nolikapan

Nolikapan oku minagandad dika.


bayta'

daripada bahasa Melayu berita, daripada bahasa Melayu Klasik berita, daripada bahasa Sanskrit वृत्त (vṛtta). Banding dengan bahasa Tagalog balita.


padaau layag

Ogumu tomod o padau layag hilo rahat baino.

Banyak sekali perahu layar di laut hari ini.


ketegal

Aku enggai ke kebun ketegal mayuh nyamuk. Saya tidak mahu pergi ke kebun kerana banyak nyamuk.


lisih

Agayo lisih ku kumaa dia.


ungkab

ungkab kulit betisnya.


hado

Piro gatang iti hado.


garabak

Nolihuan ku biig ku id suang do garabak koritapui.

Saya lupa barang saya di gerabak kereta api.


nokolohing

Nokolohing no di tama om tapa ku.


ahakang

Ahakang mang iri tapui oi.


timulak

Timulak na in kappal dayn Tawau pa Nunukan.

Kapal itu dari Tawau berdestinasi ke Nunukan sudah bertolak.

Mabaya' aku timulak pa hula' dugaing.

Saya suka melancong ke negara-negara lain.


mapasuk

Mapasuk aku


wauk

nombor wauk.


siyag

Siyag pelikat.


tamaha'

Tahama kopio i Agus tu nakaanu no po'o nga mokianu po talad.

Agus sangat tamak dia sudah mendapat paha tetapi masih meminta kepak.


santut

Isai sanganu santut iti warana taragang no luwangan no?.

Seluar dalam siapa ini warna merah belubang suda?.


siom

nombor siom.


bukun

Aku bukun hambuuk panakaw!

Marayaw tau ka siya? Bukun!


tambadau

Agayo tomod ilo tambadau.


ngapit

Iya ngapit tebu.


papaapui

Minoi oku papaapui do lampung hilo sawat.


koinibaan

Nunu koinibaan montok boros dilo?


rapa

sedap rapa tu.


rapa

Mata iya rapa.


osu

"varo ot osu nu oi aki?" (ada daun sirih kah datuk?)


talun-alun

Kada pamain hilo talun-alun.


de'ing

hidup de'ing tu.


pengangkut

mengangkut, yang digunakan untuk pengangkut


ngangkut

Iya ngangkut barang ngena lori.


dayahan

Dayahan sa tuud tau ini.


monginduo

Kada no monginduo.


tenulis

Tenek en ki betulisku deg e kawat .

Kakak saya bertulis dekat rumah kawan dia.


padaau

Araag nodi ilo padaau ii tapa.


sekemon

sekemon hebat.


marik

Indai ngena marik ke diberi aku ngaagai iya. Mak mengguana rantai yang diberikan oleh saya.


nosidualan

Amu kapanau banal iri tu nosidualan.

Dia tidak dapat berjalan sangat itu sebab kaki dia terseliuh.


a'adang

Luguan di a'adang kaanu mamagayat ginawo tutuumanud.

Ketua yang adil mampu menarik hati pengikut.


Osolot

"osolot no iti kasutku , amu no naku kuma ku iti" (kasut saya sudah sempit , mungkin saya sudah tidak muat lagi)


meruan

Meruan aku ngenang nuan.


meruan

terusan yang terbentuk apabila air surut


lupa'

Daripada bahasa Greater Central Philippine *lupaʔ (“bumi”). Banding dengan bahasa Maranao lopa', bahasa Maguindanao lopa, & bahasa Tagalog lupa. Mungkin terkait dengan bahasa Sanskrit रुप् (rúp, “bumi”).


bigah

bigah dendo tu.


Minamangun

Pinatahak di Minamangun koposion dii abagos.


muntang

Muntang amat pengawa nuan.


muntang

Muntang na kereja kawu.


nganggap

Iya nganggap nuan pangan aja.


Kinakan


mikanik

Karaja nopi ii Colin nga mikanik.


mua

Amat bajik mua iya

Ba mua dik, bisi kedai makai


Mongoruhang

avantang ong e Tika mongoruhang d appa dau sid tagad
bagus c Tika kasi kawan bapa dia di ladang


Opokong

"opokong no iti suvalku"( pendek sudah seluar saya ini)


mikat

muli oku kampung soira orikot wulan mikat.

Saya balik ke kampung apabila sudah tiba bulan mei.

Manaandak tokou do tadau kaamatan ontok wulan Mikat.
Kita menyambut pesta kaamatan pada bulan


reban

kayu yang sudah ditebang dekat sawah sebelum dibakar.


Boto padang

boto padang.


korungkung

Okodou no korungkung dilo tongkuyu.


monginturu

upacara kematian dalam adat resam dusun, iaitu menutup lampu dalam satu tempoh masa


mokiongoi

Mokiongoi oku di tabang ku.


Mozo-vozo

avantang ong iti tasu sombo-sombo oku nga mozo-vozo
bagus ini anjing di mana-mana saya pergi dia sentiasa ikut


nokopitongkiad

Nokopitongkiad no i odu om i aki.


kopopogidu

Kopopogidu di manakau di tinu.


eso betong

eso betong ku.


geregum

bekas/peti yang diperbuat daripada logam/aluminium.


kopopoosik

Kopoposik dahai.


ilau

Ilau nembiak nya.


Tinanom

Ino kuavaan tinanom d amai.


lati lati

tumbuklati-lati lada ani.


ngeridap

ngeridap.


ngaga

Aki aku ke ngaga perau nya .


Mintozog

ilo mintozog ong e Mina
pandai berenang kalau c Mina


kudi

situasi mengambarkan apabila cuaca mahu hujan, awam menjadi hitam, udara menjadi lembap

Deka kudi hari tu.


sumondiu

kadan sumondiu sinod rinding , amu po notuuw ino sahat dino

Jangan bersandar pada dinding , catnya belum kering


koriirikot

Koriirikot ku di tinu.


larak

Larak in bāy nila.


ngayau

Dulu kelia Rentap ngayau ennggau James Brooke laban iya deka ngetanka menua. Pada masa dahulu Rentap berperang dengan James Brooke kerana dia mahu mempertahankan tanah air.


ngeremos buas

ngeremos buas tu.


kili

Pinapalasu i tapa ku waig hilo kili.

Ayah saya memanaskan air panas dalam cerek.


koiriirikau

Koiriirikau ku om nosuhu no kaagu tumungag.

Saya baru sahaja duduk tetapi sudah disuruh berdiri semula.


ngeremos

ngeremos orang tu.


lumianag

berkilat;berkilat disebabkan minyak,contohnya minyak rambut


sininsib

* AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: /si.nin.siɓ/
* Penyempangan: si‧nin‧sib


Tutur

tutur.


tabik

perbuatan menyalam seseorang/perbuatan bersalaman.


tabik

Tabik ata, eng nghalalu ?.


mapus-kapus

Mapus-kapus po yolo tumakad dilo nulu.


Mogihad

isisoko mogihad ong ino tanak
asyik menangis ja itu budak


tutundorongon

Kaino poh mundorong hiti tutundorongon.

Mari kita berehat di kawasan rehat itu sebentar.


sandal

daripada bahasa Melayu sandar, from bahasa Melayu-Polinesia Purba *sandəʀ.


telanjai

situasi mengambarkan apabila seseorang tidak memakai pakaian.


dokutur

Ogumu dokutur hilo.


Tagad

"piro no gantang tagad dikou ong biano" (berapa besar ladang padi huma kamu kali ini ?"


buggat

Daripda Bahasa Proto-Visayan *bəgqat, daripada bahasa Proto-Philippine *bəʀəqat, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀəqat.


Alap

alap orang tu


panggau

platform yang tinggi sebagai tempat tidur


rayeh

Abpa rayeh.


mogiginsada

Amu pasaga'on o mogiginsada do mooi rahat ontok tadau madasam.

Nelayan tidak dibenarkan untuk turun ke laut pada hari hujan.


orumpiw

kada kiogom sino orumpiw ino
jangan kamu duduk di situ tidak kukuh itu


Mole

Jom mole


likod

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *likud, daripada bahasa Austronesia Purba *likud. Banding dengan bahasa Bikol Central likod, bahasa Palawano Brooke's Point likud, bahasa Cebuano likod, bahasa Hiligaynon likod, bahasa Kiput cut, bahasa Maranao likod dan bahasa Yami likod.


sambakon

Atabal ong sambakan dialo.


kotindapou

Kotindapou oku ii kanto id majlis dii.


sembiren

sembiren ko mole.


lumoyog

lumoyog i Aliya id bawang .


ngensung

Iya benung ngensung.


polopow

Kakal e ki bolobou bala iti


ngambu

Iya ngambu bup nya empu iya.


namatai

Nahadan i Abu noindaman rumosi nokokito do namatai.

Abu pengsan melihat hantu kerana terlalu takut.


ngena

Aku ngena baju batik warna merah nya.

Saya memakai baju batik yang berwarna merah itu.


laput

Nyau laput langkau sida Imau gasak ampuh bah.

Rumah Imau tenggelam dihanyut banjir besar.


jaham

"Nunu ka song jaham ino?" ( Apakah jenis jam itu?)


Oronku

oronku.


pulung

mengumpul atau mengutip buah yang telah jatuh/ gugur dari pokok di atas tanah.


pulung

(polong) ilmu hitam yang diterbangkan untuk menyakiti atau memudaratkan musuh/seseorang


Tegaga

tegaga.


votis

"nokokot dot asu iti votis ku"( betis saya digigit anjing)


bunnal

Huun,bunnal tuud.


ngaji

Iya ngaji aku.


tunuk

daripada bahasa Proto-Philippine *tənək, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tənək, daripada bahasa Austronesia Purba *Cənək (“duri”). Banding bahasa Ilocano tennek, bahasa Bikol Central tunok, bahasa Cebuano tunok, bahasa Hiligaynon tunok, bahasa Maranao tenek, dan bahasa Tagalog tinik.


denakan

saudara
Denakan ti no ngusa' kiti tebeta' un kesusaan
Saudara lah yang akan menjaga kita semasa dalam kesusahan


mingo

mingo.


ngajar

Iya udu ngajar aku.


bunsiling

Minomoli i tapa bunsiling baino.


nemot

"nemot ku iti siin , sid tanga ralan "( saya jumpa duit ini di tengah jalan )


mekau

mekau.


Igit

Igit aku


sinta

sinta.


engkeman

Gari nya engkeman ba tubuh iya.

Pakaian itu sesuai dengan saiz tubuhnya.


giip

Tapa agagau momoug giip koupusan dau om tabang monguhup momurus tayar giip.

Bapa sibuk mencuci kereta kesayangannya manakala abang membantu memberus tayar kereta.


ngurik

Mayau nya ngurik kerita aku.


sundatang

Abaal i Mila mamain do sundatang.


alavis

"alavis mai ino pais nu" (Tajamlah pisau kamu)


tundorongon

Undorong kou po hilo tundorongon baas toruhai.

Berhenti seketika di tempat perhentian bas.


imadang

Ginumu tuva do imadang dikou.


korikot

Momisunud no korikot kou id Sabah.

Beritahu kalau kamu sudah tiba di Sabah.


merikan

Amek kiperlai lukak menang eng gunak selak merikan .

Ibu merawati luka adik saya dengan menggunakan daun merikan .


maku maap aku

maku maap aku


mentedo

mentedo


vatu

Daripada Proto-Pasifik Tengah *vatu, daripada bahasa Oceania Purba *patu, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *batu, daripada bahasa Austronesia Purba *batu.


vatu

Daripada bahasa Austronesia Purba *(w)asu.


vatu

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *batu, daripada bahasa Austronesia Purba *batu.


nabadag

Nabadag oku no tu ogumu kopio naakan.

Saya sangat kenyang akibat makan terlalu banyak.


Ngerati

ngerati.


dikit

dikit.


nia

nia.


aha

aha.


aha

Yabang yoku aha mimbul.


ondu

"ong ondu , mositi ilo minggama-gama sid ropuhan" (kalau perempuan mesti pandai buat kerja di dapur )


sagau

Mayau nya sagau atas pagar.


ensing

Ensing ka insak nya.


beduan

Pengawa beduan ke pangan diri patut enda nyadi ba sekula tauka luar sekula.

Perbuatan mengganggu rakan patut berhenti di sekolah ataupun di luar sekolah.


kalu

kalu.


nia teratiku

nia teratiku.


pinggai

Pinggai kacha ti dibeli aki nya udah pechah.

Pinggan kaca yang dibeli atuk itu sudah pecah.


ensilup

sejenis serangga yang muncul pada bulan September dan menandakan musim berakhir.


belagu

Dana bulih lumur satu dalam pekit belagu.

Dana mendapat nombor satu dalam pertandingan menyanyi.

Orang bujang nya selalu belagu maya bisi pengerami.

Orang bujang itu selalu menyanyi semasa ada keramaian.


belagu

Kamek nang sik pandei belagu.


losung watu

Mongutok i Idi do lado momoguno losung watu.

Emak menumbuk cili menggunakan lesung batu.


ngerati pan

ngerati pan.


patu'

Mungkin daripada bahasa Melayu Sabah patu, daripada bahasa Suluk patu' (“itik yang badannya lebih besar dan lehernya lebih pendek”), daripada bahasa Chavacano pato (“itik”), daripada bahasa Sepanyol itik, daripada bahasa Arab بَطّ (baṭṭ, “itik”)..


patu'

itik (yang badannya lebih besar dan lehernya lebih pendek)

Maingat lumanguy in patu' ha tubig.

daripada bahasa Chavacano pato (“itik”), daripada bahasa Sepanyol pato (“itik”), daripada bahasa Arab بَطّ (baṭṭ, “itik”).


ojoho

"ojoho noma ong bai soringgit nga amu kabayal" (mustahil tidak mampu membayar kalau hanya seringgit"


Keros

keros


mogoribas

makan satu benda ( untuk makanan seperti nasi, ikan , daging )


isak

Mayuh amat isak nuan.


napalasan

Napalasan gakod ku tu amu oku minamakai do satakin.

Kaki saya melecet kerana saya tidak memakai stokin


Temban

temban.


Todung


Ngemban

ngemban.


modsurung

Modsurung oku do sada.


tindeg

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ti(n)zəg. Banding dengan bahasa Cebuano tindog, bahasa Iranun tindeg, bahasa Maranao tindeg, bahasa Suluk tindug dan bahasa Tagalog tindig.


Nginai

nginai.


runding

"Kati runding nuan senentang pekara tu" ko Keling nanya Kumang.

"Macam mana fikiran kamu tentang perkara ini" Keling bertanya kepada Kumang .


monuhu

" monuhu oku dikau sumorid kadai , dumagang dot asin "( saya menyuruh kamu pergi kedai untuk membeli garam)


ngindik

Iya ngindik kaki aku.


Sian oron nu

sian orun nu.


ou kokodos

tidak dapat menahan sabar [dari melakukan sesuatu]


bati'

Na, bati' na kaw yan.


beraie

perasaan sedih kerana merindui seseorang.


Labuh

labuh.


Jomo iram

jomo iram.


mintoyog

Anak Roslan sedang berenang di sungai Liwogu.

