terkurus

ترکوروس (Jawi)


ternipis

ترنيڤيس (Jawi)


terpandai

ترڤنداي (Jawi)


tercantik

ترچنتيق (Jawi)


terburuk

تربوروق (Jawi)


terbaik

ترباءيق (Jawi)


tertinggi

ترتيڠݢي (Jawi)


termuda

ترمودا (Jawi)


kurkun

کورکون (Jawi)

Terakam dalam kamus A dictionary English and Malayo, Malayo and English. (1701) tulisan Thomas Bowrey sebagai koorkon (/ˈkurˌkon/).


terpantas

ترڤنتس (Jawi)


terhebat

ترهيبت (Jawi)


disoal

دسوءال (Jawi)


diletakkan

دلتقکن (Jawi)


dikuasakan

دکواساکن (Jawi)


diwarnakan

دورناکن (Jawi)


disalahkan

دسالهکن (Jawi)


dibetulkan

دبتولکن (Jawi)


diburukkan

دبوروقکن (Jawi)


diwajibkan

دواجبکن (Jawi)


diharuskan

دهاروسکن (Jawi)


diharamkan

دحرامکن (Jawi)


dilaburkan

دلابورکن (Jawi)


dibawakan

دباواکن (Jawi)


bulad

daripada bahasa Austronesia Purba *bulaN.


cunli

Daripada bahasa Cina 總理 (zǒnglǐ, “ketua kerajaan”).


lala'

daripada bahasa Austronesia Purba *daʀaq (“darah”).


lala'

daripada bahasa Austronesia Purba *daʀəq (“tanah, (mungkin) tanah liat”).


timol

Sejenis sebatian kimia fenol terbitan minyak taim; C₁₀H₁₃OH.


timol

Daripada bahasa Austronesia Purba *timuʀ.


manhwa

Manhwa is a Japanese comic that is translated to English Adaptation to be read by many people.

Manhwa is countless bacause it has many variation.

Some Manhwa can get anime adaptation because of fans request


hulic

daripada bahasa Jepun 法律 (hōritsu, “undang-undang”).


likes

diri ketiga mufrad selapis kini penyata bagi like


bicuka

Daripada bahasa Austronesia Purba *biCuka; banding dengan bahasa Sakizaya bituka, bahasa Tagalog bituka.


umah

Umah sidak sik jauh.


musang lamri

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Paguma larvata


musang pulut

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Paradoxurus hermaphrodites


musang akar

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Artogalidia trivirgata


musang bulan

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverricula indica


musang tenggalung

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverra tangalunga


musang titik besar

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverra megaspila


musang jebat

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Viverra zibetha


musang belang

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Hemigalus derbyanus


musang memerang

sejenis mamalia omnivor yang boleh ditemui di Asia Tenggara; nama saintifiknya Chynogale bennettii


musang

sejenis mamalia omnivor yang hidup di hutan tropika Asia dan Afrika, sebahagian besarnya dari keluarga Viverridae. Ia sejenis binatang yang hidup secara liar tetapi tidak buas, sangat licik dan suka bersembunyi.


binturong

sejenis mamalia berupa musang dan satu-satunya spesies yang wujud dalam genus Arctictis; nama saintifiknya Artictis binturong

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ma-tuRun.


terbersih

تربرسيه (Jawi)


terkotor

ترکوتور (Jawi)


termahal

ترماهل (Jawi)


termurah

ترموره (Jawi)


terlaju

ترلاجو (Jawi)


วันเกิด

Daripada วัน (wan, “hari”) + เกิด (gə̀ət, “dilahirkan”). Banding dengan bahasa Lao ວັນເກີດ (wan kœ̄t), bahasa Lü ᦞᧃᦵᦂᦲᧆᧉ (vank̇oed²).


วันครบรอบปี

วัน (wan) + ครบ (króp) + รอบ (rɔ̂ɔp) + ปี (bpii).


วันหยุด

วัน (wan) + หยุด.


งานแต่งงาน

Ortografi งานแต่งงาน
ŋ ā n æ t ˋ ŋ ŋ ā n
 Fonemik งาน-แต่ง-งาน
ŋ ā n – æ t ˋ ŋ – ŋ ā n
 Perumian Paiboon ngaan-dtɛ̀ɛng-ngaan
 Institut Diraja ngan-taeng-ngan
 (piawai) AFA⁽ⁿᵃᵈᵃ⁾ /ŋaːn˧.tɛːŋ˨˩.ŋaːn˧/


ของขวัญ

ของ (kɔ̌ɔng) + ขวัญ (kwǎn)


เพลง

Daripada bahasa , daripada awalan + , kata dasar mungkin berkait dengan bahasa Thai เล่น (lêen, “main”). Banding dengan bahasa Khmer ភ្លេង (phleing), bahasa Lao ເພງ (phēng), bahasa Northern Thai ᨻᩖᩮᨦ.


รัก

Daripada bahasa Mon-Khmer; akhirnya daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *r(a)k (“mencintai”).


สันติภาพ

สันติ (“aman”) + ภาพ (pâap, “keadaan; gambaran”)


มิตรภาพ

มิตร (“kawan”) + ภาพ (pâap, “keadaan; gambaran”)


โลก

Daripada bahasa Sanskrit लोक (loka, “dunia”). Banding dengan bahasa Lao ໂລກ (lōk), bahasa Burma လောက (lau:ka.).


ໂລກ

Daripada bahasa Sanskrit रोग (roga). Banding dengan bahasa Thai โรค (rôok).


ໂລກ

Daripada bahasa Sanskrit लोक (loka, “dunia”). Banding dengan bahasa Thai โลก (lôok).


วัน

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *ŋwanᴬ² (“hari”), daripada bahasa Proto-Tai *ŋwanᴬ (“siang”). Kognat dengan bahasa Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨶ, bahasa Lao ວັນ (wan), bahasa Lü ᦞᧃ (van), bahasa Shan ဝၼ်း (wán), bahasa Tai Nüa ᥝᥢᥰ (wän), bahasa Tai Dam ꪫꪽ, bahasa Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), bahasa Zhuang ngoenz, bahasa Bouyei nguanz. Banding dengan bahasa Sui vanl (“hari”), bahasa Proto-Be *vɨnᴬ², bahasa Proto-Hlai *hŋwən (“hari; siang; tengah hari; matahari”).


สัปดาห์

Kognat dengan bahasa ; bahasa Khmer សប្តាហៈ (sɑɑptaahaʾ); bahasa Lao ສັບດາ (sap dā), ສັບປະດາ (sap pa dā). Banding dengan bahasa Pali sattāha, asal bahasa Thai สัตตาห dan bahasa Khmer សត្តាហៈ (sɑɑttaahaʾ).


boros maan

Minsingilo tokou boros maan id suang Boros Kadazandusun.

Kita belajar kata kerja dalam Bahasa Kadazandusun.


vehan

Daripada bahasa Proto-Philippine *bulan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *bulan, daripada bahasa Austronesia Purba *bulaN.


ᥛᥦᥝᥴ

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *mɛːwᴬ² (“kucing”), asal. Kognat dengan bahasa Thai แมว (mɛɛo), bahasa Northern Thai ᨾᩯ᩠ᩅ, bahasa Lao ແມວ (muǣ), bahasa Lü ᦶᦙᧁ (maew), bahasa Tai Dam ꪵꪣꪫ, bahasa Shan မႅဝ်း (máew), bahasa Ahom 𑜉𑜢𑜰𑜫 (mi0).


ᥛᥣᥴ

Daripada bahasa Proto-Tai *ʰmaːᴬ (“anjing”). Kognat dengan bahasa Ahom 𑜉𑜡 (mā), bahasa Tai Dam ꪢꪱ, bahasa Lao ໝາ (mā), bahasa Lü ᦖᦱ (ṁaa), bahasa Thai หมา (mǎa), bahasa Shan မႃ (mǎa), bahasa Zhuang ma, bahasa Saek หม่า.


ᥔᥫᥴ

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *sɯəᴬ (“harimau”).


ᥓᥣᥒᥳ

Daripada bahasa Proto-Tai *ɟaːŋꟲ (“gajah”), daripada bahasa Middle Chinese 象 (“gajah”).


ᥙᥣ

Daripada bahasa Proto-Tai *plaːᴬ (“ikan”).


ᥑᥣᥝᥱ

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *kʰaːwᴮ¹ (“berita”).


coğrafya

daripada bahasa Ottoman Turkish جغرافیا, daripada bahasa Arab جُغْرَافِيَا (juḡrāfiyā), daripada bahasa Yunani Purba γεωγραφία (geōgraphía).

/d͡ʒoːˈɾɑfjɑ/


йыл

Daripada bahasa Proto-Turkic *yïl (“tahun”). Kognat dengan bahasa Tatar ел (el), bahasa Southern Altai јыл (ǰïl)


йыл

Daripada bahasa Proto-Turkic *yïl (“year”).


ⵉⵙⵎ

Sama ada daripada bahasa Proto-Berber atau pinjaman bahasa Moroccan Arabic اسم (ism), daripada bahasa Arab اِسْم (ism). Akhirnya daripada bahasa Proto-Afroasiatic *sim-.


ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ

Daripada ⴰⵎⵓⵔ (amur) + ⵜ- -ⵜ (t- -t). Bentuk kembar kepada ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ (anamur) and ⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⴰⴽⵓⵛ (amur n akuc).


ⴰⴽⴰⵍ

Daripada bahasa Proto-Berber, mungkin daripada bahasa Proto-Afroasiatic. Banding dengan bahasa Tuareg ăkal dan bahasa Proto-Semitic *ḥaḳl- (“padang”).


روچ

Daripada bahasa Perancis rouge, daripada rouge à lèvres.


روچ

Daripada bahasa Proto-Iranian *ráwčah (banding dengan bahasa Parsi روز (rôz, “hari”)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *ráwčas, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *lewk- (“cerah”).


zato

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ʀatus, daripada bahasa Austronesia Purba *ɣatus.


ᠠᠨᡳᠶᠠ

Daripada bahasa Jurchen ania, daripada bahasa Proto-Tungusic *ańŋe.


ᡨᡠᠮᡝᠨ

Daripada bahasa Mongolic*tümen, daripada bahasa Proto-Turkic *tümen, asal tidak diketahui.


ᡨᠠᠩᡤᡡ

Daripada bahasa Jurchen tangu, daripada bahasa Proto-Tungusic *taŋgu. Banding dengan bahasa .


ᠵᡠᠸᠠᠨ

Daripada bahasa Jurchen dʒua, daripada bahasa Proto-Tungusic *ʒuban.


ouwak

daripada bahasa Mikronesia Purba *wa-(l/s)eki(?) (“ikan buntal”). Mungkin berkaitan dengan perkataan *wasi/*wasiwasi.


lontoingan

Agayo kopio ilo lontoingan.


munsud

Nokito i yama haro wulanaut munsud hilo puyut.


termiskin

ترميسکين (Jawi)


terharum

ترهاروم (Jawi)


terhodoh

ترهودوه (Jawi)


terbawah

ترباوه (Jawi)


terlicin

ترليچين (Jawi)


terdahsyat

تردهشت (Jawi)


terpadat

ترڤادت (Jawi)


dikirim

دکيريم (Jawi)


dididik

دديديق (Jawi)


digilis

دݢيليس (Jawi)


dihiris

دهيريس (Jawi)


dipilih

دڤيليه (Jawi)


ditarik

دتاريق (Jawi)


markt

Daripada bahasa Middle Dutch market, marct, daripada bahasa Belanda Kuno *markat, daripada bahasa Late Latin marcātus, bentuk alternatif bahasa Latin mercātus klasik.


supermarkt

Daripada super- + markt, pinjaman daripada Inggeris supermarket.


bakkerij

Daripada akar bakken (“bakar (masakan)”) + -erij. Atau secara alternatif, daripada bakker + -ij (“-y”). Kognat dengan bahasa Inggeris bakery, dan bahasa Jerman dan Luxembourg Bäckerei.


makkelijk

Daripada bahasa Middle Dutch mackelijc, bentuk langka gemackelijc. Bersamaan gemak + -lijk.


dansen

Daripada bahasa Middle Dutch dansen, daripada bahasa Old French danc(i)er.


geloven

Daripada bahasa Middle Dutch gelôven, daripada bahasa Belanda Kuno gilōven, daripada bahasa Jermanik Purba *galaubijaną (“percaya”).


luisteren

Daripada bahasa Middle Dutch luusteren, lūsteren, daripada bahasa Belanda Kuno *lūstren, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *hlūstrēn, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱlew- (“dengar”). Kognat dengan bahasa German Low German lüstern (“dengar”), bahasa Jerman Tinggi Lama lūstarēn (asal bahasa Jerman laustern lapuk atau dialek, bahasa Luxembourg lauschteren).


zien

Daripada bahasa Middle Dutch sien, daripada bahasa Belanda Kuno sian, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *sehwan, daripada bahasa Jermanik Purba *sehwaną, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *sekʷ- (“lihat, perasan”).


sterk

Daripada bahasa Middle Dutch starc, sterc, daripada bahasa Belanda Kuno stark, daripada bahasa Jermanik Purba *starkaz.


lelijk

Daripada bahasa Middle Dutch leetlijc, lelic. Bersamaan leed + -lijk. Kognat dengan bahasa Old Saxon lēthlīk, bahasa Jerman Tinggi Lama leidlīh (dengan leidlich tidak berkait secara terus), bahasa Frisia Kuno lēthlik, bahasa Inggeris Kuno lāðlīc (loathly moden).


proeven

Daripada bahasa Middle Dutch proeven (abad ke-13). Akhirnya daripada bahasa Latin probāre; bentuk kembar kepada proberen.


proberen

Daripada bahasa Middle Dutch proberen (“cuba, membuktikan”); pinjaman bahasa Latin probāre, daripada probō. Bentuk kembar kepada proeven.


deken

Daripada bahasa Middle Dutch deken, daripada bahasa Belanda Kuno *thekina, daripada bahasa Jermanik Purba *þakinō.


baine

Daripada bahasa Sulawesi Selatan Purba *babine, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *babinahi.


areng

Sebuah pokok palma, Arenga pinnata, sinonim Saguerus saccharifer


areng

Daripada bahasa Sulawesi Selatan Purba *azan, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ajan.


karaeng

Mungkin daripada bahasa Sulawesi Selatan Purba *ka-raya-an. Banding dengan bahasa Bugis arung.


So'o

Kata ganti nama diri tunggal kedua; awak


kulupak

Pataamo ilo kulupak do piasau.


wakax

Daripada bahasa Sepanyol vacas, bentuk jamak vaca. Banding dengan bahasa Nahuatl Klasik huācax.


wakax

Daripada bahasa Sepanyol vacas, bentuk jamak vaca.


ⲛⲟⲩϯ

Daripada bahasa Demotic :Templat:t2i-Egyd (ntr, “dewa”), daripada bahasa Egyptian nTr-Z1 (nṯr, “dewa”).


อ้างอิง

Daripada อ้าง (âang) + อิง (ing). Kognat dengan bahasa Lao ອ້າງອີງ ('āng 'īng).


nuna

Daripada bahasa Proto-Inuit *nuna (“tanah, bumi”), daripada bahasa Proto-Eskimo *nuna.


nuna

Daripada bahasa Proto-Yupik *nuna, daripada bahasa Proto-Eskimo *nuna. daripada bahasa Greenland nuna.


таржума

Akhirnya daripada bahasa Arab تَرْجَمَة (tarjama).


'aehoe'

Daripada bahasa Austronesia Purba *(w)asu.


hini

Daripada bahasa Austronesia Purba *(i-)ni.


ปากกา

Daripada ปาก (bpàak, “mulut”) + กา (gaa, “gagak”); banding dengan bahasa Lao ປາກກາ (pāk kā), bahasa Khmer ប៉ាកកា (paakkaa).


กรรไกร

Daripada กรรไตร, daripada bahasa Sanskrit कर्तरी (kartarī) atau कर्तरि (kartari).


หนังสือ

Daripada หนัง (“kulit dll.”) + สือ (sʉ̌ʉ, “huruf; tulisan”)


กระดาษ

Tidak pasti. Banding dengan bahasa Portugis cartas,cartaz;bahasa Melayu kertas (daripada Arab قَرْطَاس (qarṭās)); dan bahasa Khmer ក្រដាស (krɑɑdaah).


