Exodus

Daripada bahasa Latin Exodus, daripada bahasa Yunani Purba ἔξοδος (éxodos), daripada ἐξ (ex, “keluar”) + ὁδός (hodós, “jalan”).


hemisphere

hemisfera
Bentuk separuh bola atau sfera.

Daripada bahasa Latin hemisphaerium, daripada bahasa Yunani Purba ἡμισφαίριον (hēmisphaírion), daripada ἡμι- (hēmi-, “separuh”) + σφαῖρα (sphaîra, “sfera”). Bersamaan hemi- + sphere. Menggantikan Inggeris Kuno healftrendel (secara harfiah “separuh bola”) jati.

/ˈhɛmɪsfɪəɹ/


weekday

hari minggu; hari bekerja, yakni hari selain hari cuti atau hari-hari hujung minggu.

daripada bahasa Inggeris Pertengahan weke-day, daripada bahasa Inggeris Kuno wicdæġ. :Templat:surf. Banding dengan bahasa Frisia Barat wikedei, bahasa Belanda weekdag, bahasa Jerman Wochentag, bahasa Denmark ugedag, bahasa Sweden veckodag, bahasa Norway ukedag.


per capita

Pinjaman bahasa Latin per capita (“mengikut kepala”).


per kapita

Mengikut atau terbahagi bagi setiap individu; per individu.

ڤر کاڤيتا (Jawi)

Daripada bahasa Latin per capita (“per kepala”).


reptile

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan reptil, daripada bahasa Old French reptile, daripada bahasa Late Latin rēptile, bentuk neuter reptilis (“merangkak”), daripada bahasa Latin rēpō (“rangkak”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *rep- (“rangkak”) (Pokorny; Watkins, 1969).


mammal

Vertebrat dengan tiga tulang dalam telinga dalam, dan satu di rahang.

Daripada Latin Mammalia moden, dicipta pada 1758 oleh Linnaeus bagi kelas mamalia, bentuk jamak neuter Late Latin mammalis (“payudara”), daripada Latin mamma (“payudara”); mungkin kognat dengan mamma.


cavity

lubang, rongga
Bahagian berongga dalam badan.

lubang, rongga
Bahagian rongga dalam acuan.

Pinjaman pada pertengahan abad ke-16 daripada bahasa Middle French cavité atau bahasa Late Latin cavitās, daripada cavus (“berlubang”) + -tās (“-ity”, akhiran kata nama).


lesson

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan lessoun, daripada bahasa Old French leçon, daripada bahasa Latin lēctiō, lēctiōnem (“bacaan”), daripada legō (“Aku baca, aku kumpul”). Bentuk kembar kepada lection.


stabilitas

Daripada bahasa Latin stabilitās. Secara dasar, stabil + -itas.


SEA

Parapisme bagi Strategic Environmental Assessment.


Koswe

Pinjaman daripada bahasa Inggeris causeway (“tambak”).


conspicuous

tampak; mudah dikesan atau diberi perhatian.

Daripada bahasa Latin conspicuus (“tampak”), daripada cōnspicere (“nampak”), daripada con- (“dengan, bersama”) + specere (“lihat”).


võistlus

Daripada võistlema (“bertanding”) + -us.


perlumbaan

Pertandingan bermatlamat untuk mencapai kelajuan tertinggi.

ڤرلومباءن (Jawi)


UUD

Parapisme bagi undang-undang dasar (“perlembagaan”).


SIM

Parapisme bagi surat izin mengemudi (“lesen memandu”).

Parapisme bagi sistem informasi manajemen.


IPA

akronim ilmu pengetahuan alam (“sains fizikal; sains semula jadi”).


IPS

parapisme bagi ilmu pengetahuan sosial (“sains sosial”).


AU

Parapisme bagi angkatan udara (“tentera udara”).


AL

Parapisme bagi angkatan laut (“tentera laut”).


MA

Parapisme bagi mature audience, penarafan televisyen.

Parapisme bagi master-at-arms; also MAA.


pemkot

akronim pemerintah kota (“kerajaan kota”).


AD

Parapisme bagi angkatan darat (“tentera darat”).


AD

Parapisme bagi Anno Domini (pinjaman Latin)

Today is 17 April AD 2025.


standard deviation

Dicipta oleh ahli matematik Inggeris Karl Pearson pada 1894 melalui makalah "On the dissection of asymmetrical frequency curves".


IPT

Parapisme bagi institut pengajian tinggi.


IPTA

Parapisme bagi institut pengajian tinggi awam.


IPTS

Parapisme bagi institut pengajian tinggi swasta.


JUSA

Parapisme bagi jawatan utama sektor awam.


kondo

Pemendekan bagi kondominium; rumah pangsa


kondo

daripada bahasa Inggeris condo, pemendekan bahasa Inggeris condominium.


Pendidikan peringkat sarjana muda atau prasiswazah


rudal

Singkatan kepada peluru kendali (“peluru berpandu”).


life savings

Wang peribadi yang dikumpul atau disimpan secara jangka panjang.


overseas

Daripada oversea terdahulu, bersamaan oversea + -s. Banding dengan bahasa Frisia Barat oerseesk, bahasa Belanda overzees, bahasa Jerman Übersee, bahasa Denmark oversøisk.


pros and cons

Daripada bahasa Latin prō (“bagi, memihak”) dan contrā (“melawan”).


kulit depan

Bahagian hadapan buku dll., biasanya tertera judul dan pengarang.

کوليت دڤن (Jawi)


kulit belakang

Bahagian belakang buku dll., biasanya tertera sinopsis buku dan maklumat teknikal buku dicetak.

کوليت بلاکڠ (Jawi)


blurb

Maklumat ringkas tentang sesuatu buku yang biasanya dicetak di kulit belakang buku.


blurb

blurb; maklumat ringkas tentang sesuatu buku.

Maklumat ringkas tentang sesuatu karya seperti filem.


kulit lembut

Kulit buku yang diperbuat daripada kertas atau kadbod nipis yang boleh dilentur.

کوليت لمبوت (Jawi)


kulit keras

Kulit buku yang diperbuat daripada kadbod dll. yang keras, yakni tidak boleh dilentur.

کوليت کرس (Jawi)


biodata

Tulisan maklumat ringkas tentang individu atau tokoh (tarikh dan tempat lahir, latar belakang pendidikan dll.); tulisan biografi.

بيوداتا (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris biodata; bio- + data


ilustrator

Orang yang bertanggungjawab melukis gambar atau rajah dalam sesuatu karya, terutamanya buku.

ايلوستراتور (Jawi)


illustrator

ilustrator; orang yang melukis gambar atau rajah dalam buku dll.

/ˈɪləˌstɹeɪtəɹ/


PK

Parapisme bagi preacher's kid, pastor's kid or priest's kid

Parapisme bagi penetrating keratoplasty.


verso

Belah kiri halaman dalam buku bertulisan kiri-ke-kanan.


verso

Bahagian belakang permukaan rata yang dilihat atau dibaca.

Daripada bahasa Latin in versō foliō (“di helai/halaman dibelek”), kes ablatif versus (“dibelek, ditukar”), daripada vertō (“tukar”). Banding dengan rēctus (“kanan”).


rekto

Belah kanan halaman dalam buku bertulisan kiri-ke-kanan.


recto

Bahagian hadapan permukaan rata yang dilihat atau dibaca.

Belah kanan halaman dalam buku bertulisan kiri-ke-kanan; rekto.

Pinjaman daripada bahasa Latin rēctōfoliō (“helaian kanan”), kes ablatif rēctus (“kanan”). Banding dengan versus (“tukar”).


epigraf

Tulisan pada tugu, permukaan bangunan dll.

Suatu petikan yang ditulis pada permulaan buku.

ايڤيݢرف (Jawi)


epigraph

epigraf
Set semua titik di atas suatu fungsi.

Daripada bahasa Yunani Purba ἐπιγραφή (epigraphḗ, “tulisan”), daripada ἐπιγράφω (epigráphō, “ditulis atas”), from ἐπῐ- (epi-, “on, upon, over, etc.”) + γρᾰ́φω (gráphō, “lukis, tulis, dll.”).


idiosyncrasy

Ciri-ciri yang khusus atau dapat dikhususkan kepada diri atau sesuatu.

Suatu tindak balas ketara individu kepada suatu bahan lazim.

Mula dipakai pada 1604, dalam erti moden sejak 1665, daripada bahasa Yunani Purba ἰδιοσυγκρασία (idiosunkrasía, “perangai diri”), daripada ἴδιος (ídios, “diri”) + σύν (sún, “bersama”) + κρᾶσις (krâsis, “perangai”). Boleh dilihat sebagai idio- + syn- + -crasy.

/ˌɪdɪəʊˈsɪŋkɹəsi/

/ˌɪdɪəˈsɪŋkɹəsi/

/ˌɪdiəˈsɪŋkɹəsi/


farmakokinetik

Cabang farmakologi berkenaan kadar sesuatu ubat diperoleh, diproses dan dikumuhkan oleh badan.

Perihal atau kadar ubat diproses dalam badan.

فرماکوکينيتيک (Jawi)


farmakodinamik

Cabang farmakologi berkenaan kesan sesuatu ubat terhadap sistem-sistem dalam badan.

فرماکوديناميک (Jawi)


nation-state

nation + state. Dicipta pada s. 1890s berdasarkan pengaruh bahasa-bahasa Eropah; banding dengan Nationalstaat (sejak 1840-an) dan Stato-nazione (sejak 1860-an) dalam bahasa Jerman dan Itali masing-masing.


national service

khidmat negara; perkhidmatan ketenteraan wajib yang perlu dipenuhi di sesebuah negara.


improbable

daripada bahasa Middle French improbable; im- + probable.


probable

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan probable, daripada bahasa Old French probable, daripada bahasa Latin probābilis (“yang dapat dibukti”), daripada probāre (“menguji”); lihat juga probe, probity, prove. Banding dengan provable.


probable

Seseorang yang dikira melakukan perkara yang dijangka.


judiciary

/ˌd͡ʒuːˈdɪʃəɹi/

/ˌd͡ʒuːˈdɪʃɪɛɹi/


cofounder

Pengasas bersama sesuatu; satu daripada beberapa pengasas sesuatu.


dual citizenship

Perihal seorang rakyat dengan dua kewarganegaraan.


burden of proof

beban pembuktian; keperluan atau "beban" kepada satu-satu pihak untuk mengabsahkan bukti yang diberi.

Keperluan seseorang untuk memberi bukti yang kukuh terhadap tuduhan dll. yang diberi.


beban pembuktian

Keperluan atau "beban" kepada satu-satu pihak untuk mengabsahkan tuduhan diberi dengan bukti yang kukuh.

ببن ڤمبوکتيان (Jawi)


out of touch

Tidak lagi dalam perhubungan atau komunikasi.

Tidak menuruti atau bertepatan dengan kelaziman; tidak menuruti realiti atau logik.


public enemy

Seseorang penjenayah yang dikira amat berbahaya.


tanda seru

Tanda baca yang digunakan sebagai seruan; "!"

تندا سرو (Jawi)


tanda kurung

Tanda-tanda baca berpasangan seperti “(”, “)”, “[”, “]” dll. yang digunakan untuk mengurung satu frasa dll.

تندا کوروڠ (Jawi)


tanda petik

Tanda baca yang digunakan untuk menulis petikan; rupanya “seperti ini” atau "seperti ini".

تندا ڤتيق (Jawi)


lengan atas

Bahagian atas lengan, yakni dari bahu ke siku.

لڠن اتس (Jawi)


lengan bawah

Bahagian bawah lengan, yakni dari siku ke pergelangan tangan.

لڠن اتس (Jawi)


brachium

daripada bahasa Latin bracchium (“arm”). Bentuk kembar kepada braccio.


brachium

Bentuk alternatif bagi bracchium (“lengan”)


forearm

fore- + arm. Banding dengan bahasa Belanda voorarm, bahasa Denmark forarm, bahasa Jerman Vorderarm.


voorarm

Daripada bahasa Belanda voorarm. voor + arm.


kranium

کرانيوم (Jawi)

Akhirnya daripada bahasa Yunani Purba κρᾱνίον (krāníon, “tengkorak”).


You

Bentuk hormat kata ganti nama you, biasanya merujuk kepada Tuhan atau figura penting yang dirujuk.


royal we

Kata ganti nama we yang dipakai oleh kerabat dll. untuk mengabsahkan kuasanya dalam ucapan.


so long

Tidak pasti. Banding dengan bahasa Sweden hej så länge dan bahasa Rusia пока (poka). Lihat Douglas Harper (2001–2025), “so long”, dalam Online Etymology Dictionary


cleanse

Membersihkan atau menyucikan rohani (daripada dosa dll.)

Membuang atau mengeluarkan sesuatu yang tidak diingini.

Daripada bahasa Inggeris Kuno clǣnsian, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *klainisōną, daripada bahasa Jermanik Purba *klainiz (“bersih”). Kognat dengan bahasa Belanda kleinzen (“bersihkan”) usang.


pleasure

What is your pleasure: coffee or tea?

Daripada Inggeris Moden Awal pleasur, plesur, perubahan bahasa Inggeris Pertengahan plaisir (“kepuasan”) (dengan pengakhiran disesuakan dengan -ure), daripada bahasa Old French plesir, plaisir (“memuaskan”), dengan bentuk infinitif digunakan sebagai kata nama, bentuk konjugat plaisir atau plaire, daripada bahasa Latin placeō (“memuaskan”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pleh₂-k- (“luas dan rata”). Berkait dengan bahasa Belanda plezier (“kepuasan, seronok”).


bagai jawi terkurung siang


باݢاي جاوي ترکوروڠ سياڠ

جاوي ترکوروڠ سياڠ


glycan

glikan; sebarang sakarida atau karbohidrat berantai (terutamanya dalam glikoprotein atau glikolipid)


glikan

Sebarang sakarida atau karbohidrat berantai, terutamanya dalam glikoprotein atau glikolipid.


galactose

Daripada bahasa Yunani Purba γάλακτος (gálaktos, “susu”) + -ose (“gula”).


SAR

Parapisme bagi systemic acquired resistance.

Parapisme bagi structure-activity relationship.


PAGE

Akronim polyacrylamide gel electrophoresis.


MS

Parapisme bagi mint state, takrifan gred.


Glu

Singkatan tiga huruf IUPAC bagi glutamat


cytosine

Daripada bahasa Jerman Cytosin, bersamaan bahasa Yunani Purba κύτος (kútos) + -ine. Sitosina dijumpai oleh ahli biokimia Jerman Albrecht Kossel dan Albert Neumann pada 1894 daripada tisu timus anak lembu.


guanine

Daripada guano + -ine. Guanine dinamai oleh ahli kimia Jerman Julius Bodo Unger yang memperolehnya daripada guano pada 1846.


nucleo-

Daripada nucleus, daripada Latin nucleus (“teras”), bentuk diminutif nux (“kacang”).


anak jati

Seseorang yang berasal atau berketurunan dari suatu tempat.

انق جاتي (Jawi)


kala lampau

Bentuk kata (biasanya kata kerja) yang melambangkan perihal berlaku pada masa sebelumnya atau lampau.

کالا لمڤاو (Jawi)


PNS

Parapisme bagi pegawai negeri sipil (“pegawai kerajaan”).


PNS

Parapisme bagi peripheral nervous system.