Mintoyog ilo tanak di Ruslan silo id bawang Liwogu.


Tulun


gurongit

Gurongit i Stanley.


iyen abar

iyen abar.


ambo

Ambo pai maanta siriah.


ambo

Tahóng ni ambo nok kkuruh.


Ai no ko mangan

ai no ko mangan.


taluk

Kitai patut taluk ngagai raja enggau menua. Kita perlu taat setia kepada raja dan negara.


nia lagi

nia lagi.


nyabak

Lapa nuan nyabak?


Moginum

meminum (sering ditujukan kepada orang yang minum arak)


karit

Ilei numom sengoi de karit.


hagut

hagut.


mongolizud

"Mongolizud ong hujung toun om tanga do toun" (akhir tahun dan pertengahan tahun adalah musim banjir)


banding

perbuatan membandingkan sesuatu dengan sesuatu.


upat

bahasa Melayu-Polinesia Purba *əpat. Bandingan bahasa Melayu empat dan bahasa Tagalog apat.


kagan

kagan.


dalendeg

daripada bahasa Austronesia Purba *deʀdeʀ. Banding dengan bahasa Cebuano dalugdog & bahasa Suluk dawgdug.


pagagawasan

Minongoi i Sandra hilo id pagagawasan.


lakya

lakya.


lendom

lendom.


memun

memun.


kotua

"i verna dino kotua sid umpug dahai" (verna adalah ketua bagi kumpulan kami)


perium

pahalu.


Bbakakuk

Senapang buatan sendiri oleh suku kaum Rungus


Sokak

sokak.


dakarati

Dakarati oku.


hubus

hubus.


agum

Manah amat agum nya.


agum

"ogumu ot agum ijuval sid badi biano"( banyak lokan paya bakau dijual di tamu hari ini)


radiu

Isai radiu itu.


lalan

Daripada bahasa Austronesia Purba *zalan.


lalan

Daripada bahasa Proto-Philippine *dálan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *zalan, daripada bahasa Austronesia Purba *zalan.


lalan

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *zalan, daripada bahasa Austronesia Purba *zalan.


pegaan

pahalu.


jihil

Varo jihil sid KK ilo.


ovutong

Ovutong ino tai tasu.


sontulud-tulud

Sontulud-tulud po ilo moningot tu' nobigod o walai.

Penyengat itu berterbangan kerana rumahnya rosak.


kotulud

Kotulud po ilo tombolog?.


ano

Banding dengan bahasa Suluk unu & bahasa Tagalog ano.


oiduanan

Sikap-sikapan kama modsu, oiduanan moti do baas sikul.

Mandilah dengan pantas, nanti ditinggalkan bas.


monumpos

menyemai benih (ke dalam tapak semaian).

Isai dokoyu o monumpos?.

Siapa di antara kamu yang akan menyemai benih?.

moN- (“sedang”) + tumpos (“menyemai benih ke dalam lubang tanah”)


labiu

Labiu munung di Radi tu otogod.


matuo

Hitu nga matuo ku tu.


ahis

Elaie nga liha kalayam muno asuang ahis.


poinlabas

Poinlabas yahai monsu maamaso di tokororo po.

Kami mandi dalam keadaan telanjang semasa kecil.


alabasan

telanjang (akibat pakaian yang tertanggal)


momohiis

Sinuhu' yolo do momohiis ontok Ababayan Karnival Boros Kadazandusun konihab sabaagi do koposolimbahan kumaa tulun di nakaamung.

Mereka telah diarahkan untuk berpuisi sebagai persembahan kepada tetamu yang datang.

Agayo kopio sunduan di adi' do momohiis dahai miampai sinding disido kosodop.

Adik mempunyai semangat yang besar ketika menghiburan kami dengan lagunya semalam.


kolihis

Kolihis kopio tanak dilo.


pomupus

Sonongo' ponunuat nu do pomupus.


sangal

Sangal kopio iti tanak.


mangantob

Isai ilo mangantob do wayaan?.


tatasai

meminta seseorang untuk berusaha sedaya upaya


pokilompungan

(menyuruh seseorangn untuk) memasang lampu


lumanak

Lumanak ilo butul nung okuaan do tapui.


mamalanat

Mamalanat oku lo rasuk.


nalanat

Nalanat soluar ku.


langgaan

Langgaan dokoyu hilo natad do walai.


kalansanan

Agayo kalansanan ku kumaa dia.


lapakon

Lapakon tokou iti lugus.


losuan

Losuan tomod oku.


palunsul

Addim palunsul ni lepa-lepa.


tumun

Adah tumun silo vaig kifaro buajo.

Jangan terjun di sungai itu kerana ada buaya.


dorogan

Juan kelandu dorogan lupus makoi bajju.


dalaut

Harris palangi mareom dalaut.


cappuk

habis


dek'gaga

dek'gaga doik ku


amatai

Timul wayna amatai.


palangngan

Ari palangngan ma tong jambatan.


amilli

Sita amilli daing.


ranakan

aku tu •••magranakan•• maka si Amri
(sila tambah terjemahan bahasa Melayu bagi contoh penggunaan ini)|aku ni •••adik beradik••• sama c Amri .}}


bu'un

cp/ ssb / atahak sab bu'un nu lu / maksud : panjang pula rambut mu tu


tolek

kalanduk tolek sab iya nan


sumakid

Sumakid tokou magium tuva madang.


mag kasih lasah

•••mag kasih lasah••• na kam mag ranakan

•••berkasih sayang••• la kamu adik beradik


anganjoget

Mia anganjoget mareom bilik.


palui

Palui ko.


Mayad

Aiman mayad hutang
Aiman membayar hutang


angongka

sialiku kosok angongka maka sehek na


bingit

Landu' mahayt in bingit ini.

daripada bahasa Proto-Philippine *bəŋuit (“mata kail”). Bandingkan bahasa Bikol Central banwit dan bahasa Tagalog bingwit.


dibuhik

Dibuhik niak pangguak.


bauwan

Alanuk sogok bauwan kepetna.


Pihi

Asraf makai sehe na pihi ni Pulau Mabul
Asraf dengan kawannya pergi ke pulau mabul


dumaron

Tadau-tadau dumaron maino diti.


ladju

Ladju ikau.


budjang

gadis; perawan; anak dara atau seorang perempuan yang belum berkahwin/bernikah.

Nagdarakdak in manga budjang sin badju' ha suba'.

Para gadis itu sedang mencuci baju di sungai.


toples

Simpen beskute neng njero toples ben ora melempem.

Simpan biskut di dalam balang supaya tidak lemau.


teda

Mee nya teda enggau Ali tadi. Mie itu sisa ali tadi.


tonggoriasau

ular hijau bersaiz kecil yang tidak berbisa


kinodou

Kinodou dilo watu.


kumodou

Kumodou ilo waig nung posuangon id kaban posogitan.

Air itu menjadi keras jika dimasukkan dalam peti sejuk.


apit

Iya kena apit.


apit bangkay

saudara terdekat yang lahir sebelum dan selepasnya yang telah meninggal


apus

Jaku aku apin apus.

Mayau aku udah apus.

Apus rumah giga ku.

Iya ba luar apus malam.


baga

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *baʀa.


kamanakan

((: cp / ssb / c otok nan kamanakan ku / lelaki ikut anak buah saya


brambi

melakukan sesuatu perkara dengan berhati-hati; beringat-ingat

Kalu demo nok lalu jale Jeli-Gerik male-male, demo keno brambi skik, takók ado gajoh nnitah.

Kalau kamu hendak melalui Lebuhraya Jeli-Gerik malam-malam, kamu perlu berhati-hati, risau ada gajah melintas.


lek

mengelak diri daripada terkena pukulan, tikaman dan lain-lain


lewo

mengayun sesuatu secara melintang seperti parang


lesek

menyapu sesuatu seperti cat ke dinding dan lain-lain; mencalit


dekcok

tenteng; sejenis permainan lompat menggunakan sebelah kaki sahaja mengikut petak yang ditentukan.


dekcok

menjengket; melompat dengan menggunakan sebelah kaki


kededek

berkenaan sesuatu yang banyak tidak habis seperti makanan yang tidak dihabis dimakan atau dijual


debek

berkenaan sesuatu dalam keadaan tidak bagus atau tidak berkualiti


lompang

gelembung atau ruang seni di dalam sel yang mengandungi air atau udara

sejenis kuih yang diperbuat daripada tepung beras


popointalang

Popointalang isio kokomoi sajara koburuon pogun Sabah.

Dia menerangkan tentang sejarah kemajuan negeri Sabah.


pongunsasamod

sesuatu yang digunakan untuk memujuk seseorang


oduhai

"Oduhai lo tadi nu,"ka di tama.


insanangai

Insanangai po iti ponuatan nu.


poinsaap

poin- (“dalam keadaan”) + saap (“cap”) (dalam keadaan bercap)


nakasaap

noko- (“telah/tanpa sengaja”) + saap (“cap”)


mantalob

Mantalob oku dilo tasu mantad sumuang hilo walai.

Saya menghalang anjing itu daripada memasuki rumah.


pintalob

Oubas i Kiro moi pintalob kurita hilo id tanalun.

Kiro selalu menghalang kereta di jalan raya sesuka hati.


pokisuduon

meminta seseorang untuk mencari kayu api


bodukai

membelanja seseorang dengan membeli minuman keras


pimboduk

belanja membeli minuman keras sesuka hati


paalasai

meminta seseorang untuk pinjamkan sesuatu kepada orang lain


poinlatan

Contoh ayat : Poinlatan i aki hilo pansaran.

Terjemahan : Atuk sedang berbaring di beranda.


pinamalawa'

(sesuatu alat yang digunakan untuk) menangkap


pinamalawaan

(tempat yang telah digunakan untuk) memasang perangkap


lihuan

Lihuan nopo isio.


obingoling

Obingoling i taki.


sopilumut-limut

saling mengumpat antara satu dengan yang lain


ruminuhuk

Ruminuhuk oku hilo kampung Dayan.


konoon

Patayado konoon do kono di Mondou.


solinaid

Au oku nokoruba di taka ku solinaid sontoun tu' poinsikul yau hilo labus pogun.

Saya tidak bertemu dengan kakak saya selama setahun kerana dia bersekolah di luar negara.

Ogumu toilaan wagu naanu ku solinaid diti bengkel.

Banyak pengetahuan baru yang saya peroleh sepanjang bengkel ini.


wedok

perempuan : wedok (ngoko wedok, krama estri, krama inggil putri)

wong wedok sregep nang pawon.


bertenang

sesuatu perbuatan yang menurunkan tekanan darah serta memberi rasa selesa


osiliu

Minggoos no minsingilo moi osiliu tulun di kikabaalan.

Belajar bersungguh-sungguh supaya menjadi orang yang berkemahiran..


singgarung

Lihungai ilo singgarung.

Moginum koi singgarung.


tontoluhan

Momiara yahai tasu tontoluhan.


bankay-bangkayan

tempat menyusun pakaian simati selepas dikebumikan selama 7 hari berturut


bedagang

Iya rindu bedagang.


beladaw

sejenis pisau yang digunakan sebagai senjata


bemuras

bermain atau bergurau yang melampau dan mengakibatkan kejadian yang tidak diingini


bengkuang

Iya rindu amat makai bengkuang.


minsorili

Minsorili i Jose dilo walai.


lisangon

tempat atau landasan yang luar daripada jalan raya.


lobuan

membubuh sesuatu yang lama kepada yang baru (nasi)


isio

Minongoi isio hilo Tuaran.


wakid

wakid (sejenis bekas yang digalas diperbuat daripada buluh)


borud

Modosi oku do borud.


tobung

Kada tobung dino kulam.


oboriga

Oboriga ilo tanak.


nakatalib

Kada no soroho nunu i nakatalib.

Jangan lagi mengingat apa yang sudah berlalu.


hinomod

Omitanai no hinomod di Sara.


yati

Yati sinuhu momorisi linimput pambalajalan di baino.

Kita yang disuruh membersihkan kelas pada hari ini.


birid

Orohian oku do mangakan birid.


aagat

Aagat basung dilo tu sinuangan do tawadak.


momoruluk

mencucuk lubang menggunakan objek yang panjang


nomomos

Nomomos no ilo nangko.


pono'onduan


pono onduan


gonggorut

Nokokot i Sutia do gonggorut dii tiinu.

Sutia digigit oleh labah-labah sebentar tadi.

/ɡɔŋ.ɡɔ.rʊt/


papasaga

Au yapaku papasaga doho modsu bawang.

Aya saya tidak membenarkan saya untuk mandi sungai.


monginta'

monginta' i Galik do timadang do mata'.


minsodu

Nokuro tu minsodu ko mantad dahai?


moi panau

satu upacara tradisional orang kadazandusun untuk menghantar mempelai perempuan ke rumah mempelai lelaki


soromin mato

Apa kanou mongoi hilo kadai soromin mato.


nongosorob

Nongosorob ngaawi ilo buuk.


kaantakan

Nunu kaantakan hilo kampung konihab?


koimatuan

Abaabayan nopo diti nga kaanu popoingkawas koimatuan.

Program ini dapat meningkatkan jati diri.


otibus

Au oku otibus dinondo.


dimpoton

Kiwaa ogumu dimpoton do abaabayan diti.


padil

Sejenis alat permainan yang diperbuat daripada buluh.


nokopuriman

Nokopuriman i Aini kasalaan dau.


apantang

Apantang tomod i Lorita kumaa molohing dau.

Lorita sangat hormat kepada ibubapa dia.


nohumput

Nohumput walai di Gagan.


mamasang

Amu oku koilo mamasang dilo rodiu


mamabak

Uhupai i tina mamabak dilo tontolu.


mogolisohu

Mogolisohu o hilo talun-alun.


sindata

Sindata di gunoon no mongoi pagasu timpu baino nopo nga miagal do badil

Senjata yang digunakan untuk memburu pada zaman ini adalah seperti senapang


papasaug

Papasaug dilo waig ku tu' natalapan do gontui.

Saya menumpahkan air saya kerana dicelupi cicak.


bulak

Kenak bulak kitak tok, ne da kedei dalam utan.

Kena tipu kamu ini, mana ada kedai dalam hutan.


kihaun

Au oku kokito ralan tu kihaun.

Saya tidak nampak jalan kerana berkabus.


mamagakom

mamagakom i Ali do buul.


sinonod

Pataamo ilo sinonod do waig.


papak

mananamkan sesuatu benda untuk menguatkan sambungan


lojintu

lelaki yang tidak berusaha dan mengharapkan orang lain shj


pansang

tanda, buluh yang dijadikan penanda sebelum menanam bibit getah


kogutan

Kogutan i Goki.

Goki sakit kepala selepas minum alkohol.


moginupus

upacara semasa ahli keluarga meninggal dunia, mengasihani orang mati


puriding

penghargaan atas perkhidmatan atau jasa (hanya diberikan pada masa-masa tertentu)


toolus

penghargaan atas perkhidmatan atau jasa (hanya diberikan pada masa tertentu)


uhang

Uhang ku nogi mogonsok ko' momoli taakanon.