สมุดบันทึก

Daripada สมุด (“buku”) + บันทึก (“rakam”); mungkin pinjaman daripada Inggeris notebook.


ไม้บรรทัด

Daripada ไม้ (mái, “jalur”) + บรรทัด (“menggaris dll.”); banding dengan bahasa Lao ໄມ້ບັນທັດ (mai ban that).


กาว

Daripada bahasa Middle Chinese. Kognat dengan bahasa Lao ກາວ (kāo), bahasa Burma ကော် (kau), bahasa Khmer កាវ (kaaw), bahasa Vietnam keo.


ยางลบ

Daripada ยาง (yaang, “getah”) + ลบ (lóp, “padam”).


โต๊ะ

Daripada bahasa Teochew 桌 (doh⁴, “meja”). Kognat dengan bahasa Lao ໂຕະ (to), bahasa Khmer តុ (toʾ).


ห้องเรียน

ห้อง (hɔ̂ɔng, “bilik”) + เรียน (riian, “belajar”).


นักเรียน

Daripada นัก (nák, awalan pembentuk kata nama) + เรียน (riian, “belajar”).


คณิตศาสตร์

Daripada bahasa Sanskrit गणित (gaṇita) dan शास्त्र (śāstra).


ประวัติศาสตร์

Daripada ประวัติ (“kisah, kejadian”) + ศาสตร์ (“sains”)


ดนตรี

Daripada bahasa Sanskrit तन्त्री (tantrī). Banding dengan bahasa Lao ດົນຕີ (don tī) atau ດົນຕຣີ (don trī) dan bahasa Khmer តន្ត្រី (tɑɑtɑntrəy).


ศิลปะ

Daripada bahasa Sanskrit शिल्प (śilpa, “seni”). Banding dengan bahasa Khmer សិល្ប (selbɑɑ), bahasa Lao ສິນລະປະ (sin la pa), bahasa Northern Thai ᩆᩥᩃ᩠ᨷ.


สี

Mungkin daripada bahasa Middle Chinese. Kognat dengan bahasa Lao ສີ (sī), bahasa Lü ᦉᦲ (ṡii), bahasa Shan သီ (sǐi), bahasa Northern Thai ᩈᩦ.


สี

daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *siːᴬ¹ (“gosok”) (Jonsson, 1991). Kognat dengan bahasa Northern Thai ᩈᩦ, bahasa Lao ສີ (sī), bahasa Lü ᦉᦲ (ṡii), bahasa Tai Dam ꪎꪲ, bahasa Shan သီ (sǐi), bahasa Tai Nüa ᥔᥤᥴ (sí), bahasa Ahom 𑜏𑜣 (sī).


ป่า

Daripada bahasa Proto-Tai *paːᴮ. Kognat dengan bahasa Northern Thai ᨸ᩵ᩣ, bahasa Lao ປ່າ (pā), bahasa Lü ᦔᦱᧈ (ṗaa¹), bahasa Tai Dam ꪜ꪿ꪱ, bahasa Shan ပႃႇ (pàa), bahasa Ahom 𑜆𑜡 (pā), bahasa Zuojiang Zhuang baq.


ภูเขา

ภู (puu) + เขา (kǎo). Kognat dengan bahasa Lao ພູເຂົາ (phū khao).


แม่น้ำ

Daripada แม่ (mɛ̂ɛ) + น้ำ (nám). Kognat dengan bahasa Lao ແມ່ນ້ຳ (mǣ nam), bahasa Shan မႄႈၼမ်ႉ (māae nâ̰m), bahasa Lü ᦶᦙᧈᦓᧄᧉ (mae¹nam²).


ทะเลสาบ

Daripada ทะเล (tá-lee, “laut; badan air besar”) + สาบ (sàap). Banding dengan bahasa Lao ທະເລສາບ (tha lē sāp), bahasa Khmer ទន្លេសាប (tɔɔnleisaap) moden.


ทะเลทราย

Daripada ทะเล (tá-lee, “laut”) + ทราย (traai, “pasir”).


คาบสมุทร

Daripada คาบ (kâap) + สมุทร (sà-mùt). Kognat dengan bahasa Lao ຄາບສະໝຸດ (khāp sa mut).


เกาะ

Daripada bahasa Mon တ္ကံ. Kognat dengan bahasa Lao ເກາະ (kǫ).


มหาสมุทร

Daripada bahasa Sanskrit महासमुद्र (mahāsamudra, “lautan”). Bersamaan dengan มหา + สมุทร (sà-mùt). Kognat dengan bahasa Lao ມະຫາສະມຸດ (ma hā sa mut).


อ่าว

Banding dengan bahasa Khmer អាវ (ʾaaw), bahasa Burma အော် (au), bahasa Mon ဩ, bahasa Lao ອ່າວ ('āo).


ฤดูหนาว

ฤดู + หนาว. Banding dengan bahasa Lao ລະດູໜາວ (la dū nāo).


ฤดูใบไม้ร่วง

ฤดู + ใบไม้ร่วง. Banding dengan bahasa Lao ລະດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ (la dū bai mai lon).


ท้องฟ้า

Daripada ท้อง (tɔ́ɔng, “badan, kandungan”) + ฟ้า (fáa, “langit”).


เมฆ

daripada bahasa Sanskrit मेघ (megha, “awan”).


mongolibabou

cara Bobolian berkomunikasi dengan alam roh


bolimbingan

Olumis ilo bolimbingan.


boboon

Boboon ku ilo wakid.


ปู

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *puːᴬ¹ (“ketam”), daripada bahasa Proto-Tai *pɯwᴬ (“ketam”). Kognat dengan bahasa Lao ປູ (pū), bahasa Tai Dam ꪜꪴ, bahasa Northern Thai ᨸᩪ, bahasa Lü ᦔᦴ (ṗuu), bahasa Shan ပူ (pǔu), bahasa Ahom 𑜆𑜥 (pū), bahasa Zhuang baeu, bahasa Bouyei baul.


ปลา

Daripada bahasa Proto-Tai *plaːᴬ (“ikan”).


สัตว์

daripada bahasa Sanskrit सत्त्व (sattva, “haiwan; benda hidup; roh, hantu; nyawa; dll.”); mungkin melalui bahasa .


กระต่าย

Kognat dengan bahasa Lao ກະຕ່າຍ (ka tāi), bahasa Lü ᦂᦎᦻᧈ (k̇ṫaay¹), bahasa Shan ပၢင်တၢႆး (pǎang táay), bahasa Tai Nüa ᥙᥣᥒ ᥖᥣᥭᥰ (paang täay). Banding juga dengan bahasa Mon ဗတာဲ.


แพะ

Daripada bahasa Proto-Mon-Khmer *bəɓeʔ (“kambing”), asal.


saring

Golong ku winonsoi mantad saring om bulawan.

Gelang saya diperbuat daripada tembaga dan emas.


อูฐ

Daripada bahasa Sanskrit उष्ट्र (uṣṭra, “unta”). Banding dengan bahasa Lao ອູດ ('ūt), bahasa Tai Dam ꪯꪴꪒ.


หมา

Daripada bahasa Proto-Tai *ʰmaːᴬ (“anjing”). Seasal dengan bahasa Ahom 𑜉𑜡 (mā), bahasa Tai Dam ꪢꪱ, bahasa Tai Nüa ᥛᥣᥴ (máa), bahasa Lao ໝາ (mā), bahasa Lü ᦖᦱ (ṁaa), bahasa Shan မႃ (mǎa), bahasa Zhuang ma, bahasa Saek หม่า.


sogiton

Sogiton oku.


เต่า

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *tawᴮ¹ (“kura-kura”), daripada bahasa Proto-Tai *tawᴮ.


tombituon

Milou-kilou iho' tombituon.


ค้างคาว

Banding dengan bahasa Lao ຄ້າງຄາວ (khāng khāo).


kulau

Kami sebilik ngetu ba kulau laban deka makai tengah hari.

Kami sekeluarga berhenti di kedai makan kerana ingin makan tengah hari.


korimbutuon

Milou-kilou ilo korimbutuon.


ajai

Ajai Umi maparas.


เสื้อผ้า

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)


กางเกงขาสั้น

กางเกง (“seluar”) + ขา (kǎa, “kaki”) + สั้น (sân, “pendek”).


maasin

daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)qasin, from bahasa Austronesia Purba *(ma-)qasiN.


maasin

Daripada ma- + asin, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *(ma-)qasin, from bahasa Austronesia Purba *(ma-)qasiN.


masiyal

Na, Hain na sab ta masiyal?

Masiyal kami pa Bukit Bintang gana-gana.

Kami akan berjalan-jalan ke Bukit Bintang nanti.


slot

Ruang, masa atau peluang untuk memasukkan sesuatu.

Ruang peruntukan untuk menayangkan suatu rancangan atau siaran berdasarkan satu tema.

Ruang dalam papan induk komputer untuk memasukan komponen-komponen komputer.


slot

Sejenis mesin judi yang boleh dimain dengan memasukkan syiling ke dalamnya.

Aplikasi judi dalam talian yang berfungsi atau berupa seperti mesin slot.


ganakau

Nagakom no i dungau ganakau?


kompilan

tempat mudah untuk meletakkan ikan yang telah ditangkap.


neĝhomo

neĝo (“salji”) + -homo (“lelaki”). Orang salji (apabila dibina daripada dua bebola) menyerupai nombor 8.


lohunoi

Busuk-busuk, daun/pokok kapal terbang, pokok jepun, panca alam.


eerlijk

Daripada bahasa Middle Dutch êerlijc, daripada bahasa Belanda Kuno ērlīk, daripada bahasa Jermanik Barat Purba *aiʀulīk. Bersamaan eer (“hormat”) + -lijk.


lisin

Nakaanu oku no lisin papanau do kereta.

Saya sudah mendapat lesen memandu kereta.


ngua

Iya benung ngua.

Dia sedang menidurkan anak dengan nyanyian.


nguang

Iya benung nguang.


sumkai

سومکاي (Jawi)


หัว

Daripada bahasa Proto-Tai *truəᴬ (“head”). Kognat dengan 𑜍𑜥 (rū), bahasa Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩫ, bahasa Lao ຫົວ (hūa), bahasa Lü ᦷᦠ (ḣo), bahasa Tai Dam ꪬꪺ, bahasa Shan ႁူဝ် (hǒ), bahasa Zhuang hu.


หัว

Daripada bahasa Proto-Tai *krɯəwᴬ (“gelak”). Kognat dengan bahasa Lao ຫົວ (hūa), bahasa Shan ၶူဝ် (khǒ), bahasa Lü ᦷᦃ (ẋo), bahasa Zhuang hu.


ผม

Daripada bahasa Proto-Tai *prɤmᴬ (“rambut kepala”). Kognat dengan bahasa Northern Thai ᨹᩫ᩠ᨾ, bahasa Lao ຜົມ (phom), bahasa Lü ᦕᦳᧄ (ṗhum), bahasa Shan ၽူမ် (phǔum), bahasa Ahom 𑜇𑜪𑜤 (phaṃu), bahasa Nùng phỏhm, bahasa Zhuang byoem, bahasa Shangsi Zhuang pʰomᴬ¹, bahasa Saek ผรั่ม.


หน้าผาก

หน้า (“muka”) + ผาก (pàak). Kognat dengan bahasa Lao ໜ້າຜາກ (nā phāk), bahasa Shan ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak).


ตา

Daripada bahasa Proto-Tai *taːᴬ. Kognat dengan bahasa Lao ຕາ (tā), bahasa Khmer តា (taa), bahasa Lü ᦎᦱ (ṫaa), bahasa Shan တႃ (tǎa), bahasa Bouyei dal, bahasa Zhuang da.


ตา

Daripada bahasa Proto-Tai *p.taːᴬ (“mata”).


หู

Daripada bahasa Proto-Tai *krwɯːᴬ (“telinga”).


หู

Kata seru penanda perasaan teruja, gembira dll.


จมูก

Daripada bahasa (asal bahasa Khmer ច្រមុះ (crɑɑmuh) moden). Menggantikan ดั้ง (dâng) asal (daripada ดัง (dang) terdahulu), kini "batang hidung".


แก้ม

Daripada bahasa Proto-Tai *keːmꟲ (“pipi”).


ปาก

Daripada bahasa Proto-Tai *paːkᴰ (“mulut”).


ลิ้น

Daripada bahasa Proto-Tai *liːnꟲ (“tongue”). Kognat dengan bahasa Lao ລີ້ນ (līn), bahasa Lü ᦟᦲᧃᧉ (liin²), bahasa Shan လိၼ်ႉ (lḭ̂n), bahasa Ahom 𑜎𑜢𑜃𑜫 (lin), bahasa Bouyei linx, bahasa Zhuang linx, bahasa Saek ลีน.


ริมฝีปาก

Daripada ริม (rim) + ฝี (fǐi) + ปาก (bpàak); banding dengan bahasa Lao ຮິມຝີປາກ (him fī pāk).


คอ

Daripada bahasa Proto-Southwestern Tai *ɣɔːᴬ² (“leher”), daripada bahasa Proto-Tai *ɣoːᴬ (“leher”), daripada bahasa Middle Chinese 喉 (“tekak”).


tontoburui

Contoh ayat : agayo kopio lo tontoburui .


tumparak

alat tradisional yang digunakan untuk mengahalau burung

Contoh ayat : Pounio' ino tumparak. Rumikot no pirit.

Terjemahan : Bunyikan tumparak itu. Ada burung pipit.


tombuagang

Contoh ayat : Ologod kopio tihad dilo tombuagang.

Terjemahan : Tangisan bayi itu sangat kuat.


rumombungan

Contoh ayat : Ogumu rumombungan poingandadd do kootusan SPM.

Terjemahan : Banyak remaja sedang menunggu keputusan SPM.


nahapakan

Contoh ayat : Nahapakan no umul ku.

Terjemahan : Umur saya sudah memasuki dewasa muda.


mungkungan

Contoh ayat : Olisiu giniwo ku kokito tongo mungkungan kakal poingkaraja.

Terjemahan : Saya berasa kasihan melihat warga emas yang masih bekerja.


sumolinganak

Contoh ayat : Ataragas kasari i tidi ku sundung do sumolinganak no.

Terjemahan : Nenek saya masih kuat walaupun sudah memasuki lingkungan umur warga emas


tayadan

Contoh ayat : Onuai oku tayadan ngaran dokoyu.

Terjemahan : Berikan saya senarai nama kamu.


pongukad

Minogoit i tapa do sangkul montok pongukad do tana.

Bapa membawa cangkul sebagai penggali tanah.


momodunsong

Momodunsong oku dilo tasu momoguno watu.

Saya mengumban anjing itu menggunakan batu.


ruwab

Ruwab ilo rahat ontok susuabon.

Air pasang akan berlaku pada waktu pagi.


kolumison

Gompio' kolumison pogun tokou Malaysia.

Peliharalah keindahan negara kita Malaysia.


peraih

individu yang membeli barangan dengan jumlah yang banyak


muyi

memberi wang kepada ibu yang baru bersalin


momoluang

Momoguno i tapa do tompok dangol montok momoluang do kayu dilo.

Bapa menggunakan hujung parang untuk melubangkan kayu itu.


pomoluang

Minomoli oku kakamot pomoluang do karatas.

Saya membeli alat untuk melubangkan kertas.


papago

Daripada bahasa Itali pappagallo (“nuri”).


lagahung

Panggilan bagi orang yang kuat menangis.

Amu oku orohian di Siah tu lagahung, maan no nuai pason om mihad no.

Saya tidak suka si Siah kerana dia kuat menangis, diberi pesan sahaja sudah menangis.


ਮੂੰਹ

daripada bahasa . Bentuk kembar kepada ਮੁਖ (mukh), pinjaman terpelajar.


pengundi hantu

pengundi tidak berdaftar yang tiba-tiba muncul dalam pilihan raya


pengundi

orang yang layak mengundi sesuatu dalam sesebuah acara pengundian


ongkos

Daripada bahasa Belanda onkost (“perbelanjaan”), daripada bahasa Middle Dutch oncost.


poopion

Poopion ku tusin ku id bank.


kiiman-imanon

Kiiman-imanon oku sumiliu do mongingia'.


nosiliu

Nosiliu i Nanak do songulun susuminding.


konos

Mingkonos po ginawo di Kiria "Iria ongoi tanud UN 2028" kaa.