Parapisme bagi peripheral nervous stimulation


GLC

Parapisme bagi gas-liquid chromatography.

Parapisme bagi government-linked company.


defence

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan defens, defense, daripada bahasa Old French defens, defense, daripada bahasa Late Latin dēfēnsa (“perlindungan”). perkataan bahasa Inggeris Kuno bewering.


asid sialik

Jenis karbohidrat amino terbitan asid neuraminik.

اسيد سياليک (Jawi)


fukosa

Sejenis karbohidrat yang wujud dalam glikan.

فوکوسا (Jawi)


lectin

Daripada Latin lēctus (“terpilih”) + -in. Dicipta oleh W.C. Boyd pada 1954.


lektin

Protein-protein yang mengikat karbohidrat.

ليکتين (Jawi)


protein

Jenis molekul dalam benda hidup yang terbit daripada rantaian asid amino.

Jenis sumber nutrisi serta makanan utama badan yang lazim dijumpai dalam daging serta sebilangan sayur.

ڤروتين (Jawi)


protein

Dicadangkan oleh Jöns Jacob Berzelius dalam sepucuk surat kepada Gerardus Johannes Mulder, daripada bahasa Perancis protéine dan bahasa Jerman Protein, kedua-duanya terbit daripada bahasa Yunani Purba πρωτεῖος (prōteîos, “primer”), daripada πρῶτος (prôtos, “pertama”).


intiha

انتهاء (Jawi)

daripada bahasa Arab اِنْتِهَاء (intihāʔ, “akhir”)


purbasangka

Pemikiran terhadap sesuatu sebelum diselidik; andaian, anggapan.

ڤورباسڠکا (Jawi)


HAB

Parapisme bagi horizontal assembly building.


harmful

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan harmful, daripada bahasa Inggeris Kuno *hearmful (dicadangkan berdasarkan hearmfullīċ (“berbahaya”)), bersamaan harm + -ful.
Kognat dengan bahasa Jerman harmvoll, bahasa Denmark harmfuld, bahasa Sweden harmfull.


logam berat

Sejenis logam, misalnya plumbum, yang memiliki ketumpatan tinggi (yakni graviti tentu tinggi) dan biasanya beracun.

لوݢم برت (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris heavy metal; logam + berat.


heavy metal

logam berat; jenis logam dan unsur kimia

Asal nama bagi genre muzik dipertikai; ia digunakan oleh William S. Burroughs dalam Soft Machine dan Nova Express, dan beberapa pengkritik muzik mendakwa menciptanya: Sandy Pearlman,Lester Bangs dan Mike Saunders.


glucan

Polisakarida terdiri daripada rantaian glukosa.


projek tahun akhir

Projek yang dibuat ketika tahun akhir pengajian.

ڤروجيک تاهون اخير (Jawi)


polysaccharide

polisakarida; polimer terbitan sakarida yang banyak


oligosaccharide

oligosakarida; polimer terbitan beberapa unit sakarida


cyto-

daripada bahasa Yunani Purba κύτος (kútos, “bekas”).


Beguai


membadai

ممباداي (Jawi)


pengerupingan

ڤڠروڤيڠن (Jawi)


ICD

Parapisme bagi implantable cardioverter-defibrillator.


social dynamics

Perihal dan kajian interaksi dalam dan sesama masyarakat.


glucose

Daripada bahasa Yunani Purba γλεῦκος (gleûkos, “wain”) melalui bahasa Perancis; ambil perhatian bahawa -ose berasal dari glucose, dan bukan sebalikya. Ertinya, pandangan glucose sebagai gluco- + -ose ialah satu analisis semula berbanding etimologi sejarah.


fructose

bahasa Latin fructus (“buah”) + -ose (“gula”) (terbitan sucrose).


lactose

Pinjaman daripada bahasa Perancis lactose, daripada Latin lac (“susu”) + -ose (terbitan glucose). Dicipta oleh ahli kimia Perancis Marcelin Berthelot.


GI

Parapisme bagi general issue; berian kepada tentera berbanding dibawa dari luar.


gastrointestinal

/ˌɡæstɹəʊɪnˈtɛstɪnəl/


beg kuning

Pautan atau butang yang membawa pengguna ke bahagian jual beli TikTok seseorang.

بيݢ کونيڠ (Jawi)


keranjang kuning

beg kuning; butang yang membawa pengguna ke bahagian jual beli TikTok seseorang.


loh

Kata seru melambangkan rasa kehairanan atau terkejut.

Loh, kok aneh?

Loh, bukan itu yang dikatakannya


loh

ejaan alternatif bagi lauh (“papan (tempat menulis)”)


noingkurian

Noingkurian no tusinku tu' mindala mimboli.

Duit saya telah berkurang sebab terlalu membeli.


miniwoyo

Miniwoyo' i Ali om i Abu minoi hilo id kakadayan.

Ali dan Abu pergi bersama-sama ke kedai.


koromulok

Opoto tomod i koromulok do manuk.

Tulang rawan ayam itu sangat sedap dimakan.


moningkukuhuk

Moningkukuhuk ilo manuk soira minsusuab .

Ayam itu berkokok apabila menjelang subuh.


diori-ori

Diori-ori no ilo taakanon hilo id mija nga amu po kasari naakan.

Sudah lama makanan itu di meja tapi masih belum dimakan.


pinapataan

Pinapataan nogi isio do bubu.


nombo tiso

Nombo tiso rasuk korohian nu.


aansip

Kada ingkakat hilo pialatan do mija, aansip ko moti.

Jangan berdiri di antara meja, kamu akan terjepit nanti.


tombiruwo

Nokokito oku do tombiruwo hilo id walai di araat no kosodop.

saya nampak roh jahat di rumah yang sudah usang semalam.


dumoron

Dumoron o gakod di Mira.


tongkorut

Mongidu i tina do tongkorut id limput do walai.

Emak membuka sawang labah-labah di dinding rumah.


mongogiuh

Asampin i liana do mongogiu do takano mirolot do guol tu' noubas no yau.

Liana hebat menyebatikan nasi dengan keladi kerana dia sudah terbiasa.


oimuri

Oimuri no i Marylin do mogihum sukuon soira momongo do kalaja sikul dau.

Marylin sangat teliti mencari rujukan apabila menyiapkan kerja sekolahnya.


momiraso

Momiraso no soira mitatabang kou.

Beritahu kami apabila kamu mengadakan gotong-royong.


miulud

Miulud i Clave om i Helen momonsoi karaja sikul.

Si Clave dan si Helen bekerjasama membuat kerja sekolah.


agaga

Noindamaan agaga o kowoyowoyoo nopo di Ongkor.

Ongkor memiliki sifat yang terlalu nakal.


alayang

Alayang tomod ilo rasuk, minog da tombiron ku ilo.

Baju itu terlalu longgar, saya perlu jahit baju itu.


siod dalan

Suminakit i Neomi nokokito Siod Dalan .

Neomi jatuh sakit apabila melihat Siod Dalan'.


mongosod

Ooris no ilo tina do mongosod tanak dau.


nokosulung

Ogumu nokosulung sada ilo bubu di tapa.

Banyak ikan yang terjerat dalam bubu ayah.


popouni

Popouni i Boyod do kulintangan.


mamahaur

Nolihuan di Gamato sumbuh minoi hombo om mamahaur yau minuli.

Gumpok berjalan dalam gelap apabila dia lupa bawa lampu suluh .


ngaud

Nokolonit o ngaud di Jinu.


somput

Sigog ka somput ilo waig mantad id paip tagayo.

Tiba-tiba air dari paip besar itu memancut


momikomi

Pogulu po mimpanau tosodu, momikomi po i Abu kumaa tina dau .

Sebelum berjalan jauh, Abu akan memberitahu ibuhya terlebih dahulu .


mandahasi

Haro ogumu guas Mandahasi hiti id kokompungan dahai.

Terdapat banyak pokok Mandahasi di kampung kami.


popotomu

Orohian I Guntanak moyo di tina dau mooi popotomu do tua'ua id badi.

Guntanak suka mengikuti ibunya pergi menjual buah-buahan di pekan.


minonsok

Agayo ginawo di Mimi soira minonsok i tua rangalau .

Mimi sangat gembira apabila buah rambutanmasak .


rumamu

Soira nokoonsok i tina do rapaon, rumamu no di yolo do sampaganakan .

Setelah ibu siap memasak sayur, mereka sekeluarga pun makan .


mongungusai

tugama au papasaga tokou sumilu mongungusai

Agama tidak membenarkan kita menjadi pelacur


kounsapatan

Kounsapatan kaa di Boyod kumaa di Gibol tu minonguhup dau mamagamas do sakot id dumbangan do walai.

Terima kasih kerana menolong saya mencabut rumput depan rumah' kata Boyod kepada Gibol.


monuluk

Songulun tina osonong ii Lyn tu monuhuk isido dandi dau kumaa di tanak dau ii Anna do momoli karaga korohian disido nung kalantoi no doid panaasan id sikul .

Lyn merupakan seorang ibu yang baik kerana dia menepati janjinya kepada anaknya Anna untuk membeli dompet kegemarannya sekiranya berjaya dalam peperiksaan di sekolah .


momondou

Momondou yahai suab.


papalazong

Papalajong oku do torigi do sulapku.


mokiboli

Mokiboli i Ama do rapaon nung mumbaya hilo kakadayan.

Si Mama minta beli sayur kalau singgah di kedai.


ragas

Kiharo piipiro ragas hilo id sulap.


pinasasad

Pinasasad di Alia o potinduk manuk montok monumad manuk.

Alia menaburkan baja ayam bagi memberi ayam makan .


tagar-agar

Obinsuni tomod ilo tagar-tagar hilo id bawang do Libodon.

Sayur selada air itu tumbuh sangat subur di sungai Libodon.


mongumpai

Monikid sosodopon, mongumpai i Tony do kalaja walai.

Setiap petang, Tony membuat kerja rumah.


mamagamas

Minongoi e Minan tabang di Tidi mamagamas parai hilo dumo.

Minan pergi membantu Tidi mencabut rumput di ladang.


gumura

Gumura no ii walai soira minsumbul i Gumpok.

Bergegar sudah itu rumah bila si Gumpok melompat.


buu'

Momiara i Gurul do buu' hilo walai isio .

Gurul memelihara seekor kura-kura di rumahnya.


popoikum

Orohohian i Gumpok do popoikum tulun nung haro kasalaan diolo.

Gumpok suka memalukan orang jika mereka membuat kesalahan.


mingkono

Orohohian i Gumpok do moyo piaalaan mingkono .

Gumpok suka mengikuti pertandingan berlakon .


binandak

Agayo tomod ilo binandak do tapui tu nokua'an do petrol.

Unggun api itu sangat besar kerana diletakkan petrol.


mamalapos

Nakalapos e Gatuk hilo disan bawang soira nokoulok di watu alamou .

Gatuk telah terhempas di tepi sungai apabila terpijak batu yang licin


rongkigang

Rongkigang podi kokitanai di Jeneka tuu duo no tulan au ogorot makan do takano.

Jeneka kelihatan kurus kering kerana sudah dua bulan tidak mempunyai selera makan nasi.


momowotik

Sinuhu i Sara di moningia dou do momowotik tobuk dou do oitom.

Sara disuruh gurunya untuk mewarnakan rambutnya hitam


mokiira'

Orohohian i Gumpok do mokiira' kokomoi do koubasanan tulun tokou .

Gumpok suka meminta (ajar) tentang kebiasaan orang kita.


momugar

Momugar i Gurul hulu hakod .


momoguguk

Momoguguk i tama ku do lugus naralatan dot tapuh om roun daing .

Nenek saya menghancurkan pinang dicampurkan dengan kapur dan daun siri.


mangarab

mangarab i Guntomou do sasad maan do wonsoyo tumpung.

Guntomou sedang menabur ragi untuk membuat minuman tradisional


tongirohok

Agangau kopio ilo tuni do tongirohok.


pinodunsong

Modosi e Kura nokokito di tulanut om dinunsong dau watu gisom e napatai.

Kura sangat takut apabila melihat seorang ular dan dia pun membaling batu sehingga ular itu mati.


dandi'

kada lihuai dandi' i binoros nu konihab .

jangan lupa janji yang telah kamu katakan kelmarin.


moninso

Moninso i tapa do kayu maan do pomonsoi sulap hilo dumo .

Ayah memotong kayu untuk membuat pondok di ladang .


monsudu

Monsudu i Gato hilo disan do baang Dumbun.

Gato menghidupkan api menggunakan kayu api di tepi sungai Dumbun.


momorumak

Momorumak oku i tadiku tu' bagang po yau .

Saya mendodoikan adik saya kerana dia masih bayi.


noulung

Noulung tomod yahai minooi hilo id badi tu noowian no yahai do taakanon.

Sia-sia saja kami ke pekan kerana makanan sudah habis.


kopomolingkuman

Minonuhu i mongingia kumaa di susumikul do momonsoi do pomolingkuman montok susuyan di huminodun.

Cikgu meminta pelajar untuk membuat kesimpulan bagi cerita Huminodun


makan-makanan

ماکن-ماکنن (Jawi)


karantasan

Baino nopo nga tadau kinoulitan toun karantasan di tapa ku .

Hari ini merupakan ulang tahun terpisah dengan kematian ayah saya.


durapus

Alawa kopio ilo durapus.


model matematik

Model bagi sistem atau proses yang dibina daripada ungkapan matematik.

مودل ماتماتيک (Jawi)


labpu

Noontok oku labpu di Gaman tu obolotok kopio mimboros.

Saya terkana ludah si Gaman kerana dia bercakap terlalu banyak.


merdeka ayam

مرديک ايم (Jawi)


hari Merdeka

Hari menyambut atau memperingati kemerdekaan negara.

هاري مرديک (Jawi)


ralai

Pihido' ino ralai nu momoguno dilo gansing.

Lapkan air liur awak menggunakan kain buruk itu.


akhbar merdeka

Akhbar yang tidak terikat pada mana-mana parti politik.

اخبار مرديک (Jawi)


memerdekakan

Memberikan kebebasan; melepaskan daripada penjajahan, kurungan dan lain-lain.

ممرديکاکن (Jawi)


pemerdekaan

perihal atau perbuatan memerdekakan; pembebasan.

ڤمرديکا^ءن (Jawi)


pusas

Soira moginum tumpung i Usip, orohian isio do mangakan pusas tunduk mundok sinamayan tonsi manuk.

Apabila si Usip minum tumpung, dia suka makan lauk pucuk ubi dicampur dengan daging ayam .


tawawo

Sembung; sejenis herba yang digunakan untuk mandi

Minananom i tamaku do tawawo hilo id natad do walai .

Ibu saya menanam sembung di halaman rumah.


wusung

Kada kou noh kopio kagayo boros soira mongoi indakod dilo Nulu Kinabalu tu oontok kou moti wusung'.

Kamu jangan sesekali bercakap besar apabila mendaki Gunung Kinabalu, nanti kamu terkena sumpahan.


uyayango

Uyayango ku noh ilo manuk ii mongoi pangakan dilo parai poinsidang.

Saya menghalau ayam yang sedang memakan padi yang sedang disidai.


osong

"Kanou hiti osong podsuon ku iya" ka dii minan Jita mumang dii tanak tondu dau.

"anak mari ke sini, saya mahu memandikan kamu" kata mak cik Jita kepada anak perempuannya.


monimbu

Monimbu i tama ku soira nopo sumakit oku .