Saya lebih sanggup memasak berbanding membeli makanan.


osah

memang; betul
osah mada eh kucing ni, nangkap tikuih pon tak ghoti.
Kucing ini bodoh betul. Tangkap tikus pun tidak tahu.


luminogos

telah membiarkan (diri sendiri sengsara)


pamalahawan

Nakaanu oku pamalahawan mantad lamin pongusapan.

Saya mendapat panggilan daripada hospital.


lumokop

suatu benda lebar yang menutupi objek lain


mombon-lombon

Mombon-lombon nodi ilo tanak.


potilombusan

(perbuatan) meneruskan perjalanan tanpa berhenti


pinitilombusan

(telah) meneruskan perjalanan tanpa henti


pitilombusan

(perbuatan) telah meneruskan perjalanan tanpa berhenti


nongokotilombus

(semuanya telah dapat) meneruskan perjalanan


lomok

Lomok iti kuui.


berebad

pulut yang dibungkus menggunakan daun kelapa


berira'

bahan yang digunakan untuk menindih anyaman tikar


berunding

Iya berunding deka meli rumah baru.

Dia berfikir ingin membeli rumah baharu.


papasandad

Papasandad oku kumaa tangaanak ku iti toilaan do mangagung.

Saya mewariskan anak saya berkaitan pengetahuan bermain gong ini.


pasandado

Pasandado kumaa tangaanak nu iti toilaan do mangagung.

Wariskan kepada anak kamu berkaitan pengetahuan bermain gong ini.


milongot

Orohian oku mangakan takano milongot do guol.


poinlonit

Poinlonit o munung ku tu siningot do moningot.

Bibir saya bengkak kerana disengat tebuan.


lonukon

dilecurkan (dengan air panas atau api dll)


nolopot

Nolopot ku no i tutungkap.


pomolopot

Momoli i Akim do pomolopot tutungkap hilo kadai.

Akim membeli pembungkus hadiah di kedai.


nolosuan

(berpersepsi bahawa seseoarang itu) taat


kopolouban

(perbuatan membuatkan sesuatu itu) tiarap


nopungol

Nopungol ilo tulu paip.


kolumisan

Inga koolit do kolumisan di Mina.

Tiada yang boleh menandingi kecantikan si Mina.


songonuo

Songonuo ku ti buuk?


manansanganu

mengambil hak milik sesuka hati tanpa kebenaran atau keizinan


atagadan

berasa amat marah kepada tindakan yang diambil oleh sesuatu pihak.


wedani

sejenis tumbuhan yang memanjat, Quisqualis indica.


bibit

benih (benih selain daripada padi dan jagung)


bedagu

Jelu nya bedagu.


kaun

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kaən. Bandingkan bahasa Cebuano kaon & bahasa Tagalog kain.


lisuan

In tau lisuan way in kasūngan niya.

Orang pemalas itu tiada kemajuannya dalam masa depan.


bugas

Daripada bahasa Proto-Bisayan *bəgas, daripada bahasa Proto-Philippine *bəʀas, daripda bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəʀas, daripada bahasa Austronesia Purba *bəʀas. Banding dengan
bahasa Kapampangan abias, bahasa Maranao begas, dan bahasa Tagalog bigas.


paraato

meminta seseorang untuk menjadikan sesuatu itu buruk


posogito

meminta seseorang untuk menyejukkan; sejukkan


dalem

pengapunten dalem sinuhun.


dalem

dalemipun embah Salamun wonten pundi?.


asma

nama : asma (ngoko jeneng, krama nama, krama inggil asma)

panjenengan asmanipun sinten?.


luminuyung

Contoh ayat : Luminuyung ilo waig ilobou.

Terjemahan : Air keruh itu telah mengalir.


songkosobuan

membuang air kencing (dengan sembarangan).

Songkosobuan dilo tanak.

Budak itu membuang air kencing dengan sembarangan.


sumimban

Sumimban wotik dilo roun soira oriou.

Warna daun itu akan berubah apabila layu.


osuhatan

Orohian oku nansakan di osuhatan no opodos.

Osuhatan nu po ilo rasuk?.


rumuhuk

Oruol o totud ku soira rumuhuk do nuluhon.

Lutut saya apabila turun ke bawah bukit.

Rumuhuk kou no tinu.

ruhuk (“turun dari tempat tinggi”) + -um-


nohunduk

Nohunduk no ilo parai.


rinuol

Au no lumingos rinuol ginawoku.

Kesakitan hatiku tidak dapat disembuhkan.


rualan

meminta atau menyuruh seseorang untuk menyakitkan sesuatu perbuatan


nakatarom

Nakatarom ilo dangol.


pointarom

Pointarom mantad no ilo dangol.


polohiso

meminta seseorang untuk menjadikan sesuatu itu runcing.


poinlamou

Poinlamou mantad no ilo watu.


bongol

Agayo tomod ilo bongol.


cikap

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *cikep.
cikap (ejaan Jawi چيکڤ)# (arkaik) penyepit (peralatan makan pakai buang).
#*
Maka Laksamana pun mengambil sayur kangkung disuapnya dengan cikap emas itu lalu diangkatnya ke atas dahinya...Kassim Ahmad (ed.), Hikayat Hang Tuah, Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, 1975.


mongonsi

Mongonsi oku do kasang.


aluminium

Suatu unsur kimia logam pepejal dengan nombor atom 13.

الومينيوم (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris aluminium, daripada Latin alūmen + -ium.


aluminium

Pertama kali digunakan pada tahun 1812 sebagai bentuk alternatif kepada aluminum yang telah diciptakan pada tahun yang sama. Daripada Latin alūmen + -ium.


mihad-ihad

Contoh ayat : Mihad-ihad po i Yana tu' amu nobolian do takanon.

Terjemahan : Yana sedang menangis kerana tidak dibelikan makanan.


minsimpok

Minsimpok i Rita tu noimayaan tomod.


simpakai

meminta atau menyuruh seseorang untuk melompat melintasi sesuatu halangan


kosimpok

Kosimpok oku bo sumoborong dilo parit.


nosuangan

Nosuangan nu no butul do waig?.


bue' sembilan

air sembilan ( air untuk memandikan mayat )


bukut

Bukut nya miak ya masa kelaie tek.

Dia tumbuk budak itu semasa mereka bergaduh.


bungkar

Bungkar baru kereja nya.


buntis

Uji buntis nya.


buru-buru

satu rentak pukulan mencari orang hilang atau menandakan ada orang meninggal


busay

Maygu' kita masuuk ha busay.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bəsay. Banding dengan bahasa Kadazandusun wasai.


but

Endur muai uras nya bebau but.

Tempat membuang sampah itu berbau busuk.


but

ruang atau tempat letak barang dalam kereta yang terletak di bahagian belakang.

Daripada bahasa Inggeris boot (bahagian bagasi di kereta)


epitome

orang atau benda yang menjadi contoh unggul bagi sesuatu kelas atau jenis;
Walaupun berada di bawah tekanan yang hebat, doktor bilik kecemasan ialah epitome bagi sebuah profesionalisme.
Citah ialah epitome binatang yang berlari pantas.

rumusan, ikhtisar, intisari
Budaya makanan ialah epitome bagi sesebuah budaya etnik.


nokoidu

Nokoidu ilo tombolog mantad kukurungan.


danda kepanasan

denda ysng dikenakan disebabkan perkahwinan dengan saudara dekat


megi

Mi separa masak yang boleh disediakan dengan air panas sahaja.

Nama yang dibiasakan daripada jenama dan syarikat Maggi. Syarikat tersebut dinamakan sempena penubuhnya iaitu Julius Maggi dari Switzerland.
Nama bahasa bahasa Itali Maggi merupakan nama nasab atau bentuk jamak bagi nama bahasa Itali Maggio daripada nama timangan bahasa GermanicMaggo yang merupakan nama pendek dalam nama majmuk. Akar mag- pula berasal daripada bahasa Jermanik Barat Purba *magan (“boleh, mampu”).
Sebutan dengan huruf 'e' adalah kerana sangkaan bahawa cara sebutannya menurut gaya bahasa Inggeris.


kinosusuon

Kotobian tadau kinoulitan do kinosusuon.


mintompisal

Mintompisal oku po nakawaya ilo dalan alamou kopio.

Saya tergelincir berulang kali apabila melalui jalan yang licin itu.


panggor

Au panggor sisiit nu.


tagayo

Magangat i tapa doho do sumoborong dilo bawang tagayo.

Ayah mengajak saya untuk menyeberang sungai yang besar itu.


montiri tagayo

menteri besar; ketua kerajaan sesebuah negeri beraja di Malaysia.


piansangan

Haro piansangan dilo nipon nu.


keta

Daripada kereta, daripada bahasa Portugis carreta (pedati).


kinangga'

dibawa menggunakan alat pengangkut ditarik haiwan


nolugu

Nolugu ku no i sada.


minomolugu

I Nina minomolugu dilo manuk.


luguon

Luguon nu ilo luong?


pomolugu

Momoli oku pomolugu dilo talad manuk.

Saya membeli alat untuk memanggang sayap ayam.


pomoluguan

Popotounda yahai pomoluguan do totuong baino.

Kami menyediakan tempat memanggang untuk malam ini.


lumunu

Lumunu kulit di Ivy nosorob tadau.

Kulit Ivy menggelupas terbakar matahari.


monongkiluung

(mengikuti seseorang untuk) melihat ke bawah


momoting

Momoting oku yoho moi do au ohuyan mamanau.

Saya akan mengambil jalan pintas supaya tidak penat berjalan.


minokiwoyo'

(telah meminta untuk) ditemani, diikuti.


badon

Daripada bahasa Melayu badan, daripada bahasa Arab بَدَن (badan).


monguni

Monguni no moti lunsing.


mangasou

Ogorot i Kian do mangasou tadi dau.


mogogonsok

Isai mogogonsok baino?.


manampasi

Nuru tokou manampasi boros tina.

Kita hendaklah memelihara bahasa ibunda.


tolono

menyuruh atau meminta seseorang untuk menelan


potolono

menyuruh seseorang untuk menelankan sesuatu kepada seseorang itu


notolon

Notolon no di Aivy ii tubat.


pintalanan

menyuruh seseorang untuk menelan semuanya atau tanpa henti


kulam

Juk hi hentai ni kateh kulam.


kulintangan kayu

sejenis kulintangan dibuat daripada kayu


kulintangan sarun

gong-gong kecil dibuat daripada kepingan besi


bongak

"Semuo orang percayo walaupun kito bongak yo."

“Semua orang percaya walaupun kita menipu saja”


jebon

“Ado tak jebon-jebon datang ngacau kau?”


lelan

Lelan yo dudok topi tingkap.


tating

perlakuan membawa sesuatu di atas tapak tangan, iaitu dulang yang berisi makanan untuk tetamu yang datang

menyediakan makanan (berkenaan adat), berhidang


kusut

Tubuh mayau nya majak kusut.


mingansau

Mingansau i Tia monikid sosodopon.


matrjoŝko

Daripada bahasa Rusia матрёшка (matrjóška).


veilig

Daripada bahasa Middle Dutch veilich, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *failī (“benar, baik”). Ambil perhatian gabungan kata dasar dengan *faliz (“korup”) dalam kognat bahasa Belanda veil dan bahasa Jerman feil.


veiligheid

Daripada bahasa Middle Dutch veilicheit. Setara dengan veilig (“selamat”) + -heid (“ke- -an”).

/ˈvɛi̯ləxˌɦɛi̯t/


landskap

Lukisan dll. yang menggambarkan persekitaran.


landskap lembut

Landskap yang bercirikan semula jadi seperti kehadiran pokok dll.

لنسکڤ لمبوت (Jawi)


landskap kejur

Landskap yang bercirikan buatan seperti bangunan, jalan dll.

لنسکڤ کجور (Jawi)


zoologikal

Berkenaan bidang zoologi; berkenaan ilmu berkaitan haiwan.

زولوجيکل (Jawi)


zoofit

Haiwan yang dikatakan menyerupai tumbuhan.


zoofili

زوفيلي (Jawi)


pengezonan

ڤڠزونن (Jawi)


zonder

Daripada bahasa Middle Dutch sonder, daripada bahasa Belanda Kuno sunder, daripada bahasa Jermanik Purba *sundraz. Kognat dengan bahasa Inggeris sunder.


pendebungaan

Proses persenyawaan tumbuhan berbunga melibatkan pemindahan debunga dari kelamin bunga jantan ke betina.

ڤندبوڠاءن (Jawi)


persenyawaan

Proses penggabungan berbilang benda; perpaduan.

Penggabungan antara sel pembiakan jantan dengan betina.

رڤسڽاواءن (Jawi)


debunga

Benih dari kelamin bunga jantan yang digunakan untuk bersenyawa dengan benih kelamin betina bagi tujuan pembiakan.


tampal

Suatu kain yang dijahit di lubang pakaian untuk menutup lubang tersebut.

Suatu simen dll. yang ditampal di sesuatu.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tapəl (“tampal pakaian”). Kognat dengan bahasa Tagalog tapal.


tampal

Menjadikan satu-satu helaian tetap di sesuatu permukaan secara kekal.

Meletakkan atau memindahkan suatu teks, imej dll. yang diambil dari tempat lain.


sunsud

pangkal kayu yang masih tertinggal dalam tanah; tunggul


kemenjadian

کمنجادين (Jawi)


keperibadian

کڤريبادين (Jawi)


sampul

Suatu sarung diperbuat daripada kertas yang digunakan sebagai penutup.


sampul surat

Suatu sampul yang digunakan untuk menghantar surat dll., biasanya dalam pos.

سمڤول سورت (Jawi)


封筒

Sejenis sampul surat tradisi Cina atau Jepun


小包

Daripada 小 (ko, "kecil") + 包 (tsutsumi, bentuk kata nama 包む, "bungkus", "balut").


amplop

Daripada bahasa Belanda envelop, daripada bahasa Perancis enveloppe, daripada bahasa Middle French enveloppe, anveloppe, daripada bahasa Old French envelope, daripada envoloper, anveloper.


tausiyah

Gaya dakwah yang bersifat informal atau terbuka.


pingkokol

menyuruh seseorang untuk ketawa terbahak-bahak.


keinginan

Perkara atau benda yang diingini atau mahu.

کأيڠينن (Jawi)


boodschap

Daripada bahasa Middle Dutch bodescap, daripada bahasa Belanda Kuno *bodaskap, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *bodaskapi. Setara dengan bode + -schap.


schrijven

Daripada bahasa Middle Dutch schriven, daripada bahasa Belanda Kuno scrīvan, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *skrīban, daripada bahasa Jermanik Purba *skrībaną, pinjaman lewat bahasa Latin scrībō.


schrijver

Daripada bahasa Middle Dutch schriver. Setara dengan schrijven (“tulis”) + -er.


penulis

Orang yang menulis, terutamanya secara profesional.

ڤنوليس (Jawi)


pembuat

ڤمبوات (Jawi)


lantas

Cip lantas sekulah.


digelar

Jikalau sahya mulai pungot pungot nama dan lain dua atau tiga orang pun buat begitu juga, habis apa law yang tentukan siapakah patut digelar tuan yang karang (author) dan siapakah trima wang wang ka-untongan?

