gusa'o

gusa'o ilo tasu.


titiakan

Titiakan oku di bosou.


mitanud

mitanud yolo manangkus.


nogusa

nogusa i Rexy do pulis .


posidangon

Nolihuan ku posidangon ilo rasuk ku.


minitanud

minitanud yolo minoi pomoli.


mitanud-tanud

mitanud-tanud kito moi pomoli.


aahom

Aahom kopio komoyon poinlisok id suang do hiis ti.

Begitu dalam maksud tersirat dalam puisi ini.


nogunting

nogunting di Nonoi o bangkad ku namot dau momogunting tobuk ku.

Nonoi tergunting baju saya semasa dia menggunting rambut saya.


mumbaza

Mumbaza oku di rasuk ku id diya tinu.

Nanti saya akan singgah baju saya tempat awak.


humozog

Monuduk i Viona do Rexcy humozog.


mundoong

Mundoong po toruhai nung ohuyan kou.


pinoipi

pinoipi yau sabaagi songulun raja.


humozou

Korongou oku rolou sosongulun humozou miampai di olumis kopio.

Saya terdengar suara seseorang nyanyi dengan sangat cantik.


noumoligan

noumoligan oku di taki ku.


suudon

Suudon po tobuk nu pogulu mooi sikul.

Sisir rambut awak sebelum pergi ke sekolah.


Nagapus

nagapus I Nonoi di apa dau.


tavadak

Agayo kopio tavadak di pinoboli tama ku.

Labu yang dibeli oleh ibu saya sangat besar.


rinotuan

rinotuan oku di Nonoi hilo tukad .


vuhan

Anavau kopio ilo vuhan.


nakatud

nakatanud oku bengkel Wikipedia .


pagavasan

Au zou okito pagavasan hiti.


tinumanud

tinumanud oku do piboi'an modsinding.

saya telah menyertai pertandingan menyanyi.


uha'

Uha' noh, kada noh tambaon.

Itu sudah cukup, tidak perlu tambah lagi.


doiho'

Kanou mooi tokou doiho' walai di Yayan.


doiti'

Haro tavadak pinadagang doiti'.


ihian

Ihian momoli kakamot i au oponsol .


minagasu

minagasu i Anto hilo gouton di kosodoi.


poikito

Tulungo oku poikito ilo sumbu.


nokouhi

Nokouhi no tangaanak sikul.


oluo

Oluo no kopio totud ku, tu naratu oku tinu.

Lutut saya sakit, kerana saya jatuh tadi.


podu

Mooi kou podu outong kou kopio.


komozon

Nunu komozon di mongingia?


pokirayahan

aiso pokirayahan ku.


zaa'

Ogumu zaa' lumuyug mantad di gandas ku.


tokuudi'

Onuai oku gia tokuudi' ilo hinava.


palawasan

Minongoi yau hilo id palawasan.


Poingkakat

poingkakat i Nonoi hilo dumbangan ginumuan.

Nonoi sedang berdiri di depan orang ramai.


tokuri

Onuai oku gia tokuri do wagas.


monginggoruk

monginggoruk i Nonoi do modop.


toririmo

Ika no songulun toririmo id ginawoku.


pinapanau

pinapanau i Anto do korita di konihab.


sasapayan

merujuk kepada objek atau peralatan yang digunakan untuk menyidai atau menjemur pakaian selepas dicuci.

Poposidang i Amai do rasuk id sasapayan.

Amai sedang menjemur kain di rak penyidai kain.


piabazan

Suab nopo nga tadau pibazan do tabangku.

Esok merupakan hari pertunangan abang saya.


pinopoindalan

pinopoindalan i mongingia Well do piboi'an modsinding .

cikgu Well melaksanakan pertandingan menyanyi.


pihabaian

Soira tadau pihabaian do tabang nu?.


alanggou

Alanggou kopio tadi di Viona.


gaung

Alawa noh kopio gaung koubasanan di pinapakai dau.

Pakaian tradisional yang dipakainya sangat cantik.


hiivai

Kada hiivai do momonsoi kalaja walai nu.

Jangan lupa untuk membuat kerja rumah awak.


marurug

Labi marurug hi Pahad dayn kāku'.


uoton

Ogumu no kopio uoton do tangaanak sikul kumaa di mongingia wagu.

Banyak soalan oleh budak sekolah kepada guru baru tersebut.


kinotu

kinotu di Well ilo kangkung.


tongkuzu'

Ogumu tongkuzu' okito ku hilo disan do bawang.

Saya nampak banyak ketam di tepi sungai itu.


poopian

Merujuk kepada tempat kita untuk menyimpan sesuatu


kokokotu

kokokotu ilo kangkung.


tiikon

Aiso noh tiikon hiti kalas dahai.


tinuntugan

tinuntugan do waig talasu ilo manuk di napatai no mooi do asanang do momuwul dau do wulu.

ayam yang sudah mati itu disiram air panas supaya bulunya senang dicabut.


oluai

Oluai noh Tadau Kaamatan.


ginorib

ginorib di tina ilo sangop.


sinsin

Minomoli yau sinsin montok tambalut dau.


mokiazou

Mokiazou kopio di tadiku, au mokinongou boros tapaku.

Adik saya mengada, dia tidak mendengar kata-kata ayah saya.


panambazangan

Viona nopo nga songulun tanak di abagos, asaru yau mooi panambazangan.

Viona seorang anak yang baik, dia selalu ke gereja.


Linihungan

linihungan di Well ilo pinggan .


poguhu

Mooi no odop poguhu jaam 11 sodop.


pinologod

pinologod di Nonoi ilo tuni tolipaun.


koombilahan

Otogod kopio tamaku tu nababak i koombilahan korohian dau.

Ibu saya sangat marah kerana cermin kesukaannya pecah.


kinamai

Kanou kinamai ilo bosou di pinowonsoi tamaku.

Mari kita cuba bosou yang dibuat oleh ibu saya.


minamaraag

Minamaraag i Ali do kambaa di tadi dau tu amu yau asanangan di tadi dau .

Ali merupakan individu yang merosakkan permainan adiknya .


galapu

Minomoli i tama ku do galapu tu natagak noh i suai.

Ibu saya membeli garfu kerana yang lain sudah hilang.


nokoitom

nokoitom no o kulit ku.


tatahanan

Orualan i Rexcy do tatahanan dau tu nosiku i Viona.

Rexcy kesakitan leher kerana Viona tersiku.


nokosoug

nokosoug no warana dilo manggis.


liaha

Orualan i tama ku do liaha dau tu magangkat dau di wakid di aagat kopio.

Ibu saya kesakitan bahu kerana mengangkat wakid yang begitu berat.


nokotomou

nokotomou o mato di Rexy tu sinuntuk di Kiris.

mata Rexy menjadi hijau kerana ditumbuk oleh Kiris .


nokolomok

nokolomok no ginawo di Elly .


nokogahui

nokogahui no i Fiona .


hongon

Minagayat i tama ku do hongon tadiku tu oruhai noh noulak do tasu.

Ibu saya menarik lengan adik saya kerana dia hampir terpijak anjing.


nokoingkawas

nokoingkawas o kinoutuson poniisan ku mantad ko poniisan di nakatalib.

keputusan peperiksaan saya menjadi tinggi berbanding peperiksaan yang lalu.


hunggazan

Monuku i tama ku do hunggazan taka ku tu momoli dau do golong.

Ibu saya mengukur pergelangan tangan kakak saya kerana dia ingin membeli gelang.


nokoinsiriba

nokoinsiriba o kinoutuson poniisan di Handy.

keputusan peperiksaan Handy menjadi rendah .


pahad

Minonuhu i mongingia yahai do tapap pahad montok di Viona tu naanu dau marka di akawas kopio montok di poni'isan.

Cikgu menyuruh kami menepuk telapak tangan untuk Viona kerana mendapat markah tinggi dalam peperiksaan.


pinuang

pinuang di Kengkeng ilo lampu.


sumombol

sumombol oku do suab.


tuntuu'

Koumbal kou noh korongou do tangon kokomoi tuntuu'?.

Awak pernah dengar cerita tentang jari?.


hondusu

Anaru kopio hondusu di ilo tanak.


sindulu

Otogod kopio tama ku soira okito dau sindulu tadi ku di anaru kopio.

Ibu saya sangat marah ketika dia melihat Kuku adik saya yang sangat panjang.


nangatagad

Merujuk kepada keadaan semua sudah ditebang


tavak

Mingirak po i Viona gisom noh orualan tavak.

Viona ketawa sehingga kesakitan pinggang.


kangkaam

Orualan i taki ku kangkaam dau tu alaid mamanau id badi.

Jari kaki datuk saya sakit kerana terlalu lama berjalan di pasar.


nakatagad

Merujuk dalam proses membuat ladang bukit

"Nakatagad kou no ka?" ka di tapa minonguhot di tompinai dau .

Ayah bertanya pada adiknya tentang mereka sudah siap menebang atau tidak .


nokotorungak

Nokotorungak oku di Ann di konihab.

Saya dapat duduk bersama dengan Ann kemarin.


panagad

Digunakan dalam situasi membuat ladang bukit

"Mongoi kou no ponguhup di tapa mooi panagad do tinu ka," ka di tina minamangkis .

Ibu memberitahu anak-anaknya supaya menolong bapanya pergi menebang pokok .


minluwid

Minluwid po di ilo tasu tu otidong o ralan.

Anjing itu berguling-guling kerana jalan itu curam.


kinaakanan

Merujuk tempat di mana dia makan sesuatu

" Hombo kinaakanan nu ti kinotuan?" ka di tina minonguhot .

"Dimanakah kamu memakan sayur ini?" tanya ibu .


pondolong

Ngaran poimbida montok do pondolong nopo nga Calliphora vomitoria.

Nama saintifik untuk langau biru ialah Calliphora vomitoria.


Langadon

Amu po nokosontuong om langadon no i Ali kumaa tina dau .

Belum habis satu malam ali sudah merindui ibunya .


sopirosi-rosi

Sopirosi-rosi po yahai kotuka do tombiruo.

Kami saling merasa takut terjumpa orang jahat.


ladtak

Okodo no lo ladtak mantad ko' tombolog suai.

Kelicap itu sangat kecil berbanding burung lain.


nokotungub

Oruol gakod disio tu nokotungub yau.


nahagan

Momiluang lo nahagan hilo id guas pain.

Belatuk itu membuat lubang pada pokok pinus itu.


sikukur

Momogompi yau do sikukur id walai dau.


lamou-lamou

Nolonit gakod dau do nosingot lamou-lamou.

Kakinya bengkak disengat oleh ubur-ubur.


tontumarung

Monginrapa yau tontumarung panamai do takano dau.

Dia membuat lauk kacang botol untuk disajikan bersama nasinya.


korumonsodop

Asanangan yau do mangakan korumonsodop.


taadak

Monginrapa yau taadak montok taakanon totuong diti.

Dia membuat lauk labu merah untuk makan malam ini.


papasakai

Papasakai oku dilo tawadak id suang kurita miampai tadiku.

Saya menaikkan labu itu ke dalam dalam kereta bersama adik saya.


pagasu

Minongoi i tapaku pagasu hilo id gouton.


kosuusukai

Kosuusukai di mongingia kantungku.


tongkusam

Alawa no kopio lo tusak tongkusam.


nosiisinsib

Nosiisinsib balati o tunturuku.


kosisiinsib

Kosisiinsib ilo sangop.


poguulan

Manamong yau lo poguulan mantad tinimungan ii sumaap diolo.

Dia menjaga pintu gol itu dari pihak lawan mereka.


kosuusurud

Kosuusurud di tama iti tobukku.


pomorindog

Pomorindog nopo nga iso kakamot ii gunoon id suang ponombiran.

Gelendang adalah suatu alat yang digunakan dalam mesin jahit.


ponuku'

Gunoon o ponuku' montok monukat garung.

Pita ukur digunakan untuk mengukur pakaian.


tumpang

Modop yau hilo id tumpang dau.


pangatup

Momoguno yau pangatup mooi do au mogiramasan lo karatas id sawat mija.

Dia menggunakan pengokot untuk mengelakkan kertas di atas meja daripada berselerak.


panaip

Minomoguno yau o panaip do momonsoi ponuatan dau.

Dia menggunakan mesin taip untuk membuat penulisannya.


darapason

Minamanau yolo maya lo darapason tu ogumu korita hilo id ralan.

Mereka berjalan melalui jejantas kerana banyak kereta di jalan raya.

Tinumingkod lo korita sabab haro tulun mamanau maya lo darapason.

Kereta itu berhenti kerana ada orang yang berjalan melalui lintasan berbelang itu.


manaanamong

Kumaraja yau sabaagi songulun manaanamong tangaanak di tambalut dau.

Dia bekerja sebagai seorang pengasuh anak-anak kawannya.


luluumonsoi

Yau nopo nga lulumonsoi ii otutunan tulun ginumuan.

Dia merupakan penyanyi yang dikenali ramai orang.


bulongon

Mamain yolo bulongon tikid sosodopon.

Mereka bermain bola baling pada tiap petang.


tuntulud

Asanangan yau mamain tuntulud maamaso haro sarup.

Dia suka bermain layang-layang semasa berangin.


songkoduo

Orohian yau mooi songkoduo do hilo .


nokoindikau

Nokoindikau yau id sawat do galam .


tuunsudon

Ogumu tangaanak mongoi sakai lo tuunsudon.


sangkul bulung

Haro o sangkul bulung di apa id walai .


Nobombon

nobombon ilo baang.


montoilik

Orohian ilo tangaanak sumakai do montoilik .

Kanak-kanak itu suka menaiki kereta kuda .


sinumakai

Sinumakai yolo do kulita minooi kadai .


sinumalakoi

Sinumalakoi yolo puun mangga .


lamin papan

Orohian yolo mongoi hilo lamin papan .


mangkuk pirok

Asanangan kopio yolo nakanu dilo mangkuk pirok .

Mereka sangat gembira mendapat piala itu .


nimuau

nimuau ku ilo mumuau hilo salog.


touhu

Orohian yau mangakan do touhu .


mogisoosodu

Mogisoosodu yolo mindikau .


mongimuau

mongimuau i Nonoi dilo linimput dau.


songintulud

Songintulud ilo tombolog .


modtongus topuod

Orosian kopio ilo tangaanak tu modtongus topuod .

Kanak-kanak itu sangat takut kerana ribut .


nokolosok

nokolosok ilo buul I'd suriba do mija.


tompurung tulu

Mondosi ilo tanak kokito do tompurung tulu .


mongorom

Tantan, mongorom moti lo tungau.


sarajan

Yau nopo nga sarajan .


linambai

linambai ku i Nonoi pogulu ku do mamanau.


ustaza

Yau nopo nga ustaza .


nopiid

nalaap kuno ilo mija.


ustaz

Yau nopo nga ustaz .


planit

Orohian yolo minsingilo kokomoi do planit .


nopihid

nopihid ku no ilo waig id mija.


ponimungan tusin

Ogumu o ponimungan tusin dau id walai .


pinihid

pinihid di Heldy ilo mija.


tumau pitrol

Mongoi yau pomoli do tumau pitrol .


poposimpuk

Poposimpuk yau buul gisom nokoongoi hilo di tambalut dau.