Ibu saya akan memasak bubur apabila saya sakit.


monimbuku

Monimbuku i Sabrina soira nopo mooi kalas .

Sabrina menyanggul rambutnya setiap kali ke kelas.


umpapali

Amu i Jerod aanangan do kowowooyon di tambalut dau tu oubas do umpapali soira moboros.

Jerod tidak suka dengan gaya rakannya yang suka berlagak apabila bercakap.


udungan

Udungan noh suduon ilo tapui moi do oruhai daa kogolok ilo waig.

Tambahkan kayu api supaya air itu cepat mendidih.


minimbagos

Minimbagos i Soimin tali tasu dau hilo id guas do timadang .

Soimin mengikat tali anjingnya di pokok tarap .


udsarak

Orosian oku noh kokito dilo tapui tu mumbal noh mumang udsarak hilo id walai do tulun suai.

Saya sangat takut melihat keadaan api yang mula merebak di rumah orang lain.


tumiduku

Tumiduku i Marlione soira nopo tumalib do panambazangan .

Marlione menundukkan kepalanya apabila melintasi Gereja.


udipon

Mingoos noh balajal om sorohon noh udipon do molohing nu pinoposikul diya.

Belajarlah bersungguh-sungguh dan ingatlah susah payah ibubapa kamu untuk menyekolahkan kamu.


otuo

Amu noh milo onuon ilo kinotuan tu otuo noh gia.

Sayuran itu sudah tidak dapat diambil kerana sudah tua.


tunou

Tunou noh ino bosi.


kotungub

(Boleh jatuh atau rebah) dengan bahagian depan muka ke bawah

Kada pintangkus kotungub ko moti id tana.

Jangan berlari-lari, nanti kamu terjatuh di tanah.


kogoutanan

Asaru i Ganon moi lisok hilo id kogoutanan soira mogiodu i molohing dau.

Ganon selalu bersembunyi di hutan setiap kali ibubapanya bertengkar.


popotihis

Kada poh dikoyu ongoyo ilo rilibu pinosidang ku, tinomod ku ilo popotihis.

Jangan dahulu kamu ambil nyiru yang saya sidai, saya sengaja membiarkan nyiru itu kering.


obo

Obo dialo ewe.


sindawang

Ogumu tomod o sindawang hilo limput do walai.

Banyak sawang labah-labah di dinding rumah.


poriton

melecur bahagian paha(kedua-dua paha yang bergeser)

Poriton no i Ani tu' potogindang yau mamanau.

Paha Ani melecur sebab dia berjalan terkangkang-kangkang.


minturopik

Minturopik po kaka id gobuk soira norubaan di Gumo .

Monyet itu beralih dari satu tempat ke tempat yang lain di atas pohon apabila terjumpa dengan Gumo.


momopol

Nokuro tu momopol ko doho!


regata

Daripada bahasa Inggeris regatta (pertandingan, perlawanan), yang diambil daripada bahasa Itali regatta (perselisihan untuk penguasaan), yang datang daripada bahasa Latin regattare (untuk bersaing)


climax

klimaks, puncak, kemuncak
Kemuncak plot penceritaan.

Kemuncak keadaan ekologi, keadaan keseimbangan ekologi sesama organisma.

klimaks, puncak, kemuncak
Kemuncak syahwat ketika bersetubuh.

Daripada bahasa Latin clīmax, daripada bahasa Yunani Purba κλῖμαξ (klîmax, “tangga, anak tangga”), daripada κλίνω (klínō, “Aku bersandar”).


penceritaan

ڤنچريتاءن (Jawi)


dissolution

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan dissolucioun, daripada bahasa Old French dissolucion, daripada bahasa Latin dissolūtiō (“pelarutan, pemusnahan, pembubaran”).


collusion

Sejak abad ke-14 sebagai bahasa Inggeris Pertengahan collusioun, collusion; daripada bahasa Old French collusion, daripada bahasa Latin collusio (“perbuatan subahat”).


salvation

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan savacioun, daripada bahasa Old French savaciun, salvaciun, daripada bahasa Latin salvātiō. Menggantikan Inggeris Kuno hǣlu jati.


penyelamatan

ڤڽلامتن (Jawi)


penyelam

Orang yang melakukan selaman; orang yang menyelam.


glory

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan glory, glorie, daripada bahasa Old French glorie (“glory”), daripada bahasa Latin glōria (“glory, fame, renown, praise, ambition, boasting”). Bentuk kembar kepada gloria. Menggantikan Inggeris Kuno wuldor jati.


keunggulan

کأوڠݢولن (Jawi)


enlighten

Memberi pemahaman mengenai sesuatu; beritahu.

Juga asalnya inlighten, daripada bahasa Inggeris Pertengahan enlightenen, inlightnen, bentuk hibrid daripada inlighten (“mencahayakan”), daripada bahasa Inggeris Kuno inlīhtan, onlīhtan, enlīhtan (“mencahayakan”) dan lightnen (“mencahayakan”) (bersamaan light + -en). Kognat dengan bahasa Belanda inlichten (“mencahayakan, memberitahu”), bahasa Jerman Tinggi Lama inliuhten (“mencahayakan”), bahasa Gothic 𐌹𐌽𐌻𐌹𐌿𐌷𐍄𐌾𐌰𐌽 (inliuhtjan, “mencahayakan”).


worship

daripada bahasa Inggeris Pertengahan worschippe, worthschipe, daripada bahasa Inggeris Kuno weorþsċiepe. Kognat dengan bahasa Scots worschip (“sembah”).


worship

Memberi keagungan atau ikutan yang amat ketara kepada sesuatu.


penyembahan

ڤڽمبهن (Jawi)


metil

Bahagian hidrokarbon organik dengan satu atom karbon, CH₃-, yang terbit daripada metana.


methyl

Pinjaman daripada bahasa Jerman Methyl; banding dengan bahasa Perancis méthyle.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-methyl.wav


ethyl

Daripada bahasa Jerman Ethyl, daripada Ether + -yl.


etil

Bahagian hidrokarbon organik, C₂H₅, yang terbit daripada etana yang hilang satu atom hidrogen


metana

Sebatian hidrokarbon teringkas terdiri daripada satu atom karbon terikat dengan empat atom hidrogen, CH₄, dan wujud sebagai sebatian utama dalam gas asli.

ميتانا (Jawi)


etana

Sebatian hidrokarbon terdiri daripada dua atom karbon, C₂H₆, dan wujud sebagai sebatian utama dalam gas asli.

ايتانا (Jawi)


propana

Sebatian hidrokarbon teringkas terdiri daripada tiga atom karbon, C₃H₈, dan wujud sebagai sebatian utama dalam gas asli.

ميتانا (Jawi)


butana

Sebatian hidrokarbon teringkas terdiri daripada empat atom karbon, C₄H₁₀, dan wujud sebagai sebatian utama dalam pecahan petroleum.

بوتانا (Jawi)


butane

Tatanama IUPAC, but- + -ane, dengan awalan terbentuk daripada butyric acid terbitan mentega yang mereput; dengan itu, kognat dengan butter.


klorometana

Sebatian metana dengan satu atom hidrogen digantikan dengan klorin, CH₃Cl; sejenis gas mudah terbakar yang pernah biasanya dipakai sebagai penyejuk.

کلوروميتانا (Jawi)


atur cara helo

Atur cara yang digunakan untuk menguji kemampuan output sistem komputer dengan mencetak kata alu-aluan seperti "helo" di skrin atau pencetak.

اتور چارا هيلو (Jawi)


bebadi

Penusah bebadi di jalai raya nyadi ketegal penyilap deriba empu.

Kemalangan di jalan raya berlaku akibat kecuaian pemandu sendiri.


ngenadak

Aku berati nembiak bukai nadai ngenadak iya.

Saya melihat kanak-kanak lain tidak sebodoh dia.


gosung

Minongoi i Gompok hilo talun pogihum rusap pomolingos do gosung .

Gompok pergi ke hutan untuk mencari herba pengubat kencing manis.


membilang

Bibirnya bergerak-gerak bagai lebai membilang tasbih.

Tiada pula sunyi orang membilang harapan kalau-kalau ia masih hidup.


membilang

Apa yang hendak dibilang lagi.


posonodon

Posonodon ginawo ka di aki minimboros di tapa ku tu osusa ginawo dau nokoilo i tadi ku nokosuang hilo lamin pongusapan.

Tenangkan hatimu kata datuk saya kepada ayah saya kerana dia susah hati apabila dia mengetahui adi saya masuk hospital.


terbilang

terhitung, dapat dihitung, termasuk hitungan.

Perahu pun tiada terbilang banyaknya.

Banyak sudah pahlawan terbilang pihak China yang telah rebah ke bumi.

dimaklumi (sebagai mempunyai sesuatu sifat).

Dia memang terbilang sebagai orang yang lekas naik radang.


todok tapi

Ogumu kopio ilo Todok tapi id tanga do kobuturan dilo.

Banyak sunguh Rumput sundal di tengah padang itu .


kebilangan

Mereka pergi ke sebuah restoran yang kebilangan dalam kota Betawi.


pembilangan

perbuatan membilang, pengiraan, penghitungan.

Pembilangan undi dilakukan pada sebelah petang.


perbilangan

peribahasa yang melahirkan kata-kata yang sudah menjadi seperti peraturan atau undang-undang atau nasihat yang dapat dijadikan pegangan.


kolonsiyawan

Asapou kopio ilo tua do Kolonsiyawan.


podiyomo

Nokuro tu podiyomo yokou? Kaino mamanau.

Kenapa kamu hanya duduk diam saja? Mari jalan.


Posomputul

"Posomputul ilo sukud nu idi" ka di takaku minomisunud di tidi ku.

"Tongkat nenek terbalik" kata kakak ku kepada nenek ku .


pinataam

Pinataam di Lisa takano it nonsok di kosuab tu' nounos no .
Lisa membuang nasi yang dimasak dari pagi kerana sudah basi .


dumpau

opuhod tomod tuni dumpau dilo galas


kinosimbanon

Ogumu no kinosimbanon tinan di Yadi .
Banyak perubahan pada badan Yadi.


potindukon

memberi makan beras,jagung,baja kepada ayam,itik dan burung

khas untuk memberi makan kepada haiwan yang berparu

"Ongoyo potinduko ilo manuk" ka di tamaku minomisunud di tadiku.

"Pergi beri makan kepada ayam itu" kata ibu saya kepada adi saya.


waraai

Waraai doho I Gunsot mooi hilo id badi


nobigod

Orualan no i Abu tulu nobigod watu minan di Aris.
Abu kesakitan kepala kerana dibaling/dihumban batu oleh Aris .


pagansakan

Monusi i Mika pagansakan do takano.
Mika mencuci tempat masak untuk nasi.


momohingi

Ogorot I Kuling momohingi tobuk di Guntanak tu miagal kaka do tompurung piasau.

Kuling suka mengejek rambut Guntanak sebab seperti tempurung kelapa.


Noginsai

Noginsai no ngawi o bangkad dilo tulun.


taralom

Moi nopo podsu bawang nga kada ongoi hilo taralom .
Jika ingin pergi mandi ke sungai , jangan pergi tempat yang dalam /lebih dalam .


piniputul

Piniputul diolo it sada tu' agayo tomod iri sada.
Ikan yang besar itu dipotong/dibahagi oleh mereka kerana ikan itu besar.


nabantalan

Osodu oku no minamanau konihab om aiso tiso nabantalan ku sumandak.

Saya jalan jauh kelmarin namun satu pun saya tidak terserempak gadis .


kupos do goub

Kupos do goub nopo nga iso kitoruol i kaanu koligogon do tinan nung au angkangon .

Kanser merupakan satu penyakit yang boleh membahayakan badan jika tidak dicegah.


الإباحة

Sesuatu yang diharuskan oleh syarak; keharusan


الإبرأ

Pelepasan daripada tanggungan; Pelepasan


ilmu bertemper

علمو برتيمڤير (Jawi)


ilmu bertempel

Ilmu hisab berkenaan kiraan dengan nilai yang tak diketahui yang diwakili dengan huruf dan simbol lain.

علمو برتيمڤيل (Jawi)

Daripada ilmu + bertempel. Istilah bertempel merupakan pinjaman daripada Arab الْجَبْر (al-jabr).


-ane

Daripada bahasa Latin -ānus pembentuk kata sifat daripada kata nama dengan erti "milikan" atau "berasal daripada". Seasal dengan bahasa Inggeris -an.


dem

Dem ajeh had ijengrek.


ingat

Memiliki suatu ilmu atau maklumat dalam fikiran.

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *iŋat, daripada bahasa Austronesia Purba *iŋat. Banding dengan bahasa Urak Lawoi' อีงัยจ (ingac, “fikir”).


ingat

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *iŋat, daripada bahasa Austronesia Purba *iŋat.


bertemper

Kesalahan ejaan bagi bertempel (“ilmu berkenaan kiraan dengan nilai yang tak diketahui”).

﴿فصل يڠ کسمبلن﴾ فد عمل جبر والمقابله نماڽ ارتيڽ عمل دڠن برتيمفير دان بربتولن دان يائت علم يڠ دکارڠ فد سات کتاب تتافى اکو سبوتکن اکندى دڠن جالن سمفن دان لزم سبلوم ماسق مڠاجيڽ بهو دکتهوى اکن نام٢ يڠ برلاکو فداڽ

(Fasal yang kesembilan) Pada amal Jabr wal-Muqābalah namanya ertinya amal dengan bertemper dan berbetulan dan yaitu ilmu yang dikarang pada satu kitab tetapi aku sebutkan akan dia dengan jalan s-m-p-n (simpan(?)/sempena(?)) dan lazim sebelum masuk mengajinya bahawa diketahui akan nama-nama yang berlaku padanya

(Boleh kita dapatkan tarikh bagi petikan ini?), (Tolong berikan tajuk buku atau jurnal ini):

برتيمڤير (Jawi)


primer

Perkara yang terdahulu; perkara pertama.


Mail

Singkatan E-Mail; E- adalah lewah dalam bahasa Jerman.


sekunder

سکوندر (Jawi)


tertier

Perihal molekul memiliki darjat ketiga; terutamanya perihal molekul yang memiliki penggantian tiga atom.


kuaterner

کواترنر (Jawi)


primary

Bersifat terdahulu atau pertama; primer.

Memiliki darjat pertama atau terdahulu, mis. molekul dengan penggantian satu atom.

Perihal punca suatu penyakit atau gejala.

Perihal penjagaan kesihatan seharian lazim.

Pinjaman bahasa Latin prīmārius (“dajat pertama; ketua; cemerlang”), daripada prīmus (pertama; asal bahasa Inggerisprime) + -ārius (asal akhiran bahasa Inggeris-ary); banding dengan bahasa Perancis primaire, primer dan premier. Bentuk kembar kepada premier.

/ˈpɹaɪˌmɛɹi/


secondary

Kedua terdahulu atau terpenting; sekunder.

Memiliki darjat kedua, mis. molekul dengan penggantian dua atom.

Terbit atau bergantung daripada sesuatu penyakit utama.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan secundarie, daripada bahasa Latin secundārius (“darjat kedua”), daripada secundus (asal bahasa Inggeris second) + -ārius (asal akhiran -ary), bersamaan second + -ary; banding dengan bahasa Perancis secondaire, bahasa Itali secondario, bahasa Oksitan secundari, bahasa Portugis secundario, dan bahasa Sepanyol secundario.


alkaline

Mula dipakai sejak 1677. Daripada alkali + -ine, akhirnya daripada bahasa Arab اَلْقِلْي (al-qily, “alkali”), berkait dengan قَلَى (qalā, “panggang”).