1894, “Smoa pun baik jikalau penghabisanya baik.”, Bintang Timor, muka surat 3:

di- + gelar, daripada bahasa Melayik Purba *ɡəlaɣ.


digelar

di- + gelar. daripada bahasa Jawa ꦒꦼꦭꦂ (gelar, “bentangan”).


paramba

Penutur atau penulis, dirujuk sebagai subjek tatabahasa, dalam suatu ayat; saya.


muka awam

Muka yang bersifat biasa-biasa sahaja rupa, atau lebih teruk, bersifat hodoh.

موکا عوام (Jawi)


muka swasta

Muka yang cantik atau menarik perhatian.

موکا سواستا (Jawi)


swasta

Tidak berada di bawah kawalan kerajaan atau pemerintahan.

سواستا (Jawi)

Daripada bahasa Sanskrit स्वस्थ (svastha, “bebas”).


swasta

Daripada bahasa Melayu swasta, daripada bahasa Sanskrit स्वस्थ (svastha, “bebas”).


penswastaan

Proses menjadikan sesuatu menjadi bersifat swasta.

ڤنسواستاءن (Jawi)


pertahanan

Perbuatan atau kegiatan tahan daripada sesuatu.

ڤرتاهنن (Jawi)


negara hukum

Konsep negara (terutamanya Indonesia) yang berlandaskan keadilan undang-undang.


penghukum

ڤڠحکوم (Jawi)


presiden

Orang yang mengetuai negara sebagai ketua negara dan kadangkala ketua kerajaan juga, terutamanya dalam negara-negara republik.

Ketua utama sesebuah syarikat, pertubuhan dll.

ڤريسيدن (Jawi)


presiden

Daripada bahasa Belanda president, daripada bahasa Middle Dutch president, daripada bahasa Old French president, daripada bahasa Latin praesidēns.


watak utama

Watak dalam suatu karya yang menjadi titik pusat penceritaan atau perihal karya.

واتق اوتام (Jawi)


watak sampingan

Watak dalam suatu karya yang memainkan peranan yang lebih kecil jika dibandingkan dengan watak utama.

واتق سمڤيڠن (Jawi)


gaya bahasa

Gaya, teknik atau pengolahan bahasa yang digunakan untuk menguatkan sesuatu karya.

ݢاي بهاس (Jawi)


ميݢي

Mi separa masak yang boleh disediakan dengan air panas sahaja.

Nama yang dibiasakan daripada jenama dan syarikat Maggi. Syarikat tersebut dinamakan sempena penubuhnya iaitu Julius Maggi dari Switzerland.
Nama bahasa bahasa Itali Maggi merupakan nama nasab atau bentuk jamak bagi nama bahasa Itali Maggio daripada nama timangan bahasa GermanicMaggo yang merupakan nama pendek dalam nama majmuk. Akar mag- pula berasal daripada bahasa Jermanik Barat Purba *magan (“boleh, mampu”).
Sebutan dengan huruf 'e' adalah kerana sangkaan bahawa cara sebutannya menurut gaya bahasa Inggeris.


galaksio

Daripada bahasa Yunani Purba γαλαξίας (galaxías).

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-galaksio.wav


kaadat-adato'

Minog yati do mamantang kaadat-adato' tinaru suai.


poingion

Poingion i Kunai hilo id Kampung Pahu.


luminaab

Luminaab ilo gaang do tana.


palaabo

perlakuan meminta seseorang untuk meluaskan sesuatu


waarom

Daripada bahasa Middle Dutch waeromme. Setara dengan :Templat:univerbation. Banding dengan bahasa Jerman warum.


warum

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan warumme, war umme, warumbe, war umbe, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama wār umbe. Setara dengan :Templat:univ. Bentuk kembar kepada worum, dengan pemvokalan terdahulu dikekalkan. Banding dengan bahasa Belanda waarom.


aib

Perihal buruk berkenaan seseorang atau sesuatu.

Perihal sesuatu yang kekurangan atau tidak betul; cacat.

Daripada bahasa Melayu Klasik عاءيب (aib), daripada bahasa Arab عَيْب (ʕayb).


aib

Rasa rendah diri kerana melakukan sesuatu kekurangan; rasa malu.


aib

Merendah-rendahkan orang lain atau sesuatu, memberi malu.


aib

Daripada bahasa Melayu aib, daripada bahasa Melayu Klasik عاءيب (aib), daripada bahasa Arab عَيْب (ʕayb).


revealed knowledge

Ilmu wahyu; ilmu yang berasal terus daripada Tuhan.


revealed

selapis lampau and past partisipel bagi reveal


logo

membawa bayi ketawa dengan bersenda gurau


sép

Dipinjam daripada bahasa , daripada bahasa .


kelaparan

کلاڤرن (Jawi)


lapuk

Terbiar terlalu lama hingga tumbuh cendawan.

Tidak lagi terpakai atau bertepatan dengan masa kini.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lapuk. Kognat dengan bahasa Tagalog lapok.


lapuk

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *lapuk.


lapuk

Baju manah lapuk.


lekang

Menjadi pecah atau rekah akibat panas berlebihan.

Mudah tertanggal bahagian buah daripada biji.


rekah

Alur atau garisan pemisah yang terbentuk di permukaan; retak, belah.

Akhirnya daripada akar bahasa Melayu-Polinesia Purba *-kaq


alur

Suatu lekuk atau garis memanjang di permukaan (kayu dsb.)

Gaya atau cara untuk mencapai suatu matlamat.

Daripada bahasa Melayik Purba *halur, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *halur, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *halur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qaluʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *qaluʀ, daripada akar *-luʀ.


alur

Gaya jalan atau perkembangan cerita; plot.


zacht

Daripada bahasa Middle Dutch sachte, daripada bahasa Belanda Kuno sāfti, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *samftī.


personel

Daripada bahasa Belanda personeel, daripada bahasa Perancis personnel, daripada bahasa Old French personel, daripada bahasa Latin personalis.


perwatakan

ڤرواتقن (Jawi)


personaliti

Perihal atau sifat peribadi seseorang; keperibadian.

رڤسوناليتي (Jawi)


tunggangan

Benda yang ditunggang (cth. kuda, kenderaan).

توڠݢڠن (Jawi)


seksa

Perihal kesakitan yang diterima sebagai hukuman.

Daripada bahasa Sanskrit शिक्षा (śikṣā, “hukuman”).


sikap

Perihal atau sifat yang mencerminkan seseorang.

Daripada bahasa Austronesia Purba *sikap.


nilai murni

نيلاي مورني (Jawi)


golongan

Berbilang benda yang dikumpul berdasarkan ciri tertentu; kumpulan, kelompok.

ݢولوڠن (Jawi)


golongan kata

Kumpulan perkataan berdasarkan sifat tatabahasanya.

ݢولوڠن کات (Jawi)


kelas kata

Kumpulan perkataan berdasarkan sifat tatabahasanya; golongan kata.


baliho

Sejenis papan iklan yang dipasang di kawasan luar untuk menguar-uarkan suatu perkara.


capek

Daripada bahasa Jawa capek (ꦕꦥꦺꦏ꧀, “penat”). Bentuk kembar kepada capai.


pancit

Akhirnya daripada akar bahasa Melayu-Polinesia Purba *-cit. Kata terbitan lain termasuklah perkataan percit dan lecit.


pancit

Terbentuknya lubang di tayar dll., menyebabkan terkeluarnya udara.

Kurang daya tenaga untuk melakukan sesuatu; penat, letih.


seksaan

سيقساءن (Jawi)


kata adjektif

kata sifat; kata untuk menerangkan suatu sifat.

کات ادجيکتيف (Jawi)


nokotimung

Nokotimung ngaawi no tangaanak?.


miampaping

Miampaping no walai diolo.


salam kaut

Suatu amalan pemberian wang ketika berjabat tangan, biasanya sebagai hadiah.

سلام کاءوت (Jawi)


hadiah

Suatu pemberian yang diberi untuk menghargai seseorang atau sesuatu.

Daripada bahasa Arab هَدِيَّة (hadiyya).


pemberian

ڤمبرين (Jawi)


penerimaan

ڤنريماءن (Jawi)


penutupan

ڤنوتوڤن (Jawi)


lambaian

لمباين (Jawi)


lembar

Suatu bahan nipis memanjang; tali, utas.


lembaran

Bahan atau benda bersifat nipis lagi luas, terutamanya kertas dsb.

Kedudukan permukaan dalam satu-satu cetakan; muka surat, halaman


kaola

Penutur atau penulis, dirujuk sebagai subjek tatabahasa, dalam suatu ayat; saya.

Dipinjam daripada bahasa Jawa ꦏꦮꦸꦭ (kawula, “hamba; rakyat; saya”).


piloot

Daripada bahasa Middle French pilot, pillot, daripada bahasa Itali piloto, daripada bahasa Late Latin pillottus; mungkin akhirnya daripada bahasa Yunani Purba πηδόν (pēdón, “bilah dayung, dayung”).


dorp

Daripada bahasa Belanda dorp, daripada bahasa Middle Dutch dorp, daripada bahasa Belanda Kuno thorp, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *þorp, daripada bahasa Jermanik Purba *þurpą.


dorp

Daripada bahasa Middle Dutch dorp, daripada bahasa Belanda Kuno thorp, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *þorp, daripada bahasa Jermanik Purba *þurpą. Bentuk kembar kepada terp.


真っ直ぐ

From 真っ (ma'-, “benar”) + 直ぐ (sugu, “segera”).


terapi

Perbuatan rawat seseorang daripada sebarang penyakit selepas membuat diagnosis.

تيراڤي (Jawi)


toogomon

Mongoi oku irikau silo toogomon hudi.


tundalo

Minomoli i Angkor do tundalo tu mongoi isio ponundalo do sada.

Angkor telah membeli jala untuk memukat ikan.


ondu'

Ongoyo' po da barait ku ondu'.


relatif

Berdasarkan satu atau beberapa perkara lain; berdasarkan perbandingan

ريلاتيف (Jawi)


perbandingan

ڤربنديڠن (Jawi)


bandingan

Perkara yang dianggap sama atau setara; imbangan

بنديڠن (Jawi)


diep

Daripada bahasa Belanda diep, daripada bahasa Middle Dutch diep, daripada bahasa Belanda Kuno *diop, daripada bahasa Jermanik Purba *deupaz, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dʰewb-.


diep

Daripada bahasa Middle Dutch diep, daripada bahasa Belanda Kuno *diop, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *deup, daripada bahasa Jermanik Purba *deupaz, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dʰewb-.
Banding dengan bahasa Low German deep, bahasa Frisia Barat djip, bahasa Inggeris deep, bahasa Jerman tief, bahasa Denmark dyb, bahasa Norway dyp.


angan

Perkara yang diterbitkan dalam kepala atau akal; fikiran

Gambaran yang diterbitkan dalam fikiran; khayalan

Perkara yang ingin dicapai pada masa akan datang; impian, cita-cita


angan-angan Mat Jenin

Angan-angan yang melampau atau tidak masuk akal dan realistik.

اڠن٢ مت جنين (Jawi)


ringgit

ريڠݢيت (Jawi)

令吉

nama rasmi di Malaysia, juga digunakan di China, Hong Kong, Macao, Singapura dan Taiwan

林吉特

digunakan di China, Hong Kong, Macao, dan Taiwan tetapi bukan di Malaysia atau Singapura


ringgit

Sekilo ka rebus iherga tujuh ringgit.

Sekilo ikan rebus berharga tujuh ringgit.


majak

Sida sebuat majak ngumpul buah lada amat pan hari nyau deka ujan.


pemersatu

Benda atau perkara yang menyebabkan orang bersatu.


pemersatu bangsa

Perkara yang memupuk perpaduan dalam masyarakat atau bangsa.

Bahan lucah atau kedewasaan; pornografi.


jenayah perang

Kesalahan yang melanggar etika ketika peperangan, sama ada terhadap individu atau persekitaran.

جنايه ڤرڠ (Jawi)


perkampungan

Tempat berhimpun sekumpulan orang buat seketika

ڤرکامڤوڠن (Jawi)


lelah

Keadaan tidak berdaya lagi selepas melakukan kerja.


lelah

Tidak berupaya untuk melakukan sesuatu kerana kurang tenaga badan.


lelah

Penyakit yang menyebabkan diri sukar untuk bernafas.


lelah

capek

Tidak berupaya untuk melakukan sesuatu kerana kurang tenaga badan.


vrijdag

Daripada bahasa Middle Dutch vrīdach, vriendach, daripada bahasa Belanda Kuno *frīadag, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Frījā dag, pinjam terjemah dies Veneris.


zaterdag

Daripada bahasa Middle Dutch saterdach, daripada bahasa Belanda Kuno [Istilah?], daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Sāturnas dag, pinjam terjemah bahasa Latin dies Saturni. Banding dengan bahasa Low German Saterdag, bahasa Frisia Barat saterdei, bahasa Inggeris Saturday.


zondag

Daripada bahasa Middle Dutch sondach, sonnendach, daripada bahasa Belanda Kuno sunnadag (1151-1200; Reimbibel), daripada bahasa Jermanik Barat Purba *sunnōn dag, pinjam terjemah Latin dies Solis. Banding dengan bahasa Low German Sünndag, bahasa Jerman Sonntag, bahasa Frisia Barat snein, bahasa Inggeris Sunday, bahasa Denmark søndag.


mandaag

Daripada bahasa Middle Dutch manendach, maendach, daripada bahasa Belanda Kuno *mānendag, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *mānini dag (“hari bulan”).
Banding dengan bahasa Low German Maandag, bahasa Frisia Barat moandei, bahasa Jerman Montag, bahasa Inggeris Monday, bahasa Denmark mandag.


dinsdag

Daripada bahasa Middle Dutch dinsendach. Mungkin daripada bahasa Jermanik Purba *þingsus-dagaz (“Hari Thingsus”), daripada *þingsus + *dagaz. Thingsus, Tiw atau Týr, nama dewa keadilan bahasa Germanic.
Banding dengan Jerman Rendah Dingsdag dan Jerman Dienstag.


woensdag

Daripada bahasa Middle Dutch woensdach, daripada bahasa Belanda Kuno *wuodenesdag, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Wōdanas dag (“hari Woden”), pinjam terjemah bahasa Latin dies Mercurii.
Woden atau Wodan ialah dewa terutama Jermanik.


donderdag

Daripada bahasa Middle Dutch donresdach, donredach, daripada bahasa Belanda Kuno *thonaresdag, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *Þunras dag (“hari dewa petir”). Setara dengan Donar atau donder + dag.
Donar (Jermanik Utara: Thor) ialah dewa petir Jermanik.


titit

Daripada bahasa Melayu titit. Banding dengan bahasa Tagalog titi, bahasa Cebuano tintin, & bahasa Hokkien 弟弟 (tî-tî / tī-tī / tī-tî / tih-tih, “zakar (slanga)”).


ʯ

*Daripada huruf Karlgren, daripada aksara y (ɥ). Akhir seperti t ditambah di atas untuk penggunaan Sinologi.


duarung talun

Agayo tomod ilo duarung talun.


phot-phot

سوٚڠ أڠن اللّٰه، فوٛ کوڠ فحوٚت٢ مغه ݢآيء، فحوٚت٢ أنيت غنام.