Dia melambung bola itu sehingga mencapai kawannya.


mii suup

Orohian yau mangakan do mii suup .


monompin

Monompin yau nuut hilo id limput bilik dau.


nakagayat

nakagayat oku ginawo di Rendy.


magnit

Orohian ilo tangaanak mamain do magnit .


lamin tanaru

Poingiyon yau hilo id lamin tanaru .


lamin sumbu

Haro o lamin sumbu do hilo .


pataran

Pataran yau buuk hilo id kadai buuk.


mangalapos

mangalapos i tina dahai nung au yahai mokinongou do boros dau.

ibu merotan kami jika kami tidak mendengar nasihatnya.


misin pomutul sakot

Haro o misin pomutul sakot diolo .


nalapos

nalapos oku di tina.


nokosupan

Nokosupan yau manakau .


tumau tana'

Mongoi yau pomoli do tumau tana' .


tinaraman

tinaraman di aki ilo dangol.


tandus sipoot

Orohian yau mamain do tandus sipoot .


inspikto

Yau nopo nga inspikto .


sasambaon

Sasambaon nopo nga i au okito .

Dewa adalah sesuatu yang tidak boleh dilihat .


nokosikit

nokosikit no ilo tapui .


olidut

Olidut yau no mamanau sabab orualan yau gakod.

Dia berjalan dengan perlahan kerana sakit kakinya.


tii ki'ais

Orohian yau monginum do tii ki'ais .


moloingon kampung

Yau nopo nga moloingon kampung .


jinorol

Yau nopo nga jinorol .


mii guring

Orohian yau mangakan do mii guring .


pinosikit

pinosikit di Well ilo tapui.


binuluguan tonsi sada'

Orohian ilo tangaanak mangakan do binuluguan tonsi sada' .

Kanak-kanak itu suka makan bebola ikan .


gambawon

gambawon i tambalut ku .


dongki

Orohian ilo tangaanak mintong do dongki .


dairi

Ogumu dairi dau id walai .


koporol

Yau nopo nga koporol .


lamin watu

Ogumu o lamin watu do hilo .


kolonol

Yau nopo nga kolonol .


kolij

Gumuli kawagu yau kolij do suab .


kupi' kisusu

Orohian yau monginum do kupi' kisusu .


kuayo

Orohian yau tumanud do kuayo .


kaabon dioksid

Orohian ilo tangaanak minsingilo kokomoi kaabon dioksid .

Kanak-kanak itu suka belajar tentang karbon dioksida .


mokisumad

[[Merujuk kepada perlakuan meminta makan]


kapton

Yau nopo nga kapton .


kambas

Oiton dau ilo kambas do mongoi honggo nopo .


moriam

Orohian ilo tangaanak mintong dilo moriam .


banggalo

Poingiyon yolo id banggalo .


bata'

Ogumu o bata' binoli diolo.


bata'

Mapanday tuud in bata' ini.

bahasa Melayu-Polinesia Purba *bataq, from bahasa Austronesia Purba *bataq. Banding bahasa Maranao wata & bahasa Tagalog bata.


panakadai luguan kalas

Orohian yau sumiliu do panakadai luguan kalas .


songinsuni

Olumis kopio ilo tusak songinsuni .

Sungguh cantik bunga yang bertumbuhan itu .


monuwu'

Monuwu' i ama di anak do makan .


momohukis

Orohian ilo tangaanak do momohukis .


ponumad

Merujuk kepada makanan yang akan kita berikan


mongihit

Mongihit yau do gakod tambalut dau .


minonumad

Merujuk kepada siapa yang memberikan makan

Minuhot i tina do isai minonumad do manuk di kosuab .

Ibu bertanya tentang siapa yang memberikan makan kepada ayam pagi tadi .


mongisu'

Mongisu' yau do kain .


mangaut

Mangaut yau do roun nokoringDia.


momohiding

Orohian kopio yau do momohiding .


momigang

Orohian yau do momigang .


mongimbee'

Mongimbee' ilo kambing .


gumandal

Gumandal yolo mongoi dumo .

Mereka mengangkut muatan di belakang kerbau pergi ke kebun .


mongupi

Orohian yau mongupi do kalas .


muwa'

Muwa' yau do puun lansat .


onimot

onimot i Anja maso mogihum do ratu hilo id kabun ratu.

Anja mempunyai penglihatan yang tajam semasa mencari durian di kebun durian.


molok-golok

Amu po momisunud do makan i tina tu molok-golok po gia rinapa dau .

Ibu belum memberitahu anak-anaknya untuk makan kerana lauknya masih lagi mendidih .


minokikokot

minokikokot i Anja di tadi dau.


Tadau tontolu

Suab nopo nga tadau Tontolu .


Tadau Mirod

Suab nopo nga tadau Mirod .


minongokot

isai minongokot di yadi nu?


sikokot

sikokot oku dino apel nu.


popimpanahon

Membiarkan seseorang untuk berjalan-jalan


satanga' jaam

Satanga' jaam no o balajal diolo.

Pembelajaran mereka hanya setengah jam .


pinosogit

pinosogit ku po ilo kupi ku.


duwo ngoopod om apat jaam

Duwo ngoopod om apat jaam poingukab ilo kadai .


pinapalasu

pinapalasu i Anja do waig hilo id kili.


pooloson

pooloson oku do rasuk nu.


amitis

Olumis kopio ilo amitis .


jiid

Olumis kopio ilo jiid .


minongosin

isai minongosin dilo rinapa?

siapa yang telah meletakkan garam pada lauk itu?


amas topurak

Papadagang yolo do amas topurak .


tookois

Olumis kopio ilo tookois .


minongomis

isai minongomis diti waig ku?

siapa yang telah meletakkan gula pada air saya?


otuo kobulowo'

Otuo kobulowo' wotik ilo bangkad .


minongilob

minongilob i Anto hilo id sikul dau.


otuo kotomowo'

Otuo kotomowo' wotik ilo bangkad .


otuo karagango'

Otuo karagango' wotik dilo bangkad .


otuo kosilowo'

Otuo kosilowo' wotik dilo bangkad .


minogimumug

minongimumug oku no di kosuab.

saya hanya berkumur sahaja di waktu pagi.


otootomou

Otootomou wotik dilo bangkad .


minogititimung

minogititimung yahai konihab.


ungu'

Kiwotik ungu' jaam longon dau .


minogiuhup-uhup

minogiuhup-uhup yahai momonsoi walai montok paganakan.

kami telah bekerjasama membina rumah untuk keluarga.


talahanan

talahanan ku nopo i Anja momonsoi diti karaja walai ku.

saya bergantung dengan Anja untuk menyiapkan kerja rumah saya.


kukulintangon

Orohian yau mamain do kukulintangon .


biula tonini'

Orohian yau mamain do biula tonini' .


tinalahanan

tinalahanan di Anto i Anja momonsoi karaja dau.

Anto telah membebankan Anja untuk menyiapkan kerjanya.


kulili

Orohian yau mamain do kulili .


sulungai

sulungai ilo rasuk taragang.


koi'ing

Orohian yau mamain do koi'ing .


sakhoon

Orohian yau mamain do sakhoon .


rekoodo

Orohian yau mamain do rekoodo .


pianu

Orohian yau mamain do pianu .


tuminuhun

tuminuhun i Rexy mantad sawat watu doid suang baang.

Rexy terjun dari atas batu ke dalam sungai.


mitalahan

mitalahan nopo i Anto om i Anja .


konit

Orohian yau mamain do konit .


tababang

Orohian yau mamain do tababang .


biugol

Orohian yau mamain do biugol .


linihuan

linihuan di Nonoi i buuk ku .


atalahanan

siou tu atalahanan ku nopo iya.

maaf kerana saya selalu membebankan kamu.


bonggo

Orohian yau mamain do bonggo .


binjo

Orohian yau mamain do binjo .


angatalahanan

siou tu angatalahanan ku nopo yokoyu.

maaf kerana saya selalu membebankan kalian.


kinukutan

kinukutan di Nonoi i Well do tulu.


boksing

Orohian yolo mintong sipoot boksing .


nokotuka

nokotuka oku di Nonoi hilo Ranau.


pigusaan bosikol

Orohian yolo mintong sipoot pigusaan bosikol .

Mereka suka menonton sukan lumba basikal .


nakatalahan

siou tu nakatalahan oku dokoyu.

maaf kerana saya telah membebankan kalian.


minsurukud

Orohian yolo sipoot minsurukud .


nokodut

nokodut oku di mongingia tu au ku nopongo o kalaja walai i pinatahak dau.

saya telah dicubit oleh cikgu kerana saya tidak siap kerja rumah yang diberikannya.


sofbuul

Orohian yolo sipoot sofbuul .


katalahan

siou tu katalahan oku dii dokoyu.

maaf kerana saya akan membebankan kalian.


skuas

Orohian yolo do sipoot skuas .


narasangan

narasangan oku di mongingia tu ogulot tomod oku .

saya telah dimarahi oleh cikgu kerana saya sangat nakal.


polo waig

Orohian yolo mintong do sipoot polo waig .


tuwai binindugu'

Orohian ilo tangaanak mamain do tuwai binindugu' .

Kanak-kanak itu suka bermain gelung rotan .


kopitalahan

kopitalahan kito momonsoi diti karaja gisom opongo.

kita akan saling bergantung untuk menyiapkan kerja ini sehingga selesai.


kaakalung kasang

Orohian ilo tangaanak mamain do kaakalung kasang .

Kanak-kanak itu suka bermain pundi kacang .


watu satur

Ogumu o watu satur diolo id walai .


daam

Ogumu o daam diolo id walai .


mananalahan

mananalahan ko nopo doho.


albom gambal

Ogumu o albom gambal diolo id walai.


doropio

doropio ilo kakamot nu .


katalahanan

iya no daa o katalahanan ku .


albom sitim

Ogumu o albom sitim diolo id walai.


banang wulu'

Orohian yolo momoli do banang wulu' .


papapadagang

Molohing nopo dau nga i papapadagang .


mongungumolig kotingoligan

Yau nopo nga poinkaraja sabaagi do mongungumolig kotingoligan .

Dia bekerja sebagai pengawal keselamatan .


dolibal tiksi

Yau nopo nga poinkaraja sabaagi do dolibal tiksi .


popopotunud tombuhui

Poinkaraja yau sabaagi do popopotunud tombuhui .


paramugari

Poinkaraja yau sabaagi do paramugari .


paramugara

Poinkaraja yau sabaagi do paramugara .


mononoodo tindalam

Kumaraja yau sabaagi do mononoodo tindalam .


mononoodo

Mononoodo yau do tindalam .


momomogunting tobuk

Kumaraja yau sabaagi do momomogunting tobuk .


papapadagang tindalam

Kumaraja yau sabaagi do papapadagang tindalam .


dolibal baas

Kumaraja yau sabaagi do dolibal baas .


dolibal

Orohian yau sumiliu do dolibal .


mintatamong tanak

Kumaraja yau sabaagi do mintatamong tanak .


mintatamong do sapi'

Kumaraja yau sabaagi mintatamong do sapi' .


mangangajal

Sumiliu yau songulun mangangajal id timpu dumontol .

Dia ingin menjadi seorang pendidik pada masa akan datang.


padau tokoro'

Orohian yolo sumakai dilo padau tokoro' .


komiuto

Orohian yolo sumakai dilo komiuto .


foklif

Haro o foklif diolo id walai .


kinumodou

Kinumodou ilo kulit gata .


humangad

Humangad zou diau .


hangad

Hangad ku diau .


kavavagu

Iho nopo nga boos do kavavagu .


ponoguhu

Onibo iho boos ponoguhu dioho .

Perkataan pendahuluan mereka itu pendek .


pupuai

Merujuk dalam konteks meminta tolong memcuci


ngaavi'

Noovit ngaavi' dioho iho buuk .


koposizon

Koposizon tuhun kampung .


losok

losok hilo dolikud totobon.


naanak

Naanak zou id hamin pongusapan .


pinolosok

pinolosok di Nonoi o buuk ku id kantung dau.

buku saya disembunyikan oleh Nonoi di dalam begnya.


nohobong

Nohobong iho tasu id disan hamin .


pointongong

pointongon oku id dumbangan titigaon.


nokoboos

Nokoboos i mongingia do au modop id suvang kalas .

Cikgu telah berkata untuk tidak tidur dalam kelas .


nokotongong

nokotongong oku nokokito kolumison sandad posorili ontok kosuabon.

saya terpegun melihat keindahan alam sekitar di waktu pagi.


diozu

Adaa diozu onuo iho .


mizium

Orohian ilo tangaanak mongoi hilo mizium .


nindakod

nindakod di Kengkeng ilo puun rangalau.

pokok rambutan itu dipanjat oleh Kengkeng.


ovito'

Ovito' iho buuk .


pinoindakod

pinoindakod di ama i tambalut ku id walai.

kawan saya disuruh naik oleh ibu di rumah.


iho

Adaa onuo iho buuk .


hinilo

Hinilo ku id mija i piring .

Saya telah meletakkan piring itu di meja .


maza'

Koiho zou maza' do abal .


pinoiho

Pinoiho zou do mooi sikul suvab .

Saya diberitahu untuk ke sekolah besok .


iikon

Ogumu o iikon diolo id walai .

daripada bahasa Inggeris aircon. Pemendekan bagi air conditioning.


boros ula

Minsingilo yahai kokomoi boros ula di tadau baino .

Hari ini kami telah belajar tentang kata sifat .


silotip

Papadagang yolo do silotip .


lasi'

Pinosuang dau buuk dau id lasi' .


ingsoop

Pinoili dau ingsoop id sawat do mija .


kinolingoso

" Minonginum waid do paka om ilo no di kinolingoso dau lo," ka tina minomisunud .

Saya meminum ubat dan itulah punca saya sembuh .


oporito tolipaun

Minomoli yolo do oporito tolipaun .


misin taip

Minomoli yolo do misin taip .


pangakan

Opurimanan yau do sumakit om pangakan no yau tubat .


porikoton

Perlakuan membawa seseorang sehingga sampai ke tujuan

"Porikoton nopo i Ali gisom korikot do walai dau," ka tapa minomisunud .

Ayah memberitahu Ali untuk membawa adam sampai ke tujuannya .


songinsomok

Oinsaru yolo mongoi kadai i songinsomok .

Mereka selalu pergi ke kedai yang berdekatan .


oinsaru

Oinsaru yolo mongoi tomu .


sinumiliu

Sinimiliu yau do luguan kalas montok toun diti .

Dia menjadi ketua kelas untuk tahun ini .


dadi'

Adaa dadi' talaat .


sinduahai

Adaa zou sinduahai .


minomivusak

Ogingo kozo iho vusak do minomivusak .


vagu'

Gumuhi zou vagu' do suvab .


minomohoou

Minomohoou zou di ama .


pataakon

Pataakon ku diau iti buuk .


kahangadan

Kivaa o kahangadan ku kumaa molohing .


songuhun

Isido songuhun mongingia .


osonguhunan

Osonguhunan isido doiho .


pinapataak

Pinapataak isido do buuk .


mangazou

Mangazou zou do ngaan nu .


minanaak

Minanaak isido do buuk .


natalahanan

natalahanan oku do momonsoi diti karaja walai di yadi ku .

saya telah dibebankan untuk menyiapkan kerja rumah adik saya.


koduuduo

Sumambayang no montok dau mooi do otoronong koduuduo dau.