-log

Daripada bahasa Perancis -logue, daripada bahasa Yunani Purba -λόγος (-lógos, “petutur (dalam suatu gaya)”).


hubungan antarabangsa

Kajian tentang peranan, diplomasi dan jalinan luar negeri antara negara-negara serta pertubuhan di peringkat dunia.

هوبوڠن انتارابڠسا (Jawi)


rentas desa

Sukan yang melibatkan pasukan atau individu berlari pada pertandingan lapangan yang terbentang dengan melalui kawasan rupa bumi semula jadi.

رنتس ديسا (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris cross country; rentas + desa.


rentas kampung

Sukan yang melibatkan pasukan atau individu berlari pada pertandingan lapangan yang terbentang dengan melalui kawasan rupa bumi semula jadi, rentas desa.

رنتس کامڤوڠ (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris cross country; rentas + kampung.


rentas kampong

رنتس کامڤوڠ (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris cross country; rentas + kampong.


acidic

Bersifat asid; memiliki nilai pH kurang daripada 7.

Daripada acid + -ic. Bentuk kembar kepada acidy.


pencahayaan

Perbuatan mencahayakan sesuatu (ruang dll.).

ڤنچهاياءن (Jawi)


penyinaran

Perbuatan mencahayakan sesuatu (ruang dll.); perbuatan menjadikan sesuatu bersinar.

ڤڽينرن (Jawi)


lighter

Alat yang digunakan untuk memberi cahaya (terutamanya alat pemetik api).

Daripada light (“mencahayakan”) + -er. Sebanding dengan bahasa Middle Dutch lichtere, lichter, bahasa Belanda lichter, luchter. Banding juga dengan bahasa Inggeris Pertengahan lightnere, liȝtnere.


lighter

I prefer a lighter shade of blue.


lighter

The stone is 10 kg lighter.


pemetik api

Alat mudah alih yang digunakan untuk menjana api melalui petikan suis dll.

ڤمتيق اڤي (Jawi)


boikot

Tidak lagi atau berpaling daripada mendukung sesuatu benda atas dasar protes (biasanya berkenaan suatu isu buruk).

بويکوت (Jawi)


boikot

Perbuatan memboikot; perbuatan menolak daripada mendukung.

بويکوت (Jawi)


asid asetik

Sejenis asid organik jernih, CH₃COOH, yang biasanya wujud dalam cuka.

اسيد اسيتيک (Jawi)


asetik

اسيتيک (Jawi)

Akhirnya daripada bahasa Latin acētum (“cuka”), daripada acēre (“masam”).


jernih

Boleh melihat menembusinya tanpa halangan.

Perihal wajah yang manis atau menimbulkan kesenangan.

Perihal sikap dll. yang baik; bebas daripada unsur-unsur buruk.


jeram

Bahagian sungai dengan aliran air yang deras serta menurun sedikit dari suatu ketinggian.


ngelabak

Igat ngelabak tanah ujung bilik sida endur muai uras.

Igat menggali tanah di belakang rumah untuk tempat membuang sampah.


pentana

Sebatian hidrokarbon alkana dengan lima atom karbon; C₅H₁₂.

ڤينتانا (Jawi)


regicide

Daripada Pinjaman learned daripada Latin Pertengahan rēgicidium (“pembunuhan raja”)


regicide

Daripada Pinjaman learned daripada Latin Pertengahan rēgicida (“pembunuh raja”)


gaming

permainan; perbuatan main suatu permainan.

Penggunaan peraturan secara teliti untuk mencapai suatu maklumat.


ketinggalan

کتيڠݢلن (Jawi)


ketinggalan

Dalam keadaan lewat dalam sesuatu atau mencapai sesuatu.

Pasukan Ali ketinggalan untuk mara ke peringkat kalah mati.

کتيڠݢلن (Jawi)


slow down

Menjadikan sesuatu perlahan; menjadikan sesuatu kurang laju.


decelerate

Mengurangkan pecutan; menerbitkan nyahpecutan.

Mengurangkan atau memperlahankan kemajuan sesuatu perkara.

Sejak sekitar abad ke-19, daripada de- + (ac)celerate.


accelerate

Meningkatkan kelajuan; menerbitkan pecutan.

Menggalakkan atau meningkatan kemajuan sesuatu perkara.

Menjadikan suatu perkara tiba atau berlaku lebih awal.

to accelerate our departure

Menggalakkan pelajar untuk menyelesaikan kursus dalam masa yang lebih singkat.

Mula dipakai pada 1520-an. Sama ada daripada bahasa Latin accelerātus, bentuk partisipel pasif sempurna accelerō (“Aku memecut”), daripada ad + celerō (“Aku mencepatkan”), daripada celer (“quick”) (lihat celerity), atau juga :Templat:back-form.


acetic

Berkenaan asid asetik dan terbitannya; asetik.

Daripada bahasa Perancis acétique, daripada bahasa Latin acētum (“cuka”), daripada acēre (“masam”). :Templat:surf.


heksana

Sebatian alkana dengan enam atom karbon, C₆H₁₄, dan wujud sebagai cecair meruap jernih.

هيکسانا (Jawi)


heptana

Sebatian alkana dengan tujuh atom karbon, C₇H₁₆.

هيڤتانا (Jawi)


pekdoh

Ggapo pekdoh mung wak mmugo ni?

Jange mmaéng ssitu, llamo ke buléh pekdoh.

Jangan kamu bermain di situ, nanti dapat akibatnya.


klenek

Gi klenek nuh, napok sbaye doh jari kaki mung.

Kamu pergilah ke klinik, jari kaki kamu sudah nampak cagunya


daun telinga

bahagian telinga sebelah luar untuk menangkap suara, kuping.

Dipulasnya daun telinga budak yang degil itu.


pangkal telinga

tempat daun telinga bercantum dengan kepala.


menelinga

منليڠا (Jawi)


ED

Daripada bahasa JepunED(エンディング) (endingu), daripada bahasa Inggeris ending.


ED

Singkatan kepada エンディング (tema akhir; penutup).

Daripada エンディング (endingu), daripada bahasa Inggeris ending.


bapak kau

Kata seru disebut sebagai tanda tak percaya kepada sesuatu.

"Murah saja, satu juta." "Bapak kau murah!"


bapak kau

Adverba milikan bayangan yang mewajarkan seseorang berbuat sesuka hati.

Ini jalan bapak kau ke nak berempit malam-malam ni?


budak senja

Seseorang (biasanya pemuda) yang menuruti budaya indie dan sebagainya.

بودق سنجا (Jawi)


datang bulan

Kejadian darah dan bendalir dari faraj secara bulanan; haid.

داتڠ بولن (Jawi)


datang bulan

Keluarnya darah dan bendalir dari faraj secara bulanan; haid.

داتڠ بولن (Jawi)


insect

Sebarang artropod kecil seakan serangga; cth. labah-labah, ulat dll.

Daripada bahasa Middle French insecte, daripada bahasa Latin īnsectum, daripada īnsectus (“memotong, badan berbahagi”), partisipel pasif sempurna īnsecō (“aku potong”), daripada in- + secō (“aku potong”), daripada bayangan badan serangga "dipotong" kepada tiga bahagian (kepala, toraks, abdomen). Pinjaman daripada Yunani Purba ἔντομον (éntomon, “serangga”), daripada ἔντομος (éntomos, “dipotong kepada bahagian”).


early childhood

Peringkat awal perkembangan manusia, yakni waktu bayi dan kanak-kanak kecil.


real life

Alam di luar karya lakonan seperti drama dll.

Alam di luar Internet; alam luar talian.


detrimental

Daripada bahasa Latin Pertengahan *dētrīmentālis, daripada bahasa Latin dētrīmentum (“bahaya”), daripada dēterō (“gosok, pakai”), daripada dē- (“bawah, menjauhi”) + terō (“ambil”).


bersahabat

برصحابت (Jawi)


mempersahabatkan

ممڤرصحابتکن (Jawi)


berkampung

برکامڤوڠ (Jawi)


kahwa

sejenis tumbuhan dari genus Coffea, kopi.

daripada bahasa Arab قهوة, daripada Kaffa iaitu nama tempat di Habsyah kini yang dikatakan tempat asal kahwa. Bentuk kembar kepada kopi.


menyumbang

memberikan sesuatu kepada orang yang mengadakan keramaian.

مڽومبڠ (Jawi)


sumbang saran

perbincangan intensif untuk menyelesaikan masalah tertentu, mendapatkan idea-idea baru, dan lain-lain.


damaging

/ˈdæmɪd͡ʒɪŋ/


damaging

/ˈdæmɪd͡ʒɪŋ/


sumbangsih

sesuatu yang diberikan sebagai bantuan atau sokongan.

سومبڠسيه (Jawi)


under-

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan under-, daripada bahasa Inggeris Kuno under-, daripada bahasa Jermanik Purba *under, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *n̥dʰér dan *n̥tér (“di dalam”). Lihat under bagi bacaan lanjut.


underground

These criminals operate through an underground network.

Para penjenayah bergiat melalui jaringan tersembunyi.

Di luar gaya atau ikutan kelaziman, terutamanya yang tidak bersifat formal atau tersebunyi daripada pihak berkuasa.

From bahasa Inggeris Pertengahan undergrounde (adverb), equivalent to under + ground or under- + ground. Compare bahasa Belanda ondergrond, ondergronds, bahasa Jerman Untergrund, bahasa Denmark undergrunds.

mainstream

/ˌʌndəˈɡɹaʊnd/

/ˌʌndɚˈɡɹaʊnd/


underground

Sinonim bagi subway: landasan kereta api bawah tanah.

London Underground

Gerakan yang menentang suatu aliran politik.

Gerakan yang menentang suatu aliran kesenian.

avant-garde

/ˌʌndəˈɡɹaʊnd/

/ˌʌndɚˈɡɹaʊnd/


中の人

Orang yang mengawal atau di sebalik sesuatu.

pelakon suara; orang yang memberi suara kepada watak fiksyen.


underage

/ˌʌndəɹˈeɪd͡ʒ/

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-underage.wav


underage

Perihal kekurangan daripada segi dana atau muatan.

/ˌʌndəɹˈeɪd͡ʒ/


essay

Rekaan usulan suatu setem atau kertas wang.

Sejak lewat abad ke-16, pinjaman bahasa Middle French essay, essai (“essay”), dengan erti dicipta oleh Montaigne pada masa sama, daripada perkataan serupa dengan makna asal: "percubaan, eksperimen", daripada bahasa Old French essay, essai, assay, assai, daripada bahasa Latin exagium (“berat; mengukur berat”), daripada exigere + -ium.


asid hidroklorik

Asid kuat, HCl, terbitan hidrogen klorida yang dilarutkan dalam air, bertindak balas dengan logam untuk menghasilkan sebatian klorida, dan memiliki pelbagai kegunaan industri.

اسيد هيدروکلوريک (Jawi)


asid nitrik

Asid kuat meruap, HNO₃, digunakan dalam baja, bahan letupan dll.

اسيد نيتريک (Jawi)


asid sulfurik

Sejenis asid kuat, H₂SO₄, dengan kegunaan industri.

اسيد سولفوريک (Jawi)


asid fosforik

Sejenis pepejal tak berwarna, H₃PO₄, biasanya dalam bentuk cecair likat, digunakan dalam penghasilan baja, ubat dll.

اسيد فوسفوريک (Jawi)


asid karbonik

Sejenis asid lemah tak stabil, H₂CO₃, hanya wujud dalam larutan atau sebagai garam karbonat; digunakan dalam air berkarbonat dll., terurai menjadi karbon dioksida dan air.

اسيد کربونيک (Jawi)


karbon monoksida

Sejenis gas, CO, bersifat beracun dan tak berbau.

کربون مونوکسيدا (Jawi)


asid formik

Sebatian asid karboksilik, HCOOH, cecair tak berwarna dan berbau dengan sebilangan kegunaan industri.

اسيد فورميک (Jawi)


natrium hidroksida

Sejenis sebatian serta alkali kuat, NaOH, dengan pelbagai kegunaan industri.

ناتريوم هيدروکسيدا (Jawi)


kalium hidroksida

Sejenis sebatian bes alkali, KOH, dengan beberapa kegunaan industri.

کاليوم هيدروکسيدا (Jawi)


natrium klorida

ناتريوم کلوريدا (Jawi)


kalium klorida

Garam kalium terbitan asid hidroklorik, KCl, biasanya digunakan dalam baja.

کاليوم کلوريدا (Jawi)


klorida

Garam terbitan tindak balas kimia dengan asid hidroklorik, atau sebatian duan klorin dengan unsur lain.

کلوريدا (Jawi)


sulfur dioksida

Sejenis gas beracun, CO₂, yang terbit daripada letusan gunung berapi atau pembakaran bahan api.

سولفور ديوکسيدا (Jawi)


ammonium

Kation nitrogen, NH₄⁺, terbitan pemprotonan nitrogen.

امونيوم (Jawi)


ammonium

Sebatian serupa terbitan penggantian hidrogen dengan radikal alkil atau aril.


cation

Pinjaman bahasa Yunani Purba κᾰτῐόν (katión), partisipel kini neuter κᾰ́τειμῐ (káteimi, “turun”), daripada κᾰτᾰ- (kata-, “bawah”) + εἶμῐ (eîmi, “pergi”). Bersamaan cat(a)- + ion.


litium hidroksida

Sejenis sebatian alkali, LiOH, digunakan dalam beberapa kegunaan industri.

ليتيوم هيدروکسيدا (Jawi)


bersusah

برسوسه (Jawi)


menyusahkan

menjadikan susah, menyukarkan, menyulitkan.

menyebabkan berasa susah hati, mendukacitakan.

مڽوسهکن (Jawi)


الحمد لله

Ar-الحمد لله.ogg


berkuda

برکودا (Jawi)


الله أكبر

اللّٰه (allāh, “Tuhan, Allah”) + أَكْبَر (ʔakbar), bentuk elatif كَبِير (kabīr, “besar, berkuasa”).


أستغفر الله

Ar-أستغفر الله.ogg


astaghfirullah

Kata seru yang menunjukkan rasa terkejut atau kehairanan.

Dia punya cakapnya tu, astaghfirullah.

Daripada bahasa Arab أَسْتَغْفِرُ اللهَ (ʔastaḡfiru llāha).


GOAT

Akronim greatest of all time (“terbaik sepanjang zaman”).


goat

Bentuk alternatif jenis huruf besar bagi GOAT (“Greatest of All Time”)

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan goot, got, gat, daripada bahasa Inggeris Kuno gāt, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *gait, daripada bahasa Jermanik Purba *gaits, daripada bahasa substratum.


pisaap

Pisaap no i Abu om i Ali .


kamil

Ada kesemuanya dalam satu kelompok tanpa kekurangan atau cela.


kamil

Melakukan pengiraan kamilan suatu ungkapan, kamir.


bocompogho

mandi beramai-ramai, Ejaan alternatif bagi bocomporo


kebuyutan

terketar-ketar atau menggigil kerana sudah tua; sudah tua benar.