Jiwa Kiria berulang-ulang membisik. "Iria ikutlah UN 2028."


pamalahis

Olos oku po daa pamalahis nu.


pirolooton

Pirolooton oku no kopio di Ben tu aa kopio milo mokinongou do boros.

Saya geram dengan Ben kerana tidak pernah dengar cakap.


hinuyas

Hinuyas diolo ilo sulap tu alaid no amu noguno.

Pondok itu dirobohkan oleh mereka kerana sudah lama tidak digunakan.


momohuyas

Momohuyas yolo dilo walai tu momonsoi yolo walai wagu di lobi apanggor.

Mereka merobohkan rumah itu kerana ingin membina rumah yang lebih kukuh.


pinouni

Pinouni diolo o muzik mooi do au kapaasan.

Mereka membunyikan muzik supaya tidak membosankan.


papagaras

Toriirimo tokou papagaras do kotumbayaan mooi do awanadan tokou do Kinorohingan.

Kita harus sentiasa menguatkan iman supaya dirahmati Tuhan.


murug-turug

Murug-turug ilo tongkisus.


rongus

Otogod rongus dau.


nosulu

Oruol no tunturu ku nosulu dalat.


awagatan

Awagatan oku no diti kantung.


sinakat

Sinakat ilo puun langsat tu' kaantob do ralan.

Pokok langsat itu dicabut kerana menghalang jalan.


pongisus

Patahako' doho ilo pongisus tu mangan ku monginsonong dilo totobon do naraag.

Berikan saya pengetat itu kerana saya ingin membaiki pintu masuk yang rosak ini.


bobo'o

Bobo'o ilo wakid.


manahau

Manahau waig solunsug.


mogulu

Mogulu oku mamanau kino.


bilason

Bilason mato tingau ku.


awasi

Awasi moti tulun dilo.


onuai

Onuai oku daa lo mangga.


mogunsinidang

Kanou mogunsinidang hilo disan do rahat.


gumamas

Gumamas oku po daa parai sodopon hilo ranahon.

Saya ingin membersihkan rumput liar di sawah padi pada petang ini.


nakapagag

Nakapagag oku no kopio nokorongou tuni tinggoron di ologod ditinu.

Saya sungguh terkejut apabila terdengar bunyi guruh yang nyaring sebentar tadi.


ponulu

Minomoli oku ponulu sate hilo CKS.


sinulu

Sinulu di tama ilo tonsi manuk montok luguon.

Isi ayam itu dicucuk oleh ibu untuk dipanggang.


monsidu

Monsidu i garut do siduon hilo id dopuhan.

Garut sedang menyalakan api dengan menggunakan kayu api di dapur.


menyawa

Dia ketat dada sampai takleh nak menyawa.

Turunan bahasa Melayik Purba *mAñawa, daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *ma-ñawa, bersamaan dengan meN- + nyawa.


kusumulianan

Kosumulianan togumu.


kumoduo

Nakaanu oku kinoyonon kumoduo montok piboian momoroisol.

Saya mendapat tempat kedua dalam pertandingan pidato.


minonimpuun

I Jaun ii minonimpuun dilo ponuatan buuk suniba Kadazandusun.

Perintis penulisan buku cerpen bahasa Kadazandusun itu ialah Juan.


nyalam

Iya nyalam penyalah iya.


umoligai

Umoligai ilo wasai mooi do au ataaman do rinomos.

Lindungi kawasan ir terjun itu daripada dicemari.


sungal

Nagaraag no ngawi lo kasou ku tu haro kanas moi sungal.

Ubi manis saya semuanya telah rosak kerana ada babi hutan yang sondol.


mongkori

Mongkori oku mindahu baino.


iduan

Iduan nopo isio tu' alaid kopio.

Tinggalkan sahaja dia sebap terlalu lambat.


idu

Iya benung meli idu.


sinsibon

Sinsibon ilo lado, mangan ansako. .

Hiris lada itu kerana kita akan memasaknya.


sompudung suduon

Onuai oku sompudung suduon, pangagarab ku dilo tasu.

Beri sayasepotong kayu api untuk memukul anjing ganas itu.


suawo

Rongkoyob no ino suawo nu.


sinintana'

Walai ku nopo nga sinintana

Rumah saya adalah rumah yang tidak bertiang.


mangayou

Mangayou i Gudut do sumandak dau minggu tobontol.

Gudut akan merisik teman perempuannya minggu hadapan.


daak

panggilan untuk menantu lelaki oleh mentua


nne

daripada bahasa Proto-Igboid *í-nẽ̀ẽ́. Kognat dengan bahasa Ekpeye íná, bahasa Ogbah ɔ̀ná, bahasa Ukwuani-Aboh-Ndoni ńné, bahasa Ika ńné.


nna

daripada bahasa Proto-Igboid *V́-ǹ-dà. Kognat dengan bahasa Ekpeye ídá, bahasa Ezaa ńnà.


nkịta

Daripada bahasa Proto-Igboid *ɛ́-kʊ́í-tɛ́. Kognat dengan bahasa Ekpeye ákíꜜtá, bahasa Ogbah ŋ́kíꜜtá, bahasa Ezaa ŋ́kʊ́ꜜtá. Further cognates include bahasa Yoruba kítà and bahasa Edo ekita.


ụgbọ

/ʊ̙́.ɡ͡bɒ̙́/


ọkụ

Kognat dengan bahasa Ekpeye ɛ́tʃí, bahasa Ogbah ɔ́kʷʊ́̃, bahasa Ezaa ɔ́kʊ́, bahasa Izi ɔ́kʊ́, bahasa Ukwuani-Aboh-Ndoni ɔ́kʊ́.


ntị

Kognat dengan bahasa Ekpeye ɛ́ꜜtɛ̀, bahasa Ogbah ńtĩ̀. Banding juga dengan bahasa Yoruba etí.


mmiri

daripada bahasa Proto-Igboid *m̀-mí-ɗí, asal bahasa Ekpeye míꜜní, bahasa Ogbah míní, bahasa Ukwuani-Aboh-Ndoni ḿmílì, bahasa Ezaa míꜜní. Compare with bahasa Proto-Yoruboid *ó-mĩ, bahasa Yoruba omi and bahasa Igala ómi


punco

tempat munculnya suatu benda; sumber, punca


malam tujuh likur

sambutan adat masyarakat Melayu bagi menghidupkan malam ke-27 pada bulan Ramadan


aakup

boleh diambil kesemuanya untuk diri sendiri

Aakup i dokoyu ngawi ilo bosou sada tu ogumu noolu.

Semua bosou ikan itu kamu boleh ambil kerana ia masih banyak.


adadi

Mingoos oku balajal gisom adadi oku do dokutul.

Saya akan belajar bersungguh-sungguh sehingga saya menjadi seorang doktor.


boku'

Piyan-piyanon papanou korita tu' waro mori boku hiti ralan.

Perlahankan kereta kerana ada bonggol di hadapan.


ndị

ndị Hausa

Orang yang melakukan atau tergolong dalam sesuatu

ndị oru


onye

onye Igbo

onye nkuzi


ụgbọ ala

ụgbọ (“kenderaan”) + ala (“daratan, jalan”)


ụlọ

daripada bahasa Proto-Igboid *ʊ́-ɗV̀ yɔ̃̀. Banding dengan bahasa Ekpeye ʊ́ɗɔ̀, bahasa Ogbah ʊ́ɗɔ̀, bahasa Izi ʊ́ɗɔ̀, bahasa Ukwuani-Aboh-Ndoni ʊ́nɔ̀.


surambi

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *surambi ~ *surambiq (“binaan tambahan kepada rumah”).


poposimban

Bobos ku da poposimban koluyungon do waig nga' hilo om hilo kasari.

Saya sudah mencuba seberapa daya untuk mengubah pengaliran air tetapi masih juga di tempat yang sama.


rinumbak

Rinumbak di tapa ku lo titigaon tu' natagak o kunci.

Pintu itu dirosakkan oleh bapa saya kerana kunci hilang.


tuminutuk

Induo oku no tuminutuk do tomu Tuaran nga au ku po nokokito kinotuon di bolion ku.

Saya belum melihat sayur yang ingin dibeli setelah dua kali mengelilingi tamu Tuaran.


obinlisi

Tulun di obinlisi nopo nga orohian monguhup tulun suai.

Orang yang berbelas kasihan suka menolong orang lain.


notipong

Taang koinabasan tangaanak SK Pekan Tenghilan notipong no di mongingia'.

Tahap pencapaian murid SK Pekan Tenghilan sudah diukur oleh guru.


tingkawa

Minoi ii Aki papasang do tingkawa hilo gouton.


gilin

Ngoyo suangai waig ilo gilin


gilin

Iya bisi dua gilin ai.


tinipong

Tinipong di mongingia' o kinawas ku.


mamabo

Oruol no tawak ku mamabo diti tanak.


sinompon

Sinompon ku ilo topod do kuih.


ananam

Ananam iti waig do piasau.


gamataon

Milo gamataon o sangop.


somḇutul

* Awalan som- + butul, perkataan butul daripada bahasa Melayu botol.


mangahak

berpaut. (keadaan lengan yang berpaut apabila melalui jambatan)


momialatan

orang tengah apabila terdapat pergaduhan


burunuto

cara ambil yang tidak sopan (barang seperti baju)


mitatalahan

perbuatan dua atau lebih individu yang saling berharap orang lain untuk melakukan kerja hingga menyebabkan hampa.


mongumpadan

merosakkan harta orang lain seperti kereta, sungai dll

Au tokou kawasa mongumpadan tanom do wokon.

Kita tidak boleh merosakkan tanaman orang lain.


weefo

Banding dengan bahasa Farefare yeho, bahasa Farefare weefo


gɩgnɛ

Banding dengan bahasa Moore gɩgemde (“singa”)


atọ

Banding dengan bahasa Yoruba ẹ̀ta, bahasa Proto-Yoruboid *ɛ̀-ta.


ngukus

Iya benung ngukus manuk.


ngumbu

Iya ngumbu diri enggau pua.


ngupas

Iya benung ngupas mija.


ngupi

Iya benung ngupi.


ngurung

Iya ngurung aku ba bilik.


niambatan

digerakkan menggunakan pergelangan tangan


niatagan

ditandakan binatang dengan memotong telinga


ọma

Bentuk alternatif bagi ọmọ (“kanak-kanak”)

Diusul terbit daripada bahasa Proto-Yoruboid *ɔ́-mã; kognat termasuk bahasa Igala ọ́ma, bahasa Itsekiri ọma, bahasa Ede Idaca ọma


kitontolu

Kitontolu moti lo tombolog dilo.


turugo'

Turugo' da ilo sikuru.


konuluhan

Olumis kokitanan hilo konuluhan.

Pemandangan di perbukitan sangat cantik.


papawaliu

Sinuhu oku papawaliu dilo kupuk.


oorod

Oorod no ilo piasau.


balajalan

Poingkawason no o taang balajalan dokoyu mooi do koingkawas koposion dokoyu.

Kamu mesti majukan pelajaran ke tahap yang tinggi supaya kehidupan kamu menjadi lebih baik.


tegalan

tanah bukit/paya yang telah dibakar tetapi belum ditanam


bagasi

Agayo tomod ilo bagasi di Ethan.


dawa

Iya ngaga dawa.


pit

Eng ngpit kulgate.


songkokuaan

Songkokuaan di Dadu monimbar di panasaan.

Dadu sembarangan menjawab soalan pepereiksaan itu.


nyong

Tulug nyong bob.


papat

Beli papat pai ha res deg.


kamera

کاميرا (Jawi)


mbadhog

Heh, mbadhog terus yo kowe cok


pegel

sejenis bunga yang mengeluarkan bau wangi dan digunakan sebagai hiasan kepala oleh suku Bateq di Kuala Koh; nama saintifiknya Rennellia speciosa


mbiyen

Mbiyen,ning omahe Wak Mugi ono persembahan kuda kepang

Dulu,di rumahnya Wak Mugi ada persembahan kuda kepang


isin

Isin amat nembiak nyin.


jagang

Sida benung jagang.


rari

Iya rari ari jelu.


nimuk

memasukkan makanan ke dalam mulut sedikit demi sedikit


niri

Iya benung niri tiang.


nuduan

memberi makanan kepada seseorang menggunakan sudu


nuyung

Nuyung yahai mantad hiti walai.


pononsong

Minomoguno oku do lagit montok pononsong ku lo kulam do noposu.

Saya menggunakan tanah liat sebagai penyumbat untuk kolam yang bocor.


nokosonsong

Ilo pama gia roun do kayu o nokosonsong dilo paip.

Daun kayu itulah yang menyumbat paip itu.


simbanan

Simbanan no kama ino kowoowoyoon nu di amu osonong.


templat

Sebuah objek fizikal yang bentuknya digunakan sebagai panduan membuat objek lain.

تيمڤلت (Jawi)

Daripada bahasa Inggeris template (“templat”).


nindud

Akawas kopio ilo nindud.

"Haro nindud nu".


pomisok tapui

Awagat tomod ilo pomisok tapui.


kaban posogitan

Minomoli o tapa ku kaban posogitan.


burus nipon

Momoli oku burus nipon.


nopuliog

Nopuliog o sada hilo bawang noontok luyud.


sinandang

Olumis no lo sinandang winonsoi dau.


toni

Nokokito oku toni di tinu.


siponobok

Siponobok oku no daa kokito lo tulun minamatai molohing dau.

Saya rasa ingin menikam orang yang membunuh ibu bapanya


sungguh ti

Sedap sungguh ti sekut ni.

سوڠݢوه تي (Jawi)


mokiatod

Mokiatod oku di tapa mongoi hilo Kundasang.

Saya minta hantar bapa pergi ke Kundasang.


nakawaya

Nakawaya oku dilo ralan baino.


ampuh

Keseluruhan kawasan diampuh dengan air.


antah

antah iyo antah tido


ratut

menjahit, mengikat atau membaiki sesuatu (seperti jala, pukat, kelambu) yang koyak.


umai

Ini aku udu nurun ke umai maya pagi hari.

Nenek saya selalu turun ke sawah padi pada waktu pagi.


demaram

Mua iya demaram laban kena bukut.


entun

Uji entun buk iya nya.


langgak

menelan minuman dengan cepat tanpa menyentuk bibir


tengang

akar ataupun juntaian tumbuhan di dalam hutan; bersifat keras


madar

duduk tanpa lapik atau tikar di atas tanah


beduruk

Sida Nabil sekaban beduruk meresika kandang sekula.

Nabil dan rakan-rakannya bergotong-royong membersihkan halaman sekolah .


pada

sejenis penyakit yang merencatkan pertumbuhan padi


tengelam

dimasuki air (perahu, kapal, rumah dll.)


danji

Anyie suah mungkir danji.


kubal

Daripada bahasa Melayu-Polinesia Purba *kubal (“belulang, kalus”) (Barat).


bungau

John bungau laban enda tindu demalam.

John berasa pening kerana tidak tidur pada malam.


entum

Iya kena entum ari belakang.


kelikuh

"Mayuh amat kelikuh nuan lebuh aku ngasuh nuan ngereja pengawa" ko Apai Endun


wat

nama panggilan untuk orang lelaki ( bujang, menantu lelaki )


jerangau

tumbuhan yang akarnya dimakan sebagai ubat


kelapis

Apai aku nangkal getah seharitu semina bulih dua kelapis aja laban hari udah lama kemarau.


wit

nama panggilan untuk lelaki / perempuan ( cicit )


keramba

patung yang diukir dan diletakkan di jalan menuju ke rumah atau ladang untuk mengelakkan syaitan


tanggi

digunakan semasa hujan, panas sesuai untuk kegunaan aktiviti luar


semadi

Semadi aku ka enggau nuan ke kebun. Lelak amat aku.