Berdoalah untuk dia supaya rohnya menjadi tenang.


tumalahan

tumalahan oku nopo diya do manahak doho tusin.

saya bergantung dengan kamu untuk memberikan saya wang.


pananalahan

iya no pananalahanan ku momonsoi diti karaja .

kamu adalah tempat bergantung saya untuk menyiapkan kerja ini.


kaladai

Momogompi yau kaladai hilo id dumo dau.


panalahan

tingkadan no ino panalahan nu doho .

hentikan kebergantungan kamu dengan saya.


pataakai

pataakai po di Anja ilo buuk.


patahako'

patahako' po doho ilo buuk.


popintahako'

popintahako po diolo ilo taakanon.


pinapatahak

isai pinapatahak diolo dilo rasuk ku.

siapa yang telah memberikan baju saya kepada mereka.


sinonsog

Sinonsog i tina do minongoi sumayau id dumbangan .

Ibu dipaksa oleh ayah untuk menari di depan .


poinsait

Osonong do moi paganu ilo kantung di tina tu poinsait do torigi .

Senang sahaja mahu mengambil beg ibu kerana ianya hanya bersangkut di tiang yang rendah .


posoiton

"Posoitan hilo torigi ilo taakanon," ka di tapa minomisunud .

"Tolong sangkutkan makanan itu di tiang rumah," kata ayah kepada adik .


romiton

Romiton ku tupus nu.


kondulo

Kondulo mato nu nung nokopomidouso ko sabab no mato nu.

Cungkil mata kamu jika kamu telah berdosa disebabkan matamu.


koudipanan

Soroho no do sumambayang nung kotoguang ko ogumu koudipanan id timpu tabantalan.

Ingatlah untuk berdoa jika kamu berhadapan dengan banyak kesukaran pada masa hadapan.


toromon

Toromon no lo dangol mooi do osonong mororobuat.

Tajamkan parang itu supaya senang berkebun.


kologos

"Kologos no yau dino, isai monuhu au tumanud," ka di Ali .

"Biarkan sahaja dia, kita tak paksa pun dia ikut," kata Ali .


Nosidualan


angatarom

Angatarom no ti sakot.


ponguludan

Pinaharo abaabayan diti id siriba do ponguludan Jabatan Bahasa.

Anjuran program ini adalah di bawah kelolaan Jabatan Bahasa.


mongungulud

Kitonggungan yau sabaagi do mongungulud abaabayan diti.

Dia bertanggungjawab sebagai pengelola program ini.


koponguludan

Otutunan tinimungan diolo sabaagi tinimungan di kiwaa koponguludan tosonong id iso-iso abaabayan.

Kumpulan mereka dikenali sebagai kumpulan dengan pengelolaan terbaik bagi sesuatu program.


koborulangan

Nakasalu yau momonsoi karaja sabab koborulangan dau mamarati ponuhuan.

Dia tersilap membuat kerja kerana kekeliruannya memahami arahan.


monompogun

Pohoroon yolo o abaabayan monompogun id pogun Sabah.

Mereka akan mengadakan program kembara di negeri Sabah.


sorisaan

Minongingit yahai sorisaan do tua pokilahan .

Kami membawa seoarang satu buah durian .


momoompogun

Yau nopo nga songulun momoompogun mantad labus pogun.

Dia merupakan seorang pengembara dari luar negara.


nolodtung

Nolodtung no lo tian dau.


pomukiiman

Hombo koiyonon pomukiiman dati ti baino?

Di mana tempat perkhemahan kita sekarang?


nintaban

Piro di soginumu tusin nintaban nu?


mongunam

Mongunam yau po lo taakanon dau.


moninimung

Yau nopo nga songulun moninimung sitim.


sorongulun-ngulun

Sorongulun-ngulun yolo mamanau do mada okosupan di tapa .

Mereka berjalan seorang demi seorang kerana taku kedapatan oleh ayah .


natandon

natandon


huminunduk

huminunduk


pintongkusan

Ilo nopo kinoyonon dilo nga maan tulun do pintongkusan .

Tempat itu adalah tempat di mana orang ramai berlari .


mangkus-tangkus

Mangkus-tangkus i Ali hino gana pimbuulan di sosodopon konihab .

Ali sedang asyik berlari pada waktu petang semalam .


mintuku

mintuku


mogiguugusa

Tindakan saling berkejaran antara satu sama lain

Mogiguugusa ilo tasu mongoi pongokot di Ali .

Anjing itu saling berkejaran pergi menggigit Ali .


monguntayag

Monguntayag i Adam di Kelly.


mopi-kopi

Osuayan i Ali do tulun di poingkakat id toning dau tu mopi-kopi .

Ali takut akan orang sebelahnya kerana orang itu sedang berbisik seorang diri .


mintala

Mintala po i Evron koirak.


sinansaban

"Sinansaban di Aki ilo ropuhan .

Datuk telah memadamkan unggun api yan telah kami buat .


nasansaban

Api yang terpadam akibat terkena simbahan air

Nopisok no ilo tapui tu nasansaban gia waig .

Api itu telah padam akibat terkena simbahan air .


nokopisok

"Isai dokou nokopisok di tapui konihab," ka di tina minonguhot .

"Siapa yang memadamkan api semalam," tanya ibu .


mingut-singut

Mingut-singut po i Ali minihad pinikot di tina .

Ali menangis teresak-esak akibat dirotan oleh ibu .


tiniil

Tiniil nopo di Ali nga mogowit kopio koingkawasan raha tulu do momisunud .

Tahap kenakalan Ali boleh menyebabkan seseorang naik darah semasa memberi nasihat .


tiniilan

" Kinaraagan nopo ti nga mantad no do tiniilan do tangaanak," ka di Luguan Kampung do minomisunud .

"Kerosakan ini berpunca dari kenakalan anak-anak kampung kita," kata Ketua Kampung kepada penduduk .


ongotiil

Tangaanak nopo di mamai Ali nga sompipi do ongotiil .

'Anak-anak pak cik Ali semuanya sangat nakal .


nosompipi'

" Nosompipi' nuno ka ilo lado?" ka tina minonguhot .

"Sudahkah anda asingkan lada itu?" tanya ibu .


noolu'

"Nunu po noolu taakanon?" ka di tapa minuhot .

"Apa yang sisa yang tertinggal," tanya ayah .


pinuromon

pinuromon kopio di Well ilo sinding okolu.

lagu sedih itu sangat dihayati oleh Well.


mokiolu'

"Mokiolu' oku da iso no tontolu," ka di Ali kumaa di tapa dau pogulu minamanau mongoi karaja .

Ali meminta ayahnya meninggalkannya sedikit makanan sebelum dia berangkat keluar pergi berkerja .


monongos

Monongos i Ali do langou dau hilo id pagawasan .

Ali pergi membuang hingusnya di dalam tandas .


monumpirak

Ogumu asanangan mambalut di Ali tu monumpirak kasaie soira mikorumo .

Ali sangat disukai ramai orang kerana ceritanya membuatkan mereka ketawa .


mongimpuri

Tindakan mengasingkan beras padi yang ada kulit dan tiada

Dalam situasi memproses padi bukit sebelum dimasak

Sinuhu di tina mongimpuri i Ali tu aiso gia onsoyon .

Ibu menyuruh Ali untuk mengasingkan padi berkulit dan tidak berkulit kerana Ali tiada kerja .


mogkohinit

Tindakan seseorang yang suka menyusahkan orang lain

Mada yahai magangat di Ali mindahu tu mogkohinit yau maso id tindalanon .

Kami tidak mahu membawa Ali pergi ke ladang kerana dia seorang yang suka menyusahkan oarang lain .


tonight

Dari bahasa Inggeris Pertengahan tonyght, to niȝt, dari bahasa Inggeris Kuno tō niht.


winayaan

Id sampaping di tina winayaan di Ali tu mada yau kawaya di tapa dau .

Ali berjalan melalui di sebelah kanan ibu kerana dia tidak mahu melalui ayahnya .


mamadul

mamadul i tina ku doho.


longkodon

hinonggo longkodon tokou baino.


mogiwoowoyo

kanou mogiwoowoyo monoguang kobolingkaangan diti.

marilah kita bersam-sama mengkahadapi masalah ini.


monoguli

monoguli oku po pogulu orikot o timpu poniisan.

saya ulang kaji dahulu sebelum tiba masa peperiksaan.


gagambaran

Mokioolos oku daa gagambaran nu, haro program yahai suab.

Saya ingin meminjam kamera, kami ada program esok.


mokisambayang

mokisambayang oku di tina daamot ku poniisan SPM mooi do abarakatan oku sumimbar koinsanai poguhatan.

saya meminta doa kepada ibu waktu peperiksaan SPM supaya saya mendapat berkat dalam menjawab semua soalan.


galanuk

Okito tapa ku galanuk maamaso mamagasu yau i konihab.

Ayah saya ternampak pelanduk semasa memburu kelmarin.


noindaman

noindaman kogumu o kalaja ku baino.


gantangkus

Gantangkus kopio ilo tangaanak sikul.


gantayo'

Gantayo' i tama ku hongon ku maamaso oruhai oku noh naratu.

Ibu saya tarik lengan saya ketika saya hampir jatuh.


katahak

siou tu aiso dii katahak ku diya tusin tadau baino.

maaf kerana tiada wang yang saya dapat berikan kepada kamu hari ini.


kasakag

pupuai no kopio ilo tulu nu momoguno sampu tu kasakag moti ilo kutu nung au nu pupuan.

cucilah betul-betul itu kepala kamu menggunakan shampo sebab jika tidak kutu kamu akan bertambah banyak .


nakatahakan

nu dii nakatahakan nu dilo rasuk ku .


kawalajan

olumis tomod posorili kawalajan id kampung ku.

sekeliling perumahan di kampung saya sangat cantik.


gokomo'

Tulungo oku gokomo' ilo manuk.


kapanahakan

piro dii kapanahakan nu do tusin kumaa lo pakalaja.

berapakah wang yang akan kamu berikan kepada pekerja itu .


katahakan

nu dii katahakan nu doho dilo rasuk nu .

kenapa kamu berikan baju kamu kepada saya.


gompongusan

Modosi oku mongingia' ku tu yau nopo nga songulun gompongusan.

Saya takut akan guru saya kerana dia seorang yang pemarah.


gonsingot

I Viona nopo nga songulun i gonsingit tu au pooloso kakamot yau kumaa tulun suai.

Viona seorang yang kedekut kerana tidak ingin meminjamkan barangnya kepada orang lain.


gontoluhan

Mokianu oku daa iso tasu gontoluhan nu nung milo.

Saya ingin satu anjing jantan awak kalau boleh.


kobunsakit

kobunsakit o taakano toomis i adalaan kumaa tangaanak.

makanan yang terlalu manis mendatangkan penyakit kepada kanak-kanak.


gopud

Pinatagadai i Viona tama dau tu gopud monulung tapa dau id dumo.

Viona dimarahi ibunya kerana malas menolong ayahnya di kebun.


gorongit

Gorongit noh i Wowie tu minoi yau bobogo ilo tasu.

Wowie penjahat kerana dia memukul anjing itu.


gorungon

Alawa nogi nung gorungon rasuk koubasanan.

Cantik lagi jika dipakai bersama baju tradisi.


imuau

Tulungo oku imuau ririnomos hd soliwan do walai.

Tolong saya sapu sampah-sarap di luar rumah.


imuayai

Imuayai noh boros-boros tama nu.


imumugo'

Kada kolingai do imumugo' alapas makan.


imuros

Okon nogi imuros noh nga oponsol nogi mintong id suang do ginawo.

Bukan lihat secara luaran sahaja tetapi penting untuk lihat di dalam hati.


indama'

Indama' kopio tabangku maamain do buul.


inimoto'

Maamaso momonsoi ko isoiso karaja, minog dotokou do inimoto' do tikid karaja winonsoi dotokou.

Semasa membuat seusatu kerja, kita perlulah telitikan setiap kerja yang kita buat.


iniboso'

Oponsol dotokou iniboso' kokomoi do nontodonon tokou.

Amat penting untuk kita dalamkan pengetahuan tentang asal usul kita.


inonongo'

Milo ko inonongo' di binoros mongingia' di tinu?.

Boleh awak terangkan apa yang diberitahu oleh cikgu tadi?.


intalang

Kagagang oku soira intalang i tadi ku maamaso mogonsok oku.

Saya terkejut apabila adik saya muncul semasa saya sedang memasak.


intobo'

Intobo' gia tusin ku nung korikot hatus ringgit.

Tolong kirakan duit saya jika sampai seratus ringgit.


ionan

Ilo nopo walai nga ionan i paganakan di Wowie.


ionon

Nonggo ionon nu?.


irad

Rasuk i pinapakai di Viona nga irad nopo daan i tadi ku.

Baju yang dipakai Viona sama seperti milik adik saya.


kaahau

Kaahau i tama ku talipun kandai tadi ku tu au mongorongou boros tapa ku.

Ibu saya merampas telefon pintar adik saya kerana tidak mendengar kata-kata ayah saya.


koinganaan

ogumu koinganaan ku id gana pongindopuan .

saya mempunyai pengalaman yang banyak dalam bidang perniagaan.


kabayahanan

I Viona nopo nga songulun atlit kabayahanan Malaysia.

Viona merupakan seorang atlet kebanggaan Malaysia.


kadat

Oondos kopio kadat dau alapas kaanu tutungkap mantad tapa dau.

Riak muka dia sangat gembira ketika menerima haidah daripada ayahnya.


kinatahakan

nu dii kinatahakan nu di Anja dilo rasuk ku.

kenapa kamu berikan baju saya kepada Anja.


kagaanan

Kagayat ginawoku soira okito kagaanan ginawo dau di monulung tulun susa.

Saya tertarik hati ketika melihat keikhklasan hatinya yang menolong orang susah.


koolungung

koolungung oku baino.

saya tahu petanda nasib malang hari ini.


panahakan

isai panahakan ku diti rasuk.

siapakah yang akan saya berikan baju ini.


pinanahakan

isai pinanahakan nu di tusin ku.


kopisudong

kopisudong kou no kopio do miambalut.


siniakanon

siniakanon oku dilo tontolu.


kogolok

kogolok no ilo waig.


nokootusan

nu dii nokootuson karaja di tanak nu.


kosunsudon

kosunsudon, mogibooboros tokou kokomoi uhu wagu.

selanjutnya, kita akan berbincang tentang tajuk baru.


nopudsuan

nopudsuan no do waig ilo bolidi .


atanud

asaru atanud o pokionuon ku.


pagarason

pagarason nopo o ginawo nu montok monoguang dino kobolingkaangan.

kuatkan sahaja hati mu untuk menghadapi masalah.


bator

orosian oku do bator .


impohonon

ginumu taakanon nopo nga impohonon montok kolidasan i osonong.

kualiti makanan adalah asas bagi kesihatan yang baik.


kamaha-maha

kamaha-maha nodi koposion ku baino.

sekarang hidup saya sudah menjadi lebih baik .


kinootusan

nunu dii kinootuson mantad winonsoi di tanak nu .

apakah kesudahan daripada perbuatan anak kamu.


kootusan

nunu o kootuson tohuri dilo piboi'an manangon.

apakah kesudahan akhir daripada pertandingan bercerita itu.


ondum

Mintong oku lo totobon ondum noukaban no toi ko amu .