کبويوتن (Jawi)


bismillah

Daripada bahasa Arab بِسْمِ ٱللّٰهِ (bismi llāhi).


answer

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan answere, andsware, daripada bahasa Inggeris Kuno andswaru (“jawab”), daripada and- (“melawan”) + -swaru (“mengesahkan”), (daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂ent- (“hadapan”) dan bahasa Inggeris Kuno swerian (“bersumpah”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *swer-), mencadangkan makna asal "ucapan sumpah membalas". Kognat mencadangkan kewujudan bahasa Jermanik Purba *andaswarō (“balasan soalan”). Kognat dengan bahasa Frisia Kuno ondser (“jawapan”), bahasa Old Saxon andswōr (“jawapan”), bahasa Denmark and bahasa Sweden ansvar (“tanggungjawab, jawapan”), bahasa Iceland andsvar (“jawapan, respon”). Banding juga dengan bahasa Inggeris Kuno andwyrde (“jawapan”) (kognat dengan bahasa Belanda antwoord, bahasa Jerman Antwort), bahasa Inggeris Kuno andcwiss (“balas”), bahasa Jerman Schwur (“sumpah”).


innalillah

Daripada bahasa Arab إِنَّا ِلِلَّٰهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (ʔinnā ilillāhi waʔinnā ʔilayhi rājiʕūna); daripada Al-Quran.


istirja

إسترجاع (Jawi)

Daripada bahasa Arab إِسْتِرْجَاع (ʔistirjāʕ).


AA

Saiz piawai bateri sel kering di antara AAA dengan C.


uruf

Amalan atau kebiasaan suatu masyarakat; adat, tradisi.


ربة منزل

رَبَّات مَنْزِل
رَبّ مَنْزِل


TS

Orang yang membuka bicara suatu topik di Internet.

Orang yang memulakan suatu pemasaran suatu produk di Internet.


hubungan intim

هوبوڠن اينتيم (Jawi)


other end

(dengan "the") Pihak bertentangan dalam panggilan telefon dll.

Pihak satu lagi, pihak bertentangan atau penerima.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-other end.wav


gratification

Perbuatan memuaskan atau menyenangkan diri.

Daripada bahasa Latin grātificātiō, sama ada secara terus atau melalui bahasa Middle French gratification, daripada bahasa Latin grātific, daripada grātus (“puas”) + faciō (“buat”).


kepuasan

کڤواسن (Jawi)


satisfaction

Perbuatan memenuhi kehendak atau keinginan.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan satisfaccioun, daripada bahasa Old French satisfaccion dan bahasa Latin satisfactiō, satisfactiōnis.


colorism

Bentuk diskriminasi berdasarkan warna kulit.


gangguan pemakanan

Masalah psikologi yang terbit daripada gaya pemakanan yang tidak normal.

ݢڠݢوان ڤماکنن (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris eating disorder.


mannerism

tingkah laku, terutamanya tingkah laku yang unik atau khusus terhadap seseorang.

/ˈmænəˌɹɪzəm/

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-mannerism.wav


fall short

Tidak memenuhi atau mencapai keperluan atau darjat kelayakan sesuatu.


demography

/dɪˈmɒɡɹəfi/


pleasant

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan plesaunte, daripada bahasa Old French plaisant. Partisipel kala kini bahasa Inggeris please. Berkait dengan bahasa Belanda plezant (“memuaskan, menyeronokkan”). Agak menggantikan Inggeris Kuno wynsum yang menjadi winsome moden.


interdependent

Saling bergantungan antara satu sama lain.


social capital

Perhubungan atau ikatan yang muncul daripada jalinan kemasyarakatan.

Nilai yang terbit daripada jalinan masyarakat.


subculture

subkultur; kultur mikroorganisma terbitan kultur terdahulu.


subkultur

Kultur mikroorganisma yang dihasilkan melalui pemindahan mikroorganisma daripada satu kultur asal.

سوبکولتور (Jawi)


subbudaya

Bahagian atau cabang suatu budaya dengan ciri-cirinya yang tersendiri yang biasanya berbeza atau berlawanan dengan budaya kelaziman.

سوببودايا (Jawi)


dependent

bergantung; memiliki pergantungan kepada sesuatu

Memiliki kebarangkalian yang bergantung kepada hasil satu kejadian berasingan.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan dependaunt, dependent, daripada bahasa Middle French dependant (present participle of dependre (“to depend”)) dan bahasa Latin dēpendēns (partisipel kala kini dēpendeō (“bergantung”)).:Templat:surf.


dependency

Daripada dependent + -cy, dependence + -y atau depend + -ency.


kiasu

Sikap atau perasaan takut ketinggalan atau kalah, terutamanya dalam suasana persaingan yang besar.

daripada bahasa Hokkien驚輸 (kiaⁿ-su, “takut kalah”).


go nuts

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-go nuts.wav


kromium

Sejenis unsur kimia jenis logam peralihan dengan nombor atom 24 (simbol Cr), betwarna kelabu bersinar.

کروميوم (Jawi)


chromium

Daripada bahasa New Latin, daripada bahasa Perancis chrome (daripada bahasa Yunani Purba χρῶμα (khrôma, “warna”)) + -ium; dinamakan sebegitu oleh kerana warnanya yang ketara.


ambivalent

Memiliki pelbagai kepercayaan atau pendapat yang bertentangan antara satu sama lain.

Berselang-seli memiliki pendapat yang bertentangan menurut masa.

:Templat:back-form, daripada bahasa Jerman Ambivalenz, daripada bahasa Latin ambi- (“dalam dua ara”) + valeō (“menjadi kuat”); bersamaan ambi- + -valent.


manganese

Daripada bahasa Perancis manganèse, daripada bahasa Itali manganese, melalui perubahan daripada bahasa Latin magnesia (“magnesia”), daripada bahasa Yunani Purba μαγνησία (magnēsía), daripada Μαγνησία (Magnēsía, “Magnesia”). Bentuk kembar kepada Magnesia, magnesia, and magnesium; bacaan lanjut di magnet.

/ˈmæŋ.ɡəˌniːz/


-ment

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan -ment, daripada bahasa Old French -ment, daripada bahasa Latin -mentum.


sosiolog

bahasa Belanda socioloog; sosio- + -log.


psikolog

daripada bahasa Belanda psycholoog; psiko- + -log.


SDM rendah

Perihal sumber manusia berkualiti rendah.


sumber manusia

Jabatan atau bahagian pertubuhan yang menguruskan pengambilan dan pengurusan pekerja dll. dalam pertubuhan.

سومبر مانوسي (Jawi)

Pinjaman daripada Inggeris human resources


negara membangun

Negara dengan ekonomi yang masih dalam fasa pematangan, terutamanya dalam peralihan kepada ekonomi perindustrian.

نݢارا ممباڠون (Jawi)


negara maju

Negara yang disifatkan matang daripada segi ekonomi, dengan pendapatan tinggi dll.

نݢارا ماجو (Jawi)


waran

Surat oleh pihak mahkamah sebagai arahan untuk menangkap seseorang dll.


kadar kelahiran

Jumlah kelahiran berdasarkan jumlah penduduk semasa.

کادر کلاهيرن (Jawi)


kadar kematian

Jumlah kematian berdasarkan jumlah penduduk semasa.

کادر کماتين (Jawi)


berhitung

برهيتوڠ (Jawi)


menghitung

menentukan atau menetapkan berdasarkan sesuatu;

مڠهيتوڠ (Jawi)


menghitungi

mengira berkali-kali, menghitung banyak benda.

مڠهيتوڠي (Jawi)


menghitungkan

مڠهيتوڠکن (Jawi)


memperhitungkan

mengira-ngira berapa banyak atau jumlahnya;

merundingkan sesuatu dengan teliti, mempertimbangkan.

ممڤرهيتوڠکن (Jawi)


terhitung

dapat atau boleh dikira, terbilang, terkira;

tergolong dalam hitungan, termasuk dalam perkiraan.

ترهيتوڠ (Jawi)


perhitungan

perihal menghitung, pertimbangan, perkiraan, fikiran, pendapat.

ڤرهيتوڠن (Jawi)


penghitungan

ڤڠهيتوڠن (Jawi)


penghitung

ڤڠهيتوڠ (Jawi)


pinorikot

Rinamit di Rusinah ii pinorikot miampai tuni' do gong.

Rusinah menyambut menantu perempuannya dengan paluan gong.


momironob

Momironob ie Bongkoron do sorita di au otopot .

Bongkoron melebih-lebihkan cerita yang tidak betul .


aranaban

Aranaban oku ie korongou tihad lo tanak .

Saya merasa keterlaluan mendengar tangisan bayi itu.


koluhayan

Ogumu o koluhayan ku maso monuat format do surat.

Masih banyak kelemahan saya dalam menulis format surat.


kiranya

Sudilah kiranya tuan datang ke pondok kami.


idio-

Campuran bahasa Yunani Purba ἴδιος (ídios, “tersendiri”).


initiate

daripada bahasa Latin initiātus, bentuk partisipel pasif sempurna initiō (“mula”), daripada initium (“permulaan”), daripada ineō (“masuk, mula”), daripada in + eō (“go”).

/ɪˈnɪʃ.ɪ.ət/


initiate

Bersikap baru diperkenalkan atau dijadikan.

/ɪˈnɪʃ.ɪ.ət/


revenue

Direkodkan dalam bahasa Inggeris sejak 1433, "pendapatan hartanah atau milikan", daripada Middle French revenue, daripada Old French [Istilah?] (“pulangan”) (asal Perancis moden revenu), bentuk revenir (“kembali”) (=Perancis moden), daripada Latin revenire (“kembali”), daripada re- (“balik”) + venire (“datang”).


risiko

Kemungkinan bahaya atau kesan buruk daripada suatu perkara.

ريسيکو (Jawi)

daripada bahasa Belanda risico (“padah”), daripada bahasa Itali risico.


semi-professional

Bermain sebagai pekerjaan atau kegiatan sambilan.


poverty

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan poverte, daripada bahasa Old French poverté (asal Perancis moden pauvreté), daripada bahasa Latin paupertās, daripada pauper (“miskin”) + -tas. Kognat termasuk pauper, poor.


balance of power

Perihal keseimbangan kuasa atau pengaruh antara negara, di mana tiada negara yang berupaya menguasai atau mengawal negara lain.


cyber-

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-cyber-.wav


burgeon

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan burjon, burioun (“pucuk”), daripada bahasa Anglo-Norman burjun, burgeon, burgon (banding dengan bahasa Old French burjon), daripada bahasa Frankish *burjo (“pucuk, keturunan”) lama, daripada bahasa Jermanik Purba *burjô (“pucuk, keturunan”), daripada bahasa Jermanik Purba *burjaną, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *bʰer-. Banding dengan bahasa Jerman Tinggi Lama burjan, burien, burren (“meninggikan”), bahasa Inggeris Kuno byrian (“menerbitkan, berlaku”), bahasa Inggeris Kuno byre (“anak, zuriat”), bahasa Albania buron (“tunas”).
Etimologi alternatif terbit daripada bahasa Old French burjon (“pucuk”) daripada bahasa Vulgar Latin *burrionem, bentuk akusatif *burrio, daripada bahasa Late Latin burra (“kapas”).

/ˈbɜː.d͡ʒən/

/ˈbɝː.d͡ʒən/


burgeon

/ˈbɜː.d͡ʒən/

/ˈbɝː.d͡ʒən/


gravitate

Tertarik terhadap suatu jasad akibat daya graviti.

Tertarik terhadap sesuatu yang menerima perhatian.

Children naturally gravitate to such a big, friendly man.

Kanak-kanak biasanya tertarik kepada orang yang sebegitu besar lagi mesra.

:Templat:back-form atau pinjaman bahasa New Latin gravito, gravitatus.

/ˈɡɹævɪteɪt/


perjudian

Kegiatan judi atau bertaruh (wang dll.).

ڤرجودين (Jawi)


chenilau

sejenis sisir rambut (sikat) yang diperbuat daripada buluh


cahagoh

sejenis tumbuhan yang dikenali sebagai Kayu Malam/Kayu Arang yang tergolong dalam keluarga Ebenaceae; nama canggihnya ialah Diospyros cauliflora


hake

sejenis tumbuhan yang tergolong di bawah genus Pandanus dalam keluarga Pandanaceae


abaradayan

Abaradayan tomod oku mintong dilo Tiktok tuu kohiis tomod ginawo.

Saya terlalu asyik melihat Tiktok itu sebab sangat menghibur hati.


sagayan

Sagayan i Rayna mintong dilo sada kiwotik aragang om opurak.

Si Rayna asyik melihat ikan bercorak merah dan putih itu.


something

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan somþyng, some-thing, som thing, sum thinge, sum þinge, daripada bahasa Inggeris Kuno sum þing (secara harfiah “suatu benda”); sama dengan some + thing. Banding dengan bahasa Inggeris Kuno āwiht (“sesuatu”, secara harfiah “suatu benda, apa-apa benda”), bahasa Sweden någonting (“sesuatu”, secara harfiah “suatu benda, apa-apa benda”).


retro

Memberi kesan terhadap perkara terdahulu.

Pinjaman bahasa Perancis rétro, akhirnya daripada from bahasa Latin retro.


retro

Sejenis permainan catur melibatkan analisis berbalik yang memerlukan pemain menentukan gerakan yang membawa kepada tetapan kini.


all in

Dengan segala tenaga, dengan penuh komited.

John is now all in on getting this product to market by year end, come hell or high water.


bandwagon

Sejenis kenderaan di mana pemuzik diarak sambil mengadakan persembahan.

Suatu gerakan atau perkara yang menerima ikutan ramai.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bandwagon.wav


bandwagon effect

Pemerhatian atau perihal di mana seseorang akan melakukan atau menuruti apa yang dibuat orang ramai lain.


die out

The dinosaurs died out a long time ago.

Menjadi berkurangan atau pudar secara berkala.

The prejudice has died out.


status symbol

Suatu milikan tampak yang dapat mempamerkan taraf kaya atau darjat seseorang.


potong kaki

Memotong kaki dari tubuh badan akibat masalah kesihatan (biasanya kencing manis).

ڤوتوڠ کاکي (Jawi)


potong kaki

Amat manis atau bergula (makanan atau minuman), sehingga dibayangkan pengambilnya akan dipotong kaki akibat kencing manis.

ڤوتوڠ کاکي (Jawi)


toceng

Merangsang alat sulit sendiri untuk mencapai syahwat diri; lancap, onani.


Asr

Daripada bahasa Arab عَصْر (ʕaṣr, “tengah hari”), dalam صَلَاةُ العَصْر (ṣalātu al-ʕaṣr).


serangan fajar

Taktik korupsi pilihan raya melibatkan pemberian suap (wang dll.) kepada pengundi dengan harapan pengundi memilih mereka.


politisi

Pinjaman bahasa Belanda politici, bentuk jamak politicus.


clientelism

Sistem politik yang bergantung kepada perhubungan peribadi berbanding kelayakan.


proyek

daripada bahasa Belanda project, daripada bahasa Latin prōiectum.


fasilitas

Pinjaman learned daripada Latin facilitās. Bentuk kembar kepada fakultas.


fasilitas kesehatan

Tempat yang menawarkan rawatan perubatan.

fasilitas (“prasarana, kemudahan”) + kesehatan, pinjaman daripada Inggeris health facility.


praktik

Daripada bahasa Belanda praktijk, daripada bahasa Middle Dutch practike, daripada bahasa Old French practique, daripada bahasa Latin prāctica, daripada bahasa Yunani Purba πρᾱκτική (prāktikḗ). Ejaan baku dipengaruhi praktikum, menggantikan praktek yang kini bukan baku.


perbuatan

ڤربواتن (Jawi)


akses

Encik Ahmad ada akses nak masuk peti wang di belakang, boleh tanya dia.