Dengan nama Allah, tuhan yang sangat pemurah, sangat pengasih.

Song angan Allah, phó kung phot-phot meghah gék, phot-phot anét ghanam.

فحوٚت٢ (Jawi)


gigolo

Lelaki yang diupah untuk menemani wanita sebagai kekasih dsb.

ݢيݢولو (Jawi)


phut-phut


バッシュ

Pemendekan バスケットボールシューズ (basukettobōru shūzu, “kasut bola keranjang”).


バスケットボールシューズ

Daripada bahasa Inggeris basketball shoes (“kasut bola keranjang”).


替える

Daripada bahasa Jepun Kuno かふ (kapu), mengikuti 下二段活用 (shimo nidan katsuyō, “konjugasi dwigred rendah”).
Perkembangan
Perkembangan semula jadi daripada bahasa Jepun Kuno dan Klasik kata kerja 下二段活用 (shimo nidan katsuyō, “konjugasi dwigred rendah”) berakhiran -u kepada kata kerja 下一段活用 (shimo ichidan katsuyō, “konjugasi ekagred rendah”) bahasa Jepun moden berakhiran -eru.
Seasal dengan 変(か)える (kaeru), 代(か)える (kaeru) dan 換(か)える (kaeru).


レギュラー

Daripada bahasa Inggeris regular (“biasa”).


manas

Iboh manas, sidak beguro jak ya.

Jangan marah, mereka cuma bergurau sahaja


hidroksil

Sejenis kumpulan berfungsi terdiri daripada atom oksigen dan hidrogen, –OH; wujud dalam alkohol, fenol dan asid karboksilik, antara lain.

هيدروکسيل (Jawi)


fenol

Sejenis bahan kimia organik terbitan benzena, C₆H₅OH.

Kumpulan berfungsi terdiri daripada gelang benzena yang memiliki satu atau lebih kumpulan hidroksil yang terikat terus dengannya.


benzena

Sejenis bahan kimia organik, C₆H₆, dengan rangka molekul terdiri daripada gelang hidrokarbon dengan ikatan tunggal dan ikatan ganda dua berselang-seli.

بينزينا (Jawi)


asid karboksilik

Sejenis sebatian organik yang memiliki kumpulan karboksil, -COOH.

اسيد کربوکسيليک (Jawi)


karboksil

Sejenis kumpulan berfungsi terdiri daripada kumpulan karbonil dan hidroksil (-CO.OH), dan wujud dalam asid karboksilik.

کربوکسيل (Jawi)


usul fiqh

Ilmu Islam berkenaan tatacara dan gaya menetapkan hukum-hukum (fiqh) dalam Islam, terutamanya dalam perkara-perkara baharu yang tidak ditetapkan terus dalam teks Islam.

اصول فقه (Jawi)


manhaj

Set pemikiran yang dijadikan asas untuk melakukan dan menetapkan sesuatu; doktrin.


kesukanan

کسوکنن (Jawi)


rambut palsu

Pakaian berupakan rambut buatan yang dipakai di atas kepala.

رمبوت ڤلسو (Jawi)


金属

Daripada kata majmuk bahasa Middle Chinese金屬 (kim dzyowk, secara harfiah “logam + ditetapkan; kategori”).


メダル

Daripada bahasa Inggeris medal (“pingat”). Mula digunakan sejak awal 1870-an.


דוריאן

Daripada bahasa Inggeris durian, daripada bahasa Melayu durian, daripada bahasa Melayik Purba *duri-an, daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *duʀi-an.


מנגו

Dipinjam daripada bahasa Inggeris mango, akhirnya daripada bahasa Portugis manga, daripada bahasa Melayu mangga, daripada bahasa Tamil மாங்காய் (māṅkāy) daripada மா (mā, “spesies mangga”) + காய் (kāy, “buah belum masak”).


im

awak
Im sen tek hinok?
Awak nak ke mana?


tuin

Daripada bahasa Belanda tuin, daripada bahasa Middle Dutch tuun, daripada bahasa Belanda Kuno tūn, daripada bahasa Jermanik Purba *tūną, daripada bahasa Proto-Celtic *dūnom.


tuin

Daripada bahasa Middle Dutch tuun, daripada bahasa Belanda Kuno tūn, daripada bahasa Jermanik Purba *tūną, daripada bahasa Proto-Celtic *dūnom.


bezem

Daripada bahasa Middle Dutch besem, daripada bahasa Belanda Kuno *besemo, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *besmō. Kognat dengan bahasa Inggeris besom, bahasa Jerman Besen.


nyawen

bising
Nyawen lan ka' anak anih.
Bising sangatlah budak ini.


ponirib-sirib

kata-kata yang digunakan untuk menyindir


elat

Mengelat melakukan sesuatu dengan tujuan menipu (dalam permainan dsb.)


tamḇalut

I Lambi nopo nga songulun tambalut di osonong.


disido

Hombo tadon disido?


lumabas

Kada intong di Tio lumabas.


mekos

mengikat beberapa batang kayu, dawai dan sebagainya


melai

Api nyerarai madang melai ba tanah tebing nya.


melit

Ular sawa nya melit kijang.


memang

Cermor ajeh memang imentul.


menau

bergerak secara lawan arus (tentang ikan)


alabung

Alabung tana huudi tu kotuututud.

Tanah itu subur kerana baru sahaj dibakar.


malab-kalab

Malab-kalab o sunduan disio.


มะละกอ

Pinjaman semi-learned daripada Melayu Melaka.Bentuk kembar kepada มะละกา


notungkob

Notungkob ilo tuung gas.


get

Jay get pug.


carilamat

Kegiatan dan usaha mencari dan menolong dan menyelamatkan nyawa orang yang hilang atau yang dikhuatiri hilang atau berada dalam satu kejadian yang membahayakan nyawa seseorang.

چاريلامت (Jawi)


mamagarut

Mamagarut i Lia tondi piasau.


TT

Parapisme bagi tuan tanah; pembuka perbincangan dalam suatu forum atau laman perbincangan.

TT, tolong lukiskan boleh x? Malas nak baca pnjg2.


tuan tanah

Empunya atau pemilik sebidang tanah persendirian dan bangunannya.

Orang pertama yang membuat hantaran dalam suatu forum atau laman perbincangan.

توان تانه (Jawi)


ドラマ

daripada bahasa Inggeris drama.
Kali pertama dipetik pada 1879.


mengeteh

Berborak santai sambil meminum teh atau seumpamanya.


ngeteh

Pemendekan bagi mengeteh; berborak santai sambil meminum teh atau seumpamanya.


tutumakad

Kiwaa tolu nohopod tulun tutumakad minoyo dilo ekspedisi tumakad Nulu Nabalu.

Terdapat tiga puluh orang pendaki menyertai ekspidisi mendaki Gunung Kinabalu.


kulup

Kulit kemaluan lelaki yang dipotong semasa bersunat, kulit khatan.

Daripada bahasa Melayu Klasik کولڤ, daripada bahasa Parsi قلف, daripada bahasa Arab غُلُف (ḡuluf).


kinoburuon

Ogumu kinoburuon hilo kampung.


gintak

Mencabul kehormatan seorang perempuan, merogol.

Daripada nama seorang petani Sabah, Gintak Gabui, yang didakwa kerana merogol cucunya sendiri dalam tahun 1990.


ayut

Daripada bahasa Melayu Klasik ايوة (ayut), daripada bahasa Melayik Purba *ayut, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ayut, *ayud.


aur

sejenis tumbuhan yang berbatang keras serta berongga dan beruas, dari puak Bambuseae, famili Poaceae.

Daripada bahasa Melayu Kuno 𞌰𞌴𞌪𞍊 (hāur), daripada bahasa Melayik Purba *haur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qauʀ, daripada bahasa Austronesia Purba *qauʀ.


betung

sejenis buluh besar, Dendrocalamus asper.

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *betuŋ, daripada bahasa Austronesia Purba *betuŋ. Seasal dengan bahasa Melayu Kuno 𞌤𞌟𞍋𞌟𞍆 (pattuṃ /pətuŋ/)


enau

Daripada bahasa Melayu Klasik أَنَوْ (anau /enau/), daripada bahasa Melayu Kuno 𞌰𞌣𞌴𞌷 (hanāu /hənau̯/), daripada bahasa Melayik Purba *hanaaw, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qanahaw.


rumbia

sejenis tumbuhan yang dihasilkan sagu daripadanya serta daunnya dibuat atap, Metroxylon spp..

رومبيا (Jawi)
رومبيا (Jawi)

Daripada bahasa Melayu Klasik رمبي (r-m-b-y /rumbia/) atau رمبيا (r-m-b-y-a /rumbia/), daripada bahasa Melayu Kuno 𞌪𞌷𞌨𞌬𞌵𞌩 (rumviya /rumbia/), daripada bahasa Melayik Purba *rumbia, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀumbia.


apologedik

Bersifat terlalu mengada-ngada dalam perbuatan menyesali dan meminta maaf akan sesuatu.

اڤولوݢديق (Jawi)


tuhut

Sendi di bahagian bawah badan yang menghubungkan paha dan betis.

Diserap daripada bahasa dari Kepulauan Filipina yang belum dikenal pasti, puncanya berasal daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *tuhud, daripada bahasa Austronesia Purba *tuduS melalui metatesis.
Kata seasal dalam bahasa lain termasuklah bahasa Fiji duru, bahasa Aklanon tuhod, bahasa Bikol Central tuhod, bahasa Cebuano tuhod, bahasa Higaonon tuhud, bahasa Hiligaynon tuhod, bahasa Kimaragang totud, bahasa Lotud totud, bahasa Mansaka tood, bahasa Sabah Bisaya otud, bahasa Sunda ᮒᮥᮅᮁ (tuur), bahasa Tagalog tuhod, bahasa Dusun Tambunan totud, bahasa Suluk tuhud, bahasa Murut Timugon atur, bahasa Murut Tahol atur, bahasa Tiruray tur, bahasa Waray-Waray tuhod, bahasa Bajau Sama tu'ut, bahasa Puyuma tudru.


moro

Aiso moro dilo sup.


moyo

Moyo oku di tambalutku muli id walai dau.

Saya ikut kawan saya balik ke rumahnya .


muat

Umang benung muat gari.


alisiklik

Daripada kelas sebatian organik yang mempunyai kedua-dua struktur alifatik (rantai) dan siklik (gelang)

اليسيکليک (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Inggeris alicyclic (“alisiklik”).


alkamar

Dipinjam daripada bahasa Arab القمر (“bulan”).


kalsifikasi

کلسيفيکاسي (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Inggeris calcification (“pengkalsiuman”).


kamal

Dipinjam daripada bahasa Arab كَمَال (kamāl, “kesempurnaan”).


kamal

Daripada bahasa Melayu kamal, daripada bahasa Arab كَمَال (kamāl, “kesempurnaan”).


kemih

Suatu air najis yang dikeluarkan daripada badan; air kemih.

Bandingkan bahasa Keley-I Kallahan mimi, bahasa Ibaloi mimi, bahasa Chamorro me'me', bahasa Tonga mimi dan bahasa Hawaii mimi, yang semuanya diturunkan daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *miqmiq.


kemih

Mengeluarkan cecair (air kencing) daripada badan.


kharajat

Dipinjam daripada bahasa Arab خَرَاجَة (ḵarāja).


medsos

Suatu platform atau laman sesawang di Internet yang direka sebagai tempat bersosial dan perkongsian antara pengguna-pengguna Internet.

ميدسوس (Jawi)


mandai

jeruk yang diperbuat daripada kulit cempedak

sejenis masakan Banjar yang menjadikan jeruk kulit cempedak sebagai bahan utama


sira

Gula yang disalutkan pada kuih atau kudapan lain sama ada dalam bentuk cecair atau serbuk, gula sira.

Diturunkan daripada bahasa Melayik Purba *sira, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qasiʀa, daripada bahasa Austronesia Purba *qasiʀa.
sira# (Brunei) Suatu bahan pepejal putih dan masin yang diperoleh dari air laut atau bawah tanah dan mempunyai banyak kegunaan, lazimnya dalam masakan; natrium klorida.
#: Sinonim: garam
# Tempat binatang liar meminum air, sesapan.


kuilu

Sejenis mamalia mengerip kecil dengan telinga dan kaki belakang panjang serta ekor gebu; arnab, kelinci.


gatal

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *gatəl.


gatal

menyebabkan rasa tidak selesa hingga mahu menggaru

suka mengusik orang lain dengan tidak sopan


membakar

ممباکر (Jawi)


countries

But poverty’s scourge is fiercest below $1.25 (the average of the 15 poorest countries’ own poverty lines, measured in 2005 dollars and adjusted for differences in purchasing power): people below that level live lives that are poor, nasty, brutish and short.

2013 June 1, “Towards the end of poverty”, dalam The Economist, volume 407, number 8838, page 11:


masuk Jawi

ماسوق جاوي (Jawi)


tutoh

Menjawab soalan peperiksaan sesuka hati.


gunggung

ݢوڠݢوڠ (Jawi)


faskes

akronim fasilitas kesehatan (“fasiliti kesihatan”).


nakes

akronim tenaga kesehatan (“profesional kesihatan”).


hubungan tanpa status

Jalinan cinta informal (pacar), tetapi tidak dikira sesama mereka sebagai cinta yang ketara.


cogan

lelaki yang mempunyai rupa paras yang tampan

Daripada akronim cowok ganteng (“lelaki tampan”).


calpres

calon presiden yang dipertandingkan dalam pilihan raya


cogil

lelaki yang gila; atau lelaki yang bertindak aneh atau luar kebiasaan

Daripada akronim cowok gila (“lelaki gila”).


cegil

perempuan yang gila; atau perempuan yang bertindak aneh atau luar kebiasaan

Daripada akronim cewek gila (“perempuan gila”).


mungkar

Iya benung mungkar barang ari perau.

Dia sedang memunggah barang dari perahu.


muras

kejadian tanpa kawalan akibat terlampau bersukaria


murun

Iya meli murun ba kedai.


komersial

bertujuan untuk mendapatkan keuntungan dengan pengiklanan atau penyiaran

Daripada Inggeris commercial, daripada Perancis commercial (“berkenaan perdagangan”), daripada Latin Lewat commercialis, daripada Latin commercium, con- (“bersama, dengan”) + merx (“barang dagangan”) atau merces (“bayaran”) + -ium.


komersial

iklan, khususnya di televisyen atau radio


obang

lai tengoran suaro obang dek ang?


ratah

Ratahloh sej lembu.


ado

Daripada a- + do. Menurut Hughes (2020), perkataan ini diwarisi daripada perkataan bahasa Pra-Nauru iaitu *dow (melalui metatesis) < *duwo < *diweu, daripada bahasa Mikronesia Purba *Siwa-ua, daripada bahasa Mikronesia Purba *Siwa. Menurut Williams (2023) pula, perkataan ini diwarisi daripada perkataan *dow < *dowo < *dzowo < *dziwo < *dziwa, daripada bahasa Mikronesia Purba *siwa. Apa-apapun, asal perkataan ini adalah daripada bahasa Oceania Purba *siwa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *siwa, daripada bahasa Austronesia Purba *Siwa.


ayan

Duku ini ayan di rumah.


sikit

Tapui-tapui kada no sikit.


kuping

Kuping orak krungu wong tuek ngomong


tadika

ilo nopo nga tadika ku maso tokoro.


tompek

labuah godang ten jadi tompek lalu oto bus


togak

ayah togak di topi tobek


boghek

badan ang ko boghek


Name

Daripada bahasa Jerman Tinggi Pertengahan name, daripada bahasa Jerman Tinggi Lama namo, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *namō. Kognat dengan bahasa Belanda naam, bahasa Yiddish נאָמען (nomen), bahasa Inggeris name, bahasa Frisia Barat namme, bahasa Denmark navn, bahasa Sweden namn.


ngama

Iya ngama aku.


dokek

rumah den lai dokek jo rumah si Ida


ligat

Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *liget.


sabi

Iya idup enggau sabi.


saban

Iya saban laban baru betemu.