Saya melihat pintu itu sama ada sudah dibuka atau tidak .


minongotus

isai o minongotus ho pohoroon ilo piboi'an manangon.

siapakah yang mengambil keputusan untuk mengadakan pertandingan bercerita itu.


popootus

isai o popootus dilo piboi'an manangon.

siapakah yang akan mengadakan pertandingan bercerita itu.


nosuhatan

nosuhatan iti gakod ku.


kisuhat

kisuhat taralom iti gakod ku.


kigandas

kigandas ino gakod nu.


ginandason

ginandason gakod di Anto.


kinosonongo

barakat mantad kinosonongo di maman Gadi nakaanu oku potilombus sinikulan ku id taang universiti.

berkat daripada kebaikan pak cik Gadi saya dapat melanjutkan persekolahan saya di peringkat universiti.


abbess

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan abbesse, daripada bahasa Old French abeesse (Bahasa Perancis abbesse), daripada bahasa Late Latin atau bahasa Ecclesiastical Latin abbatissa, bentuk feminin bahasa Latin abbas, abbatis (“abbot”).


abbot

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan abbot, abbod, abbed, daripada bahasa Inggeris Kuno abbat, abbad, abbod, daripada bahasa Latin abbās (“ayah”), daripada bahasa Yunani Purba ἀββᾶς (abbâs), daripada bahasa Aramaic אבא (’abbā, “ayah”). Bentuk kembar kepada abba, abbé, and bwana.


kanagasan

hilo kanagasan kinorotuon ku.


popoinsir

popoinsir oku dilo mija.


piniapat

piniapat dahai ilo kui.


papasapou

sampu nopo dilo kaanu papasapou do tobuk.


ongosonong

koinsanai tanganak di inan Anja nga ongosonong o kowoowoyoon.

kesemua anak mak cik Anja mempunyai perangai yang baik .


pongoron

pongoron oku id kokompungan.


misonong

mositi do misonong kou mogiadi-adi .

kamu mesti saling berbaik diantara adik-beradik .


minogisoosonong

Minogisoosonong yolo sundung mogisuusuai tadon.

Mereka saling berbaik-baik walaupun berbeza tempat asal.


minsoosonong

minsoosonong no begia nung hilo ko walai di taka nu.

berbuat baiklah semasa kamu berada di rumah kakak kamu.


nasanangan

nasanangan oku do kowoowoyoon dilo tanak nu.


sonsonong-sonong

sonong-sonongon hilo kinoyonon wagu nu.


pinoposonong

isai o pinoposonong dilo tulu paip.

siapakah yang memperbaiki kepala paip itu.


mononong

Uhupai oku mononong dilo tulu paip .


mininsoosonong

mininsoosonong i Anja doho nung haro pokionuan.

Anja berpura-pura baik dengan saya apabila dia meminta sesuatu.


minomungaran

yoku minomungaran tanak di Tania.

saya yang memberi nama kepada anak Tania.


poposonong

uhupai oku poposonong diti kurita ku.


nopungaranan

Nopungaranan oku sabaagi Weled.


pononong

kada kasaho ilo ragum tu pononong ku lo mutu ku.

jangan kacau ragum itu kerana itu adalah alat untuk memperbaiki motosikal saya.


poinsonong

poinsonong po ilo buuk nu om mokiboli kono wagu.

buku kamu masih dalam keadaan yang baik tetapi kamu sudah meminta beli yang baru.


rinabuk

Onuo ilo rinabuk.


kosonong

Soira dii kosonong ilo tulu paip?


sonongon

Sonongon po daa doho ilo tulu paip.


waig pinomupuan

ilo nopo nga waig pinomupuan .


pogisoosonong

Pogisoosonong kou po daa.


pisonong

pisonong kou po daa.


silokon

Silokon ku ilo yinamut.


nakasanang

Nakasanang oku koposion do paganakanku.

Saya yang telah memperbaiki kehidupan keluarga saya.


monilok

monilok oku dilo yinamut.


sinilok

Sinilok di Rexy ilo yinamut.


ruminaat

ruminaat o kowoowoyoon di Anto.


minomorulus

minomorulus oku do bangkad.


kisompon

Kisompon o butul dilo di au milo kosoliwan waig mantad suang .

Botol itu mempunyai penutup kedap udara .


sompono'

Perbuatan menutup botol menggunakan penutupnya

"Mangai sompono' ino butul osuangan moti habuk," ka tina minomisunud di Ali .

Ibu memberitahu Ali untuk menutup botol itu dengan penutup agar pasir tidak masuk .


nongosompon

Nongosompon ngawi no ilo butul .


pinonompon

Merujuk kepada memberitahu atau bertanya tentang penutup yang digunakan

"Nunu pinonompon nu dilo butul," ka di tina minonguhot .

Ibu memberitahu dia menutup botol itu dengan menggunakan penutup kedap udara .


sosonongon

perlakuan menyuruh atau memesan seseorang untuk berlaku baik

Sosonongon dokoyu mindalan.


pononompon

Merujuk kepada tatacara kita menutup sesuatu

"Amu kopio osonong pononompon dau," ka di tapa miampai au kopio asanangan .

Tatacara dia menutup botol itu kelihatan sangat tidak kemas .


sinoruang

sinoruang o walai ku.


obobog

kada ongoi hino obobog ko dilo raan.

jangan pergi kesana nanti kamu terpukul dengan ranting itu.


monoruang

aro monoruang dilo walai ku.


sinorisid

ponoriukan dilo sinorisid di Linah.


pinorikatan

honggo pinorikatan nu di rasuk ku.

dimanakah tempat kamu hantarkan baju saya.


pinasayau

sayau mongigol nopo nga pinasayau do tinaru Dusun.

tarian mongigol adalah ditarikan oleh kaum Dusun.


siririkot

siririkot oku no hilo sikul.


suminukod

suminukod oku miampai tupus do molohing.

saya membesar dengan kasih sayang ibu bapa.


posoborongo'

posoborongo ku po gulu ilo kantung ku mantad dilo bawang.

saya menyeberangkan beg saya terlebih dahulu daripada sungai itu.


sisolowot

sisolowot oku di tambalut koupusan ku i May.

saya ingin berjumpa dengan kawan kesayangan saya iaitu May.


mongilob

mongilob i Rina tu nadalaan yau do noyahan.


monoborong

amu oku kobulun monoborong dilo luyud.

saya tidak berani menyeberangi banjir itu.


pinoruba

pinoruba oku di mongingia.


osoborong

osoborong ku ii ilo bawang.


posoborongon

posoborongon doho ilo kantung ku.


nosoborong

nosoborong ku no ilo bawang tagayo.

saya sudah menyeberangi sungai besar itu.


talum

naraag no ilo talum .


que

Él dice que está triste.

Llego más tarde que tú.


tanak tinohonok

i Ali nopo nga tanak
 tinohonok di Abu.


nongokosoborong

nongokosoborong ku no ilo piak nu ina.

saya sudah menyeberangkan anak ayam ibu.


kolubukon

agayo kolubukon do molohing.


suminoborong

suminoborong oku dilo bawang tagayo.

saya menyeberangi sungai yang besar itu.


kososoborong

kososoborong ku dilo bawang tagayo.

saya baru sahaja menyeberangi sungai yang besar itu.


tayam tolias

rumosi oku mongoi id gouton tu ogumu tayam tolias hilo gouton.

saya takut pergi ke hutan kerana banyak binatang liar di hutan.


tingoligai

tingoligai no kopipio ilo tusing.


poinsoborong

hilo poinsoborong ilo kantung ku.


moningolig

oponsol montok moningolig tokou do sandad posorili.

penting untuk kita memelihara alam sekitar.


mokisoborong

[meminta pertolongan untuk menyeberang]]

mokisobirong oku daa diya mantad dilo bawang.

saya meminta pertolongan untuk menyeberangi sungai itu.


minonoborong

modosi oku po maso minonoborong dilo bawang tagayo.

saya merasa takut semasa menyeberangi sungai besar itu.


soborongo'

soborongo ilo bawang.


titisoborong

titisoborong oku dilo bawang .


minokisoborong

minokisoborong oku di Anto mantad dilo bawang tagayo.

saya meminta pertolongan Anto untuk menyeberangi sungai besar itu.


tulun songkosuayan

ogumu o tulun songkosuayan id Sabah.


minsoborong

minsoborong ko nopo moti dilo luyud tagayo.

kamu asyik menyeberangi banjir besar itu.


tuminorungak

tuminorungak i Nonoi id doros ku.


opisaasabarangan

opisaasabarangan ku ilo bawang tagayo.

saya selalu menyeberangi sungai besar itu.


pinopinsoborong

pinopinsoborong ku ilo piak .

saya telah menyeberangkan anak ayam itu.


popinsoborong

kada po, popinsoborong oku po dilo piak ku.

tunggu dulu, saya sedang menyeberangkan anak-anak ayam says.


ritmo

daripada bahasa Latin rhythmus, daripada bahasa Yunani Purba ῥυθμός (rhuthmós), daripada ῥέω (rhéō, “mengalir”).


pinsoborong

kada pinsoborong hino agayo lo luyud.

jangan seberang di sana ada banjir besar.


cuello

daripada bahasa Old Spanish cuello, daripada bahasa Latin collum. Kognat dengan bahasa Inggeris collar, bahasa Perancis cou, bahasa Itali collo, bahasa Galicia and Portugis colo.


pared

daripada bahasa Old Spanish pared, daripada bahasa Late Latin parētem, daripada bahasa Latin parietem. Banding dengan bahasa Portugis parede.


oduus

oduus ilo kinayad tu notongusan ontok ruminasam di sosodopon.

kain yang disidaikan itu basah kerana ia dibasahi hujan di waktu petang.


panabarangan

honggo panabarangan nu dilo kantung nu.

dimanakah tempat kamu menyeberangkan beg kamu.


pokisoborong

meminta pertolongan untuk menyeberangi sesuatu


ginayad

ginayad di Piona ilo bangkad ku tu otogod yau doho.

baju saya dibasahkan oleh Piona kerana dia marah kepada saya.


agayad

agayad ilo rasuk ku.


pasabarangai

sesuatu ayat suruhan untuk menyeberangkan sesuatu


monginwasi

mingoos oku monginwasi kinoutuson ku id poniisan.

saya berusaha memperbaiki keputusan peperiksaan saya.


sowogio

sowogio po daa iti mato ku.


momungkal

momungkal oku kulit piasau.


sisowogi

sisowogi oku no dilo tapui .


mongompuri

mongompuri oku dilo parai.


sowogion

sowogion nu tinu lo tapui kino.


mokisowoli

mokisowoli oku daa magansak diti rapaon.

saya ingin meminta ganti untuk memasak lauk ini.


sowoliono'

sowoliono oku magansak diti takano.


noimot

noimot ku i Rukina hilo kakadayan Kota Marudu di konihab.

saya nampak Rukina di pekan Kota Marudu pada waktu kemarin.


noimparasan

noimparasan ku i Nonoi hilo kakadayan Ranau.


minokisowoli

minokisowoli i Anto do magansak.


nosilikan

nosilik ku i Nonoi hilo Ranau.


sowolionon

sowolionon oku do mogonsok tinu kino .

nanti gantikan saya untuk memasak selepas ini.


misoosowoli

misoosowoli kito mogonsok do takano.

nanti kita berganti-ganti untuk memasak nasi.


kinosowolian

nunu kinosowolian nu dilo kantung ku hilo di Anto.

kenapa kamu menggantikan beg saya dengan Anto.


mogisoosowoli

mogisoosowoli yolo do magansak.


kososoowoli

kososoowoli ku di Anto do mamain buul.

saya baru sahaja menggantikan Anto bermain bola.


nosowoli

nosowoli no di Anto i Anja do magansak.


minibok

minibok oku hilo kakadayan Ranau di konihab.

saya pergi jalan di pekan Ranau kemarin.


pogisoosowolianan

pogisoosowolianan dati magansak takano.

kita akan saling bergantian untuk memasak nasi.


ongosowolianan

ongosowolianan oku no mala mangakan diti takano.

nanti saya akan digantikan untuk memakan nasi ini.


tanggayan

tanggayan ilo buuk nu moi hilo sikul do suab.


nongosowolianan

nongosowolianan oku no diolo mangakan dilo takano.

saya sudah digantikan oleh mereka untuk memakan nasi itu.


tinanggayan

tinanggayan di Nonoi i tanak ku mongoi hilo walai dau tu arohian kopio yau do tanak tokoro.

anak saya dibawa oleh Nonoi di rumahnya kerana dia sangat suka anak kecil.


pinonowoli

nunu o pinonowoli nu dilo wagas di Anto.

apakah yang kamu gunakan untuk menggantikan beras milik Anto .


ponokisowoli

isai dii ponokisowoli nu manamong dilo tanak.

siapakah pengganti kamu untuk menjaga anak itu.


posowoliono'

posowoliono oku po modsu.


pinatanggayan

pinatanggayan doho muli ilo tanak


poromitai

poromitai ilo kakamot nu.


noromitan

noromitan di Nonoi o kowoowoyoon di tapa dau.


sinunsub

sinunsub oku mantad hilo walai.


nunsub

nunsub yahai di mongingia As montok mambasa buuk tikid kosuabon .

kami digalakkan oleh cikgu As untuk membaca buku setiap pagi.


sunsubon

sunsubon no ilo piak sumalakoi mantad hiti walai.

halau ayam itu daripada naik di atas rumah.


tanamai

tanamai do parai ilo tana nu.


sisunsub

sisunsub i kominan ku doho.


sipodsu

sipodsu oku no.


siponusi

siponusi oku bangkad.


raungan

راءوڠن (Jawi)


meraung

menjerit dengan suara yang nyaring panjang

مراءوڠ (Jawi)


bake

berkenaan makanan atau tanah yang keras pada bahagian atas.


pītu

daripada bahasa Chavacano pito melalui bahasa Sepanyol pito.


kuntara

daripada bahasa Chavacano contra melaui bahasa Sepanyol contra.


Taud


kugita

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kuʀita.


manahut

Manahut in hawakan niya.


hawpu'

Di' manjari in badju' ini. Hawpuꞌ tuud.


menangis

perbuatan mengeluarkan air mata semasa bersedih

مناڠيس (Jawi)


see

Did you see this?


mapasu'

Mapasu' in iklim sin Malaysia, subay kaw minum tubig mataud iban magbutang dudduran.

Iklim Malaysia itu panas, mestilah minum air banyak dan guna deodoran.


sāt

daripada bahasa Melayu cat, daripada bahasa Hokkien 漆 (chhat).


jīp

Contoh ayat: In awwal sin jīp amuna in sasakatan sin manga sundalu Milikan sin timpu Pagbunuan Duniya II.

Terjemahan: Jeepney itu berasal daripada kenderaan yang digunakan tentera Amerika semasa Perang Dunia II.

daripada bahasa Inggeris jeep, bentuk belakang bagi jeepney. Banding dengan bahasa Cebuano dyip & bahasa Tagalog dyip.


ilkun

Pailawa kunu' in ilkun.

daripada bahasa Inggeris aircon, pemendekan bagi air conditioning. Banding dengan bahasa Kadazandusun iikon, bahasa Indonesia erkon & bahasa Tagalog erkon.


tersungkur

ترسوڠکور (Jawi)


main sabun

Melakukan onani di zakar dengan menggunakan sabun.

ماءين سابون (Jawi)


bertahan

برتاهن (Jawi)


magbasikul

Magbasikul da siya pa hinang.

Dia berbasikal pergi ke tempat kerja sahaja.


memori

ميموري (Jawi)


ba'gu

Nakabī siya sin karita' ba'gu in jinama niya amu in Proton.

Dia sudah beli kereta baru dengan jenamanya Proton.


tawki

pemilik (biasanya badan perniagaan seperti kedai, dll.); tauke

In anak babai hi Bapa' Kheng in tawki sin tinda piyamīhan ku sin batiri sin radiyu.