Kebolehan untuk mencapai suatu maklumat dalam sistem komputer.


sukses

Daripada bahasa Belanda succes, daripada bahasa Perancis succès (“success”), daripada bahasa Latin successus, bentuk partisipel kala lampau succedere, daripada sub dan cēdere (“keluar, menghasilkan”).


tokoh masyarakat

Seseorang yang masyhur dan memiliki pengaruh dalam kalangan orang ramai.

توکوه مشارکت (Jawi)


birokrasi

Sistem gerak kerja kerajaan atau pertubuhan oleh pekerja-pekerjanya, biasanya berdasarkan peringkat atau hierarki.

Cara atau gaya gerak kerja dalam sesuatu pertubuhan.

Cara pengurusan yang bersifat berbilang lapisan, peringkat atau peraturan.

بيروکراسي (Jawi)


organisatie

daripada bahasa Perancis organisation; organiseren + -atie.


vote buying

Kaedah korupsi pilihan raya melibatkan pemberian habuan (wang dll.) kepada pengundi agar pengundi memilih mereka.


politik wang

Sistem atau amalan politik yang mementingkan atau berpusatkan wang, pemerolehan harta dll. berbanding kepentingan masyarakat, mis. pemberian rasuah.

ڤوليتيک واڠ (Jawi)


politik uang

politik wang; sistem atau amalan politik berpusatkan wang.


perbaikan

Perbuatan menjadikan sesuatu lebih baik atau elok.


instruksi

daripada bahasa Belanda instructie, daripada bahasa Perancis instruction, daripada bahasa Latin īnstrūctiō, daripada īnstruō + -tiō.


kampanye

Daripada bahasa Belanda campagne, daripada bahasa Perancis campagne, daripada bahasa Old Occitan campanha atau bahasa Old Northern French campaigne, daripada bahasa Late Latin campānia, daripada bahasa Latin campus. Bentuk kembar kepada kampus, kamp, and sampanye.


lose control

Hilang kawalan perasaan atau perbuatan diri.


independen

daripada bahasa Inggeris independent, daripada bahasa Perancis indépendant.


efek

Daripada bahasa Belanda effect, daripada bahasa Old French effect (asal bahasa Perancis effet moden), daripada bahasa Latin effectus (“kesan, kecenderungan, tujuan”), daripada efficiō (“capai, siap, kesan”). Kognat dengan bahasa Afrikaans effek.


drakor

Rancangan drama dari Korea Selatan; K-drama.


nobingkad

Mihad po i Larry tu nobingkad o bosikol dau.


anak ikan

Seorang muda yang memiliki jalinan berunsur seksual dengan seseorang yang lebih tua.

انق ايکن (Jawi)


aiyo

Kata seru melambangkan kehairanan, ketakutan, dll.

Secara utamanya pinjaman daripada bahasa Tamil ஐயோ (aiyō) dan bahasa Sinhala අයියෝ (ayiyō). lazim dalam bahasa-bahasa Dravidia; banding dengan bahasa Telugu అయ్యో (ayyō), bahasa Kannada ಅಯ್ಯೋ (ayyō), bahasa Malayalam അയ്യോ (ayyō), bahasa Tulu ಅಯ್ಯೋ (ayyō). Secara alternatif, daripada bahasa Cina 哎喲 (āiyō) di Malaysia dan Singapura.


half-past-six

Dikatakan berkait dengan "half past six" yakni 6:30 pagi atau petang, tetapi asal tidak diketahui.


KNN

Singkatan kan ni na, daripada bahasa Hokkien 姦恁娘 (kàn-lín-niâ / kàn-ní-nâ).


Ai mata


Jugal


guwano

Doh guwano mung jadi tok kkaba saknih?


self-exclusion

Penghalangan atau sekatan rasmi daripada aplikasi judi atas permintaan sendiri untuk mengelakkan ketagihan.


compete

Pinjaman bahasa Middle French competer, daripada bahasa Latin competere (“setara, sama dengan, berupaya”), bentuk infinitif aktif kala kini competō, daripada com- (“dengan”) + petō (“aku cari, aku tuju”). Banding dengan bahasa Latin competītor.


competition

Pinjaman bahasa Perancis compétition, daripada bahasa Late Latin competītiō, competītiōnem, daripada bahasa Latin competō, daripada con- + petō.

/ˌkɒmpəˈtɪʃən/

/ˌkɑːmpəˈtɪʃən/


back to square one

Kembali ke peringkat permulaan atau asal, biasanya selepas gagal sesuatu.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-back to square one.ogg


fieldwork

Kerja atau cubaan yang dibuat di dunia nyata.

Pengukuhuan pertahanan di kawasan lapang.

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan *felde-werk (dijumpai dalam felde werkes), bersamaan field + work.


pemodelan

Perbuatan menghasilkan atau melaksanakan model.

Perbuatan memakai model dalam komputer terhadap suatu sistem fizikal.

ڤموديلن (Jawi)


GPA

Parapisme bagi granulomatosis with polyangiitis.


raise the stakes

Meninggikan risiko; melakukan sesuatu yang meninggikan risiko.


emptiness

daripada bahasa Inggeris Pertengahan emptynesse, daripada bahasa Inggeris Kuno ǣmtiġnes; :Templat:surf.


berjalan-jalan

برجالن-جالن (Jawi)


menjalani

منجالني (Jawi)


shadow

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan schadowe, schadewe, schadwe (juga schade > shade), daripada bahasa Inggeris Kuno sċeaduwe, sċeadwe, bentuk oblik sċeadu (“bayang; kegelapan; lundingan”), daripada bahasa Jermanik Barat Purba *skadu, daripada bahasa Jermanik Purba *skadwaz (“bayang”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *(s)ḱeh₃- (“kegelapan”).


menjalankan

mengerjakan sesuatu tugas, melaksanakan.

منجالنکن (Jawi)


beembal-embal

memperkatakan sesuatu secara sebarangan tanpa mengambil kira betul atau salah

Tuai rumah nangkan bala nembiak iya ngambika enda beembal-embal lebuh nampung berita.

Ketua kampung menasihati anak buahnya supaya tidak bercakap sebarangan semasa menyebarkan berita.


ngembal

melukakan atau mengguris perasaan orang lain dengan kata-kata


haka

daripada bahasa Bungku-Tolaki Purba *hakaQ, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *wakat (“akar bakau”).


haka

daripada bahasa Polinesia Purba *fata (bandingkan bahasa Maori whata “rak, pelantar makanan”, bahasa Tahiti fata, bahasa Tonga fata, bahasa Samoa fata), daripada bahasa Oceania Purba *pataʀ (bandingkan bahasa Fiji vata) daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pataʀ (bandingkan bahasa Iban pantar dan bahasa Melayu pelantar).


haka

daripada bahasa Polinesia Purba *saka (bandingkan kata seasal bahasa Hawaii haʻa (“tarian”), bahasa Mangarevan ʻaka (“menarikan tarian warisan; sebuah tarian yang sering mengandungi sorakan”), bahasa Rarotongan ʻaka (“tarian”), bahasa Samoa tarian, bahasa Tokelau haka (“tarian”), bahasa Tonga haka (“gerakan tangan ketika menyanyi”)), daripada bahasa Oceania Purba *sagar. Menurut Dempwolff (1938) istilah haka seasal dengan bahasa Melayu jangkah.


haka

daripada bahasa Polinesia Purba *faka-, daripada bahasa Oceania Purba *paka-, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *pa-ka-, daripada bahasa Austronesia Purba *pa-ka-, daripada bahasa Austronesia Purba *pa-. Antara kata seasalnya ialah bahasa Hawaii haʻa- dan bahasa Maori whaka-.


point of view

Kedudukan dipadangnya suatu perkara; sudut pandang.

Pinjaman daripada Perancis point de vue.


in the distance

I know you're waiting in the distance.


get under someone's skin

Memberi kesan mendalam terhadap seseorang.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/en-au-get under someone's skin.ogg


promise

Daripada bahasa Inggeris Pertengahan promis, promisse, pinjaman bahasa Old French promesse, daripada bahasa Latin Pertengahan prōmissa, bahasa Latin prōmissum (“janji”), bentuk partisipel kala lampau feminin and neuter prōmittō (“aku hantar, aku sebut dahulu, aku janji”), daripada pro (“ke hadapan”) + mittere (“hantar”); lihat mission. Banding dengan admit, commit, permit dll. Menggantikan ġehātan (“berjanji”) dan ġehāt (“janji”) jati.


promise

The clouds promise rain.


Sabang


ae skreng

Bo make ae skreng nyo, llamo ke batók.

Berhentilah makan aiskrim, risau lama-lama nanti batuk.


kih

Ngisak rokok buwi kese burók ko tubóh bade, kih tu la nyo hare.

Menghisap rokok memberi kesan yang buruk terhadap badan, sebab itulah ia diharamkan.


bakpo

Bakpo lapu ni tok ceroh lah mano?


ggapo

Ggapo gak mung oyak ni? Aku tok denga.

Apa yang kamu cakapkan ini? Aku tidak dengar

Daripada perkataan begapo, suku kata be- diserap ke bunyi konsonan g, lalu dipanjangkan bunyinya.


begapo

Wi pitih, ambék. Wi gulo, kaca. Wi kaéng, paka. Wi pitih wi kkawe getek. Wi kretah undi pakoh bule, susoh begapo?

Kalau diberi duit, ambillah. Kalau diberi gula, kacaulah. Kalau diberi kain, pakailah. Kalau diberi duit bagi pada saya sama. Kalau diberi kertas undi, pangkahlah bulan (PAS), apa susahnya?

2009, Nik Abdul Aziz Nik Mat, Nik Aziz at Manek Urai.


할머니

Daripada 한어머니 (haneomeoni) terdahulu, daripada 한 (han-, “besar”) (daripada bahasa ) + 어머니 (eomeoni, “ibu”).


오빠

Mungkin singkatan daripada 오라비 (orabi, “abang seorang perempuan”) + 아 (-a, “hei”, partikel vokatif), banding dengan 누나 (nuna, “kakak seorang lelaki”). Lihat 오라비 (orabi) bagi butiran lanjut.


사촌

:Templat:ko-etym-sino, daripada "darjat" hubungan dari diri ke sepupu: diri ke ibu/bapa, ibu/bapa ke datuk/nenek, datuk/nenek ke ibu/bapa saudara, ibu/bapa saudara ke sepupu.


남편

Perkataan Sino-Korea daripada 男 (“lelaki”)


아내

Pertama disahkan dalam Beonyeok sohak (飜譯小學 / 번역소학), 1517, sebagai (Yale: anhay). Banding dengan 안해 (anhae) Korea Utara.


언니

Wanita yang lebih tua dalam sesebuah kumpulan idola.


tebalan

Jantang sigi tebalan ngaga pengawa betanamka buah.

Jantang memang '"selalu"' membuat tugas menanam buah.


angkun

Jay siku nembiak ti angkunka pemanah rampa menua.


tepagang

Maya benung bejalai ngagai pasar, singkang kaki Irenea tepagang lebuh iya ninga nama iya dikangau ari jauh.

Ketika sedang berjalan pergi pasar , langkah kaki Irenea "'terhenti"' semasa dia mendengar nama dia dipanggil dari jauh.


tipang

Irenea ngagai farmasi laban deka meli tipang.


sinja

Aki Bantak pulai ari mukat maya hari udah sinja.


nyemetak

Nyawa Irenea lebuh meri jaku tangkan ngagai orang mayuh nya nyemetak amat.

Suara Irenea ketika memberi nasihat kepada orang ramai itu "'jelas"' sangat.


begau

Sida sebilik begau lebuh maya meda ular sawa tama rumah sida iya.

Mereka sekeluarga kecoh semasa melihat ular sawa masuk ke rumah mereka.


ampuh bah

Rumah sida Jantang sebilik ampuh bah laban hari ujan belama.


tegam

Udah tegam iya buah rampu tu tadi.


ngenegapka

Irenea ngenegapka ati aku lebuh napi penguji deka nyadi nembiak sekula ti lati.

Irenea memperkuatkan hati saya semasa menempuh cabaran ingin menjadi budak sekolah yang cemerlang.


senyata

Apai Simbas suah mai senyata lebuh ngagai babas.

Ayah Simbas selalu membawa senjata ketika pergi ke kebun.


nupi

Apai Saloi nupi burung lelayang laban deka ngulihka sarang iya dikena bejual ba pasar.


bebendar

Ribai bebendar belajar laban deka ngambi peresa enda lama agi.

Ribai bersungguh-sungguh belajar sebab ingin mengambil ujian tidak lama lagi.


rampu

Yati rindu amat ngempa buah rampu laban ngembuan pemanah ti mayuh.


bebali

Pun pisang Aki Tiung bebali nyadi chelum laban udah luya enda diberi chukup ai.

Pokok pisang Datuk Tiung berubah menjadi hitam kerana sudah loya tidak diberi cukup air.


beledi

Iya benung ngebai beledi.


puchuk

Puchuk kayu pun tapang nya bisi sarang burung menaul lebuh dipeda Jantang ari baruh.


tikas

Unan ngembuan juluk ati deka nyambung pelajar ngagai tikas ti tinggi agi.

Unan mempunyai cita-cita ingin menyambung pelajaran ke peringkat yang lebih tinggi.


ngurangka

Kitai ulih ngurangka modal ngepunka pengawa dagang nengah chara e-dagang.

Kita boleh mengurangkan modal memulakan kerja berdagang dengan cara e-dagang.


penemu

Munan ngembuan penemu ti mayuh ba pelajar laban iya orang ti bagas belajar.
Munan mempunyai pengetahuan yang banyak dalam pelajaran kerana dia orang yang rajin belajar.


oppa

Panggilan informal terhadap abang atau lelaki yang sedikit lebih tua.

Idola lelaki yang disukai peminat wanita lebih.

daripada bahasa Korea 오빠 (oppa, “abang seorang wanita”).

hyung

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-oppa.wav


jeman

Jeman ke diatu, nembiak sekula suah amat ngembuan ulah ti enda manah.

Zaman sekarang, budak sekolah selalu sangat mempunyai sikap yang tidak baik.


mangalatan

Mangalatan i tama do tali.


entarabansa

Perintah menua kitai enda tau enda ngenegapka kaul entarabansa enggau menua bukai.

Pemerintah negara kitai mesti memperkukuhkan hubungan antarabangsa dengan negara lain.


giga

Niggason suah giga ikan keli ba sungai kebun sida laban iya rindu makai ikan nya.

Niggason selalu cari ikan keli di sungai di kebun sebab dia suka makan ikan itu.


mansang

Jantang majak mansang dalam pelajar laban iya deka ngubah nasib sida sebilik.

Jantang semakin maju dalam pembelajaran kerana dia ingin mengubah nasib mereka sekeluarga.


bebida

Taja pan iya ngena baju ti bebida ari orang bukai tang iya enda malu.

