah

Satu amalan sampingan dan pilihan dalam haji, yakni menginap di Mina pada 8 Zulhijah sebelum ke Arafah pada hari keesokannya (hari Arafah).

Daripada bahasa Arab تروية, daripada bahasa Arab رَوَى (rawā, “membawa air”).


buhul

Suatu alatan sihir berupakan tali bersimpul, dan lazimnya ditanam di bawah tanah.


simpulan

سيمڤولن (Jawi)


simpulan

Momoguna oku simpulan momihid langou.

Saya menggunakan sapu tangan untuk mengelap hingus.


biwir

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bibiʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *biʀbiʀ.


irung

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ijuŋ.


hapishane

Daripada bahasa Ottoman Turkish حبسخانه (hapshane, hapishane).


suku

Suatu kelompok manusia berdasarkan satu ciri atau identiti; kaum, etnik.

Sebuah puak atau kelompok adat di bawah Adat Perpatih.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *suku


suku

Satu per empat daripada suatu bilangan atau jumlah.

Satu per empat daripada satu jam; 15 minit.


suku

bahagian; sebilangan daripada suatu jumlah.

Bahagian-bahagian dalam nombor pecahan (pengangka dan penyebut).

keluarga, famili; pengelasan taksonomi di atas genus.


suku

Sumuku kou do buuk komoiboros montok koilaan lobi ralom kokomoi diti uhu.

Kamu boleh merujuk kamus untuk mengetahui lebih mendalam mengenai tajuk ini.


pekerja seks komersial

Orang yang melakukan persetubuhan sebagai pekerjaan; pelacur.


inflasi

Keadaan kenaikan dalam harga umum barangan, perkhidmatan serta kos sara hidup dalam sesebuah ekonomi dari semasa ke semasa.

اينفلاسي (Jawi)


hiperinflasi

Keadaan inflasi (kenaikan harga serta kos sara hidup) yang mendadak dan tak terkawal.

هيڤراينفلاسي (Jawi)


daun bawang

Sejenis tumbuhan berbatang dalam kelompok (genus) bawang yang boleh dimakan.

داءون باوڠ (Jawi)


daun sup

saderi; sejenis sayur dengan banyak daun, Apium graveolens.

داءون سوڤ (Jawi)


sup

Suatu hidangan berupakan cecair yang dicampur dengan bahan-bahan makanan.


kos sara hidup

Kos atau tanggungan kewangan untuk menjalani kehidupan seharian.

کوس سارا هيدوڤ (Jawi)


kos

harga; nilai kewangan suatu barang atau perkara.


kos

kos nyok cucuk ku serwal .


sara

Wang untuk menampung diri dan/atau orang lain.


sara

Menanggung keperluan diri dan/atau orang lain.


kasih

Perasaan atau emosi berupakan tarikan kuat kepada orang lain atau suatu perkara; cinta.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ka-qasiq.


kasih

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kasih, bahasa Melayu-Polinesia Purba *ka-qasiq.


kasih

Kasih sida ke napi penusah ampuh bah nya.

Kasihan mereka yang menanggung masalah banjir itu.


whenua

Daripada bahasa Polinesia Purba *fenua, daripada Proto-Pasifik Tengah *vanua, daripada bahasa Oceania Purba *panua, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *banua.


tiga suku

Tiga daripada empat bahagian daripada suatu jumlah.

تيݢ سوکو (Jawi)


selipar Jepun

Sejenis selipar dengan tangkai ringkas yang diselit di bahagian jari kaki ketika dipakai.

سليڤر جڤون (Jawi)


lampu limpah

Sejenis lampu terang yang lazimnya dipasang di persekitaran luaran.

لمڤو ليمڤه (Jawi)


limpah

Tersebar ke merata tempat kerana terlalu banyak.


kesebelasan utama

Kelompok atau senarai pemain suatu pasukan yang bertanding dalam perlawanan.

کسبلسن اوتام (Jawi)


生物学者

生物学 (seibutsugaku, “biologi”) + 者 (sha, “ahli”)


光合成

光 (“cahaya”) + 合成 (“sintesis, penghasilan”)


化学合成

化学 (“kimia”) + 合成 (“sintesis, penghasilan”)


細胞学

細胞 (saibō, “sel (biologi)”) + 学 (-gaku, “-logi; -grafi”)


生命倫理学

生命 (“nyawa, kewujudan”) + 倫理学 (“etika (bidang falsafah)”)


生物時計

生物 (“biologi, biologikal”) + 時計 (“jam (alat)”). tokei diubah kepada dokei sebagai contoh bagi rendaku (連濁).


体内時計

Daripada 体内 (“dalaman badan”) + 時計 (“jam (alat)”). tokei diubah kepada dokei sebagai contoh bagi rendaku (連濁).


バイオインフォマティクス

Pinjaman bahasa Inggeris bioinformatics.


生物安全

生物 (“biologi, kehidupan”) + 安全 (“keselamatan”)


海洋生物学

Daripada 海洋 (kaiyō, “laut”) + 生物学 (seibutsugaku, “biologi”)


jam biologi

Mekanisma yang mengawal fungsi biologi yang berkala atau menuruti masa.

جم بيولوݢي (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris biological clock; jam + biologi.


kitaran hidup

Suatu aliran perkembangan suatu organisma, daripada saat lahir hingga pembiakan yang membawa kepada organisma baharu.

کيترن هيدوڤ (Jawi)


kebolehan

Suatu perkara yang dapat dilakukan seseorang.

Darjah mampu seseorang untuk melakukan sesuatu; kemampuan.

کبوليهن (Jawi)


morfologi

Bidang saintifik berkenaan bentuk atau struktur tanpa memberi perhatian kepada fungsi.

Bidang linguistik berkenaan struktur perkataan (morfem).

Bidang biologi berkenaan bentuk haiwan dan tumbuhan.

Bidang geologi berkenaan struktur batuan dan bentuk muka bumi.

Bentuk atau struktur suatu objek atau perkara.

مورفولوݢي (Jawi)


tropisme

Gaya gerak balas suatu organisma terhadap rangsangan, sama ada mendekati atau menjauhi rangsangan.

تروڤيسمى (Jawi)


切片

Helaian sampel yang daripada organisma yang dikaji

Daripada bahasa Middle Chinese, gabungan 切片 (tshet phenᴴ, secara harfiah “potong + bahagian”).


植物学

植物 (shokubutsu, “tumbuhan”) + 学 (-gaku, “-logi; -grafi”)


遺伝学

Daripada 遺伝(いでん) (iden, “genetik”) + 学(がく) (-gaku, “-ik”).


草食動物

草食 (sōshoku, “memakan rumput”) + 動物 (dōbutsu, “haiwan”).


組織学

組織 (“pertubuhan; tisu biologi”) + 学 (“-logi”)


組織

bahasa Middle Chinese 組織 (“menganyam; membentuk daripada bahan-bahan kecil”)


神経科学

神経 (shinkei, “saraf”) + 科学 (kagaku, “sains”)


分類学

From 分類 (bunrui, “pengelasan”) + 学 (-gaku, “-logi; -grafi”)