Anak perempuan Tuan Kheng adalah seorang pemilik kedai dimana ku membeli bateri untuk radio.

daripada bahasa Melayu tauke, daripada bahasa Hokkien頭家 (thâu-ke, “bos”).


pansit

daripada bahasa Tagalog pansit (“mi”), daripada bahasa Sepanyol pancit, daripada bahasa Hokkien, sama ada:
* 扁食 (pán-si̍t, secara harfiah “makanan yang diuli”), menurut Manuel (1948).
* 便食 (“sajian yang dimasak secara selesa”, secara harfiah “makanan senang”), menurut Chan-Yap (1980).
Banding dengan bahasa Indonesia pangsit.


telaga

Ambi ai ari telaga nya


mabaya'

Mabaya' aku kaniya.

Mabaya' aku biya' niya pulis.

Saya mahu menjadi seorang polis seperti dia.

Mabaya' siya maawn sin susūngun marayaw.

Dia ingin mempunyai masa depan yang baik.

Daripada ma- + baya' (“kemahuan; keinginan; kehendak”)


pengantara

seseorang atau sesuatu yang menjadi penghubung

ڤڠنتارا (Jawi)


pengantaraan

perbuatan seseorang atau sesuatu menjadi pengantara

ڤڠنتاراءن (Jawi)


perantara

ڤرانتارا (Jawi)


belantara

بلنتارا (Jawi)


mungkir

موڠکير (Jawi)


lulung

Bala polis udah lulung sida penchuri.


pedophile

Daripada pedo- (“kanak-kanak”) + -phile, selepas bahasa Yunani Purba παιδοφῐ́λης (paidophílēs) (daripada παῖς (paîs, “kanak-kanak”) + φιλέω (philéō, “Saya suka”)).


palmist

tukang tilik yang mengunakkan tapak tangan


renegade

/ˈɹɛnɪˌɡeɪd/

/ˈɹɛnəˌɡeɪd/


vriend

Daripada bahasa Belanda vriend, daripada bahasa Middle Dutch vrient, daripada bahasa Belanda Kuno friunt, daripada bahasa Jermanik Purba *frijōndz.


vriend

Daripada bahasa Middle Dutch vrient, daripada bahasa Belanda Kuno friunt, daripada bahasa Jermanik Purba *frijōndz.


ponokolikud

Minog do momoguno ko ponokolikud timpu di kosudong id suang tangon wonsoyon nu.

Kamu mesti menggunakan latar masa yang sesuai dalam cerita yang kamu hasilkan.


iskupita

* Mungkin daripada bahasa Tagalog eskopeta (“senapang patah”), daripada bahasa Itali schioppetto.
* daripada bahasa Sepanyol escopeta (“senapang patah”), daripada bahasa Itali schioppetto.


duplak

penyakit tumbuhan disebabkan oleh serangga

Miyatay sin duplak in manga pananum.

Tumbuhan-tumbuhan telah mati sebab kena penyakit (tumbuhan) disebabkan oleh serangga.


dusina

daripada bahasa Chavacano docena, daripada bahasa Old Spanish dozena.


atras

daripada bahasa Tagalog atras (“mundur”), daripada bahasa Sepanyol atrás.


guncau

Tulong guncau kopi yak


Daha


balanja'

daripada bahasa Melayu belanja, daripada bahasa Pali valañja (“yang dibelanja”).


sumbay'

membantai; sembelih (melaui memotong leher seekor haiwan)

daripada bahasa Melayu sembelih, daripada metatesis bagi bahasa Arab بِسْمِ اللّٰه (bismi llāh, “di atas nama Tuhan”).


usuk batu

Daripada usuk (“tiang; pancang”) + batu (“batu”).


bayla

daripada bahasa Sepanyol bailar (“menari”).


bayla

menari (biasanya jenis moden atau kebaratan)


jugjug

daripada bahasa Proto-Philippine *yugyúg (“menggoncangkan pokok dan biar bungah jatuh”). Banding dengan bahasa Ilocano yegyeg / yugyog, bahasa Masbatenyo yugyog, bahasa Bikol Central yugyog, & bahasa Cebuano yugyog.


walna'

Contoh ayat: Gaddung in walna' sin bāy nila.

Terjemahan: Warna rumah mereka itu ialah hijau.

daripada bahasa Melayu warna, daripada bahasa Sanskrit वर्ण (varṇa).


pangantin

In pangantin babai subay diꞌ magkatawa bang adlaw pagtiyaun.

Pengantin perempuan itu seharusnya tidak ketawa pada hari perkhawinan.

daripada bahasa Melayu pengantin, daripada bahasa Melayu Klasik penganten, pengantin, daripada bahasa Jawa ꦥꦔꦤ꧀ꦠꦺꦤ꧀ (pangantèn, “pengantin, pengantin lekaki”), daripada bahasa Old Javanese paṅantyan (“tempat bertunggu”).


adimat

daripada bahasa Melayu azimat, daripada bahasa Arab عَزِيمَة (ʕazīma).


buling

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qujiŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *qujiŋ.


pilinsa

menyeterika (menggunakan seterika bagi pakaian)

Sama ada daripada:
* daripada bahasa Sepanyol prensa (“alat penekan”), daripada bahasa Catalonia premsa, akhirnya daripada bahasa Latin pressō. Bentuk kembar kepada prensa. Banding dengan bahasa Tagalog prinsa (“seterika berbulat yang menggunakan arang untuk memanas”).
* daripada bahasa Sepanyol plancha, daripada bahasa Perancis planche.


malanu'

Malanu' in badju' niya.


malummi'

Malummi' in tabu'.

Daripada ma- + lummi' (“kotoran”). Banding dengan bahasa Tagalog madumi.


lummi'

Dakdaki in badju' mu bat maīg in lummi'.

Cucilah baju mu supaya kotoran itu akan hilang.


ū

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu, daripada bahasa Austronesia Purba *quluh. Banding dengan bahasa Tagalog ulo & bahasa Melayu hulu.


upaw

daripada bahasa Proto-Philippine *upaw. Banding dengan bahasa Cebuano opaw (“botak”).


kingking

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *k(al)iŋkiŋ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kiŋkiŋ. Banding dengan bahasa Aklanon kumaeengking, bahasa Cebuano kumayingking, bahasa Hiligaynon kamalingking, bahasa Waray-Waray kamuyingking, & bahasa Tagalog kalingkingan.


dawgdug

Miyuga' aku sin dawgdug landu' matanug kabii.

Saya takut guntur yang amat lantang tadi malam.

bahasa Austronesia Purba *deʀdeʀ. Banding dengan bahasa Aklanon daeugdog, bahasa Asi rayugrog, bahasa Bikol Central dalugdog, bahasa Cebuano dalugdog, bahasa Iranun dalendeg & bahasa Maranao dalendeg.


daug

Banding dengan bahasa Cebuano daog (“menang”).


matanug

Matanug tuud in injin sin kappal tarbang yan.

ma- + tanug (“kelantangan; kenyaringan”)


tudlu'

Ayaw sulugan in singsing ha tudlu' mu.

Jangan masukkan cincin pada jari telunjukmu.

daripada bahasa Proto-Philippine *tulduq. Bentuk kembar kepada bahasa Proto-Philippine *tuduq, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuzuq, daripada bahasa Austronesia Purba *tuzuq. Banding dengan bahasa Cebuano tudlo.


tudlu'

menunujuk sesuatu menggunakan jari telunjuk


lāsu'

Bukun marayaw hipakita' in lāsu' pa harapan sin manga tau kaibanan.

Ia tidak baik menampil jari hantu ke hadapan seseorang.


paradul

daripada bahasa Sepanyol aparador (“almari”), daripada bahasa Late Latin apparātor (secara harfiah “pembuat persiapan”) melalui bahasa Chavacano aparador.


sattul

daripada bahasa Melayu catur, daripada bahasa Sanskrit चतुरङ्ग (caturaṅga, “catur”, secara harfiah “berempat lengan (tentera)”). Bandingkan bahasa Maguindanao satol, bahasa Maranao sator dan bahasa Tagalog satol.


lampasu

penggosok/penyental lantai terbuat daripada tempurung (dari kelapa); mop

daripada bahasa Sepanyol lampazo, daripada kata berkecualian (neuter) kepada bahasa Latin lappāceus, daripada bahasa Latin lappa (“burdock”). Banding bahasa Tagalog lampaso.


tigbas

memotong; mencantas; menebas; mengelar (dgn senjata tajam atau senjata berbilah spt. pisau; parang; pedang; dll.)

Banding dengan bahasa Ilocano tigpas, bahasa Tagalog tigpas &bahasa Bikol Central tagpas.


payukan

Kakitaan in manga payukan bukun da ha Malaysia sa' ha manga karagatan sin tibuuk duniya.

Penyu-penyu dapat terlihat tidak hanya di Malaysia tapi di lautan-lautan seluruh dunia.

daripada bahasa Proto-Philippine *pawíkan. Banding dengan bahasa Bikol Central pawikan, bahasa Cebuano pawikan, bahasa Cuyunon pawikan, bahasa Pangasinan pawikan dan bahasa Tagalog pawikan.


baga'

daripada bahasa Austronesia Purba *baʀaq. Banding dengan bahasa Ilocano bara & bahasa Tagalog baga.


kumba

Di' siya magkaun kumba sin manuk.


pichay

bahasa Hokkien 白菜 (pe̍h-chhài, “Kobis Cina”, secara harfiah “sayur putih”). Banding bahasa Asi pitsay, bahasa Palawano Brooke's Point pitsay, bahasa Cebuano petsay & bahasa Tagalog petsay.


bantuk

daripada bahasa Melayu bentuk, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bentuk (“lengkung”).


purma

* daripada bahasa Chavacano forma (“rupa; bentuk”).
* daripada bahasa Sepanyol forma, daripada bahasa Latin fōrma, daripada bahasa Yunani Purba μορφή (morphḗ).


karitun

daripada bahasa Sepanyol carretón (“pedati”).


sīn

daripada bahasa Inggeris cent, daripada bahasa Old French cent (“ratus”), daripada bahasa Latin centum, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱm̥tóm. Banding dengan bahasa Melayu sen.


takjil

Daripada bahasa Arab تعجيل (“penyegeraan”)


simintu

daripada bahasa Sepanyol cemento (“simen”), daripada bahasa Latin caementum.


maylang

daripada bahasa Melayu melirang, daripada bentuk alternatif bagi belerang.


mahardika'

Huwas sin Pagbunuan Duniya II, katān manga hula' iyukuman sin manga bangsa dugaing mabaya' mahinang mahardika'.

Setelah Perang Dunia II, semua negara yang dijajahi oleh kuasa barat mahu menjadi merdeka.

Daripada bahasa Sanskrit महर्द्धिक (maharddhika, “sejahtera”). Banding dengan bahasa Kapampangan mardika, bahasa Maranao maradika' / mirdika, bahasa Tagalog maharlika, bahasa Bugis ᨆᨑᨉᨙᨀ (maradeka), bahasa Jawa ꦩꦂꦢꦶꦏ (mardika), bahasa Bali ᬫᬃᬤᬾᬓ (mardéka), bahasa Indonesia mahardika, dan bahasa Melayu merdeka.


mangangalang

Hi Joyce Chu amu in mangangalang kasūban ku.

mang- + kalang (“menyanyi”), dengan separa penggandaan di suku kata pertama dari kata dasar.


paminat

peminat; penyokong (dari ahli politik; pelakon; selebreti; dll.)

In bagay ku hi Julpikar hambuuk paminat sin kugiran Beatles.

Temanku Julpikar ialah seorang peminat kugiran Beatles.

penggemar atau pun peminat (dari suatu subjek; bidang atau benda seperti hobi; sukan; dll.)

Hi Husin hambuuk paminat mangista' dayn Kudat.

Husin ialah seorang penggemar memancing asal Kudat.


tindug

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ti(n)zəg. Banding dengan bahasa Cebuano tindog, bahasa Iranun tindeg, bahasa Maranao tindeg dan bahasa Tagalog tindig.


ngān

"In ngān ku hi Suhaimi." Amuna in sambung ku pa mastal.

"Nama saya Suhaimi." Itulah balasan saya kepada cikgu.

daripada bahasa Proto-Philippine *ŋájan, bahasa Melayu-Polinesia Purba *ŋajan, daripada bahasa Austronesia Purba *ŋajan. Banding dengan bahasa Bikol Central ngaran, bahasa Cebuano ngalan, bahasa Ilocano nágan, bahasa Maranao ngaran,
bahasa Ratagnon aran,
bahasa Tagalog ngalan,
bahasa Tetum naran,
bahasa Tonsawang ngalan, bahasa Tontemboan ngaran,
bahasa Tonsea ngaran,
bahasa Waray-Waray ngán,
bahasa Manobo Bukidnon Barat ngazan,
bahasa Cam Barat ngan and bahasa Yami ngaran.


betap

vb, tebas rembang, duju' lalu tebas sengapa

Betap aku dulu madang melai.

Saya menebas rumput itu terlebih dahulu.


betaba

Nyau betaba bilik nyamai endur gali.

Ruang bilik ini sangat besar selesa untuk baring


besikal

kereban pengangkut ti digaga ari besi lalu dikayuhka orang enggau dua piak kaki

Adi rindu main besikal ba tengah laman.

Adik suka bermain basikal di halaman rumah


bunting

بونتيڠ (Jawi)


tabla

seri (dalam permainan; persaingan; pertandingan; perlawanan)

Contoh ayat: Tabla sila ha pagkuntis magkalang.

Terjemahan: Mereka seri dalam pertandingan nyanyian.

daripada bahasa Tagalog tabla (“seri”), daripada bahasa Sepanyol tablas (“seri”) ditemukan dalam en tablas dan quedar tablas.


hūlin

Mungkin daripada bahasa Inggeris hole in. Banding dengan bahasa Cebuano jolen dan bahasa Tagalog holen.


kandek

Kandek kikereꞌjak samak ney NGO.


bumiputla'

In manga purul pihak sin Sabah lapay ha bangsa bumiputla'.

Semua bangsa-bangsa asli Sabah termasuk dalam bangsa bumiputera.


putli'

In putli' in magpangiyan bang matay in pangiyan.

Jika ratu meninggal dunia puteri akan menjadi ratu.


vacker

Daripada bahasa Old Norse vakr (“terjaga; berani”), daripada bahasa Jermanik Purba *wakraz (“terjaga”). Kognat dengan bahasa Belanda wakker, bahasa Denmark dan bahasa Norway vakker.


måndag

Daripada bahasa Old Swedish mānadagher, daripada bahasa Old Norse mánadagr, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *mānini dag, pinjam terjermah dari bahasa Latin dies lunae (“hari untuk bulan”), bersamaan dengan måne (“bulan”) + dag (“hari”).


tisdag

Daripada bahasa Old Swedish tisdagher, daripada varian Norse Timur *tísdagr daripada perkataan bahasa Old Norse týsdagr, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Tīwas dag, pinjam terjemah perkataan bahasa Latin dies Martis.


onsdag

Daripada bahasa Old Danish othænsdagh, daripada bahasa Old Norse óðinsdagr, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Wōdanas dag, pinjam terjemah perkataan bahasa Latin dies Mercurii (“Rabu”).


torsdag

Daripada bahasa Old Danish thorsdagh, daripada bahasa Old Norse þórsdagr, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Þunras dag (“hari dewa guruh”), pinjam terjemah perkataan bahasa Latin dies Iovis.

[ˈtsʰɒ̝ˀsd̥æ]


torsdag

[ˈtʰuːʂd̥ɑ(ːɡ)]


fredag

[ˈfʁɛ̝(j)ˀd̥æ]


신용 카드

신용(信用) (sinyong) + 카드 (kadeu). Bandingkan dengan bahasa Cina信用卡.