Walaupun dia memakai baju yang berbeza dari orang lain tetapi dia tidak malu.


pintubahan

Hombo pintubahan tokou?


mongumpit

Mongumpit i Giluk do tutin.


bentur

Nyau bentur lantai kayu ba rumah nya.


bimbilang

Anaru kopio ilo bimbilang.


gempak

keadaan riuh kerana kejadian yang tiba-tiba

Bikin gempak je artis muncul di konsert semalam.

Gempak betul konsert semalam!

Daripada sebutan bahasa Melayu Kedah gempak (“gempar”)


panangai mato

mamakai oku panangai mato sokiro tumanud oku pialaan unduk ngadau.

saya menggunakan pembayang mata sekiranya saya mengikuti pertandingan unduk ngadau .


salung suat

pinoposuang i tama ku pipiro tusin patahakon di taka ku hilo id salung suat.

ibu saya memasukkan beberapa duit ke sampul surat untuk diberikan kepada kakak saya .


nnitah

Sselo sikik kreto tuh, ado kuba nok nnitah ddepe.

Perlahankan kereta, ada kerbau hendak melintas jalan di depan.

Daripada perkataan mlitah, suku kata m- diserap ke bunyi konsonan l, lalu berubah menjadi bunyi n dan dipanjangkan bunyinya.


Nnayu

Dok Nnayu lah mano kalu dok reti kecek Nnayu.

Tidaklah seberapa Melayu seseorang itu kalau tidak pandai berbahasa Melayu.

* Daripada perkataan Melayu, suku kata me- diserap ke bunyi konsonan l, lalu berubah menjadi bunyi n dan dipanjangkan bunyinya.


kaki kain

bahagian kain sarung yang di sebelah bawah.


kaki langit

bahagian langit yang kelihatan seperti bertemu dengan permukaan laut atau bumi.


kagasan

Kagasan no lo wakid moi do amu aratu.


pongogos

Momoli oku tali pongogos dilo kayu.


kaki buli

orang yang suka menyakiti, menganiayai atau menakuti orang yang lemah (untuk membuat sesuatu).


tak sangga

Adverba penguat atau pembesar kata sifat; sangat, amat


sepit udang

Sejenis tumbuhan berbunga di bawah genus Heliconia; biasanya digunakan sebagai tanaman hiasan.

سڤيت اودڠ (Jawi)


nokokogos

Nokokogos ku no i tali.


mongogos

Mongogos oku dilo kayu .


tanaman hiasan

Tumbuhan yang ditumbuh atau diletakkan untuk mencantikkan sesebuah kawasan.

تانمن هياسن (Jawi)


kinosimbanan

Agayo kinosimbanan id sikul ku kalapas 5 toun.

Banyak perubahan di sekolah saya selepas 5 tahun .


poingkogos

Poingkogos ilo tali hilo puun gata.


minokisimban

Minokisimban oku di todu ku dilo rasuk.

Saya meminta nenek saya untuk mengubah baju itu.


nakagasan

Nakagasan ku no ilo wakid.


simbanai

Simbanai ngaran momoguna nu.


muzik disko

Muzik-muzik berunsur rancak yang dimainkan dalam tetapan disko, kelab malam dll.

موزيک ديسکو (Jawi)


simpang T

Sejenis simpang jalan di mana satu jalan (biasanya kecil) berakhir lalu "memasuki" sebuah jalan yang lebih besar secara berserenjang.


pembahagi

Suatu pemisah yang memisahkan antara dua haluan jalan raya.

ڤمبهاݢي (Jawi)


vicious circle

Keadaan di mana satu masalah menerbitkan rantaian masalah lain lalu menyebabkan masalah yang berlarutan serta lebih sukar untuk diselesaikan.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-vicious circle.wav


lalu lintas

Kawasan bergeraknya orang ramai dan/atau kenderaan untuk bergerak ke suatu tempat.

لالو لينتس (Jawi)


brek tangan

Sejenis brek kenderaan yang dikawal oleh tangan pemandu.

بريک تاڠن (Jawi)


penyukat

Benda yang dipakai untuk menyukat sesuatu.


padang permainan

Kawasan luaran untuk bermain sesuatu permainan atau sukan.

ڤادڠ ڤرماينن (Jawi)


klinik kesihatan

Sebuah klinik saiz kecil yang memberikan penjagaan perubatan dalam skala setempat.

کلينيک کصيحتن (Jawi)


kolej komuniti

Sebuah tempat pendidikan skala kecil yang menawarkan pengajian diploma dan/atau pensijilan setara.

کولج کومونيتي (Jawi)


menyayangi

مڽايڠي (Jawi)


tersayang

ترسايڠ (Jawi)


penyayang

orang yang kasih akan yang lain, pengasih, pencinta, bersifat belas kasihan.


kebaculan

کباچولن (Jawi)


mencolok

منچولوق (Jawi)


berpiknik

برڤيکنيک (Jawi)


sutrah

Suatu benda yang diletak di hadapan seseorang sebagai penanda kawasan seseorang solat.

Daripada bahasa Arab سُتْرَة (sutra, “pelindung”).


tudukai

Tudukai yahai monimbar poguhatan diti.


sanad

Rentetan penurunan hadis dari nabi Muhammad hingga perekod hadis; biasanya ditulis di bahagian awal hadis, sebelum kandungan utama (matan).

daripada bahasa Arab سَنَد (sanad, “sokong; sokongan”)


Imam

Gelaran kepada ulama Islam, terutamanya ulama dengan sumbangan ketara.

Imam Malik, Imam Nawawi


murodus

Murodus no i Aini soira suhuon do mongimuhau.

Aini menarik muka masam apabila disuruh menyapu.


golongan putih

Golongan yang enggan mengundi apa-apa calon dalam pilihan raya.


sepana

Sejenis alat digunakan untuk mengetatkan atau membuka nat dan bolt.


cram school

pusat tuisyen; pusat ulang kaji formal untuk peperiksaan dll.


pusat tuisyen

Sebuah pusat pendidikan dibina sebagai tempat murid sekolah untuk ulang kaji pelajaran mereka di sekolah, biasanya sebagai persediaan menghadapi peperiksaan.

ڤوست تويشن (Jawi)


persediaan

ڤرسدياءن (Jawi)


naadang

Naadang no di tama i layo.

Halia tersebut sudah ditimbang oleh ibu.


taksir

Menentukan nilai suatu benda melalui nombor; kira, hitung.

Menentukan nilai berdasarkan pemikiran kasar; anggar.

daripada bahasa Belanda taxeer, daripada bahasa Perancis taxer (“mengenakan cukai”), daripada bahasa Old French taxer, daripada bahasa Latin taxāre, bentuk taxō.


taksir

Perihal hilang tumpuan daripada suatu perkara; perihal lalai atau lupa.


pentaksiran

Perbuatan taksir; perbuatan menentukan nilai sesuatu.

ڤنتکسيرن (Jawi)


penternakan

Kegiatan ternak; kegiatan pertanian berkenaan ternakan.

ڤنترنقن (Jawi)


tamaiti

Daripada bahasa Polinesia Teras Purba *tama-qiti.


kia ora

Sejenis frasa sapaan menyambut; selamat sejahtera

kia + ora (“kesihatan, kesejahteraan”). Secara harfiah, "semoga sihat/sejahtera".


pembalakan

Kegiatan pemerolehan kayu balak melalui penebangan.

ڤمبالقن (Jawi)


ujian lisan

Sejenis ujian atau peperiksaan yang menguji kemahiran seseorang bertutur dalam suatu bahasa.

اوجيان ليسن (Jawi)


pentaksir

ڤنتکسير (Jawi)


hasil laut

Barang atau hasil yang terbit daripada kegiatan perikanan, memancing dll.

حاصيل لاءوت (Jawi)


bermusuh

برموسوه (Jawi)


memusuhi

مموسوهي (Jawi)


bermasalah

برمسئله (Jawi)


permasalahan

sesuatu yang menjadi masalah, persoalan.

ڤرمسئلهن (Jawi)


perkamusan

ڤرقاموسن (Jawi)


nengkila

Ba dalam mata aku, suah aku nengkila pemanah iya tiap hari ti enda ulih aku bulih ba orang bukai.

Di dalam mata saya, selalu saya lihat kebaikan dia setiap hari yang tidak boleh saya dapat pada orang lain.


ngerenjang

Nyau ngerenjang Apai Jantang lebuh iya ninga cherita seram ti ditusi anak iya.

Bulu roma ayah Jantang berdiri ketika dia mendengar cerita seram daripada anaknya.


pengaga

Aku semampai nganti iya nerima sada pengerindu aku tu enggau ati ti apuh enggau pengaga laban aku udah labuh ati ngagai iya.

Saya sentiasa menunggu dia menerima luahan cinta saya sini ini dengan hati yang penuh dengan kegembiraan kerana saya sudah jatuh hati kepada dia.


sati

orohian tomod oku mangakan do sati.


pankiik

minomoli i taka ku pankiik hilo id Secret Recipe.

kakak saya membeli pankek di Secret Recipe.


kachuh

Amat kachuh sida nya sebilik sekumbang udah meli televisyen baru.

Keluarga itu sangat bising setelah membeli televisyen baharu.


nyerungkai

Hari ngagai hari aku nyuba nyerungkai kati deka ngasuh pengidup iya apuh enggau penyenang laban aku enda sanggup meda iya idup enggau ati ti tusah.

Hari ke hari saya cuba mengambil tahu bagaimana hendak membuat kehidupan dia penuh dengan kesenangan kerana saya tidak sanggup melihat dia hidup dengan hati yang sedih.


neresap

Ai nya neresap ngagai baju aku.


okukuro kono?

okukuro kono oi Sara?.


buah lemba

Aku deka ngisi "'buah lemba"' sebedau nurun ngagai sekula.

Saya ingin mengisi "'perut"' sebelum turun pergi sekolah.


berekak

Lebuh benung nyabung manuk , Amin "'berekak"' enggau siku laki laban iya enda puas ati.

Semasa sedang menyabung ayam , Amin "'bergaduh"' dengan seorang lelaki kerana dia tidak puas hati.


masa lepa

Munan ngisi "'masa lepa"' iya enggau nulung indai sereta apai iya betanamka sayur ba kebun.

Munan mengisi "'masa lapang"' dia dengan menolong ibu dan bapa dia menanam sayur di kebun.


tanchang

"'Tanchang"' manah tali kasut enggaika kena indik laban iya ulih ngasuh kitai labuh.

"'Ikat"' elok tali kasut agar tidak dipijak kerana dia boleh menyebabkan kita jatuh.


macha

Jantang macha bup sambil duduk ba atas bangku.

Jantang membaca buku sambil duduk di atas bangku.


kerabur

Utai ti dipeda Ah Son Tong "'kerabur'" laban iya rabun.

Benda yang dilihat Ah Son Tong "'kabur"' kerana dia rabun.


enda likun

Iya enda nyadi ngagai menua nya laban menua nya "'enda likun"' udahka nyadi perang besai ba dia.

Dia tidak jadi pergi ke negara itu kerana negara itu "'bahaya"' selepas terjadi perang besar di situ.


nutuk

Iya "'nutuk"' lia nya enggau lesung batu laban deka dijadika lauk.

Dia "'tutuk"' halia itu dengan lesung batu kerana ingin dijadikan lauk.


suminonsog

Suminonsog oku rinumikot id sikul sundung pia sumakit.

Saya memaksa diri untuk datang ke sekolah walaupun sakit .


kosonsog

Kosonsog ko po mamanau?

Kosonsog ko po momonsoi dilo karaja?


pinosonsong

Pinosonsong ku ilo kain hilo paip.


mononsong

Suhuon oku tapa ku mononsong dilo paip.

Bapa saya menyuruh saya untuk menyumbat paip itu.


nokointong

Nokointong oku no di karaja dokoyu .


minintong

Minundorong oku po minintong di pialaan buul siud di sodopon.

Saya berhenti untuk melihat pertandingan bola jaring petang tadi.


papataan

Papataan i taki do gado.


pataam

Mongoi pataam do rinomos.


pongintangan

Ogumu aktiviti pongintangan maamaso projek Sains id sikul.

Banyak aktiviti pemerhatian semasa projek Sains di sekolah.


pogihuman

Pogihuman okuno rasuk di olumis .


popoturug

Suhuon oku tabang ku popoturug dilo korita.

Abang saya menyuruh saya untuk memusingkan kereta itu.


nakasako

Nakasako no ilo kondiu id puun kayu di akawas.

Helang itu sudah hinggap di kayu yang tinggi.


ponurugan

Hinggo ponurugan dilo paip?


sosokoon

Hilo no sosokoon kasari di tombolog.

Di sanalah tempat yang selalu dihinggapi oleh burung.


dernier

Il est parti le mois dernier.

J’espère que les dernières mises à jour vont nous permettre d’achever le projet à temps.

Aku harap dengan kemas kini terkini, dapatlah kita siapkan projek ikut masa.

Daripada pemendekan derrenier terdahulu, terbitan bahasa Old French derrain (melalui analogi dengan premier), terbit daripada bahasa Vulgar Latin *dēretrānus, daripada bahasa Latin dē + retrō + -ānus.


moonbow

Sejenis pelangi terbentuk oleh cahaya bulan, biasanya lebih pudar berbanding pelangi lazim.

Daripada moon + bow, menuruti analogi dengan rainbow.


karangab

Karangab kasari moti sokiro amu momurus kalapas mangakan tongoomis.

Akan menyebabkan rongak sekiranya tidak memberus gigi selepas memakan benda manis.


terkini

ترکيني (Jawi)


banjir genang

Sejenis banjir yang lambat surut atau hilang airnya.

بنجير ݢنڠ (Jawi)


sikapai

Sikapai no dokoyu mamanau.


sinumuni

Sinumuni kasari ilo bunga hali pia au natamangan.

Bunga itu tetap bertumbuh walaupun tidak dijaga.


kesusasteraan

کسوسستراءن (Jawi)


tinarab

Tinarab ku ilo sakot tanganaru.


kinorotuon

Hiti no kinorotuon di tusin ku .


sansagan

Sansagan nopo i tapa moi hilo walai pongusapan.


sansangan

Sansangan do kain ilo paip noposu.


nodulaan

Nodulaan oku do taki-aki di tinu.


sindingon

Sindingon ku ilo sinding pinasang di mongingia.

Saya akan menyanyikan lagu yang dipasang oleh cikgu.


nasansagan

Nasansagan i Lola do rumikot hilo dumo.


noturuan

Noturuan oku do waig.


poinsonsong

Nunu poinsonsong dilo paip ?


sumako

Sumako no lo tombolog hilo id puun rangalau.

Burung itu akan hinggap di pokok rambutan.


nointangan

Nointangan ku no i tinanom ku hilo dumo.

Tanaman di kebun sudah dilihat oleh saya.


crystal clear

Sangat jernih atau jelas
Difahami secara penuh; tanpa keraguan

Sangat jernih atau jelas
Amat jelas gambar dll.

Sangat jernih atau jelas
Begitu lut sinar atau lut cahaya

Sangat jernih atau jelas
Keadaan langit tanpa awan


poturugon

Poturugon po ilo sitiring om sumunsuri nogi.

Putarkan dahulu stereng sebelum mengundur.


rumangab

Rumangab no moti nipon nu sokiro adalaan kopio mangakan gula-gula.

Gigi kamu akan semakin rongak sekiranya terlalu banyak memakan gula-gula.


fan base

Kelompok peminat seseorang atau sekumpulan orang.


noihumon

Noihumon no di tapa sompon dilo tangki.