Dia segan kerana baru pertama kali bertemu.


reti

Reti nya iya nya manuk.


reti

Sajet ajeh kireti ma kiajar ya cikgu.

Pelajar itu memahami apa yang diajar oleh guru.


nagas

Ngaran Tinagas naanu mantas hogot nagas tu tongotulun tinaru Tinagas poingiyon id nagas do bawang idi guugulu po.

Asal usul nama Tinagas diambil daripada perkataan 'nagas' yang bermaksud tebing kerana masyarakat Tinagas tinggal berhampiran sungai pada masa dahulu.


caj

Suatu nilai yang perlu dibayar untuk suatu barang atau perkhidmatan.


kahep

Leh coh wek ak kahep en.


koi

Koi ajeh sedap.


al

Al en men et.


pal

Din bipal ya apak.


pal

Kot pal de ku kemil para.


poh

Poh itenutup oren ajeh.


kalak

kebek kalak on biak sedep


kalak

Kalak sik makan buah dabei?


cekcak

Kucig en ki cekcak.


kit

Kit eng pohot mende eng yog.


papah

Ki kipakei baju papah.


lem

Daripada bahasa Belanda lijm, daripada bahasa Middle Dutch lijm, daripada bahasa Belanda Kuno *līm, daripada bahasa Jermanik Purba *līmaz.


kok

Ey kok nentek ek kedei.


kok

Kok susu wek gin ek.


pedih

daripada bahasa Melayik Purba *pədih, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *hapədiq, daripada bahasa Austronesia Purba *Sapəjiq. Bentuk kembar kepada perih.


puk

Apak ki peres nuekor puk.


wait

daripada bahasa Inggeris wait (“tunggu”).


takeh

kulim, sejenis tumbuhan dalam genus Scorodocarpus yang tergolong dalam keluarga Olacaceae; nama canggihnya adalah Scorodocarpus borneensis


gej

He cip agej.


nabug

tidak bercakap kepada seseorang kerana bergaduh atau benci


naing

Iya benung naing lauk.


naja

Iya naja pemakai.


nalik

memberi taklimat kepada pengantin lelaki


nambal

menumbuk menggunkan lesung dan alu kecil


pelet

Ke pelet kad ajeh ku kateh mesin.


jek

Sejenis alat yang digunakan untuk menaikkan sedikit objek berat; biasanya digunakan terhadap kenderaan ketika menggantikan tayar.


jek

yek jek hentik kucing


jek

alat untuk menaikkan atau mengangkat benda yang berat (seperti kereta dan lain-lain);jek

Iya meli jek nya ba kedai.


mehem

On mehem is.


oringang

Oringang i Meqal do manangkus.


osiau

Osiau i Sokukut do momogusa di Garut hilo id pantaran.

Sokukut mengejar Garut dengan laju sekali di kaki lima.


guj

Pele legos ya guj bibeli.


cot

Tenek en ki cot sempak.


nasat

Laki nya nasat bala madi iya.


kimah

* Pinjaman daripada perkataan bahasa Melayu iaitu /khemah/.


benket

[tengah hari]] (matahari tegak di langit)


me

Dui adeh do ubai apak baiet nu Kuala Lumpur amen ame ki me.

Petang nanti bapa dan emak akan pergi ke Kuala Lumpur kalau emak mahu.


pilngal

kelakar
Yek kan pilngal.
Jangan ketawakan saya.


tanglung pari-pari

sejenis tumbuhan berbunga kecil yang tumbuh di tanah kawasan berhutan (Thismia spp.)


dandi

Dandi iya enda manah.


koompunan

Onuan oku koompunanmontok kinasalaan ku.


nana

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nanaq, daripada bahasa Austronesia Purba *naNaq.


nana

Sepasang anggota tubuh di sebelah bawah, kaki.

Diwarisi daripada perkataan bahasa Pra-Nauru iaitu *nea nea yang merupakan penggandaan kata *nea, daripada bahasa Mikronesia Purba *ney(a/e).


engkabang jantong

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti merah (Shorea macrophylla)


engkabang bintang

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti (Shorea splendida)


engkabang

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti


engkabang gading

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti (Shorea helmsleyana)


engkabang terendak

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti (Shorea siminis)


engkabang asu

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti (Shorea palembanica)


engkabang rusa

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti (Shorea stenoptera)


engkabang langai bukit

spesies tumbuhan dalam kaum damar yang tergolong kelompok meranti (Shorea pinanga)


kapagag

Kada kapagag kokito disio.


wir

menjauhkkan diri daripada sesuatu yang mendatangkan bahaya atau kemudaratan


dagen

mencahayakan; menjadikan suatu tempat bercahaya

Daripada bahasa Middle Dutch dāgen, daripada bahasa Belanda Kuno *dagon, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *dagēn, daripada bahasa Jermanik Purba *dagāną.


piantan

waktu tertentu berlakunya sesuatu kegiatan, peristiwa dsb.


kilan

jengkal; mengilani iaitu menilai (kemampuan, kepandaian dsb pada seseorang)


lekam

Mencengkam menggunakan ibu jari dan jari telunjuk.

Akhirnya daripada akar bahasa Melayu-Polinesia Purba *-kem. Kata terbitan lain termasuklah perkataan cengkam.


nemu

Lema nemu ngadu api ti udah jai nya.

Lema tahu membaiki lampu yang sudah rosak itu.


dipon

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *nipən, daripada bahasa Austronesia Purba *nipən.


misaud

dua orang menumbuk padi dalam satu lesung.


mogohundaat

Au avasi' do mogohundaat do vokon.


bingog

Ogumu bingog id roun punti dilo.


lontongian

Ogumu lontongian hilo tana.


pasal

daripada bahasa Melayu pasar, daripada bahasa Parsi بازار (bâzâr).


pasal

Pasal gah adeh nu sengoi kile.


pasal

daripada bahasa Melayu fasal, daripada bahasa Arab فَصْل (faṣl, “bab, perenggan, pembahagian”).


pasal

Pasal unu in piyagkaluan niyu duwa?


rutuu

Sendi di bahagian bawah badan yang menghubungkan paha dan betis, lutut.

Diturunkan daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu tuhud, kata majmuk *qulu + *tuhud, masing-masing daripada bahasa Austronesia Purba *quluh dan *tuduS (melalui metatesis).
Seasal dengan bahasa Dhao urutuu, bahasa Minangkabau lutuik, bahasa Melayu lutut, bahasa Tolaki lutu, bahasa Waru lutu, bahasa Rahambuu lutu, bahasa Kodeoha lutu, bahasa Wuvulu-Aua du'uu.


urutuu

Diturunkan daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu tuhud, kata majmuk *qulu + *tuhud, masing-masing daripada bahasa Austronesia Purba *quluh dan *tuduS (melalui metatesis).
Seasal dengan bahasa Sabu rutuu, bahasa Minangkabau lutuik, bahasa Melayu lutut, bahasa Tolaki lutu, bahasa Waru lutu, bahasa Rahambuu lutu, bahasa Kodeoha lutu, bahasa Wuvulu-Aua du'uu.


du'uu

Diturunkan daripada bahasa Kepulauan Admiralty Purba Barat *lutu, daripada bahasa Kepulauan Admiralty Purba*lutu, daripada bahasa Oceania Purba *lutur, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu tuhud, kata majmuk *qulu + *tuhud, masing-masing daripada bahasa Austronesia Purba *quluh dan *tuduS (melalui metatesis).
Seasal dengan bahasa Sabu rutuu,
bahasa Dhao urutuu,
bahasa Minangkabau lutuik, bahasa Melayu lutut, bahasa Tolaki lutu, bahasa Waru lutu, bahasa Rahambuu lutu, bahasa Kodeoha lutu.


oonsom

Oonsom nogi roso ilo tua rangalau.


ngambar

Iya rindu ngambar orang.


nganga

(kiasan) tidak dapat lagi (apa yang dihajatkan dan lain-lain), melepas


nganggut

Iya nganggut pala tanda iya setuju.


lutu

daripada bahasa Bungku-Tolaki Purba *olo-N-tuu° atau diserap daripada bahasa lain (bandingkan bahasa Melayu lutut), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulu tuhud, kata majmuk *qulu + *tuhud, masing-masing daripada bahasa Austronesia Purba *quluh dan *tuduS (melalui metatesis).


biawak puru

sejenis reptilia besar yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus nebulosus


biawak air

sejenis reptilia besar yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus salvator


biawak serunai

sejenis reptilia besar yang boleh dijumpai di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus rudicollis


biawak kudung

sejenis reptilia besar yang boleh dijumpai di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Varanus dumerilii


kiangkab

Kiangkab oku do magai pinsingilaan ku gisom kalantoi.

Saya bercita-cita untuk menghabiskan pelajaran saya sehingga berjaya.


nagakom

Nagakom no i mananakau.


utin

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qutin, dari bahasa Austronesia Purba *qutiN. Banding dengan bahasa Cebuano utin, bahasa Maranao otin, bahasa Tetum uti dan bahasa Gorontalo wuti.


nitai

Minomoli yau nitai pomogonop unifoom dau.

Dia membeli tali leher sebagai pelengkap pakaian seragamnya.


mogongoi

Mogongoi oku di tadi ku hilo sikul.


ngarak

Perintah ngarak rayat bedagang.


ngaram

Iya benung ngaram lauk.


sampan

sejenis perahu kecil; tidak mempunyai layar


loka

alas periuk yang dianyam menggunakan lidi; lekar


lekar

alas periuk yang dianyam menggunakan lidi


mi loka

sejenis pengat yang menjadikan mi siput dan pisang sebagai bahan utama dan menjadi hidangan tradisional di Negeri Sembilan


lintah

Sejenis binatang seperti cacing yang menghisap darah.

Daripada bahasa Melayu Klasik هلنته (halintah /alintah/), daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *qali-metah, daripada bahasa Austronesia Purba *qaNi-meCah.


talok

lotong cengkung atau lotong celak; sejenis monyet yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Trachypithecus obscurus


besix

lotong cengkung atau lotong celak; sejenis spesies monyet yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Trachypithecus obscurus


bageh

lotong; sejenis spesies monyet yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia


baa'wajj

beruk; sejenis monyet yang boleh ditemui di Malaysia, nama saintifiknya Macaca nemestrina


minjun

musang pandan atau musang pulut; sejenis mamalia dalam keluarga Viverridae yang boleh ditemui di Malaysia, nama saintifiknya Paradoxurus hermaphroditus


tampil

Kongkang Sunda atau Kera Duku Sunda; sejenis mamalia dalam keluarga Lorisidae (primat) yang boleh ditemui di Malaysia, nama saintifiknya Nycticebus coucang


baloi

landak raya; sejenis mamalia dalam keluarga Hystricidae (rodensia); Hystrix brachyura


baloi

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *balay, daripada bahasa Austronesia Purba *balay.


dekin

Dekan Besar atau Tikus Buluh Besar; sejenis mamalia dalam keluarga Muridae (rodentia) yang boleh ditemui di Malaysia, nama saintifiknya Rhizomys sumatrensis


baghik

tenuk; sejenis mamalia yang boleh ditemui di Malaysia, nama saintifiknya Tapirus indicus


bataut

Siamang; sejenis mamalia dalam keluarga mawas yang boleh ditemui di Semenanjung Malaysia, nama saintifiknya Symphalangus syndactylus


banai

Memerang Kecil; sejenis mamalia yang boleh ditemui di Malaysia, nama saintifiknya Aonyx cinerea


jonah

pekerja di hospital (doktor, jururawat, dsb.) yang menyebabkan ramai pesakit datang secara tiba-tiba.

Seluruh hospital kecoh apabila datangnya seorang jonah.

Daripada slanga Inggeris Jonah, daripada Ibrani יוֹנָה (yonáh, “merpati”), daripada Semitik Purba*šawmān-. Bermaksud 'seseorang yang membawa sial', merujuk kisah Nabi Jonah atau Yunus dalam agama Kristian, yang membawa sial kepada kapal yang menumpangkan beliau


tempok

sejenis perhiasan kepala Orang Asli; diperbuat daripada daun mengkuang


ansa

Iya bisi nupi ansa.


biing

miongoi i tama om tapa ku hilo id biing.


tuhunan

Turunan bahasa Melayu-Polinesia Purba *qulun-an “alas kepala” (banding dengan bahasa Tagalog ulunan, ulon and unan; bahasa Cebuano ulonan) diimbuhkan dari kata *qulun₂ “membaringkan/menyandarkan kepala”


begawan

Daripada Sanskrit भगवान (bhagavān, beruntung, makmur, bahagia).


candek

menyindir seseorang dengan memberikan lebih daripada yang dimintanya.


Colombia

Daripada bahasa Inggeris Colombia, daripada bahasa Sepanyol Colombia, daripada bahasa Itali Colombo (“Cristoforo Colombo”); dinamai sempena nama Genoese penjelajah Christopher Columbus (1451–1506).


momolingkum

Koilo ko momolingkum diti roisol?.


podumasan

Podumasan oku tu alasu kopio.


poinsuang

Nunu poinsuang dilo kutak?


taakanan om tiinuman id pakalajaan, sikul osp


mongukup

Mongukup i Ali do bambangan.


alul

gajah, Sejenis binatang dalam kelompok mamalia besar berekor dan bertaring di bawah keluarga Elephantidae; nama saintifiknya Elephas maximus


barong

tenuk atau cipan, Sejenis binatang dalam kelompok mamalia di bawah keluarga Tapiridae; nama saintifiknya Tapirus indicus


anjen

kijang, Sejenis binatang dalam kelompok mamalia di bawah keluarga Cervidae; nama saintifiknya Muntiacus muntjak


釀豆腐

yong tau fu; tauhu sumbat (makanan masakan Hakka)


yong tau fu

Masakan orang Hakka yang terdiri daripada tauhu yang disumbat dengan daging kisar atau ikan.

Di samping restoran menjual nasi ayam, terdapat juga gerai-gerai menjual yong-tau-fu di pusat-pusat penjaja yang menggunakan tanda tersebut tanpa mendapat izin terlebih dulu dari Muis.