음악

Perkataan Sino-Korea daripada 音 (“bunyi”) + 樂 (“muzik”).


weyn

(Utara) Bentuk alternatif bagi wyn (“wain”)


langap

Koilo tumulud ilo langap.


신경

Perkataan Sino-Korea daripada 神 (“semangat”) + 經 (“melalui”)


손

kerosakan, kerugian (selalunya kewangan)


uldin

perintah (oleh pegawai kerajaan tapi bukan kedirajaan atau royalti)

daripada bahasa Sepanyol orden (“perintah”).


upisyal

* daripada bahasa Sepanyol oficial.
* daripada bahasa Inggeris official.


ضياء

kilauan, pencahayaan, luminans, kecerahan, kegemerlapan

Kata nama kerjaan kepada perkataan ضَاءَ (ḍāʔa).


ปี

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *piːᴬ¹ (“year”), daripada bahasa Proto-Tai *piːᴬ (“year”). Kognat dengan bahasa Northern Thai ᨸᩦ, bahasa Lao ປີ (pī), bahasa Lü ᦔᦲ (ṗii), bahasa Shan ပီ (pǐi), bahasa Tai Nüa ᥙᥤ (pi), bahasa Tai Dam ꪜꪲ, bahasa Ahom 𑜆𑜣 (pī), bahasa Zhuang bi, bahasa Bouyei bil.


น้ำ

jasad air seperti tasik, sungai dan laut

Daripada bahasa Proto-Tai *C̬.namꟲ (“air”). Bandingkan bahasa Proto-Be *namᴮꟲ², bahasa Proto-Hlai *C-nəmʔ.


perang sarung

Suatu permainan melibatkan orang ramai melibat sarung sesama mereka, dengan sarung biasanya diikat dengan senjata atau alat-alat berbahaya.


funeral

Majlis pengebumian atau penghormatan kepada seorang yang baru meninggal dunia.

Pinjaman bahasa Middle French funerailles jm, daripada bahasa Latin Pertengahan fūnerālia (“funeral rites”), asalnya bentuk jamak neuter bahasa Late Latin fūnerālis, daripada bahasa Latin fūnus, asal tidak diketahui, mungkin akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dʰew- (“mati”).


sibuyas

daripada bahasa Sepanyol cebollas, bentuk jamak bagi cebolla.


piritu

piritu manuk


piritu

sajian makanan yang digoreng seprti ikan; ayam; daging; dll.


kuriput

In tau kuriput kulang in bagay niya.


sampal

Sampal nembiak nya enda nemu macha


lenyai

Tak lenyai kerupuk nya dilak dia


lampat

Uji lampat jalai nya dia


hariin

Hariin kaw ha Pulau Pinang naghihinang?

Hariin walna' in kasūban mu?


banhud

daripada bahasa Proto-Philippine *ban(ə)hə́d (“kebas; 'tertidur', dari anggota badan”). Banding dengan bahasa Itawit bannad, bahasa Cebuano banhod, bahasa Maranao bened, dan
bahasa Tagalog manhid.


agin

Igat meri agin tinchin belulin ngagai indai iya.

Igat menghadiahkan cincin permata kepada ibunya.


ali'

buku ali, buku tulang ti betampungka ujung betis enggau perempung tapa kaki

Buku ali Endu nyau telih.


paksiyu

sejenis masakan terdiri dari ikan atau daging yang dimasak dalam cuka, bawang putih, halia, & garam


tabu'

Bī kaw sin ista', kanuus, unud manuk, iban sayul ha tabu'.

Sila beli ikan, daging ayam, sotong, dan sayuran di pasar.


komunikasi

کومونيکاسي (Jawi)


spektrum

pancaran cahaya yang berwarna-warni seperti pelangi

سڤيکتروم (Jawi)


termometer

alatan yang digunakan untuk menyukat suhu

ترموميتر (Jawi)


termos

alat untuk menyimpan cecair supaya suhunya kekal


antologi

kumpulan karangan (seperti cerpen, sajak) yang dihasilkan oleh pengarang yang berbeza

انتولوݢي (Jawi)


planu

daripada bahasa Sepanyol plano (“pelan”).


rwala

menjunjung (membawa sesuatu di atas kepala)


magbayad

Ku'nu kaw magbayad sin iliktrik, tubig, iban intarnit ta?

Bila kau nak membayar elektrik, air, dan internet kita?


hinglaw

Wala' aku nag'iskul sabab mataas in hinglaw ku.

Saya tidak pernah pergi ke sekolah kerana demam ku tinggi.


langgit

In hula' Rusiya in timagna' sin paghinang sin langgit pa sakit COVID-19.

Negara Rusia adalah pertama mengilang vaksin untuk penyakit COVID-19.


tangdan

Pila in tangdan magpatahi' badju' kaymu?

Berapa pembayaran anda untuk menjahit baju?

Pila in tangdan dīhil kaymu?

Berapa ganjaran yang diberikan kepada anda?.

Ayaw kaw magdihil atawa magtayma' tangdan!

daripada bahasa Proto-Philippine *taŋ(e)dan.


magbanta

Magbanta in Malaysia iban Indunisiya tagna'.

Malaysia dan Indonesia ialah bermusuhan dengan sama satu lain pada masa lalu.


năr

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *ʔnar (“hari”). Bandingkan juga dengan 'năr (“matahari”).


kơtam

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *ktaːm, daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *kt₁aam (“crab”). Kognat dengan bahasa Pacoh atam, bahasa Khmer ក្ដាម (kdaam), bahasa Mon ဂတာံ, bahasa Vietnam dam, đam, bahasa Khasi tham.


măt

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *mat, daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *mat.


khei

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *khai, daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *khəjʔ. Kognat dengan bahasa Alakkahaj, bahasa Sedang khế, bahasa Khmer ខែ (khae), bahasa Pacoh kixay, bahasa Mlabrikiʔ, bahasa Lamet [Nkris] kheʔ.


tơmo

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *tməw, daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *t₂mɔʔ (“batu”); kognat dengan bahasa Central Mnong mau, bahasa Halang mô, bahasa Khmer ថ្ម (thmɑɑ) dan bahasa Khasi maw.


tăng

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *-ʦaŋ, daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *kt₂aŋ (“pahit”). Kognat dengan bahasa Sedang xáng, bahasa Nyaheundaŋ, bahasa Vietnam đắng, bahasa Pacoh atáng, bahasa Khasi kthang, bahasa Bolyutɕaŋ⁵³ dan bahasa Mon က္တၚ် (kətɛŋ).


akăn

Daripada bahasa Proto-Bahnaric *ʔəkan (“isteri”), kata terbitan awalan bahasa Proto-Bahnaric *kan (“perempuan”), daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *kan (“perempuan”).


angek

Ado ae angek kek sinia.

Daripada bahasa Minangkabau angek, daripada bahasa Melayik Purba *haŋət, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaŋət.


angek

Agak angek badan ko raso e dari ka patang.

Daripada bahasa Melayik Purba *haŋət, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaŋət.


pelebaya

Orang yg menjalankan hukuman mati, algojo, pertanda.


arunika

Pancaran cahaya matahari selepas matahari terbit waktu pagi.

Pinjaman learned daripada Sanskrit अरुनीका (arunīkā).


kepuyuk

Daripada bahasa Minangkabau kapuyuak. Tidak diketahui jika ia diperoleh daripada bahasa Melayu.


marayaw

In tau marayaw awn manga mataud bagay niya.

Seseorang yang baik mempunyai banyak kawanya.


mahapun

Mahapun na dimatung in pakidj piyabī niya ha Shopee.

Pakej yang dibeli daripada Shopee sudah sampai di petang.


jahulaka'

Hinda Kim Il Sung, Kim Jong Il, iban Kim Jong Un amuna in hambuuk ha manga jahulaka' pakarayaw nakura' ha katān dunya.

Kim Il Sung, Kim Jong Il, dan Kim Jong Un ialah salah satu pemimpin-pemimpin yang paling kejam di seluruh dunia.


basta

Basta aku makagaus mattu ra aku.

Saya akan pergi di sana jika aku mampu tu.


sagbut

rumpai (rumput atau tanaman yg tidak keinginan)


kansisilyu

daripada bahasa Sepanyol calzoncillo. Banding dengan bahasa Tagalog kalsonsilyo (“seluar dalam”).


luhud

daripada bahasa Proto-Philippine *luhud (“perbuatan berlutut”). Banding dengan bahasa Cebuano luhod.


lipeh

daripada bahasa Melayik Purba *lipəs, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ipəs, daripada bahasa Austronesia Purba *Sipəs (“lipas”).
Serumpun dengan bahasa Minangkabau lipeh.


lipeh

daripada bahasa Melayik Purba *lipəs, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ipəs, daripada bahasa Austronesia Purba *Sipəs (“lipas”).


latik-latik

Subay patayun in manga latik-latik bat di' tumaud in manga hilam amun magdā sakit.

Semua jentik-jentik itu mestilah dibunuh supaya untuk mencegahkan peningkatkan bilangan nyamuk yang pembawa-pembawa penyakit.


tilaw-tilaw

Mataud manga tilaw-tilaw naghuhula' ha lanaw-lanaw.

Ada banyak jentik-jentik bertinggal di air bertakung.


multa

daripada bahasa Sepanyol multa (“denda”)


abaralangau

Bai abaralangau ku dot nokoling no dot aso dangol ka i Masan.

Saya mendengar khabar yang Masan sudah meninggal dunia.


abazazat

Banalko abazazat ko mangakan dino kinulat nu mai Oboi

Kamu makan kuih kamu dengan sedikit demi sedikit, Oboi.


oholian

oholian banal no buatan nu.


humali

Mokiubat kito tu ong amu humali ino sakit nu dino.

Mari kita pergi berubat nanti sakit melarat.


mongihamin

mongihamin


magazau

Hondomon no ‘’’magazau’’’ do ginazau.


humago

Humago oku diti, amu no kenud oku do makan po.

Saya mahu cepat, tidak dapat tunggu sehingga waktu makan.


guntomon

guntomon


moju

Kada kalaid do mongoi moju.


mingikingis

Kadan no mingikingis


guringon

Guringon po ilo manuk.


mongorazou

Kadan mongarazou .


rutik

Orutik ogi ihud do palanuk sid isan do bavang.

Banyak kesan tapak kaki binatang di tepi sungai.


sokoviai

kaino miumpug tokou sokoviai.


agasazou

Banalko agasazou ko mang ikau oi. Amu ko mikotoron mirimpanau

Kamu memang seorang yang sibuk. Kamu tidak pernah berhenti berjalan


vanit

Kadan no polingai mangasa dilo dangol tu angarol no.

Jangan lupa asah parang itu sebab ia sudah tumpul.


mongisokod

ozi oku monginsokod


oloidan

Oloidan oku mandad dika.


mirimpanau

Kadan no ‘’’mirimpanau’’’ ong sodop no

Jangan lagi ‘’’jalan-jalan’’’ kalau malam sudah.


momilugu'

insaru yahai momilugu' dot manuk .


vudsa

jagaai vudsa vudsa no.


misuntuk

Siti ko misuntuk .


asakau

Asakau ino togomon kadan no mogom sino .


manantapi

Orongod ko ma do lumohing no ong manantapi ko ogi.

Kamu seperti orang tua yang memakai kain sarung.


Dovong

Dovong nokuro ko tu ong ikau tu dovong .


bwarat

ologot iti bwarat angarol no.


balajar

kada kou kolihu balajar .


mangagarit

Ong aparu mangagarit do gata, ogumu o siin ot adapat.

Jika rajin menoreh getah, banyak duit akan diperolehi.


kuroyon po

Kuroyon po.


koposizan

Tahakai okoi koposizan .


mamaal

kano mamaal yati walai .


izimbatok

Avazo ilo izimbatok.


tompulalaki

Ogumu tompulalaki dilo sahap notutudan.

Terdapat banyak percikan api dari daun kering yang terbakar.


monorima kaseh

Kanoumonorima kaseh no.


mongivas

Sumori oku po sid kampung borud‘’’mongivas’’’ oku po.

Saya pergi kampung Borud untuk‘’’menghadiri keramaian’’’ .


baraling

Aralom ma ino baraling dialo oi


mamarabas

kano moi mamarabas Hilo tindohuon .


mangantalab

Tabangai oku dikou mangantalab dilo karabau di nakalabus.

Kamu tolonglah saya mengepung kerbau yang terlepas itu.


mokiakan

Mokiakan oku.


kumingis

Baiko ‘’’kumingis’’’ ong kopisamung do ulun tanid.

Mesti ‘’’senyum’’’ kalau terjumpa orang lain.


mongimot

yoku mongimot tondu.


basi barani

Sumokot ot ong basi ong basi barani o ngaran

Semua jenis paku akan melekat pada magnet.


Mongivas

mongivas oku sid sombol.

saya menghadiri keramaian di tempat jiran.


mangarait

Kadan mangarait do ngaran dot ulun ong aso panangan.

Jangan menyebut nama orang jika tidak ada kepentingan.


pinguyat

Moi oku pinguyat id sosodopon.


diumagang

Diumagang oku do sada sid badi.


uzuw

Atag ong uzuw tokou hiza sumambayang ' .

Baik kiranya kita sepakat ketika bersembayang.' .


mongumpug

Baiko ‘’’mongumpug’’’ kono siin ino .

Mesti kau ‘’’mengumpul’’’ duit sudah itu.


gurudan

Orohian oku mangakan gurudan.


havos

Abahavos iti govuton havos no.


mibahagi

Ong yat gino mibahagi toko ilo takanon.

kalau macam tu berbagi dulu kita itu makanan.


mangarambat

Mangarambat tokou sada sid rahat dot Indarason.

Mari kita pergi menjala ikan di Indarason.


moginanangkus

kada koumoginanangkus.jangan kamuberlari-lari.


niatod

‘’’Niatod’’’ oku di anthony.


billawan

endang bong jama billawan.


dazou

I dazou ku, Kinoringan o sanganu.


notongkop

notongkop no ngaie lo tana .


dumazou

Kadan vovoson dumazou, eduanan tokou ogi.

Jangan terlalu lama bergaya, nanti kita ketinggalan


momanau

kayou momanau .


hago

Hago kou no mamanau, eduanan kou.' .

Kamu jalan cepat, nanti kamu ketinggalan' .


moki maap

moki maap bo om varo yoku silap.


nokolobuk

aiso noh nuon iti ratu sabap dot nokolobuk noh .

tiada yang mahu ambil durian ini sebab terjatuh sudah .


dumingkas

Dumingkas ino dapu dino ong koviliu.

Barang tembaga itu akan pecah sekiranya terlepas


tekka

la i' na ku tekka men luma.


monginduruk

Monginduruk oku po tintod mimpuun kumaraja.


tumangkus

Kadan no‘’’tumangkus’’’.


mikorouhot

Mikorouhot oku e tulun.


nakahalas

Nakahalas oku sid tukad nga netaman iti parudku.

Saya tergelincir di tangga dan kaki saya lebam.


pongindurukan

Minogoit oku pongindurukan.


tiakan

Tiakan yoku lo sada


nagazau

nagazau ku no e sada.


babong

sumori oku babong .


neggong

la i' na ku neggong ia.


mangatas

Contoh ayat.C Amai sumino mangantas valai dau tu ogumu noh sakot tumulai.