Penutup tangki itu sudah dicarikan oleh papa saya.


nokosuni

Nokosuni no ilo bunga tinamon ku.


sinumako

Sinumako ilo pirit id parai.


nakaraman

Nakaraman oku do tingau.


narangabon

Narangaban no nipon di tadi ku gama do naratu.

Gigi adik saya sudah rongak kerana jatuh.


kosuni

Onuan tia guas dilo bunga soira kosuni.

Saya akan berikan kamu batang bunga itu setelah tumbuh.


nokosikap

Nokosikap po i Jailan minomongo karaja dau.

Jailan sangat cepat menyiapkan pekerjaannya.


ponombir

Naraag ponombir di taka ku.


betenah

Jampok suah "'betenah"' pasal orang bukai ngejungka iya nadai kaban agi.

Jampok selalu "'mengata buruk"' pasal orang lain sehingga dia tidak ada kawan lagi.


hibernasi

Keadaan tidak aktif atau tidur untuk sesetengah haiwan semasa musim sejuk.

هيبرناسي (Jawi)

daripada bahasa Inggeris hibernation, daripada Latin hibernātus, daripada hibernō, daripada hībernus (“musim dingin”).


digitang

Bantas tekenyit lebuh meda siti pala antu "'digitang"' ba mua pintu rumah panjai nya.

Bantas terkejut ketika melihat satu tengkorak "'digantung"' di hadapan pintu rumah panjang itu.


nimbal

Jacherenea "'nimbal"' pemanah kaban iya nya enggau meri pemutus peresa ti manah.

Jacherenea "'membalas"' kebaikan kawan dia itu dengan memberi keputusan ujian yang bagus.


tiun

Munan bejugit lebuh ninga "'tiun"' lagu ti manah nya dipasang ba sekula.

Munan berjoget ketika mendengar "'melodi"' lagu yang bagus itu dipasang di sekolah.


engkajat

Jantang "'engkajat"' lebuh ditikau madi iya ngena kesindap ti tama rumah sida.

Jantang "'melompat kerana terkejut"' ketika dibaling adik dia dengan kelawar yang masuk rumah mereka.


ditikau

Pala Runa pedih laban "'ditikau"' orang ngena sampah ari atas maya ba sekula.

Kepala Runa sakit kerana "'dibaling"' orang dengan sampah dari atas ketika di sekolah.


disua

Munan dianu Pengajar Entali laban kereban ti diasuh iya bai ngagai sekula enda "'disua"'.

Munan dimarahi Cikgu Entali kerana barang yang disuruh dia bawa pergi sekolah tidak "'diberikan"'.


lingkaran setan

Rantaian masalah yang kembali memberi kesan terhadap satu masalah asal, lalu menjadikannya berlarutan dan lebih sukar diselesaikan.


koilob

nokoilob i tadi ku hilo id pagawasan .


kurison

nakanu i Farah panakit kurison.


gondula

Orohian oku mangakan do gondula.


peony

olumis tomod kokitanan ilo peony.


perengka

Tiong ngagai pasar malam kemari laban iya deka meli "'perengka"' dikena ngaga pansuh manuk.

Tiong pergi pasar malam semalam sebab dia ingin membeli "'barang"' untuk membuat ayam pansuh.


pelesu

Kitai anang meli utai "'pelesu"' laban iya enda nakal sereta jampat deka rusak.

Kita jangan membeli benda "'palsu"' kerana ia tidak tahan dan cepat nak rosak.


ngasilka

Munan diberi tabi puji ari bala pengajar ba sekula iya laban udah ngasilka inovasyen ba senentang chara ngelimat guna karan ba sekula.

Munan diberi tabik hormat dari para guru di sekolahnya kerana telah menghasilkan inovasi di bahagian cara menjimat penggunaan elektrik di sekolah.


gian

Kitai enda tau "'gian"' enggau dadah laban utai nya deka ngenataika mayuh macham pemedih tauka pemedih agi kitai.

Kita tidak sepatutnya "'ketagih'" dengan dadah kerana dadah hanya akan membawa pelbagai jenis penyakit ke tubuh kita.


mandam

Nama kebuah nuan "'mandam"' anak mit nya ?

Kenapa kamu "'pukul"' anak yang masih kecil itu ?


belipat

Ujan ti memesi , masahka jalai alai endur Buntas benung bejalai ngasuh iya "'belipat"' labuh lebuh terap ba siti luchak.

Hujan yang renyai , membasahkan jalan di mana tempat Buntas tengah berjalan membuat dia "'berlipat"' jatuh ketika tergelincir di satu lopak.


begempuru

Aku deka mai kita "'begempuru"' ba Dataran Merdeka nya cun-cun pukul 12:00 tengah malam legi.

Saya ingin membawa kamu semua ""berkumpul"' di Dataran Merdeka itu tepat pada pukul 12:00 tengah malam nanti.


ngangau

Nama pengawa kita lemai legi tau ngasuh nuan ngasak amat "'ngangau"' ke kaban nuan ?

Apa yang kamu dan rakan kamu buat petang nanti sampai membuatkan kamu "'memanggil"' dia sebising itu ?


nyerahka

Ulih dikira hari, enda lama agi iya deka "'nyerahka"' semua reta tengkira iya agi bala anak iya.

Hari pun terkira, tidak lama lagi dia akan '"meletakkan"' semua harta berharga dia di bawah nama anak-anaknya.


penyayau

Udah 5 taun iya bekaban enggau indu nya tang penyayau iya ngagai indu nya enda bebali sekali-kali baka ke pun taja indu nya enggai kaul seduai iya lebih ari semina kaban aja.

Sudah 5 tahun dia berkawan dengan gadis itu tetapi kasih sayang dia kepada gadis itu tidak berubah sama sekali seperti permulaan walaupun gadis itu enggan hubungan mereka lebih daripada hanya rakan sahaja.


ngerara

Ria ngerara adi iya ti bingar.


manggaika

John "'manggaika"' cermin mata iya ba atas mija iya tang cermin mata nya tetiba lenyau enda temu tunga.

John "'meletakkan'" cermin mata dia di atas meja tetapi cermin mata itu tetiba hilang tidak tentu dimana.


mejalka

Lelak-lelak aku "'mejalka"' lubang atap nya lemai kemari. Saritu nyu tebuka baru kasak ke ujan.

Penat-penat saya "'menutupkan"' lubang atap itu petang semalam. Hari ini atap itu terbuka semula disebabkan oleh hujan.


disipat

Geri "'disipat"' apai iya ketegal ngachau barang ti disimpan apai iya ba bilik endur nyimpan barang.

Geri "'dipukul"' oleh ayahnya kerana dia mengganggu barang yang disimpan oleh ayahnya di bilik simpanan.


ngirum

Banta "'ngirum'" duit agi indai apai iya ninting bulan awakka indai apai iya ulih meli bala pemakai enggau perengka ti deka diguna.

Banta "'menghantar"' duit kepada ibubapanya setiap bulan supaya ibubapanya boleh membeli makanan dan barang yang ingin digunakan.


begedika

Indu nyin amat '"begedika"' laki nya laban laki nya kala ngayahka iya suba.

Wanita itu sangat "'membencikan"' lelaki itu kerana lelaki itu pernah curang dengan dia.


mukat

Ahmad ngagai sungai deka "'mukat"' ikan laban hari benung hujan bangat.

Ahmad pergi ke sungai ingin "'memukat"' ikan kerana hari sedang hujan lebat.


aya

Munan ngebai "'aya"' iya bebelika kereban ti dikena mukat ba siti kedai.

Munan membawa "'pak cik"' dia membeli barang yang digunakan untuk memukat di sebuah kedai.


urik

Bayu nganu lebuh meda kerita iya kena urik orang ngena besi maya malam.

Bayu marah ketika melihat kereta dia kena calar orang menggunakan besi ketika malam.


betampung

Hamdan "'betampung"' ba rumah bala iya lebuh maya bisi ampuh bah laban rumah iya udah rusak.

Hamdan "'bertampung"' di rumah sepupu dia ketika ada banjir kerana rumah dia sudah rosak.


kechai

Suresh takut lebuh meda bisi "'kechai"' tama bilik iya.

Suresh takut ketika melihat ada "'lipas"' masuk bilik dia.


remaung

Muna tekenyit lebuh ninga cherita ari orang ba rumah panjai madahka bisi remaung udah ngempa siku sida serumah panjai.

Muna terkejut ketika mendengar cerita dari orang di rumah panjang memberitahu ada singa sudah memakan seorang daripada mereka serumah panjang.


becherita

Iya rindu amat becherita ba mua orang mayuh laban iya orang ti lati.

Manta suka sangat bercerita di hadapan orang banyak kerana dia orang yang cemerlang.


tujah

Kitai mesti nitih "'tujah"' orang ti tebilang ambika kitai nyadi orang ti mujur baka sida.

Kita mesti ikut "'jejak"' orang yang terbilang supaya kita menjadi orang yang berjaya seperti mereka.


tebilang

Orang ti "'tebilang"' iya nya orang ti mujur ba pengidup , meri pemanah ngagai menua enggau ngembuan runding ti jauh.

Orang yang "'terbilang"' iaitu orang yang berjaya dalam kehidupan , memberi kebaikan kepada negara dan mempunyai fikiran yang jauh.


tebah

"'Tebah"' tabuh sida ti manah didinga mih ti ngasuh sida menang ba pekit betabuh nya.

"'Rentak"' taboh mereka yang bagus didengar itu lah yang membuatkan mereka menang dalam pertandingan bertaboh itu.


ae

Doh ado aé ko drumoh?


norulusan

Norulusan ku no ilo rasuk.


nokowonsoi

Nokowonsoi nuno di i paip noposu?

Kamu sudah perbaiki paip yang bocor itu?


rinulusan

Rinulusan ku ilo rasuk.


minokianu

Minokianu oku duku mantad hilo di Luna.


nakasalakoi

Nakasalakoi oku no dilo puun timadang di tinu.

Saya sudah memanjat pokok tarap itu tadi.


manalakoi

Suhuon oku di tapa do manalakoi dilo puun rangalau.

Bapa menyuruh saya memanjat pokok rambutan itu.


kasalakoi

Kasalakoi oku dilo puun timadang.


アシㇰネ

* AFA⁽ᵏᵉᵏᵘⁿᶜⁱ⁾: /àꜛɕíkné/


nokosunggu

Nokosunggu tulu di Kris id limput.


イカシマ

シネ　イカシマ　ワン


maok

Kitak maok sik nangga manok rah reban ya?


balit

Sik balit kampong ka raya tok kelak?


berbatu

برباتو (Jawi)


boyak

Boh mandi sungei ya, ada boyak sia.

Jangan mandi sungai itu, ada buaya sana.


berbatu-batu

Tanahnya curam dan berbatu-batu.

Kami terpaksa berjalan berbatu-batu baru sampai ke pondoknya.

برباتو-باتو (Jawi)


membatu

menjadi keras seperti batu; menjadi batu.

Apabila ditanyai gurunya, pelajar itu hanya membatu.

ممباتو (Jawi)


menggolok

مڠݢولوق (Jawi)


ma'golok

Dé' na macca ma'golok


martial law

undang-undang tentera; pemerintahan oleh tentera terhadap sesebuah negara dll. dalam situasi darurat.

/ˈmɑːʃəl lɔː/

/ˈmɑɹʃəl lɔ/


sumber semula jadi

Sebarang bahan atau benda yang diperoleh daripada alam semula jadi.

سومبر سمولا جادي (Jawi)


failure

Daripada bahasa Anglo-Norman failer, daripada bahasa Old French faillir (“gagal”).


tuding jari

توديڠ جاري (Jawi)


anak panah

Suatu batang yang dilancarkan busur sebagai senjata.

انق ڤانه (Jawi)


anak tunggal

انق توڠݢل (Jawi)


tambah baik

Meningkatkan mutu atau prestasi suatu perkara.

تمبه باءيق (Jawi)


penambahbaikan

ڤنمبهباءيقن (Jawi)


anak tangga

Tempat-tempat individu dalam satu senarai kedudukan.

Lagu itu berjaya naik tiga anak tangga dalam carta pop 50 teratas untuk meraih kedudukan ketujuh.

انق تڠݢ (Jawi)


anak sulung

Anak paling tua dalam kalangan adik-beradik.

انق سولوڠ (Jawi)


anak bongsu

Anak paling muda dalam kalangan adik-beradik.

انق بوڠسو (Jawi)


anak Adam

انق ادم (Jawi)


bani Adam

بني ادم (Jawi)


anak batu

انق باتو (Jawi)


anak buah

Orang yang berada di bawah kawalan atau bekerja bagi satu pihak.

انق بواه (Jawi)


anak emas

انق مات (Jawi)


anak mata

Suatu lubang di bahagian hadapan mata, di mana cahaya masuk melaluinya ke dalam mata.

انق مات (Jawi)


anak jari

Jari di kedudukan terjauh dari ibu jari.

انق جاري (Jawi)


anak kunci

Alat yang digunakan untuk membuka kunci.

انق کونچي (Jawi)


anak tekak

Suatu rawang yang tergantung di bahagian belakang rongga mulut.

انق تکق (Jawi)


anak tekak

انق تکق (Jawi)


osidangan

Osidangan tadau ilo tangayanak di tumanud piboian kamampasan .

Budak-budak yang mengikuti pertandingan perbarisan itu terjemur matahari.


momiwaig

Momiwaig mato dau mongulit kaandaman dilaid .


hungoson

Hungoson oku diti tobuk ku maso alasu tadau sabap anaru tomod tobuk ku.

Saya berasa rimas dengan rambut saya yang panjang apabila matahari panas.


popohungos

Popohungos tomod iti tobuk ku .


momitumos

Momitumos ilo rapaon sokiro amu popion hilo kaban ais.

Sayur itu akan berair sekiranya tidak disimpan dalam peti ais.


ngaba

Nyau ngaba minyak renggut dikena nuan nya.

Sangat berbau minyak wangi yang dipakai kamu itu.


ngabak

Ukai nyamai ngabak batang kayu belian ke kering nya.

Bukan senang menakik pokok belian yang keras itu.


abak

Abak kayu ti ditebang dikena iya ngidupka api.

Serpihan kayu yang ditebang digunakan oleh dia untuk menghidupkan api.


abap

Hari nya agi aku ingat maya apai ngasuh juluk ati aku abap deka meli ayam.

Hari itu masih saya ingat ketika ayah menyebabkan cita-cita saya tidak kesampaian ingin membeli mainan.


ngabar

Anak mit nya ngabar ai ngena jari.

Budak kecil itu mengocak air dengan tangan.


pengabas

Jantang gaga lebuh meda pengabas ngabas iya.

Jantang gembira ketika melihat pelawat melawat dia.


ngabau

Orang tuai nya nemu ngabau.

Orang tua itu tahu membuat bubu ikan yang besar


beabi

Pala iya beabi laban baru udah tepangka ba dinding.

Kepala dia ada kesan kerana baru sudah terhantuk di dinding.


ngabi

Tumbuk baka nya semina ngabi iya aja ukai munuh iya.

Tumbukan seperti itu hanya melukakan dia sahaja bukan membunuh dia.


abit

Abit apung tau digagaka gula.


ngabit

Ngabit tu ukai pengawa ti nyamai.

Mendapatkan ira ini bukan tugas yang mudah.


ngabu

Keretas nya ngabu udahka ditunu.