Berat hati saya nak ikut awak ke kebun. Penat sungguh aku.


para

tempat di atas dapur kayu untuk meletakkan kayu


para

De ka ajeh ku kemil para.


mapap

Anang bejaku mapap sengapa nuan.


punggu

pokok yang telah mati tetapi masih berdiri


lubah

Amat lubah tekura nya bejalai


tetenguk

Cindu tetenguk bendar deka makai buah rian .


kelapung

sesuatu benda yang diletakkan pada hujung tali yang diikat pada seekor haiwan.


Ngerenjang


enjan

memijak yang menyebabkan sesuatu naik ke atas dan turun ke bawah


engkakah

Clarissa engkakah ninga jerita jenaka nya.

Clarissa berdekah-dekah mendengar cerita jenaka itu.


sengayuh

Manah amat sengayuh ti digaga aki Mikai.

Cantik sungguh pendayung yang dibuat oleh atuk Mikai.


emperingat

sejenis akar/tumbuhan hutan yang berduri tajam


Nakal


taruh

Ai nya taruh nuan baru. Air itu perlu kamu simpan semula.


geruda

sejenis burung besar yang ada dalam cerita mitos


Ngelu


engkebut

Ninga orang muka pintu bilik sida alu enda engkebut laban deka meda orang nya.

Mendengar orang membuka pintu bilik mereka terus berhenti bergerak kerana mahu melihat orang nya.


Ngelusu


chauk

Peter nupi chauk.


Ngenah


meras

sejenis pokok yang tumbuh di kawasan paya


semitan

Ubat ke diberi indai Dida kemari kena ngubat telih chukup semitan.

Ubat yang diberi oleh ibu Dida semalam untuk mengubat luka sangat mujarab.


meribit

membawa penumpang dengan menggunakan bayaran


kerembai

membentangkan sesuatu; tikar, kain sarung


dilah

Dilah aku telih.


ensirai

Iya takut meda ensirai.


tibak

memotong sedikit atau sebahagian, contoh memotong sedikit buah ubi untuk melihat keadaan dalam buah


nengkadah

Jantang megai bup lebuh benung nengkadah atap rumah sida iya.

Jantang sedang memegang buku ketika mendongak atap rumah mereka.


nyaing

Tunjuk jari Bina telih laban kena pisau ti chukup nyaing nya.

Telunjuk Bina luka kerana terkena pisau yang sangat tajam itu.


gegining

Utai ti dipeda iya gegining.


lunggur

hujan yang turun tanpa henti dalam beberapa hari


empasan

sejenis rumput yang berdaun kecil, lurus dan bersisi tajam


naning

serangga penyengat yang besar berwarna hitam dan kuning


ensiring

Endur nya bisi ensiring.


landik

berkemahiran dalam melakukan sesuatu, bijak


tengkalung

Mengupas kulit kayu pada pokok yang masih hidup supaya pokok itu mati dengan sendirinya tanpa perlu ditebang.

Perbuatan mendera atau memukul menggunakan tangan


gerunung

loceng kecil yang diperbuat daripada tembaga


lemayan

hujung atap tempat air hujan jatuh; cucuran atap


nguai

Berpindah ke rumah suami atau isteri apabila berkahwin

Liba nguai ngagai ruang bilik bini iya.


lupung

bakul tertutup yang diperbuat daripada kulit kayu


ensugau

Iya benung ensugau.

Dia sedang kelihatan mengantuk semasa bangun dari tidur dengan cepat.


ensumbar

Kanang diberi orang ensumbar Bujang Berani laban pemerani iya ngelaban komunis .

Kanang diberi gelaran Bujang Berani sebab keberaniannya melawan komunis.


utap

sejenis perahu kecil yang diperbuat daripada kulit kayu yang dihanyutkan bersama perosak padi selepas upacara persucian


luntang

berkenaan perabot dalam bilik; berselerak


lintu

mimik muka yang menunjukkan tidak mahu apabila disuruh


entuar

Ular nya entuar dipalu enggau munti.

Ular itu menggelupur dipukul dengan buluh.


ngilum

makan pinang,sirih,gambir,kapur dikunyah dalam mulut


megai

Indai megai jari adi lebuh ngelayang jalai.

Ibu memegang jari adik ketika menyeberang jalan.


sengkalan

alat yang digunakan sebagai alas untuk memotong daging/(papan memotong)


entudi

Iya bejalai entudi aku.


tinduh

sejenis ulat yang makan umbut mulung, pantu, nibung dan lain.lain.


belelang

Sima belelang ngagai menua Singapore enggau menyadi iya. Sima merantau ke negara Singapura dengan adik-beradiknya.


gelegua

Utai nya gelegua.


sintung

alat diikat di pinggang untuk menyimpan anak padi dalam proses menanam padi


jembi

menjemur sesuatu di bawah cahaya matahari


pansap

memotong atau meraut supaya rata dan licin


gelegis

Iya gelegis aku.


entui

Iya benung entui.


ketap

alat untuk menuai padi masak yang digunakan dikepit di jari


dedigak

badan bergetar-getar kerana kesejukan yang amat sangat


entukar

Juluk ati Gina deka meli entukar ti bechura gadung nyin.

Impian Gina ialah mahu membeli kereta yang berwarna hijau tersebut


jegai

tangan kosong; tidak membawa apa-apa hadiah


entepa

Iya benung entepa.


saru

Kuah gulei ajeh kisaru.


pedara

minuman keras seperti tuak,arak dan lain-lain yang dibuang untuk minuman dewa yang dipuja.


chekak

maksud: cekik / aktiviti menangkap ataupun memegang orang/sesuatu dengan kuat


pusun

trak atau pengangkutan yang digunakan di kawasan ladang sawit


jengkung

tangkai atau pemegang yang melengkung (seperti tangkai sudu dll)


nungku

proses tradisional memijak padi masak agar biji padi bercerai dari tangkai padi


tikai

Indai aku rindu amat meli tikai ke dianyam ini Lawie.

Ibu saya sangat suka beli tikar yang dianyam oleh nenek Lawie.


entula

Iya entula laban tekelinchir.

Dia jatuh terlentang kerana tergelincir.


merampau

Indai merampau laban kelalu lelengau ke anak iya.

Ibu susah hati kerana terlalu rindu akan anak nya.


merinsa

Lema seduai Ladi idup merinsa laban udah kena tinggal apai indai duai ya.

Lema dan Ladi hidup susah kerana sudah ditinggalkan oleh ibu bapa mereka berdua.


enyut

Uji enyut belubah madi nuan nya.


senaya

senaya iya meruan dipeda belama.

bayang-bayang dia sentiasa dilihat selalu.


tibar

mencampak sesuatu ke tempat yang berdekatan, tidak jauh


tembawai

rumah atau pondok yang sudah lama ditinggalkan


lenyau

Penyayau aku ngagai nuan udah lama lenyau.

Kasih sayang aku kepada kamu sudah lama hilang.


chekap

maksud: bunyi yang dikeluarkan suara mulut haiwan ataupun manusia memakan sesuatu

Chekap babi makai buah berangan didinga tang tubuh iya nadai dipeda


merening

Lika seduai Lema benung merening pangan diri.

Lika dan Lema sedang melihat antara satu sama lain.


merom

Nama panggilan Sultan Brunei di dalam hikayat lama kaum Iban


benyut

Iya benyut ba dia.


ngenyut

Iya benung ngenyut anak iya.


ngenduh

Apai Anderson ngenduhdiri ari ujan ba langkau.

Ayah Anderson berteduhdaripada hujan di dalam pokok.


tekait

Baju Melisa charik laban tekait ba dawai.

Baju Melisa koyak kerana tersangkut pada dawai.


pansuk

satu teknik memasak daging menggunakan buluh ( ruas )


kemerah

peramah serta baik dengan semua orang; terutamanya dengan tetamu


amang

perbuatan mengaju seperti memukul yang tidak sampai


tikal

mematah, memulas sesuatu tetapi tidak putus, patah, kedua-dua bahagian masih belapis, belipat


kenyap

terbangun sekejap dari tidur dan tidur semula semasa malam hari


kenyap

Ta baru besabung bulu mata, aku lalu bisi kenyap asai ti niki bukit sigi ti juau amat.


bekaban

Ayang bekaban enggau Endun ari sida iya mit dulu.

Ayang berkawan dengan Endun sejak mereka kecil.


tibu

sejenis rotan yang besar, sekiranya umbut dimakan boleh membawa maut

bunyi dikeluarkan apabila dibaling dengan sesuatu


lumbung

cara pemakaman pahlawan Iban yang terkenal, tidak ditanam didalam tanah tetapi keranda disimpan didalam rumah di perkuburan


chekung

maksud: potongan kain yang sempit di bahagian lutut terutamanya perempuan yang menyebabkan kesukaran untuk berjalan.

Jamilah sukar untuk berjalan kerana baju yang digunakan chekung.


kerabak

sejenis tupai bersaiz besar yang tinggal di pokok tinggi di tepi sungai di tanah ulu


peremisi

Sida Chayak sebilik peremisi ba Sabah.


engkiung

bekas buluh /ruas yang telah digunakan untuk memasak daging


kerawit

sejenis ulat kecil yang ditemui di perut manusia atau haiwan


panggul

upacara adat yang diadakan semasa membuka tanah huma


keruguh

memancing ikan; selalunya semasa air cetek semasa musim kemarau


keresang

bakul dibuat daripada buluh untuk meletak piring ( juadah persembahan untuk dewa orang iban )


pekain

hukuman akibat daripada meninggalkan isteri


leluba

mengambil sesuatu lebih dari orang lain, tamak

seseorang yang tidak mempunyai kemahiran tetapi ingin membuat sesuatu secara tergesa-gesa dan ingin kelihatan pandai dimata orang lain


pekaka

burung Stork-billed Kingfisher yang berbulu merah


tengalan

Sejenis ikan sungai yang berbatu di kawasan ulu yang bersisik


cherayan

maksud: memisahkan (diri daripada kumpulan besar)


pekuh

bersungguh melakukan sesuatu kerja; fokus terhadap satu kerja sahaja, tidak membazir masa untuk membuat kerja lain


peruti

Apai benung peruti perut ikan. Ayah sedang menyiang perut ikan.


puchau

jampi; perkataan atau ayat (sekiranya disebut) boleh mengeluarkan kuasa yang tidak dilihat dan berbisa (untuk menyembuhkan penyakit)

Puchau Aki Lua ngasi amat dikena ngubat lebuh engkelan tulang ikan.

Jampi Datuk Lua masih berbisa untuk mengubati orang yang tercekik tulang ikan.


cherik

maksud:bunyi intonasi suara yang tinggi/ nyaring


lanjau

ayam jantan yang masih muda dan sedang membesar


bejuraika

membincangkan sesuatu perkara dengan lebih mendalam


rarung

keranda yang diperbuat daripada kepingan papan

rumah kecil yang dibina di pelantar rumah panjang untuk menyimpan barang lebihan


buai

Udah buai aku sampah nya tadi.


berumban

Karin berumban mandi enggaika tinggal bas.

Karin tergesa-gesa mandi agar tidak tertinggal bas.


Padah


senawah

cahaya yang kurang terang dari bulan, matahari, lampu dan lain-lain.


anyut

Selipar adi aku anyut di bai arus ai ti deras.

Selipar adik saya hanyut dibawa oleh arus air yang deras.


geliga

sejenis batu didalam perut haiwan seperti landak dll


Padam


tichah

mencecah sesuatu dengan kuah, kicap atau sambal


begadai

Iya bejaku begadai.


nyembayar

Sejenis haiwan kategori "serangga" iaitu lipan.

Siku nyembayar ditemu indai ba dapur besai amat.
Ibu menemukan seekor lipan yang sangat besar di dapur.


bakih

Dom mayuh bakih ba sekula.


ungkap

tebing sungai yang tinggi dan mempunyai ruang(seolah-olah gua kecil)


lumpung

batang kayu yang telah dipotong dahan-dahannya


chura

Chura baju yang digunakan oleh Tedong hari ini adalah merah .


lungkang

gumpal/ keratan yang panjang dan tebal seperti lemang,


lungkang

Lungkang ajeh heoi teu bertakung.


geladak

Rumah iya bisi geladak.


ungit

beberapa jenis pokok dan buahnya spt kemantan, kemayau, kedundung dan nyala


kunde

buah dabai yang telah diawet dan boleh disimpan lama


lunggin

bonggol tanah dalam sungai dekat dengan tebing


pandam

hentak atau pukul dengan tangan yang digenggam


kelasah

peralatan menganyam yang digunakan sebagai lapik untuk duduk atau berbaring; tikar


unggit

bahagian hujung ( spt pada daun,rumput, lembing, dll)


kelatang

kain tenun yang dijadikan pakaian untuk menutupi tubuh badan; baju burung


rerak

memisahkan sesuatu percantuman supaya tidak bercantum.


darung

Danny berhati-hati berjalan di atas bukit supaya tidak jatuh ke darung.


menalan

kawasan yang dibersihkan daripada tumbuhan atau sampah sarap


tugung panduk

timbunan kayu untuk dibakar (semasa membuat huma)


ngelunggung

memotong dahan-dahan pokok semasa pokok-pokok itu masih hidup


renyuk

Memecahkan sesuatu yang berketul-ketul atau besar supaya menjadi ketulan yang lebih kecil atau halus menggunakan tangan.

Indai benung ngerenyuk daun ubi ba chapan.
Ibu sedang menonyoh daun ubi menggunakan tampi.


deka

Aku deka belajar.


ngelunjak

memijak beberapa kali dan berulang-ulang


empasa

Kami sebilik engkayu ke empasa lemai tu. Kami sekeluarga berlaukan ubi kayuu pada malam ini.


panel

panel (kumpulan orang yang dilantik atau dipilih untuk membincangkan atau melakukan sesuatu)


senggang

sejenis tumbuhan yang batangnya boleh dijadikan bahan anyaman


angau

keadaan makanan; banyak kuah daripada isi


sara'

Ukiran halus (kebiasaan pada sarung parang)


angkai

menyebarkan rahsia atau perkara yang disembunyikan


sampi

Iya benung besampi.


semekih

Menunjukkan sikap; bersaing semasa melakukan sesuatu kerja.

Kumang enggau Lulung semampai besemekih ba pelajar.

Kumang dan Lulung sentiasa bersaing di dalam pembelajaran.


tebelenga

Lawie nyau tebelengga ninga licha ari pengajar iya.

Lawie terpinga-pinga mendengar ceramah dari gurunya.


gayu

Aku ngarapka nuan gayu.


simpak

sesuatu benda yang telah retak atau pecah


tigai

ritma di dalam puisi, pantun, syair atau lain-lain


takin

bakul yang digunakan untuk menyimpan padi semasa menuai padi


ngempu

Aku deka ngempu gelas nya.


anyak

minyak yang digunakan untuk menggoreng yang diperolehi daripada lemak babi

Ini aku rindu amat manduk daun empasa nguna anyak.

Nenek saya amat suka masak daun ubi menggunakan minyak daripada lemak babi.


dijir

Saya mendapat dijir ke lapan .


arar

benang yang digunakan untuk menenun atau menjahit


nokokoro

Nokokoro no tian ku di do au nakaakan piipiro tadau.

Perut saya sudah mengecil kerana tidak makan selama beberapa hari.


tigul

isyarat secara perlahan atau sembunyi untuk meransang atau tanda seseorang melakukan sesuatu.


tawing

Orang ti enggau aku ngalu kemari nya tawing aku. Orang yang bersama dengan saya pergi ke pasar semalam adalah kawan saya.


senayam

Bilik kami nyau senayan laban nadai karan.

Bilik kami gelap kerana tiada elektrik .


enyak

Uji enyak utai nya.


dugau

maksud: duduk dan tidak melakukan apa-apa; dedugau/ dugau-dugau

Balan duduk dedugau di kerusi taman itu.


tigung

melanggar badan seseorang menggunakan bahu, lutut sebagai tanda sakit hati


bedara

upacara menjamu dan korban yang disertai sembahyang yang kecil dalam adat dan kepercayaan Iban


geletang

Buk iya geletang.


tija

keadaan langit berwarna kuning dan merah


kasam

ikan atau daging yang telah dicampur garam dalam kuantiti yang banyak supaya boleh disimpan banyak


tikah

perbezaan, kelainan muka dua orang seperti adik beradik


chukan

alat untuk mendapatkan api; pengorek api


kemilut

membuat muka sendiri hodoh rupa untuk mengejek, bergurau


kayau

Peperangan, diserang; menyerang orang lain di dalam kumpulan untuk menguasai sesuatu kawasan atau tempat.