Terjemahan.Pak cik pergi menebas laman rumah dia sebab banyak sudah rumput muncul.


notobuk

notobuk ilo buul .


humalib

Kadan no humalib dot ulun okon, gam kumansang banal posurut di kondiri dau.

Janganlah iri hati dengan orang lain, bahkan berusahalah lagi untuk memajukan diri sendiri.


ngingilon

ngingilon kono kopio Ali.


enagan

Enagan-i dahai do tolu ribu ot pongojuvaranan nu dinot barang dino.

Kami masih mampu dengan harga tiga ribu barang itu kamu jual


gagarit

olawa ino Gagarit.


oburubui

Oburubui ogi mamadlabus i sokoviai it ongoulun do kota dino.

Keluar berkejaran orang-orang dari kota itu.


mongodumpau

Mongodumpau yoti vatu sid bavang.


tumobung

Kada no tumobung sid bawang tu haro buayo .

Jangan terjun di sungai itu kerana ada buaya.


korumpos

korumpos oku po.


bongkulitan

Asangal i Bino mongingit galas alasu tu bongkulitan gia yau.

Bino mampu memegang gelas panas sebab dia berkulit tebal.


minsobu

Ong‘’’minsobu’’’sumori sid tandas.


erou

Erou ino kasut nu.


osoriba

Osoriba ko.


humarap

humarap dot ali-ali kou-i sino' .

Berharap yang kamu baik-baik sahaja di sana' .


pisimozoon

Kadan no‘’’pisimozoon’’’ ino tongo banat nu.


ga'am

Varo ka gaam nu, pangaga'am ku diti surat?

Kamu ada gamkah, saya ingin menggam surat ini?


sumorut

kada gia sumorut yo .


Mongohuzas

Contoh ayat.Yalo yadik baiko ilo mongohuzas nopo karaja dau ong nokimot noh posimomoiyon dau.

Terjemahan.Adik dia cuma pandai menghancurkan saja kerja dia kalau ternampak sudah permainan dia.


rampai

(please add the primary text of this contoh penggunaan)
(sila tambah terjemahan bahasa Melayu bagi contoh penggunaan ini)


poginodop

Minoi oku poginodop hilo gouton.


ousa

kada ‘’ousa’’.


nopilat

Nununopilat Nu.


mogurantat

keadaan kendaraan yang bergagar semasa melelui melelui jalan gravol


obombong

Obombong do hukum ong retan do bobolizan.

Penuh dengan adat sekiranya dipanggil sebagai bobolian.


oduruk

Ponginud po‘’’oduruk’’’ sino.