1978, Zawiyah Salleh, Beberapa restoran tarik semula tanda 'Tanggung Halal', Berita Harian, m/s 1

يوڠ تاو فو (Jawi)

Dipinjam daripada bahasa Kantonis 釀豆腐 (secara harfiah “tauhu tertapai”).


martabak

Roti berisi yang ditebar dan dilipat serta dibubuh telur yang dijumpai di Timur Tengah dan Asia.

Kemudian, martabak dari meja asal saya, berpindah pula ke mejanya.

1986, Guntor Sadali, Apabila manusia tak tahu bersyukur..., Berita Harian, m/s 4

مرتابق (Jawi)

Daripada bahasa Arab مُطَبَّق (muṭabbaq, “dilipat”).


cedas

Sebenarnya dalam menghadapi masalah hidup di dunia ini, daya pemikiran yang cedas amat perlu sekali, kerana dengan cara ini kadang-kadang seseorang itu dapat mengatasi segala masalah yang dihadapinya, sekalipun masalah yang membahayakan dirinya.

1982, 'Akalnya' membuat ia tak jadi dirompak, Berita Harian, m/s 9


Akar Tiga Cabang

sejenis buah-buahan liar seakan-akan timun yang ditemui di dalam hutan; nama saintifiknya Trichosanthes wawrae


khondoq

tenggiling Sunda, sejenis binatang liar dalam kelompok mamalia yang boleh ditemui di Malaysia; nama saintifiknya Manis javanica


kopoimamangan

Kopoimamangan bawang


kodok sungai

sejenis amfibia serupa katak dengan kaki belakang lebih besar dan kulit lebih menggerutu, juga melompat dan hidup di dua dalam; nama saintifiknya Phrynoidis asper


tinuu

Mongoi oku hino walai nu tinuu.


notodos

Au ku tinomod do minonolipaun dia tu notodos ku i tomod numbul nu.

Saya tanpa sengaja menghubungi kamu kerana tertekan nombor kamu.


nobar

Acara penontonan suatu karya (filem dll.) secara bersama-sama.


kanta pembesar

Sejenis kanta yang digunakan untuk melihat satu-satu objek kecil dengan gambaran yang dibesarkan.

کنتا ڤمبسر (Jawi)


pembesar

Sesuatu yang menjadi satu-satu benda lebih besar.


wali kota

datuk bandar; orang yang mengetuai sesebuah bandar atau kota.


kuliah kerja nyata

Sejenis program kemasyarakatan wajib dalam pendidikan tinggi Indonesia, di mana para pelajar perlu menjalankan aktiviti kemasyarakatan.


seladang

Sejenis spesies bovin di Asia Tenggara dan Selatan; Bos gaurus.


selembu

Sejenis haiwan kacukan terbitan kacukan seladang dan lembu.


kamar mandi

kamar + mandi, daripada Pinjaman daripada Belanda badkamer.


nitrat

Sejenis anion terdiri daripada nitrogen dan oksigen (NO₃⁻).


ester

Sejenis sebatian dengan kumpulan berfungsi berupakan ikatan ganda dua karbon-oksigen (kumpulan karbonil) yang disambungkan atom karbonnya dengan satu lagi atom oksigen.


penanaman

ڤنانمن (Jawi)


pertumbuhan

ڤرتومبوهن (Jawi)


pengurangan

ڤڠورڠن (Jawi)


telur dadar

Sejenis masakan telur yang dibuat dengan memukul telur lalu dimasak dengan gaya goreng.

تلور دادر (Jawi)


telur bistik

Sejenis masakan telur yang berupakan gorengan telur yang ditambah cebisan daging kecil.

تلور بيستيق (Jawi)


guntogod

I Mond nopo nga songulun tanak di guntogod.


الکوهوليسمى

ال‧کو‧هو‧ليس‧مى


kaki perempuan

Lelaki dengan minat melampau dengan wanita.

کاکي ڤرمڤوان (Jawi)


اديڤوسوريا

ا‧دي‧ڤو‧سو‧ريا


kaki botol

Orang yang kuat atau ketagih minum minuman keras.

کاکي بوتول (Jawi)


kaki pusing

Orang yang suka memutar belit maklumat, dan/atau memperdayakan orang lain.

کاکي ڤوسيڠ (Jawi)


keton

Siri molekul organik dengan kumpulan berfungsi berupakan atom oksigen yang terikat terhadap atom karbon dengan ikatan ganda dua.


rektor

ريکتور (Jawi)


galbay

Tidak berupaya membayar sesuatu, terutamanya hutang (pinjaman dll.)


ketumbar

Sejenis tumbuhan yang dijadikan rempah; Coriandum sativum.

کتومبر (Jawi)

Banding dengan bahasa Sanskrit कुस्तुम्बरी (kustumbarī).


peniti

daripada bahasa Portugis alfinite, daripada bahasa Arab خِلَال (ḵilāl, “semat, pasak”), melalui bahasa Arab Andalusia.


gantang

sejenis ukuran atau sukatan bagi menyukat beras yang bersamaan dengan empat cupak


pisa

Pedis amat laban pisa tu.


cicak kepala segi besar

Sejenis reptilia berkaki empat di bawah keluarga Agamidae; nama saintifiknya Gonocephalus grandis


savat

varo tombolog sid savat.


mongusap

Orohian isio mongusap tulun sumakit.


terawih

تراويح (Jawi)


teraweh

تراويح (Jawi)


angpau

Wang dalam sampul kecil yg diberikan sebagai hadiah pada hari Tahun Baru Cina atau perayaan cina lainnya.


zirafah

binatang yg tinggi dan panjang lehernya, dgn warna badan yg bertompok-tompok, Giraffa cameopardalis.


lebah

serangga kecil berkepak empat dan bersengat yg mengeluarkan waks dan madu.


penguin

Burung laut di Antartika yg berwarna hitam putih, berkaki pendek, menggunakan sayapnya utk berenang, dan berjalan tegak lurus di darat.

ڤيڠݢوءين (Jawi)


ايستيميوا

ايس‧تي‧مي‧وا


katak batu beracun

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Ranidae; nama saintifiknya Odorrana hosii


katak pokok berjalur empat

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Rhacophoridae; nama saintifiknya Polypedates leucomystax


katak pokok terbang malaya

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Rhacophoridae; nama saintifiknya Zhangixalus prominanus


katak sungai berbintik

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Ranidae; nama saintifiknya Pulchrana sundabarat


katak sungai besar

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Dicroglossidae; nama saintifiknya Limnonectes blythii


katak bertanduk

sejenis amfibia yang melompat, berkaki renang, berkulit licin, dan tidak berekor dalam keluarga Megophryidae; nama saintifiknya Pelobatrachus nasutus


bituko

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bituka, daripada bahasa Austronesia Purba *biCuka.


kumakap

Kumakap yahai hilo walai di odu sodopon.

Kami mengunjungi rumah nenek petang ini.


burung falko dahi putih

sejenis burung pemangsa terkecil di dunia yang tergolong dalam keluarga burung Alap-alap atau Falconidae, hanya boleh ditemui di Malaysia khususnya di Sabah; nama saintifiknya Microhierax latifrons


cendawan kukur

sejenis cendawan yang boleh dimakan dan tumbuh pada batang kayu reput, tergolong dalam keluarga Schizophylaceae; nama saintifiknya Schizophyllum commune


harimau dahan

sejenis mamalia dalam keluarga kucing besar yang kini diklasifikasikan sebagai terancam oleh IUCN; nama saintifiknya Neofelis nebulosa


bumin

Apo yang golap bumin bonar yo ghumah ekau ni Ali ? tak bayar bil api laie ko ?

Kenapa gelap gelita betul rumah kau Ali? Kau tidak membayar bil elektrikkah?

Napo bumin yo khemah bazar ramadan ekau ni hasan?

Kenapa sepi sahaja khemah bazar Ramadan kau, Hasan?


ikan tamban

sejenis ikan laut yang banyak terdapat di pesisir pantai dalam keluarga Dorosomatidae; nama saintifiknya Sardinella gibbosa

spesies ikan yang dijual secara komersial sebagai makanan malah sering digunakan dalam produk hiliran


ikan parang

sejenis ikan laut yang banyak terdapat di pesisir pantai dalam keluarga Chirocentridae; nama saintifiknya Chirocentrus dorab


kootuson

Noilaan no kootuson poniisan dii?.


letup-letup

sejenis tumbuhan yang hidup meliar dalam golongan bunga markisa dan berasal dari sekitar benua Amerika Tengah dan Amerika Selatan, buahnya boleh dimakan oleh manusia; nama saintifiknya Passiflora foetida


labi-labi raksasa

sejenis reptilia yang hidup dalam air tawar seperti kura-kura dengan cengkerang sederhana keras lembut; nama saintifiknya Pelochelys cantorii


giga-

Daripada bahasa Yunani Purba γίγας (gígas, “gergasi”).


giga-

Daripada bahasa Yunani Purba γίγας (gígas, “gergasi”); kognat dengan giant.


tera-

Daripada bahasa Yunani Purba τέρας (téras, “raksasa”). Juga daripada bahasa Yunani Purba τέτταρες (téttares, “empat”), analogi tetra- selaku kuasa keempat 10³. Bentuk kembar kepada terato-.


انتيۏيروس

ان‧تي‧ۏي‧روس


qebûl

Daripada bahasa Arab قبول (qubūl, “penerimaan”). Kognat dengan bahasa Turki kabul.


istihza

(Islam) memain-mainkan perkara yang berkaitan dengan agama.

استهزاء (Jawi)

Daripada bahasa Arab, kata nama kerjaan bagi اِسْتَهْزَأَ (istahzaʔa) (bentuk X).


kurapon

Kurapon ilo tasu.


tupai kerawak hitam

sejenis mamalia dalam kelompok tupai pokok dalam keluarga Sciuridae; nama saintifiknya Ratufa bicolor


tupai

sejenis mamalia yang mengerip atau mengunggis dan pandai melompat dalam kelompok Sciuridae


beruk

sejenis mamalia yang berekor pendek dalam kelompok primat; nama saintifiknya Macaca nemestrina


beruk kentoi

sejenis mamalia yang tergolong dalam kelompok beruk di dalam keluarga primat dan hanya tersebar di daratan Asia Tenggara; nama saintifiknya Macaca arctoides


kera hantu

ingkir, sejenis mamalia yang tergolong sebagai primat dalam kelompok kera hantu dan ia hanya boleh ditemui di selatan pulau Sumatra, kepulauan Riau-Lingga dan Borneo; nama saintifiknya Cephalopachus bancanus


cabul

merosakkan kehormatan orang perempuan; memperkosa; menodai.

melanggar hak orang lain (kedaulatan negara orang dsb).


oo

Oo, otopot ii binoros nu dii.


sajen

Aku lagi nyiapke sajen kanggo.


akeh

Jaluk ngapuro seng akeh-akeh.


siyam

Kulo nembe siyam.


bathok

bathok ku ombo.


kelingan

nyong kelingan.


medun

Aku arek medun .


kesel

Aku wes kesel.


kesel

daripada bahasa , daripada bahasa Arab كَسَل (kasal).


budeg

Di takoni wong tuek kok budeg.


adus

mandi : adus (ngoko adus, krama adus, krama inggil siram)

aku lagi adus.

kula nembe adus.


Cepet

aku seneng mangan jangananl


bajeng

Enengbajengnang ndewor pokok.Adatupai di atas pokok.


arek

Aku arek medun.


dulur

Daei dulur aku.


manggon

nyong manggon nang shah alam.


ngarep

Aku mangan neng warong ngarêp.


cungur

Wong wedok jowo cungur pesek.


mripat

Mripatku abang.


kesewun

kesewun sampun dugi mriki.


ciblon

bocah-bocah seneng ciblon.


luwe

Wetengku luwe amargo nembe poso.


kebat

Mbok yok sing kebat sitik.


kerungu

Aku kerungu bocah nangis.


ndorong

sampiane ndorong neng kene.


bungah

Wahh... bungahhey.


bungah

Iya orang ti bungah.


bauwarna

Wikipédia iku sawijining bauwarna jeron jaringan utawa online binuka kang cumawis ana sajroning manéka warna basa.

Wikipedia ialah sebuah ensiklopedia dalam talian atau online terbuka yang tersedia dalam pelbagai bahasa.


benek

Ko deen benek.


buri

Aku lungguh neng buri.


mlayu

Mlaku wae ojo mlayu.


misek

Bar disengeni mbok e, Siti nangis misek misek .

Lepas dimarahi emaknya, Siti menangis teresak esak.


repet

Metu omah isuk donge ijek repet.

Keluar rumah waktu pagi ketika masih samar-samar.


payu

durene orak payu.


lungo

Aku arek lungo ngulon.


embuh

Embuh, ngendi omahe.


kebelet

Aku kebelet ngoyoh.


jenengan

Jenengannyong Uwais.


wareg

Sakwise buko poso wetengku kroso wareg.

Setelah berbuka puasa perutku terasa kenyang.


panganan

A Aku nyediakkepanganan.


panganan

sejenis kuih-muih berbentuk pretzel terbuat daripada tepung beras atau jagung serbuk dan sirap kemudian digoreng di dalam minyak


deriji

Derijiku ono limo .


ngenteni

Kue ngenteni aku.


biyen

Zaman biyen.


tuwuk

kula sampun tuwuk.


nunggang

Aku nunggang motor maring peken.


njagong

Mbok njagong ora usah ngadep.


omah

Omahmu nang ndi.


peteng

Nek mbengi njobo peteng.


rampong

Kerjo iki dino wes rampong.


anjrot

Aku arek anjrot.


wegah

Aku enggan berkenalan wegah.


gelem

Aku gelem dhahar.


nyagong

Nyong nyagongnang kerusi.


dedet

tengah mbengi peteng dedet.


ngulon

Aku arek lungo ngulon.


entes

entes waei.


sikel

Sikel ku aboh.


lemes

rasane lemes amargo lagi poso.


angles

Angles temenan nang kene.


adoh

omahku adoh songko ngede.


pateni

Kue pateni geni.


melampah

Kulo asring melampah wonten saben.


dengkol

Dengkol ku melotas.


magleg

Jowone magleg.


Macan

Aku wedik koro macan.


cepak

Madrasah kui cepak karo omahku.


entek

habis : entek (ngoko entek, krama telas)

kupate wis entek mêrga kakehan dhayoh sing teka.

ketupatnya dah habis sebab terlalu ramai tetamu yang datang.


tiba

Peringa enai pai na tiba ku kampug.


makaryo

Sampeyan makaryo wonten pundi.


mandek

Kue mandek ndi.


putu

Putu lanang ku ngarang.


ngombe

Urip iku mung koyo wong mampir ngombe.


sedelut

Gaei lepet pisang kui sedelut waei.


nagara

Daripada bahasa Sanskrit नगर (nagara, “bandar”).


sugeng

selamat : sugeng (ngoko slamet, krama wilujeng, krama inggil sugeng)

sugeng sonten.

hidup : sugeng (ngoko urip, krama gesang, krama inggil sugeng)

alhamdulillah, embah Madya taksih sugeng.

alhamdulillah, embah Madio masih hidup (sihat).


angel

angel banget nggawene.


guyon

Kue nek guyon.


ngarang

Aku oleh mantu ngarang.


ngunjuk

Jenengan ngunjuk wedang nopo.


wedos

wedos mangan rumput.


sare

tidur : sare (ngoko turu, krama tilem, krama inggil sare)

bapak sare ibu siram.


sego

Aku arek mangan sego.


jaran

Aku tau nunggang jaran nang Terengganu biyen.