Rumah panjai sida dikayau bala Iban demalam.

Rumah panjang mereka diserang oleh orang Iban semalam.


kemisi

Apai iya enda begawa sehari tu laban bisi kemisi rama

Ayahnya tidak bekerja hari ini kerana ada cuti umum


kediri

Aku ditinggal sida kediri ba rumah.


kelipak

mengelak, menjauhi kerana enggan berjumpa


singkang

Singkang iya majak lubah.


ngujak

menanam sesuatu seperti anak benih, bunga dll pada tanah, rambut dll


chudur

hampir tertutup (kelopak mata); setengah terbuka


lang

bau hanyir ikan, daging yang belum dimasak


kaul

Kimpin gotong-royong meresi kandang sekula tau ngerapatka kaul nembiak.

Kempen gotong-royong membersihkan kawasan sekolah dapat mengeratkan hubungan murid.


kena

Uji kena nuan baju tu.


chuk

benda yang digunakan untuk menopang atau untuk menahan sesuatu dari bawah


panyun

sejenis tumbuhan liar yang mana umbut boleh dimakan berasa masam


engketung

buluh yang diketuk untuk menghalau burung


tungkin

bekas menyimpan tembakau dan rokok yang diperbuat daripada buluh


berundang

berulang-alik dari sesuatu tempat ke tempat yang lain.


puang

Munan berasai puang lebuh kediri aja ba rumah laban apai enggau indai iya udah pulai ngagai rumah panjai.

Munan berasa kosong ketika sendiri sahaja di rumah kerana bapa dan ibu dia sudah pulang ke rumah panjang.


kapu'

kapur makan yang diperbuat daripada kulit kerang


jabung

segumpal rambut yang dilekatkan di hujung hulu parang atau pedang untuk menunjukkan senjata tersebut pernah digunakan untuk berperang


panjung

Panjung sida serumah panjai amat inggar maya ngintu Taun Baru. Sorakan mereka sekampung sangaat nyaring semasa menyambut Taun Baru.


jagau

melompat untuk mengambil barang daripada tempat yang tinggi; mengambil sambil melompat

mencuba mengambil barang yang alang-alang untuk dicapai


ninuk

lama bertahan berpusing (gasing yang berpusing lama)


mudai

tanah yang sudah digunakan untuk bercucuk tanam


lansa

berlari atau berjalan sekali lalu sahaja

menyebut atau membaca sekali imbas sahaja


kelanjur

melakukan sesuatu perkara bukan kerana sengaja tetapi disebabkan kesilapan ataupun kekhilafan; terlanjur

Nyau nemu diri kelanjur sebut, nya alai aku minta ampun.

Disebabkan tahu terlanjur kata, saya mohon maaf.


idang

menyediakan; menghidang makanan kepada tetamu


owongi

Owongi tomod lo tusak ros.


ngambi

indai dom ngambi pemakai ba dapur


netak

Marya nulung indai iya netak bawang.


sempun

Mayuh sempun ditunu orang malam tu.


biching

maksud : tepung monosodium glutamate (kandungan dalam Aji- Nomoto), untuk meningkatkan rasa sedap dalam makanan.

Jenis tepung monosodium glutamate pertama yang datang ke Sarawak adalah Ve-tsin, maka dari situlah wujudnya perkataan biching ataupun bichin


entubung

maksud : keranda, tempat menyimpan orang yang sudah meninggal


enda lantang asai ati

Rasa tidak sedap hati/tidak selesa/ risau


tansang

Aki ngaga tansang manuk ambika bisi endur iya betelu.

Datuk membuat reban ayam untuk ayamnya bertelur.

tempat yang disediakan untuk ibu ayam bertelur


jean

Sejenis seluar yang diperbuat daripada kain yang tebal dan benang yang kuat digunakan ketika di luar waktu pejabat.


baju burung

Baju tradisional Iban yang mempunyai motif pua kumbu.


baju gagung

Sejenis baju yang digunakan oleh pahlawan Iban dan diperbuat daripada bulu haiwan seperti bulu keluang.


ngepan Iban

Sejenis pakaian tradisional yang digunakan oleh perempuan Iban


sampalau

Sampalau kopio kokitanan dilo rasuk do tulun dilo.

Pemakaian orang itu sungguh kelihatan tidak sopan.


ansah

Ini Chumbi ngena duku ti udah diansah iya kemari.

Nenek Chumbi menggunakan parang yang sudah diasahnya kelmarin.


teju

digunakan semasa hujan, panas sesuai untuk kegunaan aktiviti luar


raag

Naraag no iti korita.


raami

Ogumu raami di nokoromos natad walai dagai.

Banyak jerami yang menyebabkan halaman rumah kami kotor.


yato

merujuk kepada dua orang iaitu diri sendiri dan orang lain

Yato no sinuhu minongoi tanud piboian diti.

Kita berdua sahaja yang disuruh menyertai pertandingan ini.


sinuhu

Sinuhu oku tumanud piboian dilo.

Saya disuruh untuk menyertai pertandingan itu.


nudutan

Nudutan oku di tabang ku.


raja'

Aiso raja' id pogun Sabah.


ralon

Ralom ilo bawang.


ramok

Mamalawis oku do ramok.


ruruh

jatuh dengan sendiri sebab sudah terlalu masak (buah)

tiba masa ataupun waktu untuk gugur atau jatuh (daun, bulu)


ulion

Haro kasari ulion dahai hilo kampung.

Kami masih ada tempat untuk kembali di kampung.


uhoto

Uhoto da i Rani pinohombo dau buuk ku.

Tolong tanya Rani dimana dia meletakkan buku saya.


ranggis

pokok hidup yang tinggal sedikit sahaja daun.

Ranggis lo puun.


ranggou

Ranggou tomod tinan nu.


rangkagis

Rangkagis ko kopio.


susuput

Alat seakan-akan jarum digunakan untuk melubangkan rotan saga, dikenal juga sebagai penggerek.


intolu

Intolu oku nakaakan baino.

Hari ini saya telah makan sebanyak tiga kali.


kabare

Wilujeng, kepriye kabare?.


enjing

Jaku iya enjing.


boyoon montiri

ketua menteri, ketua kerajaan sesebuah negeri tidak beraja di Malaysia.

Nosiliu isio boyoon montiri.


luguan montiri

perdana menteri, ketua kerajaan bagi sesebuah negara


tuai rumah

seseorang yang dilantik menjadi ketua dalam sesebuah kelompok atau pun masyarakat Iban


rapa'

Nunu rapaon baino?.


berekat

Aram kitai besampi mintaberekatari petara.

Mari kita berdoa memohon berkat daripada Tuhan.


mara

Anda Mara, Petara ke nyaga pengeraja Iban


rasang

Arasang no yapa.


nokosondot

Anaru tobuk di Mina gisom kosondot do tawak.

Rambut Mina sangat panjang hingga mencecah pinggang.


molohingon pogun

Yang di-Pertua Negeri, ketua negeri bagi negeri-negeri tidak beraja di Malaysia.


ribau

Ribau no daa lo waig.


sinalau

Sinalau di Farouk ilo manuk.

salau (“salai”) + -in- (“sudah berlaku”)


sinalau

Minonuhu i tama doho popoopi sinalau manuk dii.

Ibu menyuruh saya menyimpan ayam salai itu.


salau

Iya suah salau.


sunudai

Sunudai tapa nu makan.


nokouab

Nokouab no tadi ku siodop.


ka'a'akan

Ka'a'akan ku di tinu.


rolop

rakus, lahap. (tanpa memilih jenis makanan)


romuk

Kiwaranana sokulit ilo romuk kayu.


rondung

Oruhai no rumasam tu rondung no lo tawan.

Sudah hampir hujan kerana awan sudah mendung.


گوشت

daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *gawštaH.


انسان

انسانها
انسانان


napaasan

Napaasan oku no poinsakai kapal.


bassa

daripada bahasa Melayu baca, daripada bahasa Sanskrit वाचा (vācā).


rugus

buah yang jatuh ke tanah kerana terlalu masak.


ruhai

Ruhai no korikot.


ruhak

Haro ruhak id torigi.


ruhak

Mai ruhako' lo kalatas.


chagak

Bedil nya bisi chagak.


rinongou

Rinongou ku boros todu ku.


nosompon

Nosompon no i balanga di?


nosumad

Nosumad ku no ilo tasu.


seafood

sebuah hidangan yang dijadikan hidupan laut sebagai isi utamanya, makanan laut


dipinjam

دڤينجم (Jawi)


dipinjamkan

دڤينجمکن (Jawi)


rukut

mengumbulkan dana dengan setiap orang menyumbangkan duit dengan tujuan tertentu.

Au ko moi rukut diolo do momoli wagas?

Kau tidak ikut serta dengan mereka menggunakan duit bersama untuk membeli beras?.


دڤينجمکن

دـ + ڤينجم + ـکن


runduk

menghurai ke bawah (berkenaan dengan rambut)


rungab

Rungab kopio lo nulu.


beba

Ana nyau beba meda pemayuh hasil pengelandik jari ti bisi di pandang ba Kedai Keranjai Jari indai Lema.


ngayah ke hari

membazir masa/hubungan intim suami isteri (perumpamaan)

Kitai enda tau ngayah ke hari ngapa enggau pengawa ti enda ngenataika penguntung.

Seduai melaki bini nya tak nadai pengawa bukai, ngayah ke hari aja pama siang hari.


saab

Ungkalabo' daa lo saab .


misongkiwal

Misongkiwal nopo yolo.


momiromos

Au tokou milo momiromos do sandad posorili.

Kita tidak boleh mencemarkan alam sekitar.


sabpa

Honggo nokoonuan nu dilo sabpa?.

Di mana engkau dapat tempayan besar itu?.


sabpi

Kada patayo' lo sabpi.


sabu'

Tulun di nakasawo no milo momonsoi sabu'

Hanya orang yang telah berkahwin sahaja yang boleh bersetubuh


kelemot

tidak licin, tidak rata (untuk sesuatu yang nipis seperti kertas, kain)


tolok punti

Orohian oku mangakan tolok punti.


kabagal

Au kabagal tusinku do momoli wagas.

Duit saya tidak cukup untuk membeli beras.


minananom

Yoho o minananom dilo punti.


nangatanaman

Nangatanaman ku no lo batas.


tatanom

Maganu oku kayu sabaagi tatanom tu' nokolihu oku gagamas.

Saya mengambil kayu sebagai alat menanam kerana saya lupa membawa gagamas.


pointanom

Pointanom no lo kayu pongingit do tansar.

Kayu belian untuk memegang pagang sudah tertanam.


tinanaman

Tinanaman do kinotuan ilo batas.


sadai

Iya sadai baju.


sadang

Manu oku sada' di sadang no ginayo.


sadang

Mayuh sadang ti benung dirunding iya.

Banyak jangkaan yang sedang difikirkannya.


sahali

Piro sahali nu sangadau?


minanahak

Minanahak yamaku tusin


sinakayon

Isai sinakayon nu mamanau mongoi hiti.

Siapa yang engkau telah naiki untuk datang ke sini.


sahut

Minomoli yama do sahut.


semela

sukatan yang menunjukkan kuantiti yang sama besar ,tinggi , rendah , panjang


rawang

penglihatan , pendengaran , rasa , sentuh, dan hidu


sakaki'

Ukuran panjang yang sama dengan 12 inci atau kira-kira 30 sentimeter.

Sakaki no rinalom dilo waig.


nokosoliwan

sudah keluar (perkara yang sudah berlalu)


nokosiwat

Amu oku nokosiwat minongoi tombului id Kundasang di minggu nakatalib.

Saya tidak berkesempatan untuk pergi melawat Kundasang pada minggu lalu.


siriba

Potolinahaso' o kinaantakan id siriba.


mirolot

Mirolot ilo takano om sada.


nasambalik

Nasambalik o rasuk ku.


atangkabo

Atangkabo oku kosorou di tama hilo walai.

Saya risau apabila teringat ibu di rumah.


Suunan


salib

Tanda berupakan dua garis yang dipasang serenjang antara satu sama lain; misalnya "+" atau "x".

Palang berbentuk salib yang digunakan dalam kisah penghukuman mati Yesus.

Tanda salib seperti mana dalam kisah Yesus; biasanya dianggap sebagai lambang agama Kristian, biasanya dengan lengan bawah memanjang (gaya Latin) atau sama panjang dengan yang lain (gaya Yunani).


salib

Menghukum mati seseorang dengan cara memaku seseorang di batang salib (mis. dalam kisah Yesus).


salib

Tanda salib seperti mana dalam kisah Yesus; biasanya dianggap sebagai lambang agama Kristian.


salib

Menghukum mati seseorang dengan cara memaku seseorang di batang salib.


salib

Daripada bahasa Melayu salib, daripada bahasa Arab صَلِيب (ṣalīb).


salou

Haro salou tinabpaan diapa'.

Ayah berjaya menangkap babi hutan jantan.


sinulob

Mamakai oku sinulob .


mamatod

Mamatod i tapa do suduon.


binoligut

Minomoli i Jessy do binoligut.


kuminam

kuminam oku ino taakanon nu.


poposikit

poposikit oku suduon.


gandason

Gandason gakod di Abby .


tuou

Iti nopo nga tuou do wakid.


noompuyog

Noompuyog tinan ku .


kakali

Momoguno kakali montok mongukad tonomon miagal mundok .

Menggunakan alat pertanian untuk membuka tanaman seperti ubi kayu.


kohubayaan

Nosimban karatas karaja dii tumanud kohubayaan .

Kertas kerja tersebut diubah mengikut kesesuaian .


kalantoi

kalantoi oku id palajalan.


karadsapung

Haro pinopouni di karadsapung komoyon do haro koligaganan nawayaan.

Ada yang membunyikan meriam buluh melambangkan ada duka yang dihadapi .


tolitang

struktur segi empat yang dibina untuk menghalang benda yang disimpan agar tidak berterabur.


ahal

:
Ogumu ahal au osonong di norongou ku kokomoi diya.
Banyak hal kurang menyenangkan yang saya dengar tentang awak.


mokiloho

Minongoi isio mokiloho durian .


nakahawor

Nakahawor i Clarence do tompios .


momumpug

membuka kulit luar buah seperti tarap atau nangka.


marau-arau

Marau-marau i Yongkor mamanau moi kalas.


posompono

Posompono di Anne i poiyanan do tusi .


kotuton

Kotuton mato di jassius soira nokokito piak do mogontolu.

Bintitan mata Jassius setelah melihat ayam bertelur.


minomogonop

Minomogonop yau do panandatan di.

Ayat tersebut telah dilengkapkan olehnya .


galaap

Adaalan kopio galaap i Kudung .


nohivan

Terlupa
Nohivan di Mary mongoi pomoli sada hilo id badi.
Mary terlupa pergi membeli ikan di tamu.


notongkiadan

Notongkiadan i Kindol tapa dau mantad di tanak po.

Kindol ditinggalkan ayahnya sejak kecil lagi.


nokotindok

Nokotindok i Beron soira nokokito di tapa dau .

Beron terlompat apabila ternampak ayahnya .


opirian

Opirian oku do i tanak ku minomolihung dilo piring.

Saya terbayang-bayang anak saya yang mencuci piring.


pogowido

Pogowido ku ilo rinombos hilo tong paataman rinomos

Saya membaling sampah ke dalam tong sampah.


susupuan

Kumaraja i apa' id susupuan mantad kosuabon gisom asadapan.

Ayah bekerja di bengkel kimpalan sejak pagi sehingga petang .


mogkorulau

Minggiak po yau mogkorulau di tinu .

Dia berteriak mengganggu orang yang sedang tidur sebentar tadi.


tului

Isai mongoi tului di montiri? .


noonitan

Noonitan no dau ilo mangga .


sorisiiso

Sorisiiso yolo sumoborong talun-alun .

Satu persatu mereka menyeberangi jalan raya .


potodo

memotong batang kayu yang keras yang sudah ditebang.