mongindakot

```mongindakot```


atabpaan

Suvai ko atabpaan ino manuk dino ong sodop no tu kasako no yosido.

Ayam itu hanya boleh ditangkap bila malam apabila dia sudah bertenggek.


tanak ku

Ngaran tanak ku ie Angela.


mingboros

mingboros po kai kada amu mingboros tu amu buli elo yat gino.

bercakap dulu ba jangan tidak bercakap tidak boleh tu begitu .


takanon

haro takanon dokoyu hino ? .


mongingia

Alawa kopio ie mongingia.


obozo-bozo

Obozo-bozo ku Yahat tu rimbiton po, gumama po sid tagad.

Saya merasa terharu/simpati dengan Yahat yang sudahlah mnempunyai anak kecil juga turut berkerja di ladang.


minsarap

Kaino minsarap.


momudung

‘’’Momudung’’’ oku po do manuk.


katangaran

Mamanau tokou sid katangaran, mokiagum tokou.

Mari kita pergi ke paya bakau untuk mencari lokan bakau.


kogos tobuk

pomoli no kogos tobuk nu suab .


obudu

Obudu kono iyah yoh tanak.


mingimpori

Mongimpori po sid rahat, dati ong varo it ikana-kana.

Mari mencari hasil di laut, mungkin boleh mendapat lauk sehari-harian.


sipik mato

Mamakai i Grace sipik mato .


kumiboros

‘’’Kumiboros’’’ oku po dikau.


buntui

Minongoi i ama pogihum do buntui id talun.

Ibu pergi mencari buah keladi liar di hutan.


paadagang

Paadagang do dapu ong it ama dialo dino


koponolipaun

koponolipaun kono di tama nu ?.


otoron

Otoran kah yamai sid valai.


azup

Pataan oku potazup sid govuton do tagad.

Saya mahu memasang perangkap di hutan ladang.


sokoto'

sokoto' daa iti karatas id hilo mija gunawon dot gam.

lekatkan kertas ini di meja menggunakan gam.


aranggal

Kada kitanga sinod alun-alun tu aranggal ko dati do kurita.

Jangan berada di tengah jalan, nanti kamu dilanggar kereta.


ogayo

Nokuro tu ogayo ino rasuk nu.


nokoponolipaun

nokoponolipaun kono di tapa nu?.


oromou

oromou


mokindahu

mokindahu no tanak hudi.


norogo

avantang no elo to norogo no yalo.


roun tundok

Siakan oku roun tundok.


arabut

Kada kou pimomoi sinod vatas, arabut dikou ino todukon ku.

Jangan kamu bermain dekat batas, nanti kamu tercabut sayuran yang saya tanam.


tinolipaunan

Tinolipaunan oku di Ann ditinu .


kinupi

Nokuro tu opeetkinupi nu .


timai

Timai po .


minsingondu

Insaru i Jamil minsingondu

Jamil selalu berkelakuan seperti pondan.


mongondi

menyanyikan lahi tradisi rungua yang mengandungi nasihaht


mangapuw

mengobati orang dengan cara membacakan mantra


Malepa


Malomo


Balawo


mogurantad

keadaan kereta yang begagar samasa melalu jalan gravol


Malampe


Mallaga


Ampelo


Kalapua


Mallua'


Maddapicu


Torogo


tūd

daripada bahasa Proto-Philippine *tulúd. Banding dengan bahasa Cebuano tulod.


telekung

Kain selubung yang digunakan perempuan Muslim (biasanya Malaysia, Indonesia, Singapura, dan Brunei) untuk menutup tubuh yang meliputi seluruh anggota badan kecuali muka ketika bersembahyang; mukenah


telekung

Kain putih yang digunakan sebagai sarung kepala untuk suku Baduy Dalam


cagu

sejenis penyakit bernanah pada kuku jari.

Banding dengan bahasa Minangkabau canggu.


mabagunbun

Mabagunbun in dān.


ngelulu

Anang ka ngelulu agi, padah utai ke amat!

Jangan nak berlakon lagi, beritahu benda yang betul!


ngeluluka

Ketegal ka anak sida pulai, nya meh iya ngeluluka diri sakit

Disebabkan nak anak mereka balik, dia berpura-pura sakit


kahapun

Piyapasar aku kahapun.


biwang

Awn biwang.


himmil

In panyam yaun himmil.


kalua

madu (pasangan suami selain isteri pertama)

Hi Jubairah awn kalua.


kampa

dahan dan sampah sarap hanyutan yang menghalang laluan air ketika banjir


kandaru

Bīhi aku kandaru.

daripada bahasa Sepanyol candado. Banding dengan bahasa Tagalog kandado.


kabii

kabii nagbuka puasa ha bay.


kangug

Ayaw kaw lumamud ha manga tau kangug.

Jangan engkau bergaul dengan orang gila .


Sau

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan sū, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama sū, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *sū.


katkat

Hariin na in katkat ku bakas dī?

Di manakah gergaji saya nampak di sini tadi?


lumabay

Abā! Dimatung na hi Suhaimi dayn Nibong Tebal, sampangun natu' siya bang lumabay ha bāy natu'.

Oh! Suhaimi sudah samapi dari Nibong Tebal, Jom jumpa kalau dia akan lalu di rumah kita.


lummu'

Na lummu' in tubig yaun hi Abdul sin ihi' niya.

Air itu dicemari oleh si Abdul dengan air kencingnya.


paggastu

paggastu ka nia.


mingkuizabut

berkeliaran atau mendekati seseorang dengan tujuan minta perhatian


kiyapasaran

Bay yaun kiyapasaran.


dahal

Dahal tuud in bata' yaun.


pigi'

in bay yaun hinang ha pigi' sin bud.


tutug

Fatimah ma tutug mag bana.


masapat

Masapat in bata' yaun manaw.


lawag

naglawag aku anggur di a pasar.


nagdugtul

karita yaun nagdutugtul.


tunga' dag

Tunga' dag na hi Aminah dimatung.


bagbag

nahuwus na bagbag in basu yaun.


ungkul

Gimuwa' in tayi ungkul hi Abdul.


mahanggaw

ayaw kaw mahanggaw .


simagnat

Simagnat in bāg niya ha lawang.


Hangkaraih

hangkaraih da aku.


vongking

kutu yang didapati bersembunyi dalam tilam


wayruun

Wayruun dī in duktur.


mahumput

Mahumput in babai yaun.


kanat

Nag kanat suka in tau nahihilu yaun.


obohizan

membelikan, akan membeli sesuatu untuk seseorang


kunsum

Kunsum ampa aku maghinang.


hilu

Maghali muna ikaw bat malawa' in hilu mu.

Rehat dulu kau supaya pening akan hilang.

Bang in tau hilu way na in ginhawa niya.

Jika orang menjadi pemabuk pemikirannya sudah tiada.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hilu (“racun”). Banding bahasa Tagalog hilo.


libat

Libat in mata hi Mannan.


langug

Awn isab langug marayaw iban mangi'.

Ada juga kelakar yang baik dan buruk pun.

lumangug
maglangug
naglalangug
naglangug


umaw

In tunangku umaw.


juwalan

Sung! Mamī kita juwalan.


hinug

Hinug na in mampallam ini.

daripada bahasa Proto-Philippine *hinuʀ. Banding dengan bahasa Cebuano hinog & bahasa Tagalog hinog.


mongizop

mengipas padi dengan untuk memisahkan padi daripada hampas padi dengan menggunakan alat tradisional


alun panjang

Mataud miyatay manga tau kalna' dakula' alun panjang kimugdan ha hula' Jipun.

Banyak orang sudah mati kerana tsunami besar yang terkena Jepun.


masipug

masipug ako.


manaw

Manaw na kaw?


karayawan

Malaggu' in karayawan niya kaymu.

Dia mempunyai kebaikan yang besar kepadamu.

Daripada ka- + dayaw (“kebaikan”) + -an.


nouva

pokok yang berbuah, atau telah menyangkal


kuput

Na makay hi inda' badju kuput.


Magipat anak

mag ipat ako anak.


dih maingat

dih aku maingat maghinang.


maulong

maulong ako kaniya.


mahapdi

mahapdi na ako.


kalling

panggilan etnik Suluk kepada orang India

Nakabana hi Jubaiarah tau kalling.


matatas

Matatas kaw mag tindug.


kiyapakpakan

aun tau kiyapakpakan.


Nasusa

nasusa toud Ako .


malasa

Malasa aku kaymu


pangalay

sejenis tarian tradisional diprestasikan oleh suku Suluk, dikenal sebagai mengalai

Indaginis in pangalay sin Tausug .

Berbagai jenis tarian tradisional etnik Suluk.


awwal

aunu en awwal sin histuri mu ini?


magkakak

magkakak ja in hinang mo.


babae lingkatan

aun babae lingkatan.


budjak

Miyatay in kura' yaun sin budjak hi Abdul.


ayad

maayad siya maghinang.


dukut

Masarap in dukut kaunun.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *dəkət. Banding dengan bahasa Cebuano dukot.


bulaug

Bulaug in bata' yaun.


kaput balis

Nasaggaw in manga nagdaragang ha tabu' sin manga kaput balis.

Peniaga di pasar telah ditangkap oleh penguatkuasa.


ulalang

Malabung tuud in ulalang hi apu' ku.


nopodsu

telah mandi, dimandikan atau telah basah


giyagaha

in kaha yaun giyagaha.


tivo sunduvan

seruan menyatakan kepada orang lain agar tidak lemah semangat


hilaw

Hilaw pa in ista'.

daripada bahasa Proto-Philippine *hilaw.


malugay

Malugay siya dimatung.


mahunit

Mahunit ku lupahun.

Ia sulit untuk saya lupakan sesuatu benda itu.


monogok

memerihara agar bertumbuh dan berkembang dengan baik


natanak

Natanak in dumpit.


tibaw

Nakaratung kahapun in manga tibaw .


parabut

parabut yaun nagbulakai.


kusug

daripada bahasa Austronesia Purba *keseʀ. Banding dengan bahasa Cebuano kusog.


Mayta kau

kenapa kau susa hati.


panumtuman

Panumtuman niya in patta' yaun.


mokihandoi

mencari berudu katak sebagai punca makanan


gembira

Perasaan yang berkait dengan sifat positif; bahagia, riang

ݢمبيرا (Jawi)
ݢمبيرا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit गम्भीर (gambhīra, “dalam”).


gembira

daripada bahasa Melayu gembira, daripada bahasa Sanskrit गम्भीर (gambhīra, “dalam”).


bulbul

In bulbul sin manuk-manuk yaun pula.

rambut (terutamanya ketiak & alat sulit manusia)

daripada bahasa Proto-Philippine *bulbul (“rambut tubuh; bulu”), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bulu. Banding bahasa Cebuano bulbol, bahasa Tagalog bulbol.


lapi'

Madurug in pangantin usug namakay lapi'.

Tampan pengantin lelaki memakai baju lapi'.


makasla

Bukun da kaw makasla.


manglimus

ayaw nakaw manglimus.


labban

Awn unu in ha lawm labban yan?


mahakutta'

Awn manga intan in mahakutta' sin pangiyan Anggalis.

Mahkotanya ratu Inggeris berbanyak intan.

daripada bahasa Melayu mahkota, daripada bahasa Pali makuṭa, daripada istilah bahasa Dravidian.


pangiyan

In Raja Permaisuri Agong amu na in pagtawag ha pangiyan sin Malaysia.

Raja Permaisuri Agong ialah gelaran untuk ratu Malaysia.


natūg

Natūg na kaw wala' pa?

na- + tūg. Banding dengan bahasa Cebuano natulog & bahasa Tagalog natulog.


matūg

Matūg muna aku hangkaray' da.

ma- + tūg. Banding dengan bahasa Cebuano matulog & bahasa Tagalog matulog.


hangkaray'

Tagad muna kaw hangkaray' kalna' awn aku bīhun ha tinda.

Sila menunggu dulu sekejap kerana ku mahu beli sesuatu di kedai.


kabayaan

Unu man in manga kabayaan iban hukaw mu?


kabayaan

Kabayaan ta kaw.


ugat

daripada bahasa Proto-Philippine *uʀat, bahasa Melayu-Polinesia Purba *uʀat, from bahasa Austronesia Purba *huʀaC.


limabay

Limabay siya kaina ha bāy namu'.


piyasāran

Piyasāran in bata yaun.


pagsusunan

In kabuhi' niya nahipu' sin pagsusunan ha maas niya.

Hidupnya penuh dengan penyesalan kepada ibu bapanya.


mangi'

Lawng sin sikgu mu kāku', "mangi' kunu' tuud in addat mu ha iskul." Bunnal ka yan?

Cikgu anda mengatakan aku bahawa "Kelakuan anda tersebut di sekolah buruk." Adakah itu benar?


pamāpa

Butangi pamāpa in manuk yan.


graduwit

Hi Iqbal, purul Sambuwangan amu in graduwit sin pag'abugaw ha University of Nottingham.

Iqbal, asal dari Zamboanga, ialah seorang lulusan Sarjana Muda Undang-Undang di University of Nottingham.

daripada bahasa Inggeris graduate (“lulusan; graduan”). Banding dengan bahasa Cebuano gradwet & bahasa Tagalog gradweyt.


daira

In Daira sin Sandakan tiyatawag "Asibi' Sungsung".

Bandar Sandakan itu digelar sebagai "Hong Kong Kecil".

Karuk masimbul in daira sin Beijing ha katilingkal dunya.

Beijing ialah bandaraya yang teramai di seluruh dunia.

daripada bahasa Melayu daerah, daripada bahasa Arab دَائِرَة (dāʔira).


dakula'

Dakula' in silikan sin luri yan.

daripada bahasa Proto-Philippine *dakəlaq (“besar”). Banding bahasa Pangasinan dakila, bahasa Tagalog dakila, bahasa Tagbanwa dakula', bahasa Mansaka dakora, bahasa Maranao dakola', bahasa Manobo Bukidnon Barat dekela' dan bahasa Bikol Central dakula.


asubu

asubuhun
iyaasubu
iyasubu
mangasubu
pangasubu


asibi'

Balsays asibi' in iyusal ku bingit ista'.

Saya mengunakan mata kail bersaiz kecil.


pangasubu

Awn pangasubu' ku kaymu. Ikaw ka in nakabunu' ha ina' niya? Sambung kaw!

Aku mempunyai pertanyaan kepada awak. Adakah awak orang yang membunuh emaknya? Jawablah!


sugarul

Siyaggaw sin manga pulis in sugarul kabii.

Seorang pencuri ditangkap oleh polis malam tadi.


kamisun

daripada bahasa Sepanyol camisón (“baju malam”).


bulsa

Ayaw hibutang ha bulsa in silpun mu sabab maluhay sa masakmit.

Jangan letakkan telefon bimbit anda di dalam kantung kerana ia senang dapat disambar.


huwis

daripada bahasa Sepanyol juez, daripada bahasa Latin iūdex. Banding dengan bahasa Tagalog huwes.


lupad

daripada bahasa Proto-Philippine *ləpad. Banding dengan bahasa Aklanon eupad, bahasa Cebuano lupad, dan bahasa Tagalog lipad.


lumupad

Ku'nu sila lumupad pa Nunukan?


limupad

Limupad in passawat pa taas.


malaul

Malaul aku ha pagsambag sin manga sualan matimatik ini.

Saya penat menjawab soalan-soalan matematik.


makalaul

Makalaul tuud dimāg ha Būd Kinabalu.

Menaik ke Gunung Kinabalu ialah sangat memenatkan.


sumariya

daripada bahasa Sepanyol sumaria (“ringkasan”), daripada bentuk perempuan sumario.


magsumariya

bentuk aspek kontemplatif bagi magsumariya


liyabi

daripada bahasa Sepanyol llave (“kunci”), daripada bahasa Latin clāvis (“kunci”). Banding dengan bahasa Bikol Central lyabe & bahasa Tagalog liyabe.


lubug

Lubug in tubig ha suba' bang makusug in ulan.

Air di sungai itu ialah keruh selepas hujan deras.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ləbuʀ (“lumpur, air berlumpur”). Banding dengan bahasa Ilocano lubo, bahasa Kapampangan albug, bahasa Bikol Central labog, bahasa Aklanon eubog,
bahasa Tagalog lubog,
bahasa Maranao lebog, and bahasa Melayu lebur.


unud

Abā! Matambuk pakarayaw in unud sin danggit yan.

Aduh! Hebat gila gemuk daging ikan lambai itu.

Banding bahasa Bikol Central unód, bahasa Cebuano unod, dan bahasa Waray-Waray unód.


biya'diin

Biya'diin kau maingat magdayaw kumpyutil iban hinpun?

Macam mana kau tahu memperbaiki komputer dan handphone?


gotong-royong

ݢوتوڠ - رويوڠ (Jawi)

Gabungan bahasa Jawa gotong (“mengangkat”) + bahasa Jawa royong (“bersama-sama”).


silawak

Diyungug mu in silawak sin bata'-bata'?

Adakah awak mendengar jeritan kanak-kanak itu?


silawak

Silawak kaw bang awn kakitaan mu tau mari.

Jeritlah jika kau lihat sesiapa yang datang.


gisi'

Awn gisi' in badju' mu.

gimigisi'
gimisi'
gisia
gisiun
gīsi'
magisi'
nagisi'


gisi'

Gisi' in kātas dīhil kāku'.

Kertas yang diberekan kepada saya koyak.


dublun

daripada bahasa Sepanyol doblón (“doubloon”).


dayn diin

Dayn diin ta' kamu yan?

Dayn diin aku tumagna' maghitung?


dayn hain

Dayn hain in manga tau yan?

Dayn hain kaw nakarungug sin suysuy yan?

Dari mana kau mendengar khabar angin itu?


hain

Bentuk alternatif bagi hariin (“di mana”)

Hain kaw naghuhula'?


bī

Bī kaw sin ista' ha tabu'.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəli, daripada bahasa Austronesia Purba *bəli. Banding bahasa Tagalog bili.


pāy

Mataud in naani nila pāy.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pajay. Banding bahasa Ilocano pagay, bahasa Kapampangan pale, & bahasa Tagalog palay.


babuy talun

Daripada babuy (“babi”) + talun (“liar”).


bika'ka'

Banding dengan bahasa Cebuano bikangkang.


magbika'ka'

Ayaw kaw magbika'ka'.

bentuk aspek kontemplatif bagi magbika'ka'


bihaini

Bihaini ta' in walna' nakita' mu badju' ha mul?

Baju yang kau ditemukan di pusat beli bela adalah begini ya?


bihayan

Siyulayan ka sin kuting yan bihayan kimaun ista'?

Begitukah kucing itu cuba makan ikan tadi?


biya'

Biya' kaw alnab bang magkaun.


bihaun

Nag'iskul siya bihaun ha Kuala Lumpur.


setem

kertas kecil yang dilekatkan pada sampul surat sebagai tanda bayaran pos


karton

kotak yang diperbuat daripada kertas keras


kartun

sejenis filem bergambar yang terjadi daripada rentetan lukisan

lukisan ringkas yang menunjukkan ciri-ciri subjeknya dengan cara yang dibesar-besarkan secara lucu


kualiti

کواليتي (Jawi)


paracut

ڤاراچوت (Jawi)


payung terjun

kain bertali yang digunakan untuk terjun daripada tempat tinggi (seperti dari kapal terbang)

ڤايوڠ ترجون (Jawi)


naratif

pandangan lisan atau bertulis tentang peristiwa yang berkaitan

ناراتيف (Jawi)


makusug

Makusug pakarayaw in ulan adlaw yan.


isab

Awn isab manga Tausūg naghuhula' ha Indunisiya.

Ada juga orang Suluk bertinggal di Indonesia.


nag'alun panjang

Nag'alun panjang ha Jipun tahun 2011.


kuku puti'

In mayat piyuputus sin kuku puti'.


puti'

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *putiq.


manga

Daripada bahasa Proto-Central Philippine *maŋa, daripada bahasa Proto-Philippine *maŋa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *maŋa.


nakussu'

Nakussu' in ilung hi Kuraysiah sin apu' sa'bu natutūg.

Hidung Kuraysiah dicucuk jari cucunya semasa tidur.


bahibu

Daripada bahasa Southern bahasa Proto-Philippine *barahibu (“rambut tubuh”). Banding dengan bahasa Bikol Central barahibo, bahasa Hiligaynon balahibo, dan bahasa Tagalog balahibo.


machaka

Lina machaka surat berita ngagai ini iya

Lina membacakan surat khabar kepada nenek dia


awn

Awn sayul iban bungang kahuy ha passalaya bagu ukab kiyadtuan ku.

Ada sayuran dan buah di pasar raya baru buka yang aku pergi.


mayta'

Mayta' kaw amāhan kāku' sin way aku nagꞌunu kaymu?

Kenapa kau marah kepada aku bila aku tak ada buat sesuatu buruk kepada mu?


biyuka'

Nangiram aku biyuka'.


bahagia

Perasaan yang berkait dengan sifat positif; gembira, riang.

بهاݢيا (Jawi)
بهاݢيا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit भाग्य (bhāgya).


bahagia

daripada bahasa Melayu bahagia, daripada bahasa Sanskrit भाग्य (bhāgya).


iyut

daripada bahasa Austronesia Purba *qiut. Banding dengan bahasa Cebuano iyot dan bahasa Kadazan izut.


wati

bersetubuh; bersanggama; mengawan (dari haiwan)


sambulaan

Diyagit sin sambulaan in alnab yaun.


bakakka

Kakitaan ha lambang sin hula' Sabah in bakakka.

Burung rajah udang itu dapat terlihat di dalam lambang Negeri Sabah.


bulsit

daripada bahasa Hokkien 無衣食 (bô-ui-si̍t, “mempunyai nasib malang”, secara harfiah “tanpa pakaian dan makanan”). Banding dengan bahasa Cebuano buwisit & bahasa Tagalog buwisit.


maglannu'

Maglannu' kami sin bilik klas ubus udjian SPM.

Kami akan membersih bilik darjah selepas peperiksaan SPM.


pilim

Nakaatud kaw sin pilim "Gods Must be Crazy"?

Adakah awak pernah menonton filem bertajuk "Gods Must be Crazy"?

* daripada bahasa Inggeris film.
* daripada bahasa Indonesia film, daripada bahasa Belanda film.


supidda

daripada bahasa Indonesia sepeda, daripada (berdialek) bahasa Belanda (standard bahasa Belanda vélocipède), daripada bahasa Perancis vélocipède, daripada bahasa Latin velox (“swift”) + pes (“kaki”).


sipidda

Bentuk alternatif bagi supidda (“basikal”)


suysuy

Ayaw kaw magdungug sin manga suysuy yan.

Jangan mendengar khabar-khabar angin itu.


linug

Nagparā in parinta Malaysia sin manga magtitimbul magtabang ha manga tau kiyugdan sin linug ha Turki.

Kerajaan Malaysia mengerimkan para penyelamat untuk menolong mangsa-mangsa gempa bumi di negara Türkiye.

Daripada bahasa Proto-Bisayan *linug, daripada bahasa Proto-Philippine *linuʀ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *linuʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *linuʀ.Banding bahasa Cebuano linog.


nakura'

Hi Suhail in nakura' sin parhimpunan ini.

daripada bahasa Melayu nakhoda, from bahasa Parsi ناخدا (nâxodâ, “juragan; kapten kapal”). Banding dengan bahasa Maranao nakoda' dan bahasa Tagalog anakura.


siyap

daripada bahasa Melayu siap, mungkin daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *srap (“siap; sedia”).


mapisak

Mapisakin dān bang imulan sin makusug.

Jalan itu berlumpur kalau ia berlaku hujan deras.


palda

daripada bahasa Sepanyol falda (“skirt”).


kayt

Natugsuk in lima ku sin kayt.

Tangan saya tercucuk oleh pin keselamatan.


lawm

daripada bahasa Proto-Philippine *daləm, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *daləm, daripada bahasa Austronesia Purba *daləm. Banding dengan bahasa Ilocano dalem, bahasa Kapampangan lalam, bahasa Bikol Central rarom, bahasa Cebuano lalom, bahasa Maranao dalem, dan
bahasa Tagalog lalim.


malawm

Malawm pakarayaw in lubang sin Marianas.

Daripada ma- + lawm. Banding bahasa Tagalog malalim.


pitaka

Bentuk alternatif bagi pitaka' (“dompet”)


karupangan

Dakula' na tuud karupangan mu!


makahilu

Makahilu sa in pananum yan!

Tumbuhan itu menyebabkan perasahan pening!


malingug

kacau (disebabkan peperangan; bencana, dll.)

Timaud in umbul sin manga tau pilak naghuhula' ha Sabah kalna' malingug tuud in hula' Pilipina.

Bilangan pendatang haram yang bertinggal di Sabah meningkat sebab negara Filipina sangat kacau.


hiluhala'

Kimaruk na tuud in hiluhala' ha pangdaig hula' ta Pilipina.

Parahnya ganguuan awam di negara jiran kita, Filipina.


āyan

In hula' Subyit in timagana' sin pagparā sin tau pa āyan.

Ialah Kesatuan Soviet adalah negara yang mengirim satu manusia pertama di angkasa.


litsun

Liyu'dukan siya pagkita' niya sin litsun.

Dia berasa memuntah bila melihat babi panggang.

daripada bahasa Tagalog letson, daripada bahasa Sepanyol lechón.


barkada

Hinda Kaloy iban Jomari in manga barkada ku ha hinang.

Kaloy dan Jomari ialah kawan rapat ku di kerja.

daripada bahasa Tagalog barkada, daripada bahasa Tagalog barcada (“muatan kapal”).


hulin

Bentuk alternatif bagi hūlin (“gundu; guli; jaka; kelarang”)


magad

Katan raayat sin Sabah di' sa mabaya' magad pa Pilipin!

Semua rakyat Sabah tidaklah mahu bergaul pada Filipina!


bisaya'

istilah atau panggilan oleh Orang Suluk kepada orang Filipina yang beragama Kristian

In manga tau bisaya' da in magsa'bu sin adlaw Krismas.

Orang Filipina kristian itu sahaja yang merayakan Hari Krismas.

istilah atau panggilan oleh Orang Suluk untuk Bahasa Visaya (dikenal sebagai Cebuano atau Sugbohanon) dan pentuturnya

Maingat magbichara iban makahāti bisaya' in manga tau Sambuwangan.

Orang Zamboanga itu tahu bercakap dan memahami bahasa Visaya.


taytayan

jambatan (terbuat daripada bambu atau kayu)


latunan

Imuntas kami pa latunan sin Pulau Pinang.


kabataan

Dugaing na tuud in addat sin manga kabataan bihaun.

Kelakuan pemuda-pemuda itu ialah berbeza pada masa ini.


sabaw

Mabaya' kaw sin sabaw?, Di'.

daripada bahasa Proto-Philippine *sabaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *sa(m)baw.


masannang

Masannang hinangun.


hilut

daripada bahasa Proto-Philippine *hílut.
Banding dengan bahasa Kapampangan ilut, bahasa Bikol Central hilot, bahasa Cebuano hilot, dan
bahasa Tagalog hilot.


hilutun

Manjari mu ta' hilutun in siki ku?


tahi'

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tahiq.


daral

Daral kaw iklug.


daral

sejenis kuih muih atau pencuci mulut terbuat daripada daging kelapa terkukur dengan gula dibungkus dalam tepung atau pembalut tepung beras


tabid-tabid

sejenis gula-gula terbuat daripada tepung dan ubi kayu tertumbuk


Salasa

daripada bahasa Arab الثَلَاثَاء (aṯ-ṯalāṯāʔ).


Hammis

daripada bahasa Arab الْخَمِيس (al-ḵamīs).


balita

daripada bahasa Melayu berita, daripada bahasa Sanskrit वार्त्ता (vārttā, “berita”).


balita

daripada bahasa Melayu berita, daripada bahasa Sanskrit वार्त्ता (vārttā, “berita”). Banding dengan bahasa Bikol Central bareta dan bahasa Suluk bayta'.


Sabtu'

Way adlaw hinang bang Sabtu'


Milikan

orang atau warganegara dari negara tersebut

In tau Milikan yaun maingat magbahasa Sug.

Pemendekan bagi Amilikan, daripada bahasa Inggeris American.


Milikan

sesuatu berkaitan dengan negara tersebut (benda, gaya hidup, budaya, makanan, dll.)

Dayn Milikan in bana niya.