Aku pernah menunggang kuda di Terengganu dulu.


jaran

Iya ngidap jaran.


gareng

Wes sore, basuan ne dhi entasi wes gareng.


jawah

panggenanan kulo kolowau jawah.


munggah

Iya benung munggah barang.


glethak

ndang ngelethak kek turu.


entas

angkat (diangkat dari tempat yang panas cth: pakaian)

Tolong di entas ketupat seng wes mateng kuwi.

Tolong angkat ketupat yang dah direbus tu.


godong

Kie jenenge godong.


mantu

Mantu ne Wak Sarip seko Njohor.


mantu

Wak Sarip mantu anak wedok.

Wak Sarip buat kenduri kahwin anak perempuannya.


minggat

Deweke wes minggat.


meriang

awak ku meriang ora iso melu.

Orak iso kerjo mergo meriang sak awak.

Tidak boleh bekerja kerana sakit satu badan.


ireng

hitam : ireng (ngoko ireng, krama cemeng)


rungu

Iya makai ngena rungu.


ngeliwet

Nyong ngeliwet saiki ngeliwet.


meteng

Habsah meteng limang bulan.


meteng

Den sodang meteng kek kodai mano nak poie minam ha.

Aku sedang mencari-cari di kedai mana hendak pergi minum ni.


kenteng

Jamil kenteng kerjo kebon.


layat

Lungo layat.


suek

Sual e suek.


lor

Tulug lor bakau jawa.


mempeng

Wong enom patute mempeng la kerjo.

Orang muda sepatutnya bersungguh-sungguh bekerja.


klambi

Aku nganggo klambi biru.


kelakon

Nyong orong kelakon tekan Perlis.

Saya belum pernah lagi sampai ke Perlis.


umbel

Mentu umbel e.


iki

Daripada bahasa Proto-Turkic *ẹk(k)i (“dua”).


iki

daripada bahasa Ottoman Turkish ایكی (iki), daripada bahasa Old Anatolian Turkish [Istilah?], daripada bahasa Proto-Turkic *ẹk(k)i (“dua”).


iki

daripada bahasa Proto-Turkic *ẹk(k)i (“dua”).


sok

cok ajeh sok.


samodra

Daripada bahasa Old Javanese samudra (“lautan”), daripada bahasa Sanskrit समुद्र (samudra). Bentuk kembar kepada ꦱꦩꦸꦢꦿ (samudra).


ambles

Dhalane ambles pas udhan deres.

Permukaan jalan terbenam lepas hujan lebat.


keset

Kue kui wong lanang kok keset banget! .

Awak orang lelaki mengapa malas sangat!.


ndesek

dulu (pendahuluan dalam suatu pergerakan)

Lungo ndesek.


duwur

anakku luwih duwur seko aku.


cicip

Orak mangan, gor cicip waei.


anteng

Anteng nge bocah iki nek turu.


sambat

Arek sambat koro sopo yo? Letrik ke mati.

Nak mengadu pada siapa ni? Eletrik tiada.


mampir

Yok mampir umahku.
Jom singgah rumah saya.


lare

menapa lare menika putra panjenengan?.

anak : lare (ngoko anak, krama lare, krama inggil putra)

menika lare kula ingkang wuragil.


toler

Jikok toler re, arek enggo nyiram kembang.

Ambil getah paip tu untuk menyiram pokok bunga.


lamis

Ojo seneng dadi wong lamis.


gumunan

Dadi wong mbok ojo cepet gumunan.

Jadi orang jangalah cepat merasa takjub.


mengko

Mengko yen sido lungo kabari aku yo .

Nanti kalau jadi pergi bagi tahu saya ya.


paneh gek ego

panas terik; terlalu panas (berkenaan cuaca)

Den maleh amek la nak poie mungut sekerap bilo paneh gek ego ni.

Aku malas betullah nak pergi memungut getah sekerap waktu panas terik ni.


cemat

memukul menggunakan alatan halus seperti rotan atau akar.

"Cemat an yo tangan eh. Asyik nak curik buah motan orang yo"

Rotankan sahaja tangannya. Selalu mahu mencuri buah rambutan orang sahaja.


motan

Cakap yang motan yo dongan den

Cakap perkara penting sahaja dengan aku.


motan

Cemat an yo tangan eh. Asyik nak curik buah motan orang yo.


pepey

Tolong pepey kelambi kui.


kuajo

Paduan kurang + ajar, daripada kurang ajar.


tempolong

cenderai gajah; nama saintifiknya Croton argyratus


meriyan

derhaka mertua; nama saintifiknya Peliosanthes teta spp. humilis


nyulung

jenjulung; nama saintifiknya Agrostistachys longifolia


rebang mayat

kacip fatimah; nama saintifiknya Labisia pumila


asam tebing

keladi akar; nama saintifiknya Scindapsus scortechinii


misai baung

keladi murai; nama saintifiknya Tacca integrifolia


kemoyang

kemoyang; nama saintifiknya Homalomena sagittifolia var. sagittifolia


manying

larak; nama saintifiknya Fissistigma sp.


cenaduq

ketimbung; nama saintifiknya Salacia macrophylla


cabal bebaret

mata itik; nama saintifiknya Urophyllum glabrum


gebalak laluh

mata pelanduk; nama saintifiknya Ardisia crassa


pengnat

medang; nama saintifiknya Litsea magnifica


batang keralih

melada; nama saintifiknya Gonniothalamus tenuifolius


nesu

Sasi poso kudu sabar, ora oleh nesu.

Bulan puasa harus sabar, tidak boleh marah.


sepatu

Aku tuku sepatu anyar.


sendal

Aku nyilih sendal sing lawas.


bening

Aku seneng mangan jangan bening
'.


tiwol

Aku sarapan tiwol
tepung ubi.


lemet

Aku medang kopi karo mangan lemet pisang lepat.


ungkep

Ayam ungkep memang eco.
'.

Ayam masak stim berempah sedap sekali '.


kecombrang

kecombrang digawe urap.
'.


kecipir

Aku mangan lalap kecipir '.


mancah

Mancah semak tepi omah.


marit

gotong royong marit sempadan
'.


dhewe

aku dhewe isih sinau basa Jawa.


driji

Jari : driji (ngoko driji, krama driji, krama inggil racikan)

adhiku ket cilik seneng ngemut driji.


durung

Tangkai padi yang baru dituai itu diletakkan di durung.


gampil

Hèt dah, gampil pisan kalo lu belajar itungan, mah.


ilat

lidah : ilat (ngoko ilat, krama ilat, krama inggil lidhah)


ilat

Iya landik ngaga ilat.


jeneng

jenengmu sapa?.


lunga

pergi : lunga (ngoko lunga, krama kesah, krama inggil tindak)

arêp lunga nang endi?.


geton

Aku geton tenan karo kowe.


sayah

Menopo jenengan dereng sayah pak.


marang

anang marang bungai nya kelalu pandak, enggaika iya lama enggai bauh


theklek

Theklekku anyar lan gedi.


krigan

sesok krigan nang mejit
'.


alu

Jikokne alu seng gedi neng mbasal, aku arep ndeplok kopi.

Ambilkan lesung yang besar di pondok, saya mahu menumbuk kopi.


kendil

Liwet sego neng njero kendil.


belangah

Nggoreng iwak neng jero belangah.


solet

arep ngwalekne iwak goreng kui keno nganggo solet.

hendak balikkan ikan goreng itu kenalah menggunakan sudip.


sendok

Wong putih mangan nganggo sendok.


entong

Nek arep njikok duduhe keno nganggo entong.

jika mahu mengambil kuahnya kena gunakan centong.


peso

Arep motong karet kenolah nganggo peso karet.

Mahu menoreh getah kenalah guna pisau toreh.


deprok

Wong wedok deprok neng mburi ne wong lanang.

Orang perempuan duduk di belakang lelaki.


nglosor

Sore-sore nek panas penak nglosor neng lante.

Petang-petang jika panas sedap baring di lantai .


terompah

Wingi aku tuku terompah nang pasar kliwon.

Kemarin saya beli terompah dipasar kliwon.


mangkring

Pitik alasan turu mangkring neng nduwur pokok.

Ayam hutan tidur bertenggek di atas pokok.


ngadeg

Bar tibo, wong kui ora iso ngadeg.

Selepas jatuh, orang itu tidak mampu berdiri.


mblayu

Bocah cilik sukak mblayu merono-merene .


seneni

Amben dino diseneni wae.


kiter

Kabeh wong mblayu dikiter asu edan.

Semua orang berlari dikejar anjing gila.


penek

Sangking la duwur dipenek nganggo ondo.

Sangat tinggi lalu dipanjat menggunakan tangga.


same

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan same, daripada bahasa Old Norse samr (“sama”) dan/atau bahasa Inggeris Kuno same, sama (“sama”) dalam frasa swā same (swā), kedua-duanya daripada bahasa Jermanik Purba *samaz (“sama”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *somHós (“sama”).

Received Pronunciation, General American


hiu

Daripada bahasa Melayu hiu (atau yu), daripada bahasa Melayik Purba *hiu, daripada bahasa Melayu-Chamik Purba *hiu, daripada bahasa Melayu-Sumbawa Purba *hiu, bahasa Melayu-Polinesia Purba *qihu, daripada bahasa Austronesia Purba *qiSu.


iyu

Iya bisi nupi iyu.


ฉลาม

(ปลา~) ikan yu makerel; ikan dalam order Lamniformes.


vaba

Daripada bahasa Old East Slavic свободь (svobodĭ, “bebas”), daripada bahasa Proto-Slavic *svoboda (“bebas”). Kognat dengan bahasa Finland vapaa.


voie

Daripada bahasa Old French voie, veie, daripada bahasa Latin via. Bentuk kembar kepada via. Tiada kaitan dengan voir dengan voirie, sungguhpun mempengaruhi perkataan kedua.


toujours

Daripada Middle French tousjours, daripada Old French toz jorz, tuzjurz (“tanpa henti”, secara harfiah “setiap hari”). :Templat:surf (banding dengan bahasa Belanda altijd (“selalu”), bahasa Denmark altid (“selalu”)). Menggantikan Old French sempres (“selalu”), daripada Latin semper.


trouver

Daripada bahasa Old French trover, truver, daripada bahasa Vulgar Latin *tropāre, daripada bahasa Latin tropus; banding dengan bahasa Inggeris trope.


jamais

Daripada daripada bahasa Old French ja mais, dua komponen ini terbit daripada bahasa Latin iam dan magis. Banding dengan bahasa Sepanyol jamás, bahasa Itali giammai, bahasa Oksitan jamai dan bahasa Portugis jamais.


ndalu

Sugeng ndalu rencang² sedoyo.


suwék

Melaku² nang pinggir padang kelambiku kecantol pager banjur suwék.

Jalan² ditepi padang baju saya kecarik pagar terus koyak.


dengklang

Wingi kepleset nang kali banjur sikilku dengklang.

Kemarin terjatuh disungai terus kaki saya pincang.


light

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan light, liht, leoht, daripada bahasa Inggeris Kuno lēoht, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *leuht, daripada bahasa Jermanik Purba *leuhtą, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *lewktom, daripada akar *lewk- (“light”).


light

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan lighten, lihten, daripada bahasa Inggeris Kuno līehtan, daripada bahasa Jermanik Purba *liuhtijaną, daripada *leuhtą + *-janą. Kognat dengan bahasa Jerman leuchten (“bernyala”).


light

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan light, liht, leoht, daripada bahasa Inggeris Kuno lēoht (“cerah, jelas, indah”), daripada bahasa Jermanik Purba *leuhtaz (“cahaya”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *lewk- (“cahaya”). Kognat dengan bahasa Saterland Frisian ljoacht (“cahaya”), bahasa Belanda licht, bahasa Jerman licht.


light

ringan; memiliki berat atau berjisim sedikit; tidak berat

ringan; tidak menyusahkan atau menyukarkan

Daripada bahasa Inggeris Kuno lēoht, līht, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *lį̄ht, daripada bahasa Jermanik Purba *linhtaz atau *līhtaz, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁lengʷʰ- (“ringan”).


BUMN

Parapisme bagi badan usaha milik negara.


zapin

Daripada bahasa Arab زَفْن (zafn, “menari”).


wire

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan wir, wyr, daripada bahasa Inggeris Kuno wīr (“wayar”), daripada bahasa Jermanik Purba *wīraz (“wayar”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *weh₁iros (“wayar, bebenang, pintalan”), daripada *weh₁y- (“memintal”).


telegram

Berita atau perihal yang dihantar melalui telegraf.

تيليݢرم (Jawi)


telegraf

Sejenis alat komunikasi dahulukala yang digunakan untuk menghantar perihal (telegram) dengan kod Morse.

تيليݢرف (Jawi)


bom petrol

Sejenis bom ringkas diperbuat daripada botol kaca diisi bahan mudah letup seperti petrol dengan sumbu yang dinyalakan sebelum diledakkan.

بوم ڤيترول (Jawi)


petrol

Sejenis cecair terbitan petroleum ditapis yang digunakan sebagai bahan api kenderaan dll.

ڤيترول (Jawi)


ガソリン

Daripada bahasa Inggeris Amerika gasoline.


揮発油

Daripada 揮発 (kihatsu, “meruwap”) + 油 (yu, “minyak”).


toekomst

Daripada bahasa Middle Dutch toecomste (“kedatangan, lawat”).


verleden

Daripada bahasa Middle Dutch verleden, betuk partisipel lampau verliden (“melalui”) (verlijden moden).


gordijn

Daripada bahasa Middle Dutch gordine, gardine, daripada bahasa Old French cortine, daripada bahasa Late Latin cōrtīna (“langsir”).


gorden

Daripada bahasa Belanda gordijn, daripada bahasa Middle Dutch gordine, gardine, daripada bahasa Old French cortine, daripada bahasa Late Latin cortīna.


plocka upp

Han plockade upp en sten från backen.


popoindalan

Popoindalan yahai program hilo sikul.


peken

pasar : peken (ngoko pasar, krama peken)

sasampun sarapan, kula badhe teng peken.


dowo

Kretek kali bengawan solo jebulé dowo.

Jembatan sungai bengawan solo ternyata panjang.


social climber

Orang yang ingin meningkatkan taraf atau kedudukan sosialnya di mata orang lain, biasanya dengan cara melampau.


kretek

Kretek kali muar dowo.


alone

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan allone, daripada alloon, singkatan daripada frasa bahasa Inggeris Kunoeallān, bersamaan al- (“all”) + one.


daily

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan dayly, daripada bahasa Inggeris Kuno dæġlīċ, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *dagalīk, daripada bahasa Jermanik Purba *dagalīkaz (“daily”), bersamaan day + -ly.


daily

Sesuatu yang diperoleh atau digunakan secara harian.