Potododoho ilo siduon .


kolupisai

kolupisai montok dikoyu sondii.


momoridis

Momoridis i Josi do tapayas .


nolungkaya

Nolungkaya ilo bunga ros .


pinopoabar

Pinopoabar i Shahirah do mamanau no isio mongoi Perak suab.

Shahirah mengkhabarkan bahawa dia akan bertolak ke Perak pada esok hari.


pasandatan

mengayunkan tangan untuk memukul, menetak atau menumbuk.


paalado

Paalado di adi ilo galam id sirang .


sopikobongung

Sopikobongung isido soira nokorongou boros i ama' .

Mereka saling mendiamkan diri apabila mendengar kata-kata ibu.


kagangau

Kagangau kopio ilo tanganak sikul.


nolibaban

Duo no tadau nolibaban i Eva .


tombulilil

Tombulilil nopo nga iso tuunion koubasanan tulun Dusun winonsoi mantad puun parai

Wisel batang padi merupakan satu alat muzik tradisional yang diperbuat daripada batang padi.


timbabaya

Osuau tomod ilo timbabaya ku.


momungol

Momungol i Gaman tulu do karabau.


nokopiruba

Nokopiruba yahai hilo tanga ralan.


idia

Idia mantad di Tina nga oponsol tomod.


minindikau

Minindikau i Jessy id sampapaing di Beron .


poinlingging

Poinlingging ilo torigi okito ku.


golison

Golison ilo tasu.


ouhud

Ouhud tomod ilo tulu dangol di aki.


tompohugi

alat pelalu tiupan untuk memarakan api diperbuat daripada buluh.

Sougio' ilo tapui moi do arakit, gunoon ilo tompohugi ponginsonong karaja.

Tiup api itu agar lebih marak, gunakan alat pelalu tiupan bagi memudahkan kerja.


mongimbang

Mongimbang oku di tambalut ku.


nokopongulai

Liud dilo nokopongulai noputut do sunsuyon.

Banjir itu mengakibatkan jambatan putus.


mananrasuk

Mananrasuk i Juliet do rasuk topurak .


pinopolisok

Pinopolisok i Jessy do hinava sada hilo id dompuran .

Jessy menyembunyikan jeruk ikan di dapur.


kokojiran

Molohing no i asaru manahak kokojiran kumaa dagai.

Ibu bapa yang selalu memberi kekuatan kepada kami .


pinokodou

Pinokodou ku ilo waig id kaban posogitan.

Air itu dikeraskan oleh saya di peti sejuk.


sungul

Momonsoi i Abby sungul di koniab.


monguhub

Monguhub oku rasuk di adi di oyopos .


nakasansang

Nakasansang i Reave hilo id guas kayu .


rulang

perangkaan isi dalam nangka, cempedak, buah tarap.


mamagandar

I Kudingking nopo nga songulun kusai di kaanu mamagandar do kakamot di angaagat .

Si Kudingking terkenal sebagai seorang lelaki yang dapat mengangkat muatan berat.


mamarambot

Mamarambot i taki do sada.


koikum-ikum

Koikum-ikum no kopio i Gurul tu asaru mimpanakau tusin tambalut dau.

Gurul sangat memalukan kerana selalu mencuri duit kawannya.


tuuluhan

bekas untuk mengalas makanan haiwan ternak.

Potuntugo nopo ilo sumad do wogok id suang dilo tuuluhan dau .

Tumpahkan sahaja makanan untuk khinzir itu ke dalam bekas alas makanannya .


karanahan

Olumis kokitanan hilo karanahan.

Pemandangan di kawasan sawah padi sangat cantik.


popolosok

Popolosok i Guniba do soripar di Gunaru.


mamarahung

Mamarahung i mongingia do tangaanak sikul momoguno boros tina id suang piumpangalan sangadau.

Cikgu mempengaruhi pelajar sekolah untuk menggunakan bahasa ibunda dalam pertuturan harian.


tahata

Popoto po daa ilo tahata do songkoro-koro.


raa

Ogumu kopio raa lumuyung mantad gandas di Gurul .

Banyak darah keluar dari luka kaki si Gurul.


mamaamarahung

I Abu nopo nga songulun mamaamarahung id Tiktok .

Abu ialah seorang pempengaruh di Tiktok.


tumungok

Tumungok nogi i Gurul do mongomot .


pinapatagak

pinapatagak i Gumbibi tusin di pinatahak i tama dau di konihab.

Gumbibi menghilangkan duit yang diberikan oleh ibunya kelmarin .


rulou

Akapal no rulou dilo tua' mata kucing.


ongoboruak

Anis nopo nga songulun di ongoburuak soira mimpanau id nonggo nopo.

Anis seorang yang bersifat suka cakap lepas bila berjalan di mana sahaja.


kobooboros

Kobooboros nogi dau do aiso waig.


popowiliu

Popowiliu i Simba do sangkir di sawat do mija.


yamang

Okojir kasari yamang songkuro molohing no.

Datuk saya masih kuat meskipun sudah tua .


poboroson

Poboroson nung haro au kosudong.

Beritahu sekiranya ada yang tidak sesuai.


lisohuk

Piintong-intong tokou dinondo tu akapal o lisohuk .

Berhati-hati kita musim sekarang kerana tebalnya jerebu .


garo

suara orang berbual-bual tetapi tidak berapa jelas didengari.


padtaranan

Momoli i Ali do kinotuan hilo id padtaranan .


tuntu mundok

Mongihum ii Karina do tuntu mundok id dumo.


sakayon

Sakayon i gunoon di Salinin nopo nga kulita kiwotik taragang.

Kenderaan yang digunakan oleh salinin ialah berwarna merah.


oomon

Oomon kopio i Eriscilla tadau beno.


konunu

konunu di amu okito.


ligoto

Kada ligoto ilo guas ronggitom .


mongorilik

menebas (membersihkan dengan menebas semak)

Mongorilik i Agang do dumo tapa dau.

Agang menebas pokok di kebun milik ayahnya .


salut

Iya meli salut baru.


tambaril

Kitambaril longon disio .


momudso

Momudso i Fendi di puun togutui id dumo dau .

Fendi menghapuskan pokok pisang di kebunnya .


tagaro

yang membuat bising atau suasana menjadi riuh rendah.


nobungou

Nobungou i tapa di Zaki di kosodop.


imbut-imbuton

Imbut-imbuton do mangakan tu apagon gatang.

Makan sedikit demi sedikit sebab harganya mahal.


poporosi

Poporosi i Adriana tadi dau do tombiruo soira asangal om au mokinongou boros.

Adriana menakutkan hantu kepada adiknya apabila adiknya nakal dan tidak mendengar cakap.


garansang

Alawa noh garansang dilo.


linayun

bekas air daripada batang bambu lebih dari satu ruas.


nokosolowot

Nokosolowot i Gurul di Ongkor tintod minamanau mooi dumo.

Gurul terjumpa dengan Ongkor sewaktu berjalan ke kebun.


kopiampap

Pinaharo program Wikikamus do baino sundung pia do nokopiampap dilo Program Alam Sekitar.

Program Wikikamus diadakan hari ini meskipun diserentakkan dengan Program Alam Sekitar.


noruluk

Noruluk i Reave dilo tinarom wulu .


mongoborut

Mongoborut i Wani dilo kinomol id luping .


mongilong

Okodou no kopio mongilong dilo bosi.


bombong

Pinotodok ku hilo bombong do walai.


kabit

Kabit nuan baju nya ba lemari


kabit

Olumis kopio ilo kabit .


mogolipasa

Poingodop po yau id ralan tu mogolipasa yau di kosodop.

Dia berbaring di jalan kerana terlalu mabuk semalam.


mamalana

Mamalana yolo hilo id natad walai .


nongiit

Aasiu kaakanan do nongiit.


lumaag

Ogumu lumaag di Febby soira tinumanud yau piboian do momolihis.
Banyak tuah yang diperoleh oleh Febby apabila menyertai pertandingan berpuisi.


paralado

Kada paralado walai tokou .


mitupa

Mitupa i Ongkor om i Yanak-anak id pomoinan dilo.

Ongkor dan Yanak-anak bertaruh dalam permainan itu.


susunud

Oligangan i Loini do mokinongou susunud .


monginsasana

Insasaru kopio yau monginsasana di Gurul .


pinghalu-halu

Insasaru kopio yau moi pinghalu-halu diolo do momonsoi kalaja.

Dia selalu masuk campur ketika membuat kerja.


osoyongot

Osoyongot kopio i Ember.


gerusuk

Adalaan kopio gerusuk i Nissy do makan.


toguangon

Toguangon nopo di Jessy o kobolingkangan sundung tu oruol ginawo dau.

Jessy menghadapi sahaja masalah itu walaupun hatinya sakit.


mokikiinsian

Poingkuro po apagon koposion, kada no siliu mokikiinsian.

Bagaimana beratpun kehidupan, jangan sesekali menjadi pengemis.

moki- (“meminta”) + ki- (“pengulangan yang menandakan kata nama”) + -in- + sian (“kasihan”)


nokoikiu

Nokoikiu yau id pialaan dilo.

Dia berada di kedudukan paling belakang dalam pertandingan itu .


soudor

Taki ku nopo nga songulun soudor.


aawau

Aawau kopio dilo bosou do onsokon.

Bosou yang dimasak itu mengeluarkan bau yang semerbak .


mongirit

Adalaan kopio da yau mongirit di gaman.


nakapamason

Nakapamason no i tapa doho pogulu minamanau oku.

Bapa telah menasihati saya sebelum saya jalan.


ponjuon

Ponjuon kopio lo tanak.


kosoborong

Kosoborong ko dilo talun-alun do songulun?

Kamu dapat menyeberang jalan raya itu sendirian?


sinoborong

Sinoborong ku kasari lo baang hali pia aiso sunsuyon.

Sungai itu tetap diseberangi oleh saya walaupun tiada jambatan.


nokosoborong

Nokosoborong oku no moti yoho lo baang.


sinumoborong

Minaraarau po yahai sinumoborong dilo baang tu' gumayo no waig.

Kami tergesa-gesa menyeberang sungai itu kerana air semakin besar.


onsokon

Onsokon no lo sada.


naansakan

Naansakan no lo punti.

Naansakan ku no iya do sada sinuupan.


sinuupan

Sinuupan ku lo sada.


minomisunud

Nolihuan ku minomisunud o taka ku.


nokosunud

Nokosunud ku no tapa ku.


sunudan

Sunudan no tapa nu.


eyong

Langadon oku di eyong


nokongingis

Nokongingis i Jessy soira nokokito di tina dau.

Jessy tersenyum apabila ternampak ibunya.


miamḇalut

Miambalut' o tangaanak di Mamai Amin om i Mamai Alim.

Anak Pak Cik Mamai Amin dan Mamai Alim bersahabat.


baabaino

Apagon gatang do tumau baabaino.
Minyak masa kini agak mahal


aadahan

Tuminogod i Yama doho tu aadahan minosik.

Ibu marah terhadap saya kerana bangun kesiangan.


doungosuab

Doungosuab oku po noposik.


melidih

keadaan sesuatu makanan/minuman yang menunjukkan sudah masak


kapanaandakan

Kapanaandakan nopo Tadau Kaamatan id sikul diti nga pinosuul di mongingia' Jose.

Perayaan Kaamatan di sekolah ini dicadangkan oleh cikgu Jose.


sandau-dau

Sandau-dau tokou moti do masi.


pointongkop

Rumasam pointongkop watas Penampang.


kohung

bunyi yang dibuat oleh kenderaan yang bergerak laju.


tuong

Noposik oku do pitanga tuong nokorongou tuni tulun do mihad.

Saya terbangun di tengah malam kerana terdengar bunyi orang menangis.


atoe

uruskannya, atau aturkannya. Biasa digunakan untuk meminta menguruskan kanak-kanak untuk buang air kecil

Atoe budak tu dulu sobolum tidoe

Uruskan budak itu (untuk kencing) dahulu sebelum dia tidur


sangit

bambu yang dijadikan bekas untuk mengangkat air.


jejaga

Jejaga sekula kami baru.


pakayado

Mangan ku pakayado tinu ilo kain.


pinakayad

Pinakayad di tama ilo rasuk.


dil

Daripada bahasa Proto-Turkic *til, *tïl (“tongue; language”). Kognat dengan bahasa Turki dil.


dil

Daripada bahasa Ottoman Turkish دل (dil), bahasa Proto-Turkic *til, *tïl (“lidah; bahasa”).


xəbər

Akhirnya daripada bahasa Arab خَبَر (ḵabar).


köpek

Daripada bahasa Ottoman Turkish كوپك (köpek), daripada bahasa Proto-Turkic *köpek.

[cʰø̞ᵝˈpʰɛc]


deri

Daripada bahasa Ottoman Turkish دری (diri), daripada bahasa Old Turkic teri, daripada bahasa Proto-Turkic *tẹri (“kulit”).


ýumurtga

Daripada bahasa Proto-Turkic *yumurtka. Kognat dengan bahasa Turki yumurta.


oba

Daripada bahasa Ottoman Turkish اوبه (“khemah besar; keluarga nomad”). Kognat dengan bahasa Azeri oba, bahasa Turkmen ōba (“kampung”).


asyr

Pinjaman daripada bahasa Arab عَصْر (ʕaṣr).


ýürek

daripada bahasa Proto-Turkic *yürek, *yür- (“jantung; semangat”). Kognat dengan bahasa Turki yürek.


bagyr

Daripada bahasa Old Turkicbağïr, daripada bahasa Proto-Turkic *biagïr (“hati”).


haýwan

daripada bahasa Arab حَيَوَان (ḥayawān).


taryh

daripada bahasa Arab تَارِيخ (tārīḵ, “sejarah”). Kognat dengan bahasa Turki tarih.


sözlük

Daripada söz + -lük. Banding dengan bahasa Uzbek soʻzlik dan bahasa Kazakh сөздік (sözdık).


öý

Daripada bahasa Proto-Turkic *eb (“tempat tinggal, rumah”).


ýara

Daripada bahasa Proto-Turkic *yara (“wound”).


gije

Daripada bahasa Old Turkic kéçe, daripada bahasa Proto-Turkic *kēče, daripada *kēč.


ogul

daripada bahasa Proto-Turkic *ogul (“son”). Kognat dengan bahasa Turki oğul.


göz

Daripada bahasa Proto-Turkic *köŕ (“mata, penglihatan”).


göz

Daripada bahasa Ottoman Turkish گوز (göz, “mata”), daripada bahasa Proto-Turkic *köŕ (“mata, penglihatan”).


göz

Daripada bahasa Proto-Turkic *köŕ (“mata”).


üç

daripada bahasa Ottoman Turkish اوچ (üç), daripada bahasa Proto-Turkic *üč. Banding dengan bahasa Old Turkic 𐰇𐰲 (üč).


dört

daripada bahasa Proto-Turkic *tȫrt (“empat”).


dört

daripada bahasa Ottoman Turkish درت (dört), from bahasa Proto-Turkic *tȫrt (“empat”).


ýedi

Daripada bahasa Proto-Turkic *yẹt(t)i (“tujuh”).


sekiz

daripada bahasa Ottoman Turkish سكز (sekiz), daripada bahasa Proto-Turkic *säkiŕ (“lapan”). Kognat dengan bahasa Old Turkic 𐰾𐰚𐰔 (/säkiz/).


dokuz

daripada bahasa Ottoman Turkish طقوز (dokuz), daripada bahasa Proto-Turkic *tokuŕ (“sembilan”).


dokuz

Daripada bahasa Proto-Turkic *tokuŕ (“nine”).


ýüz

Daripada bahasa Old Turkicyüz, daripada bahasa Proto-Turkic *yǖŕ (“hundred”). Kognat dengan bahasa Turki yüz.


müň

Daripada bahasa Proto-Turkic *bïŋ (“ribu”).


ýurt

Daripada bahasa Old Turkicyurt, daripada bahasa Proto-Turkic *yūrt. Kognat dengan bahasa Turki yurt.


baýdak

Daripada bahasa Proto-Turkic *badrak (“panji, bendera”).


nabaangan

Nabaangan tulu di Gutut.


mazmun

daripada bahasa Arab مَضْمُون (maḍmūn, “kandungan”).


rulud

"Rulud kou ngawi", Ka di mongingia momoros di tangaanak.

" Baris kamu semua", kata cikgu kepada murid-murid .


gurçuk

Akhirnya daripada bahasa Proto-Turkic *kūrt (“ulat”).


köşk

daripada bahasa Parsi کوشک (kušk, “istana”).


namaz

Daripada bahasa Ottoman Turkish نماز (namâz), daripada bahasa Parsi نماز (namâz).


pangalapan

Angopodos tomod taakanon ontok pangalapan kosodop

Kabanyakan makanan adalah pedas semasa jamuan semalam


aý

Daripada bahasa Proto-Turkic *āy (“bulan”).


sumolod

Sumolod no moti di ilo tulun sompogunan do tumomu.

Orang asing itu semakin mengambil alih di pasar.


mingihum

Mingihum po yahai di tanak tingau.


mencari

berusaha untuk mendapatkan (memperoleh) sesuatu


sikokon

Sikokon ilo tanak.


popotulud

Mumbal o tadi ku popotulud dilo kapal kalatas.

Adik saya cuba menerbangkan kapal kertas itu.


tinumulud

Tinumulud ilo tombolog soira nolingos o talad dau.

Burung itu terbang apabila sayapnya sembuh.


pomolingos

Nunu ma di pomolingos dino toruol nu?


tandai

membuat sesuatu perlahan tetapi dengan cermat

" Tandai i matu ilo lanjang sinusi di tadi nu tinu? "uhot i tapa.

"Adakah adikmu mencuci belangga itu dengan bersih? " Tanya si bapa


nokosikul

Nokosikul oku id SK. Lokos.


ponimbar

Nunu ponimbar nu montok diti tuhot ku?.


monobping

Nokuro tu monobping ko tambalut nu?.


chapan

sama fungsi dengan tampi. tetapi berlainan bentuk


bitarap

Daripada bahasa Parsi بیطرف (bi-taraf), daripada Parsi بی (bi, “tanpa”) dan bahasa Arab طَرَف (ṭaraf, “taraf”). :Templat:surf


garaşsyz

Garaşsyz Bitarap Türkmenistan

Turkmenistan yang merdeka lagi berkecuali


enda mukai-mukai

Ukui belakang rumah kami enda mukai-mukai merung.

Anjing belakang rumah kami tiba-tiba menyalak.


хабар

Daripada bahasa Proto-Mongolic *kabur, banding dengan bahasa Mongol хавар (xavar), bahasa Kalmyk хавр (xavr).


хабар

daripada bahasa , from bahasa Arab خَبَر (ḵabar).


dünýä

Daripada bahasa , daripada bahasa Arab دُنْيَا (dunyā).


иттилоот

Daripada bahasa Arab اِطِّلَاع (iṭṭilāʕ).


iň

Adverba pembentuk darjat penghabisan; paling, ter-

iň ýagşy

iň uly

daripada bahasa Common Turkic *eŋ (“akhiran darjat penghabisan”).


kotundunan

Sistom pondidikan Malaysia nopo nga poposotol kopio kotundunan tanganak sikul

Sistem pendidikan Malaysia sangat mengutamakan kebajikan pelajar sekolah


odam

Daripada bahasa Parsi آدم (âdam), daripada bahasa Arab آدَم (ʔādam).


muomala

daripada bahasa Arab مُعَامَلَة (muʕāmala).


welaýat

daripada bahasa , daripada bahasa Arab وِلَايَة (wilāya).


ayol

Daripada bahasa Arab عِيَال (ʕiyāl) melalui bahasa Parsi عیال. Perihal semantik “wanita” tidak wujud dalam istilah Arab, dan mungkin terbit sebagai inovasi Parsi (atau Turkik).


yer

Daripada bahasa Ottoman Turkish یر, daripada bahasa Proto-Turkic *yẹr.


yer

Daripada bahasa Proto-Turkic *yẹr (“bumi”).


ism

daripada bahasa Parsi اسم (esm), daripada bahasa Arab اِسْم (ism).


ishchi

Daripada ish + -chi, daripada bahasa Chagatai ایش (“kerja”).


kiyim

Daripada bahasa Proto-Turkic *ked- (“pakai”).


mashina

daripada bahasa Rusia маши́на (mašína), daripada bahasa Jerman Maschine (“mesin, enjin”), daripada bahasa Perancis mesin, daripada bahasa Latin māchina. Akhirnya daripada bahasa Yunani Purba μαχανά (makhaná, “mesin, alat”).


meva

daripada bahasa Chagatai میوه (meva), pinjaman daripada bahasa .


ovqat

Daripada bahasa Arab أَوْقَات (ʔawqāt), bentuk jamak وَقْت (waqt), asal bahasa Azeri vaxt.


lugʻat

daripada bahasa , daripada bahasa Arab لُغَة (luḡa).


talaba

daripada bahasa Proto-Philippine *talabá.


talaba

daripada bahasa Arab طَلَبَة (ṭalaba), plural of طَالِب (ṭālib).


asaat

Asaat ko kopio pokoruol tulun suai.

Kamu sangat keterlaluan menyakiti orang lain.


sasi'

Nokosiliu oku sasi' id kuut.


satanga'

Satanga' no tulun poindaftar di ruminikot.

Hanya setengah orang berdaftar yang datang.


osobuan

Intang-intangan do osobuan dino tanak.


nokosobul

Nokosobul no ilo layo.


takap

pembahagian (kerja, kawasan di sawah, ladang)


magnifique

Soliman le Magnifique


fantastique

daripada bahasa Late Latin phantasticus, yang dipinjam daripada bahasa Yunani Purba φᾰντᾰστῐκός (phantastikós).


fantastique

Fantastik; sebuah genre kesusasteraan dan perfileman yang berwatakkan campur tangan kuasa ghaib ke dalam kerangka realiti sesebuah cerita.


comment allez-vous

Daripada comment (“bagaimana”) + allez (“kamu pergi”), bentuk kala kini indikatif jamak kedua aller (“pergi”) + vous (“kamu”). :Templat:lit.


comment

Comment te sens-tu ?


miarapang

Miarapang o tobuk ku.


ruminoloi

Contoh ayat : Ruminoloi ilo sangop gisom hilo sulap.

Terjemahan : Timun itu telah menjalar sampai ke pondok.


noluhus

Contoh ayat : Noluhus no ilo mangga.

Terjemahan : Mangga itu sudah masak ranum.


akarahan

Akarahan oku nung oigitan o gakod.


kinokousan

Contoh ayat : Nunu kinokousan disio?


ngeriut

berkenaan dengan daun : perubahan yang ketara dari bentuk asal; mengecil dan kelihatan layu


kikogut

Kikogut ilo balanga.


koroliu

Koroliu moti o gandas.


siau

Siau ko manangkus.


sapul

Moi oku sapul dilo ruyung tangadau

Saya akan turut serta dengan gotong royong itu pada waktu tengah hari.


kempat

aksi menggunting ataupun memotong menggunakan gunting


ман

Kata ganti nama diri tunggal pertama; aku, saya.


модар

Daripada bahasa Old Persian 𐎶𐎠𐎫𐎠 (m-a-t-a /mātā/), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *méh₂tēr.


хоҳар

Daripada bahasa Proto-Iranian *hwáhā, daripada bahasa Indo-Iran Purba *swásā, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *swésōr.


зан

daripada bahasa , from bahasa Arab ظَنّ (ẓann).


инсон

daripada bahasa , from bahasa Arab إِنْسَان (ʔinsān).


одам

daripada bahasa , from bahasa Arab آدَم (ʔādam).


ҳайвон

daripada bahasa , daripada bahasa Arab حَيَوَان (ḥayawān).


тухм

Daripada bahasa Proto-Iranian *táwxma, daripada bahasa Indo-Iran Purba *táwkma, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *tewk-.


нохун

Daripada bahasa Proto-Iranian *Hnāxunah, terbitan *Hnā́xš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hnā́kš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃nṓgʰs.


бол

Daripada bahasa Proto-Slavic *boľь (“kesakitan”).


мурдан

Daripada bahasa Proto-Iranian *márti, daripada bahasa Indo-Iran Purba *márti, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *mer-.


истодан

Akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *steh₂-.


кашидан

Akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *kʷels- (“tarik, seret”).


ситора

Daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hstar-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂stḗr.


நீளமான

Daripada நீளம் (nīḷam, “panjang”) + -ஆன (-āṉa, “akhiran pembentuk kata sifat”).


மனிதன்

daripada bahasa Sanskrit मनुष्य (manuṣya, “manusia”).


குழந்தை

ta-குழந்தை.ogg


பாம்பு

daripada bahasa Old Tamil 𑀧𑀸𑀫𑁆𑀧𑀼 (pāmpu), daripada bahasa Proto-Dravidian *pāmpu (“ular”).


புழு

daripada bahasa Proto-Dravidian *puẓu (“ulat”).


பழம்

daripada bahasa Proto-Dravidian *paẓam (“buah”), from bahasa Proto-Dravidian *paẓV- (“matang (buah)”).


புல்

Daripada bahasa Proto-Dravidian *pul (“rumput”).


மாமிசம்

daripada bahasa Sanskrit मांस (māṃsa, “daging”).

Ta-மாமிசம்.ogg


கொழுப்பு

Ta-கொழுப்பு.ogg


வால்

Daripada bahasa Sanskrit वाल (vāla, “ekor”).


இறகு

daripada bahasa Proto-Dravidian *ceṯank- (“sayap”).


மூக்கு

daripada bahasa Proto-Dravidian *mūnk(k)u.


பல்

daripada bahasa Proto-Dravidian *pal (“gigi”).


பாதம்

daripada bahasa Sanskrit पाथस् (pāthas).


கை

daripada bahasa Proto-Dravidian *kay (“tangan”).


கழுத்து

Ta-கழுத்து.ogg


இதயம்

daripada bahasa Sanskrit हृदय (hṛdaya), akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱḗr (“jantung”).


நிலா

daripada bahasa Proto-Dravidian *nelanc(c)- (“bulan, cahaya bulan”).


சந்திரன்

daripada bahasa Sanskrit चन्द्र (candra).


நட்சத்திரம்

daripada bahasa Sanskrit नक्षत्र (nakṣatra).


awayaan

Contoh ayat: Awayaan no i talun-alun hilo Kiulu?

Terjemahan: Jalan raya di Kulu boleh dilalui sudah?


பழைய

daripada bahasa Proto-Dravidian *paẓ-a (“lama, terpakai”).


நல்ல

Daripada நல் (nal), daripada bahasa Proto-Dravidian *nal.


பெயர்

daripada bahasa Old Tamil 𑀧𑁳𑀬𑀭𑁆 (peyar), daripada bahasa Proto-Dravidian *pic-ar.


நாமம்

daripada bahasa Old Tamil 𑀦𑀸𑀫𑀫𑁆 (nāmam), daripada bahasa Sanskrit नामन् (nāman).


hayvon

daripada bahasa Arab حَيَوَان (ḥayawān).


Laman Utama/Pengepala


naantaban

Siou, naantaban wayaan nu.


mapit

Mapit oku po hilo sikul.


mamagagau

Mamagagau oku do bosou.


tingga'

Daripada (Barat) bahasa Melayu-Polinesia Purba *timəʀaq.


abpa

Ame' melih abpa.

Abpa rayeh.

Abpa luab.


muyuh

Ame' iapeh muyuh?


Biter Irin


ame'

Ame' iapeh muyuh?


tuning

bekas tradisional yang digunakan untuk memasak


metaga

Metaga kuyu' mineh.


nguyut

Iya benung nguyut anak iya.


kuyu'

Metaga kuyu' mineh.


leh

Ichang leh nep betik.


ngemung

Pending iya udu ngemung maya malam.

Telinga dia selalu mendesing ketika malam.


sigog ka

Maso magasu oku tigog ka haro tuni minggiak torongou ku.

Semasa sedang memburu tiba-tiba terdengar bunyi jeritan.


Biter Wang


Pamanakon


hisau

putik; [[buah yang baru jadi (bakal buah)


silong

Momurus oku bangkad momoguno silong.


sima'

Sima' tomod waig hiti.


pangasaan

Hombo i pangasaan di?.


naatapan

Naatapan no ilo parai?


gunoon

Gunoon o pen montok monuat.


gontirik

Ogumu tomod gontirik mongoi pangakan dilo kinotuan tinanom.

Banyak belalang memakan sayur yang ditanam.


gogorotud

Ogumu tomod gogorotud hilo kinotuan.


poinwongkos

Poinwongkos no tobuk di adi.


nowongkos

Nowongkos no lo losun.


layung

kawasan air sungai yang lurus dan tenang


utuso

cabut, perbuatan menyuruh untuk mencabut

Utuso ilo sakot.


pongutus

Nunu pongutus dilo sogumau?


pinongutusan

Hinggo pinongutusan dokoyu ti losun?

Di mana tempat kamu mencabut daun bawang ini?


nokopongutus

Nokopongutus oku no lo sogumau.


kambatus

Mananom i tama do kambatus.


sıfır

Akhirnya daripada bahasa Arab صِفْر (ṣifr, “sifar”).


sıfır

Daripada bahasa Ottoman Turkish صفر (sıfr, sıfır), daripada bahasa Arab صِفْر (ṣifr, “sifar”), pinjaman semantik bahasa Sanskrit शून्य (śūnya, “kosong; sifar”). Bentuk kembar kepada şifre.


ikki

daripada bahasa Proto-Turkic *ẹk(k)i (“dua”).


uch

daripada bahasa Proto-Turkic *üč (“tiga”).


toʻrt

daripada bahasa Proto-Turkic *tȫrt (“empat”).


besh

daripada bahasa Proto-Turkic *bẹ̄ĺ (“lima”).


olti

daripada bahasa Proto-Turkic *altï (“enam”).


yetti

daripada bahasa Proto-Turkic *yẹt(t)i (“tujuh”).


sakkiz

daripada bahasa Proto-Turkic *säkiŕ (“lapan”).


toʻqqiz

daripada bahasa Proto-Turkic *tokuŕ (“sembilan”).


oʻn

daripada bahasa Proto-Turkic *ōn (“sepuluh”).


yigirma

daripada bahasa Proto-Turkic *yẹgirmi (“dua puluh”).


oʻttiz

daripada bahasa Proto-Turkic *otuŕ (“tiga puluh”).


qirq

daripada bahasa Proto-Turkic *kïrk (“empat puluh”).


ellik

daripada bahasa Proto-Turkic *ellig (“lima puluh”).


oltmish

daripada bahasa Proto-Turkic *altmïĺ (“enam puluh”).


yetmish

daripada bahasa Proto-Turkic *yẹtmiĺ (“tujuh puluh”).


ming

ming Abil lukak mende ki yog rong moto mase ki jug rong runggen.

pipi Abil luka sebab dia jatuh dari motor masa dia balik dari joget .


dörd

daripada bahasa Proto-Turkic *tȫrt, *dȫrt.


səkkiz

daripada bahasa Proto-Turkic *sekiŕ (“lapan”).


on dörd

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on dörd.wav


on beş

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on beş.wav


on yeddi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on yeddi.wav


on səkkiz

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on səkkiz.wav


on doqquz

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-on doqquz.wav


iyirmi

Daripada bahasa Proto-Turkic *yẹgirmi (“dua puluh”).


qırx

Daripada bahasa Proto-Turkic *kïrk (“empat puluh”).


altmış

daripada bahasa Ottoman Turkish آلتمش, daripada bahasa Proto-Turkic *altmïĺ.


yetmiş

daripada bahasa Ottoman Turkish آلتمش, daripada bahasa Proto-Turkic *yẹtmiĺ.


sumilik

Sumilik oku dilo sumandak.


gumbang

Utai nya bisi gumbang.


osowut

Osowut okito di Ben.


simpudu'

Kanou tumakad dilo simpudu'.


engkerawai

digunakan semasa hujan, panas sesuai untuk kegunaan aktiviti luar


singkokoduton

Orohian oku mangakan singkokoduton.


awi siniab

malam sebelum semalam (malam dua hari lepas)


sonsuwaban dii

lusa selepas esok (tiga hari selepas hari ini)


sidak

Kamek ada nangga sidak marek.


kinagabasan

Tadau baino nopo nga Tadau Kinagabasan Sarawak.

Hari ini ialah Hari Kemerdekaan Sarawak.


خیلی

خیل (xeyl, “angkatan berkuda; (perluasan) tentera”) + ـی (-ê, artikel tak tentu). "seangkatan" > "banyak; sangat".


زیاد

زیاد خوردم.

زیادتَر
زیادتَرین


دیگر

آلبوم جدیدش سال دیگه منتشر میشه

Album baharunya akan dilancarkan pada tahun depan.

Daripada bahasa Proto-Iranian *dwitī́yakarah, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dwóh₁ (“dua”).


بزرگ

بُزُرْگتَر
بُزُرْگتَرین

daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎺𐏀𐎼𐎣 (vazạrka), daripada bahasa Indo-Iran Purba *wáȷ́ras, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *weǵ-.


دراز

daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *draHǰáh, daripada bahasa Indo-Iran Purba *draHǰʰas, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *dl̥h₁gʰós.


پهن

پهنتَر
پهنتَرین


ضخیم

ضخیمتَر
ضخیمتَرین


کلفت

کلفتتَر
کلفتتَرین


سنگین

سنگینتَر
سنگینتَرین

Daripada سنگ (sang, “batu”) + ـین (-in).


کوچک

کوچکتَر
کوچکتَرین

daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *kaw-ča-ka, daripada bahasa Indo-Iran Purba *kaw- ~ *ku- (“muda, kecil”).


کوتاه

کوتاهتَر
کوتاهتَرین

daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (/kotāh/).


باریک

باریکتَر
باریکتَرین


لاغر

لاغَرتَر
لاغَرتَرین

daripada bahasa Middle Persian *lāgar, daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *Hlagráh, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hlagʰrás, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₁ln̥gʷʰrós (“ringan”).


زن

daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (zan), daripada bahasa Proto-Iranian *ǰánHh, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ǰánHs, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *gʷḗn.


مرد

Daripada bahasa , , daripada bahasa Old Persian 𐎶𐎼𐎫𐎡𐎹 (martiya), daripada bahasa Proto-Iranian *mŕ̥tah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *mŕ̥tas, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *mr̥tós (“maut”), daripada *mer- (“mati”); juga asal مردن (mordan, “mati”), dan مردم (mardom, “orang”).


بچه

بَچهِ اِصفَهانَم

daripada bahasa Middle Persian wck' (wačag, “kanak-kanak, bayi”), daripada bahasa Proto-Iranian *wacáh.


کودک

Daripada bahasa , (asal bahasa Southern Luri کۏئک (köak, “kanak-kanak”)), daripada bahasa Proto-Iranian *kawta-ka-, daripada bahasa Proto-Iranian *kawta- (“kecil”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *(s)kaw- (“kecil”).


شوهر

شوهران
شوهرها

daripada bahasa Proto-Iranian *fšautar, daripada bahasa Proto-Iranian *fšau-, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *peh₂- (“lindung; ketuai (gembala)”).


مادر

daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎶𐎠𐎫𐎠 (mātā), daripada bahasa Proto-Iranian *máHtā (banding dengan bahasa Northern Kurdish mak, bahasa Baluchi مات (mát), bahasa Pashto مور (mor), bahasa Ossetia мад (mad), bahasa Avesta 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 (mātar)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *máHtā (banding dengan bahasa Sanskrit मातृ (mā́tṛ), bahasa Hindi माता (mātā), मां (mā̃)), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *méh₂tēr (banding dengan bahasa Armenia մայր (mayr), bahasa Yunani μητέρα (mitéra), bahasa Rusia мать (matʹ), bahasa Itali madre, bahasa Inggeris mother).


پدر

Daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎱𐎡𐎫𐎠 (pitā), daripada bahasa Proto-Iranian *pHtā́, daripada bahasa Indo-Iran Purba *pHtā́, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ph₂tḗr.


ماهی

ماهیان
ماهیها

daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *mácyah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *mátsyas. Kognat dengan bahasa Younger Avestan 𐬨𐬀𐬯𐬌𐬌𐬀 (masiia), bahasa Sanskrit मत्स्य (mátsya).


پرنده

پرندگان
پرندهها

Daripada پر (par), bentuk dasar kala kini پریدن (paridan, “terbang”), + ـنده (-ande, akhiran agen).


سگ

daripada bahasa Middle Persian sag, daripada bahasa Old Persian *𐏂𐎣 (*çaka-) (banding dengan denotasi Iran *spaka-, bahasa Old Median σπάκα, bahasa Northern Kurdish se, seg, dan bahasa Armenia Kuno ասպակ (aspak, “dog”), daripada Media Pertengahan *aspak), daripada bahasa Proto-Iranian *cwā́ (banding dengan bahasa Avesta 𐬯𐬞𐬁 (spā)), bahasa Pashto سپی (spëy)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćwā́ (banding dengan bahasa Sanskrit श्वन् (śvā́)), akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱwṓ.


شپش

daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *cwíšah.


مار

daripada bahasa , daripada Iran Kuno *māra-.


کرم

:Templat:PIE word daripada bahasa Proto-Iranian *kŕ̥miš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *kŕ̥miš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *kʷŕ̥mis (“ulat”). Kognat dengan bahasa Sanskrit कृमि (kṛ́mi, “ulat”), bahasa Proto-Slavic *čьrvь (“ulat”), bahasa Lithuania kirmìs (“ulat”).


درخت

درختان
درختها

Daripada bahasa , , , daripada bahasa Proto-Iranian *draxta- (“berdiri teguh”), dengan bahagian pertama terbit daripada bahasa Proto-Iranian *drag- (“pegangkan”), berkait dengan bahasa Proto-Iranian *dā́ru (“kayu, pokok”) dan/atau bahasa Indo-Iran Purba *dʰar- (“pegang, sokong”). Kognat dengan bahasa , bahasa Baluchi درچک (diračk, “pokok”). Banding juga dengan pinjaman Iran bahasa , bahasa Armenia Kuno դրախտ (draxt, “taman; syurga”).


جنگل

daripada bahasa Hindi जंगल (jaṅgal) (termasuk Urdu), daripada bahasa Sanskrit जङ्गल (jaṅgala, “kontang, gurun”).


چوب

daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (cwp /čōb/, “kayu, batang”). Kognat dengan bahasa Central Kurdish چو (çu), شیو (şîw), bahasa Sanskrit क्षुप (kṣupa, “semak”).


میوه

میوهجات
میوهها

daripada bahasa , dan dalam Iran, berkait dengan bahasa , bahasa Baluchi نیوَگ (nēwag, “buah”), dan bahasa dan .


تخم

Daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *táwxma (banding dengan bahasa Avesta 𐬙𐬀𐬊𐬑𐬨𐬀𐬥- (taoxman-, “biji”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *tewk- (“biji, pucuk, zuriat”).


برگ

daripada bahasa (asal Parsi Baharu Awal بلگ (balg)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *warkás ~ *walkás. Kognat dengan bahasa Younger Avestan 𐬬𐬀𐬭𐬆𐬐𐬀 (varəka), bahasa Sanskrit वल्क (valka, “kulit kayu”).


ریشه

daripada bahasa , pinjaman bahasa Avesta 𐬭𐬀𐬉𐬱𐬀 (raēša), akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *wréh₂ds (“akar”).
Kognat dengan bahasa Baluchi ریشَگ (rīšag, “akar”).


پوست

daripada bahasa Middle Persian pwst' (pōst, “kuilt, cangkerang”), daripada bahasa Old Persian 𐎱𐎺𐎿𐎫𐎠 (pavastā). Lihat juga bahasa Sanskrit पुस्तक (pustaka).


گل

Daripada bahasa Middle Persian gwl (gul, “bunga, mawar”) (Lewat), daripada bahasa .


چمن

Berkait dengan چمیدن (čamidan) dan bahasa Armenia Kuno ճեմ (čem, “berjalan”), pinjaman Iran. Perihal "laman" mungkin dipengaruhi bahasa Turkik; banding dengan bahasa Turki çimen.


علف

daripada bahasa Arab عَلَف (ʕalaf). Sedikit mengatasi اسپست (aspast) dan واش (vâš) jati dalam Parsi piawai.


خون

Daripada bahasa , juga , daripada bahasa Proto-Iranian *wahūnī.


استخوان

daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (ʾsthwʾn' /astuxwān/, “tulang”), daripada bahasa Proto-Iranian *HástHáhuānām, gabungan *HástH (“tulang”), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃ésth₁ (“tulang”).
Kognat dengan bahasa Mazanderani هسکا (hassekā), bahasa Yunani Purba ὀστέον (ostéon, “tulang”), bahasa Latin os.


خایه

Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (/xāyak/), daripada bahasa Proto-Iranian *Hāwyám (banding dengan bahasa Northern Kurdish hêk, bahasa Ossetia айк (ajk), bahasa Avesta 𐬀𐬉𐬨 (aēm)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hāwyám, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₂ōwyóm (“telur”) (banding dengan bahasa Armenia ձու (ju), bahasa Inggeris egg, bahasa Itali uovo, bahasa Rusia яйцо́ (jajcó)).


شاخ

Daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćā́kʰaH, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱókh₂eh₂ (“cabang”). Kognat dengan bahasa Sanskrit शाखा (śākhā, “cabang, jari”), bahasa Armenia Kuno ցախ (cʿax, “cabang”), bahasa Lithuania šakà (“cabang”), bahasa Gothic 𐌷𐍉𐌷𐌰 (hōha), bahasa Old East Slavic соха (soxa), bahasa Old Irish géc (“cabang”).


پر

Daripada Parsi Tengah [Istilah?] (/purr/), daripada bahasa Proto-Iranian *pr̥Hnáh (banding dengan bahasa Northern Kurdish pirr, پڕ (pirr)), daripada bahasa Indo-Iran Purba *pr̥Hnás (banding dengan bahasa Old Avestan 𐬞𐬆𐬭𐬆𐬥𐬀 (pərəna), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pl̥h₁nós (banding dengan bahasa Rusia по́лный (pólnyj), bahasa Lithuania pilnas, bahasa Itali pieno, bahasa Wales llawn, bahasa Inggeris full).


پر

Daripada bahasa Proto-Iranian [Istilah?], daripada bahasa Indo-Iran Purba *parnám, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pornóm (“pelepah, sayap”), daripada *perH- (“terbang”).


مو

daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (mwd /mōy/, “rambut”), daripada bahasa Proto-Iranian *mauda- (“rambut”), asal selanjutnya tidak pasti.


سر

Daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *cŕ̥Hah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćŕ̥Has, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱerh₂-.


گوش

daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎥𐎢𐏁 (g-u-š /gauša/, “telinga”), daripada bahasa Proto-Iranian *gáwšah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *gʰáwšas, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *gʰows- (“dengar”).
Kognat Indo-Iran termasuk: bahasa Avesta 𐬔𐬀𐬊𐬱𐬀 (gaoša), bahasa Baluchi گوش (goš), bahasa Northern Kurdish guh, bahasa Ossetia хъус (qus) / гъос (ǧos), bahasa Sanskrit घोष (ghoṣa). Banding juga dengan bahasa Armenia Kuno գոյշ (goyš), satu pinjaman Iran.


چشم

Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (AYNE), [Istilah?] (čšm /čašm/), daripada bahasa Proto-Iranian *čášma, daripada bahasa Indo-Iran Purba *čáćšma. Kognat dengan bahasa Sanskrit चक्षस् (cakṣas).


بینی

Daripada bahasa , secara tradisi terbit daripada bahasa Indo-Eropah Purba *weyd- (“lihat”) dan berkait dengan بین (bīn, “:Templat:verb form of”).


دهان

Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (PWME /dahān/, “mulut”), mungkin daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵep- (“mulut, kunyah”), kognat dengan bahasa Inggeris jowl. Banding dengan bahasa Avesta 𐬂𐬢𐬵𐬁𐬥𐬋 (åŋhānō, “mouth”), bentuk genitif bahasa Avesta 𐬁𐬵 (āh, “mulut”).


دندان

daripada bahasa , , daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *Hdántā (“gigi”), daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hdántā, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃dént-ō ~ *h₃dn̥t-nés, daripada *h₃dent- (“tooth”) + *-ō.


ناخن

Daripada bahasa Proto-Iranian *Hnāxunah, terbitan *Hnā́xš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hnā́kš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *h₃nṓgʰs.


پا

Daripada پای (pây) terdahulu, daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (pāy), daripada bahasa Old Persian 𐎱𐎠𐎭 (pād(a)), daripada bahasa Proto-Iranian *pā́dah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *pā́ts, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *pṓds (“kaki”).


ران

daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (lʾn' /rān/, “betis”), daripada bahasa Proto-Iranian *hrā́nah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *srā́nas, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *srḗn-s.


زانو

Daripada bahasa Proto-Iranian *jā́nu, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ā́nu, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵónu. Kognat dengan bahasa Mazanderani زندی (zendi),bahasa Yunani Purba γόνυ (gónu), bahasa Latin genū, bahasa Inggeris knee.


دست

daripada bahasa , daripada bahasa Old Persian 𐎭𐎿𐎫 (dasta), from bahasa Proto-Iranian *jástah, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ʰástas (“hand”).
Banding dengan bahasa Northern Kurdish dest, bahasa Avesta 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 (zasta), bahasa , bahasa Sanskrit हस्त (hasta), bahasa Yunani Purba χείρ (kheír, “tangan”), bahasa Albania dorë (“tangan”), bahasa Tocharian A tsar, bahasa Latin hīr (“tangan”).


پشت

daripada bahasa Proto-Iranian *pr̥štáh (“back”). Kognat dengan bahasa Avesta 𐬞𐬀𐬭𐬱𐬙𐬀 (paršta), bahasa Sanskrit पृष्ठ (pṛṣṭha).


سینه

Akhirnya daripada bahasa Proto-Iranian *cráwniš, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ćráwniš, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱlównis.


دل

daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *jŕ̥dayam, daripada bahasa Indo-Iran Purba *ȷ́ʰŕ̥dayam, akhirnya daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ḱḗr; dengan peralihan fonetik *ȷ́ŕ̥d- > *dŕ̥d > *dŕ̥l > dil. Bagi peralihan fonetik, banding dengan گل (gol) dan سالار (sâlâr).
Kognat dengan bahasa , bahasa Avesta 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 (zərəd), bahasa Mazanderani زیله (zila) (lama), bahasa Northern Kurdish dil, bahasa Sanskrit हृदय (hṛdaya), bahasa Armenia սիրտ (sirt), bahasa Pashto زړه (zrë,zra) dan bahasa Inggeris heart.


جگر

daripada bahasa , daripada bahasa , daripada bahasa Proto-Iranian *yákr̥, daripada bahasa Indo-Iran Purba *Hyákr̥, daripada bahasa Indo-Eropah Purba *Hyékʷr̥ (“liver”).


نوشیدن

نوش (nuš, “minuman elok; ambrosia”) + ـیدن (-idan, akhiran pembentuk kata kerja).


خوردن

terima, terima kesan; digunakan dalam kata majmuk, biasanya dengan makna negatif.

daripada bahasa , , daripada bahasa Proto-Iranian *hwar- (“makan”), asal selanjutnya tidak diketahui. Kognat termasuk bahasa Northern Kurdish xwarin (“makan”), bahasa Pashto خوړل (xwaṛə́l, “makan”), bahasa Avesta 𐬓𐬀𐬭𐬀𐬌𐬙𐬌 (xᵛaraiti, “makan”).


جویدن

Daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (ywtn’ /jūdan/), daripada bahasa Indo-Eropah Purba *ǵyewh₁-. Kognat dengan bahasa Inggeris chew, bahasa Pashto ژول (žovạl), bahasa Baluchi جایگ (jáyag), bahasa Northern Kurdish cûtin.


مکیدن

Mungkin pinjaman daripada bahasa Iran Barat Laut. Banding dengan bahasa Gazi مکامن (mekāmun, “hisap”). Akhirnya daripada bahasa Proto-Iranian *maič- (“hisap”), tanpa etimologi Indo-Eropah yang jelas. Bentuk kembar kepada مزیدن (mazidan, “rasa”), daripada bahasa Middle Persian [Istilah?] (myc- /mēz-/, “hisap”), daripada akar sama.